recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Маймір II** — апошні князь Вялікамараўскай дзяржавы (894—906), сын Святаполка I, пляменнік Расціслава.

У 894, пасля смерці Святаполка I, Маймір II занаў вялікамараўскі сталец, яго малодшы брат Святаполк II атрымаў як апанаж Нітранскае княства. У 895 Святаполк II, пры падтрымцы Арнульф Карынтыйскі з Усходне-Франкскага каралеўства, паўстаў супраць свайго брата. У 897 Святаполк II паўстаў зноў, таксама пры падтрымцы Арнульфа. Маймір II быў разбіты пасланымі на дапамогу Святаполку II усходнефранкскімі войскамі.

Вялікамараўская, знясіленая унутранымі канфліктамі, пачала губляць памежныя тэрыторыі. У 894, пасля заняцця Блатэнскае княства мадзьярскімі плямёнамі, гэтая тэрыторыя адышла да Усходне-Франкскага каралеўства. На наступны год ад Вялікамараўскай дзяржавы аддзялілася Багемія, якая прыняла сюзерэнітэт Арнульфа; у 897 сюзерэнітэт Арнульфа прызнала Лужыца. Новая небяспека узнікла, калі мадзьяры перайшлі Карпаты, каб назаўсёды пасяліцца на раўнінах Паноніі (895—896). У 896 яны рассяліліся на маланаселеных землях Вялікамараўскай дзяржавы ўздоўж верхняга і сярэдняга цячэння Цісы, а ў 900—901, пасля некалькіх рэйзаў, мадзьяры перайшлі Дунай і пасяліліся на іншым яго баку.

Нягледзячы на праблемы, Маймір II кансалідаваў сілы. У 898 Маймір II папрасіў Папу прыслаць у Маравію новых святароў, каб паменшыць уплыў святароў з Баварыі. Баварцы, незадаволеныя гэтым патрабаваннем, пайшлі супраць Майміра II, але былі разбітыя. Пры гэтым быў схоплены Святаполк II, але здолеў уцячы ў Баварыю.

Пасля смерці караля Арнульфа, Папа нарэшце прыслаў легатаў, якія ў 899 заснавалі на мараўскіх землях адно архібіскупства і тры біскупствы, тым паменшыўшы уплыў баварскага духавенства. Архібіскуп зноў дазволіў літургію на стараславянскай мове (а не на лаціне), кафедра аднаго з біскупаў была ў Нітры.

Маймір II у саюзе з прыйшлымі, як згадвалася вышэй, мадзьярамі здзяйсняў рэйзы на баварскія землі. У 901 Усходне-Франкскае каралеўства заключыла мір з Вялікамараўскай дзяржавай, гэты мір таксама паклаў канец вайне (895—901) з франкскім васалам Багеміяй. Таксама Маймір II прымірыўся з братам Святаполкам II, які вярнуўся ў Вялікамаравію.

Тым часам, мадзьяры рабіліся усё больш небяспечнымі як для Усходне-Франкскага каралеўства, так і для Вялікамаравіі. У 902—906 Маймір II некалькі разоў ваяваў з мадзьярамі, у 904 нават з дапамогаю баварцаў. Маймір II і Святаполк II, верагодна, загінулі ў 906 у час актыўнай барацьбы з мадзьярамі.

У 907 мадзьяр разбілі баварцаў пры Прэсбургу. У повязі з гэтай бітвай, крыніцы ўжо не згадваюць ні Майміра, ні яго пераемнікаў. З 907 Вялікамаравія распадацца, часткі яе асноўнай тэрыторыі былі падзелены паміж Багеміяй і Венгерскім каралеўствам.

Гл. таксама
-----------

* Дынастыя Майміравічаў

Зноскі
------

Літаратура
----------

* История Чехословакии, т. 1. — М. 1956. С. 51-52, 59;
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гарадзішча, значэнні.

**Гарадзішча** — археалагічны помнік каля вёскі Гарадзішча (Бярозкаўскі сельсавет) Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гарадзішча
----------

Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, на ўзгорку вышынёй 7,5 м. Мае стромкія схілы, валы і равы адсутнічаюць. Пляцоўка памерам 60×40 м. З усходняга, паўднёвага і паўднёва-ўсходняга бакоў прымыкае забалочаная пойма рака Вілія. У 1949 і 1971 гадах абследаваў А. Р. Мітрафанаў. Культурны пласт 0,5-0,6 м. Знойдзены абломкі глінянага штрыхаванага посуду, абпаленыя камяні і кавалкі шлаку. Адносіцца да III—II ст. да н.э.

Літаратура
----------

* Археалагічнае вывучэнне Докшыччыны // Памяць: Докшыцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; уклад. А. В. Скараход; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2004. — С. 29-34.
* Докшыцкі раён // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 241—258.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з падобнымі імёнамі, гл. Жук (значэнні) і Ігар Жук Жук (значэнні).

**Ігар Георгіевіч Жук** (нар. 3 жніўня 1956, г. п. Астрына, Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі палітык, заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 3 жніўня 1956 года ў г. п. Астрына Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.

Працаваў урачом-інтэрнам Мінскай абласной клінічнай бальніцы, урачом-хірургам Плешчаніцкай другой раённай бальніцы Лагойскага раёна, асістэнтам, дацэнтам кафедры аператыўнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі, прарэктарам па вучэбнай рабоце, першым прарэктарам Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, намеснікам старшыні Гродзенскага аблвыканкама.

Старшыня Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў. Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

21 сакавіка 2022 года прызначаны рэктарам Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

Узнагароды
----------

* медаль Францыска Скарыны,
* Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2013),
* медаль «За працоўныя заслугі» (2020).

Зноскі
------

1. ↑  Новы віцэ-прэм’ер, дырэктары прадпрыемстваў і дыпламаты. Лукашэнка разгледзеў кадравыя пытанні
2. ↑  Жук Ігар Георгіевіч Архівавана 18 жніўня 2020.
3. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 10 верасня 2013 года № 422 «Аб узнагароджанні дзяржаўнымі ўзнагародамі Рэспублікі Беларусь»
4. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 снежня 2020 года № 483 «Аб узнагароджанні» Архівавана 15 студзеня 2021.

| ⛭Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта |
| --- |
| 
* Леанард Супрон (1958—1962)
* Дзмітрый Маслакоў (1962—1998)
* Пётр Гарэлік (1998—2010)
* Віктар Сняжыцкі (2010—2020)
* Алена Краткова (2020—2021)
* Ігар Жук (з 2022)

 |
**Антоні Клавэ** (кат. Antoni Clavé i Sanmartí, 5 красавіка 1913, Барселона — 31 жніўня 2005, Сен-Трапэ) — каталонскі мастак, графік, скульптар. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар» за лепшую працу мастака-пастаноўшчыка.

Біяграфія
---------

Пачынаў самавукам, у 1930 годзе паступіў у Барселонскую мастацкую школу, дзе яго вучылі Анхель Феран і Фелікс Местрэс, правучыўся два гады. На яго працы паўплывалі такія мастакі, як Банар, Вюяр і Руо. Займаўся афарміцельствам, працаваў у кіно. Пасля паражэння іспанскай Рэспублікі пераехаў у Францыю (1939). Яго першая выстава адбылася ў тым жа годзе ў Перпіньяне.

