У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Студзёнкі.
**Студзёнкі** (трансліт.: *Studzionki*, руск.: Студёнки) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзейскага сельсавета.

Знаходзіцца за 15,5 км на паўднёвы захад ад Нясвіжа, 105 км ад Мінска, 1,5 км ад чыгуначнай станцыі Гарадзея на лініі Баранавічы — Мінск. 175 двароў, 364 жыхары (2007).

Гісторыя
--------

Марыя Грушэцкая, уладальніца маёнтка Студзёнкі ў 2-й пал. ХІХ ст.
Вёска вядома з XVI cтагоддзя ў Новагародскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1558 годзе Мікалай Глябовіч у прысутнасці Мікалая Радзівіла падараваў маёнтак Студзёнкі Якаву Красуцкаму (ці Я. Красоўскаму). У 1650 годзе маёнтак купілі ў пана Быкоўскага Радзівілы, і вёска становіцца часткай нясвіжскай ардынацыі Радзівілаў. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) вёска знаходзіцца ў складзе Расійскай імперыі ў Нясвіжскім, а з 1796 года — у Слуцкім павеце Мінскай губерні.

Аўдавелая дачка Міхаіла Казіміра Рыбанькі, Тэафілія Канстанцыя Радзівіл (1738—1807), у 1793 годзе бярэцца шлюбам з 24-гадовым ротмістрам Янам Тадэвушам Развадоўскім (1769—1849; ротмістр кавалерыі літоўскіх войскаў, афіцэр Лістападаўскага паўстання 1830—1831, заснавальнік Баранавічаў, генерал), які па шлюбу робіцца ўладаром і арандатарам Студзёнак. У дакументах за 1805 год фальварак Студзёнкі Нясвіжскай ардынацыі Радзівілаў запісаны ў арэндзе Яна Развадоўскага (Развадойкі). Па смерці Тэафіліі Ян Развадоўскі ў 1809 годзе бярэцца шлюбам з Марыяй Вангродскай. Ад шлюбу нарадзілася 7 дзяцей, сярод якіх былі Сафія (нар. к. 1809) і Канстанцін (1813—1885; генерал-лейтэнант, камендант Варшавы, атрымаў у 1872 годзе тытул графа). 8 студзеня 1833 года ў Iшкалдскiм Троіцкiм касцёле Сафія Развадоўская пабралася шлюбам з дваранінам Магілёўскай губерні паручнікам Андрэем (Анджэем) Грушэцкім (нар. к. 1805), які па шлюбу становіцца новым гаспадаром маёнтка. Ад шлюбу было трое дзяцей: Уладзіслаў (1833—1850), Марыя (1834—1900) і Цэліна (1835—1863).

Марыя Грушэцкая пабралася шлюбам з Віктарам Каліноўскім (брат святога Рафала Каліноўскага, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў). Пасля Грушэцкіх маёнтак перайшоў да Каліноўскіх. Мясцовы краязнаўца Аляксандр Абрамовіч прыходзіць да высновы што айцец Віктара і Рафала Каліноўскіх, Анджэй Каліноўскі, з’яўляецца родным братам прадзеда Кастуся Каліноўскага, Мацея. Пра сваяцтва Каліноўскіх свярджае і айцец кармэлін Аркадзь Куляха. Святы Рафал таксама нярэдка наведваў Студзёнкі, дзе жыў ягоны брат Віктар у маёнтку сваёй жонкі Марыі з Грушэцкіх.

Маёнтак у Студзёнках у першай палове XIX стагоддзя, калі належаў Марыі Грушэцкай, уяўляў сабой аднапавярховую трохпакаёвую рэзідэнцыю з хатняй каплічкай. На захад ад будынка размяшчаліся дзве злучаных ракой вялікіх сажалкі, якія Адам Міцкевіч апісаў у паэме «Пан Тадэвуш». Пра апісанне Міцкевічам у паэме Студзёнак згадваў у сваіх успамінах ксёндз Ежы Каліноўскі (1859—1930; зводны брат Рафала і Віктара Каліноўскіх) і польскі гісторык касцёла, доктар гуманітарных навук Ганарат Чэслаў Гіль  (польск.) (бел. які абраў і апрацаваў запісы Ежы Каліноўскага. Таксама звесткі пра апісанне прыгажосці Студзёнак Міцкевічам пададзены ва ўспамінах Ірыны Адоеўцавай, жонкі Георгія Іванова  (польск.) (бел. (1894—1958), аднаго з найбуйнейшых паэтаў рускай эміграцыі. Падчас адпачынку ў маёнтку Адам Міцкевіч пакінуў у альбоме гаспадыні памятны надпіс (найверагодней у 1820 годзе), які пазней быў выбіты на камяні.

