**Аблога Хомса** — серыя ваенных аперацый, якія праводзіліся ўзброенымі сіламі Сірыі з мая 2011 па май 2014 года з мэтай разгрому ўзброеных фарміраванняў апазіцыі ў горадзе Хомс і аднаўлення кантролю над ім.

Хомс быў адным з першых гарадоў, дзе ўспыхнулі ўзброеныя сутыкненні грамадзянскай вайны ў Сірыі, у сувязі з чым сярод сірыйскай апазіцыі ён вядомы як «сталіца рэвалюцыі».

Першае наступленне ўрадавых войскаў было арганізавана ў лютым 2012 года, а 12 красавіка заключана пагадненне аб спыненні агню.

Пазней баевікі вярнуліся ў Хомс, але 30 снежня ўрадавыя войскі зноў узялі горад пад свой кантроль, пры гэтым паўстанцы панеслі вялікія страты ў жывой сіле і тэхніцы.

У чэрвені 2013 года ўрадавыя войскі пачалі трэцяе наступленне на Хомс.

Да пачатку 2014 г. пад кантролем узброеных сіл знаходзілася вялікая частка Хомса, за выключэннем двух раёнаў. У маі пры пасярэдніцтве ААН было заключана пагадненне аб спыненні агню, у адпаведнасці з якім рэшткі паўстанцаў здалі зброю і пакінулі горад. У выніку Хомс цалкам перайшоў пад кантроль урада. Трохгадовыя баі ў горадзе прывялі да значных разбурэнняў і ахвяр.

Ацэнка стратэгічнага значэння Хомса
-----------------------------------

Горад Хомс з’яўляецца буйным прамысловым цэнтрам і транспартным вузлом, тут знаходзіцца нафтаперапрацоўчы завод і некалькі нафтасховішчаў, праз яго ідуць трубаправоды ад нафтавых радовішчаў усходу Сірыі да партоў Тартус і Баніяс і найбуйнейшых гарадах краіны — Дамаску, Алепа і ў правінцыю Латакія. Кантроль над Хомсам дазваляў ускладніць становішча ў паліўна-энергетычным комплексе і эканоміцы Сірыі.

Размяшчэнне за 30 км ад мяжы з Ліванам і наяўнасць шашы давала магчымасць наладзіць забеспячэнне буйной групоўкі баевікоў, а таксама пачаць аперацыю па перакрыцці стратэгічнай дарогі Дамаск-Алепа, якая злучае паўднёвыя і паўночныя раёны краіны

Утрыманню Хомса (які адкрыта называлі «Сірыйскай Місуратай», «Сірыйскім Бенгазі», «цытадэллю супраціву») лідары антыўрадавай апазіцыі надавалі важнае палітычнае значэнне.

Існуе меркаванне, што Хомс павінен быў стаць апорным пунктам апазіцыі падчас генеральнага наступлення на сталічны Дамаск.

Баявыя дзеянні
--------------

### 2012

У пачатку лютага 2012 года горад і яго наваколле падвергнуліся артылерыйскім абстрэлам як апазіцыі, так і ўрадавай арміі.

У ноч з 28 на 29 лютага сірыйская армія правяла перагрупоўку і засяроджванне сіл. Пасля пачалася наступальная аперацыі. Вайсковыя падраздзяленні хутка змялі кантрольна-прапускныя пункты паўстанцкіх сіл у двух кварталах горада — Баб Амр і Хальдэна і працягнулі свой рух далей. Салдаты, пры падтрымцы агню артылерыі, прасоўваліся ад будынка да будынка, абшукваючы ўсе памяшканні і падвалы. У ходзе аперацыі вайскоўцамі быў знойдзены падземны тунэль даўжынёй паўтары мілі, які выкарыстоўваўся баевікамі для перакідання людзей і грузаў у акружаны горад.

У канцы дня паступілі паведамленні, што паўстанцаў атрымалася выбіць з Хомса у квартал Іншат і сельгасугоддзі на захад ад горада.

У выніку баявых дзеянняў інфраструктура горада атрымала сур’ёзныя пашкоджанні, у многіх раёнах горада спынілася падача электрычнасці і водазабеспячэння, выйшла са строю каналізацыя, у насельніцтва ўзніклі праблемы з прадуктамі харчавання.

