recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Юужан вонгі** (англ.: Yuuzhan Vong) — раса ў пашыраным сусвеце «Зорных войнаў». Адныя з нямногіх расаў у сусвеце «Зорных войнаў», якія паходзяць з-за межаў галактыкі (нароўні са сваімі рабамі чазракамі, а таксама сылентыюмамі і абамінорамі).

Гэта раса рэлігійных фанатыкаў, якія карыстаюцца выключна арганічнымі тэхналогіямі, вырашчанымі генетычным спосабам, а механічныя, электрычныя і электронныя тэхналогіі лічаць богазневажаннем сваіх багоў. Свае фізічныя мажлівасці яны намагаюцца палепшыць шляхам прывіцця органаў.

Цікава, што ўсе юужан вонгі, за выняткам аднаго, маюць імунітэт ад Сілы і не могуць быць адчутыя праз яе, што джэдаі лічаць вельмі загадкавым, бо будзь-якія жывыя істоты такім ці іншым чынам мусяць мець адметны подпіс у Сіле, адрозны ад іншага віду. Пазней выявілася, што юужан вонгі былі адлучаны ад Сілы пасля аддзялення ад сімбіёзу з разумнай планетай Юужан’тар.

Уварванне ў Галактыку
---------------------

У 25 годзе пасля «Новай надзеі» і бітвы за Явін юужан вонгі напалі на Галактычную рэспубліку. Гэтыя падзеі падрабязна занатаваныя ў кніжнай серыі «Новы Ордэн джэдаяў». Вайна цягнулася 5 гадоў і скончылася адступленнем агрэсараў дзякуючы супольным намаганням Галактычнага альянсу. Аднак гэтая вайна стала адной з найбольш кровапралітных у гісторыі галактыкі: у ёй загінулі амаль 365 мільярдаў разумных насельнікаў галактыкі, сярод якіх і такія выбітныя персанажы «Зорных войнаў», як Чубака, Энакін Сола, адмірал Акбар і іншыя; 20 сусветаў былі спустошаны.

Зноскі
------

1. ↑  *Nadine Wolf.* Religious Concepts in Fantasy Literature. — 2010. — С. 65—66. — (Akademische Schriftenreihe). — ISBN 3-640-66142-7.

Спасылкі
--------

* Yuuzhan Vong на Вукіпедыі: Вікі пра *Зорныя Войны*

| ⛭Сусвет Зорных войнаў |
| --- |
| Персанажы: | C-3PO · R2-D2 · *HK-47* · Адмірал Озель · Боба Фет · Генерал Грывус · Граф Дуку · Энакін Скайуокер (Дарт Вейдэр) · Дарт Мол · *Дарт Рэван* · *Дарт Сіян*  · *Палпацін (Дарт Сідыус) · Джаба Хат · Джанга Фет · Джа-Джа Бінкс · Ёда · Квай-Гон Джын · Лея Аргана · Люк Скайуокер · Мейс Вінду · Нут Ганрэй · Обі-Ван Кенобі · Падмэ Амідала · Уілхуф Таркін · Уота · Хан Сола · Чубака · Шмі Скайуокер · Мара Джэйд · Лэнда Калрысіян · Траўн · Асака Тана · Гален Марэк (Старкілер)* |
| Арганізацыі: | Джэдаі · Сітхі · Галактычная рэспубліка · Галактычны сенат · Канфедэрацыя Незалежных Сістэм · Галактычная Імперыя · Паўстанцкі Альянс · Новая Рэспубліка |
| Планеты: | Карусант · Алдэраан · Кашыік · Корыбан · Набу · Татуін · Явін IV · Эндар |
| Тэхніка: | Бластар · Дроіды · AT-AT · AT-ST · Зорны Разбуральнік · Зорка смерці · Клоны · Светлавы меч · Сіла · TIE Fighter · X-wing · Тысячагадовы сокал |
| Расы: | Хаты · Эвакі |
| Храналогія«Зорных войнаў»: | Дарэспубліканская эпоха · Войны клонаў · Старая Рэспубліка · Галактычная Імперыя · Эпоха Паўстання · Бітва пры Явіне IV · Бітва на Хоце · Бітва пры Эндары · Новая Рэспубліка · Новы Ордэн джэдаяў · Эпоха Спадчыны |
| Партал пра Зорныя войны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Маліноўскі.
**Георгій Мікалаевіч Маліноўскі** (9 снежня 1942, Брычэнь, Малдова — 5 сакавіка 2021) — беларускі педагог, шматгадовы дырэктар прафесійнага агралесатэхнічнага каледжа імя К. П. Арлоўскага. Быў заснавальнікам Магілёўскага заасаду і ініцыятарам стварэння музейна-гістарычнай экспазіцыі пад адкрытым небам на тэрыторыі каледжа.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 9 снежня 1942 года ў сяле Брычаны Брычанскага раёна Малдаўскай ССР. У 1969 годзе скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут па спецыяльнасці «гісторыя і грамадазнаўства». З 1987-га года і да самай смерці Георгій Маліноўскі працаваў дырэктарам Магілёўскага дзяржаўнага ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга прафесійнага агралесатэхнічнага каледжа імя К. П. Арлоўскага.

Г. Маліноўскі быў заснавальнікам Магілёўскага заасаду. Дзякуючы яму ў каледжы з’явілася музейна-гістарычная экспазіцыя пад адкрытым небам, прысвечаная вызваленню Магілёва і вёскі Буйнічы: на тэрыторыі каледжа адкапалі дзот.

Узнагароды
----------

Маліноўскі узнагароджаны ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі», нагрудным знакам «За заслугі ў развіцці прафтэхадукацыі», шматлікімі ганаровымі граматамі ўрада. Ён заслужаны работнік адукацыі, «Чалавек года» Магілёўшчыны — 2002, унесены ў Кнігу славы Магілёўшчыны ў 2009 годзе. З 2013 года Георгій Маліноўскі з’яўляецца Ганаровым грамадзянінам Магілёва — на плошчы Зорак ёсць яго імянная зорка.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Умер легендарный основатель могилевского зоосада Георгий Малиновский Архівавана 9 мая 2021.  (руск.)

Спасылкі
--------

* МАЛИНОВСКИЙ Георгий Николаевич  (руск.)
* Прохорович Петр Васильевич открывает Республиканский конкурс профессионального мастерства среди сельских училищ. Малиновский Георгий Николаевич -директор ПТУ № 1 г Могилева,Толмачев Евгений Николаевич, Малашевич Владимир Владимирович (Буйничи)  (руск.)
* Водны маршрут з «варагаў у грэкі» па Магілёўшчыне будзе стартаваць у Александрыі
* НА 79-М ГОДЗЕ ПАЙШОЎ З ЖЫЦЦЯ ГЕОРГІЙ МІКАЛАЕВІЧ МАЛІНОЎСКІ
**Прыазоўскае ўзвышша** — на поўдні Усходне-Еўрапейскай раўніны, у Запарожскай і Данецкай абласцях, на паўднёвым усходзе Украіны. Вышыня да 324 м (г.Магіла-Бельмак). Паката зніжаецца да Азоўскага мора. Фундамент складзены з крышталічных парод, укрыты лёсападобнымі пародамі. Участкі ціпчакова-кавыльных стэпаў. Большая частка тэрыторыі ўзарана. На Прыазоўскім узвышшы размешчана частка Украінскага стэпавага запаведніка - "Мураваныя магілы".

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 54. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13).
**Георгій Міхайлавіч Тырын** (1918, в. Замошша, Смаленская губерня — 16 кастрычніка 1944, Літоўская ССР) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Мар’іна Горка. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка
Скончыў 7 класаў і курсы механізатараў у Ліпецку. Працаваў у калгасе.