У 1944 пазнаёміўся і пасябраваў з Пікаса, у 1980-х прысвяціў яму серыю работ. Да 1956 года працаваў у Парыжы, затым перабраўся ў Сен-Трапэ. Выступаў як кніжны ілюстратар (Кармен Мерымэ, Гарганцюа і Пантагруэль Рабле), мастак тэатра, у тым ліку — балетнага (у пачатку 1950-х ён працаваў з Раланам Пеці) і кіно, дзе любіў выкарыстоўваць манекены.

У 1978 годзе яго першая рэтраспектыўная выстава адбылася ў парыжскім Цэнтры Жоржа Пампіду. У 1984 годзе прадстаўляў Іспанію на Венецыянскай біенале.

Пахаваны ў Парыжы на могілках Манпарнас.

Зноскі
------

1. ↑  Antoni Clavé<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Antoni Clavé — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. 1 2  Artists + Artworks Праверана 27 ліпеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84575091'></a>
4. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 24 жніўня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
5. ↑
**Мінскі ўмацаваны раён**, скарочана **Мінскі УР** — умацаваны раён у наваколлі Мінска, які будаваўся ў 1930—1933 гадах.

Гісторыя
--------

Доўгатэрміновая агнявая кропка каля в. Жукаўкі Мінскага раёна
Уздоўж заходняй граніцы СССР былі пабудаваны пяць умацаваных раёнаў (УРаў) — Палескі, Слуцкі, Мінскі, Лепельскі і Полацкі. Яны былі створаны для абароны граніцы, абсталяваны сістэмай абарончых збудаванняў.

Найбольш моцным з УРаў па насычанасці фартыфікацыйнымі збудаваннямі, агнявымі сродкамі і працягласці быў Мінскі УР. Ён праходзіў за 40—60 км ад Мінска. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР старыя УРы былі раззброены, у асноўным дэманціраваны, і страцілі сваё абарончае значэнне. Новыя УРы пачалі будавацца ўздоўж новай савецка-германскай граніцы. Але іх будаўніцтва да моманту нападу гітлераўскай Германіі на Савецкі Саюз не было закончана.

Дзяржынскі участак
------------------

Частка Мінскага УРа праходзіла па тэрыторыі Дзяржынскага раёна. Яго шырыня тут дасягала 40 км. Гэты участак прыкрываў заходнія і паўднёва-заходнія падыходы да беларускай сталіцы.

У канцы чэрвеня 1941 года у Мінскім УРы на дзяржынскім ваенна-стратэгічным напрамку разгарнуліся жорсткія абарончыя баі.

Да нашага часу на тэрыторыі раёна захаваліся абарончыя збудаванні каля Дзяржынска, вёсак Дзягільна, Клыпаўшчына, Старынкі і інш. Да вайны адна з вёсак раёна называлася Бліндаж.

Зноскі
------

1. ↑  Мінскі ўмацаваны раён Архівавана 7 сакавіка 2021.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бельскі.

**Ігар Дзмітрыевіч Бельскі** (руск.: Игорь Дмитриевич Бельский; 28 сакавіка 1925 — 3 ліпеня 1999) — савецкі і расійскі артыст балета, харэограф, педагог. Лаўрэат Сталінскай прэміі (1951), Заслужаны артыст РСФСР (1955), Народны артыст РСФСР (1966).

Біяграфія
---------

Ігар Бельскі нарадзіўся 28 сакавіка 1925 года ў Ленінградзе ў сям’і вядомых танцораў вадэвіля. Вучыўся ў Ленінградскім харэаграфічным вучылішчы (педагогі А. І. Бачароў і А. В. Лапухова). У 1942 годзе, яшчэ студэнтам, пачаў выступаць на сцэне Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра оперы і балета (ДАТОБ) імя С. М. Кірава, бо з-за вайны не хапала танцораў-мужчын. Афіцыйны яго дэбют адбыўся ў 1943 годзе пасля заканчэння вучылішча ў цыганскім танцы ў оперы «Русалка» і ў партыі Палаўчаніна («Князь Ігар»). У 1957 годзе скончыў акцёрскі факультэт ДІТІСа. У 1943—1963 гадах быў артыстам балета ў Тэатры імя Кірава.

У 1962—1973 гадах — галоўны балетмайстар Ленінградскага Малога тэатра, у 1973—1977 гадах — Тэатра імя Кірава, у 1977—1978 гадах — Каірскага балета, у 1979—1992 гадах — Ленінградскага мюзік-хола. У 1946—1966 гадах — выкладчык Ленінградскага харэаграфічнага вучылішча. У 1962—1964 і 1966—1999 гадах — педагог балетмайстарскага аддзялення Ленінградскай кансерваторыі, у 1982 годзе атрымаў званне прафесара. У 1992—1999 гадах мастацкі кіраўнік Акадэміі рускага балета імя А. Я. Ваганавай.

Атрымаў вядомасць як яркі характарны танцоўшчык, выканаўца гратэскавых і пантамімных партый. Адны з найлепшых яго партый: Шурале («Шурале» Ф. З. Яруліна; Сталінская прэмія, 1951) і Нуралі («Бахчысарайскі фантан» Б. В. Асаф’ева). Сярод іншых яго роляў: Мака («Сцежкай грому» К. Караева), Тыбальд і Север’ян («Рамэа і Джульета» і «Каменная кветка» С. С. Пракоф’ева), Эспада («Дон Кіхот» Л. Ф. Мінкуса). Праявіў сябе як балетмайстар-наватар. Паставіў на сцэне Тэатра імя Кірава «Бераг надзеі» А. П. Пятрова (1959) і «Ленінградскую сімфонію» на музыку Д. Д. Шастаковіча (1961), у якіх развіваюцца прынцыпы «танцавальнага сімфанізму» Ф. В. Лапухова. Сярод іншых яго пастановак у Ленінградскім Малым тэатры: «Канёк-Гарбунок» Р. К. Шчадрына (1963), «Адзінаццатая сімфонія» на музыку Шастаковіча (1966), «Шчаўкунок» П. І. Чайкоўскага (1969). Сярод выхаванцаў Бельскага артысты балета Мікалай Баярчыкаў, Ірына Генслер, Канстанцін Рассадзін і іншыя. Зняўся ў фільмах-балетах «Майстры савецкага балета», «Вялікі канцэрт», «Харэаграфічныя мініяцюры».

Памёр 3 ліпеня 1999 года ў Санкт-Пецярбургу ад інсульту. Пахаваны на «Літаратарскіх мастках» Волкаўскіх могілак Санкт-Пецярбурга.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 123379318 · ISNI: 0000 0000 7865 7951 · LCCN: n97871989 · VIAF: 59989378 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Патоцкі.
**Антоні Патоцкі** (17 верасня 1867, Койданава Мінскай губерніі — 5 кастрычніка 1939, Варшава) — пісьменнік і літаратурны крытык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і Аляксандара і Касыльды (у дзявоцтве Яблонская) Патоцкіх. Вучыўся ў гімназіях Мінска і Варшавы, вышэйшую адукацыю атрымаў у 1894—1897 гадах у парыжскай Школе палітычных навук. Калі ў Парыжы ўтварылася польскае артыстычна-літаратурнае кола, стаў яго сакратаром.

