recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Камано́ў** (трансліт.: *Kamanoŭ*, руск.: Команов) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вуглоўскага сельсавета.

Побач ёсць радовішчы торфу.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 13 км на поўнач ад Брагіна, 33 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 120 км ад Гомеля.

### Водная сістэма

На ўсходзе меліярацыйныя каналы і рака Брагінка.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе, якая злучае Брагін з дарагой Лоеў — Рэчыца.

Планіроўка складаецца з выгнутай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі. Забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Выяўленае археолагамі гарадзішча ранняга жалезнага веку (канец I-га тысячагоддзя да н.э. — пачатак I-га тысячагоддзя н.э. 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, на левым беразе ракі Брагінка) сведчыць пра засяленне гэтых месцаў са старажытных часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя. У 1811 годзе згадана як вёска ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні, валоданне Ракіцкіх. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся: школа граматы, хлебазапасны магазін, 2 ветракі, у Брагінскай воласці.

З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Каманоўскага, з 10 ліпеня 1939 года па 16 ліпеня 1954 года Лубеніцкага сельсавета Брагінскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акруг (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей.

У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1943 года фашысты цалкам спалілі вёску і забілі 16 жыхароў. У 1974 годзе ў вёску пераселены жыхары пасёлка Рагазін (не існуе). У складзе калгаса імя В. П. Чкалава (цэнтр — вёска Рудня-Жураўлёва).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 26 гаспадарак, 58 жыхароў.

### Дынаміка

* 1850 год — 15 двароў.
* 1897 год — 43 двары, 295 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 48 двароў, 359 жыхароў.
* 1930 год — 79 двароў, 442 жыхары.
* 1940 год — 95 двароў.
* 1959 год — 331 жыхар (паводле перапісу).
* 2004 год — 26 гаспадарак, 58 жыхароў.
* 2006 год (01.01.2006) — 25 гаспадарак, 57 чалавек, з якіх 8 ва ўзросце да 16 гадоў, 21 — у працаздольным і 28 — старэйшым за працаздольны.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).. Сустракаецца таксама варыянт **Камано́ва, н.**

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004. — 632 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0303-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Вуглоўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Вуглы |
| Пасёлкі | Майскі ·  Новы Пуць |
| Вёскі | Кавака ·  Каманоў ·  Лубенікі ·  Міхнаўка ·  Пажаркі ·  Рудня Жураўлёва ·  Шкураты |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Эма.
**«Э́ма»** (англ.: Emma) — шасцісерыйны брытанскі міні-серыял 1960 года, экранізацыя аднайменнага рамана англійскай пісьменніцы Джэйн Осцін.

Сюжэт
-----

Эма Вудхаўс — багатая, прыгожая і разумная дзяўчына са шляхетнай сям’і. Сама яна не імкнецца да замужжа, яе цалкам задавальняе забяспечанае і мернае жыццё ў доме бацькі. Да таго ж, заўсёды пад рукой велікадушны, праўдзівы сябар і джэнтльмен, з якім яна адчувае сябе на роўных, ведаючы яго з дзяцінства. Не маючы ні ў чым патрэбы, Эма хоча зладзіць шчасце сваіх менш адораных лёсам і прыродай сябровак, і адначасова крыху развеяць летнюю нуду. Пасля таго, як ёй удаецца сасватаць і ўдала выдала замуж сваю гувернантку міс Тэйлар за заможнага ўдаўца містэра Уэстана, яна абірае сабе новую пратэжэ. Гарыет Сміт — мілая, трохі наіўная дзяўчына сумнеўнага паходжання. Эма задаецца мэтай знайсці ёй годнага мужа, і ў яе нават з’яўляецца падыходзячая кандыдатура — мясцовы вікарый містэр Элтан. Вось толькі ўсё ідзе не зусім так, як задумвала Эма.

Акцёрскі склад
--------------

* Дыяна Фэйрфакс — *Эма Вудхаўс[en]*
* Леслі Фрэнч[en] — *Джордж Найтлі[en]*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Эма на сайце «Internet Movie Database» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |

| ⛭Экранізацыі твораў Джэйн Осцін |
| --- |
| «Пыха і перадузятасць» | 
* 1938 (тэлефільм)
* 1940 (фільм)
* 1952 (міні-серыял)
* 1958 (міні-серыял)
* 1967 (міні-серыял)
* 1980 (міні-серыял)
* ✰✰ 1995 (міні-серыял)
* 2005 (фільм)

 |
| «Эма» | 
* 1948 (тэлефільм)
* 1960 (міні-серыял)
* 1972 (міні-серыял)
* 1996 (фільм)
* 1996 (тэлефільм)
* 2009 (міні-серыял)
* 2020 (фільм)

 |
| «Перакананне» | 
* 1960 (міні-серыял)
* 1971 (міні-серыял)
* 1995 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Розум і пачуцці» | 
* 1971 (міні-серыял)
* 1981 (міні-серыял)
* 1995 (фільм)
* 2000 (фільм)
* 2008 (міні-серыял)

 |
| «Мэнсфілд-парк» | 
* 1983 (міні-серыял)
* 1999 (фільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Нортэнгерскае абацтва» | 
* 1987 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Сэндытан» | 
* 2019 (міні-серыял)

 |
| **Джэйн Осцін** |
**Надзе́ждзіна** (трансліт.: *Nadzieždzina*, руск.: Надеждино; да 1937 года **Угольцы**) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

На поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 75 км ад Гомеля.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой на поўначы пад прамым вуглом далучаецца кароткая просталінейная вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая XIX стагоддзя як вёска ў Гарадзецкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У 1850 годзе ў валоданні памешчыка Кеневіча. Па рэвізіі 1858 года ў складзе маёнтка Самойлаў. З 1884 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. Па перапісу 1897 года знаходзіліся 2 вятракі. У 1909 годзе 762 дзесяцін зямлі.

У 1925 годзе ў Прыбарскім сельсавеце Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоная Зорка», працаваў вятрак. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 59 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Шлях Ілліча» (цэнтр — вёска Мікалаеўка).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 32 гаспадаркі, 58 жыхароў.

### Дынаміка

* 1858 год — 123 жыхара.
* 1897 год — 39 двароў, 279 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 45 двароў, 377 жыхароў.
* 1925 год — 64 двары.
* 1959 год — 439 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 32 гаспадаркі, 58 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Мікалаеўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Мікалаеўка |
| Вёскі | Варварына ·  Выдрыца ·  Галавачы ·  Зорка ·  Любань ·  Надзеждзіна ·  Прыбар ·  Уладзіміраўка ·  Фундамінка ·  Царкоўе |
**Но́выя Ма́ркавічы** (трансліт.: *Novyja Markavičy*, руск.: Новые Марковичи) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрыцыйны цэнтра Навамаркавіцкага сельсавета. Насельніцтва 403 чал. (2004). Знаходзіцца за 34 км на поўдзень ад горада і чыгуначнай станцыі Жлобін (лінія Бабруйск — Гомель), за 83 км ад Гомеля.