У 1862 годзе ў вёсцы 31 гаспадарка, 129 душ мужчынскага полу; у іх карыстанні 307 дзесяцін 1155 сажняў зямлі. У 1889 годзе на месцы сучаснай вёсцы знаходзіліся 2 аднайменныя вёскі: 26 і 7 асад, фальварак, 39 валок зямлі, млын, вінакурня, уладанне Гагенлоэ. Адпаведна з перапісам 1897 года ў вёсцы 62 двары, 438 жыхароў, хлебзапасная крама; маёнтак, 11 двароў, 22 жыхары, крухмальны завод, сядзіба (уладанне памешчыка Шэпелера), 4 двары, 13 жыхароў, вадзяны млын. У 1909 годзе ў вёсцы 72 двары, 456 жыхароў, у маёнтку 7 жыхароў.

З лютага па снежань 1918 года вёска акупавана Германіяй, з пачатка жніўня 1919 да сярэдзіны ліпеня 1920 года і з кастрычніка 1920 года — вёска пад польскім войскам. З 1919 года ў БССР, з 29 ліпеня 1920 года ў Нясвіжскім павеце. З 1921 года вёска ў складзе Польшчы, у Гарадзейскай гміне Нясвіжскага павета Навагрудскага ваяводства; вёска 85 двароў, 468 жыхароў. З лістапада 1939 года вёска ў складзе БССР.

Славутасці
----------

* Камень Міцкевіча (XIX стагоддзе) — валун з выбітай цытатай Адама Міцкевіча.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Сцюдзёнкі**
2. 1 2 3 4  Бялова, 2013, с. 91
3. 1 2 3  *Грушэцкі А.Л.*. Рай Адама Міцкевіча пад Нясвіжам **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Новы Час (10 мая 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 мая 2020. Праверана 20 мая 2020.
4. ↑  *Minakowski M.J.  (польск.) (бел.*. Jan Tadeusz Jordan-Rozwadowski h. Trąby (польск.). Праверана 18 мая 2020.
5. ↑  *Абрамовіч А.* Студзёнскія гісторыі // *Нясвіжскія каеты* : часопіс. — Нясвіж: Нясвіжская раённая арганізацыя Грамадскага аб’яднання "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны", 2019. — № 2. — С. 25—31. Архівавана з першакрыніцы 8 красавіка 2020.
6. 1 2  *Куляха А.* Жыццё святога Рафала Каліноўскага // *Наша вера* : час.. — Мн.: Мінска-Магілёўская архідыяцэзія, 2007. — В. 42. — № 4. Архівавана з першакрыніцы 30 мая 2020.
7. ↑  APKB (Archiwum Prowincji Karmelitów Bosych w Czerniej), AP 111, [Jerzy Kalinowski], Notes, s. 24-26.
8. 1 2  *Honorat Czesław Gil.* Rodzieństwo // Wychwalajcie mężów sławnych. Wspomnienie o świętym Rafale Kalinowskim. — Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2014. — С. 22—23. — 248 с. — ISBN 978-83-7604-012-7.
9. ↑  *Нагбомавіч Ш.*. Знявага як экспертная ацэнка **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Новы Час (25 мая 2020). Архівавана з першакрыніцы 30 мая 2020. Праверана 30 мая 2020.
10. ↑  *Зенн Т.* Георгий Иванов: легенды и документы // *Звезда* : часопіс. — Спб: 2014. — № 11. — С. 137—157.
11. ↑  *O. Honorat Czesław* Święty Rafał Kalinowski – patriota(польск.) // *Wadoviana. Przeglad historyczno-kulturalny* : часопіс. — 1998. — № 2. — С. 66. — ISSN 1505-0181.
12. ↑  *Кіркевіч А.*. «Згублены рай» Міцкевіча ў невялічкай вёсцы на Беларусі **(нявызн.)**.  Белсат (18 мая 2020). Праверана 18 мая 2020.

Літаратура
----------

* Студзёнкі // Гарады і Вёскі Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т.У. Бялова [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2013. — Т. 8. Мінская вобласць. Кн. 4. — С. 91. — 528 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0735-9.
* *Абрамовіч А.* Студзёнскія гісторыі // *Нясвіжскія каеты* : часопіс. — Нясвіж: Нясвіжская раённая арганізацыя Грамадскага аб’яднання "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны", 2019. — № 2. — С. 25—31. Архівавана з першакрыніцы 8 красавіка 2020.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* *Грушэцкі А.Л.*. Рай Адама Міцкевіча пад Нясвіжам **(нявызн.)**.  Новы Час (10 мая 2020). Праверана 20 мая 2020.

| ⛭**Гарадзейскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | 
* Гарадзея *(не ўваходзіць у склад)*

 |
| Аграгарадкі | 
* Астроўкі
* Новагарадзейскі
* Ударны

 |
| Вёскі | 
* Барацькаўшчына
* Вялікая Лысіца
* Галаўцы
* Забалацце
* Завітая
* Зарэчча
* Копцеўшчына
* Краснагоркі
* Макашы
* Малінаўка
* Маляўшчына
* Новая Лысіца
* Новіны
* Прасці
* Стаўпішчы
* Студзёнкі
* Ужанка
* Янчыцы

 |