У лістападзе 1938 года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Скончыў танкавую школу і падчас вайны з Фінляндыяй 1939—1940 гадоў удзельнічаў у баях на Карэльскім перашыйку.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Прымаў удзел у баях на Паўднёва-Заходнім, Паўднёвым, Заходнім, Паўночна-Каўказскім і Варонежскім франтах. Быў тройчы паранены. Асабліва вызначыўся пры вызваленні Украіны восенню 1943 года.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Георгію Міхайлавічу Тырыну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 3664).

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Спасылкі
--------

* Георгій Міхайлавіч Тырын на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Яблычны Спас** (*Спас, Другі Спас, Вялікі Спас, Сярэдні Спас, Іспас*) — старажытнае земляробчае свята, звязанае з выспяваннем пладоў. Адзначаецца 6 (19) жніўня. У хрысціянскай традыцыі Яблычны Спас азначае свята Праабражэння Гасподняга. У народным календары адзначаюцца таксама Першы, «мядовы» Спас, або Макавей 1 (14) жніўня, і Трэці, Малы, «хлебны», «арэхавы» Спас 16 (29) жніўня.

Асвячэнне яблыкаў
-----------------

У гэты дзень у храмах асвячалі яблыкі і іншыя плады, пасля чаго дазвалялася іх ужываць: «Добра яблычка к Іспасу». Асвечаныя яблыкі пакідалі на магілах блізкіх людзей. Да Яблычнага Спаса яблыкі (а таксама ігрушы, агрэст, струкавую гародніну) есці забаранялася, асабліва жанчынам, у якіх раней паміралі дзеці. Згодна з народным павер'ем, у гэты дзень Бог (ці Божая Маці) раздае на нябёсах усім памерлым дзеткам па яблычку, а таму дзіцяці, чыя маці каштавала іх не парою, пачастунку не дастанецца. Страшылі таксама бацькоў, якія дачасна елі яблыкі, што ў іх паўміраюць дзеці.

Першая сустрэча восені
----------------------

У народзе Спас лічылі днём адлёту буслоў. Калі буслы пачыналі рыхтавацца да вылету ў вырай за тыдзень перад Спасам, чакалася, што зіма надыдзе раней і будзе марозная, а вясна цяплейшая; калі ж пасля Спаса — восень будзе цёплая, зіма позняя, а вясна халодная. Адлёт буслоў сведчыў пра набліжэнне зімы, а прыказкі нагадвалі: «Спас — лета шась!», «Спас — бяры рукавіцы ў запас».

Да ўсходу сонца праводзілі абрад выгнання клапоў. «Прыйшоў Спас, штоб не было клапоў у вас!». Паколькі на тую пару з'яўляецца шмат аваднёў, у Лельчыцкім раёне кажуць: «Прыйшоў Спас, то пабярэ чорт і нас».

Глядзі таксама
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Яблычны Спас на Вікісховішчы |

* Пакровы — першы восеньскі свята
* Народны каляндар

Літаратура
----------

* Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўн. — 2-ое выд. дап. — Мн.: Беларусь, 2006. — 599 с. — С. 464—466.

  


| ⛭Народныя святы славян |
| --- |
| 
**Каляды /**
**Першая Каляда** •
Васілёў вечар /
Шчодрык /
Аўсень •
Вадзяная куцця •
Грамніцы (Стрэчанне) •
Аўлас •
 **Масленіца** •
Саракі •
**Благавешчанне** •
Вербная нядзеля •
Страсны тыдзень (Вялікі тыдзень) •
Вялікдзень •
Вялікодны тыдзень •
Правадная нядзеля •
Ярылавіца •
*Радаўніца* •
Юр’еў дзень •
Мікола вясновы •
Ушэсце •
**Сёмуха** •
*Троіцкія Дзяды* •
Тройца •
Троіцкі тыдзень •
**Купалле** •
Пятрок •
 Ілля •
Мядовы Іспас •
Яблычны Іспас •
Трэці Іспас •
Першая Прачыстая (Дажынкі) •
Другая Прачыстая (Багач) •
Трэцяя Прачыстая (Пакровы) •
*Асеннія Дзяды* (Дзмітраўская субота) •
Дзмітроў дзень •
Кузьма і Дзямьян •
Мікола зімні
 |
**Яблычны пірог** — адна з самых распаўсюджаных разнавіднасцяў пірага, для начыння якога выкарыстоўваюцца яблыкі. Паколькі яблыкі з’яўляюцца адным з самых даступных відаў садавіны ўмеранай паласы, яблычны пірог з’яўляецца адной з асноўных дэсертных страў кулінарыі розных еўрапейскіх народаў. У Сярэднявеччы пячы яблычныя пірагі (ці ж піражкі) пачыналі звычайна пасля паспявання яблыкаў, то ёсць да восені, яблычны пірог меў ўстойлівую асацыяцыю са святам ўраджаю і хуткім надыходам восені. Цяпер з-за шырокай даступнасці яблыкаў і наяўнасці разнастайных спосабаў іх захоўвання, яблычны пірог можна гатаваць круглы год, у тым ліку і ў рэгіёнах дзе яблыкаў ніколі не было (але куды яблыні былі завезеныя ўжо ў новы час — Паўночная і Паўднёвая Амерыка). Існуе шмат разнавіднасцяў яблычнага пірага. Для гатавання можна выкарыстоўваць некалькі відаў цеста: дражджавое, пясочнае, пластовае, валакавое. Таму ў інгрэдыенты абавязкова ўваходзяць яйкі, масла і мука. Самыя далікатныя і пышныя яблычныя пірагі звычайна атрымліваюцца з дражджавога тэсту. Пры гэтым яблычны пірог можа быць адкрытым, напаўадкрытым і закрытым. Адзін з самых простых рэцэптаў яблычнага пірага, які атрымаў распаўсюджванне ў Расіі і СНД — гэта шарлотка з яблыкамі. У ЗША яблычны пірог з’яўляецца адным з нацыянальных сімвалаў (у асаблівасці штата Віргінія), хоць цяпер яго рыхтуюць на аснове паўфабрыкатных каржоў.

| ⛭Яблыкі |
| --- |
| Віды | *Malus pumila* • *Malus niedzwetzkyana* • *Malus sieversii* |
| Групы сартоў | Спіс сартоў яблыні дамашняй  (руск.) (бел. • Сталовы яблык  (англ.) (бел. • Кулінарны яблык  (англ.) (бел. • Сідравы яблык  (англ.) (бел. • Дэкаратыўныя сарты яблыні |
| Кулінарыя | Спіс страў з яблык  (англ.) (бел. • Віно  (руск.) (бел. • Воцат  (руск.) (бел. • Кальвадос • Масла  (англ.) (бел. • Мочаныя яблыкі  (укр.) (бел. • Пекцін • Печаныя яблыкі  (англ.) (бел. • Пірог • Пюрэ • Сідр  (англ.) (бел. • Сок • Сушаныя яблыкі  (англ.) (бел. • Торт  (англ.) (бел. • Хрэн • Штрудэль |
| Шкоднікі і хваробы | Спіс матылёў, якія сілкуюцца на яблыні  (англ.) (бел. • Спіс захворванняў яблыні |
| Вытворчасць і вырошчванне | Спіс краін, якія вырабляюць яблыкі  (руск.) (бел. |
**Прыазоўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт** (укр.: Приазовський державний технічний університет) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная ў Марыупале.

