Спробы **ўварвання манголаў у Японію** (яп.: 元寇, *гэнко:*) былі прадпрынятыя мангола-карэйска-кітайскай імперыяй унука Чынгісхана Хубілая двойчы: у 1274 і 1281 гадах.

Абодва разы ў кароткія тэрміны ствараліся магутныя флоты ўварвання, другі з якіх быў самым вялікім у гісторыі чалавецтва да аперацыі «Аверлорд» Другой сусветнай вайны. Аднак армады кантынентальнай імперыі, якія не мелі аніякага досведу ў мараплаўстве, навігацыі і марскіх бітвах, а таксама недастаткова ведалі тэхналогію суднабудаўніцтва, абодва разы былі размецены як, у невялікай меры, больш манеўраным японскім флотам і абарончымі сіламі, так і, галоўным чынам, моцным ветрам. Уварванне правалілася.

Па легендзе, моцныя тайфуны, якія ўзніклі падчас высадкі захопнікаў на Японскія астравы і знішчылі большасць караблёў, былі названы японскімі гісторыкамі «камікадзэ», што значыць «боскі вецер», даючы зразумець, што гэта боская дапамога японскаму народу.

Першае мангольскае ўварванне ў Японію
-------------------------------------

Асноўны артыкул: **Першае мангольскае ўварванне ў Японію**
Пры першым нападзе, які адбыўся ў 1274 годзе, дзейнічаў мангольска-карэйскі флот з колькасцю да 23—37 тысяч чалавек. Манголы з лёгкасцю разбілі японскія атрады на астравах Цусіма і Ікі і спустошылі іх. Пасля чаго падышлі да вострава Кюсю і пачалі напад, які ўключаў абстрэл з вогнемятальных прылад. Аднак пачаўся тайфун, да таго ж загінуў галоўнакамандуючы Лю, у выніку чаго манголы вымушаны былі адступіць.

Другое мангольскае ўварванне ў Японію
-------------------------------------

Асноўны артыкул: **Другое мангольскае ўварванне ў Японію**
Хубілай стаў рыхтавацца да новага нападу. Японцы таксама не марнавалі часу — яны будавалі ўмацаванні і рыхтаваліся да абароны. У 1281 годзе два мангольска-карэйска-кітайскіх флоту — з Карэі і з Паўднёвага Кітая — накіраваліся да вострава Кюсю. Колькасць флоту дасягала 100 000 чалавек. Першым прыбыў малалікі ўсходні флот, які японцы здолелі адбіць. Затым з поўдня прыплыў асноўны флот, але паўтарылася гісторыя з тайфунам, які знішчыў большую частку флоту заваёўнікаў.

Наступствы
----------

Мангольскія ўварванні, адзіны за стагоддзі значны знешні канфлікт, які закрануў тэрыторыю Японіі, адыграў важную ролю ў станаўленні нацыянальнай самасвядомасці японцаў. Менавіта да гэтых падзей адносіцца стварэнне сцяга Японіі, які, па легендзе, перадаў сёгунату будыйскі патрыярх Ніцірэн.

У Японіі існуе меркаванне, што два паражэнні без бою спынілі манголаў. З нацыяналістычнага пункта гледжання, такім чынам багі Японіі абаранілі яе ад ворага. Тэрмін *камікадзэ*, які ўзнік у сувязі з гэтым, пазней выкарыстоўваўся ў Другой сусветнай вайне.

Паводле савецкай гістарыяграфіі, не паражэнні спынілі манголаў. Хубілай планаваў трэці напад, але яму перашкодзілі праблемы ў Індакітаі і супраціўленне народаў Карэі, Паўднёвага Кітая і В’етнама.

Гл. таксама
-----------

* Мангольскія ўварванні ў В'етнам

Зноскі
------

1. 1 2  «История Востока» (Монголы и монгольское завоевание). РАН, 1997.
2. 1 2  Всемирная история. Энциклопедия. Том 3. (1957 год) .

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мангольскія ўварванні ў Японію
* Музей мангольскага ўварвання ў Японію Архівавана 27 верасня 2007.

| ⛭Мангольскія заваяванні |
| --- |
| Еўропа | 
Волжская Булгарыя
Русь
Літва
Польшча
Германія[en]
Венгрыя
Балгарыя[en]
Сербія[en]
Ключавыя падзеі
Паход Джэбэ і Субэдэя  (руск.) (бел.
Калка
Заходні паход  (руск.) (бел.
Сіць  (руск.) (бел.
Лягніца  (руск.) (бел.
Шаё  (руск.) (бел.
 |
| Каўказ | 
Грузія
Арменія
Паўночны Каўказ[en]
Дагестан
 |
| Цэнтральная Азія | 
Сярэдняя Азія
Каракітай
Харезм
 |
| Заходняя Азія | 
Бліжні Усход
Палесціна[en]
Сірыя
Анатолія
Лацінская імперыя[en]
Ключавыя падзеі
Паход Джэбэ і Субэдэя  (руск.) (бел.
Кёсе-даге  (руск.) (бел.
Аламут  (руск.) (бел.
Багдад  (руск.) (бел.
Айн-Джалут  (руск.) (бел.
 |
| Усходняя Азія | 
Заваяванні
Кітай
Цзінь
Сі Ся
Паўднёвая Сун
Далі
Карэя
Бірма
Уварванні
Тыбет[en]
Японія
Індыя
Тамерлан
Сінд[en]
Ява
Дайв’ет і Т’ямпа
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85069459 |