recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Макаё́нка, 9»** — штотыднёвая забаўляльная праграма, першае беларускае шоу ў фармаце «Late-night show[en]». Праект выходзіў у эфіры тэлеканала «Беларусь 1» кожную суботу ў 20:00 пачынаючы з 2018 года. Вядучы — Яўген Перлін.

Агульныя звесткі
----------------

Вядучы мае зносіны з гасцямі ў студыі ў нязмушанай абстаноўцы, задаючы гумарыстычныя і сур’ёзныя пытанні. У тэлепраграме бяруць удзел сусветныя зоркі, VIP-персоны і звычайныя беларусы, якія сенсацыйна падарвалі Інтэрнэт.

Рэакцыя
-------

Першы выпуск шоу 29 верасня 2018 года атрымаў збольшага негатыўныя адзнакі карыстальнікаў «YouTube» з-за невыразных жартаў, адсутнасці сапраўдных «зорак» і плагіяту тэлепраграм Кольбера[ru], Урганта, Фэлана[ru].

Гл. таксама
-----------

* Вячэрні Ургант

Зноскі
------

1. ↑  Шоу «Макаенка, 9» (руск.).  Белтэлерадыёкампанія. Праверана 27 кастрычніка 2018.
2. ↑  Анна Ермаченок (1 кастрычніка 2018). "«Беларусь 1» выпустил шоу в формате «Вечернего Урганта». У него две тысячи дислайков на YouTube" [руская]. TUT.BY. Архівавана з арыгінала 6 кастрычніка 2018. Праверана 2018-10-27.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* «Макаёнка, 9» на YouTube
**Флігель-ад’ютант** — воінскае званне. Першапачаткова — ад’ютант у афіцэрскім чыне пры імператару, фельдмаршале, генералісімусе. У Расіі з пачатку XIX стагоддзя да 1917 — ганаровае званне, якое прысвойвалася афіцэрам, якія знаходзіліся ў свіце імператара. Флігель-ад’ютанты насілі адметны мундзір з аксельбантамі.

Чын флігель-ад’ютанта існаваў таксама ў Германіі, Вялікабрытаніі, Балгарыі і іншых краінах.

Літаратура
----------

* Флігель-ад’ютант // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 430. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
**Нью-Мексіканскі высакагорны ўніверсітэт** (англ.: New Mexico Highlands University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Лас-Вегас у штаце Нью-Мексіка, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Заснаваны ў 1893 годзе як настаўніцкая школа, універсітэт сёння мае галоўны кампус у Лас-Вегасе і спадарожнікавыя кампусы ў Санта-Фэ, Альбукерке, Рыа-Ранча, Фармінгтане і Розуэле. Вучэльня мае сярэдні штогадовы штат студэнтаў у прыкладна 3 тысячы асоб і прапануе мноства праграм бакалаўрыяту і магістратуры ў шасці школах і каледжах, а таксама праз інтэрнэт.

Структура
---------

* Школа сацыяльнай працы
* Школа бізнесу, медыяў і тэхналогій
* Каледж мастацтваў і навук
* Школа адукацыі

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Нью-Мексіка

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Маркава.У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хмара (значэнні).
**Наля (Анастасія) Маркава** (у замужжы **Хмара**; 25 снежня 1906, в. Хатоўня — 1994) — беларуская паэтэса.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 25 снежня 1906 года ў вёсцы Хатоўня Быхаўскага павета Магілёўскай губерні (цяпер Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці) у сялянскай сям’і. Скончыла ў 1927 годзе Магілёўскі педтэхнікум. У 1925—1928 гг. была сяброўкай Магілёўскай філіі «Маладняка», удзельнічала ў працы І з’езда гэтай арганізацыі.

У 1929 г. пераехала да мужа ў Ленінград, дзе ў 1934 годзе скончыла Ленінградскі педінстытут. Працавала загадчыцай піянерскага клуба, выхавацелькай дзіцячага садка, дырэктарам школ, выкладчыцай рускай мовы і літаратуры. З 1962 г. — на пенсіі. Узнагароджаная медалямі.

Творчасць
---------

Першы надрукаваны верш Н. Маркавай «У вёску» з’явіўся ў 1925 г. у газеце «Магілёўскі селянін». Друкавалася таксама ў часопісах «Маладняк», «Чырвоны Сейбіт», «Полымя», газетах «Савецкая Беларусь», «Чырвоная змена», літаратурных зборніках «Дняпроўскія ўсплёскі» і «Ранне».