Гісторыя
--------

ВНУ створана ў 1929 годзе на базе вячэрняга працоўнага металургічнага тэхнікума як Марыупальскі металургічны інстытут, які згодам быў ператвораны ва ўніверсітэт. На той час тут навучалі спецыялістаў без адрыву ад вытворчасці па спецыяльнасцях: сталеплавільная і пракатная вытворчасць, механікі-канструктары, інжынеры-цеплатэхнікі, інжынеры-тэрмісты і інш. У 1939 годзе было адкрыта дзённае аддзяленне па спецыяльнасцях: сталеплавільная і пракатная вытворчасць, металазнаўства і тэрмаапрацоўка чорных і каляровых металаў. У пачатку 1960-х гадоў у інстытуце працавалі 160 выкладчыкаў, 52 з якіх мелі навуковую ступень. У сярэдзіне 1980-х гадоў ВНУ актыўна развівалася, колькасць выкладчыкаў складала ўжо 360 чалавек, з іх 192 — дактароў і кандыдатаў навук. Выпуск спецыялістаў усіх формаў навучання на працягу 20 гадоў павялічылася з 394 чалавек да 1141 штогод. З 9 чэрвеня 1990 года навучальная ўстанова атрымала вышэйшы — IV ўзровень акрэдытацыі. У 1993 годзе Міністэрства адукацыі і навукі Украіны прыняло пастанову аб наданні Марыупальскаму металургічнаму інстытуту новага статуса і назвы — Прыазоўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт.

Структура
---------

* Інстытут металаў
* Эканамічны факультэт
* Энергетычны факультэт
* Металургічны факультэт
* Сацыяльна-гуманітарны факультэт
* Факультэт інжынернай і моўнай падрыхтоўкі
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт машынабудавання і зваравання
* Факультэт транспартных тэхналогій
* Інстытут павышэння кваліфікацыі

Рэктары
-------

* Кастанцін Васільевіч Чарнавусаў (1930—1933)
* Віктар Паўлавіч Красільнікаў (1931—1933)
* Дзмітрый Еўдакімавіч Алмашын (1933—1935)
* Міхал Міхайлавіч Гіршовіч (1935—1938)
* Іван Мікалаевіч Удавенка (1937—1938, 1943—1944)
* Міхал Якаўлевіч Озераў (1939—1941)
* Цімафей Міхайлавіч Смірноў (1944—1951)
* Мікалай Александровіч Калошын (1951—1969)
* Яўген Александровіч Капусцін (1969—1981)
* Ігар Уладзіміравіч Жажэленка (1981—2003)
* Вячаслаў Сцяпанавіч Валошын (з 2003)

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка ўніверсітэта
Дэльта Ніла
**Дэ́льта** (ад абрысу грэч. вялікай літары «дэльта» — Δ ) — нізіна, утвораная рачнымі наносамі ў вусці ракі, якая ўпадае ў плыткі ўчастак мора або возера. Прарэзана сеткай рукавоў і праток.

Дэльта ракі — амаль плоская нізіна ў нізоўях ракі, складзеная рачнымі наносамі, якія назапашваліся ў спакойных гідрадынамічных умовах. Калі перагружаная наносамі рака ўпадае ў возера або спакойны заліў, бухту ці абаронены ўчастак марскога ўзбярэжжа, хуткасць яе цячэння зніжаецца. Пры гэтым дробныя часцінкі адкладваюцца, утвараючы тонкі пласт на дне возера або бухты. На ўчастку, дзе актыўны струмень губляе сваю сілу, вялікая колькасць наносаў хутка назапашваецца на дне, фармуючы акумулятыўную тоўшчу з адносна стромкім схілам, звернутым у бок мора. Гэта перадавыя пласты, якія тыповыя для ўсіх дэльт. Паверхневыя пласты — гэта асадкі, адкладзеныя рукавамі ракі.

Падчас нарошчвання дэльта паступова прасоўваецца наперад. Пры гэтым абрысы і становішча берагавой лініі змяняюцца, і адбываецца частковае падпруджванне вусця ракі. У выніку яна дзеліцца на мноства рукавоў, якія ў целе дэльты пракладваюць уласныя рэчышчы. Дэльта, раздзеленая сеткай рукавоў, называецца часам «птушынай лапай» з-за яе абрысаў на карце.

Буйныя дэльты — гэта, як правіла, урадлівыя, увільготненыя, амаль плоскія тэрыторыі, якія ідэальна падыходзяць для сельскагаспадарчага выкарыстання пры ўмове забеспячэння рэгулявання сцёку і паводак. Вельмі часта гэта густанаселеныя рэгіёны.

Адной з найбуйных у свеце з'яўляецца дэльта Місісіпі працягласцю каля 320 км і плошчай 31 тыс. кв. км. Яна працягвае расці і прасоўваецца ў Мексіканскі заліў са хуткасцю каля 100 м за год. Плошча дэльты Ніла 26 тыс. кв. км. Рака Хуанхэ сфармавала дэльту, якая высунутая ў Жоўтае мора ў выглядзе Шаньдунскага паўвострава. У вусці рэк Ганг і Брахмапутра дэльта плошчай 130 тыс. кв. км высунутая ў Бенгальскі заліў.

Гл. таксама
-----------

* Эстуарый

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дэльта (рака)
* *Леонтьев О. К.* Дельта(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Канадская · Кругасвет · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX545557 · BNF: 119506832 · GND: 4149048-4 · LCCN: sh85036614 · Microsoft: 135114317 |
**Пруф** (англ.: proof, скарочана *PRF*; ням.: Polierte Platte, скарочана *РР*, радзей *Spiegelglanz*,) — найвышэйшая якасць біцця манеты ці медаля, што атрымліваецца пры іх вырабе з выкарыстаннем адмысловага прыстасавання і прыладаў.

Манеты стану *пруф* вырабляюцца адмыслова для калекцыянераў у індывідуальным рэжыме з высокім працэнтам ручной працы. Тэхналогія вымагае некалькіх адцісканняў штэмпеляў на адну і тую самую паверхню манеты, якія адбываюцца пад ціскам ў сотні тон. Гатовыя манеты вымаюць уручную і змяшчаюць у адмысловыя празрыстыя капсулы ці запайваюць у пластык для захавання паверхні манеты, якую яшчэ называюць паліраванай.

Манеты якасці *пруф* маюць зусім роўную люстэркавую паверхню поля і, звычайна, матавы малюнак рэльефу. Зрэдчас сустракаецца так званы «рэверсіўны пруф», дзе поле матавае, а выявы люстэркавыя (паліраваныя). На манеце добра відныя найдрабнейшыя падрабязнасці.

Таксама на манеце не павінна быць бачных вокам драпін, насечак, задзірак, няроўнасці паверхні поля, неканцэнтрычных надсечак гурта і **слядоў дотыку рук**.

Любое выцягванне з капсулы і мацанне такой манеты пакідае на полі адбіткі пальцаў, якія ўжо немагчыма прыбраць. Манета пасля гэтага губляе сваю вартасць сярод калекцыянераў.
**Юсцінскі раён** (руск.: Юсти́нский райо́н, калм. Үстин район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэспублікі Калмыкія Расійскай Федэрацыі, у межах якой утвораны муніцыпальны раён Юсцінскае раённае муніцыпальнае ўтварэнне.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Цаган Аман.

Геаграфія
---------

Плошча тэрыторыі раёна — 7996 км², з іх 754,2 тыс. гектараў — сельскагаспадарчыя ўгоддзі.

Юсцінскі раён размешчаны ва ўсходняй зоне Рэспублікі Калмыкія, у межах пустыннай зоны, у падзоне эфемерава-белапалынных пустыняў на бурых глебах. Клімат раёна засушлівы, рэзка кантынентальны. З асноўнай тэрыторыяй раёна рэзка кантрастуе невялікі ўчастак, размешчаны на левым беразе ракі Волгі, у Волга-Ахтубінскай пойме, дзе ў 1995 годзе быў арганізаваны Прыродны парк Рэспублікі Калмыкія.