На поўначы Шыхава-Гелінскі канал.

Гісторыя
--------

Паводле пісьмовых крыніц вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска ў Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. У 1910 годзе ў наёмнай хаце адкрытая земская школа. Вялікія страты нанесены пажарам 2 кастрычніка 1924 года, калі згарэла 36 будынкаў у 12 дварах.

З канца 1924 года цэнтр Навамаркавіцкага сельсавета Стрэшынскага, з 4 жніўня 1927 года Жлобінскага, з 28 чэрвеня 1939 года Стрэшынскага, з 17 снежня 1956 года Жлобінскага раёнаў Бабруйскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці. У 1929 годзе арганізаваны калгас «12 гадоў Кастрычніцкай рэвалюцыі», працавалі 2 вятракі, конная крупадрабільня, кузня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў верасні 1941 года і верасні 1943 года акупанты забілі 18 жыхароў, а ў 1943 годзе спалілі 33 двары. У баях каля вёскі ў 1943—1944 гадах загінулі 279 савецкіх салдат і партызан, у гонар якіх у 1955 годзе каля будынка выканкама сельсавета ўсталяваная скульптура салдата. 84 жыхара загінулі на фронце. У 1966 годзе да вёскі далучана вёска Мікулічы. Цэнтр калгаса «Бярэзіна». Працуюць сярэдняя школа (новы цагляны будынак пабудаваны ў 1987 годзе), Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аптэка, аддзяленне сувязі, дзіцячы сад, швейная майстэрня, 2 крамы.

Насельніцтва
------------

* **XX стагоддзе**: 1925 — 98 двароў; 1940 — 112 двароў, 532 жыхары; 1959 — 399 жыхароў (паводле перапісу)
* **XXI стагоддзе**: 2000 — 155 двароў, 493 жыхары; 2004 — 138 гаспадарак, 403 жыхары

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).. Сустракаецца таксама варыянт **Навама́ркавічы**
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 100. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
3. ↑  Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004.

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004. — 632 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0303-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Навамаркавіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Новыя Маркавічы |
| Пасёлкі | Глушыца |
| Вёскі | Атрубы ·  Вялікі Лес ·  Жырхаўка ·  Кабанаўка ·  Калінаўка ·  Ляды ·  Новавінаградаў ·  Прыбудак ·  Рудня ·  Таўстыкі |
**Муаен** (ад фр.: moyenne, «сярэдні») — невялікі востраў у Індыйскім акіян, адносіцца да Сейшэльскіх астравоў. З’яўляецца часткай Нацыянальнага марскога парка Сент-Ан.

Геаграфія
---------

Расліннасць вострава Муаен

Востраў Муаен размешчаны за 4,5 км на поўнач ад вострава Маэ. Адміністрацыйна адносіцца да акругі Мон-Флеры. Востраў адносіцца да так званых Унутраных Сейшэльскіх вастравоў і з’яўляецца гранітным. Даўжыня вострава складае 480 м, шырыня — 300 м.

Гісторыя
--------

З 1915 года да 1970-х гадоў востраў быў закінуты. У 1962 годзе яго за £8,000 набыў англійскі бізнэсмэн Брэндан Грымшоў. Да сваёй смерці ў ліпені 2012 года ён быў адзіным жыхаром вострава.

Брэндан Грымшоў разам з мясцовым памочнікам Рэнэ Антуанам Лафартунам прыклаў велізарныя намаганні, каб зрабіць востраў прыдатным да пражывання. У першую чаргу, востраў быў абвешчаны прыродным запаведнікам і з турыстаў, якія наведвалі Муаен, спаганялася плата ў памеры 12 Еўра (у кошт наведвання ўваходзіла экскурсія па востраву, адпачынак на пляжы і абед у рэстаране «Вясёлы Роджэр»). Грымшоў з партнёрам высадзілі 16 тысяч дрэў, праклалі 4,8 км сцежак, завезлі і выгадавалі гіганцкіх чарапах, папуляцыя якіх цяпер складае 120 асобін. На востраве, акрамя рэстарана, ёсць невялікі музей, капліца, дзе на дошцы выбітыя імёны ўсіх уладальнікаў вострава з 1850 года, і невялікія могілкі на 3 магілы, дзе пахаваны бацька Грымшоў і двое невядомых піратаў, па сцвярджэнні Грымшоў.

Брэндан Грымшоў памёр у ліпені 2012 года. Яго прыёмны сын Рэнэ Антуан Лафартун памёр ад раку ў 2007 годзе.

У 2008 годзе востраву афіцыйна быў нададзены статус запаведніка. Па стане на лістапад 2012 года востраў з’яўляецца часткай нацыянальнага парку.

Цікавыя факты
-------------

Хадзілі чуткі аб закапаных на востраве скарбах коштам £30 млн. Брэндан Грымшоў на працягу свайго пражывання на востраве дарэмна шукаў іх.

Зноскі
------

1. ↑  Moyenne (англ.)(недаступная спасылка).  The Seychelles Islands. Another World. Архівавана з першакрыніцы 7 жніўня 2014. Праверана 19 снежня 2017.
2. ↑  Welcome to the Official Destination Website for the Seychelles Islands - Quintessential islander Brendon Grimshaw dies at 87 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  www.seychelles.travel. Архівавана з першакрыніцы 23 ліпеня 2017. Праверана 26 снежня 2015.
3. 1 2  By 'eck! It's Yorkshire's Robinson Crusoe: Brit who bought a cut-price island in the Seychelles 50 years ago... and still lives in blissful solitude with 120 giant tortoises **(нявызн.)**.  Mail Online. Праверана 26 снежня 2015.

Літаратура
----------

* A Grain of Sand: The Story of One Man and an Island. Camerapix, 1997, ISBN 1874041334.

Спасылкі
--------

* Пятьдесят лет на необитаемом острове **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 мая 2012.
* Ураганы проходят стороной | Публикации | Вокруг Света
* Британец купил остров на Сейшелах и превратил его в «рай». Фото. Видео Архівавана 4 чэрвеня 2012.
* The Seychelles Islands. Another World **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 жніўня 2014.
**Анастасія Шлапакова** (нар. 6 сакавіка 2000, в. Альсевічы, Баранавіцкі раён, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

Клубная кар’ера
---------------

З 2016 года выступала за мінскую «Іслач». У 2020 годзе падпісала кантракт з «Дынамам», разам з камандай Шлапакова стала двухразовай чэмпіёнкай Рэспублікі Беларусь, а таксама ўладальніцай жаночага Кубка і Суперкубка Беларусі. За плячамі Анастасіі 51 матч, 29 галоў і 13 галявых перадач.

Першую палову сезона 2022/2023 правяла ў складзе каманды «Сарагоса» (Іспанія, Д2), дзе адыграла 10 матчаў і адзначылася адным забітым голам.

