**Тамара Яўсевіеўна (Яўсееўна) Чынарава** (народжаная **Рэкемчук**, у замужжы **Фінч**; 18 ліпеня 1919 — 31 жніўня 2017) — аўстралійская {{балерына|Аўстраліі|XX стагоддзя}} ўкраінскага, армянскага і грузінскага паходжання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 18 ліпеня 1919 года ў бесарабскім горадзе Четаця-Албэ, цяпер Білгарад-Дністроўскі.

### Сям'я

Яе сям'я мела армянскія, грузінскія і ўкраінскія карані. Сястра пісьменніка {{нп3|Аляксандр Яўсеевіч Рэкемчук|Аляксандра Яўсеевіча Рэкемчука|ru|Рекемчук, Александр Евсеевич}}.

Дзед Тамары па матчынай лініі - Крыстапор Чынарян (*Kristapor Chinaryan*), быў армянскім землеўладальнікам, які перажыў масавыя забойствы армян у 1894-1896 гадах Асманскай імперыяй. У 1895 годзе ён збег у Бесарабію, дзе прыняў русіфікаванае прозвішча Чынараў. Ён ажаніўся з украінкай і ў выніку стаў вельмі багатым чалавекам, валодаючы вінаграднікамі, трыма дамамі і гасцініцай. Падчас {{нп3|Кішынёўскі пагром|кішынёўскіх пагромаў|ru|Кишинёвский погром}} У 1903 годзе ён хаваў яўрэйскія сем'і ў сваіх падвалах.

Яе маці — Ганна, вывучылася на медсястру і працавала ў Чырвоным Крыжы падчас Першай сусветнай вайны. Там яна пазнаёмілася з капітанам Рускай імператарскай арміі Яўсевіем Цімафеевічам Рэкемчуком украінскага і грузінскага паходжання, за якога выйшла замуж у 1918 годзе. У 1920-я гады ўся сям'я эмігравала ў Францыю, жылі ў Парыжы, дзе Тамара пачала займацца танцамі з эмігранцкімі балярынамі з {{нп3|Балет Марыінскага тэатра|Імператарскага рускага балета|ru|Балет Мариинского театра}}. У 1926 годзе бацька вярнуўся ў Савецкі Саюз, пажадаўшы будаваць новае сацыялістычнае грамадства. Тамара з маці, перакананай антыбальшавічкай, вырашылі застацца ў Парыжы і больш ніколі бацькі не бачылі. Тамара ўзяла дзявоцкае прозвішча маці.

Бацька ў 1926 годзе ў другі раз ажаніўся з ўкраінскай актрысай Лідзіяй Андрэеўнай Прыходзька (1905-1984), у 1927 годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксандр Рэкемчук, які пасля стаў журналістам і пісьменнікам. Яўсевій Рэкемчук быў арыштаваны па абвінавачванні ў шпіянажы на карысць Румыніі і расстраляны 11 кастрычніка 1937 года. Пасмяротна, пасля смерці Сталіна, быў рэабілітаваны.

### Жыццё і творчасць

У дзесяцігадовым узросце дзяўчынка пачала навучанне ў вядомай выкладчыцы, былой балерыны імператарскага рускага балета — Вольгі Праабражэнскай. Ужо ў 1931 годзе яна адправілася ў тур па Алжыры і Марока, дзе яе прадстаўлялі як »самую маленькую балярыну ў свеце". У 1932 годзе яна выступіла ў Румыніі, у тым ліку ў сваім родным горадзе. Гастролі па Румыніі суправаджалі цыганскія музыкі, і Чынарава вучылася складаным цыганскім танцам.

Артысткі трупы «Рускага балета Монтэ-Карла» Тамара Чынарава (злева) і Ніна Юшкевіч (у цэнтры) на пляжы ў Бунган-біч, Новы Паўднёвы Уэльс
Па вяртанні ў Францыю, у Парыжы, харэограф Джордж Баланчын заўважыў Чынараву і яе аднакласнікаў, выбраўшы іх для танцавальных паказаў у аперэце «{{нп3|Арфей у пекле||ru|Орфей в аду}}». У 1932 годзе Тамара Чынарава далучылася да {{нп3|Арыгінальны рускі балет|Арыгінальнага рускага балета|ru|Оригинальный русский балет}} ў Монтэ-Карла і хутка заваявала вядомасць. Чынарава выступала са сваімі сунавучэнкамі — {{нп3|Ірына Міхайлаўна Баронава|Ірынай Баронавай|ru|Баронова, Ирина Михайловна}}, {{нп3|Таццяна Міхайлаўна Рабушынская|Таццянай Рабушынскай|ru|Рябушинская, Татьяна Михайловна}} і {{нп3|Тамара Уладзіміраўна Туманава|Тамарай Туманавай|ru|Туманова, Тамара Владимировна}}, якія, па выразе Баланчына былі «рускімі балярынамі, якія ніколі не танцавалі ў Расіі».