Адлегласць ад г. Эліста — 290 км. Раён знаходзіцца ў межах Прыкаспійскай нізіны.

Юсцінскі раён мяжуе на поўдні з Яшкульскім, на захадзе — з Кетчэнераўскім, на паўночным захадзе — з Акцябрскім раёнамі Калмыкіі, на ўсходзе — з Енатаеўскім, Харабалінскім і Нарыманаўскім раёнамі Астраханскай вобласці.

Заўвагі
-------

1. ↑  АКТМУ Праверана 13 сакавіка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4330203'></a>
2. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Federal State Statistics Service. Праверана 23 студзеня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

| ⛭Калмыкія |
| --- |
| Раёны | 
* Акцябрскі
* Гарадавікоўскі
* Ікі-Бурульскі
* Кетчэнераўскі
* Лаганскі
* Маладэрбетаўскі
* Прыютненскі
* Сарпінскі
* Цалінны
* Чорназямельскі
* Юсцінскі
* Яшалцінскі
* Яшкульскі

 |  |
| Гарады | 
* Гарадавікоўск
* Лагань
* **Эліста**

 |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | 
* Вялікі Царын
* Ікі-Бурул
* Камсамольскі
* Кетчэнеры
* Малыя Дэрбеты
* Прыютнае
* Садовае
* Троіцкае
* Цаган Аман
* Яшалта
* Яшкуль

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Усік.
**Аляксандр Усік** (укр.: Олександр Усик) — украінскі баксёр. Чэмпіён свету і Еўропы сярод аматараў, Алімпійскі чэмпіён — 2012. Чэмпіён свету сярод прафесіяналаў у першай цяжкай вазе і цяжкай вазе.

Спартыўная кар’ера
------------------

Выступае ў прафесійным боксе з 2013 года. 25 верасня 2021 года ўкраінскі баксёр у Лондане на арэне «Тотэнхэм Хотспур» перамог брытанца Энтані Джошуа. На коне стаялі тытулы чэмпіёна свету па версіі WBA Super, IBF, IBO і WBO ў цяжкай вазе. Аляксандр Усік выйграў гэты бой па ачках, адабраў у брытанца тры чэмпіёнскія паясы і стаў абсалютным чэмпіёнам свету адразу ў двух вагавых катэгорыях — такое здарылася другі раз у гісторыі. Ён паўтарыў дасягненне экс-чэмпіёна свету Эвандэра Холіфілда, пры тым дабіўся гэтага значна хутчэй: у 19-м баі на прафесійным рынгу.

Зноскі
------

1. ↑  Nashaniva.com

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Тэматычныя сайты | BoxRec · Olympedia · Olympic Channel · МАК |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
**Прастырыца** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Самае паўночнае возера Беларусі. Знаходзіцца на мяжы з Себежскім раёнам Пскоўскай вобласці Расіі, за 2 км на паўночны захад ад паўночнага берага возера Лісна.

З поўначы ўпадае сістэма меліярацыйных каналаў, на паўднёвым захадзе выцякае ручай, які ўпадае ў раку Прастырыца — прыток ракі Старая.

Літаратура
----------

* Республика Беларусь. Витебская область. Верхнедвинский район: карта. Верхнедвинск: план. Освея: план / Ред. В.А. Змачинская.. — Минск: РУП «Белкартография», 2014. — 3 000 экз.

Спасылкі
--------

* Ліст карты O-35-141-D
**Dead by Sunrise** — сольны праект вакаліста рок-гурта Linkin Park Чэстэра Бэнінгтана, заснаваны ў 2005 годзе. У гурце таксама ўдзельнічаюць Амір Дэрак, Раян Шак, Брандан Белскі, Эліяс Андра, Энтані Валкіч. Іх дэбютны альбом *Out of Ashes* выйшаў 13 кастрычніка 2009 года. У Японіі выйшаў раней — 30 верасня таго ж года.

Гісторыя
--------

Ідэяй стварэння сольнага праекта Чэстэр загарэўся ў 2006 годзе. Адпаведна, пасля выхаду 3-га студыйнага альбома Linkin Park *Minutes to Midnight* Чэстэр пачаў пошук запісвальнай кампаніі. Ён вырашыў заснаваць гурт і паклікаў свайго сябра Раяна Шака. Першапачатковая назва гурта была Snow White Tan. У інтэрв’ю Бэнінгтан сказаў, што не думаў аб назве гурта, таму што яны лічылі яе «сходам» або «вечарынкай».

10 мая 2008 года Dead By Sunrise выканалі 3 песні («Walking In Circles», «Morning After» і «My Suffering») у гонар 13-га дня нараджэння Тату-Салона Чэстара Бэнінгтана.

Нягледзячы на раннія выступленне гурта, афіцыйны дзень нараджэння гурта 9 ліпеня 2009 года. Менавіта тады кампанія «Warner Brothers» апублікавала афіцыйны прэс рэліз.

У ліпені 2008 тур Dead By Sunrise быў завершаны і праца над альбомам, які атрымаў назву *Out of Ashes*, пачалася поўным ходам. Да ўдзелу быў запрошаны прадзюсер Говард Бэнсан, вядомы па супрацоўніцтве з My Chemical Romance і Daughtry. Першым слухачом альбома стаў Майк Шынода. Ён сказаў, што Чэстэр сур’ёзна папрацаваў над вакалам, і што яму гэты альбом падабаецца. Папярэднія заказы на альбом былі адкрыты першага верасня на iTunes і MySpace. Альбом выйшаў 13 кастрычніка 2009 года. Альбом шчодра ацэнены крытыкамі і прыхільнікамі абодвух гуртоў.

Дыскаграфія
-----------

### Студыйныя альбомы

| Год | Дэталі | Пазіцыя |
| --- | --- | --- |
| US | US Rock | USDigital | US Alt. | US HR | UK | AUS | FR | GR | NE | SW |
| 2009 | ***Out of Ashes**** Рэліз: 13 кастрычніка 2009
* Лэйбл: Warner Bros.
* Фармат: CD, Digital download
 | 29 | 12 | 9 | 9 | 5 | 74 | 11 | 109 | 5 | 82 | 18 |
|

### Сінглы

| Год | Назва | Пазіцыя | Альбом |
| --- | --- | --- | --- |
| US Main | US Alt | US Rock |
| 2009 | «Crawl Back In» | 11 | 22 | 22 | *Out of Ashes* |
| «Let Down» | — | — | — |
| 2010 | «Inside of Me» | 40 | — | — |
| «Too Late» | — | — | — |

Удзельнікі
----------

* Чэстэр Бэнінгтан — вакал, гітара (2005—2012)
* Раян Шак — гітара, бэк-вакал (2005—2012)
* Амір Дэрак — гітара (2005—2012)
* Энтані «Марыхуана» Валкіч — клавішныя (2009—2012)
* Брэндон Бельскі — бас-гітара (2009—2012)
* Эліяс Андра — ударныя (2009—2011)
* Фрэнк Зума — ударныя (2012)

Зноскі
------

1. ↑  Hot/Mod/AC Cool New Music | Hot AC Modern Adult Rock Songs on the Radio | … **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 студзеня 2012.

Спасылкі
--------

* Старонка На MySpace

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Last.fm |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs · MusicBrainz |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16174273b · GND: 16024706-8 · ISNI: 0000 0001 2192 055X · LCCN: no2009164463 · NKC: osa2010542082 · SUDOC: 164539034 · VIAF: 156437997 |

 |
**Усеагульная канфедэрацыя працы (УКП)**  (ісп.: Confederación General del Trabajo (CGT)) — федэрацыя прафсаюзаў у Іспаніі.