Акрамя рэдактарскай і публіцыстычнай дзейнасці выконваў розныя функцыі ў эмігранцкіх арганізацыях (Польска-францускі камітэт, Польскае артыстычна-літаратурнае таварыства, Таварыства сацыяльна-культурнай працы для польскай дыяспары ва Францыі. У 1904—1905 гадах выдаваў у Парыжы часопіс «Мастацтва».

У час Першай сусветнай вайны быў віцэ-прэзідэнтам Польскага нацыянальнага саюзу. У 1931 годзе быў камісарам польскага ўраду на сусветнай выставе ў Парыжы. Перад пачаткам вайны вярнуўся ў Варшаву і пасяліўся ў Hotelu Sejmowym.

У 1901 годзе Э. Пашкоўскі напісаў аб Патоцкім аповесць, дзе ён выведзены пад імем Юліка Блоцкага.

Творчасць
---------

Быў аўтарам папулярных брашур: «Аб Яне Гутэнбергу і аб тым, як людзі навучыліся пісаць і друкавацца» (1899; 2-е выд. 1927), «Аб Крыштафу Калумбу або аб тым, хто першым адкрыў Амэрыку» (1925). Аўтар зборніку апавяданняў «Martosia i my» (1899) і інш. крытычных артыкулаў. У 1925 г. адзначаны Ордэнам Ганаровага легіёну. У 1935 адзначаны Залатым акадэмічным лаўрам Польскай акадэміі літаратуры.

Зноскі
------

1. 1 2  Antoni Michał Emilian Potocki // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>

Літаратура
----------

* Валаханович, А. И. Родина Потоцкого Антона Александровича //Валаханович А. И. Кулагин А. Н. Дзержинщина: прошлое и настоящее.- Минск,1986.-С. 146—147.
* Патоцкі Антон Аляксандравіч // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна.-Мінск,2004.- С. 263.


| ?Антоні Патоцкі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Аляксандр Патоцкі[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Антоні Патоцкі |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Касільда з Яблонскіх[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: antoni-michal-emilian-potocki-h-szeliga-krytyk-literat-wiesz · Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 10369906n · ISNI: 0000 0000 7141 0315 · LCCN: no95047784 · NKC: js2014850598 · NTA: 205163904 · NUKAT: n96210176 · SUDOC: 099439387 · VIAF: 54136711 |

 |
**Ігар Леанідавіч Бікешчанка** (нар. 20 ліпеня 1948, г. Мінск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1972 годзе Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура». З 1966 года тэхнік, архітэктар, старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў ў праектным інстытуце «Белдзіпрагандаль», галоўны архітэктар праектаў і начальнік архітэктурна-тэхналагічнага аддзела.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Рэстаран «Свіцязь»
За час працы ўдзельнічаў у праектаванні і будаўніцтве больш як 200 аб’ектаў грамадзянскага і прамысловага прызначэння ў Беларусі і Расіі. Асноўныя працы: сталовая ВА імя У. І. Леніна (1980), універсам у мікрараёне Кабушкіна-2 (1981), рэстаран «Свіцязь» (1982, з Я. К. Дзятлавым) у Мінску, рэстаран у Магілёве (1982), універсам «Люблін» у Брэсце (1986, з А. У. Жалдаковым).

Узнагароды
----------

Узнагароджваўся дыпломамі архітэктурных конкурсаў, ганаровымі граматамі Міністэрства гандлю Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Бикещенко Игорь Леонидович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Бикещенко Игорь Леонидович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Ло́чынскае** — возера ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, за 26 км на поўнач ад горада Асіповічы, за 0,1 км на поўнач ад вёскі Лочын. Адносіцца да басейна ракі Балачанка.

Плошча паверхні 0,56 км². Даўжыня 1,07 км, найбольшая шырыня 0,71 км. Максімальная глыбіня 2,0 м, сярэдняя 1,0 м. Даўжыня берагавой лініі 2,97 км. Аб’ём вады 0,56 млн м³.

Возера размешчана на ўскарайку асушанага балота, пакрытага сеткай меліярацыйных каналаў. Берагі пераважна нізкія, пясчаныя (месцамі гліністыя), параслі хмызняком і рэдкалессем, часам лесам. Мелкаводдзе вузкае (на ўсходзе і захадзе шырэйшае). Дно ўздоўж берагоў пясчанае і тарфяніста-пясчанае, глыбей сапрапелістае. Найбольшыя глыбіні размешчаны ў паўднёвай частцы возера. Зарастае істотна. На поўначы і захадзе злучана з вялікімі сістэмамі меліярацыйных каналаў.

У возеры водзяцца карась, лінь, акунь, плотка, лешч, шчупак і іншыя віды рыб.

Спасылкі
--------

* Ліст карты N-35-94 Архівавана 1 мая 2013.
* Агульная характарыстыка азёр Магілёўскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  (руск.)
* Морфаметрычныя параметры азёр Магілёўскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  (руск.)
**Ма́іс** (ісп.: Islas del Maíz), або **Корн** (англ.: Corn Islands) — архіпелаг на захадзе Карыбскага мора каля ўзбярэжжа Нікарагуа. Агульная плошча — 12,9 км². Насельніцтва (2007 г.) — 7429 чалавек.

Геаграфія
---------

Карта
Архіпелаг Корн месціцца ў 77 км на паўночны захад ад Блуфілдса, адміністрацыйнага цэнтра Атлантыка-Сур. 

Складаецца з 2 астравоў вулканічнага паходжання: 

* Грэйт-Корн (10 км²)
* Літл-Корн (2,9 км²)

Найвышэйшы пункт — пагорак Плезант (113 м) на востраве Грэйт-Корн. Астравы знакаміты пячанымі пляжамі і маляўнічымі пейзажамі. 

Для архіпелага характэрны вільготны трапічны клімат. Гадавая колькасць ападкаў — 4 320 мм. Улетку, калі дзьмуць усходнія вятры, існуе пагроза ўраганаў.

Гісторыя
--------

Архіпелаг быў адкрыты Х. Калумбам 18 верасня 1502 г. і названы ім Ліманарэс (ісп.: Limonares). Англійская назва Корн (англ.: Corn, літаральна «Кукурузныя») канчаткова замацавалася толькі ў XIX ст. Яе паходжанне дакладна не вядома. Сучасная іспанская назва з'яўляецца дакладным перакладам англійскай.

У XVII — XIX стст. архіпелаг уваходзіў у склад індзейскай дзяржавы Маскітавага берага. На ім часцяком спыняліся піраты. У 1700 г. перасяленцы з Ямайкі заснавалі першае сталае паселішча на Грэйт-Корн. Яны прыбылі разам з чарнаскурымі рабамі, займаліся вырошчваннем бавоўны і пасрэдніцкім гандлем з узбярэжжам. Пасля адмены рабства ў 1841 г. эканоміка вострава перажыла крызіс. Большасць белых перасяленцаў пакінула яго. Нашчадкі рабоў абслугоўвалі какосавыя плантацыі і лавілі амараў. 

