**Бранскі тралейбус** — дзеючая тралейбусная сістэма ў горадзе Бранск. Працуе з 5 снежня 1960 года.

Гісторыя
--------

На пачатку 1950-х гадоў Бранск імкліва павялічваўся ў памерах. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 2 чэрвеня 1956 года горад Бежыца быў далучаны да Бранска і стаў Бежыцкім раёнам, што патрабавала поўнай пераарганізацыі сістэмы грамадскага транспарту. Паводле пасляваеннага праекту адбудовы горада першапачаткова меркавалася стварэнне ў Бранску трамвайнага дэпо на 32 вагоны.

У 1957 годзе на ўскраіне Савецкага раёна пачалася пабудова тралейбуснага дэпо на 50 машын (цяперашняе дэпо № 1), стваралася інфраструктура, будавалася першая цягавая падстанцыя. Вялікую дапамогу ў будаўніцтве аказвалі прадпрыемствы іншых гарадоў. 550 апор кантактнай сеткі паступілі з Тулы. Абсталяванне і будматэрыялы пастаўляліся з Запарожжа, з Урала, з Масквы і Ташкента. Маскоўскія спецыялісты ўдзельнічалі ў наладцы абсталявання, навучалі персанал. Дырэктарам тралейбуснага дэпо стаў герой Савецкага Саюза А. В. Сідараў. Пасля дэпо № 1 было названа ў яго гонар.

У 1960 году адбылося адкрыццё Кастрычніцкага моста праз Дзясну, які звязаў чыгуначны вакзал з Савецкім раёнам. Маршрут тралейбуса № 1 «тралейбуснага дэпо — Вакзал Бранск-I» пролёг праз новы мост. Парк складаўся з 5 машын тыпу МТБ-82Д.

У 1961 годзе завяршылася будаўніцтва яшчэ аднаго жалезабетоннага моста праз Дзясну, «Чорнага моста», які звязаў Савецкі і Фокінскі раёны. Праз гэты мост пролёг маршрут № 2 «Вакзал Бранск-I — Мясакамбінат».

У лістападзе 1962 года, пасля будаўніцтва дамбаў праз Судкі і адкрыцця Першамайскага моста, які звязаў Савецкі раён з Бежыцкім, быў адкрыты маршрут № 3 «тралейбуснага дэпо — праспект Леніна — Гарадзішчанскі паварот — Стальзавод», які курсіруе паміж Савецкім і Бежыцкі раёнамі.

Для пашырэння рамонтнай базы ў 1972 годзе ў Бежыце было пабудавана тралейбуснае дэпо № 2, разлічанае на 100 машын. Праз пяць гадоў першае дэпо было рэканструявана таксама ў разліку на 100 машын.

У перыяд з 1960 па 1981 год год былі пабудаваны 8 з 11 існуючых цяпер цягавых падстанцый, парк тралейбусаў узрос да 185 машын, былі створаны шмат маршрутаў, што ўтварылі зручную сістэму, якая звязала амаль усе раёны горада.

Пасля распаду СССР тралейбусны парк скараціўся, у параўнанні з 1986 годам, з 211 штук да 119 (у 2018-м). Лік тралейбусаў, якія працуюць звыш 15 гадоў (у большасці сваёй, якія знаходзяцца ў вельмі жаласным стане), складае не менш за 40 %. Таксама ў парк тралейбуснага ўпраўлення ўключаны 52 адзінкі аўтатранспартнай (у тым ліку і мікрааўтобусы «Форд») і службовай тэхнікі. Рух па маршрутах забяспечваюць 11 цягавых падстанцый. Па вуліцах горада працягнуліся 146 кіламетраў кантактных сетак. Тралейбусная сетка з’яўляецца адным з асноўных відаў грамадскага транспарту Бранска, ажыццяўляючы каля 50 % перавозак. У апошнія гады доля перавозак значна скарачаецца, саступаючы маршрутным таксі.

### Закрытыя маршруты

**2.** Вакзал Бранск-I — Мясакамбінат (дзейнічаў да 1995 года; цяперашні маршрут № 2 раней быў вядомы як  *'2к'* ).
**4.** да Кургана Бессмяротнасці (дзейнічаў да 20.08.2012)
**5.** Сілікатны завод — Шпіталь № 1.
**7.** Аэрапорт (сёння канчатковая вядомая як Юрфак БДУ) — вуліца Гарбатава (зачынены з прычыны пераносу аэрапорта за горад).
**7.** Дружба — Вул. XXII З’езду КПСС — 10-мы мікрараён (зачынены пасля ўвядзення цяперашняга маршруту № 12).
**8.** Мясакамбінат — вул. Гарбатава.
**8.** Мясакамбінат — Цэнтральны рынак.
**10 в.** Бежыцкі рынак — Юрфак БДУ.
**10 к.** Бежыцкі рынак — Цэнтральны рынак. (Рух быў адкрыты ў 1974 годзе).
**12.**  Цэнтральны рынак — Помнік лётчыкам — Дружба. Дзейнічаў у 1980-х гг. Потым стаў нерэгулярным і быў зачынены.
**14.**  Бульвар Шчорса — вул. Нікіцінская. Дзейнічаў у 1980-х гадах, дубліраваў частка маршруту № 6, зачынены з-за недастатковай пасажыраплыні. Стрэлка, якая выкарыстоўвалася гэтым маршрутам, дэмантаваная.
**20.** Курган Бессмяротнасці — Аўтавакзал — Бежыцкі рынак — Стальзавод (быў адкрыты з 29 верасня 2006 а на час рамонту Ліцейнага пуцеправода; зачынены ў сакавіку 2007).
**70.** Курган Бессмяротнасці — Аўтавакзал — Вул. XXII З’езду КПСС — Стальзавод (быў адкрыты з 29 верасня 2006 на час рамонту Ліцейнага пуцеправода; зачынены ў снежні 2007, пасля заканчэння рамонту; нумарацыя азначала аб’яднанне ў адным маршруце тралейбусаў нумар 7 і 10).
**84.** Мясакамбінат — 4 Шпіталь.
**95.** Сілікатны завод — 10-мы мікрараён (быў адкрыты 13 лістапада 2006 на час рамонту Ліцейнага пуцеправода; зачынены ў красавіку 2007 года, пасля заканчэння рамонту; нумарацыя азначала аб’яднанне ў адным маршруце тралейбусаў нумар 9 і 5).
**Падвозка.** Мясакамбінат — Юрфак БДУ (з прычыны закрыцця 10 маршруту).
### Закрытыя канчатковыя станцыі і кольцы