УКП узнікла ў выніку расколу ў анархісцкай Нацыянальнай канфедэрацыі працы (НКП). У 1979 годзе на першым з’ездзе НКП пасля пераходу Іспаніі да дэмакратыі ўзніклі прынцыповыя рознагалоссі наконт структурнай арганізацыі прафсаюза, у прыватнасці па пытанні выбараў у кіруючыя органы прафсаюза. Такія выбары дазваляюць іспанскім працоўным кожныя чатыры гады абіраць дэлегатаў прафсаюзаў у завадскія камітэты. Некаторыя лічылі гэта адраджэннем анарха-сіндыкалізму, але больш артадаксальныя сябры арганізацыі лічылі такія выбары «дзяржаўным умяшаннем у адносіны паміж працай і капіталам». Акрамя таго, такія выбары прадугледжваюць атрыманне дзяржаўнага фінансавання для іх правядзення. У выніку расколу ў 1979 годзе з’явіліся дзве Нацыянальныя канфедэрацыі працы. Аднак, але ў 1989 годзе артадаксальная Нацыянальная канфедэрацыя працы перамагла ў судзе і атрымала поўнае права на імя НКП, а фракцыя, якая адкалолася, у сваю чаргу ўзяла назву *Усеагульная канфедэрацыя працы*.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Усеагульная канфедэрацыя працы (Іспанія)
* La CNT renovada adopta de forma provisional las siglas CGT **(нявызн.)** .
* Ealham, Chris (2015). *Living Anarchism: José Peirats and the Spanish Anarcho-Syndicalist Movement*. Oakland/Edinburgh: AK Press. .
* Pascual, Alfredo.  Del 8M a Amazon: CNT y CGT resucitan a costa de los dinosaurios sindicales **(нявызн.)** .

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNC: a11103012 · BNE: XX136702 · GND: 5025988-X · LCCN: nr91012624 · VIAF: 235349019 |
**Delphi** — мова праграмавання, якая выкарыстоўваецца ў аднайменным асяроддзі распрацоўкі. Спачатку мова называлася Object Pascal. Пачынаючы з асяроддзя распрацоўкі Delphi 7.0, у афіцыйных дакументах кампанія Borland пачала выкарыстоўваць назву Delphi для пазначэння мовы Object Pascal.

Распрацоўка новага асяроддзя праграмавання пачалася з моманту, калі Borland вырашыў, што патрэбны Pascal з больш прадуманай рэалізацыяй ААП і пачалі распрацоўку *Delphi*, якая выкарыстоўвала ідэі *Object Pascal*, прапанаваныя *Apple* за аснову. *Borland* таксама называў сваю рэалізацыю *Object Pascal* у першых версіях *Delphi*, аднак змяніў назву на «мова праграмаваньня *Delphi*» ў далейшым. Асноўнае дапаўненне ў параўнанні з папярэднімі версіямі — заснаваная на спасылках (reference-based) аб’ектная мадэль, віртуальныя канструктары і дэструктары, і ўласцівасці. Існуе некалькі кампілятараў, заснаваных на гэтым дыялекце.

Знакамітыя праграмы, зробленыя на Delphi
----------------------------------------

Сярод самых распаўсюджаных праграм, зробленых на Delphi, магчыма знайсці:

* Відэа і аўдыё прайгравальнікі: The KMPlayer, X-Player, AIMP, Snow Player.
* Абмен інфармацыяй у інтэрнэце: Skype, QIP, QIP Infium и R&Q, The Bat! і si.Mail, PopTray, FeedDemon, XanaNews, Xnews.
* Вэб-распрацоўка: Macromedia HomeSite (HTML-рэдактар), TopStyle, Pro (CSS-рэдактар), Macromedia Captivate, Quick Page 2008.
* Вэб-браўзеры: Avant Browser, Netcaptor.
* і інш.


| ⛭Мовы праграмавання |
| --- |
| 
* Ada
* ActionScript
* ALGOL
* APL
* Асэмблер
* BASIC
* C
* C++
* C#
* COBOL
* Delphi
* Erlang
* Forth
* Fortran
* Go
* Haskell
* Java
* JavaScript
* Kotlin
* Lisp
* Logo
* Lua
* Modula-2
* Objective-C
* Pascal
* Perl
* PL/I
* PHP
* Prolog
* Python
* R
* Ruby
* Rust
* Scala
* SQL
* Scheme
* Smalltalk
* Swift
* Zig
* *больш...*

 |
| List-Class article Спіс паводле катэгорый |
**Цзіньчэн** (кіт. спр. 晋城, піньінь *Jìnchéng*) — гарадская акруга ў правінцыі Шаньсі КНР.

Гісторыя
--------

Пры імперыі Паўночная Вэй у гэтых месцах была створана вобласць Цзяньчжоу (Цзян). Пры імперыі Суй яна ў 568 годзе была перайменавана ў Цзэчжоу (泽州), а ў 583 годзе паніжана ў рангу да павета, які атрымаў назву Даньчуань (丹川县). Пры імперыі Тан вобласць Цзэчжоу была адноўлена. Пры імперыі Цын вобласць у 1728 годзе была паднятая ў рангу да ўправы. Пасля Сіньхайскай рэвалюцыі ў Кітаі была праведзена рэформа структуры адміністрацыйнага падзелу, падчас якой управы і вобласці былі скасаваныя.

Пасля ўтварэння КНР правінцыя Шаньсі была ў 1949 годзе падзелена на 7 спецыяльных раёнаў; гэтыя землі трапілі ў склад спецыяльнага раёна Чанчжы (长治专区). У 1958 годзе спецыяльны раён Чанчжы быў перайменаваны ў спецыяльны раён Цзіньдунань (晋东南专区), пры гэтым адбылося ўзбуйненне паветаў: паветы Гаапін і Лінчуань былі далучаны да павета Цзіньчэн, а павет Ціньшуй — да павета Янчэн. У 1961 годзе ўсе паветы былі адноўлены ў ранейшых межах.

У 1970 годзе спецыяльны раён Цзіньдунань быў перайменаваны ў Акругу Цзіньдунань (晋东南地区).

У 1983 годзе павет Цзіньчэн быў ператвораны ў гарадскі павет; пры гэтым быў уведзены падзел гарадскога павета на раёны — гарадскі і прыгарадны.

У 1985 годзе пастановай Дзяржсавета КНР былі расфармаваныя горад Чанчжы і акруга Цзіньдунань, а на іх тэрыторыі ўтвораны гарадскія акругі Чанчжы і Цзіньчэн. У склад гарадской акругі Цзіньчэн увайшлі паветы Цыньшуй, Янчэн, Лінчуань і Гаапін; гарадскі павет Цзіньчэн быў расфарміраваны, і яго складовыя часткі ўвайшлі непасрэдна ў склад гарадской акругі Цзіньчэн.

У 1993 годзе павет Гаапін быў ператвораны ў гарадскі павет.

