**Сабачая агрэсія** азначае недружалюбны і разбуральны характар паводзінаў сабакі ў дачыненні да людзей ці іншых жывёл. 

У дадатак да звыклых прычын агрэсіі можна дадаць наступныя: медычная праблема і разлад паводзінаў, у тым ліку звязаны з узростам. Да медыцынскіх чыннікаў можна аднесці: інфекцыю, гарманальны і метабалічны разлад, генетычныя адхіленні, праблемы з зубамі, тэмпература і інш.

Асноўныя прыкметы
-----------------

Згодна з Амерыканскім таварыствам прадухілення жорсткасці ў дачыненні да звярэй, да адзнакаў сабачай агрэсіі можна аднесці:

* Сабачае цела становіцца вельмі cтатычным і скаваным
* Жорсткае і глыбокае гаўканне
* Рычанне ці і дэманстрацыя зубоў
* Скачок на чалавека без папярэдняга кантакту
* Хуткае кусанне (кусанне да крыві, кусанне з пракусваннем скуры)

Сабакі праяўляюць камбінацыю некалькі прыкметаў падобных паводзінаў і дэманструюць розную інтэнсіўнасць. Часцей за ўсё крайняя форма агрэсіўнасці праяўляецца пасля папярэджання.

Тыпы агрэсіі
------------

Існуюць розныя класіфікацыі відаў агрэсіі: агрэсія страха, тэрытарыяльная, уласніцкая, ахоўная, драпежная, ідэапатычная, унутры дамашняя, а таксама агрэсія звязаная з няправільным выхаваннем.

### Агрэсія страха

Можа ўзнікаць з чалавекам іншымі жывёламі і сабакамі, а таксама да нежывых аб'ектаў і з'яваў, як гук пыласосу, адлюстравання люстэрка. Вырашаецца праз настойлівыя трэніроўкі і працу з стымулючымі агрэсію аб'ектамі і сацыялізацыю.  

### Тэрытарыяльная

Звычайна можа праяўляцца на тэрыторыі падворку ці ў межах дома, дзе жыве сабака, часам гэта можа праяўляцца як на ўсіх гасцей, так і ўласнікаў. Такая агрэсіўнасць залежыць у шмат чым ад пароды. Вырашаецца праз сацыялізацыю і трэнаванне вытрымкі пры вітанні гасцей.

### Уласніцкая (ахоўная)

Сабака пачынае ўспрымаць тэрыторыю як сваю рэч, костку, ежу, будку. Ёсць з перасячэнні з тэрытарыяльнай агрэсіяй. Уласніцкая агрэсія змяншаецца, калі забіраць у сабакі цацкі ці рэчы, якімі ён не карыстацца ці непатрэбны ў дадзены момант. Знікае аб'ект уласнасці. 

### Драпежная

Характэрна для сабак, якія бегаюць за іншымі жывёламі, але могуць і за людзьмі. Калі разглядаецца апошні выпадак, кінолагі звязваюць такую агрэсію з медыцынскімі і ментальнымі праблемамі і раюць звяртацца да ветэрынараў. Гэта даволі рэдкі від агрэсіі. Для яе пераадолення кінолагамі прапануецца кантраляваць асяродак сабак і пераключыць актыўнасці сабакі.

### Ідэапатычная

Гэта найбольш небяспечная агрэсія, бо складана ці немагчыма вызначыць яе прычыны. Кінолагі раяць у такім выпадку вяртацца да ветэрынараў, бо магчыма нешта з неўралогіяй гадаванца. 

### Унутрыдамашняя

Гэты від сустракаецца калі пёс жыве з іншымі дамашнімі жывёламі (асабліва сабакамі) у адным памяшканні. Пачынацца спрэчка за лідаства. Вырашаецца праз раздзяленне сабак у розныя прасторы і павольнай іх рэсацыялізацыяй.

### Звязаная з няправільным выхаваннем

У гэтым відзе агрэсіі прычынамі з'яўляюцца няправільныя паводзіны ўласніка і несістэмнае шкаленне сабакі. Напрыклад, няправільны абмен сігналамі і стымуламі, можа правакаваць агрэсію. Дарэчы прычынай можа быць як не вопытнасць уласніка так і яго залішняя педантычнасць.

Рэактыўнасць і агрэсія
----------------------

Варта адрозніваць сабачу агрэсіўнасць і рэактыўнасць. Да рэактыўнасці адносяцца паводзіны сабакі, якія характаразуюцца павышанай інтэнсіўнасцю і ўзнікаюць у пэўных сітуацыях ці атрыманых стымулах. Напрыклад, да такіх сітуацый можа адносіцца: чалавек з барадой, ці капялюшам, дзіця, якое пішчыць ці плача, альбо сабака бачыць, што яго могуць прывязаць да павадка.

Глядзі таксама
--------------

* Кіналогія

Крыніцы
-------


1. ↑  *Rakosky, Erin*. Reactive Dog vs. Aggressive Dog (англ.). *American Kennel Club*. Праверана 18 студзеня 2024.
2. ↑  Dog Aggression Diagnosis and Overview | VCA Animal Hospital | VCA Animal Hospitals (англ.). *Vca*. Праверана 18 студзеня 2024.
3. ↑  Aggression | ASPCA (англ.). *www.aspca.org*. Праверана 18 студзеня 2024.
4. ↑  7 Types of Dog Aggression and How to Nip Them in the Bud (англ.)  **(нявызн.)**?. *Salish Veterinary Hospital* (31 мая 2022). Праверана 18 студзеня 2024.
5. ↑  7 Types of Dog Aggression and How to Nip Them in the Bud (англ.)  **(нявызн.)**?. *Salish Veterinary Hospital* (31 мая 2022). Праверана 20 студзеня 2024.
6. ↑  *Rakosky, Erin*. Reactive Dog vs. Aggressive Dog (англ.). *American Kennel Club*. Праверана 18 студзеня 2024.