1 сакавіка войскі атачылі пазіцыі паўстанцаў у раёне Баб-Амр і выбілі іх з горада.

Наступны тыдзень сірыйская армія займалася ліквідацыяй апошніх ачагоў супраціву мяцежнікаў. Па словах сірыйскіх паліцыянтаў, удзельнікаў баявых дзеянняў у Хомсе, супраць іх змагаліся «*у асноўным рознага роду прафесіяналы з іншых краін: афганцы, лівійцы, туркі, саудзіты і іншыя*». У наступныя дні ўрадавыя сілы займаліся размініраваннем горада (пры адступленні баевікі замініравалі многія будынкі). 5 сакавіка ў квартале Баб Амр былі знойдзены целы 115 жыхароў горада, забітых апазіцыянерамі.

Разбурэння ў раёне Баб ад-Дрыб у Хомсе.
10 сакавіка ў Хомсе зноў ўспыхнулі баі. 26 сакавіка баевікі распачалі спробу ўсталяваць кантроль над горадам. У цэнтральных кварталах Баб-Сба, Сафсафа, Уорша і Сук-эль-Хашыш пачаліся вулічныя баі, у якіх ўрадавыя войскі ўжылі танкі. 27 сакавіка Хомс наведаў прэзідэнт Сірыі Башар Асад, дзе сустрэўся з вайскоўцамі сірыйскай арміі і насельніцтвам. 12 красавіка ўступіла ў сілу пагадненне аб спыненні агню, але яно было неўзабаве парушана — 14 красавіка экстрэмісты абстралялі з гранатамётаў квартал Захра, тры ракеты разарваліся на плошчы. Па дадзеных медыцынскіх крыніц, загінуў 1 чалавек і 29 атрымалі раненні.

У красавіку, пасля таго, як падраздзялення урадавай арміі і бронетэхніка былі выведзеныя з Хомса, абстаноўка ў горадзе ўскладнілася, актывізаваліся баевікі, мела месца эскалацыя гвалту. 20 чэрвеня супрацоўнікі Міжнароднага камітэта Чырвонага Крыжа ўдалося дасягнуць пагаднення аб часовым спыненні агню ў горадзе, каб эвакуіраваць мірных жыхароў. Аднак баевікі перашкаджалі эвакуацыі насельніцтва.

У пачатку верасня часці ўрадавай арміі ўступілі ў баі ў горадзе Хомс, у раёне Бэб-Сба і Бэб-Туркман імі быў знішчаны буйны атрад баевікоў і некалькі джыпаў з кулямётамі. Адступіўшыя ісламісты напалі на хрысціянскую вёску Гасанія, дзе забілі 5 і захапілі ў закладнікі 17 мясцовых жыхароў. Па стане на 6 верасня, урадавыя войскі ўтрымлівалі 80% тэрыторыі горада Хомс.

У пачатку кастрычніка ўрадавыя сілы пачалі буйную ваенную аперацыю ў Хомсе і яго ваколіцах. ВПС САР нанеслі кропкавыя ўдары па штабу «Сірыйскай свабоднай арміі», размешчанага ў Зіра, на ўскраіне горада, затым пачалася аперацыя па зачыстцы раёнаў, прылеглых да лівана-сірыйскай мяжы, каб перакрыць перакідку зброі і падмацаванняў. Былі знішчаны 65 баевікоў, у тым ліку камандзіры і некалькі афганцаў. Істотную дапамогу армейскім спецпадраздзяленням аказалі мясцовыя жыхары (яны паказалі ваенным падземныя камунікацыі, якія выкарыстоўваліся баевікамі для перамяшчэння паміж гарадскімі кварталамі).

29 снежня спецпадраздзялення ўрадавай арміі правялі паспяховую аперацыю па выдушванню мяцежнікаў з захопленых імі кварталаў у горадзе Хомс, салдаты ўвайшлі ў раён Дэйр-Бальба, які баевікі ўтрымлівалі больш за год. У рэпартажы сірыйскага тэлебачання былі паказаны разбураныя падземныя тунэлі, хованкі і склады боепрыпасаў, якія дазвалялі апазіцыі на працягу доўгага часу супрацьстаяць часцям рэгулярнай арміі. Працягваючы наступленне, войскі пачалі падрыхтоўку да штурму апошняй апоры баевікоў у квартале Халід, на поўнач ад старадаўняй частцы Хомса. У баях 29 снежня ў Хомсе былі знішчаны некалькі дзясяткаў замежных баевікоў. 30 снежня армія Сірыі цалкам вызваліла горад. Тым не менш, актыўнасць баевікоў у раёне Хомса не спынілася.