У 1996 годзе прыгарадны раён быў ператвораны ў павет Цзэчжоу.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
------------------------------------

Гарадская акруга Цзіньчэн падзяляецца на 1 раён, 1 гарадскі павет, 4 паветы:

| Карта |
| --- |
|  |
| # | Статус | Назва | Іерогліфы | Піньінь | Насельніцтва  (2003 прыкл.) | Плошча  (км²) | Шчыльнасьць насельніцтва  (/км²) |
| 1 | Раён | Чэнцюй | 城区 | Chéng qū | 280 000 | 141 | 1986 |
| 2 | Гарадскі павет | Гаапін | 高平市 | Gāopíng shì | 480 000 | 946 | 507 |
| 3 | Павет | Цзэчжоу | 泽州县 | Zézhōu xiàn | 510 000 | 2023 | 252 |
| 4 | Павет | Ціньшуй | 沁水县 | Qìnshuǐ xiàn | 210 000 | 2655 | 79 |
| 5 | Павет | Янчэн | 阳城县 | Yángchéng xiàn | 390 000 | 1968 | 198 |
| 6 | Павет | Лінчуан | 陵川县 | Língchuān xiàn | 250 000 | 1751 | 143 |

Зноскі
------

1. ↑  Sixth National Population Census of the People's Republic of China<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1578884'></a>

Спасылкі
--------

* Інфармацыя пра тэрыторыю, насельніцтва і гісторыю змен адміністрацыйна-тэрытарыйнага падзелу на сайце 行政区划网

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
Цзінь Шужэнь
**Цзінь Шужэнь** (на кітайскай мове: 金樹仁) (1879 — 1941) — губернатар Сіньцзяна з 1928 па 1933 гг.

Прыйшоў да ўлады ў Сіньцзяне ў 1928 годзе, пасля таго як быў забіты губернатар Ян Цзэнсінь (楊增新). Цзінь Шужэнь кіраваў Сіньцзянам на працягу 5 год, сістэма кіравання вызначалася карумпаванасцю і засноўвалася на сіле і прыгняценню. Палітыка Цзінь Шужэня прывяла да эскалацыі этнічных і рэлігійных канфліктаў, што выклікала шматлікія выступленні супраць усталяванага ім рэжыма, і ў рэшце рэшт стала прычынай страты Цзінь Шужэнем губернатарскай пасады. Цзінь Шужэнь быў абвінавачаны ў развязванні этнічных і рэлігійных канфліктаў, выкліканых карупцыяй: губернатар канфіскаваў зямлю ў цюркскага насельніцтва ў мэтах яе размеркавання паміж ханьскім насельніцтвам, на самай справе правы на экспрапрыяваную зямлю атрымлівалі ад губернатара паплечнікі і сваякі пад уласную маёмасць, з дапамогай якіх Цзінь Шужэнь падтрымліваў сваю ўладу. Пры такіх абставінах ханьцы станавілісь аб'ектам нянавісці і нападкаў з боку меснага цюркскага насельніцтва, якое лічыла, што канфіскаваная зямля пераходзіла ў маёмасць ханьцаў. Цзінь Шужэнь неаднолькава ставіўся да розных этнічных груп насельніцтва, ханьцаў і ўціскаў правы і свабоды кітайскіх мусульман, у выніку чаго ўзнікалі рэлігійныя канфлікты паміж мусульманскім насельніцтвам з аднаго боку і ханьскімі будыстамі, даасістамі ды манголамі з другога.

У кастрычніку 1933 года ў выніку чарговага палітычнага перавароту, здзейсненага белагвардзейцамі пры падтрымцы далучыўшыхся да іх шырокіх народных мас, Цзінь Шужэнь быў пазбаўлены ўлады і быў прымушаны выратоўвацца ў Савецкім Саюзе. На губернатарскую пасаду ўзышоў Шэн Шыцай (盛世才), прызначаны Цзінь Шужэнем у 1931 годзе афіцэрам кіравання нагляду (душу) і інструктарам пры ваенным вучылішчы.

Літаратура
----------

1. ↑  Ю.П. Гуань. Штрихи к политическому портрету Шэн Шицая Архівавана 16 верасня 2011.
**Dell** — амерыканская карпарацыя, адна з найбуйнейшых кампаній у вобласці вытворчасці камп’ютараў. Штаб-кватэра знаходзіцца ў горадзе Раунд-Рок (Тэхас, ЗША).

Заснавальнік, старшыня савету дырэктароў і галоўны кіруючы кампаніі — Майкл Дэл.

Гісторыя
--------

Майкл Дэл — заснавальнік кампаніі
Заснована Майклам Дэлам у 1984 годзе ў горадзе Осцін (Тэхас) як *PC Limited*, з 1988 — *Dell Computer*, пасля 2003 — *Dell, Inc*.

У 1987 годзе выйшла на рынак Еўропы, у 1994 — на рынак Азіяцка-Тыхаакіянскага рэгіёна. У 2005 годзе Fortune назваў Dell «кампаніяй, якая вызывае найбольшае захапленне ў ЗША».

Дзейнасць
---------

Dell распрацоўвае, вытварае, прадае і абслугоўвае шырокі набор мадэлей персанальных камп’ютараў, ноўтбукаў, сервераў, прыстасаванняў захавання даных, сеткавага абсталявання і іншага апаратнага забеспячэння.

51% даходу кампаніі ў 2008 годзе атрымана на амерыканскім рынку.

### Стратэгія

> 
> «Мая кампанія — гэта відавочны доказ таго, што можна ўбачыць і здабыць прыбытак з такіх магчымасцей, якія вашыя канкурэнты проста адмаўляюцца бачыць, улічваючы іх неажыццявімымі. Каб думаць не так, як усе, зусім не абавязкова быць гэніем, празорцам ці нават дыпламаваным спецыялістам. Усё, што патрабуецца, гэта мара, а яшчэ жорсткая структура, якая будзе служыць рукамі для ажыццяўлення гэтай мары»
> 
> 
> Майкл Дэл
> 
> 
> 

Пачатковы капітал бізнесу Майкла Дэла склаў $1000.

Асноўная бізнес-стратэгія кампаніі — у «асаблівай мадэлі непасрэдных продажаў». Тавар рэалізуецца непасрэдна пакупніку, мінуя пасрэднікаў. На пачатковым этапе прадукцыя прасоўваецца з выкарыстаннем каталогаў і ўсялякіх спосабаў рэкламы, заказы прымаюцца па телефоне. Упершыню ў галіне ўведзена ідэя продажу праз Інтэрнэт.

Пры арганізацыі бізнесу Дэл прытрымліваецца трох прынцыпаў:

1. «Ніколі не прадавай праз пасрэднікаў»
2. «Забудзь на складскія запасы»
3. «Кліенту — максімум павагі»

Зноскі
------

1. ↑  Form 10-K — 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5469880'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13558893f · ISNI: 0000 0004 0617 8598, 0000 0001 2105 4110 · LCCN: n98103835 · Microsoft: 2799817953 · NDL: 00747789 · NKC: kn20050512066 · NLA: 50542182 · SUDOC: 086022148 · VIAF: 123216029 |

 |
**Усеагульная канфедэрацыя працы** (скар.: **УКТ**, фр.: Confédération générale du travail, CGT) — найбуйнейшае французскае прафсаюзнае аб’яднанне, створанае ў 1895 годзе. Гістарычна было звязана з Французскай камуністычнай партыяй, была ў Сусветнай арганізацыі прафсаюзаў.

Гісторыя
--------

УКП была створана на ўстаноўчым з’ездзе ў Ліможы, які праходзілі з 23 па 28 верасня 1895 года.

Напярэдадні Першай сусветнай вайны УКП актыўна змагалася супраць мілітарызму і каланіяльных войн французскага імперыялізму, аднак з пачаткам вайны ўстала на бок французскага ўрада. Гэта выклікала раскол у шэрагах арганізацыі, і антываенна настроеныя сябры арганізацыі ў 1922 годзе пакінулі шэрагі УКП і стварылі *Унітарную ўсеагульную канфедэрацыю працы*. Аднак ужо ў 1936 годзе дзве арганізацыі аб’ядналіся і ўвайшлі ў склад Народнага фронту. З пачаткам Другой сусветнай вайны і пасля паражэння Францыі ў 1940 годзе УКП была забаронена ўрадам Вішы і аднавіла дзейнасць у 1944 годзе.

