**Драйв** — амерыканскі неануарны баявік 2011 года рэжысёра Нікаласа Віндынга Рэфна[en]. Сцэнарый, напісаны Хусэйнам Аміні[ru], заснаваны на аднайменным рамане[en] Джэймса Саліса[en] 2005 года. У фільме Раян Гослінг здымаецца ў ролі неназванага галівудскага каскадзёра[en], які падпрацоўвае вадзіцелем. Ён палюбіў сваю суседку Ірэн (Кэры Маліган) і яе маленькага сына Бенісіа. Калі яе ахоплены даўгамі муж Стандарт (Оскар Айзек) вызваляецца з турмы, двое мужчын прымаюць удзел у няўдалым крадзяжы мільёна долараў, які ставіць пад пагрозу жыццё ўсіх удзельнікаў. У фільме зняліся Браян Крэнстан, Крысціна Хендрыкс[en], Рон Перлман і Альберт Брукс[en].

Прадзюсеры Марк Плат[en] і Адам Сігел адаптавалі першапачатковы раман пасля таго, як Сігел прачытаў рэцэнзію ад *Publishers Weekly[en]*. Адаптацыя кнігі аказалася складанай для Аміні, бо яна мела нелінейны аповед[uk]. Гослінг, адзін з найлепшых выбараў Плата, у рэшце рэшт запісаўся на галоўную ролю, бо хацеў зняцца ў баявіку. Ён адыграў ключавую ролю ў вытворчасці фільма, у тым ліку найманне Рэфна ў якасці рэжысёра і Бэт Мікл у якасці дызайнера. Здымкі, якія курыраваў Ньютан Томас Сігел[en], праходзілі з 25 верасня па 12 лістапада 2010 года ў розных частках Лос-Анджэлеса.

Перад выхадам у верасні 2011 года «Драйв» быў паказаны на шэрагу кінафестываляў, у тым ліку на Канскім, дзе атрымаў авацыі[en]. Рэфн атрымаў фестывальны Прыз за найлепшую рэжысуру[ru]. Фільм атрымаў высокую ацэнку за рэжысуру, аператарскую працу, акцёрскую ігру (у прыватнасці, Гослінга і Брукса), візуальныя эфекты, экшн-эпізоды і музыку; аднак некаторыя крытыкі былі ў жаху ад сцэн гвалту і палічылі, што гэта патэнцыяльна нашкодзіць касавым поспехам фільма. Тым не менш, фільм меў камерцыйны поспех, сабраўшы 81 мільён долараў пры вытворчым бюджэце ў 15. Некалькі крытыкаў назвалі «Драйв» адным з найлепшых фільмаў 2011 года, у тым ліку *National Board of Review*. Сярод яго ўзнагарод намінацыя на найлепшы мантаж гуку[ru] на 84-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар»[ru].

Сюжэт
-----

Неназваны Кіроўца працуе механікам, дублёрам, каскадзёрам і кіроўцам аўтамабіля-ўцякача. Ён наймаецца злачынцам у Лос-Анджэлесе, Каліфорнія. Усёй яго працай кіруе ўладальнік аўтакрамы Шэнан, які ўгаворвае яўрэйскага мафіёзі[en] Берні Роўза і яго напаўіталійскага партнёра Ніна «Ізі» Паалоцы набыць машыну для гонкі. Кіроўца сустракае сваю новую суседку Ірэн і збліжаецца з ёй і яе маленькім сынам Бенісіа. Іх адносіны перарываюцца, калі муж Ірэн, Стандарт Габрыэль, прыбывае пасля яго вызвалення з турмы. Стандарт павінен грошы на крышаванне за час знаходжання ў турме і падвяргаецца нападу з боку албанскага гангстэра Крыса Кука, які патрабуе ад Стандарта абрабаваць ламбард за 40 000 долараў, каб пагасіць доўг. Кук прымушае Бенісіа трымаць кулю як сімвал таго, што ён і яго маці знаходзяцца ў небяспецы. Даведаўшыся пра гэта, галоўны герой прапануе стаць кіроўцам для рабавання ламбарда.

Пакуль Вадзіцель чакае каля ламбарда з саўдзельніцай Кука Бланш, уладальнік крамы забівае Стандарта. Затым Вадзіцеля і Бланш пераследуе іншы аўтамабіль. Кіроўца хаваецца з Бланш у матэлі[en], дзе ён даведваецца, што ўладальнік ламбарда сцвярджае, што Стандарт быў адзіным злачынцам, і грошы не былі выкрадзеныя. Ён пагражае Бланш, калі яна хлусіць пра тое, што не звяртала ўвагі на другую машыну. Яна прызнаецца, што ў сумцы знаходзіцца 1 мільён долараў, і яны з Кукам планавалі паўторна скрасці грошы для сябе, выкарыстоўваючы машыну, якая за імі гналася. Пакуль Бланш знаходзілася ў прыбіральні, яна была забіта адным з прыспешнікаў Кука. Кіроўца смяротна заколвае ўзброенага чалавека, перш чым забіць яшчэ аднаго з драбавіка.

У аўтакраме Шэнан прапануе схаваць грошы, але Вадзіцель адмаўляецца. Ён высочвае Кука ля стрып-клуба[en], пагражае забіць яго і сілком корміць куляй, якую ён даў Бенісіа раней. Кук паказвае, што за рабаваннем стаяў Ніна. Кіроўца тэлефануе яму, і Ніна адхіляе яго прапанову грошай, замест гэтага адпраўляючы галоўнага героя у жылы дом Кіроўцы і Ірэн. Вадзіцель распавядае раз’юшанай Ірэн пра сваю датычнасць да смерці яе мужа. Калі пара ўваходзіць у ліфт, Кіроўца заўважае наёмнага забойцу, ён цалуе Ірэн, а затым жорстка б’е забойцу да смерці, лякаючы Ірэн. Ведаючы, што нехта, магчыма, раскрыў месцазнаходжанне Кіроўцы, каб Ніна даведаўся яго адрас, галоўны герой сутыкаецца з Шэнан, які паказвае, што ён таксама мімаволі згадваў Ірэн. Кіроўца кажа Шэнан бегчы.

У сваёй піцэрыі Ніна паказвае Берні, што нізкарослы філадэльфійскі мафіёзі з італьянскага «клана Усходняга ўзбярэжжа[en]» схаваў грошы ў ламбардзе з планамі выкарыстаць грошы на правядзенне новай аперацыі. Паколькі любы, хто звязаны з рабаваннем, можа прывесці да іх італьянскую мафію Усходняга ўзбярэжжа, ім трэба забіць усіх датычных. Ён пераконвае Берні прытрымлівацца яго плану. Берні забівае Кука, бо ён адзіны сведак іх пагаднення. Пасля таго, як Шэнан адмаўляецца раскрыць месцазнаходжанне Кіроўцы ў аўтакраме, Берні забівае яго брытвай.

Раз’юшаны знаходкай трупа Шэнана ў аўтакраме, Кіроўца маскіруецца ў гумавую маску каскадзёра, ідзе за Ніна ад піцэрыі да Шашы Ціхаакіянскага ўзбярэжжа[ru]. Ён гоніцца за Ніна да акіяна і топіць яго. Потым ён тэлефануе Ірэн і кажа ёй, што не вернецца, таксама даючы ёй зразумець, што яна і Бенісіа былі найлепшай часткай яго жыцця. Кіроўца сустракае Берні, які абяцае, што Ірэн будзе ў бяспецы ў абмен на грошы. Аддаўшы яму грошы, Берні коле яго ў жывот, перш чым Кіроўца дастане свой нож і зарэжа Берні. Вадзіцелю ўдаецца ўцячы, а труп Берні ляжыць на стаянцы побач з грошамі. Ірэн стукае ў дзверы кватэры Кіроўцы і сыходзіць, калі ніхто не адказвае. Хоць і паранены, галоўны герой едзе ў ноч.