### 2013

У пачатку студзення мяцежнікі пасбрабавалі прарвацца ў гарадскія кварталы, баі працягваліся ў некалькіх гарадскіх раёнах — Эль-Кэрліс і Эль-Кусейр. 21 студзеня ў раёне Халід горада Хомс спецпадраздзяленне ўрадавай арміі знішчыла групу з 70 баевікоў. 6 лютага ля вайсковай установы былі ўзарваны два замініраваных аўтамабіля, у выніку не менш за 35 чалавек загінулі, 30 былі паранены. 28 лютага ў раёне Вадзі аль-Дахаб выбухнуў яшчэ адзін замінаваны аўтамабіль, у выніку выбуху былі забітыя і параненыя. 21 сакавіка ў раёне Вадзі аль-Жахаб выбухнуў яшчэ адзін замінаваны аўтамабіль, тэракт суправаджаўся ахвярамі. У сакавіку ўрадавыя войскі аднавілі кантроль над цэнтральным раёнам Баб Амр, куды раней праніклі баевікі, якія захапілі некалькі гарадскіх кварталаў. У пачатку красавіка ў ходзе аперацыі ў Хомсе сірыйскімі войскамі былі знішчаны некалькі тэрарыстаў, два камандзіры баевікоў, два тайніка са зброяй і боепрыпасамі, размініравалі аўтамашыну «Фольксваген» з 10 зарадамі выбухоўкі, прыпаркаваную ля школы «Um al-Banen». 29 чэрвеня сірыйская армія пачала інтэнсіўны абстрэл горада Хомс. Артылерыя і танкі абстрэльвалі раёны, якія знаходзяцца пад кантролем паўстанцаў. З паветра ўрадавыя войскі падтрымлівала авіяцыя. Па стане на 10 ліпеня 30% горада знаходзілася пад кантролем узброеных фарміраванняў апазіцыі.

### 2014

У пачатку мая 2014 года ўрад Сірыі і паўстанцы заключылі пагадненне аб спыненні агню ў горадзе Хомс і эвакуацыі мірных жыхароў і баевікоў. Кожнаму апазіцыянеру было дазволена ўзяць з сабой аўтамат, заплечнік з асабістымі рэчамі, і па гранатомёту і кулямёту на кожны аўтобус. Першая група эвакуяваных прыбыла ў гарады Талбіса і Дар-аль-Кабір за 20 км на поўнач.

8 мая губернатар Хомса Таляль аль-Баразі заявіў, што вызваленне старадаўніх кварталаў Хомса завяршылася, але паўстанцы кантралююць прадмесця горада, а таксама адзін з умацаваных цэнтраў — Растан. З Хомса былі вывезены 980 чалавек, большасць — члены узброеных груповак. Такім чынам, колькасць эвакуіраваных за два дні склала каля 2 тыс. чалавек. Муніцыпальныя службы прыступілі да тэрміновых аднаўленчых работ і размініраванні ў раёнах, якія знаходзіліся больш за два гады пад кантролем баевікоў. Аль-Баразі сказаў, што «поспех прымірыцельнай ініцыятывы ў Хомсе надасць імпульс працэсу нацыянальнага згоды па ўсёй Сірыі напярэдадні заплянаваных на 3 чэрвеня прэзідэнцкіх выбараў».

9 мая сотні мірных жыхароў увайшлі ў раёны Хомса, каб паглядзець, што засталося ад іх дамоў. У той жа час у горад уваходзяць урадавыя войскі.