Зноскі
------

1. ↑  АНАСТАСИЯ ШЛАПАКОВА ВОЗВРАЩАЕТСЯ В «ДИНАМО-БГУФК»

Спасылкі
--------

* Шлапакова Настасся

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FBref.com · soccerdonna.de (ігрок) · Soccerway · worldfootball.net (ігрок) · УЕФА |
**Сіметрыя** ў шырокім сэнсе — адпаведнасць, нязменнасць (інварыянтнасць), якія праяўляюцца пры якіх-небудзь зменах, пераўтварэннях (напрыклад: становішча, энергіі, інфармацыі, іншага). У фізіцы, сіметрыя фізічнай сістэмы — гэта некаторая ўласцівасць, якая захоўваецца пасля правядзення пераўтварэнняў.

**Сіметрыя** (сіметрыі) — адно з фундаментальных паняццяў у сучаснай фізіцы, якое iграе найважнейшую ролю ў фармулёўцы сучасных фізічных тэорый. Сіметрыі, якія ўлічваюцца ў фізіцы, даволі разнастайныя, пачынаючы з сіметрый звычайнай трохмернай «фізічнай прасторы» (такіх, напрыклад, як люстраная сіметрыя), працягваючы больш абстрактнымі і менш нагляднымі (такімі як калібровачная інварыянтнасць).

Некаторыя сіметрыі ў сучаснай фізіцы лічацца дакладнымі, іншыя — толькі прыбліжанымі. Таксама важную ролю адыгрывае канцэпцыя спантаннага парушэння сіметрыі.

Гістарычна выкарыстанне сіметрыі ў фізіцы прасочваецца са старажытнасці, але найбольш рэвалюцыйным для фізікі ў цэлым, мабыць, стала ўжыванне такога прынцыпу сіметрыі, як прынцып адноснасці (як у Галілея, так і ў Пуанкарэ — Лорэнца — Эйнштэйна), які стаў затым як бы ўзорам для ўвядзення і выкарыстання ў тэарытычнай фізіцы іншых прынцыпаў сіметрыі (першым з якіх стаў, відаць, прынцып агульнай каварыянтнасці, які з’яўляюцца дастаткова прамым пашырэннем прынцыпу адноснасці і які прывёў да агульнай тэорыі адноснасці Эйнштэйна).

*Групай сіметрыі* фізічнай задачы называецца група, кожны элемент якой з’яўляецца лінейнай аперацыяй сіметрыі задачы, які адлюстроўвае адзін элемент мноства рашэнняў задачы ў iншы.

Тэарэма Нётэр
-------------

У 1918 годзе нямецкі матэматык Нётэр даказала тэарэму, згодна з якой кожнай неперарыўнай сіметрыі фізічнай сістэмы адпавядае некаторы закон захавання. Наяўнасць гэтай тэарэмы дазваляе праводзіць аналіз фізічнай сістэмы на аснове наяўных дадзеных аб сіметрыі, якой гэтая сістэма валодае. З яе, напрыклад, вынікае, што інварыянтнасць ураўненняў руху цела адносна часу прыводзіць да закона захавання энергіі; інварыянтнасць адносна зрухаў у прасторы — да закона захавання імпульсу; інварыянтнасць адносна вярчэнняў — да закона захавання моманту імпульсу.

Гл. таксама
-----------

* Група сіметрыі
* Тэарэма Нётэр
* Суперсіметрыя

Зноскі
------

1. ↑  *Любарский Г. Я.* Теория групп и физика. С. 56.

Літаратура
----------

* *Ферми Э.* Квантовая механика. — М.: Мир, 1968. — 366 с.
* *Любарский Г. Я.* Теория групп и физика. — М.: Наука, 1986. — 224 с.
**Музей-сядзіба Васіля Быкава** — музей народнага пісьменніка Беларусі Васіля Быкава, размешчаны ў вёсцы Бычкі Ушацкага раёна Віцебскай вобласці. 

Дзейнічае як філіял Ушацкага музея народнай славы. У склад музея ўваходзяць адбудаваныя дом, хлеў, пуня, агароджа.

Гісторыя
--------

Інтэр’ер хаты.
Музей заснаваны паводле рашэння Ушацкага раённага Савета дэпутатаў ад 19 лютага 2004 года і распараджэння Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта ад 1 сакавіка 2004 года. На стварэнне музея ўлады выдаткавалі 80 мільёнаў рублёў.

Колішняя хата, у якой да 1940 года жыў пісьменнік, была пабудавана Уладзімірам Хведаравічам Быкавым. З 1976 года яна пуставала і ў 2003 годзе яе разабралі, бо яна згніла, а на яе месцы была ўзведзена дакладная копія.

На ўрачыстым адкрыцці сядзібы 18 чэрвеня 2004 года старшыня Ушацкага райвыканкама К. Пачэпка зазначыў, што намагаліся будаваць так, як і было.

На тэрыторыі сядзібы размешчаны хата, у якой прайшло дзяцінства Васіля Быкава, хлеў, гумно. Вакол хаты — дрэвы, пасаджаныя бацькам пісьменніка.

У хаце, якая складаецца з трох пакояў (жылы пакой, кухня і сенцы) агульнай плошчай 49 м² знаходзіцца этнаграфічна-бытавая экспазіцыя, дзе размешчаны прадметы хатняга ўжытку (альбо іх аналагі), якімі карысталася сям’я Быкавых. Захоўваюцца таксама кнігі з аўтографамі паэтаў і пісьменнікаў Беларусі, Расіі, Украіны, іншых дзяржаў. Сярод экспанатаў — копіі малюнкаў Васіля Быкава, стужка ганаровага жыхара Ушацкага раёна, асабістыя рэчы пісьменніка.

Экспазіцыя носіць мемарыяльны характар, што і абумовіла яе спецыфіку: на аснове тыпалагічных прадметаў быў адноўлены прыжыццёвы абсталюнак, у якім гадаваўся пісьменнік. Пры стварэнні мемарыяльнай экспазіцыі музея за аптымальную дату, на якую і была праведзена асноўная рэстаўрацыя і рэканструкцыя, аднаўленне інтэр’ераў, быў прыняты гістарычны перыяд, звязаны з нараджэннем і юнацкімі гадамі Васіля Быкава. 

У асноўнай экспазіцыі музея ў сціснутай форме выдзелена гісторыка-біяграфічная частка, пабудаваная па тэматыка-храналагічным прынцыпе. Тут змешчаны дакументы, фотадакументы, аўтабіяграфічныя матэрыялы, літаратурныя выданні.

Зноскі
------

1. 1 2  Музей-сядзіба Васіля Быкава. // Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал.  (бел.)
2. ↑  У вёсцы Бычкі на Вушаччыне адчыніўся мэмарыяльны музэй Васіля Быкава, сястры Быкава не далі перарэзаць чырвоную стужку. // Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода, 18 чэрвеня 2004.  (бел.)
3. ↑  Музей Васіля Быкава ў Бычках. // Беларускае Радыё Рацыя, 19 чэрвеня 2017.  (бел.)
4. ↑  «Даўгая дарога». // Звязда, 3 ліпеня 2019.  (бел.)
5. ↑  Сядзіба-музей Васіля Быкава. // Ушацкі музей народнай славы імя Уладзіміра Елісеевіча Лабанка.  (бел.)