У ролях
-------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Раян Гослінг | Вадзіцель  |
| Кэры Маліган | Ірэн Габрыэль  |
| Браян Крэнстан | Шэнан  |
| Альберт Брукс | Берні Роўз  |
| Оскар Айзек | Стандарт Габрыэль  |
| Крысціна Хендрыкс | Бланш  |
| Рон Перлман | Ніна «Ізі» Паалоцы  |
| Кадэн Леас | Бенісіа Габрыэль  |
| Джэймс Біберы | Крыс Кук  |
| Джэф Вулф | забойца  |
| Рас Тэмблін | док  |
| Эндзі Сан-Дымас | танцор  |

 | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Акцёрскі склад «Драйва» злева направа: Раян Гослінг, Кэры Маліган, Браян Крэнстан, Альберт Брукс, Оскар Айзек, Крысціна Хендрыкс і Рон Перлман |

 |

Вытворчасць
-----------

### Прадпрадакшн

|  |
| --- |
| Я быў вельмі захоплены гэтай невялікай крымінальнай гісторыяй, якую напісаў Джэймс Саліс. Я адчуваў, што тое, як свет быў прадстаўлены ў кнізе, патрабуе захавання яго сапраўднай сутнасці ў сцэнарыі. Суцэльнасць прыходзіць ад таго, каб бачыць свет з пункту гледжання кіроўцы ў машыне. Менавіта тыя элементы, якія я палічыў, вельмі важна захаваць, каб зрабіць гэты фільм унікальным кінематаграфічным вопытам.——Марк Плат аб захаванні цэласнасці кнігі ў экранізацыі. |

Раман «Драйв» Джэймса Саліса быў апублікаваны ў 2005 годзе. Прадзюсары Марк Плат і Адам Сігел з *Marc Platt Productions* выбралі раман пасля таго, як Сігел прачытаў рэцэнзію ў *Publishers Weekly*. Кіроўца заінтрыгаваў Сігела, таму што ён быў «такім персанажам, якога вы больш рэдка бачыце — ён быў чалавекам з мэтай; ён быў вельмі добры ў адным і не прасіў за гэта прабачэнняў». Персанаж зацікавіў Плата, таму што ён нагадаў яму кінагерояў, на якіх ён глядзеў у дзяцінстве, персанажаў, якіх звычайна паказваюць Стыў Мак-Куін[en] або Клінт Іствуд.

Хусэйн Аміні адаптаваў раман для экрана. Ён адчуваў, што гэта рэдкая кніга, якую можна атрымаць у студыі, таму што яна была кароткай, змрочнай і падобнай на верш. Паколькі ў рамане няма лінейнай гісторыі, але ёсць шмат успамінаў і скачкоў у часе, Аміні палічыў адаптацыю складанай. Ён адчуваў, што нелінейная структура робіць яе «вельмі складанай структурай» для мастацкага фільма.

Экранізацыя «Драйва» была ўпершыню абвешчана ў пачатку 2008 года, і Ніл Маршал будзе рэжысаваць тое, што апісвалася як «таямнічае дзеянне ў Лос-Анджэлесе», запланаванае ў якасці галоўнай ролі для Х’ю Джэкмана. Yекаторы час спрабавала зрабіць кінаверсію студыя *Universal Studios*. Каля лютага 2010 года Маршал і Джэкман сышлі з праекта.

Прадзюсар Марк Плат звязаўся з акцёрам Раянам Гослінгам наконт «Драйва» на самым пачатку. Плат патлумачыў: «У мяне ёсць гэты спіс, які я стварыў з вельмі таленавітых людзей, чыя праца натхняе мяне — пісьменнікаў, рэжысёраў, акцёраў, з якімі мне давядзецца працаваць, перш чым я пайду на іншую кар’еру або зраблю нешта іншае ў сваім жыцці». У верхняй частцы спісу Плата быў Гослінг, які, нягледзячы на тое, што зняўся ў некалькіх фільмах розных жанраў, ніколі не здымаўся ні ў чым накшталт «Драйва». Яму заўсёды было цікава зрабіць праект баявіка. Гослінг сказаў, што яго адпудзілі шматлікія сучасныя фільмы жанру баевікоў, якія больш засяроджваліся на труках, а не на персанажах. Але ён адказаў Плату прыкладна праз два дні, бо яго моцна прывабіў сюжэт і галоўная роля неназванага кіроўцы. Ён лічыў, што ў гэтай гісторыі быў «вельмі моцны характар» і «магутны» раман.

У інтэрв’ю *Rotten Tomatoes* Гослінга спыталі, што прыцягнула яго да фільма, і ці чытаў ён папярэдні сцэнарый, калі да яго далучаліся Джэкман і Маршал. Ён адказаў:

> Я думаю, што гэта можа быць арыгінал, які я прачытаў. Я прачытаў некалькі чарнавікоў. Я таксама прачытаў адзін, дзе ён зусім не быў каскадзёрам, а гэта быў новы чарнавік — магчыма, гэта быў той, які меў Х’ю Джэкман; Я дакладна не ўпэўнены. У прынцыпе, калі я прачытаў гэта, спрабуючы высветліць, хто зробіць нешта падобнае, адзіны спосаб зразумець гэта — гэта той хлопец, які бачыў занадта шмат фільмаў, і ён пачаў блытаць сваё жыццё з фільмам. Ён згубіўся ў міфалогіі Галівуду, і ён стаў аб’яднаннем усіх персанажаў, якімі ён захапляецца.
> 
> 

Калі Гослінг падпісаўся на галоўную ролю, яму дазволілі выбраць рэжысёра. Гэта адбылося ўпершыню ў яго кар’еры. Акцёр абраў дацкага рэжысёра Нікаласа Віндынга Рэфна, працай якога ён захапляўся. Ён сказаў: «Гэта павінен быў быць ён. Іншага выбару не было».

Калі Рэфн прачытаў першы сцэнарый «Драйва», яго больш заінтрыгавала канцэпцыя чалавека з раздвоенай асобай, які днём каскадзёр і ноччу кіроўца-ўцякач, чым сюжэт гісторыі. Мяркуючы, што рэжысёр можа быць напалоханы сцэнарыем, бо ён не быў падобны ні на што, што ён рабіў раней, Гослінг быў заклапочаны, ці захоча Рэфн удзельнічаць. Рэфн без ваганняў узяўся за праект.

### Кастынг

Выбіраючы акцёраў для сваіх фільмаў, Рэфн не глядзіць кастынгавыя стужкі і не ўладкоўвае праслухоўванні. Замест гэтага ён сустракаецца з імі і бярэ іх на ролю, калі лічыць, што яны падходзяць. «Драйв» быў першым фільмам, на які падпісалася брытанская актрыса Кэры Маліган пасля намінацыі на «Оскар» за ролю ў фільме «Выхаванне пачуццяў[en]» (2009), рэжысёрам якога была Лоне Схерфіг[en], таксама дацкі рэжысёр. (Схэрфіг няньчыла Рэфна ў дзяцінстве і яны сталі добрымі сябрамі). На момант кастынгу Маліган Рэфн не бачыў «Выхаванне пачуццяў», але яго жонка была вялікай прыхільніцай фільма і ігры Маліган, і яна заклікала яго зняць яе.У арыгінальным сцэнарыі гераіняй была іспанамоўная жанчына па імі Ірына. Персанаж быў зменены на Ірэн пасля таго, як на ролю была выбрана Маліган; Рэфн сказаў, што «не знайшоў ніводнай актрысы, якая б звязвалася з ім асабіста».

Падчас працы над фільмам Рэфн прымусіў некаторых акцёраў і пастаноўшчыкаў часова пераехаць да яго, яго жонкі і дзвюх дачок у іх дом у Лос-Анджэлесе. Гэта ўключала Кэры Маліган і Хусэйна Аміні, сцэнарыста. Гэта дазволіла ім пагрузіцца ў фільм. За гэты час Рэфн і Аміні ўнеслі істотныя змены ў арыгінальны сцэнарый.

Убачыўшы фатаграфіі Крысціны Хендрыкс (на фота) і палічыўшы яе вельмі прыгожай, жонка Рэфна парэкамендавала яе на ролю Бланш.
Браян Крэнстан выконвае ролю Шэнана. Рэфн хацеў узяць Крэнстана на ролю, бо яму падабалася яго ігра ў серыяле «На ўсе застаўкі». Ведаючы, што ў Крэнстана ёсць іншыя магчымасці, Рэфн спытаў акцёра, як бы ён хацеў развіваць ролю. Не атрымаўшы адказу, Рэфн патэлефанаваў яму; Крэнстан якраз тады пісаў для сябе плюсы і мінусы «Драйва». Расчулены зацікаўленасцю Рэфна, Крэнстан пагадзіўся на гэтую ролю. Крысціна Хендрыкс выконвае невялікую ролю Бланш. Спрабуючы працаваць у больш рэальнай абстаноўцы для такога персанажа, першапачаткова Рэфн шукаў порнаактрысу на ролю Бланш. Ён не змог знайсці нікога з неабходным акцёрскім талентам. Пасля сустрэчы з Хендрыкс ён вырашыў браць яе, бо адчуваў, што яе асабістасць будзе супадаць з персанажам.

Альберт Брукс іграе непрыстойнага, маркотнага Берні Роўза. Калі Рэфн прапанаваў яго, Гослінг пагадзіўся, але падумаў, што акцёр, магчыма, не захоча гуляць жорсткага і пануранага персанажа або з’яўляцца ў фільме, над якім ён не працаваў. Брукс пагадзіўся на гэтую ролю, каб ісці супраць тайпкастынгу, і яму падабалася, што Берні не быў клішыраваным.