Рэакцыя
-------

Прадстаўнікі МУС Сірыі выступілі з заявай, што баевікі распальваюць канфлікт і вінаваты ў «здзяйсненні цяжкіх злачынстваў супраць мірных грамадзян, забойствах, захопаў жылля, выкраданняў і рабаванняў». У заяве міністэрства тлумачыла, што «кампетэнтныя органы максімальна стрыманы і давалі тэрарыстам шэраг магчымасцяў, каб вярнуцца на шлях выпраўлення ... аднак яны адмовіліся пайсці на гэты крок і працягнулі тэрор з падачы іншых краін ... Усё гэта падштурхнула ўладаў умяшацца ў сітуацыю і аднавіць парадак і бяспеку у Хомсе».

Шэраг заходніх сродкаў масавай інфармацыі, а таксама прэс-службы ўрадаў Турцыі і Францыі назвалі аперацыю «разнёй».

У адказ на абстрэл Хомса 4 сакавіка 2012 года дэманстранты здзейснілі напады на пасольства Сірыі ў Афінах, Берліне, Каіры, Кувейце і Лондане. Ліга арабскіх дзяржаў ўнесла на галасаванне ў Савет Бяспекі ААН рэзалюцыю па вырашэнні канфлікту ў Сірыі. Расія і Кітай наклалі вета на дакумент.