УКП на працягу многіх гадоў уваходзіць у лік найбольш уплывовых прафаб’яднанняў Францыі, з’яўлялася адным з заснавальнікаў і членам Сусветнай арганізацыі прафсаюзаў. У 1999 годзе УКП увайшла ў Еўрапейскую канфедэрацыю прафсаюзаў.

Літаратура
----------

* Dreyfus M. Histoire de la CGT. Brux. 2005
* Mouriaux R. Le syndicalisme en France depuis 1945. P. 2004

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Усеагульная канфедэрацыя працы (Францыя)
* Афіцыйны сайт УКТ
* Histoire de la CGT (фр.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 3 чэрвеня 2022. Праверана 20 чэрвеня 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Telegram · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Ларуса · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1027563-0 · ISNI: 0000 0001 2206 509X · LCCN: n50057068 · NKC: uk2012697017 · SUDOC: 026357461 · VIAF: 137906679, 169295469 |

 |

1. ↑  SIRENE<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3509449'></a>
2. ↑   Праверана 24 жніўня 2020.
3. ↑  *(unspecified title)*<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q115453199'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Свірыд.
**Аляксандр Уладзіміравіч Свірыд** (нар. 7 лістапада 1946, Нача Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыў Магілёўскую савецка-партыйную школу пры ЦК КПБ (эканаміст-арганізатар), Мінскую вышэйшую партыйную школу, Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (эканаміст-арганізатар сельскагаспадарчай вытворчасці), Расійскую акадэмію дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі (менеджар-эканаміст).

Працоўную дзейнасць пачаў у калгасе «Праўда» Ганцавіцкага раёна. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў старшынёй выканкама Дзяніскавіцкага сельскага Савета дэпутатаў працоўных, інструктарам, старшынёй партыйнай камісіі Ганцавіцкага райкама КПБ, старшынёй калгаса «Расія», намеснікам старшыні калгаса «Праўда» Ганцавіцкага раёна, дырэктарам філіяла аптовага і камісійнага гандлю «Брэстаптгандаль», старшынёй Ганцавіцкага райвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Пашаны, «Садружнасць» (Міжпарламенцкая Асамблея дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў), юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», ганаровымі граматамі.

Зноскі
------

1. ↑  СВИРИД АЛЕКСАНДР ВЛАДИМИРОВИЧ Архівавана 2 верасня 2019.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Цзэн Вэньхуэй** (кіт.: 曾文蕙; 8 лютага 2005) ― кітайская вулічная скейтбардыстка і двухразовы чэмпіён Кітая. На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года яна заняла шостае месца ў жаночым вулічным скейтбордынгу, першым мерапрыемстве такога роду, якое было ўключана ў алімпійскую праграму.

Кар’ера
-------

Цзэн была абрана для падрыхтоўкі да скейтбордынгу ў 2017 годзе, каля дванаццаці гадоў. Да таго, як яна пачала катацца на скейтбордзе, займалася кунг-фу з шасці гадоў. Яна дэбютавала ў прафесійным скейтбордынгу ў 2018 годзе на Міжнародным адкрытым чэмпіянаце па скейтбордынгу (ISO) у Нанкіне, дзе заняла трынаццатае месца ў кваліфікацыі жаночага вулічнага спаборніцтва. Яна заняла чацвёртае месца на Азіяцкіх гульнях 2018 года і выйграла нацыянальны чэмпіянат Кітая па скейтбордынгу ў 2019 і 2020 гадах.

Зноскі
------

1. ↑  Zeng Wenhui //
2. ↑  Athletes: ZENG Wenhui (Skateboarding)(нявызн.)(недаступная спасылка). *Tokyo 2020 Olympics*. Архівавана з першакрыніцы 30 ліпеня 2021. Праверана 26 ліпеня 2021.
3. ↑  *Zucker, Joseph*. Olympic Skateboarding 2021: Women's Street Medal Winners and Results (англ.). *Bleacher Report*. Праверана 26 ліпеня 2021.

Спасылкі
--------

* Цзэн Вэньхуэй на «Olympedia»
* Цзэн Вэньхуэй на «The Boardr»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel |
**Палац міру і згоды** — піраміда, створаная архітэктарам сэрам Норманам Фостэрам ў Астане, сталіцы Казахстана адмыслова для правядзення Кангрэса лідараў сусветных і традыцыйных рэлігій. Піраміда — цэнтр рэлігіязнаўства і верацярпімасці, які змяшчае канцэртную залу на 1500 месцаў.

Будаўніцтва піраміды завяршылася ў 2006 годзе, канцэртная зала была адкрыта Мантсерат Кабалье. У аснове - квадрат з бокам 61,80339887 метра, вышыня - таксама 61,80339887 метра, што адпавядае прынцыпам «Залатога сячэння Фібаначы».

Палац міру і згоды - адна са славутасцяў сталіцы. Піраміда задумвалася як сімвал яднання розных рэлігій, этнасаў і культур, адкрытасці народа і дзяржавы ўсяму свету. Ідэя стварэння гэтага будынка належала прэзідэнту Казахстана Н. А. Назарбаеву і была прадстаўлена ім на першым З'ездзе сусветных і традыцыйна-нацыянальных рэлігій, які праходзіў 23-24 верасня 2003 года ў Астане. У 2006 годзе Палац міру і згоды прыняў дэлегатаў і ўдзельнікаў другога з'езду.

Будынак піраміды пабудаваны турэцкай будаўнічай кампаніяй «Сембол Іншаат». Плошча піраміды - 28 тыс. кв.м. вышыня - 62 метра, аснова 62х62 кв. м. У палацы знаходзяцца канферэнц-залы і выставачныя зоны, мастацкія галерэі і прэзентацыйныя комплексы.

Канцэртна-оперная зала абсталявана найноўшым абсталяваннем, умяшчальнасць залы 1350 гледачоў, працуюць 25 грымёрак. Інтэр'ер залы ў бардовай-залатых танах, з вакном-сонцам уверсе. Сцэна з аркестравай ямай на 80 чалавек і глыбінёй 2,8 метра разлічана на пастаноўкі рознага ўзроўню.

Цікавыя факты
-------------

* Піраміда падобная на масонскае бажаство "Усёвідушчае Вока", якое таксама маецца на 1$ купюры ЗША і Вялікага друку ЗША

Галерэя
-------

* Выява піраміды сярод знакавых збудаванняў Астаны на памятнай сярэбранай манеце ў 500 тэнге, прысвечанай 10-годдзю сталіцы Казастана.Выява піраміды сярод знакавых збудаванняў Астаны на памятнай сярэбранай манеце ў 500 тэнге, прысвечанай 10-годдзю сталіцы Казастана.
* Паштовая марка Казахстана 2005 года наміналам 65 тэнге «Праект Палаца міру і згоды»Паштовая марка Казахстана 2005 года наміналам 65 тэнге «Праект Палаца міру і згоды»

Спасылкі
--------

* Афіцыйны вэб-сайт Палаца міру і згоды Архівавана 27 лютага 2021.
* Апісанне Піраміды на сайце Foster + Partners Архівавана 19 лютага 2007.
* Сайт Кангрэса лідараў сусветных і традыцыйных рэлігій»
**Усвяцкі замак** — абарончае збудаванне ў горадзе Усвят (цяпер п. г. т. Усвяты ў Расіі).

Упершыню Усвят, як «горад», т.б. умацаваны пункт згадваецца пад 1021 годам, калі князь кіеўскі Яраслаў перадаў яго полацкаму князю Брачыславу Ізяславічу.