> Ёсць шэсць чалавек, якіх вы заўсёды можаце атрымаць на такую ролю, і мне падабаецца, што рэжысёр думаў нестандартна. Для мяне гэта была магчымасць дзейнічаць нестандартна. Мне спадабалася, што ў гэтага бандыта быў сапраўдны стыль. Акрамя таго, ён не ўстае раніцай з думкай аб забойстве людзей. Яму гэта сумна. Засмучаны з гэтай нагоды. Гэта накшталт: «Паглядзі, што ты прымусіў мяне зрабіць».
> 
> 

Ніна, ключавога бандыта, іграе Рон Перлман, адзін з апошніх акцёраў, якія далучыліся да акцёрскага складу. Рэфн сказаў: «Перапачаткова персанаж Ніна не быў асабліва цікавым, таму я спытаў Рона, чаму ён хоча здымацца ў маім фільме, калі ён зняў так шмат выдатных фільмаў. Калі Перлман сказаў: „Я заўсёды хацеў сыграць яўрэя, які хоча быць італьянскім гангстарам", і я спытаў, чаму, і ён сказаў: „таму што я такі — яўрэйскі хлопчык з Нью-Ёрка", ну, гэта аўтаматычна замацавала гэта для мяне». Оскар Айзек адлюстроўвае асуджанага лацінаамерыканца па імі Стандарт, які жанаты з Ірэн і вызвалены з турмы праз тыдзень пасля таго, як Ірэн пазнаёмілася з Кіроўцам. Знайшоўшы ролю некалькі непрывабнай, ён развіў архетып персанажа ў нешта большае.

Пра ролю ён сказаў:

> Як толькі я сядзеў з Нікаласам, ён растлумачыў гэты сусвет і свет гісторыі, таму мы ператварылі персанажа ў кагосьці, зацікаўленага ў валоданні рэстаранам, у кагосьці, хто прыняў у сваім жыцці нейкія няправільныя рашэнні, у выніку чаго апынуўся ў дрэнным месцы. Зрабіўшы «Стандарта» больш канкрэтным і цікавым, мы выявілі, што гэта зрабіла гісторыю больш пераканаўчай.
> 
> 

### Здымкі

Фільм меў вытворчы бюджэт 15 мільёнаў долараў. Здымкі праходзілі ў розных частках Лос-Анджэлеса, старт здымак адбыўся 25 верасня 2010 года. Рэфн выбіраў месцы, пакуль Гослінг вазіў яго па горадзе ўначы. Па просьбе рэжысёра Лос-Анджэлес быў абраны ў якасці месца здымак з-за абмежаванняў бюджэту. Рэфн пераехаў у шыкоўны дом у Лос-Анджэлесе і настойваў на тым, каб акцёры і сцэнарыст Аміні пераехалі да яго. Яны працавалі над сцэнарыем і здымалі ўвесь дзень, потым глядзелі фільмы, мантажавалі або ездзілі ноччу, каб ужыцца ў ролі. Маючы сцэнарый здымкаў абсягам 81 старонку, Рэфн і Гослінг працягвалі скарачаць дыялогі падчас здымак.

Першая сцэна пагоні з удзелам персанажа Гослінга была знята ў асноўным Рэфнам у салоне аўтамабіля. У інтэрв’ю ён сказаў, што хацеў, каб гэтая сцэна пераймала адчуванне «ныральніка ў акіяне акул», і ніколі не пакідаў транспартны сродак падчас пагоні, каб гледачы маглі бачыць, што адбываецца з пункту гледжання персанажа. Не маючы грошай і часу, ён зняў сцэну за два дні. З двума рознымі ўстаноўкамі, падрыхтаванымі ў машыне, рэжысёру было цяжка мець мабільнасць з камерай, таму ён пераключыў камеру на дзве дадатковыя ўстаноўкі побач. Паколькі цэнтр Лос-Анджэлеса быў амаладжаны, Рэфн пазбягаў пэўных месцаў, каб захаваць змрочную атмасферу рамана. Сцэна была знятая пад нізкімі ракурсамі з мінімальным асвятленнем.

Эпізод з ліфтам быў зняты без дыялогу. Рэфн патлумачыў:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Напрыклад, такія сцэны, як ў ліфце ў «Драйве», не мае дыялогаў, а толькі шэраг ашаламляльных візуальных і графічных вобразаў — гэта яскравы прыклад таго, як фільм перадае столькі ідэй і эмоцый праз вобразы, а не словы. | » |

Перад тым, як здымаць сцэну разбіцця галавы, Рэфн пагаварыў з Гаспарам Наэ[en] і спытаў яго, як ён зрабіў падобную сцэну ў сваім фільме «Незваротнасць[en]» (2002). Пераходзячы мяжу ад рамантыкі да гвалту, сцэна пачынаецца з пяшчотнага пацалунку Кіроўцы і Ірэн. Тое, што яны падзяляюць — гэта сапраўды развітальны пацалунак. Кіроўца становіцца свайго роду «пярэваратнем» і жорстка тупае галаву наёмніка. Ірэн бачыць Кіроўцу ў новым святле.

Пра гэтую сцэну Рэфн сказаў:

> Кожны фільм павінен мець сэрца — месца, дзе яно вызначае сябе — і ў кожным фільме, які я зняў, заўсёды ёсць сцэна, якая робіць гэта. У «Драйве» мне было цяжка абвязаць галаву. Я зразумеў, што мне трэба паказаць у адной сітуацыі, што Вадзіцель — безнадзейна рамантычны рыцар, але ён таксама цалкам псіхічны і гатовы прымяніць любы від гвалту, каб абараніць нявіннасць. Але гэтая сцэна так і не была напісана. Калі я ішоў, гэта проста ўсплыло.
> 
> 

У сакавіку 2012 года інтэрнэт-часопіс «Interiors», які займаецца тэмай суадносін архітэктуры і кіно, апублікаваў выпуск, у якім абмяркоўвалася, як выкарыстоўваецца прастора ў гэтай сцэне. У выпуску асвятляецца выкарыстанне Рэфнам абмежаванай прасторы і яго спосаб стварэння балансу паміж рамантыкай і гвалтам.

Рэфн зняў «Драйв» у лічбавым выглядзе з дапамогай камеры *Arri Alexa*.
Выкарыстоўваючы камеру *Arri Alexa*, Ньютан Томас Сігел зняў фільм у лічбавым выглядзе[en]. Паводле слоў выканаўчага прадзюсара Дэвіда Ланкастэра, у фільме ёсць багатыя, захапляльныя, напружаныя вобразы Лос-Анджэлеса, якія не часта можна ўбачыць. «Ад малапрыкметных вулачак у цэнтры Лос-Анджэлеса да сухіх засушлівых аванпостаў на вяршынях пустыннага ландшафту, Сігел зноў уяўляў сабе Лос-Анджэлес аж да скалістых скал на беразе мора».

Аўтамабільныя сцэны былі знятыя з дапамогай «бісквітнай ўстаноўкі» — машыны для камер, распрацаванай для фільма «Фаварыт[en]». Гэта дазволіла каскадзёру Роберту Нэглу кіраваць машынай, што дазволіла Гослінгу засяродзіцца на ігры. У адпаведнасці са звыклым візуальным стылем Рэфна Сігел часта выкарыстоўваў шырокавугольны аб’ектыў[en] і пазбягаў ручной камеры. Аддаючы перавагу, каб фільм быў больш «абгрунтаваным» і аўтэнтычным, ён таксама пазбягаў выкарыстання CGI. Яшчэ адным фактарам гэтага рашэння сталі бюджэтныя абмежаванні.

Нягледзячы на тое, што многія трукі рабіліся каскадзёрамі, некаторыя трукі выконваў сам Гослінг. Для гэтага ён прайшоў курс трукавога кіравання. Падчас вытворчасці Гослінг аднавіў *Chevrolet Malibu[en]* 1973 года выпуску, які выкарыстоўваўся ў фільме, разабраўшы і сабраўшы назад. Здымкі завяршыліся 12 лістапада 2010 года.

Бэт Мікл была нанята ў якасці дызайнера фільма па рэкамендацыі Гослінга; яны разам працавалі над фільмам «Напалову Нельсан[en]» 2006 года. Да здымак Мікл кіравала групай з 40 чалавек, якія звычайна працавалі па 16-18 гадзін. Гэта быў яе самы дарагі фільм, і Мікл адчувала сябе вальней, бо «да бюджэту быў дададзены яшчэ нуль» у параўнанні з фільмам «Напалову Нельсан». Каманда пабудавала жылы дом Кіроўцы, які ўключаў пярэдні пакой і ліфт, які звязваў яго пакой з пакоем Ірэн. Мікл таксама пабудавала стрыптыз-клуб і кватэру Берні Роўза ў закінутым будынку. Ператварэнне запушчанай аўтамабільнай майстэрні ў грандыёзны дылерскі салон было адной з самых складаных задач. Сцены былі афарбаваныя ў электрычны блакітны колер, у майстэрню прыгналі старыя аўтамабілі.