1. Вуліца Валі Сафронавай (кантактная сетка дэмантаваная). Выкарыстоўвалася маршрутам № 3 у дні святочных мерапрыемстваў, калі рух па цэнтры горада быў закрыты.
2. Сілікатны завод (кантактная сетка дэмантаваная). Кальцо выкарыстоўвалася маршрутам 95 падчас рамонту пуцеправода па Ліцейнай вул.
3. БМЗ (кантактная сетка дэмантаваная).
4. Тралейбуснае дэпо № 1 (кантактная сетка захавана з перакідкай штанг). Разам з чыг. вакзалам Бранск-I — самае першае разваротнае кольца ў г. Бранску. Выкарыстоўвалася маршрутамі № 1, 3 і 6. У 2016 годзе праводзілася рэканструкцыя скрыжавання вуліцы Чырвонаармейскай і праспекта Станка-Дзімітрава са стварэннем разваротнага кальца. За аснову была ўзятая былая канчатковая. У цяперашні час рух тралейбусаў праз кальцо, а таксама разварот магчымыя ва ўсіх напрамках.
5. Бежыцкі рынак (кантактная сетка дэмантаваная). Кальцо з боку вул. III Інтэрнацыяналу выкарыстоўвалася маршрутам № 10. Пасля будаўніцтва лініі па вул. Ульянава на ўчастку ад вул. Куйбышава да Бежыцкага рынку страціла сэнс і пасля было разабрана.
6. Вуліца Крахмалёва (кантактная сетка выкарыстоўваецца іншымі маршрутамі). Выкарыстоўвалася маршрутамі № 6, 7 і 8 да ўводу лініі па вул. Гарбатава.
7. Курган Бессмяротнасці (зачынена 20 жніўня 2012 года, кантактная сетка дэмантаваная).

Зноскі
------

1. ↑  За день мы перевозим целый город. Летопись брянского троллейбуса

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Бранскі тралейбус**

| ⛭Тралейбусныя сістэмы Расіі |
| --- |
| Дзеючыя | Абакан ·  Альмецьеўск ·  Армавір ·  Арол ·  Арэнбург ·  Астрахань ·  Балакова ·  Барнаул ·  Белгарад ·  Бранск ·  Брацк ·  Бярэзнікі ·  Валгаград ·  Валгадонск ·  Варонеж ·  Віднае ·  Волагда ·  Вялікі Ноўгарад ·  Дзяржынск ·  Екацярынбург ·  Іашкар-Ала ·  Іванава і Кохма ·  Іжэўск ·  Іркуцк ·  Казань ·  Калінінград ·  Калуга ·  Кастрама ·  Каўроў  ·  Кемерава ·  Кіраў ·  Краснадар ·  Краснаярск ·  Курск ·  Ленінск-Кузнецкі ·  Ліпецк ·  Майкоп ·  Махачкала ·  Міяс ·  Мурманск ·  Навакуйбышаўск ·  Нальчык ·  Ніжні Ноўгарад ·  Новакузнецк ·  Новарасійск ·  Новасібірск ·  Новачэбаксарск ·  Омск ·  Падольск ·  Пенза ·  Перм ·  Петразаводск ·  Разань ·  Растоў-на-Доне ·  Рубцоўск ·  Рыбінск ·  Самара ·  Санкт-Пецярбург ·  Саранск ·  Саратаў ·  Смаленск ·  Стаўрапаль ·  Стэрлітамак ·  Таганрог ·  Тальяці ·  Тамбоў ·  Томск ·  Тула ·  Уладзівасток ·  Уладзімір ·  Ульянаўск ·  Уфа ·  Хабараўск ·  Хімкі ·  Цвер ·  Чалябінск ·  Чаркеск ·  Чыта ·  Чэбаксары ·  Энгельс ·  Яраславль |
| Закрытыя | Архангельск ·  Благавешчанск ·  Грозны ·  Каменск-Уральскі ·  Качканар ·  Курган ·  Сызрань ·  Уладзікаўказ ·  Цюмень ·  Чарняхоўск ·  Шахты ·  Масква |
| Праектуемыя | Новаалтайск (стацыянарная) |