**Кайшадорыс** (літ.: Kaišiadorys, гістарычныя варыянты "Кайшадары", "Кашайдарава", "Кашадары") — горад у Цэнтральнай Літве, у Каўнаскім павеце, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Кайшадорыскага раёна. Горад знаходзіцца паміж Вільнюсам і Каўнасам. Праз Кайшадорыс цячэ Нёман і Вілія. Колькасць насельніцтва горада налічвае каля 10 тыс. чалавек. Кайшадорыс адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштота.

Недалёка ад горада знаходзіцца Літоўскі інстытут ветэрынарыі.

Назва
-----

Першая згадка — у 1590 г. у форме "Кошейдарова". Рэдкая ў Літве назва татарска-арабскага паходжання.

У 1565 і 1567 г. у спісе Троцкай харугвы войска ВКЛ згадваецца татарын "Хайшадар Мамулевіч", ад якога пайшоў род Хайшадаравічаў.  У тым жа спісе 1567 г. згадваецца і "Ісуп Хашайдаравіч". Праз стагоддзе Хайшадараў унук Яхія, сын Мустафы, згадваецца ў 1670 г. як уласнік маёнтка Вердасава, побач з Кайшадорысам. Пазней, як мяркуецца, Хашайдаравічы эмігравалі ў Турцыю. 

У пісьмовых крыніцах фіксавалася *Кошейдарова* (1590), *Кошедары* (1895), *Kaszedary* (1795), *Kayszedary* (1826). У літоўскім людзе панавала назоўная форма *Kaišiadorys* (запісы 1935, 1936 г.). З увагі на імя "Хайшадар" першаснай мяркуецца форма з "Кайш-" (у літоўскім маўленні *Х*- > *К*-). Форма "Кашадары" з'яўляецца вынікам манафтангізацыі (знікнення дыфтонгу -*аі*-).

Ёсць і літоўская народная этымалогія, ад *kаšė* "кош" (славізм) і *daryti* "рабіць, варыць" (той, хто робіць кашы).

Гісторыя
--------

Упершыню паселішча ўзгадваецца ў 1590 годзе. У першай палове ХІХ стагоддзя маёнтак Кашадары належаў сям’і Ромераў. У 1860-х гадах маёнтак перайшоў да ўрача Ромераў — Яцакевіча. У 1866 годзе тут жыло 29 жыхароў. Развіццё паселішча атрымала пасля пабудовы чыгуначнай станцыі на лініі Вільня — Коўна. Потым тут прайшла лінія на Шаўлі. Пад час Першай Сусветнай вайны ў 1915 годзе горад быў заняты нямецкімі войскамі. Пасля 1918 года горад апынуўся ў Польшчы. У верасні 1939 года ў горад увайшлі савецкія войскі. Да ўваходжання Літвы ў склад СССР горад належаў БССР. З 1941 да 1944 года Кайшадорыс быў акупаваны нямецкімі войскамі.

Галерэя
-------

* КапліцаКапліца
* КасцёлКасцёл

Заўвагі
-------

1. ↑  Visuotinė lietuvių enciklopedija<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581'></a>
2. ↑  Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023. Праверана 12 лютага 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112626509'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12663462'></a>
3. ↑  Laimutis Bilkus. Dėl miesto vardo Kaišiadorys kilmės. Acta Linguistica Lithuanica, T. XLVII. Vilnius, 2002. С. 1-7.
4. ↑  A. Vanagas. Lietuvos miestų vardai. Vilnius, 2004. С. 78-80.
5. ↑  
	* The murder of the Jews of Kaišiadorys Архівавана 13 чэрвеня 2018. - Яд Вашэм. (англ.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кайшадорыс

| ⛭Гарады Літвы Літва |
| --- |
| Цэнтры паветаў | 
* Алітус
* **Вільнюс**
* Каўнас
* Клайпеда
* Марыямпале
* Панявежыс
* Таўраге
* Уцяна
* Цяльшэй
* Шаўляй

 | Герб ЛітвыГерб Літвы |
| Цэнтры  самакіраванняў | 
* Алітус
* Анікшчэй
* Біржай
* Бірштанас
* Варэна
* Вілкавішкіс
* **Вільнюс**
* Вісагінас
* Друскінінкай
* Ёнава
* Ёнішкіс
* Зарасай
* Ігналіна
* Казлу Руда
* Кайшадорыс
* Кальварыя
* Каўнас
* Кедайней
* Клайпеда
* Крацінга
* Купішкіс
* Кяльме
* Лаздзіяй
* Мажэйкей
* Малетай
* Марыямпале
* Наўёйі Акмяне
* Нярынга
* Пагегей
* Пакруойіс
* Паланга
* Панявежыс
* Пасваліс
* Плунге
* Прыенай
* Радзвілішкіс
* Расяйней
* Рокішкіс
* Рыетавас
* Скуодас
* Таўраге
* Тракай
* Укмярге
* Уцяна
* Цяльшэй
* Шакей
* Шальчынінкай
* Шаўляй
* Швянчоніс
* Шылале
* Шылуце
* Шырвінтас
* Эляктрэнай
* Юрбаркас

 |
| Астатнія гарады | 
* Абялей
* Акмяне
* Арогала
* Балтайі Воке
* Вабальнінкас
* Варней
* Віевіс
* Віекшней
* Вількія
* Вірбаліс
* Вяйсіеяй
* Вянта
* Гаргждай
* Гарлява
* Грыгішкес
* Гялгаўдзішкіс
* Даўгай
* Дукштас
* Дусятас
* Езнас
* Ёнішкеліс
* Жагарэ
* Жыежмарэй
* Каварскас
* Кібартай
* Кудзіркас Наўміесціс
* Куршэнай
* Лінкува
* Лянтварыс
* Нямянчыне
* Пабрадзе
* Пандэліс
* Панямуне
* Прыекуле
* Рамігала
* Рудзішкес
* Салантай
* Сімнас
* Скаўдзвіле
* Смалінінкай
* Субачус
* Сяда
* Трашкунай
* Ужвянціс
* Цітувенай
* Швянчонелей
* Шэдува
* Эжарэліс
* Эйшышкес

 |