Літаратура
----------

* *Аляксандрава, Г.* Гэта дом нашай памяці / Г. Аляксандрава // Патрыёт (Ушачы). — 2004. — 23 чэрв.
* *Дубровін, А.* Не на дзень, а на век / А. Дубровін // Віцебскі рабочы. — 2004. — 22 чэрв.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Турцэвіч.

**Арсен Восіпавіч Турцэ́віч** (7 (19) мая 1849, Мінская губерня — пасля 1915) — археограф і гісторык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і святара Харкавіцкай Мікалаеўскай царквы Іосіфа Сямёнавіча Турцэвіча. 

Скончыў 4 класы Мінскага духоўнага вучылішча, з якога перайшоў у Мазырскую гімназію, дзе скончыў таксама 4 класы (1868).

У 1872 годзе скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт. Працаваў выкладчыкам у навучальных установах Літвы ў Шаўляі і Вільні. З 1901 г. у Віленскай археаграфічнай камісіі.

Аўтар падручніка «Руская гісторыя (у сувязі з гісторыяй Вялікага княства Літоўскага)» (13-е выданне, 1911), навучальнага дапаможніка «Хрэстаматыя па гісторыі Заходняй Расіі» (1892), манаграфіі «Русские крестьяне под владычеством Литвы и Польши» (1911), прадмоў да 35-га і 38-га тамоў «Актаў Віленскай археаграфічнай камісіі» і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 58. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6 (Т. 16).

Спасылкі
--------

* *Белазаровіч В. А.* Гістарыяграфія Беларусі: дапаможнік / В. А. Белазаровіч; пад агульн. рэдў. І. П. Крэня, А. М. Нечухрына. — Гродна: ГрДУ, 2006. — С. 153. — 346 с. — ISBN 985-417-858-7

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000000043502220 · LCCN: no00057300 · NKC: js2017946954 · VIAF: 34003054 |
**Беларускае вольнае эканамічнае таварыства** *ў Віцебску*. Існавала ў снежні 1825 — верасні 1841 гг.

Таварыства створана памешчыкамі Віцебскай і Магілёўскай губерняў з мэтай абагульняць вопыт і павышаць прадукцыйнасць прыгонніцкай працы ва ўмовах развіцця капіталістычных адносін у аграрным сектары эканомікі, вывучаць дасягненні сельскагаспадарчай навукі ў Расіі і за мяжой і выкарыстоўваць іх ва ўмовах Беларусі. У яго склад акрамя памешчыкаў беларускіх губерняў уваходзіла некалькі членаў Вольнага эканамічнага таварыства ў Пецярбургу разам з рускім эканамістам М. С. Мардінавым. Прэзідэнтам таварыства лічыўся генерал-губернатар Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерні М. М. Хаванскі. У 1820-я г. ў набытым маёнтку Залучоссе (каля Віцебска) была арганізавана ўзорная гаспадарка. У 1841 г. таварыства выдала ў Пецярбургу 1 нумар часопіса «Летопись Белорусского общества сельского хозяйства», дзе змешчаны яго статут, артыкулы пра вінакурства на Беларусі, пра спробы безадвальнай апрацоўкі глебы і плуг для гэтай мэты, парады па арашэнні лугоў, лячэнні і засцярозе жывёлы ад паморку і іншае.

Літаратура
----------

* Беларусь: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: Б. І. Сачанка і інш. — Мн.: БелЭн, 1995. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* *Верабей, М. В.* Беларускае вольнае эканамічнае таварыства / М. В. Верабей // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 351.
* *Воробей, Н. В.* О белорусском Вольном экономическом обществе: (Из истории экономической мысли в Белоруссии в первой половине XIX века) // Сборник научных работ Белорусского политехнического института. Вып. 68. — Мн. 1958.
* Труды первого областного съезда сельских хозяев в гор. Двинске в 1903 г. — Витебск, 1904.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ліёпа.
**Георгій Ільіч Ліёпа** (26 студзеня 1923, в. Кашалёва, Клічаўскі раён, Магілёўская вобласць — 26 красавіка 2011) — беларускі інжынер-будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1974).

Біяграфія
---------

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1948 годзе. Працаваў канструктарам, галоўным канструктарам у Мінгарпраекце, галоўным інжынерам лабараторыі ў ІБіА АН БССР, галоўным інжынерам Мінскпраекта, з 1964 па 1989 г. — дырэктарам Белдзяржпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Член КПСС з 1955 года. Пражываў у Мінску.

Дзейнасць
---------

Удзельнічаў у распрацоўцы генплана Мінска, у праектаванні забудовы Брэста, Бабруйска, Віцебска, Гродна, Жодзіна, Магілёва, Пінска, Светлагорска, Салігорска, адзін з аўтараў праектаў комплексу будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута (1954), Упраўлення Беларускай чыгункі (1950), 167-кватэрнага жылога дома па вул. Казлова, жылых дамоў па Ленінскім праспекце (1957) у Мінску, серыі БМ і тыпавых праектаў жылых дамоў для БССР (1957).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966), Айчыннай вайны II ступені, медалямі «За баявыя заслугі», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне», дзвюма Ганаровымі граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. Прэмія Савета Міністраў СССР (1987) за стварэнне і ўкараненне адзінай сістэмы мясцовых і рэсурсавых разлікаў з прымяненнем ЭВМ.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Лиопо Георгий Ильич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Спасылкі
--------

* Памяти Георгия Ильича Лиопо посвящается

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-201144 |
**«Чай з Мусаліні»** (англ.: Tea With Mussolini) — паўаўтабіяграфічны мастацкі фільм італьянскага рэжысёра Франка Дзэфірэлі, які выйшаў у пракат у Італіі 26 сакавіка 1999 года. Прэм’ера ў Вялікабрытаніі адбылася 2 красавіка. Фільм дэманстраваўся ў ліпені 1999 года на фестывалі ў Карлавых Варах.

Слоган фільма: «Гісторыя цывілізаванага непадпарадкавання» (англ.: A Story of Civilized Disobedience).

Сюжэт
-----

Фларэнцыя. 1935 год. Калонія пажылых дасціпных англічанак («скарпіёнкі») захапляецца энергічным дучэ, які паводзіць сябе як джэнтльмен, да таго ж прымусіў італьянскія цягнікі хадзіць па раскладзе. Дамы бавяць час: наведваюць музеі, арганізуюць пікнікі ў англійскім стылі, вядуць свецкія гутаркі. Удава англійскага пасла лэдзі Хестэр Рэндам нават сустракалася з Мусаліні за кубачкам чаю, хадайнічае пра абарону калоніі ад нападаў фашыстаў. Пад кіраўніцтвам Мэры Уолес пажылыя англічанкі з дапамогай багатай амерыканскай яўрэйкі Эльзы прыглядаюць за пазашлюбным сынам мясцовага гандляра — маленькім Лукой, маці якога памерла (лёс гэтага хлопчыка шмат у чым прайгравае лёс самога рэжысёра).

