**Дзьёрдзь (Юрай) Ту́рза** (1557, замак Льетаўскі Град у Жыліны — 1616, Бітча) — венгерскі арыстакрат і дзяржаўны дзеяч. Граф. Палацін Венгрыі ў 1609—1616 гг.

Біяграфія
---------

З 1598 года быў дараднікам імператара Рудольфа II, з 1599 года каралеўскі прыслужнік, з 1602 года камандаваў гарнізонам крэпасці Нове Замкі. Як і значная частка венгерскага дваранства, удзельнічаў у шматлікіх войнах з туркамі.

Палацін Венгерскага каралеўства з 7 снежня 1609 года па 26 снежня 1616 года пры каралі Мацвеі II (імператары Маціясе). Прыхільнік саюза венгерскай знаці з Габсбургамі.

Замак Бітч'янскі Град — рэзідэнцыя Д. Турза
Быў вельмі адукаваным чалавекам свайго часу. Ведаў латынь, грэчаскую, нямецкую, венгерскую і славацкую мовы. Славацкую мову ён выкарыстоўваў у якасці афіцыйнай мовы ў сваёй рэзідэнцыі. Падтрымліваў школы, цэрквы, мастацтва. Пабудаваў першы санаторны дом у крыніц у Раецке Цепліцы. Заснаваў Турзаўку.

Памёр 26 снежня 1616 года ў сваёй рэзідэнцыі — замку Бітч'янскі Град у г. Бітча (цяпер — горад-райцэнтр у Жылінскім краі, Славакія).

Удзел у «справе графіні Батары»
-------------------------------

29 снежня 1610 года на чале ўзброенага атрада асабіста арыштаваў у Чахціцкім замку венгерскую графіню Эржэбет Батары, якая вінавацілася ў масавых забойствах маладых дзяўчын. Як палацін Венгрыі, кантраляваў правядзенне следчых і судовых мерапрыемстваў па справе «Чахціцкай пані». У прыватнасці, графіню Батары ён сваёй уладай прысудзіў да вечнага зняволення ў яе замку. Суд над падручнымі графіні праходзіў у яго рэзідэнцыі — замку Бітч'янскі Град.

Існуе версія (Л. Надзь і інш.), паводле якой Д. Турза сфабрыкаваў гэту справу пра «крывавую графіню», з прычыны таго, што прэтэндаваў на частку шырокіх зямельных уладанняў роду Батары. Гэты пункт гледжання лёг у аснову сюжэту фільма Юрая Якубіска «Батары» (2008).

У мастацтве
-----------

Дзьёрдзь Турза нярэдка фігуруе ў літаратурных і кінематаграфічных творах, якія прысвечаны графіні Эржэбет Батары. У залежнасці ад тэндэнцыі, ён выступае як станоўчым, так і адмоўным персанажам.

#### Кінематограф

* «Метамарфозы» (*Metamorphosis*, ФРГ, Венгрыя, Канада, Вялікабрытанія, Аўстралія, 2007).
* «Батары» (*Bathory*, Славакія/Чэхія/Вялікабрытанія/Венгрыя, 2008).
* «Графіня» (*The Countess*, Францыя/Германія, 2009).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326'></a>


| ?Дзьёрдзь Турза — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | György Thurzó de Bethlenfalva[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Theofil Thurzó de Bethlenfalva[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Kata|Katalin[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | János Thurzó de Bethlenfalva[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Blasius Magyar de Kassa[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Anna Magyar de Kassa[d] |  |  |  |
|  |  | Ferenc, Baron Thurzó de Bethlenfalva[d] |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | NN[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Zorard Abaffy de Nagy-Abafálva[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Anna Abáffy de Nagy-Abafálva[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | NN[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Petar II Zrinski[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Дзьёрдзь Турзо |  |  |  | Nikola III Zrinski[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Jelena[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Nikola Šubić Zrinski[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Karolyi 'Carolus Torquatus', Graf Korbavis, Graf von Corbau und Lyka[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Jelena Karlović[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Dorottya Frangepan de Veglia[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Katalin, Gräfin Zrinyi[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Bernát Frangepan, Count of Veglia and Modrus[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ferdinand Frangepan de Veglia, Elect of Modrus[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Lujza Marzano d'Aragona[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Katalin Frangepan de Veglia[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ёван Бранкавіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | despoina Marija Kantakouzene Brankovic, Despotovna, Princess of Rashka[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Алена Якшыч[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 120404516 · ISNI: 0000 0000 7861 9859 · LCCN: no2013056827 · NKC: js20090416001 · NSZL: 000000015964 · NUKAT: n2013147247 · SUDOC: 232933960 · VIAF: 5761415, 86410204 |

 |