Даследаванні па **вірусалогіі на Беларусі** вядуцца з 1920-30-х гадоў, калі пачаўся выраб і выкарыстанне імунных лячэбных сываратак, вакцын супраць воспы і шаленства.

Цэнтрам вірусалагічных даследаванняў стаў створаны ў 1924 годзе НДІ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Міністэрства аховы здароўя.

Пасляваенныя гады
-----------------

Пасляваенныя гады адзначаны дасягненнямі беларускіх вучоных у вывучэнні этыялогіі поліяміэліту, воспы, адру, шаленства, вірусных гепатытаў, грыпу, энтэра- і адэнавірусных інфекцый і інш.(В. Т. Андрэева, В. І. Вацякоў, А. В. Давыдаў, Л. І. Нікановіч, П. Р. Рыцік, Э. У. Фельдман і інш.).

Вірусалагічныя даследаванні інтэнсіўна развіваліся ў выніку стварэння масавай вытворчасці клетачных культур.

Вялікае значэнне мела імунізацыя насельніцтва супраць поліяміэліту жывой вакцынай, што стала асновай для пазбаўлення ад гэтай інфекцыі на Беларусі (Вацякоў, Фельдман).

З 1968 года распрацоўваецца новы кірунак — хіміятэрапія вірусных інфекцый. Створаны банк з 3 тыс. антывірусных злучэнняў, прапанаваны антывірусныя рэчывы для лячэння грыпу, герпесу, клешчавога і заходня-нільскага энцэфалітаў, шаленства (Андрэева, Я. І. Барэка, Вацякоў, Л. В. Каробчанка, Н. П. Мішаева, Г. В. Уладыка і інш.).

З 1970-х гадоў даследуюцца асабліва небяспечныя інфекцыі, ствараюцца дыягнастычныя і хіміятэрапеўтычныя прэпараты (І. С. Лукашэвіч, А. С. Пяткевіч, А. С. Уладыка і інш.). Дасягнуты поспехі ў вырашэнні праблемы павольных вірусных інфекцый. Упершыню ў свеце апісана новая хвароба — аміатрафічны лейкаспангіёз (Вацякоў, Н. Дз. Каламіец, І. І. Протас і інш.).

Прапанавана і эксперыментальна абгрунтавана гіпотэза аб вірусных інфекцыях як фактарах рызыкі атэрасклерозу чалавека, вывучаецца значэнне энтэравіруснай інфекцыі сэрца ў развіцці міякардытаў і кардыяміяпатый (Т. В. Амвросьева, Вацякоў).

Сучаснасць
----------

На сучасным этапе фундаментальных даследаванняў, развіцця малекулярна-генетычных і біятэхналагічных работ распрацоўваюцца і ўкараняюцца ў практыку новыя высокатэхналагічныя метады кантролю за актуальнымі ў наш час віруснымі інфекцыямі (СНІД, герпес, вірусныя гепатыты, рота- і энтэравірусныя інфекцыі і інш.).

Распрацаваны эфектыўныя падыходы, метады і сродкі спецыфічнай дыягностыкі вірусных інфекцый, створана больш за 30 айчынных дыягнастычных прэпаратаў, наладжана іх эксперыментальная вытворчасць.

Практычнай медыцынскай вірусалогіяй займаюцца мінскі гарадскі і абласныя цэнтры гігіены і эпідэміялогіі.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18. Кн.2: Рэспубліка Беларусь/ Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. — 760 с.: іл.

Спасылкі
--------

* Гісторыя вірусалогіі ў Беларусі: Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Архівавана 1 мая 2020.  (руск.)

| ⛭Навука ў Беларусі |
| --- |
| Сацыяльна-гуманітарныя навукі | Гісторыя філасофскай думкі ·  Філасофія ·  Сацыялогія ·  Паліталогія ·  Этыка ·  Эстэтыка ·  Рэлігіязнаўства ·  Культуралогія |
| Педагагічныя і псіхалагічныя навукі | Педагогіка ·  Псіхалогія ·  Псіхалогія |
| Гістарычныя навукі | Гістарыяграфія гісторыі Беларусі ·  Гісторыя ·  Археалогія ·  Этналогія ·  Антрапалогія ·  Спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны |
| Эканамічныя навукі | Гісторыя эканамічнай думкі ·  Эканоміка ·  Статыстыка ·  Дэмаграфія |
| Філалагічныя навукі | Літаратуразнаўства ·  Мовазнаўства ·  Фалькларыстыка |
| Мастацтвазнаўчыя навукі | Мастацтвазнаўства ·  Музыкаўства ·  Тэатразнаўства ·  Кіназнаўства |
| Матэматычныя навукі | Матэматыка ·  Тэорыя лікаў ·  Алгебра ·  Алгебраічная геаметрыя ·  Геаметрыя ·  Тэорыя апраксімацыі ·  Тэорыя функцый і інтэгральныя ўраўненні ·  Тэорыя звычайных дыферэнцыяльных ураўненняў ·  Матэматычная фізіка ·  Тэорыя аптымальнага кіравання ·  Функцыянальны аналіз ·  Тэорыя імавернасцей і матэматычная статыстыка ·  Тэорыя графаў ·  Даследаванне аперыцый |
| Фізічныя навукі | Фізіка ·  Спектраскапія і люмінесцэнцыя ·  Фізічная оптыка ·  Лазерная фізіка ·  Нелінейная оптыка ·  Радыёфізіка і электроніка ·  Фізіка цвёрдага цела ·  Фізіка паўправаднікоў ·  Фізіка плазмы ·  Ядзерная фізіка ·  Фізіка палёў і элементарных часціц |
| Хімічныя навукі | Хімія |
| Біялагічныя навукі | Акаралогія ·  Анатомія ·  Анатомія раслін ·  Арніталогія · Археазаалогія ·  Біялогія ·  Батаніка (Альгалогія) ·  Біяфізіка ·  Біяхімія ·  Брыялогія ·  Генетыка ·  Гідрабіялогія ·  Гісталогія ·  Мікалогія ·  Мікрабіялогія (Вірусалогія ·  Бактэрыялогія) ·  Паразіталогія |
| Медыцынскія навукі | Медыцына (Алергалогія ·  Ахова здароўя  (руск.) (бел. ·  Кардыялогія · Паталагічная фізіялогія · Транспланталогія ) |