У час Лівонскай вайны Усвят быў захоплены маскоўскімі войскамі (1563), якія ў 1566 г. узвялі ў ім замак. Двойчы, у 1569 і 1579 гг. войска Рэчы Паспалітай спрабавала вярнуць Усвят, апошняя спроба была паспяховай. У 1633 годзе кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза загадаў сваім коштам абнавіць замак. З пачаткам вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654) Усвяцкі замак быў захоплены рускімі і спалены.

Усвяцкі замак быў на месцы старога гарадзішча паміж азёрамі Усвят і Узмень, якія атачалі яго з двух бакоў, а таксама ракой Усвячай — з трэцяга.

Спасылкі
--------

* История и легенды Замковой горы в Усвятах Архівавана 5 сакавіка 2016. (руск.)
**Цзі Чэн** (кіт. трад. 計成, спр. 计成, піньінь *Jì Chéng*, 1582 — каля 1642) — кітайскі садоўнік, пісьменнік і філосаф часоў дынастыі Мін.

Жыццё і дзейнасць
-----------------

Нарадзіліся ў мястэчку Тунлі (правінцыя Цзянсу). У маладосці захапіўся стварэннем садоў, што стала ў далейшым асноўным відам яго дзейнасці. Працаваў над ландшафтамі і ўладкаваннем прыватных садоў у паўднёвых правінцыях Кітая — Хэбэй, Хубэй, Хунань. Пры гэтым натхняўся творчасцю мастакоў школы Паўночнай Сун — Гуань Тунам і Цзін Хаа  (укр.) (бел.. У сярэднім узросце вярнуўся ў Цзянсу і пасяліўся ў г. Жуньчжоў  (руск.) (бел..

Найбольшую славу яму прынеслі сады: для У Юаня, губернатара Чанчжоў, у 6 га; У Юю, скарбніка горада Цзіньліна, (Сучасны Нанкін), сад па памеры крыху менш за 1 га, шпацыр па якім займаў ўсяго 400 крокаў ад уваходу да апошняй назіральнай кропкі, аднак для У Юю сад утрымліваў усе цуды правінцыі ў адным месцы; Ван Шыхэна ў Луаньцзяне; Чжэна Юаньхуна ў Янчжоў.

У 1631 напісаў кнігу Юанье (園冶, «Мастацтва садоў» ці «Уладкаванне садоў») у 3 цзюанях  (укр.) (бел. якая выйшла ў 1634 годзе.

Асновы садаводства
------------------

Цзі Чэну належыць фармулёўка *юаньлінь цяаюй іньцзэ* — «Мастацтва садоў заключаецца ў прытрымліванні ландшафту і ў прыёме запазычання (відаў)», якая стала пасля хрэстаматыйнай. Пры гэтым прыём цзе-цзін  (англ.) (бел. (запазычанне відаў) Цзі лічыў адным з галоўных пры стварэнні садоў. На думку Цзі Чэна, запазычанне відаў, хоць і будуецца на адрозніванні ўнутранай і вонкавай прасторы саду, але атрыманы выгляд не абмяжоўваецца аддаленым і блізкім. Сёння гэта з’яўляецца своеасаблівым аналагам «кадра ў кадры», пры якім кампазіцыя пярэдняга плана служыць рамачным апраўленнем для кампазіцый сярэдняга і далёкага планаў.

У сваім трактаце першым прывёў выкарыстоўваную да гэтага часу тыпалогію прыёмаў цзе-цзін: прыёмы запазычання далёкага выгляду, суседняга і прылеглага відаў, прыёмы запазычання верхняга выгляду і запазычання ніжняга выгляду, прыёмы запазычання ў адпаведнасці з перыядамі года.

Зноскі
------

1. ↑  Cheng Ji // Union List of Artist Names Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
2. ↑  Cheng Ji // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581'></a>

Літаратура
----------

* Keswick M. The Gardens of China: History, Art and Architecture. New York, 1978.
* Chen Congzhou. On Chinese Gardens. New York, 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90544092 · BNF: 12342166g · CBDB: 0072617 · CiNii: DA03211035 · GND: 1055750630 · ISNI: 0000 0001 2140 2111 · LCCN: n82132003 · NDL: 00746770 · NLC: 000152458 · NLA: 36731201 · NTA: 074177397 · SUDOC: 032380917 · VIAF: 76390059 · ULAN: 500259781 |

 |
**Атамізм** — натурфіласофская і фізічная тэорыя, паводле якой пачуццёва ўспрымальныя (матэрыяльныя) рэчы складаюцца з хімічна непадзельных часціц — атамаў. Узнік у старажытнагрэчаскай філасофіі, далейшае развіццё тэорыя атрымала ў філасофіі і навуцы Сярэдніх стагоддзяў і Новага часу. Больш шырока атамізм — метадалагічны падыход, заснаваны на дапушчэнні, што вывучаная з'ява ёсць мноствам адзінкавых элементаў, якія не ўтвараюць незалежнай ад іх цэласці.

Гісторыя
--------

У рабаўладальніцкім грамадстве Асірыі, Грэцыі, Рыма, Індыі, Кітая паўстала натурфіласофская атамістыка. Выбітнымі прадстаўнікамі старажытнай атамістыкі былі Леўкіп, Дэмакрыт, Лукрэцый, Канада, Ван Чун. Іхныя ідэі былі вынікам тэарэтычнага асэнсавання вынікаў назірання за такімі з'явамі прыроды, як выпарэнне, дыфузія і да гэтак далей. Прадстаўнікі натурфіласофскай атамістыкі лічылі, што атамы — маленькія непадзельныя часціцы матэрыі, з якіх пабудаваны ўсе целы прыроды.

Якасна новым этапам развіцця ведаў пра будову матэрыі была механічная атамістыка, стваральнікамі якой былі Ньютан, Гасендзі і іншыя, адраджаюцца ідэі натурфіласофскай атамістыкі на аснове дасягненняў класічнай механікі. У механічнай атамістыцы атамы таксама разглядаліся як непадзельныя, вечныя часціцы матэрыі, якія ўзаемадзейнічаюць па законах макраскапічнай механікі. Паколькі электрычныя і хімічныя з'явы цяжка растлумачыць механічным узаемадзеяннем атамаў, то ў навуку пранікаюць ідэалістычныя ўяўленні пра нематэрыяльныя вадкасці — флюіды. Адной з праяў ідэалізму ў атамістыкі было вучэнне Лейбніца пра манады — духоўныя атамы, якія з'яўляюцца цэнтрамі дзеяння духоўных сіл.

Наступным этапам развіцця атамістыкі былі працы Ламаносава, які заклаў асновы хімічнай і фізічнай атамістыкі. Ламаносаў адкрыў закон захавання масы рэчыва, які ўвайшоў у класічную хімію як закон захавання масы пры хімічных рэакцыях. Гэты закон даў хіміі слушны метад аналізу хімічных рэакцый, які стаў асновай колькаснага аналізу. Ламаносаў увёў у навуку побач з атамам паняцце малекулы. Ідэі Ламаносава аказалі вялікі ўплыў на далейшае развіццё фізічнай і хімічнай атамістыкі.

Зноскі
------

1. ↑   Сўінджвуд Э. Сціслая гісторыя сацыялагічнай думкі. — Мн.: Тэхналогія, 1999. ISBN 985-6234-68-5

Спасылкі
--------

* Атамізм. Слоўнік гісторыі ідэй
* Артыкул, прысвечаны традыцыйнаму грэчаскаму атамізму
* Атамізм ад 17 па 20 стагоддзі. Stanford Encyclopedia of Philosophy