У часы маладосці Наля Маркава сябравала з вядомым паэтам Уладзімірам Дубоўкам, які прысвяціў ёй свой зборнік вершаў «Наля» (1927).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4   **(нявызн.)**. Праверана 9 лютага 2024.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крол.
**Дэвід Арнольд Крол** (англ.: David Croll; 12 сакавіка 1900, Магілёў Магілёўскай губерні — 11 чэрвеня 1991, Канада) — канадскі палітычны дзеяч, адвакат.

Біяграфія
---------

Кроль Дувід Аўрум паходзіў з сям’і лекара *Гілеля Міхелевіча Кроля* і *Міны Чарняк*. З 1903 — у Канадзе.

У 1925-29 займаўся адвакацкай практыкай ва Уінсары, Антарыа, мэр горада. У 1934 абраны ў заканадаўчы орган правінцыі Антарыа. У 1934-37 міністр працы, грамадскага дабрабыту і муніцыпальных спраў у правінцыйным ўрадзе. Падчас 2-й сусветнай вайны, захоўваючы за сабой месца ў заканадаўчым органе Антарыа, служыў у канадскай арміі, палкоўнік. У 1945 абраны ў канадскі парламент. У 1955 першым з яўрэяў Канады стаў сенатарам. Удзельнічаў у дзейнасці яўрэйскай абшчыны Канады.

Зноскі
------

1. 1 2  David Arnold Croll // Library of Parliament — 1876. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1589289'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1125633'></a>
2. ↑  *Крол Давид Арнольд* — артыкул з Расійскай яўрэйскай энцыклапедыі

Спасылкі
--------

* *Крол Давид Арнольд* — артыкул з Расійскай яўрэйскай энцыклапедыі


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
**Tubifera ferruginosa** — від міксаміцэтаў з сямейства *Reticulariaceae*.

Апісанне
--------

Плазмодый бескаляровы, але пры паспяванні становіцца спачатку малочна-белым, затым — ружовым. Спарафоры прадстаўляюць сабой псеўдаэталіі, утвораныя шчыльна прылеглымі адзін да аднаго востраканцовымі спарангіямі цыліндрычнай формы, звычайна некалькі вуглаватымі ад ўзаемнага сціску. Псеўдаэталіі могуць дасягаць да 15 см у дыяметры, але звычайна іх памеры ляжаць у межах 0,5—1,8 см. Спарангіі дасягаюць да 0,4 мм у дыяметры і да 5 мм у вышыню. Споранашэнні іржава-карычневыя або жаўтлява-карычневыя, часта з вясёлкавым адлівам. Перыдый плёнкавы, з вясёлкавым адлівам, у праходзячым святле светла-карычневы, без гранулярных уключэнняў. Ён рэпаецца апікальна, і як правіла асновы спарангіяў пасля гэтага застаюцца шчыльна прыціснутымі адзін да аднаго, нагадваючы пчаліныя соты. Гіпаталус звычайна слаба прыкметны, але часам чорны і губчаты, у таўшчыню не перавышае 0,1 мм. Ножка, калонка, капіліцый і псеўдакапіліцый адсутнічаюць. Споры ў масе іржава-карычневыя, у праходзячым святле светла-карычневыя, шарападобныя, з раўнамерна патоўшчанай абалонкай. Дыяметр спор 6-8 мкм. Дзве траціны паверхні арнаментаваны дробнай сетачкай, а астатняя частка пакрыта дробнымі бародаўкамі або гладкая.

Распаўсюджанне і экалогія
-------------------------

Сустракаецца ва ўмераных зонах Еўразіі і Паўночнай Амерыкі ў лясах розных тыпаў, на моцна згнілай драўніне.

Падвіды
-------

Вылучаюць 2 падвіды:

* *Tubifera ferruginosa* subsp. *ferruginosa* Leontyev, Schnittler & S. L. Stephenson — верхавіны спарангіяў ад паўсферычных да тупа канічных. Маладыя споранашэнні ад бледна-памяранцава-ружовых да пунсовых.
* *Tubifera ferruginosa* subsp.*acutissima* Leontyev, Schnittler & S. L. Stephenson — верхавіны спарангіяў завострана канічныя з шылападобнымі кончыкамі. Маладыя споранашэнні густа ружовыя.