19 красавіка 2012 года, напярэдадні сустрэчы міністраў замежных спраў 14 дзяржаў Еўропы, Блізкага Усходу і ЗША, мэтай якой павінна была стаць выпрацоўка мер па ўзмацненні ціску і жорсткасці санкцый супраць урада Сірыі, прэзідэнт Францыі Нікаля Сарказі абвінаваціў прэзідэнта Сірыі Башара Асада ў спробе «сцёрці Хомс з твару зямлі», параўнаўшы аперацыю з спробамі лівійскага ўрада вызваліць Бенгазі.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  Retreat from Homs - Assad conquers cradle of revolution
2. 1 2 3  Армия Сирии взяла под контроль Старый город Хомса
3. ↑  The SSNP ‘Hurricane’ in the Syrian Conflict: Syria and South Lebanon Are the Same Battlefield **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Al Akhbar English*. Архівавана з першакрыніцы 27 верасня 2016. Праверана 25 October 2014.
4. ↑  Iranian officers led Syrian regime militias in Homs: defected general Архівавана 25 кастрычніка 2014. //Al Arabiya, 13.08.2012
5. 1 2  Сирийские войска контролируют большую часть провинции Хомс, в центре Алеппо идут бои с мятежниками // ИТАР-ТАСС от 10 октября 2012
6. 1 2  Китай глубоко озабочен продолжающимся насильственным конфликтом в Сирии Архівавана 7 студзеня 2014. // информагентство «Синьхуа» от 31 декабря 2012
7. ↑  *Michael Weiss*. The Fall of Homs **(нявызн.)**. *Foreign Policy* (1 сакавіка 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2013. Праверана 2 March 2012.
8. ↑  Многотысячная правительственная армия вошла в Хомс
9. ↑  Правительственные войска Сирии штурмом взяли Хомс // 29 февраля 2012
10. ↑  Войска Б.Асада в Сирии взяли под контроль город Хомс Архівавана 5 сакавіка 2016. // РБК, 30 декабря 2012 года
11. ↑  Правительственные войска в Сирии восстановили контроль над Хомсом // Взгляд.ру, 30 декабря 2012 года
12. ↑  Сирийские войска ведут зачистку старинных кварталов Хомса  (Праверана 4 ліпеня 2013)
13. ↑  Генсек ООН: Сирийские власти должны прекратить бомбардировки Хомса  (Праверана 4 ліпеня 2013)
14. ↑  Сирийские войска штурмуют оплоты мятежников в Хомсе, выборы президента Египта состоятся в мае // ИТАР-ТАСС от 1 марта 2012
15. ↑  Войска Асада готовят захват города Хомс Архівавана 23 кастрычніка 2020. // MIGNEWS.COM
16. ↑  *Oliver Tree*. Syria Forces Threaten to 'Clean' Rebel City; Assad Branded War Criminal **(нявызн.)**. *International Business Times* (29 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2013. Праверана 20 April 2012.
17. ↑  Syrian troops move to retake Homs district Baba Amr **(нявызн.)**. *The Telegraph* (29 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2013. Праверана 20 April 2012.
18. ↑  Сирийская армия полностью взяла под контроль квартал Баб Амр в Хомсе
19. ↑  Владимир Снегирёв. Хомс в огне // «Российская газета» Федеральный выпуск № 5717 (44) от 1 марта 2013
20. ↑  Сирия: хроника событий // «Зарубежное военное обозрение», № 4 (781), 2012. стр.101-102
21. ↑  В сирийском Хомсе идут ожесточённые бои // «Вести. RU» от 10 марта 2012
22. ↑  В центре сирийского Хомса идут бои // «Вести. RU» от 26 марта 2012
23. ↑  Президент Аль-Асад посетил город Хомс(недаступная спасылка) // SANA от 27 марта 2012
24. ↑  В Сирии вступает в силу прекращение огня, в Дамаске готовы принять миротворцев ООН // ИТАР-ТАСС от 12 апреля 2012
25. ↑  Террористы совершили вооружённые вылазки в Алеппо и Хомсе, есть убитые и раненые // ИТАР-ТАСС от 14 апреля 2012
26. ↑  Сирия: хроника событий // «Зарубежное военное обозрение», № 5 (782), 2012. стр.106-107
27. ↑  Боевики препятствуют эвакуации мирных жителей из Хомса — сирийское правительство Архівавана 7 студзеня 2014. «Синьхуа» от 19 июня 2012
28. ↑  Сирийские экстремисты убили пятерых жителей христианской деревни под Хомсом // ИТАР-ТАСС от 5 сентября 2012
29. ↑  Сирия: хроника событий // «Зарубежное военное обозрение», № 10 (787), 2012. стр.99-103
30. ↑  Сирийские войска уничтожили лагерь «Аль-Каиды» в провинции Дейр-эз-Зор // ИТАР-ТАСС от 29 декабря 2012
31. ↑  Правительственные войска взяли город Хомс в Сирии // Аргументы и Факты, 30 декабря 2012 года
32. ↑  Сирия: хроника событий // «Зарубежное военное обозрение», № 2 (791), 2013.
33. ↑  35 человек погибли в результате нападений на военное учреждение в центральной части Сирии Архівавана 7 студзеня 2014. // информагентство «Синьхуа» от 7 февраля 2013
34. ↑  Взрыв прогремел в сирийском Хомсе, есть жертвы // РИА «Новости» от 28 февраля 2013
35. ↑  В сирийском Хомсе взорван заминированный автомобиль, есть жертвы Архівавана 7 студзеня 2014. // «Синьхуа» от 22 марта 2013
36. ↑  «Баланс» ЛАГа Архівавана 10 чэрвеня 2017. // «Красная звезда» от 27 марта 2013
37. ↑  Armed Forces carry out special operations against Terrorists, seize weapons Архівавана 15 мая 2013. // «SANA» от 8 апреля 2013
38. ↑  Съёмочная группа ВГТРК побывала в Хомсе за час до теракта  (Праверана 13 ліпеня 2013)
39. ↑  В Хомсе завершилась эвакуация повстанцев - BBC Russian - Лента новостей
40. ↑  BBC Russian - Сирия: повстанцы эвакуируются из Старого города Хомса **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 12 мая 2014. Праверана 1 верасня 2019.
41. ↑  Lenta.ru: Мир: Политика: Войска Башара Асада заняли город Хомс
42. ↑  ИТАР-ТАСС: Международная панорама - Сирийский город Хомс покинули 980 человек
43. ↑  Армия Сирии взяла под контроль Старый город Хомса - BBC Russian - В мире
44. ↑  ИТАР-ТАСС: Международная панорама - Из старинных кварталов Хомса эвакуированы 700 человек
45. ↑  Мирные жители вернулись в Старый город Хомса - BBC Russian - Лента новостей
46. ↑  ИТАР-ТАСС: Международная панорама - Последние боевики сирийской оппозиции покинули Хомс
47. ↑  Interior Ministry: Terrorist groups in Homs escalated aggressions against citizens **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Champress.net. Архівавана з першакрыніцы 10 лютага 2012. Праверана 2 March 2012.
48. ↑  No:37, 4 February 2012, Press Release Regarding the Latest Attacks Perpetrated by the Syrian Administration Against the People of Homs **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Republic of Turkey, Ministry of Foreign Affairs (4 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2013. Праверана 5 February 2012.
49. ↑  Neil MacFarquhar and Anthony Shadid (5 February 2012). "Russia and China Block U.N. Action on Crisis in Syria". *New York Times*.
50. ↑  "Syria mourns "horrific massacre" in Homs". *DAWN*. Agence France-Presse. 4 February 2012. Праверана 5 February 2012.
51. ↑  "Syria crisis: Russia, China veto UN resolution". *Hindustan Times*. Reuters. 4 February 2012. Архівавана з арыгінала 25 студзеня 2013. Праверана 5 February 2012. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка) Архівавана 25 студзеня 2013. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 студзеня 2013. Праверана 1 верасня 2019.
52. ↑   Саркози обвинил Асада в желании стереть город Хомс с лица земли] // Интерфакс-Азербайджан 19 апреля 2012 года