У 1894 г. Нікарагуа захапіла Маскітавы бераг і перадала архіпелаг у карыстанне ЗША. 25 красавіка 1971 г. узноўлены кантроль нікарагуанскіх уладаў. У 1987 г. астравы сталі муніцыпалітэтам у складзе аўтаноміі Аўтаномнага рэгіёна паўднёва-карыбскага ўзбярэжжа. У 1990-я гг. насельнікі архіпелага актыўна займаліся гандлем наркотыкамі паміж Калумбіяй і ЗША. З канца XX ст. развіваецца турызм.

Асаблівасці культуры
--------------------

Асноўную частку насельніцтва архіпелага складаюць крэолы, якія размаўляюць на мясцовым дыялекце англійскай мовы. Англійская мова мае афіцыйны статус. Іншыя распаўсюджаныя мовы: іспанская і міскіта. Большасць вернікаў — пратэстанты-баптысты. Традыцыйныя заняткі: земляробства, мараплаўства, лоў амараў. Найбольш папулярныя святы: Каляды і Вялікдзень. У канцы жніўня шырока святкуюцца ўгодкі адмены рабства, арганізуецца карнавал. 

* Манумент у гонар адмены рабстваМанумент у гонар адмены рабства
* Каталіцкая царкваКаталіцкая царква
* Шэсце моладзіШэсце моладзі

Кіраванне
---------

Архіпелаг Корн з'яўляецца муніцыпалітэтам у складзе аўтаноміі Атлантыка-Сур (Нікарагуа). Кіруецца выбарнымі мэрам і муніцыпальнай радай. Першыя ўсеагульныя выбары адбыліся ў 1997 г. 

* Сцяг архіпелагаСцяг архіпелага

Спасылкі
--------

* Corn island o Isla del Maíz: un paraíso caribeño Nicaragüense
* Corn Island — Observatorio de la Autonomía Regional Multiétnica Архівавана 17 красавіка 2019.
* Las Islas del Maíz atraen a más turistas Архівавана 3 верасня 2019.
* Discover Corn Island

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Дагні Карлсан Валбарг (Эрыксан)** (шведск.: Dagny Valborg Carlsson (Eriksson); 8 мая 1912, Крыстыянстад, Швецыя — 24 сакавіка 2022) — шведская доўгажыхарка і блогер.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 6 мая 1912 года ў Крыстыянстадзе.

З маладосці працавала швяёй на фабрыцы, а таксама скончыла тэкстыльны інстытут у Норчэпінгу. У 99 гадоў яна пачала навучацца на курсах працы з кампутарам, а ўжо праз год, калі ёй споўнілася 100 гадоў, завяла свой блог і атрымала вялікую вядомасць у сродках масавай інфармацыі. Дагні сцвярджала, што яе сакрэт доўгажыхарства — добрыя гены і цікаўнасць да жыцця.

Карлсан прымала ўдзел у некалькіх тэлевізійных шоу: «*Nyhetsmorgon*» на канале TV4, «*Fråga doktorn*», «*Gomorron Sverige*» на канале SVT, а таксама знялася ў дакументальным серыяле SVT «*Det är inte så dumt att bli gammal*», была госцем на ток-шоў «*Skavlan*» у выпуску ад 4 сакавiка 2016 года.
Прыняла ўдзел у тэлевіктарыне «*Bingolotto*» на канале TV4. У 2016 годзе сыграла эпізадычную ролю ў фільме «*Hundraettåringen som smet från notan och försvann*», дзе адлюстроўвала пажылую жанчыну.

23 лютага 2021 года Дагні Карлсан атрымала першую дозу вакцыны супраць COVID-19, што зрабіла яе адной з самых старых людзей у свеце, якія прайшлі вакцынацыю.

Дагні — адна з самых вядомых блогераў у Швецыі. Яе аптымізм і цікаўнасць натхнялі тысячы людзей змяняць сваё жыццё, яна паказвала на сваім прыкладзе, што вучыцца новаму ніколі не позна.

Памерла 24 сакавіка 2022 года.

Зноскі
------

1. 1 2  Kristianstads stadsförsamlings (Heliga Trefaldighets) kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/LLA/13214/C I/18 (1905-1913), bildid: 00115243\_00257, sida 253 Праверана 25 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>
2. ↑
3. ↑  Ratsit.se — Ratsit, 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61826317'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10649892'></a>
4. 1 2  Nyfikenhet ger dig ett långt liv" Aftonbladet, 16 March 2015.
5. ↑  102 år och egen blogg allehanda.se, 21 March 2015.
6. ↑  Avsnitt 50.20 BingoLottoWiki.
7. ↑  Se 104-åriga Dagny Carlssons känga till filmen "Hundraettåringen SVT Play (Archived)
8. ↑  Bloggaren Dagny Carlsson, 108, har blivit vaccinerad mot covid-19.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1254064184 · LIBRIS: 398552 · VIAF: 64148120929994792527 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лошыца (значэнні).
**Лошыцкія селішчы** — археалагічныя помнікі: селішчы на тэрыторыі Лошыцкага сядзібна-паркавага комплекса ў Мінску.

Селішча—1
---------

Знаходзіцца ў лукавіне правага берага р. Свіслач. Плошча каля 2,5 га. Культурны пласт 0,2—0,6 м. Адкрыў у 1990 годзе і даследаваў 68 м² у 2005—2006 гадах Ю. А. Заяц. Выяўлены прыпечныя ямы наземных жытлаў рэшткі майстэрні па апрацоўцы металаў. Знойдзены жалезныя нажы, сашнік, шыла, крэсіва, наканечнікі стрэл, бронзавыя спражкі, накладкі і наканечнікі паясоў, фібула, бразготка, крыжык, скроневае сяміпрамянёвае кольца, касцяны грэбень, керамічны посуд і тыгель.

Датуецца 2-й паловай X — 1-й паловай XIII стст.

Селішча—2
---------

Знаходзіцца на 2-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Лошыца пры ўпадзенні яе ў р. Свіслач. Часткова перакрывае ускраіну селішча—1. Плошча каля 2 га. Культурны пласт да 0,45 м. Адкрыў і абследаваў у 1992 і 2009 гадах Ю. А. Заяц. Знойдзены свінцовая куля, жалезны цвік, нож і фрагмент шпоры 2-й палове XVI—XVIII стст.

Літаратура
----------

* *Заяц, Ю. А.* Лошыцкія селішчы // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2: Л—Я. — С. 25. — 464 с. — ISBN 978-985-11-0549-2.
* Заяц, Ю. А. Новые памятники археологии в пределах городской черты Минска (правый берег Свислочи) / Ю. А. Заяц // Древняя история Восточной Европы: сборник научных статей, посвященных 80-летию Э. М. Загорульского / [научный редактор А. А. Егорейченко]. — Минск : Белорусский государственный университет, 2009. — 134, [1] c. [1] л. портр.: ил. — ISBN 978-985-518-177-5.
**«Дажыць да світання»** — аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, напісаная ў 1972 годзе. У 1974 годзе за аповесці «Абеліск» і «Дажыць да світання» Быкаў быў удастоены Дзяржаўнай прэміі СССР.