Нягледзячы на тое, што падзеі «Драйва» адбываюцца ў нашы дні, ён мае атмасферу 1980-х, што падкрэсліваецца транспартнымі сродкамі, музыкай і адзеннем, а таксама архітэктурай. Часткі горада, якія можна ўбачыць у даліне і недалёка ад цэнтра Лос-Анджэлеса, танная ляпніна і люстраное шкло; фільм выключае будынкі, пабудаваныя зусім нядаўна. Цёплыя налады фону ўключаюць камерцыйныя зоны Паўднёвай Каліфорніі. Як адзначыла *Los Angeles Times*, кожны раз, калі паказваюць бліскучыя будынкі, гэта адбываецца таму, што іх бачаць здалёк. Рэфн здымаў гэтыя сцэны з верталёта ўначы ў Банкер-Хіл.

Музыка
------

Рэфн прыцягнуў Джоні Джуэла з гуртоў Chromatics[ru] і Desire для працы над саўндтрэкам фільма. Альбом складаецца з трэкаў розных жанраў: электронная музыка, эмбіент і рэтра. Нягледзячы на тое, што ў альбоме была выкарыстана музыка Джуэла, у апошні момант студыя наняла кампазітара Кліфа Марцінеса[en], каб той імітаваў стыль і пачуццё гуртоў Джуэла. Рэфн даў яму выбарку песень, якія яму спадабаліся, і папрасіў Марцінэса эмуляваць гук, у выніку чаго атрымаўся «своеасаблівы стыль рэтра, 80-х, сінці еўрапоп[ru]». Большую частку электроннай часткі саўндтрэка напісаў Марцінэс. Саўндтрэк змяшчае трэкі са старадаўнімі клавіятурамі і прама апісальнымі назвамі.

OST быў выпушчаны на CD 19 верасня 2011 года студыяй *Lakeshore Records[en]*. Да гэтага, дзякуючы вірусным аглядам, напрыклад, у Twitter, саўндтрэк добра прадаваўся на iTunes Store[en], падняўшыся аж да чацвёртага месца ў чартах продажаў. Альбом быў выпушчаны на вініле ў чэрвені 2012 года студыяй *Mondo*. Ён атрымаў станоўчыя водгукі і ўвайшоў у спіс саўндтрэкаў з *Billboard[en]* та *Official Charts Company[en]*, а таксама дасягнуў 30-й пазіцыі ў *Billboard 200[en]*.

У верасні 2016 года *Lakeshore* і *Invada Records* выпусцілі спецыяльнае выданне, прысвечанае пятай гадавіне, з новымі нататкамі і ілюстрацыямі. У тым жа месяцы Джоні Джуэл, Electric Youth і Кліф Марцінэс абмяркоўвалі ўплыў саўндтрэку і фільма на іх жыццё і сучасную музычную культуру. Джуэл сказаў Аарону Велінгу, што «сумесь гукавой і візуальнай настальгіі з сучасным кручэннем заўсёды смяротна небяспечная». Саўндтрэк быў уключаны ў спіс 40 саўндтрэкаў да фільмаў паводле версіі часопіса «Spin», якія змянілі альтэрнатыўную музыку.

Рэліз
-----

Раян Гослінг на прэм’еры «Драйва» на Міжнародным кінафестывалі ў Таронта.
Да пачатку працэсу здымак Рэфн паехаў на Канскі кінафестываль 2010 года, каб прадаць правы на «Драйв», і выпусціў рэкламныя плакаты для фільма. У лістападзе 2010 года *FilmDistrict* набыла правы на распаўсюджванне фільма ў Паўночнай Амерыцы. Уладальнікі так хацелі атрымаць «Драйв», што пачалі перамовы аб яго куплі, перш чым убачыць якія-небудзь кадры, лічачы, што гэта можа спадабацца людзям, якім падабаецца жанравы фільм, а таксама аматарам артхауса. Фільм выйшаў у пракат 16 верасня 2011 года ў ЗША.

Прэм’ера фільма адбылася 20 мая ў конкурсе на Канскі кінафестываль 2011 года. Пры першым паказе фільм атрымаў «адны з найлепшых водгукаў фестывалю», але Ксан Брукс з *The Guardian*, які даў фільму станоўчы водгук, сказаў, што ён «не можа выйграць, не выйграе» галоўны прыз Канаў. Брукс патлумачыў, што «гэта занадта свядомае рэтра, занадта шмат крутых, пустых паверхняў у адрозненне ад круглявай фактурнай драмы», але адзначіў, што гэта было яго «вінаватае задавальненне» ад конкурсу 2011 года. Ён сказау:

> За апошнія 10 дзён мы сталі сведкамі вялікага мастацтва і магутных сацыяльных каментарыяў; нараджэнне космасу і канец свету. Аказалася, што мы сапраўды хацелі ўвесь час гэтую сцэну, у якой чалавека тупаюць галавой у ліфце. Яны вітаюць гэта як даўно страчаныя адносіны.
> 
> 

Сродкі масавай інфармацыі сустрэлі фільм радаснымі воклічамі, а гледачоў падбадзёрвалі некаторыя сцэны, у якіх паказаны надзвычайны гвалт. Фільм атрымаў 15-хвілінную авацыю. Фестываль узнагародзіў Рэфна прызам найлепшага рэжысёра за «Драйв».

«Драйв» быў паказаны на Лос-Анджэлескім кінафестывалі[en] (LAFF) 20 чэрвеня ў рамках яго гала-праграмы. Ён быў сярод больш чым 200 мастацкіх фільмаў, кароткаметражных праектаў і музычных відэа з больш чым 30 краін. Пасля таго, як дата выхаду «Чырвонага сабакі[en]» была перанесена на некалькі дзён, «Драйв» замяніў яго на Міжнародным кінафестывалі ў Мельбурне[en] ў якасці завяршальнага начнога фільма. Фільм таксама быў паказаны падчас прэзентацыі студыйнай панэлі *FilmDistrict[en]* на *San Diego Comic-Con*. У сярэдзіне жніўня на лонданскім *Empire Big Screen* прайшоў сакрэтны паказ «Драйва». У верасні «Драйв» быў паказаны ў якасці спецыяльнай прэзентацыі падчас Міжнароднага кінафестывалю ў Таронта разам з іншым фільмам з Гослінгам у галоўнай ролі, «Сакавіцкія іды[ru]».

Прыём
-----

### Рэакцыя крытыкаў

Рэжысёр Нікалас Віндынг Рэфн на прэзентацыі фільма на Фестывалі амерыканскіх фільмаў у Давіле[ru]. 2011 год.
Агрэгатар аглядаў *Rotten Tomatoes* паведамляе аб рэйтынгу 93 % на аснове 270 аглядаў і сярэдні рэйтынг 8,30/10. Крытычны кансенсус сайта сцвярджае: «З яго гіперстылізаванай сумессю гвалту, музыкі і яркіх вобразаў „Драйв" прадстаўляе цалкам рэалізаванае бачанне артхауснага экшна». *Metacritic*, іншы агрэгатар аглядаў, даў яму ацэнку 78 са 100 на аснове 43 крытыкаў, што паказвае на «ў цэлым спрыяльныя водгукі».

«Драйв» — адзін з самых рэйтынгавых і найбольш папулярных фільмаў у спісах крытыкаў на канец года ў Top-10. Ён заняў чацвёртае месца ў рэйтынгу найлепшага фільма года пасля «Дрэва жыцця», «Артыста» і «Меланхоліі[en]» ў Top-10 паводле *Metacritic*. «Драйв» быў абраны найлепшым фільмам года: Пітэрам Трэверсам[en] з *Rolling Stone*, Рычардам Роуперам[en] з *Chicago Sun-Times*, Джэймсам Рокі з *BoxOffice*, Джошуа Роткапфам з *Time Out[en]*, Нілам Мілерам з *Film School Rejects*, Маркам Раселам з *The Oregonian[en]* і рэдакцыяй *Empire*.

