| Канстытуцыйны рэферэндум у Таджыкістане 1994 года |
| --- |
| *«Ці ўхваляеце вы прыняццё новай канстытуцыі краіны?»*

| Вынік |
| --- |
| Так ці не | Галасоў | Адсотак |
|  **Так** | **2 352 554** | **95.72%** |
| Не | 105 300 | 4.28% |
| Сапраўдных галасоў | 2 457 854 | 96.94% |
| Несапраўдных галасоў | 77 583 | 3.06% |
| **Усяго галасоў** | **2 535 437** | **100.00%** |
| Яўка | 94.4% |
| Электарат | 2 685 724 |

 |
|  |

Усенародны рэферэндум ў Таджыкістане аб прыняцці новай Канстытуцыі Рэспублікі Таджыкістан адбыўся 6 лістапада 1994 года, стаўшы першым рэферэндумам у гісторыі незалежнага Таджыкістана. Рэферэндум праходзіў на фоне і ва ўмовах бесперапыннай грамадзянскай вайны ў краіне, якая пачалася ў маі 1992 года і скончылася толькі ў чэрвені 1997 года. Па выніках рэферэндуму, была прынята зусім новая Канстытуцыя Рэспублікі Таджыкістан, якая замяніла дзеючую да гэтага часу Канстытуцыю Таджыкскай ССР, прынятую ў 1978 годзе.

Перадгісторыя
-------------

Пасля аб’явы аб дзяржаўнай незалежнасці Рэспублікі Таджыкістан ад СССР 9 верасня 1991 года, у краіне працягвала дзейнічаць Канстытуцыя таджыкскай ССР, прынятая 14 красавіка 1978 года Вярхоўным Саветам таджыкскай ССР. У маі 1992 года ў Рэспубліцы пачалася грамадзянская вайна паміж дзеючым камуністычным і неакамуністычным Урадам Рэспублікі, прарасійскімі і праўзбекскімі сіламі з аднаго боку, і Аб’яднанай таджыкскай апазіцыяй, якая ўключала ісламскія, дэмакратычныя і нацыяналістычныя партыі, рухі і сілы з другога. Як і дзеючы камуністычны і неакамуністычны ўрад, так і Аб’яднаная таджыкская апазіцыя выступалі за прыняцце абсалютна новай Канстытуцыі незалежнай рэспублікі, але ў кожнага з бакоў былі свае праекты новай Канстытуцыі.

Вынікі рэферэндуму
------------------

Нягледзячы на масавы адток часткі насельніцтва (бежанцаў) Рэспублікі з-за вайны ў Расію, Узбекістан, Афганістан і іншыя краіны, па афіцыйных дадзеных ЦВК Рэспублікі, на рэферэндуме яўка склала рэкордныя 94,40 %. Гэтыя лічбы былі падвергнутыя сумневу некаторымі замежнымі назіральнікамі, а таксама прадстаўнікамі Аб’яднанай таджыцкай апазіцыі. Паводле тых жа афіцыйных дадзеных, 95,70 % выбарцаў прагаласавала за прыняцце новай Канстытуцыі незалежнага Таджыкістана, а 4,28 % грамадзянаў прагаласавала супраць яе. У той жа дзень рэферэндум быў прызнаны праведзеным. Новая Канстытуцыя была падтрымана 90 % галасоў.

Асноўнымі пунктамі новай Канстытуцыі незалежнага Таджыкістана былі ўвядзенне прэзідэнцкага праўлення, Увядзенне аднапалатнага парламента, абвяшчэнне Таджыкістана свецкай дзяржавай і забарона на стварэнне і рэгістрацыю палітычных партый рэлігійнай накіраванасці, абавязак правядзення ўсенародных канстытуцыйных рэферэндумаў для ўнясення магчымых будучых паправак у Канстытуцыю.

Зноскі
------

1. ↑  Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) *Elections in Asia: A data handbook, Volume I*, p462 ISBN 0-19-924958-X
2. ↑  Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) *Elections in Asia: A data handbook, Volume I*, p464 ISBN 0-19-924958-X

| ⛭Выбары ў Таджыкістане Сцяг Таджыкістана |
| --- |
| Прэзідэнцкія | 1991 **·** 1994 **·** 1999 **·** 2006 **·** 2013 **·** 2020 |
| Парламенцкія | 1990 **·** 1995 **·** 2000 **·** 2005 **·** 2010 **·** 2015 **·** 2020 |
| Рэферэндумы | 1991 **·** 1994 **·** 1999 **·** 2003 **·** 2016 |