Сюжэт
-----

Увосень 1941-га, падчас бітвы пад Масквою, дзесяць байцоў пад началам лэйтэнанта пайшлі ў варожы тыл, каб падарваць базу з боепрыпасамі. Не знайшоўшы яе на месцы, лейтэнант вяртае назад асноўную групу, а сам застаецца з маладым байцом, каб працягваць пошук…

Літаратурныя асаблівасці
------------------------

Пры чытанні аповесці няма адчування, што сюжэт спецыяльна сканструяваны. У гэтай ваеннай драме паказана натуральная рэалістычная чарада падзей з жыцця ваенных разведчыкаў. Літаральна гадзіну за гадзінай распавядаецца пра падрыхтоўку, і пра сам рэйд у тыл немцаў, і пра трагічна-кранальнае яго завяршэнне. Лейтматывам твора можна назваць фразу аб тым, што «вайна бязлітасная да кожнага, але першым на фронце гіне баязлівец, — менавіта той, хто больш за ўсіх даражыць сваім жыццём». 

Першапачаткова Быкаў напісаў аповесць на беларускай мове, а затым сам пераклаў яе на рускую. 

Паводле аповесці ў 1975 годзе быў зняты аднайменны фільм. Сцэнарыстамі выступалі сам Васіль Уладзіміравіч Быкаў і Віктар Фёдаравіч Сакалоў. Рэжысёры: Віктар Фёдаравіч Сакалоў і Міхаіл Іванавіч Яршоў.

Спасылкі
--------

* Василий Владимирович Быков «Дожить до рассвета. Обелиск». Повести/ М. «Советский писатель», 1976, 224 с.
* Василь Быков «Собрание сочинений в четырёх томах. Том второй». М. «Молодая гвардия», 1985.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дадатак (значэнні).
**Дадатак** — несамастойны твор друку, выдадзены асобна, але звязаны з галоўным выданнем, якое ён тлумачаць, каменціруе, дапаўняе (альбомы карт, малюнкаў, фотаздымкаў).

**Дадатак** — самастойны твор друку (твор пісьменніка), што распаўсюджваецца па падпісцы разам з асноўным перыядычным выданнем (дадатак да часопіса «Вожык»).

Літаратура
----------

* Дадатак // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2012. — Т. 3. — 688 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0662-8.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
Сімвалы плюс і мінус выкарыстоўваюцца для адлюстравання знака ліку
**Дада́тны лік** — рэчаісны лік, большы за нуль. Для абазначэння дадатнасці ўжываецца знак «+», які ставіцца перад лічбавым абазначэннем ліка:

{\displaystyle +1} (чытаецца «плюс адзін»)
{\displaystyle +23} (чытаецца «плюс дваццаць тры») і г.д.
Знак «+», аднак, ужываецца толькі тады, калі неабходна спецыяльна падкрэсліць, што лік з'яўляецца дадатным. Звычайна ж ён апускаецца, гэта значыць, што лік пішацца проста як {\displaystyle 1}, {\displaystyle 23} і г.д.

Дадатным лікам з'яўляецца:

* любы натуральны лік
* сума любых дадатных лікаў
* здабытак любых дадатных лікаў
* дзель любых дадатных лікаў.

Для кожнага дадатнага ліку існуе адзіны адмоўны лік, які з'яўляецца супрацьлеглым да яго, гэта значыць, мае такі ж модуль, але супрацьлеглы знак.

Зноскі
------

1. ↑  Дадатны лік // Матэматычная энцыклапедыя / Гал. рэд. В.Бернік. — Мінск: Тэхналогія, 2001. — С. 107.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776633636 · NKC: ph121590 |
**Лічыцы** — археалагічны помнік: стаянка эпохі мезаліту, позняга неаліту і бронзавага веку на паўднёвай ускраіне вёскі Лічыцы (Ваўкавыскі раён, Гродзенская вобласць), на невялікім выступе правабярэжнай тэрасы р. Рось. Плошча 130х60 м, вышыня 2 м. 

Выявіў і даследаваў 100 м2 у 1984—1985 гадах М. М. Чарняўскі. Культурны пласт да 0,5 м. Знойдзены трапецыі, ланцэтападобныя вастрыі, псеўдаразцы, скрабкі на пласцінах і адшчэпах, рэжучыя прылады, сякеры, аднапляцовачньм нуклеусы, у т.л. прызматычныя для вузкіх пласцін. Крамянёвы інвентар у большасці адносіцца да яніславіцкай культуры. Выяўлены і познанеалітычныя комплексы, прадстаўленыя пераважна керамікай. Гэта фрагменты посуду культуры шарападобных амфар з адбіткамі лінейнага штампа, крамянёвыя вырабы і фрагменты керамікі з гафрыраваным каўнерыкам культуры шнуравой керамікі. Сустракаюдца адзінкавыя фрагменты ляпнога посуду сярэднябронзавай тшцінецкай культуры. У сярэдневякоўі стаянка была пашкоджана хрысціянскім могільнікам. Датуецца VIII—VI і 2-й паловай III—сярэдзінай II тысячагоддзяў да н.э.

Літаратура
----------

* Чарняўскі , М. М. Лічыцы / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 373. — ISBN 5-85700-077-7.
* Чарняўскі , М. М. Лічыцы / М. М. Чарняўскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 23. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Чарняўскі, М. М. Кудрашоў, В. Я. Ліпніцкая, В. Л. Старажытныя шахцёры на Росі / М. М. Чарняўскі, В. Я. Кудрашоў, В. Л. Ліпніцкая; Пад рэд. У. Ф. Ісаенкі; АН Беларусі, Ін-т гісторыі. — Мн.: Навука і тэхніка, 1996. — 144 с. — ISBN 5-343-01354-6.
* Чернявский, М. М. Работы Красносельского отряда // Археологические открытия 1985 года / Институт археологии Академии наук СССР; [От. ред. В. П. Шилов]. — М.: Наука, 1987. — 653, [1] с.: ил. — С. 472—473.
**Кабінет медалёў** (*Cabinet des Médailles*) або **кабінет Францыі** (*Cabinet de France*) — нефармальная назва Аддзялення манет, медалёў і старажытнасцей Нацыянальнай бібліятэкі Францыі, якое лічыцца найстарэйшым у Францыі музеем і займае старадаўні будынак бібліятэкі на ру Рышэльё.