Аўтары кіначасопіса *Empire* назвалі «Драйв» сваім фільмам нумар адзін у 2011 годзе. Пітэр Трэверс з *Rolling Stone* даў фільму 4 зоркі з 4, заявіўшы, што «Драйв» быў «бліскучай брыдкай справай» і што «Рэфн — віртуоз, спалучаючы жорсткае і далікатнае з такім незвычайным майстэрствам, што ён заслужана атрымаў прыз за найлепшую рэжысуру ў Канах». Трэверс таксама сказаў: «Падрыхтуйцеся да таго, каб вас уразіў Альберт Брукс. Выступ Брукса, прасякнуты цёмным гумарам і пагрозай (назірайце за ім з лязом), заслугоўвае таго, каб атрымаць „Оскар"». Джо Моргенштэрн з *The Wall Street Journal[en]* таксама ацаніў выступленне Брукса, назваўшы яго выступ «сенсацыйным». Джэймс Рочы з *IndieWire[en]* паставіў фільму літару «А» і напісаў, што «„Драйв" працуе як выдатная дэманстрацыя таго, як, калі за камерай стаіць сапраўдны талент, забавы і мастацтва не ворагі, а саюзнікі». Рочы назваў «Драйв» сваім фільмам нумар адзін 2011 года.

Стэфані Захарэк з *Movieline* ацаніла фільм на 9,5 з 10, пахваліўшы дзеянне фільма і напісаўшы, што ён «кідае выклік усім сучасным тэндэнцыям у стварэнні баевікоў. Паслядоўнасці здымаюцца і рэдагуюцца з яснасцю і дакладнасцю хірурга. Рэфн не наразае дзеянне, каб падмануць нас, думаючы, што гэта больш захапляльна, чым ёсць». Яна таксама захаплялася майстэрствам Рэфна ў барацьбе з гвалтам у фільме і стрыманым раманам паміж Гослінгам і Маліган. Роджэр Эберт паставіў «Драйв» на сёмае месца ў сваім рэйтынгу найлепшых фільмаў 2011 года. Хвалячы фільм, ён напісаў: «Вось фільм з павагай да пісьменства, акцёрскай ігры і майстэрства. У ім паважаюць дасведчаных кінаманаў». Як і Захарэк, Эберт захапляўся экшнамі ў фільме, якія былі практычна зроблены і не абапіраліся на CGI-эфекты. Энтані Лэйн напісаў у *The New Yorker*, што гвалт у «Драйве» быў занадта выразным, і гэта ў канчатковым рахунку пашкодзіла фільму. Гаворачы пра гвалт, ён сказаў: «Захопліваючы нашу ўвагу, ён адцягвае яе ад таго, што мае значэнне. Жах затрымліваецца і прасочваецца; пачуцці знікаюць». Майкл Філіпс з *Chicago Tribune* адчуваў тое ж самае, і сказаў, што, хаця яму спадабаўся фільм у першых частках, ён стаў «адной яскрава садысцкай дэкарацыяй за другой». Філіпс палічыў, што фільм занадта абапіраўся на «стылістыку» і не меў дастатковай сутнасці. У 2014 годзе *The Huffington Post[en]* уключыла «Драйв» у свой спіс з 8 фільмаў за апошнія 15 гадоў, якія вельмі пераацэнены, прычым Біл Брэдлі крытыкаваў нізкую колькасць дыялогаў персанажа Гослінга. Яшчэ было напісана, што «Рэфн марнуе ўсе 100 хвілін, спрабуючы пераканаць вас, што ў яго ёсць класны спіс прайгравання iPod». Часопіс *Complex[en]* раскрытыкаваў фільм за вайтвошынг[en] персанажа Ірэн, якая была лацінаамерыканкай у першапачатковым рамане. Аўдыторыя, апытаная *CinemaScore[en]*, паставіла фільму адзнаку «C−»; гэта было звязана з тым, што аўдыторыя адчувала сябе падманенай, чакаючы больш стымулюючых дзеянняў, заснаваных на маркетынгу.

### Стыль і натхненне

|  |
| --- |
| Узгадваючы, насамрэч не так ужо і шмат ваджэння ў сцэнах пагоні «Драйва», пастаўленых эфектна, захапляльна. Гаворка ідзе хутчэй пра сумнеўныя выбары, якія рухаюць людзьмі — і, у канчатковым рахунку, тыя, якія гоняць іх.——*Associated Press* |

Эндру О’Хехір з часопіса *Salon.com[en]* ахарактарызаваў «Драйв» як «класічную гісторыю крадзяжу ў Лос-Анджэлесе», якая «не спрабуе пераўзысці» «Буліт[en]» або атрымаць наступнае заданне ў франшызе «Фарсаж[en]». О’Хехір таксама апісаў ушанаванне «эстэтыкі фільмаў катэгорыі B[en] Роджэра Кормана[en] і глянцавых галівудскіх відовішчаў Майкла Мана». Стывен Зейтчык з *Los Angeles Times* разгледзеў у героях тэмы «вернасці, адзіноты і цёмных імпульсаў, якія ўзнікаюць, нават калі мы з усіх сіл спрабуем іх здушыць». Нік Вінакур з *Reuters* апісаў серыю коміксаў, у выніку чаго ўтварылася «дзіўная прыдумка… якая нагадвае фільм „Малхоланд Драйв[en]" Дэвіда Лінча… „Крымінальнае чытво" Квенціна Таранціна, і з насычанымі тугой любоўнымі сцэнамі, якія не былі б недарэчнымі ў скандынаўскай драме». Крыстафер Хотарн, таксама з *Los Angeles Times*, параўнаў яго з працамі Уолтэра Хіла[en], Джона Карпентэра[en], Натанаэла Уэста[en] і Джэймса Баларда[en]. Паводле слоў Рэфна, «Драйв» прысвечаны рэжысёру Алехандра Хадароўскі[en] і ўключае ў сябе адценні экзістэнцыялізму Хадароўскі.

«Драйв» быў апісаны як неануарная[en], артхаусная стужка, надзвычай жорсткая і вельмі стыльная, з уплывам еўрапейскага мастацтва і грайндхауса[en]. «Драйв» таксама спасылаецца на культавыя хіты 1970-я і 1980-х гадоў, напрыклад, «Дзень саранчы[en]» (1975) і «Жыць і памерці ў Лос-Анджэлесе[en]» (1985). Іншыя ўплывы можна заўважыць у неонава-яркіх уступных цітрах, а рэтра-музыка — эта «сумесь сінтэзатарных тонаў, якія напружваюць храповым ходам, і кідкіх клубных гімнаў, якія ў сукупнасці надаюць фільму адзіны тон». Уступная застаўка «Драйва» ярка-ружовая, гэта было натхнёна фільмам «Рызыкоўны бізнес[en]» (1983). Рэфн таксама адзначыў, што рамантыка фільма была збольшага натхнёная фільмамі пісьменніка-рэжысёра Джона Х’юза[en].

Натхненне Рэфна для «Драйва» збольшага з'явілася з чытання «Казак братоў Грым[en]», і яго мэтай было стварыць «казку, якая бярэ Лос-Анджэлес у якасці фону» з Кіроўцам у ролі героя. Каб гуляць з агульнай тэмай казак, Кіроўца абараняе тое, што добра, і адначасова забівае дэгенератыўных людзей гвалтоўнымі спосабамі. Рэфн сказаў, што «Драйв» ператвараецца ў фільм пра супергероя падчас сцэны ў ліфце, калі Кіроўца забівае бандыта. Рэжысёр сказаў, што яго таксама натхнілі такія фільмы, як «Стрэл ва ўпор[en]» (1967), «Двухпалосная шаша[en]» (1971), «Вадзіцель[en]» (1978) і «Злодзей[en]» (1981). Крымінальныя пастаноўкі Жан-П’ера Мельвіля[en] паўплывалі на кінематаграфію. Сцэнарый Аміні навязвае маральны кодэкс, дзе нават тыя, хто выконвае яго, амаль ніколі не ўзнагароджваюцца за свае намаганні, як бачна, калі Кіроўца дапамагае Стандарту з-за клопату пра Ірэн і яе сына. На сваіх машынах героі не толькі здзяйсняюць уцёкі або забойствы, але спрабуюць знайсці спакой і рамантыку.

Вадзіцеля параўноўваюць з Чалавекам без імя[en], персанажам Клінта Іствуда, які паказаны ў вестэрнах Серджа Леонэ, таму што ён амаль ніколі не размаўляе, у асноўным камунікаючы невербальна. Мізэрныя дыялогі Кіроўцы прызначаны не для таго, каб прадставіць яго жорсткім, а каб змякчыць. Рэфн вырашыў даць Кіроўцу вельмі няшмат дыялогаў і прымусіў яго ездзіць, слухаючы сінці-поп музыку. Пітэр Дэбрюж з *Variety* выказаў меркаванне, што тое, чаго не хапае Кіроўцу ў псіхалогіі, ён кампенсуе з дапамогай дзеянняў і стыльных касцюмаў. Гардэроб Кіроўцы, у прыватнасці атласны пінжак з лагатыпам залатога скарпіёна на спіне, быў натхнёны гуртом Kiss і эксперыментальным фільмам[en] 1964 года Кенета Энгера[en] «Узыходжанне Скарпіёна[en]». Рэфн бачыць у пінжаку браню персанажа, а ў лагатыпе — знак абароны. Паводле слоў рэцэнзента Пітэра Канавесэ, пінжак з'яўляецца адсылкай да байкі «Скарпіён і жаба[en]», згаданай у фільме.

