**Лахо́р** (урду: لاہور, англ.: Lahore, панджаб.: لہور) — другі па велічыні горад Пакістана. На левым беразе р. Раві. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Пенджаб.

Гісторыя
--------

Горад узнік у I стагоддзі. У 1099—1114 і 1153—1886 гадах быў сталіцай дзяржавы Газневідаў. Пры дэлійскіх султанах і Вялікіх Маголах — цэнтр Пенджабскага намесніцтва; часта быў часовай рэзідэнцыяй Вялікіх Маголаў, у 1799—1849 гадах — сталіца Сікхскай дзяржавы. У перыяд англійскага панавання (1849—1947) — цэнтр Лахорскай вобласці і аднайменнай акругі Брытанскай Індыі. Пасля ўтварэння Пакістана Лахор у 1947—1955 гадах адміністрацыйны цэнтр правінцыі Пенджаб, у 1955—1970 — вобласці Лахор і правінцыі Заходні Пакістан, з ліпеня 1970 года — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Пенджаб.

Эканоміка
---------

Станам на 2008 год, па парытэце пакупніцкай здольнасці валавы ўнутраны прадукт горада ацэньваўся ў 40 мільярдаў долараў ЗША пры чаканых сярэдніх тэмпах росту 5,6 %. Знаходзіцца на адным узроўні з эканамічным цэнтрам Пакістана Карачы, Лахор мае эканоміку роўную 51 % ад аб’ёмаў эканомікі Карачы. Паводле ацэнак, уклад Лахора ў нацыянальную эканоміку складае 11,5 %, а ў эканоміку правінцыі Пенджаб — 19 %.

Будынак Lahore Expo
Лахор — буйная прамысловая агламерацыя, якая налічвае каля 9000 прамысловых аб’ектаў. Лахор у першыя дзесяцігоддзі XXI ст. пераходзіць ад апрацоўчай прамысловасці да сферы паслуг. Каля 42 % яго рабочай сілы працуе ў сферы фінансаў, банкаўскай справы, нерухомасці, грамадскіх, культурных і сацыяльных паслуг. Горад з’яўляецца найбуйнейшым у Пакістане цэнтрам вытворчасці праграмнага забеспячэння і абсталявання, і тут расце індустрыя зборкі камп’ютараў. Лахор заўсёды быў цэнтрам выдавецкай справы, 80 % кніг Пакістана выдаюцца ў Лахоры, і гэта найбуйнейшы цэнтр літаратурнай, адукацыйнай і культурнай дзейнасці Пакістана.

Насельніцтва
------------

Паводле перапісу 2017 года, насельніцтва Лахора складала 11 126 285 чалавек, і за амаль 20 год яно вырасла амаль на палову (у 1998 годзе насельніцтва горада складала 6 318 745 чалавек). Лахор — другі буйнейшых горад Пакістана (пасля Карачы) і 26 у свеце.

| Год | Насельніцтва (чал.) |
| --- | --- |
| 1891 | 159.947 |
| 1931 | 400.075 |
| 1972 | 2.198.890 |
| 1981 | 2.988.486 |
| 1998 | 5.209.088 |
| 2017 | 11.126.285 |

94 % насельніцтва складаюць мусульмане, 5,8 % — хрысціяне; доля паслядоўнікаў іншых рэлігій вельмі малая. Частка хрысціян жыве на тэрыторыі хрысціянскага квартала Ёханабада.

Мова
----

Пенджаб — родная мова правінцыі і найбольш распаўсюджаным мовай у Лахоры. Пенджаб — асноўны сродак зносін як у горадзе, так і ў прылеглых сельскіх раёнах. Пенджабская мова не мае афіцыйнага статусу ў Лахоры, і некаторыя пенджабскія актывісты патрабуюць прызнання пенджабскай мовы. Англійская мова становіцца ўсё больш папулярнай сярод адукаваных і маладых людзей дзякуючы свайму афіцыйнаму статусу ва ўрадзе і статусу пераважнай мовы для бізнесу. Многія панджабі, якія размаўляюць у Лахоры, вядомыя як панджабі-маджскі дыялект. Паводле перапісу 1998 года, 86,2 % (6 896 000 чалавек) насельніцтва складаюць пенджабцы; 10,2 % ці 816 000 размаўляюць на ўрду, а сарайкі (0,4 %) налічваюць каля 32 000 чалавек.

Транспарт
---------

Асноўная сістэма грамадскага транспарту Лахора знаходзіцца ў падпарадкаванні транспартнай кампаніі Лахора (LTC) і ўпраўлення грамадскага транспарту Пенджаба (PMTA). Аснова яго сеткі грамадскага транспарту — метробус Лахора PMTA і аранжавая лінія цягнікоў метро Лахора. LTC і PMT таксама кіруюць шырокай аўтобуснай сеткай, забяспечваючы аўтобусную сувязь з многімі часткамі горада. Аранжавая лінія метро цягнецца на 27,1 км вакол горада і працуе з хуткасцю 80 км/г.

Таксама па горадзе курсуюць маламесныя маршрутныя фургоны-аўтобусы, рыкшы і мота-рыкшы, таксі (даступны міжнародныя сэрвісы як Uber або Careem).

### Чыгунка

Станцыя Лахор-Джанкшн служыць галоўнай чыгуначнай станцыяй Лахора і асноўным вузлом для ўсіх службаў Пакістанскіх чыгунак на поўначы Пакістана.

### Аэрапорт

Аэрапорт імя Алама Ікбала
За 15 км ад цэнтра горада знаходзіцца міжнародны аэрапортам імя Алама Ікбал (Allama Iqbal International Airport). Станам на 2009 год, пасажыраабарот аэрапорта склаў 3 192 904 чалавек, ёсць 3 тэрміналы. Рэйсы ажыццяўляюцца ў большасць буйных гарадоў Азіі і Еўропы, сярод іх Дубай, Абу-Дабі, Маскат, Бангкок, Амстэрдам, Пекін, Токіа, Лондан (Хітраў), Капенгаген, Франкфурт, Эр-Рыяд і іншыя.

Чыгуначны вакзал Лахор-Джанкшн

Адукацыя і культура
-------------------

* Універсітэт Пенджаба

Славутасці
----------

Асноўны артыкул: **Спіс мячэцяў Лахора**
* Мячэць Бадшахі
* Мячэць Вазір Хана

Зноскі
------

1. ↑  Pakistan: largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer (англ.) (ням.) (фр.) (ісп.)
2. ↑  PricewaterhouseCoopers Media Centre - Emerging market city economies set to rise rapidly in global GDP rankings says PricewaterhouseCoopers LLP **(нявызн.)**. *web.archive.org* (13 мая 2013). Праверана 7 лютага 2024.
3. ↑  Wayback Machine **(нявызн.)**. *web.archive.org*. Праверана 7 лютага 2024.
4. ↑  Final Results (Census-2017) | Pakistan Bureau of Statistics **(нявызн.)**. *web.archive.org* (17 кастрычніка 2021). Праверана 11 лютага 2024.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5747015 · BNF: 150260926 · GND: 4034107-0 · LCCN: n79079619 · NKC: ge463335 · NSK: 000637937 · SUDOC: 06164482X · VIAF: 130807590 |

 |