Пасаду захавальніка каралеўскіх медалёў і старажытнасцей увёў кароль Карл IX. Кожны новы манарх пашыраў збор камей, каштоўных камянёў і медалёў, а таксама нумізматычную калекцыю, якая лічылася найбагацейшай у Еўропе. У 1765 годзе свой збор старажытнасцей завяшчаў кабінету адзін з першых археолагаў, граф Келюс. Пасля скасавання каралеўскай улады ў Кабінет медалёў былі перададзены дахрысціянскія артэфакты з рызніцы Сент-Шапелі. У тыя гады кабінетам кіраваў адзін з заснавальнікаў сучаснай нумізматыкі, Тэафіль Марыён Дзюмерсан. У 1846 годзе ў кабінет паступіў Гурдонскі скарб, у 1862 годзе — унікальны збор грэчаскіх манет герцага Люіня.

Гонар збору — залаты статэр цара Бактрыі Эўкратыда I, вагай у 169,2 г і дыяметрам 58 мм. Гэта самая буйная манета, адчаканеная ў антычнасці. Была набыта ў 1867 г. нумізматычным кабінетам за 30 000 франкаў, што ў коштах таго часу было роўным 8,7 кг золата.

* Самая буйная манета антычнасці (II ст. да н.э.)Самая буйная манета антычнасці (II ст. да н.э.)
* Блюда цара Хасрова (т.зв. блюда Саламона)Блюда цара Хасрова (т.зв. блюда Саламона)
* Вялікая камея Францыі (I ст. да н.э.)Вялікая камея Францыі (I ст. да н.э.)
* Гурдонскі скарб (V-VI стст.)Гурдонскі скарб (V-VI стст.)
* Дыптых з выявай консула Магна (518 г.)Дыптых з выявай консула Магна (518 г.)

Зноскі
------

1. ↑  *Михаил Маркович Максимов.* Очерк о золоте. — Недра, 1988.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Кабінет медалёў**
* Афіцыйныя старонкі Архівавана 14 верасня 2009.  (фр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Ларуса |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12408994q · CiNii: DA09334865 · ISNI: 0000 0001 2195 4717 · LCCN: nr2004009749 · SUDOC: 028220811 · VIAF: 159311882 |

 |
**Антон Дзямкоў** (нар. 15 кастрычніка 1995) — беларускі футбаліст, абаронца.

Клубная кар’ера
---------------

З 2012 года пачаў выступаць за дубль брэсцкага «Дынама», на наступны год трывала замацаваўся ў дублі. У сезоне 2014 стаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды. 27 красавіка 2014 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 81-й хвіліне матча супраць БАТЭ (0:4), але больш на полі ў асноўнай камандзе ў тым сезоне не з’яўляўся.

Сезон 2015 распачаў у «Кобрыне». У ліпені вярнуўся ў склад дынамаўцаў, але правёў толькі адзін матч за дубль, пасля чаго зноў апынуўся ў «Кобрыне». 

З лютага 2016 года стаў рыхтавацца да новага сезона разам з «Дынама». У 2016 годзе выступаў за дубліруючы склад каманды. Па заканчэнні сезона пакінуў «Дынама» і ў лютым 2017 года накіраваўся на прагляд у пінскую «Хвалю», але не падышоў.

У жніўні 2017 года стаў іграком клуба Другой лігі ЮАС з Жыткавічаў. Разам з камандай атрымаў перамогу ў трэцім дывізіёне ў сезоне 2017. Па заканчэнні сезона ў снежні 2017 года пакінуў каманду.

У сезоне 2018 выступаў за брэсцкі «Рух» у Другой лізе і другі раз запар атрымаў перамогу ў турніры. У лютым 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў «Рух». Сезон 2019 правёў у складзе «Івацэвічаў».

У лютым 2020 года стаў іграком пінскай «Хвалі». У пачатку 2021 года трэніраваўся з пінскім клубам, аднак у лютым пакінуў каманду і далучыўся да «Брэстжылбуда» ў Другой лізе.

У сакавіку 2022 года стаў іграком «Ніва» з Доўбізны на пазіцыі абаронцы, аднак згуляўшы два матчы пакінуў каманду.

Дасягненні
----------

* Беларусь Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2017, 2018

Статыстыка выступленняў
-----------------------

| Сезон | Дывізіён | Клуб | Краіна | Матчы | Галы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 | дубль | Брэст | Беларусь | 4 | 0 |
| 2013 | дубль | Дынама | Беларусь | 23 | 2 |
| 2014 | Д1 | Дынама | Беларусь | 1 | 0 |
| 2015 (1) | Д2 | Кобрын | Беларусь | 11 | 1 |
| 2015 (сяр.) | дубль | Дынама | Беларусь | 1 | 1 |
| 2015 (2) | Д2 | Кобрын | Беларусь | 12 | 0 |
| 2016 | дубль | Дынама | Беларусь | 14 | 2 |
| 2017 (2) | Д3 | ЮАС | Беларусь | 11 | 3 |
| 2018 | Д3 | Рух | Беларусь | 27 | 1 |
| 2019 | Д3 | Івацэвічы | Беларусь | 26 | 1 |
| 2020 | Д2 | Хваля | Беларусь | 17 | 0 |
| 2021 | Д3 | Брэстжылбуд | Беларусь | 10 | 1 |
| 2022 | Д3 | Ніва | Беларусь | 2 | 0 |
|

Зноскі
------

1. ↑  Anton Demkov // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Нечаев, Пампуха и Демков вернулись в брестское "Динамо" из аренды в "Кобрине"
5. ↑  1-я лига. "Орша" Разумова
6. ↑  Ворота "Славии" распечатали, но... Архівавана 29 красавіка 2017.
7. ↑  Головчик и Демков покинули "Рух"
8. ↑  Антон Демков подписал контракт с "Волной"
9. ↑  Гусев и Павловец подписали соглашения с "Волной", Демков покинул команду

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Мінскія беларускія настаўніцкія курсы** (другія) дзейнічалі ў Мінску з 19 кастрычніка па 23 лістапада 1919 г.

Створаны Мінскай беларускай школьнай радай для настаўнікаў школ Мінскага павета. Фінансаваліся польскімі ўладамі. Выкладчыкі: Я. Лёсік, У. Ігнатоўскі, Я. Карскі, Я. Фарботка і інш. Навучалася каля 250 чал. Пры курсах слухачамі арганізаваны самадзейны тэатральны гурток, які паставіў на сцэне «Беларускай хаткі» некалькі спектакляў.

Літаратура
----------

* *Ляхоўскі У.* Пачатак тварэння беларускае нацыянальнае школы // Спадчына. 2001. № 1/2.
* *Ляхоўскі У.* Беларускія настаўніцкія курсы // ЭГБ, т.6, кн. ІІ. — Мн. 2003.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дубіна.
**Антон Васілевіч Дубіна** (16 студзеня 1885, Веліж — 30 кастрычніка 1937) — дзяржаўны дзеяч БССР.