Спасылкі
--------

* We Live as in War Архівавана 30 жніўня 2014. *Human Rights Watch*, 11 November 2011
* By All Means Necessary! Архівавана 18 ліпеня 2015. *Human Rights Watch*, 16 December 2011
* In Cold Blood, *Human Rights Watch*, 10 April 2012.
* Documentary: A Day In Homs *Press TV* documentary on Vimeo
* Documentary: Secret Treaties Press TV documentary on Vimeo
* Homs: Journey into Hell на YouTube documentary by *BBC One*

| ⛭Вайна ў Сірыі |
| --- |
| Асноўныя ўдзельнікі | 
* Сірыя Урад Сірыі
* Сірыйская апазіцыя
* Курдскія сілы
* Ісламская дзяржава
* Авіяцыйная група ПКС Расіі
* Расія ПВК «Вагнер»
* Заходняя кааліцыя на чале з ЗША

 |
| Баявыя дзеянні | 
* Пратэстныя акцыі
* Паўстанне ў Дэр’а (2011)
* Аблога Хомса (2011—2014)
* Аблога Тэль-Калаха (2011)
* Аблога Эр-Растана і Тэль-Бісы (2011)
* Ваенная аперацыя ў Джыср-эш-Шугуры (2011)
* Аблога Латакіі (2011)
* Бітва за Дамаск (2012—2018)
* Бітва за Алепа (2012—2016)
* Першая бітва за Ідліб
* Баі за Тафтаназ (2012)
* Бітва за Дэйр-эз-Зор (2012—2017)
* Баі за Эр-Раку (2013)
* Першая бітва за Кабані (2014—2015)
* Другая бітва за Кабані (2015)
* Бітва за Ідліб (2015)
* Бітва за Пальміру (2015)
* Наступленне ў паўночна-заходняй Сірыі (2015)
* Наступленне ў Латакіі (2015—2016)
* Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
* Наступленне на Ханасер (2016)
* Бітва за Эль-Кар’ятэйн (2016)
* Бітва за Пальміру (сакавік 2016)
* Канфлікт ва Усходняй Гуце (2016)
* Наступленне ад Ітрыі ў бок Ракі (2016)
* Баі за Эль-Хасаку (2016)
* Бітва за Пальміру (снежань 2016)
* Баі за Эс-Сухнэ (2017)
* Бітва за Эр-Раку (2017)
* Бой пад Хашамам (2018)
* Наступленне на паўночным захадзе Сірыі (2020)
* Атака пад Эс-Сухнэ (2023)
* Атака на Ваенную акадэмію Хомса (2023)
* Збіццё дрона ў Тэль-Бейдары (2023)

Замежныя кампаніі
Інтэрвенцыя ЗША і іх саюзнікаў у Сірыі
Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Аперацыя «Шчыт Еўфрата»
Бамбардзіроўка авіябазы Эш-Шайрат
Аперацыя «Аліўкавая галіна»
Ракетны ўдар па Сірыі ў красавіку 2018 года
Аперацыя «Крыніца міру»
Аперацыя «Вясновы шчыт»
Аперацыя «Кіпцюр-Меч»
Працягваецца зараз
Баі за Ідліб (з 2012)
 |
| Праблематыка | 
* Бежанцы
* Ваенныя злачынствы
* Выкарыстанне хімічнай зброі
* Удзел замежных краін

 |
| Звязаныя канфлікты | 
* Канфлікт у Ліване (2011—2017)
* Грамадзянская вайна ў Іраку
* Канфлікт у Сірыйскім Курдыстане

 |