Над Еўропай згушчаюцца хмары, Італія аб’яўляе вайну Вялікабрытаніі, змяняецца і стаўленне ўладаў да «скарпіёнак». Цяпер трэба вучыць нямецкую мову і любіць усё нямецкае, бо «час Англіі скончыўся» (як адзначае бацька Лукі). «Я б не сказала», — адказвае яму міс Уолес.

«Скарпіёнак» высылаюць у маленькае мястэчка Сан-Джыміньяна, але і там яны захоўваюць годнасць і імкнуцца дапамагчы навакольным.

Сканчаецца сюжэт у 1944 годзе, калі шатландскія часткі і партызаны (куды паспеў уступіць Лука) акупіруюць Сан-Джыміньяна. Незадоўга да ўцёкаў немцаў англійскія бабулькі ратуюць гістарычны будынак ад выбуху, літаральна прыматаўшы сябе да яго бікфардавым шнуром.

У ролях
-------

* Джудзі Дэнч — Арабэла, артыстка і спявачка.
* Джоан Плаўрайт — Мэры Уолес.
* Мэгі Сміт — Лэдзі Хестэр Рэндам, удава брытанскага пасла (1926—1929) у Італіі, вялікая прыхільніца дучэ.
* Лілі Томлін — Георгі Роквелл, амерыканка, якая займаецца археалагічнымі раскопкамі ў Італіі.
* Шэр — Эльза Моргенталь Штраус-Армістан, амерыканская спявачка, якая выйшла замуж за пажылога багацея, аматарка Пікасо.
**Эканоміка-тэхналагічны інстытут імя Роберта Эльворці** — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Крапіўніцкім.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Гісторыя інстытута вядзе пачатак з 1993 года, калі быў створаны Кіраваградскі інстытут камерцыі. У 2009 годзе адкрыты эканоміка-прававы каледж. У жніўні 2017 года адбылася змена ўладальнікаў інстытута. Новым уладальнікам стаў Дабрачынны фонд "Эльворці". У снежні 2017 года была зменена назва інстытута на сучасную. З 1996 года вучэльня плённа супрацоўнічае з Корпусам міру (ЗША) і запрашае высокакваліфікаваных спецыялістаў з краін Заходняй Еўропы і Паўночнай Амерыкі для доўгатэрміновага выкладання на факультэтах інстытута. 

Адукацыйная дзейнасць у эканоміка-тэхналагічным інстытуце сёння ажыццяўляецца на адукацыйна-кваліфікацыйным ўзроўні «Бакалаўр» па наступных напрамках падрыхтоўкі: «Улік і падаткаабкладанне», «Фінансы, банкаўская справа і страхаванне», «Менеджмент», «Маркетынг», «Эканоміка», «Прыкладная механіка», «Камп'ютарныя навукі». У эканоміка-прававым каледжы ажыццяўляецца падрыхтоўка па адукацыйна-кваліфікацыйнага ўзроўню «Малодшы бакалаўр» па напрамках падрыхтоўкі «Фінансы, банкаўская справа і страхаванне». Таксама студэнты маюць магчымасць прадоўжыць навучанне ў магістратуры па напрамку падрыхтоўкі «Менеджмент».

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт установы
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Шылахвостка** (*Anas acuta*) — від птушак з сямейства качыных (*Anatidae*).

Апісанне
--------

Велічыня шылахвосткі — ад 52 да 70 см, вага ад 700 да 1200 г. Размах крылаў — 85 см. У шылахвосткі маецца востры хвост (ад яго паходзіць назва птушкі), які нагадвае шыла і дасягае у самцоў 10 см. Гукі, якія выдае шылахвостка, нагадваюць рохкання. Вочы ў яе чорныя, дзюба афарбаваная ў шэры колер, таксама як і лапкі. Апярэнне ў самак мае бурыя ўзоры і ў цэлым менш характэрнае. У самцоў карычневая галава, апярэнне з белымі ўзорамі, белая шыя, белыя грудзі і белы жывот.

Распаўсюджанне
--------------

Шылахвостка распаўсюджаная амаль ва ўсім паўночным паўшар'і. Многія птушкі зімой адлятаюць на поўдзень у больш цёплыя краю. Шылахвостка аддае перавагу жыць у плыткіх і багатых расліннасцю ціхіх вадаёмах.

Харчаванне
----------

Шылахвостка сілкуецца галоўным чынам воднымі раслінамі. Таксама ў яе ежу ўваходзяць смаўжы, насякомыя і іх лічынкі.

Размнажэнне
-----------

Перыяд спарвання доўжыцца ад красавіка да ліпеня. Палавая спеласць надыходзіць ва ўзросце года. Высланае пухам гняздо будуе самка паблізу ад вады і, як правіла, схавана ў густой расліннасці. Самка адкладае ад шасці да дванаццаці буйных яек светлазялёнага колеру, якія яна наседжвае на працягу трох тыдняў, пакуль не вылупяцца птушаняты. Праз сем тыдняў пасля нараджэння птушаняты пачынаюць лятаць.

Літаратура
----------

* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. — ISBN 5-85700-095-5.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Таксанамія | Avibase · CMS · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · Neotropical Birds · WoRMS |
**«Іўдзейскія старажытнасці»** (лац.: Antiquitates Iudaicæ) — другі буйны твор Іосіфа Флавія. Напісаны ў I стагоддзі на грэчаскай мове (мове «міжнародных зносін» эліністычнага свету Міжземнамор’я). Складаецца з 20-ці кніг і з’яўляецца вольным, свецкім пераказам яўрэйскай гісторыі, выкладзенай у кнігах Старога Запавету, а таксама наступных падзей, аж да пачатку Іўдзейскай вайны 66—71 гг. у якой аўтар удзельнічаў асабіста, і якой прысвечана яго аднайменны твор.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іўдзейскія старажытнасці

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэксты твораў | Project Gutenberg |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX2812579 · BNF: 121371397 · GND: 4295010-7 · LCCN: n85086733 · NDL: 01183876 · NLA: 35820045 · SUDOC: 028959019, 029826896 · VIAF: 251904339, 186734661, 218151905, 3753159478326527990000 |

 |
**А́бава** — рака ў Латвіі, правы прыток Венты. Выцякае з возера Аландэс. Даўжыня — 129 км, плошча басейна — 2030 км², перапад вышыняў — 51 м. Першапачатковы кірунак плыні — на поўнач, затым на захад. Абава працякае праз гарады Кандава і Сабілэ.

Абава вельмі прыдатная турысцкіх паходаў. Яе шырыня ў ніжнім цячэнні складае ад 12 да 25 м. На Абаве шмат парогаў, утвораных з даламітавых адкладаў. Хуткасць плыні ў падобных месцах перавышае 2 м/с. У трох кіламетрах ад Сабілэ знаходзіцца *Абавас румба* — вадаспад вышынёй 2 м, помнік прыроды, які ўяўляе сабой прыступку з зацьвярдзелага чырвонага пясчаніку.