Біяграфія
---------

З 1902 года працаваў тэлеграфістам. Удзельнік рэвалюцыі 1905—1907 гадоў, Першая Сусветнай вайны. З 1918 года ў Чырвонай Арміі. Ваенны камісар Ігуменскага, Мінскага паветаў, ваенны камендант Мінска, гомельскі губернскі камісар. Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга. Ваенкай 2-й стралковай і 7-й кавалерыйскай дывізіі, намеснік наркама, наркам па ваенных справах БССР. З 1925 года старшыня Магілёўскага акруговага выканкама, упаўнаважаны Наркамата сувязі СССР па БССР, старшыня ЦК Асавіяхіма БССР. Член ЦК КП(б)Б з 1925 года. Член ЦВК БССР у 1920-21, 1924-37 гадах, кандыдат у члены ЦВК СССР у 1925-29 гадах.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)
**Кабінет міністраў** — найвышэйшы орган выканаўчай улады, які здзяйсняе адміністрацыйна-распарадчыя функцыі ў сферы дзяржаўнага кіравання.

У шэрагу краін найвышэйшы орган выканаўчай улады можа мець іншую назву (да прыкладу ў СССР Савет Міністраў).

Кабінет міністраў з'яўляецца калегіяльным органам. Калегія кабінета міністраў складаецца з міністраў, якія ўзначальваюць галіновыя міністэрствы. Асноўныя, найбольш важныя дзяржаўныя рашэнні прымаюцца на савеце міністраў шляхам прамога галасавання. Нарматыўна прававыя акты прымаюцца пастановамі кабінета міністраў, падпісанымі прэм'ер-міністрам.

Паводле тэорыі дзяржавы і права, дзяржаўная ўлада мае тры галіны: заканадаўчую, выканаўчую і судовую. Менавіта выканаўчай уладай і з'яўляецца кабінет міністраў, які, у сутнасці сваёй, прадстаўляе ўрад краіны, які дзейнічае ў рамках заканадаўчых актаў, прынятых найвышэйшым заканадаўчым органам (парламент, сенат, савет народных дэпутатаў, кангрэс, кнэсет, меджліс і да т.п.).

Функцыі
-------

Кожная дзяржава на заканадаўчым узроўні замацоўвае пэўныя функцыі за Кабінетам міністраў. У той жа час можна вылучыць асноўныя функцыі, уласцівыя ў цэлым найвышэйшаму выканаўчаму органу, гэта рэгуляванне адносін у сферах:

* Знешняй палітыкі;
* Унутранай палітыкі;
* Нацыянальнай абароны і ваеннай палітыкі;
* Дзяржаўнай і нацыянальнай бяспекі;
* Эканамічнай палітыкі;
* Сацыяльнай палітыкі.

Структура
---------

На чале кабінета міністраў стаіць прэм'ер-міністр. Структурна кабінет міністраў складаецца з міністэрстваў, камітэтаў (напрыклад Камітэт дзяржаўнай бяспекі СМ СССР) і ведамстваў. Міністэрствы, у сваю чаргу падзяляюцца на дэпартаменты або галоўныя ўпраўленні. У асобных краінах кабінет міністраў складаецца з дэпартаментаў (Ганконг).

Гл. таксама
-----------

* Урад
* Савет міністраў
* Кабінет Міністраў СССР

Зноскі
------

Літаратура
----------

* «Теория государства и права» Учебник для высших и средних специальных учебных заведений.

Спасылкі
--------

* Паняцце і структура дзяржаўнага апарата Архівавана 2 ліпеня 2014.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васілеўскі.
**Антон Васілеўскі** (18 жніўня 1891, в. Косцінка каля Лепеля, Віцебская губерня — 10 мая 1984, Глівіцы; Псеўданімы: *Антось з Лепля*; *Дзядзька з Лепля*) — беларускі пісьменнік.

Біяграфія
---------

«А хто там ляціць?» Карыкатура на рэдактара «Авадня» Васілеўскага. «Маланка» № 1, 1926
Да 1939 г. жыў у Вільні. Працаваў на пошце, займаўся хірамантыяй і гамеапатыяй. Рэдактар і выдавец сатырычнага часопіса «Авадзень» (1924—1933). Пасля вайны ў Глівіцах. Апавяданні А. Васілеўскага публікаваліся між іншым у Беластоцкай «Ніве» і альманахах «белавежцаў».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Біяграфічныя даведкі // Панароўе. Анталогія апавядання / Уклад. Г. Валкавыцкі, Бібліятэка БЛА «Белавежа». — Беласток, 2003. — 162 с.
**Метры́чны верш** — верш, у аснове якога ляжаць метрычныя прынцыпы арганізацыі вершаванага радка. Да яго адносяцца ўсе віды вершаў антычнай (метрычнай) і сілаба-танічнай сістэм вершаскладання. Метрычны верш адрозніваецца ад г. зв. дысметрычнага верша, што ўключае формы верша (сілабічны, танічны, свабодны), у якіх не выдзяляюцца стопы. Калі метрычная структура вершаванага
твора складаецца з аднаго вершаванага памеру, такі твор завецца монаметрычным, калі з некалькіх — поліметрычным.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Азаранка.
**Ліяна Іванаўна Азаранка** (25 мая 1938, вёска Шарыпы, Горацкі раён, Магілёўская вобласць — 13 жніўня 2006) — савецкі мастак-жывапісец.

Біяграфія
---------

У 1957 годзе скончыла Мінскі індустрыяльны тэхнікум па спецыяльнасці «тэхнік-геолаг». У 1966 годзе скончыла мастацка-графічны факультэт Смаленскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя К. Маркса. Удзельнічала ў мастацкіх выстаўках з 1967 года. З 1966 па 1968 гады выкладала ў Каргопальскім педагагічным вучылішчы. З 1968 па 1984 гады працавала выкладчыкам жывапісу дзіцячай мастацкай школы ў Смаленску. У 1980 годзе ўступіла ў Саюз мастакоў СССР (з 1991 года — Саюз мастакоў Расіі). У 1981 годзе была ўзнагароджана Дыпломам Савета Міністраў РСФСР «За ўдзел у V занальнай мастацкай выстаўцы». З 1991 год працавала ў Доме творчасці «Байкал».

Творы Ліяны Азаранка захоўваюцца ў Смаленскім музеі-запаведніку, у прыватных калекцыях Расіі, Беларусі, Германіі, Кіпра.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Святлана Строгіна.* Сучаснае выяўленчае мастацтва Магілёўшчыны. — Мінск: ТАА «Белпрынт», 2009. — С. 10. — 240 с. — ISBN 978-985-459-139-1.
Дзяўчына-«мамялюка» (нашчадкі партугальцаў и тупі), Бразілія. Маст. Альберт Экхаут, каля 1641—1644 гг.
**Меты́сы** (фр.: métis, ад лац.: misticius — змешаны, ад лац.: misceo — змешваю)– нашчадкі ад міжрасавых шлюбаў. У антрапалагічным дачыненні метысы звычайна займаюць прамежкавае становішча паміж расамі, якія змешваюцца. У Амерыцы метысамі завуць нашчадкаў ад шлюбаў еўрапеоідаў і індзейцаў. Бразільскія метысы ад шлюбаў партугальцаў з індзейцамі тупі, якія склалі большасць насельніцтва краіны, вядомыя пад назвай «мамялюка».

