**«Следства вядуць Калабкі»** (руск.: Следствие ведут Колобки) — савецкі маляваны мультыплікацыйны фільм студыі «Экран», створаны рэжысёрамі Аляксандрам Татарскім і Ігарам Кавалёвым. Складаецца з двух частак. Першая частка была выпушчаная ў 1986 годзе, а другая частка — у 1987 годзе. Назва мультфільма парадыруе назву папулярнага савецкага дэтэктыўнага серыяла «Следства вядуць знаўцы».

У далейшым персанажы гэтага мультфільма браты пілоты Шэф і Калега актыўна выкарыстоўваюцца студыяй «Пілот», у прыватнасці, у праекце «Чардачок Фруціс» і «Акадэмія Уласных Памылак».

Сюжэт
-----

Замежны кантрабандыст Карбафос, які прыехаў у горад Энск Пад выглядам турыста, выкрадае з заапарка рэдкага паласатага слана па мянушцы Балдахін. Сам слон калісьці належаў Карбафосу, аднак збег ад яго, не вытрымаўшы пабоеў і здзекаў. За справу бяруцца знакамітыя браты-сышчыкі Калабкі, Шэф і Калега. Сам Карбафос спрабуе вывезці Балдахіна за мяжу і падманным шляхам бярэ даведку ў сувенірным краме аб тым, што фарфоравы слон належыць яму (атрымаўшы даведку за фарфоравага слана, Карбафос саму статуэтку разбіў на месцы). Аднак на аэрадроме, адкуль хоча паляцець Карбафос са сланом, з’яўляюцца Калабкі. Карбафос хоча заштурхаць слана ў самалёт і б’е яго палкай. У гэты час сышчыкі перавабліваюць Балдахіна яго каханым рыбіным тлушчам і трубяць на трубе, з-за чаго слон ідзе да братоў, скідаючы з сябе былога гаспадара. Але Карбафос таксама спрабуе перавабіць слана музыкай на флейте, з-за чаго слон губляе волю і вяртаецца. Карбафос пачынае запіхваць Балдахіна ў самалёт. Тут Шэф страляе прысоскай з свайго рэвальвера у табурэтку на спіне Карбафоса і пачынае цягнуць на сябе, але злыдзень адразае табурэтку нажніцамі, і Шэфа далёка адкідвае. Па невядомай прычыне слуга Карбафоса пераходзіць на бок сышчыкаў, абстрэльваючы свайго гаспадара паветранымі шарыкамі з кулямёта. Злыдзень ляціць, а браты Калабкі разам са слугой і сланом ідуць па горадзе.

Эдуард Успенскі, стваральнік братоў Калабкоў (пазней якія сталі Братамі Пілотамі)

Над фільмам працавалі
---------------------

* Аўтар сцэнара: Эдуард Успенскі
* Рэжысёр: Аляксандр Татарскі, Ігар Кавалёў
* Мастак-пастаноўшчык: Вольга Охримец
* Аператар: Іосіф Голомб
* Кампазітар: Юрый Чарнаўскі
* Гукааператар: Алег Саламонаў
* Мастакі-мультыплікатары: Уладлен Барбэ, Андрэй Свіслацкі, Дзмітрый Навумаў, Сяргей Шрамкоўскі, Яўген Делюсин, Ала Юркоўская
* Мастакі: Наталля Грачова, Юлія Лебедзева, Максім Радаеў, Валянцін Цялегін, Ганна Юшкіна, Ірына Дарашэнка
* Мантажор: Каханне Георгіева
* Рэдактар: Аліса Феодоріді
* Дырэктар: Ігар Гелашвілі

Леанід Бранявы, голас Шэфа ў 1 і 2 серыях мультфільма «Следства вядуць Калабкі»
Міхаіл Еўдакімаў, голас шэфа ў 3 і 4 серыях мультфільма «Следства вядуць Калабкі» і ў цыкле мультфільмаў «З асабістага жыцця Братоў Пілотаў»
### Ролі агучвалі

* Леанід Бранявы — *Шэф* (1-2 серыі)
* Міхаіл Еўдакімаў — *Шэф* (3-4 серыі)
* Аляксей Пціцын — *Калега*
* Станіслаў Фядосаў — *усе астатнія персанажы, уключаючы Карбафоса, яго слугу і слана*
* Ганна Шацілава — *дыктар*

Узнагарода
----------

* Прыз «Залаты Кукер» на МКФ у Варне, 1987.

Выданне на відэа
----------------

У канцы 1980-х і пачатку 1990-х мультфільм выпушчаны на відэакасетах відэакампаніяй «электроніка відэа». У сярэдзіне 1990-х гадоў мультфільм выпушчаны ў VHS-зборніку «Лепшыя савецкія мультфільмы» Studio PRO Video.

У 2000 годзе кампанія «Майстар Тэйп» і «Саюз Відэа» пры падтрымцы «Дзяржтэлерадыёфонду» выпусціла ліцэнзійныя VHS-копіі (з майстар-касеты Betacam SP) з поўным цыклам мультфільмаў пра Калабка.

З 2002 года мультфільм выпускаўся на DVD у зборніку мультфільмаў Аляксандра Татарскага «падаў леташні снег» з гукам Dolby Digital.

Гульня
------

Па матывах мультфільма было створана 8 камп’ютарных гульняў:

1. Браты Пілоты. Па слядах паласатага слана, дата выхаду: 22 верасня 1997 года (adventure, квэст).
2. Браты Пілоты. Справа аб серыйным маньяку, дата выхаду: 2 снежня 1998 года (adventure, квэст).
3. Браты Пілоты. Зваротны бок Зямлі, дата выхаду: 11 чэрвеня 2004 года (adventure, квэст).
4. Браты Пілоты. Алімпіяда, дата выхаду: 27 жніўня 2004 года (аркада).
5. Браты Пілоты 3D. Справа аб Агародных шкоднікаў, дата выхаду: 22 кастрычніка 2004 года (adventure, квэст).
6. Браты Пілоты 3D. Таямніцы Клуба Сабакагадоўцаў, дата выхаду: 29 красавіка 2005 года (adventure, квэст).
7. Браты Пілоты. Загадка атлантычнай селядца, дата выхаду: 27 студзеня 2006 года (аркада).
8. Браты Пілоты. Даганялкі, дата выхаду: 2 сакавіка 2007 года (аркада).

Версія на англійскай мове
-------------------------

9 жніўня 2018 года на YouTube-канале «Советское телевидение. ГОСТЕЛЕРАДИОФОНД России» была выкладзеная версія мультфільма «Следства вядуць Калабкі» на англійскай мове.

Заўвага
-------

1. ↑  Паводле іншых мультфільмаў пра братоў Пілотаў, дзеянне адбываецца ў Бярдзічаве (цяпер Жытомірская вобласць, Украіна).
2. ↑  *Сяргей Капкоў.* Энциклопедия отечественной мультипликации (руск.). — М.: Алгоритм, 2006. — С. 632—633. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4.
3. ↑  Следствие ведут Колобки. Серии 1 и 2. Investigation Held by Kolobki. Episodes 1 and 2 (1986) на YouTube
4. ↑  Следствие ведут Колобки. Серии 3 и 4. Investigation Held by Kolobki. Episodes 3 and Last One (1987) на YouTube

Гл. таксама
-----------

* Следства вядуць Калабкі (мультфільм, 1983) — лялечны мультфільм 1983 года.

Спасылкі
--------

* «Следства вядуць Калабкі» на сайце «Энцыклапедыя айчыннага кіно»
* Творчае аб’яднанне «Экран»