### Каса

«Драйв» сабраў 78,1-81,4 мільёна долараў па ўсім свеце. У Паўночнай Амерыцы фільм сабраў у агульным пракаце 35,1 мільёна долараў. Фільм зарабіў 11,3 мільёна долараў у выходныя 16 верасня 2011 года ў 2866 кінатэатрах. Гэта быў адзін з чатырох шырокіх рэлізаў, якія адкрыліся ў тыя выходныя, сярод іх «Драйв» заняў другое месца. Іншыя тры новыя рэлізы ўключалі перавыданне «Караля Льва» ў фармаце 3D, які заняў першае месца. Іншымі канкурэнтамі былі «Саламяныя псы[en]» і «Я не ведаю, як яна гэта робіць[en]». 9 лютага 2012 года фільм завяршыў паказ у паўночнаамерыканскіх кінатэатрах.

На міжнародным рынку «Драйв» зарабіў 41,1–46,3 мільёна долараў. Самыя касавыя зборы фільма былі ў Францыі, дзе ён зарабіў 10,3 мільёна еўра (13,3 мільёна долараў). Паказ адкрыўся ў Францыі ў выходныя 5 кастрычніка 2011 года ў 246 кінатэатрах, але пазней рэліз быў пашыраны да 360. Фільм адкрыўся на другім месцы і меў самы высокі валавы збор за кінатэатр за выходныя 10 722 еўра (13 746 долараў). Другія па велічыні валавыя зборы за мяжой былі ў Велікабрытаніі, дзе ён зарабіў 3,1 мільёна фунтаў стэрлінгаў (4,6 мільёна долараў). «Драйв» пачалі паказваць у Злучаным Каралеўстве 27 верасня 2011 года ў 176 кінатэатрах, пазней рэліз быў пашыраны да 190. Фільм выйшаў у Аўстраліі 27 кастрычніка 2011 года і сабраў у краіне 2,3 мільёна долараў.

### Узнагароды

«Драйв» быў намінаваны на чатыры кінапрэміі Брытанскай акадэміі, у тым ліку найлепшы фільм[uk], найлепшую рэжысуру[en], найлепшую жаночую ролю другога плана[en] (Кэры Маліган) і найлепшы мантаж[en]. Гэта быў адзін з самых намінаваных фільмаў групамі крытыкаў у 2011 годзе. Альберт Брукс меў найбольшую колькасць намінацый на групы крытыкаў. Рэфн атрымаў Прыз за найлепшую рэжысуру на 64-м Канскім кінафестывалі. Фільм таксама атрымаў намінацыю на «Оскар» за найлепшы мантаж гуку.

Гл. таксама
-----------

* Hotline Miami
* Вадзіцель (фільм)
* Маляня на драйве
* Сінтвэйв
* Таксіст (фільм, 1976)