50 % басейну ракі займаюць лясы.

У Абаве ловяцца акуні, язі, плоткі, шчупакі, рыбцы, галавачы і міногі.

1. ↑
2. ↑  Atlas Mira — 3-е — М.: Federal Agency for Geodesy and Cartography, 1999.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16711295'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q757187'></a>
**Бад-Ішль** (ням.: Bad Ischl, бав.: Båd Ischl) — горад у Аўстрыі, у федэральнай зямлі Верхняя Аўстрыя, бальнеагразевы горны курорт у лясной зоне. Горад размешчаны на беразе ракі Траўн (правы прыток Дуная) пры ўпадзенні ў яе невялікай рэчкі Ішль. Першапачаткова Бад-Ішль быў цэнтрам гандлю соллю, якая распрацоўваецца ў многіх рудніках у рэгіёне. Маленькае правінцыйнае мястэчка пачало ператварацца ў папулярны курорт у 1823 годзе.

Славутасці
----------

Імператарская віла - былая летняя рэзідэнцыя сям'і імператара Франца-Іосіфа і яго жонкі Лізаветы (Сісі).
Мармуровы замак - зараз фота-музей. Гара Катрын (1542 м) з канатнай дарогай - з відам на азёры ўсяго раёна, вяршыню гары «Дахштайн»(3000 м) і яго леднікі.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Франц Легар, аўстрыйскі кампазітар

Зноскі
------
**Яго Высокапраасвяшчэнства** — тытул у праваслаўнай царкве мітрапалітаў і архіепіскапаў, у рымска-каталіцкай царквы тытул кардыналаў (хаця часцей выкарыстоўваецца форма **Яго Эмінэнцыя**). Зварот да кардыналаў — Ваша Высокапраасвяшчэнства, або Ваша Эмінэнцыя.

У рымска-каталіцкай царкве гэты тытул быў упершыню падараваны Папам Урбанам VIII, 10 чэрвеня 1630 года адмысловым дэкрэтам. Тытул у біскупаў Яго Праасвяшчэнства, абарот — Ваша Праасвяшчэнства (часцей **Ваша Эмінэнцыя**). Тытул у патрыярхаў усходніх каталіцкіх цэркваў — Яго Блажэнства.

У той жа час гэты тытул адсутнічае ў пратэстанцкіх дэнамінацый хрысціянства і характэрны толькі для артадаксальнага хрысціянства. Гэты тытул афіцыйна зацверджаны ў міжнароднай дыпламатыі не прымаючы да ўвагі яго дактрынальнае, філасофскае і тэалагічнае паходжанне.

Гл. таксама
-----------

* Яго Святасць

Спасылкі
--------

* Высокапраасвяшчэнства Архівавана 6 студзеня 2010.
* Епіскапат (недаступная спасылка)
**Дзікае дзіця Пітэр** (знойдзены ў 1725 — лютым 1785) — разумова адсталы хлопчык з Гановера на поўначы Германіі, які быў знойдзены ў 1725. Ён жыў як дзікая істота ў лясах каля Хамельна (электарат Браўншвайг-Люнебург). Хлопчык, чыё паходжанне і бацькі былі невядомы, вёў зусім дзікае жыццё, выжываў з дапамогай ужывання ў ежу лясных раслін, хадзіў на карачках, дэманстраваў нецывілізаванае паводзіны і не паддаваўся спробам навучыць яго гаварыць на чалавечай мове.

Як толькі ён быў знойдзены, яго перавезлі ў Вялікабрытанію па загадзе Георга I, чыя цікавасць да няшчаснага хлопчыку ўзнік падчас яго візіту на радзіму, у Ганавер. На момант знаходжання хлопчыку было, як мяркуецца, 10 гадоў. Ён пражыў у людскім асяроддзі каля 60 гадоў, але навучыўся вымаўленню толькі двух слоў. У цяперашні час мяркуецца, што Пітэр не быў у поўнай меры феральны дзіцем, а пакутаваў генетычным растройствам — сіндромам Піта-Хопкінса.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Paul Collins.* Not Even Wrong: Adventures in Autism. — Bloomsbury, 2004. — ISBN 1-58234-367-5.
* *Netwon, Michael.* Savage Girls and Wild Boys. A History of Feral Children. — 2002.
* *Lucy Worsley.* Courtiers.
**Тэорыя ўстойлівасці** — тэхнічная і фізіка-матэматычная дысцыпліна, якая вывучае заканамернасці паводзін сістэм пад уплывам знешніх уздзеянняў.

У аналітычным аспекце з’яўляецца раздзелам тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў. У прыкладным аспекце найбольшае развіццё атрымала тэорыя ўстойлівасці механічных сістэм, паколькі менавіта механіка, як найстарэйшая навука, упершыню сутыкнулася з праблемамі ўстойлівасці. Эйлер упершыню строга паставіў і вырашыў задачу ўстойлівасці стану раўнавагі механічнай сістэмы — стрыжня, сціснутага сціскальнай сілай (эластыка Эйлера).

У найбольш агульным выглядзе тэорыя ўстойлівасці была распрацавана А. М. Ляпуновым, які сфармуляваў і даказаў асноўныя тэарэмы тэорыі ўстойлівасці руху. Ляпуноў па праве лічыцца стваральнікам тэорыі ўстойлівасці. У парадку развіцця тэорыі асноўныя агульныя крытэрыі ўстойлівасці, якія вынікаюць з прац А. М. Ляпунова і матэматычнага прынцыпу аргумента, сфармуляваны Міхайлавым, Найквістам, Гурвіцам, Вышнеградскім і іншымі матэматыкамі.

Важнай часткай тэорыі ўстойлівасці з’яўляецца праблема аналітычнага і практычнага вызначэння запасаў устойлівасці складаных (шматкампанентных, дынамічных, рознафактарных) сістэм і працэсаў. У гэтай частцы тэорыі ўстойлівасці асаблівую актуальнасць з развіццём складанай тэхнікі набылі задачы дыягнаставання і прагназавання запасаў устойлівасці працэсаў, звязаных з эксплуатацыяй вялікіх тэхнічных сістэм. Такога роду розныя прыкладныя задачы, звязаныя з тэорыяй устойлівасці двухфазных патокаў — у развіццё тэорыі ўстойлівасці ў яе тэхнічных прыкладаннях, — разгледжаны і вырашаны І. І. Марозавым, В. І. Герлігай, А. В. Каралёвым, Пагосавым, В. І. Скалазубавым і іншымі даследчыкамі, якія працуюць над новымі аспектамі адаптацыі тэорыі ўстойлівасці да сучасных тэхнічных аб’ектаў.