У 1936 годзе Тамара Чынарава прыехала з гастролямі ў Аўстралію, а праз два гады зноў вярнулася сюды з Арыгінальным рускім балетам. Зрабіла моцнае ўражанне на аўстралійскую публіку ў балетах "*Les présages"*, "*Thamar* і *Le Beau Danube bleu"*. У 1939 годзе, па завяршэнні тура па Аўстраліі, балерына вырашыла застацца ў гэтай краіне. У 1940-я гады яна ўнесла важны ўклад у станаўленне новых аўстралійскіх труп, у тым ліку {{нп3|Элен Кірсава|Элен Кірсавай|ru|Кирсова, Элен}} і Эдуарда Бараванскага[en]. У сярэдзіне 1940-х гадоў яна была галоўнай танцоркай балета Эдуарда Бараванскага[en] і працавала з ім над аднаўленнем балетаў з рэпертуару рускіх твораў.

Пасля сыходу з танцаў Тамара Чынарава-Фінч выступала ў якасці рускага перакладчыка для многіх англамоўных танцавальных труп, у тым ліку для {{нп3|Аўстралійскі балет|Аўстралійскага балета|ru|Австралийский балет}}, падчас яго гастроляў у Расіі і для расійскіх артыстаў, якія гастралявалі на Захадзе. Яна таксама працавала як пісьменнік танцаў і друкавалася ў шэрагу танцавальных часопісаў, у прыватнасці, у "{{нп3|*Dancing Times*||ru|*Dancing Times*}}". У 1958 годзе яна стала сааўтарам разам з Гектарам Кэмеранам зборніка рускіх казак для дзяцей пад назвай "Маленькі кароль: кніга дваццаці начэй і адной ночы" (*«The Little King: The book of twenty nights and one night»*).

У 1943 годзе Тамара Чынарава выйшла замуж за акцёра Пітэра Фінча і працавала з ім над некалькімі фільмамі. У 1949 годзе ў іх нарадзілася дачка Аніта. Муж і жонка пераехалі ў Лондан, дзе Чынарава знаходзілася да 2004 года, калі яна з'ехала ў Іспанію, да сваёй дачкі. Развяліся Чынарава і Фінч у 1959 годзе, калі выявіўся яго раман з актрысай Віўен Лі ў Каліфорніі.

Памерла 31 жніўня 2017 года ў Малазе.

Аўтарка мемуараў *«Dancing into the Unknown: My Life in the Ballets Russes and Beyond»*. Dance Books Ltd. 2007. ISBN 978-1-85273-114-4.

Спасылкі
--------

* Tamara Tchinarova
* Tamara Tchinarova Finch, dancer with the Ballets Russes — obituary
* Guide to the Papers of Tamara Finch
* Воспоминания о Тамаре Тумановой, её грозной и верной маме и о «Русском балете»
* Внучка армянского помещика, соперница Вивьен Ли, переводчица балетных звезд
* Тамара Чинарова: внучка армянского помещика, «русская» балерина и соперница Вивьен Ли

1. ↑  Tamara Tchinarova Finch **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 11 красавіка 2020. Праверана 11 красавіка 2020.
2. ↑  *Artsvi Bakhchinyan* {{{загаловак}}}(руск.) = ru:Внучка армянского помещика, соперница Вивьен Ли, переводчица балетных звезд // *Inie Berega* : часопіс. — 2012. Архівавана з першакрыніцы 10 чэрвеня 2020.
3. ↑
4. ↑  Australia Dancing in the World by Michelle Potter **(нявызн.)**.
5. ↑
6. ↑  *Renee Renouf*. Ballet Magazine Review **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2013.
7. ↑  Finch, Tamara and Cameron, Hector. (1958) *The Little King: The book of twenty nights and one night*, Sydney: Angus & Robertson.