Заўвагі
-------

1. 1 2  выгрузка даных Freebase — Google.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648625'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15241312'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1453477'></a>
2. 1 2  Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>
3. 1 2 3 4  Drive (2011) **(нявызн.)**. *American Film Institute Catalog*. Праверана December 7, 2017.
4. ↑  *Drive* (18) **(нявызн.)**. *British Board of Film Classification*. Архівавана з першакрыніцы March 5, 2016. Праверана January 17, 2016.
5. 1 2 3  Drive (2011) **(нявызн.)**. *Box Office Mojo*. Архівавана з першакрыніцы December 8, 2015. Праверана November 13, 2017.
6. 1 2 3  *Drive* (2011) **(нявызн.)**. *The Numbers*. Архівавана з першакрыніцы October 18, 2018. Праверана October 19, 2018.
7. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 20 жніўня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
8. 1 2  Internet Movie Database — 1990. Праверана 10 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
9. 1 2  "Drive Press Kit: The Adaption". *FilmDistrict*. 2011.
10. ↑  Martelle, Scott (August 7, 2011). "James Sallis' noir outlook in *The Killer is Dying* and *Drive*". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала January 31, 2012. Праверана October 17, 2011.
11. 1 2  "Drive Press Kit: The Inspiration". *FilmDistrict*. 2011.
12. 1 2 3 4 5 6 7 8  Lim, Dennis (May 22, 2011). "Cannes Q. and A.: Driving in a Noir L.A." *The New York Times*. Архівавана з арыгінала May 28, 2011. Праверана June 15, 2011.
13. ↑  Stephenson, Hunter (March 20, 2008). "Neil Marshall to Direct Hugh Jackman in *Drive*". */Film*. Архівавана з арыгінала January 31, 2012. Праверана July 1, 2011.
14. ↑  "Drive Press Kit: Ryan Gosling Climbs Aboard". *FilmDistrict*. 2011.
15. ↑  *Goodsell, Luke*. Ryan Gosling on *Drive*: This Is My Superhero Movie **(нявызн.)**. *Rotten Tomatoes*. Архівавана з першакрыніцы April 19, 2012. Праверана April 12, 2012.
16. 1 2 3  *Jagernauth, Kevin*. Exclusive: Ryan Gosling Says He'd Love To Do A Sequel To Nicolas Winding Refn's *Drive* **(нявызн.)**. *IndieWire* (8 снежня 2011). Праверана July 1, 2011.
17. ↑  *Rappe, Elisabeth*. Ryan Gosling Will *Drive* Instead of Hugh Jackman **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Moviefone* (12 лютага 2010). Архівавана з першакрыніцы 30 кастрычніка 2013. Праверана January 26, 2016.
18. 1 2  "Drive Press Kit: Nicolas Winding Refn Joins Next". *FilmDistrict*. 2011.
19. 1 2 3 4 5 6  *Tobias, Scott*. Interview: Nicholas Winding Refn **(нявызн.)**. *The A.V. Club* (15 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы September 23, 2011. Праверана September 17, 2011.
20. ↑  *Hartman, Darrell*. London Calling **(нявызн.)**. *Interview Magazine* (10 верасня 2009). Архівавана з першакрыніцы May 12, 2013.
21. ↑  Waxman, Sharon (July 21, 2011). "*Drive* Director Winding Refn: 'Casting Is Like Sex'; and Guillermo del Toro Swears Like a Sailor". *Reuters*. Праверана May 22, 2017.
22. ↑  Lee, Amy (September 16, 2011). "*Drive* Director Nicolas Winding Refn On Sex, Violence And Carey Mulligan". *The Huffington Post*. Праверана May 22, 2017.
23. ↑  Nissim, Mayer (November 9, 2011). "Carey Mulligan moved in with *Drive* director Nicolas Winding Refn". *Digital Spy*. Архівавана з арыгінала May 9, 2013.
24. ↑  *Koehler, Robert*. Nicolas Winding Refn and the Search for a Real Hero **(нявызн.)**. *Cinema Scope* (28 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы January 25, 2013.
25. 1 2 3 4 5  "Drive Press Kit: The A-List Cast". *FilmDistrict*. 2011.
26. ↑  Pearlman, Cindy (September 14, 2011). "Albert Brooks changes gears to play mob boss in *Drive*". *Chicago Sun-Times*. Архівавана з арыгінала July 22, 2012. Праверана September 16, 2011.
27. 1 2 3 4  *Fleming, Mike*. FilmDistrict Drives To First Big AFM Deal **(нявызн.)**. *Deadline Hollywood* (3 лістапада 2010). Архівавана з першакрыніцы June 28, 2011. Праверана July 1, 2011.
28. ↑  *Rosen, Christopher*. L.A. Story: *Drive* Director Nicolas Winding Refn on His Quintessential Los Angeles Film **(нявызн.)**. *Moviefone* (16 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы October 12, 2011. Праверана October 9, 2011.
29. 1 2 3 4  *Stone, Jay*. Ryan Gosling's career Drive **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Vancouver Sun* (20 мая 2011). Архівавана з першакрыніцы 14 кастрычніка 2014. Праверана July 1, 2011.
30. 1 2  Murphy, Mekado (September 14, 2011). "Anatomy of a Scene: *Drive*". *The New York Times*. Архівавана з арыгінала September 27, 2011. Праверана September 29, 2011.
31. 1 2 3 4 5 6  Zeitchik, Steven (September 15, 2011). "Ryan Gosling and Nicolas Winding Refn share the ride". *Los Angeles Times*. p. 1. Архівавана з арыгінала October 4, 2011. Праверана October 8, 2011.
32. ↑  Barone, Matt (September 14, 2011). "Interview: *Drive* Director Nicolas Winding Refn Talks Ryan Gosling's Clout And Artistic Violence". *Complex*. Архівавана з арыгінала August 26, 2016. Праверана January 16, 2017.
33. ↑  Barone, Matt (September 13, 2011). "The 10 Most Vicious Beatings in Movies". *Complex*. Архівавана з арыгінала September 24, 2011. Праверана October 8, 2011.
34. ↑  Thompson, Anne (May 21, 2011). "Video Interview: Ryan Gosling Talks "Werewolf" Role in Nic Winding Refn's Cannes Hit *Drive*; Reviews". *IndieWire*. Праверана October 8, 2011.
35. ↑  *Foundas, Scott*. Anger Management **(нявызн.)**. *DGA Quarterly* (Summer 2012). Архівавана з першакрыніцы August 27, 2012. Праверана August 22, 2012.
36. ↑  Interiors (03/12) — *Drive* **(нявызн.)**. *Interiors*. Архівавана з першакрыніцы February 4, 2016. Праверана May 19, 2017.
37. ↑  ARRI celebrates the 2011 Cannes Film Festival **(нявызн.)**.  Arri Group. Архівавана з першакрыніцы October 1, 2011. Праверана July 16, 2011.
38. 1 2  "Drive Press Kit: Visual Style". *FilmDistrict*. 2011.
39. ↑  Murie, Michael (April 10, 2013). "Stunt Driving with the Biscuit Rig, Jr: Interview with Engineer and Driver Robert Nagle". *Filmmaker*. Праверана May 22, 2017.
40. ↑  *Drive* director avoided CGI to create more 'grounded' film **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *The Movie Network* (16 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 25 студзеня 2018. Праверана September 17, 2011.
41. 1 2 3  Debruge, Peter (May 19, 2011). "Drive". *Variety*. Архівавана з арыгінала April 21, 2015. Праверана July 1, 2011.
42. ↑  Goodman, Laine (May 22, 2011). "Ryan Gosling Revs Up Cannes With *Drive*". *The Wall Street Journal*. Архівавана з арыгінала August 31, 2011. Праверана August 26, 2011.
43. 1 2 3 4 5  *Lyttelton, Oliver*. Empire Big Screen '11: Nicolas Winding Refn Says *Wonder Woman* A Go If He Does *Logan's Run* Right **(нявызн.)**. *IndieWire* (16 жніўня 2011). Архівавана з першакрыніцы May 6, 2017. Праверана August 26, 2011.
44. ↑  *Fiona*. Production Starts on Nicolas Winding Refn's Drive **(нявызн.)**. *FilmoFilia* (29 верасня 2010). Архівавана з першакрыніцы July 5, 2012. Праверана September 9, 2012.
45. 1 2  *Longsdorf, Amy*. Berks native driven to design movie sets **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *The Morning Call* (14 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 6 чэрвеня 2012. Праверана September 16, 2011.
46. 1 2 3 4  Hawthorne, Christopher (September 22, 2011). "Critic's Notebook: *Drive* tours an L.A. that isn't on postcards: The cityscape seen in director Nicolas Winding Refn's film is drab, standoffish and true to life". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала January 31, 2012. Праверана September 27, 2011.
47. 1 2  *Gilchrist, Todd*. Johnny Jewel on Developing the Unique Soundtrack For *Drive* **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Box Office* (18 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 7 лістапада 2014. Праверана September 30, 2011.
48. ↑  *Thomlison, Adam*. Q: I saw that movie *Drive*, with Ryan Gosling, and I was wondering who did the very '80s-sounding music on the soundtrack? **(нявызн.)**. *TV Tabloid*. Архівавана з першакрыніцы May 12, 2013. Праверана January 11, 2013.
49. ↑  *Martinez, Cliff*. Cliff Martinez **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы March 3, 2012. Праверана February 29, 2012.
50. ↑  *Nissim, Mayer*. *Drive*: Original Motion Picture Soundtrack' - Album review **(нявызн.)**. *Digital Spy* (14 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы September 29, 2011. Праверана September 30, 2011.
51. ↑  Ford, Rebecca (September 6, 2011). "*Drive* Soundtrack To Be Released". *The Hollywood Reporter*. Архівавана з арыгінала September 30, 2011. Праверана September 30, 2011.
52. ↑  Powers, Lindsay (September 12, 2011). "*Drive* Soundtrack Climbs iTunes Charts on Strong Viral Reviews". *The Hollywood Reporter*. Архівавана з арыгінала September 27, 2011. Праверана September 28, 2011.
53. ↑  Ishmael, Justin (March 5, 2012). "We Are Releasing The *Drive* Soundtrack on Vinyl!". *The Mondo Blog*. Архівавана з арыгінала March 10, 2012. Праверана March 19, 2012. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 сакавіка 2012. Праверана 24 мая 2022.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 сакавіка 2012. Праверана 24 мая 2022.
54. ↑  "Soundtrack Chart History (Soundtrack Albums)". *Billboard* [амерыканская англійская]. Праверана 2022-03-30.
55. ↑  Official Soundtrack Albums Chart Top 50 (англ.). *Official Charts Company*. Праверана 30 сакавіка 2022.
56. ↑  "Soundtrack Chart History (Billboard 200)". *Billboard* [амерыканская англійская]. Праверана 2022-03-30.
57. ↑  Vehling, Aaron (September 7, 2016). "*Drive* at Five: Revisiting the Neon-Noir Masterpiece". *Vehlinggo*. Архівавана з арыгінала December 14, 2016. Праверана December 17, 2016.
58. ↑  "40 Movie Soundtracks That Changed Alternative Music". *Spin*. February 12, 2013. p. 41. Архівавана з арыгінала March 4, 2016. Праверана May 20, 2017.
59. ↑  *Didbin, Emma*. Bronson helmer fancies Wonder Woman **(нявызн.)**. *Total Film* (19 мая 2010). Архівавана з першакрыніцы January 31, 2012. Праверана July 1, 2011.