Зноскі
------

1. ↑  *Морозов И. И.*, *Герлига В. А.* Устойчивость кипящих аппаратов. — М.: Атомиздат, 1969. — С. 289.
2. ↑  *Хабенский В. Б.*, *Герлига В. А.* Нестабильность потока теплоносителя в элементах энергооборудования. СПб.: Наука, 1994. — 288 с.
3. ↑  *Погосов А. Ю.* Теория и методы диагностики запасов устойчивости процессов в ЯЭУ по шумам режимных параметров. Дисс. док. техн. наук, Одесса, 1996.
4. ↑  *Погосов А. Ю.*Диагностика скрытой динамики процессов в реакторных установках АЭС. Одесса: Наука и техника, 2013, 288 с.
5. ↑  Библиографический указатель работ: 1000 публикаций по устойчивости стационарных режимов работы ЯЭУ (I954-I973). Под ред. *В. Д. Горяченко*. — М. 1974. — 120 с.
**«Бангкок Хілтан»** (англ.: «Bangkok Hilton») — аўстралійскі вострасюжэтны драматычны шасцісерыйны тэлевізійны мастацкі фільм, зняты ў 1989 годзе рэжысёрам Кенам Кэмеранам.

У галоўных ролях — Ніколь Кідман, Дэнхалм Эліят і Х'юга Уівінг.

Слоган серыяла: «З палону дзяцінства яе чакае апошняя турма» (англ.: "From the captivity of her childhood, the ultimate prison awaits").

У ролях
-------

* Ніколь Кідман — Катрына Стэнтан (Фолкнер), дачка Хэла Стэнтана
* Дэнхолм Эліят — Грэм Грын, адвакат / Хэл (Хэралд) Стэнтан, разжалаваны па прысудзе трыбунала капітан ВС Вялікабрытаніі, бацька Катрыны
* Х'юга Уівінг — Рычард Карлайл, адвакат Хэла Стэнтана з юрыдычнай кампаніі ў Бангкоку
У маркетынгу **прадукт** — гэта тавар або паслуга, якую можна прапанаваць для рынку, і якая будзе задавальняць запатрабаванні спажыўцоў. Прадукты падзяляюцца на матэрыяльныя і нематэрыяльныя. Да апошніх адносяцца паслугі, напрыклад, паслугі турыстычных агенцтваў ці бухгалтарскага забеспячэння прадпрыемства. Усе прадукты на рынку можна размясціць у прамежку ад чыстых прадуктаў да чыстых паслуг. Лічыцца, што паслугі складаюць істотную частку ўсіх выгод і набыткаў, якімі суправаджаецца набыццё прадукта, таму распрацоўка паслуг і адпаведная канкурэнцыя становяцца важнай часткай бізнесу.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Разумаў.
**Мікалай Разумаў** (нар. 29 мая 1955, в. Ходараў (Ходарава) Магілёўскай вобласці) — грамадскі і палітычны дзеяч, лідар рабочага руху, палітвязень.

Біяграфія
---------

Працаваў на Інструментальным заводзе г.Орша, пасля масавых пратэстаў рабочых у красавіку 1991 года, быў абраны ў прафкам Інструментальнага завода. У гэтым жа годзе — старшыня страйкама г. Оршы і ініцыятар блакады чыгункі ў Оршы ў красавіку.

### Дзейнасць

### Блакада чыгункі ў Оршы

24-26 красавіка 1991 года ў Оршы адбыліся масавыя пратэсты рабочых супраць павышэння коштаў у выніку Паўлаўскай рэформы, а таксама супраць кіруючай ролі камуністычнай партыі СССР. Падчас пратэстаў рабочыя заблакавалі чыгуначныя шляхі. Рашэнне пра блакаванне чыгункі было прынятае 24 красавіка на мітынгу на Цэнтральнай плошчы. 26 красавіка блакада чыгункі была знятая — пратэстоўцы накіраваліся ў Куцеінскі манастыр, дзе набажэнствам былі адзначаныя 5-ыя ўгодкі Чарнобыльскай катастрофы. Пратэсты ў Оршы праходзілі арганізавана, без ахвяраў, пратэстоўцы на сабраныя грошы ездзілі на перамовы ў Мінск і выдавалі газету "Рабочая Воля" (выйшла 4 нумары).

#### Усталяванне Крыжа на Крапівенскім полі

У 1995 годзе Мікалай Разумаў і Андрэй Мельнікаў, бард, усталявалі на поле Аршанскай бітвы (Крапівенскае поле) вялізны дубовы крыж, надпісы і выяву Пагоні на крыжы рабіў мастак Алесь Шакуцін.

Пераслед
--------

1991 год — Крымінальная справа за ўдзел у блакадзе чыгункі; спыненая пасля развалу Савецкага Саюза ў 1991 годзе.

2006 год, красавік — супраць Мікалая Разумава распачатая крымінальная справа за паклёп на А. Р. Лукашэнку. 24 сакавіка 2006 г. падчас сустрэчы Аляксандра Мілінкевіча з выбаршчыкамі Мікалай Разумаў заявіў пра датычнасць кіруючай асобы да таго, што зніклі Юры Захаранка і Віктар Ганчар. Пракуратура г. Оршы ўзбудзіла крымінальную справу супраць Мікалая Разумава па арт. 367 КК РБ (паклёп у дачыненні да прэзідэнта Рэспублікі Беларусь) М. Разумаў быў дастаўлены ў Мінск для правядзення псіхіятрычнай экспертызы. Быў прызнаны псіхічна здаровым. 16 чэрвеня 2006 г. суд пакараў М. Разумава абмежаваннем волі на тры гады. Рашэнне па справе вынесла суддзя Аршанскага суда Тацяна Рыбакова. У сувязі з тым, што М. Разумаву МРЭК была ўстаноўленая непрацоўная група інваліднасці, накіроўваць на «хімію» яго не спяшаліся. І толькі 9 лістапада 2010 г. незадоўга да выбараў прэзідэнта, на кватэру Мікалая Разумава прыйшлі супрацоўнікі міліцыі і прапанавалі прайсці разам з імі. Мікалай Разумаў прабыў на «хіміі» да 1 лютага 2012 года.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* 
* Архівавана 16 красавіка 2016.
* 
* 
* 
* 
* 
*
**Гілгі́т-Балтыста́н** (урду: گلگت بلتستان, англ.: Gilgit–Baltistan) — палітычнае ўтварэнне пад кантролем Пакістана, якое размяшчаецца на тэрыторыі колішняга княства Джаму і Кашмір.

Геаграфія
---------

Знаходзіцца на паўночны ўсход ад правінцыі Хайбер-Пахтунхва. На захадзе мяжуе з правінцыяй Хайбер-Пахтунхва, на паўднёвым захадзе — з Азад Кашмірам, на паўднёвым усходзе праходзіць мяжа з Індыяй, на ўсходзе і паўночным усходзе — з Кітаем, на поўначы — з Афганістанам.

Плошча складае 72 971 км².