Геаграфічнае размеркаванне
--------------------------

Метысы прысутнічаюць практычна ва ўсіх краінах Заходняга паўшар'я, у тым ліку складаюць большасць насельніцтва такіх краін як Мексіка, Нікарагуа, Перу, Калумбія, Венесуэла, Эквадор, Парагвай, Чылі, Панама і многіх іншых.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Узвіжання Святога Крыжа.
**Касцёл Узвіжання Святога Крыжа і кляштар бенедыкцінак** — помнік архітэктуры класіцызму. Знаходзіцца на паўднёва-ўсходняй ускраіне Слоніма (сучасная вуліца Чырвонаармейская).

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1669 г. у 1801 г. на месцы былых драўляных пабудоў узведзены мураваныя. Ансамбль ордэна ўключаў Крыжаўзвіжанскі касцёл (не захаваўся) і жылы корпус.

У 1920-1930-я гады ў жылым корпусе размяшчалася польская настаўніцкая семінарыя, пасля Другой Сусветнай вайны — сярэдняя школа № 1.

Архітэктура
-----------

Касцёл — манументальнае дзвюхвежавае збудаванне. Яго фасады былі ўпрыгожаны каланадай, у інтэр'еры — сюжэтныя фрэскавыя размалёўкі.

Да касцёла прымыкаў жылы корпус — 2 павярховы Г-падобны ў плане будынак, накрыты двухсхільным дахам. Пластыку фасадаў вызначаюць арытмічна размешчаныя лапаткі. Планіроўка галерэйная. Захаваліся часткова скляпеністыя перакрыцці. Пад будынкам на ўсю даўжыню размешчаны скляпеністыя падвалы, таксама мелі галерэйную планіроўку.

Літаратура
----------

* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Слонімскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2004.— 752 с. — стар. 674.

Спасылкі
--------



* Касцёл Узвіжання Святога Крыжа і кляштар бенедыкцінак (Слонім) на сайце Radzima.org
* Касцёл Узвіжання Святога Крыжа і кляштар бенедыкцінак (Слонім) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
Дадэкаэдр
**Дадэкаэдр** (ад грэч. δώδεκα — дванаццаць і εδρον — грань) — адзін з пяці тыпаў правільных шматграннікаў. Мае 12 граней (пяцівугольных), 30 рэбраў, 20 вяршынь (у кожнай вяршыні сыходзяцца 3 рабры). 

Калі {\displaystyle a} — даўжыня рабра дадэкаэдра, тады яго аб'ём {\displaystyle V={\frac {a^{3}}{4}}(15+7{\sqrt {5}})\approx 7.66a^{3}}.

Упершыню дадэкаэдр пабудаваў Тэатэт (4 ст. да н.э.).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4347205-9 · Microsoft: 94239619 |
**Касцёл Сэрца Ісуса** — драўляны каталіцкі храм у вёсцы Пераброддзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Размяшчаецца на паўднёвай ускраіне вёскі.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў 1933 годзе з дрэва. Адноўлены ў 2003—2006 гадах.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры мадэрна. Вырашаны прамавугольным зрубам з прырубам пяціграннай апсіды з бакавымі нізкімі сакрысціямі пад двухграннымі пакрыццямі. Будынак накрыты агульным двухсхільным дахам, які мае значны вынас на фігурных кранштэйнах і пластычны выгін над карнізам і пераходзіць у гранёнае пакрыццё апсіды. Сілуэт храма ўзбагачаюць двух’ярусная чатырохгранная шатровая званіца, надбудаваная над франтальным фасадам, і чатырохгранная шатровая сігнатурка над апсідай. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Мёры — парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі
2. ↑  ПЕРАБРОДСКІ КАСЦЁЛ НАЙСВЯЦЕЙШАГА СЭРЦА ІСУСА

Літаратура
----------

* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін.

Спасылкі
--------

* Касцёл Сэрца Ісуса (Пераброддзе) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Мёрскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Вята) ·  Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзісна) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Друя) ·  Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ідолта) ·  Касцёл Хрыста Валадара Сусвету (Лявонпаль) ·  Касцёл Узнясення Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Мёры)  ·  Касцёл Маці Божай Фацімскай (Павяцце)  ·  Касцёл Сэрца Ісуса (Пераброддзе) |
**Касцёл Сэрца Ісуса** — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Крулеўшчына Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Чарняхоўскага, 55.

Гісторыя
--------

Стары касцёл
У 1920-я гады пачалося будаўніцтва капліцы для сем’яў супрацоўнікаў польскай чыгункі і іншых служачых, якія прыехалі сюды працаваць. Парафія ў Крулеўшчыне бярэ свой пачатак у 1924 годзе, калі была пабудавана драўляная каплічка. Святую Імшу прыязджаў адпраўляць пробашч з Докшыцаў ксёндз Вінцэнты Борсук, які стаў першым пробашчам гэтай парафіі. У 1932 годзе залілі падмуркі пад новы касцёл. Каля касцёла пабудавалі драўляную плябанію і заснавалі каталіцкія могілкі. У 1935—1938 гадах пробашчам парафіі, у якой налічвалася 2042 католікі, быў ксёндз Казлоўскі.

З 1939 года да 1947 года абавязкі пробашча выконваў Валяр’ян Хвалоўскі, які падчас акупацыі пасяліўся ў вёсцы Петушкі ў сям’і Камянецкіх. У 1948 годзе касцёл быў закрыты і прызначаны пад жытніцу. У 1949—1994 гадах пастаяннага душпастыра не было, бо пасля арышту і зняволення апошняга ксяндза ніхто не адважваўся ўзяцца за гэтую працу. У 1965 годзе касцёл разабралі, дрэва перавезлі ў вёску Мажаны, дзе з яго пачалі будаваць клуб і дом састарэлых.

У 1991 годзе распачаліся намаганні па адбудове касцёла на старым падмурку. У 1994 годзе ўлады аддалі ва ўласнасць каталіцкага касцёла будынак былой школьнай спартыўнай залы, якую прыстасавалі для патрэбаў касцёла. 24 снежня 1994 годзе у ёй адбылася першая пастэрка.

У 1995—1997 гадах будынак быў больш прыстасаваны для патрэбаў касцёла: дабудавана вежа, касцёл накрыты новай бляхай. Як і ў старым касцёле, у галоўным алтары месціцца фігура Найсвяцейшага Сэрца Езуса. Заменены вокны, зроблена новая столь і знешняя атынкоўка, распачата будаўніцтва вежы.

Пробашчы парафіі
----------------

* Ян Фібек
* Марак Пасют (2000—2003)
* Эдвард Нарадоўскі (з 2003)

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Крулеўшчына — парафія Сэрца Езуса —
* Касцёл Сэрца Ісуса (Крулеўшчына) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Докшыцкі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святой Сям'і і Святога Юрыя (Барсукі) ·  Касцёл Хрыста Валадара Сусвету (Бягомль) ·  Касцёл Маці Божай Міласэрнасці (Бярозаўка) ·  Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Валкалата) ·  Касцёл Святой Тройцы (Докшыцы)  ·  Касцёл Сэрца Ісуса (Крулеўшчына)  ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Параф’янава) ·  Касцёл Маці Божай Каралевы (Порплішча) ·  Касцёл Святога Ільі (Ураджайная) |