60. ↑  *Sciretta, Peter*. Promo Poster: Nicolas Winding Refn's Drive **(нявызн.)**. */Film* (17 мая 2010). Архівавана з першакрыніцы July 15, 2011. Праверана July 1, 2011.
61. ↑  Kaufman, Anthony (May 20, 2011). "FilmDistrict and Ryan Gosling Mix Art with Action in "Drive"". *The Wall Street Journal*. Архівавана з арыгінала May 25, 2011. Праверана July 1, 2011.
62. ↑  *Davis, Edward*. Nicolas Winding Refn's *Drive* Will Hit Theaters September 16, 2011 Via Film District **(нявызн.)**. *IndieWire* (12 снежня 2010). Архівавана з першакрыніцы April 18, 2017. Праверана July 1, 2011.
63. 1 2 3  Brooks, Xan (May 20, 2011). "Cannes 2011 diary: This must be the place to exit.. or is it?". *The Guardian*. London. Архівавана з арыгінала October 31, 2013. Праверана July 1, 2011.
64. ↑  *Fischer, Russ*. Early Buzz: Nicolas Winding Refn's *Drive* Earns Cannes Praise **(нявызн.)**. */Film* (19 мая 2011). Архівавана з першакрыніцы June 22, 2011. Праверана July 1, 2011.
65. ↑  Zeitchik, Steven (May 19, 2011). "Cannes 2011: With Ryan Gosling's *Drive*, a different Dane gets his moment". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала May 25, 2011. Праверана July 1, 2011.
66. 1 2 3  Vinocur, Nick (May 20, 2011). "Blood, fuel power Gosling debut at Cannes festival". *Reuters*. Архівавана з арыгінала June 28, 2011. Праверана July 1, 2011.
67. 1 2 3  O'Hehir, Andrew (May 20, 2011). "Cannes: Ryan Gosling's dazzling, sleek new thrill ride". *Salon.com*. Архівавана з арыгінала October 24, 2011. Праверана July 1, 2011.
68. ↑  *Hammond, Pete*. Cannes: Sean Goes Glam Rock, Uma Leaves Town, Sarkozy Film Sold To U.S. **(нявызн.)**. *Deadline Hollywood* (20 мая 2011). Архівавана з першакрыніцы June 25, 2011. Праверана July 1, 2011.
69. ↑  Phillips, Michael (May 22, 2011). "*Tree of Life* triumphs at Cannes". *Chicago Tribune*. Архівавана з арыгінала May 28, 2011. Праверана July 1, 2011.
70. ↑  Kaufman, Amy (May 11, 2011). "2011 Los Angeles Film Festival will welcome stars Guillermo del Toro, James Franco, Ryan Reynolds and more". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала May 15, 2011. Праверана July 1, 2011.
71. ↑  Bulleck, Pip (July 5, 2011). "Melbourne International Film Fest to Open with 'The Fairy,' Feature Premiere of Schepisi's *The Eye of the Storm*". *The Hollywood Reporter*. Архівавана з арыгінала July 9, 2011. Праверана July 8, 2011.
72. ↑  Canva, Michael (July 7, 2011). "San Diego Comic-Con: 20 highlights from just-announced Thursday schedule". *The Washington Post*. Архівавана з арыгінала November 13, 2012. Праверана July 8, 2011.
73. ↑  *Fleming, Mike*. 2011 Toronto Film Festival: Brad Pitt's *Moneyball*, Madonna's *W.E.*, George Clooney's *The Ides Of March* Make Cut **(нявызн.)**. *Deadline Hollywood* (26 ліпеня 2010). Архівавана з першакрыніцы October 19, 2011. Праверана August 26, 2011.
74. ↑  Drive (2011) **(нявызн.)**. *Rotten Tomatoes*. Архівавана з першакрыніцы November 27, 2017. Праверана May 11, 2021.
75. ↑  Drive Reviews **(нявызн.)**. *Metacritic*. Архівавана з першакрыніцы January 7, 2012. Праверана January 12, 2012.
76. ↑  "2011 Film Critic Top Ten Lists". *Metacritic*. January 1, 2012. Архівавана з арыгінала June 26, 2012. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2017. Праверана 24 мая 2022.
77. ↑  Film Critic Top 10 Lists - Best of 2011 - Metacritic **(нявызн.)**. *Metacritic*. Архівавана з першакрыніцы May 10, 2017. Праверана January 17, 2016.
78. ↑  Empire's Top 20 Films of 2011 **(нявызн.)**. *Empire* (11 снежня 2011). Архівавана з першакрыніцы May 15, 2013.
79. ↑  Travers, Peter (September 14, 2011). "*Drive* (R)". *Rolling Stone*. Архівавана з арыгінала September 23, 2011. Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 23 верасня 2011. Праверана 24 мая 2022.
80. ↑  Travers, Peter (September 14, 2011). "10 Best Movies of 2011". *Rolling Stone*. Архівавана з арыгінала June 24, 2013. Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 24 чэрвеня 2013. Праверана 24 мая 2022.
81. ↑  Morgenstern, Joe (September 14, 2011). "Wall Street Journal Review Drive". *The Wall Street Journal*.
82. ↑  *Rocchi, James*. Nicholas Winding Refn's  Low-Slung  '80's Crime Drama *Drive* has a Dark Majesty **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Indiewire* (14 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 31 ліпеня 2013. Праверана February 20, 2013.
83. ↑  *Rocchi, James*. Top 10 of films of 2011 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Alumni Gazette* (2012). Архівавана з першакрыніцы 30 ліпеня 2017. Праверана May 19, 2012.
84. ↑  *Zacharek, Stephanie*. Movieline *Drive* Review **(нявызн.)**. *Movieline* (13 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы March 30, 2013.
85. ↑  Ebert, Roger (September 14, 2011). "*Drive* Review". *Chicago Sun-Times*. Архівавана з арыгінала February 2, 2017.
86. ↑  Ebert, Roger (December 15, 2011). "Roger Ebert's  Top Ten Films of 2011". *Chicago Sun-Times*. Архівавана з арыгінала January 5, 2012. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 студзеня 2012. Праверана 24 мая 2022.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 студзеня 2012. Праверана 24 мая 2022.
87. ↑  Lane, Anthony (September 26, 2011). "Road Kill". *The New Yorker*. Архівавана з арыгінала January 31, 2013.
88. ↑  Phillips, Michael (September 15, 2011). "*Drive*: Noir  Lives, Dies by Its Looks". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала May 13, 2013.
89. ↑  "8 Movies From The Last 15 Years That Are Super Overrated". *HuffPost*. June 12, 2014. Архівавана з арыгінала February 25, 2017. Праверана May 20, 2017.
90. ↑  Ghahremani, Tanya (April 1, 2013). "25 Minority Characters That Hollywood Whitewashed". *Complex*. Архівавана з арыгінала August 21, 2015. Праверана August 27, 2015.
91. ↑  Ryan, Mike (June 10, 2013). "Here's Why You Hated *The Purge*". *The Huffington Post*. Архівавана з арыгінала October 9, 2013.
92. ↑  Lemire, Christy (September 13, 2011). "Review: Gosling oozes stoic cool in *Drive*". *The Boston Globe*. Архівавана з арыгінала January 31, 2012. Праверана September 14, 2011. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 31 студзеня 2012. Праверана 25 мая 2022.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 31 студзеня 2012. Праверана 25 мая 2022.
93. ↑  Zeitchik, Steven (June 18, 2011). "Los Angeles Film Festival: As buzz builds for *Drive*, Ryan Gosling and Nicolas Refn contemplate a different genre". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала September 3, 2011. Праверана October 9, 2011.
94. ↑  Sean Fennessey (September 12, 2011). "The GQ&A: *Drive* Director Nicolas Winding Refn". *GQ*. Архівавана з арыгінала April 21, 2012. Праверана September 9, 2012.
95. ↑  Barone, Matt (September 14, 2011). "Interview: *Drive* Director Nicolas Winding Refn Talks Ryan Gosling's Clout And Artistic Violence". *Complex*. Архівавана з арыгінала August 25, 2016. Праверана October 8, 2011.
96. ↑  Canavese, Peter (September 16, 2011). "Review: *Drive*". *Mountain View Voice*. Архівавана з арыгінала September 30, 2011. Праверана September 28, 2011.
97. ↑  CinemaScore **(нявызн.)**. *cinemascore.com*. Архівавана з першакрыніцы September 16, 2017. Праверана May 4, 2020.
98. ↑  Gray, Brandon (September 16, 2011). "Forecast: *Lion King* to Roar Again". *Box Office Mojo*. Архівавана з арыгінала November 23, 2016. Праверана May 20, 2017.
99. ↑  *Drive* Release **(нявызн.)**. *Box Office Mojo* (15 студзеня 2011). Архівавана з першакрыніцы February 13, 2012. Праверана February 9, 2012.
100. ↑  Drive Foreign B.O **(нявызн.)**. *Box Office Mojo* (25 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы May 13, 2013. Праверана October 1, 2011.
101. ↑  Box Office Foreign **(нявызн.)**. *Box Office Mojo* (5 кастрычніка 2011). Архівавана з першакрыніцы May 13, 2013. Праверана October 5, 2011.
102. ↑  U.K. Box Office **(нявызн.)**. *Box Office Mojo* (27 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы May 13, 2013. Праверана October 5, 2011.
103. ↑  U.K. Box Office **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *British Film Council* (27 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 22 сакавіка 2012. Праверана October 5, 2011.
104. ↑  Australian Box Office **(нявызн.)**. *Box Office Mojo* (27 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы January 8, 2014. Праверана January 8, 2014.
105. ↑  Nominations Announced for the Orange British Academy Film Award in 2012 **(нявызн.)**. *BAFTA* (17 студзеня 2012). Архівавана з першакрыніцы January 19, 2012.
106. 1 2  *Knegt, Peter*. A Complete Guide to 2011–12 awards Season **(нявызн.)**. *IndieWire* (15 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы November 16, 2012.
107. ↑  *Dietz, Jason*. 2011 Film Awards and Nominations **(нявызн.)**. *Metacritic* (5 снежня 2011). Архівавана з першакрыніцы November 14, 2012.
108. ↑  Kenneth Turan (May 23, 2011). "Cannes: Festival Favorite Enjoys L.A. Ties". *Los Angeles Times*. Архівавана з арыгінала October 4, 2013.
109. ↑  "The 84th Academy Awards (2012) Nominees and Winners". *Academy of Motion Picture Arts and Sciences*. Архівавана з арыгінала October 15, 2014. Праверана May 22, 2017.

Спасылкі
--------

* Драйв на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
* Драйв на сайце «*AllMovie*» (англ.)
* Драйв на сайце «*Box Office Mojo*» (англ.)
* Драйв на сайце «Metacritic» (англ.)
* Драйв на сайце «*Rotten Tomatoes*» (англ.)

| ⛭Прэмія «Выбар крытыкаў» за найлепшы экшн-фільм |
| --- |
| 
* Цёмны рыцар (2008)
* Аватар (2009)
* Пачатак (2010)
* Драйв (2011)
* 007: Каардынаты «Скайфол» (2012)
* Ацалелы (2013)
* Вартавыя Галактыкі (2014)
* Вар’яцкі Макс: Дарога лютасці (2015)
* Hacksaw Ridge (2016)
* Дзіва-жанчына (2017)
* Місія невыканальная: Наступствы (2018)
* Мсціўцы: Фінал (2019)
* Пяцёра адной крыві (2020)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · The American Film Institute Catalog of Motion Pictures |