Адміністрацыйны падзел
----------------------

У склад Гілгіт-Балтыстана ўваходзяць рэгіёны (агульная колькасць якіх налічвае два), якія ў сваю чаргу падзяляюцца на дыстрыкты (агульная колькасць якіх налічвае дзевяць).

Дыстрыкты Гілгіт-Балтыстана

Дэмаграфія
----------

Колькасць насельніцтва складае прыкладна 1 800 000 чалавек.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гілгіт-Балтыстан
* gilgitbaltistan.gov.pk

| Адміністрацыйны падзел Пакістана |
| --- |
| 
**Правінцыі:** Белуджыстан ·  Хайбер-Пахтунхва (Паўночна-заходняя памежная правінцыя) ·  Сінд ·  Пенджаб
**Тэрыторыі:** Федэральная сталічная тэрыторыя ·  Федэральна кіруемыя племянныя тэрыторыі
**Кашмір:** Азад Кашмір ·  Гілгіт-Балтыстан
 |  |
**Некамерцыйная арганізацыя (НКА)** — арганізацыя, якая не мае ў якасці асноўнай мэты сваёй дзейнасці выманне прыбытку і не размяркоўвае атрыманы прыбытак між удзельнікамі. Некамерцыйныя арганізацыі могуць стварацца для дасягнення сацыяльных, дабрачынных, культурных, адукацыйных, навуковых і кіраўніцкіх мэт, у сферах аховы здароўя грамадзян, развіцця фізічнай культуры і спорту, задавальнення духоўных і іншых нематэрыяльных патрэб грамадзян, аховы правоў, законных інтарэсаў людзей і арганізацый, вырашэння спрэчак і канфліктаў, аказання юрыдычнай дапамогі, а таксама ў іншых мэтах. Некамерцыйныя арганізацыі маюць права займацца прадпрымальніцкай дзейнасцю, толькі калі гэтая дзейнасць накіравана на дасягненне мэтаў арганізацыі.

Гл. таксама
-----------

* Грамадская арганізацыя

| ⛭Юрыдычныя асобы |
| --- |
| Камерцыйныя | 
* Гаспадарчыя таварыствы і таварыствы
	+ Поўнае
	+ На веры
* Таварыства з абмежаванай адказнасцю
* Таварыства з дадатковай адказнасцю
* Акцыянернае таварыства
	+ Адкрытае
	+ Закрытае
* Вытворчы кааператыў
* Унітарнае прадпрыемства

 |
| Некамерцыйныя | 
* Спажывецкі кааператыў
* Грамадскае аб'яднанне
	+ Арганізацыя
	+ Рух
	+ Фонд
	+ Установа
	+ Орган самадзейнасці
	+ Палітычная партыя
* Рэлігійная арганізацыя
* Фонд
* Установа

 |
| Іншае | 
* Неплацежаздольнасць
* Асацыяцыя, саюз
* Індывідуальны прадпрымальнік
* Абмежаваная адказнасць
* Заснавальнік

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Красны Бор.
Красны Бор-2 на скрыжаванні вуліц Мазурава і Скрыпнікава
**Красны Бор** — жылы раён у заходняй частцы Мінска паміж пасёлкам Кунцаўшчына і вуліцамі Лабанка, Мазурава, Прытыцкага. Забудоўваецца з канца 1980-х гадоў.

Мае развітую дарожную сетку, транспартнае злучэнне забяспечваецца непасрэднай блізкасцю да гарадскіх радыусаў (вуліцы Прытыцкага, Адзінцова), 4-га гарадскога кальца (вуліца Лабанка), другой лініі метрапалітэна (станцыя «Каменная Горка», пазней да яе плануеца дадаць і станцыю «Красны Бор»).

| ⛭Жылыя раёны Мінска |
| --- |
| 
* Азярышча
* Акадэмгарадок
* Ангарская
* Асмалоўка
* Аэрадромная
* Баравая
* Брылевічы
* Вялікі Лес
* Вясёлкавы
* Вяснянка
* Грушаўка
* Дамброўка
* Дражня
* Дразды
* Захад
* Зялёны Луг
* Калядзічы
* Каменная Горка
* Красны Бор
* Кунцаўшчына
* Курасоўшчына
* Лошыца
* Малінаўка
* Малы Трасцянец
* Масюкоўшчына
* Міхалова
* Навінкі
* Паўднёвы Захад
* Паўночны пасёлак
* Пятроўшчына
* Ржавец
* Серабранка
* Сокал
* Сосны
* Сухарава
* Сцяпянка
* Трактаразаводскі пасёлак
* Уручча
* Усход
* Хмарынскія Пасекі
* Цна
* Цнянка
* Чыжоўка
* Шабаны

 |
| 
* Спіс вуліц Мінска
* Раёны Мінска

 |
**Сэ́рвіс** (ад лац.: service — служэнне; → лац.: servio — служыць, абслугоўваць; → лац.: servus — 1) служылы, раб, паднявольны; змешчаны ў поўным падначаленні, залежны, падуладны; рабскі, нявольніцкі; 2) абцяжараны павіннасцямі); 3) -а, м. Тое ж, што абслугоўванне,.

Сучаснае значэнне «**сэрвіс**» (англ.: service — служба) — абслугоўванне насельніцтва ў розных сферах штодзённага жыцця (напрыклад, гасцінічны сэрвіс, аўтамабільны сэрвіс).

**Сэрвіс**, як від ажыццяўляемых паслуг, — гэта выкананне дзеянняў, скіраваных на задавальненне патрэб, жаданняў і чаканняў каго-небудзь. Калі патрэба, жаданне ці чаканні ў выніку ўзаемадзеяння не былі задаволены, сэрвісу няма.

**Сэрвіс** (у дачыненні да бізнесу, ці сэрвіснае абслугоўванне) — гэта вырашэнне праблемы кліента перад яе праявай. Злучана па большай частцы з аўтаматызаванымі сістэмамі збору і аналізу звестак.

* Паслуга, сфера паслуг, абслугоўванне (у рэстаране)
* Службы Windows
* Вэб-сэрвіс — паслугі, што падаюцца ў інтэрнэце з дапамогай адмысловых праграм

Гл. таксама
-----------

* Сервіз
* Роберт Сэрвіс (р. 1947) — брытанскі гісторык, спецыяліст па гісторыі СССР 1917—1953 гадоў.
* Роберт Уільям Сэрвіс (1874—1958) — брытанска-канадскі паэт і празаік.
* Роджарс Элман Сэрвіс (1915—1996) — амерыканскі антраполаг-культурыст.

Зноскі
------

1. ↑  Латинско-русский словарь Лингво: servio(недаступная спасылка)
2. ↑  Латинско-русский словарь Лингво: servus(недаступная спасылка)
3. ↑  Сучасны тлумачальны слоўнік.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Спіс значэнняў слова або словазлучэння са спасылкамі на адпаведныя артыкулы.Калі вы трапілі сюды з іншага артыкула Вікіпедыі, можаце вярнуцца і ўдакладніць спасылку, каб яна вяла да пэўнага артыкула. |