Галерэя
-------

* Спелы псеўдаэталійСпелы псеўдаэталій
* Tubifera ferruginosa subsp. acutissima*Tubifera ferruginosa subsp. acutissima*

Зноскі
------

1. ↑  *Гмошинский В. И. Дунаев Е. А. Киреева Н. И.* Определитель миксомицетов Московского региона. — М: АРХЭ, 2021. — С. 311. — 342—343 с. — ISBN 978-5-94193-089-0.
2. 1 2  *Leontyev D. V. Schnittler M. Stephenson S. F.* A critical revision of the *Tubifera ferruginosa* complex(англ.) // *Mycologia*. — 2015. — Vol. 107. — P. 959–985. — DOI:10.3852/14-271

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · Mycobank · NCBI |
Пасяджэнне Пастаяннай Рады.
**Пастаянная Рада** (польск.: Rada Nieustająca) — найвышэйшы адміністрацыйны орган Рэчы Паспалітай у 1775—1789 гадах

Створана ў сакавіку 1775 года пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай з ініцыятывы расійскай імператрыцы Кацярыны II. Да 1789 года Рада была галоўным адміністрацыйным органам Рэчы Паспалітай.

Склад Рады
----------

* кароль;
* прадстаўнікі Сената (18 сенатараў);
* шляхта (18 шляхціцаў).

Дэпартаменты Рады
-----------------

* Дэпартамент замежных спраў;
* Ваенны дэпартамент;
* Дэпартамент паліцыі;
* Дэпартамент скарбу;
* Дэпартамент юстыцыі.

Кожныя два гады склад Рады пераабіраўся на 1/3.

Ужо першы склад Рады выбіраўся паводле спісу, пададзенага Кацярынай II (толькі тры кандыдаты трапілі ў Раду з аналагічнага «прускага ліста»). Дэкрэты Пастаяннай Рады падпісваў кароль, але ён не меў права іх адхіляць.

Пастаянная Рада выбіралася на Вальных Соймах і была падсправаздачная Сойму. Па сутнасці, Рада стала першым у гісторыі Рэчы Паспалітай органам «міжсоймавай» вышэйшай улады, які кантраляваў усе сферы жыцця краіны.

19 студзеня 1789 года на пасяджэнні Чатырохгадовага сейма Пастаянная Рада ліквідавана абсалютнай большасцю галасоў.

Літаратура
----------

* Нарыс гісторыі Польскай Дзяржавы і Народа / Укладанне: Мар’ян Семаковіч. -- Варшава, 2006
* *Анішчанка Я.* Пастаянная Рада // Энцыклапедыя ВКЛ. Т. II. -- Мінск, 2007

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
Асноўны артыкул: **Адміністрацыйны падзел Ірландыі**
Сцяг чатырох правінцый.
**Правінцыі** — гістарычныя тэрытарыяльна-адміністрацыйныя адзінкі верхняга ўзроўню ў Ірландыі. З'явіліся ў эпоху гаэльскага кіравання, замяніўшы сістэму падзелу на так званыя *туата*, якая існавала да таго .

Першапачаткова Ірландыя падзялялася на пяць правінцый — Ленстэр, Манстэр (Мунстэр), Конахт, Ольстэр і Міт. Затым правінцыя Міт, самая маленькая з пяці, была ўключана ў склад Ленстэра ў якасці графства.

У перыяд ірландскага «залатога веку» правінцыі ўяўлялі сабой слаба звязаныя каралеўствы-федэрацыі з не вельмі выразна акрэсленымі межамі. У наш час чатыры правінцыі не маюць афіцыйнага юрыдычнага статусу, з'яўляючыся ў сутнасці групоўкамі з адпаведных графстваў. Пры гэтым Ленстэр, Манстэр і Конахт цалкам знаходзяцца ў складзе Рэспублікі Ірландыі, а ў Ольстэры шэсць графстваў адносяцца да Паўночнай Ірландыі.

|  |  |
| --- | --- |
|  |      Ленстэр (найбуйнейшы горад — Дублін)     Манстэр (найбуйнейшы горад — Корк)      Конахт (найбуйнейшы горад — Голуэй)     Ольстэр (найбуйнейшы горад — Белфаст) |

| Традыцыйныя правінцыі Ірландыі |
| --- |
| Конахт | Голуэй · Літрым · Мея · Раскоман · Слайга |  |
| Манстэр | Керы · Клэр · Корк · Лімерык · Тыперэры · Уотэрфард |
| Ленстэр | Дублін · Карлау · Кілдэр · Кілкені · Лаўт · Графства Лііш · Лонгфард · Міт · Офалі · Уіклау · Уэксфард · Уэстміт |
| Ольстэр | Антрым · Арма · Даўн · Данегол · Каван · Ландандэры · Монахан · Тыран · Фермана |
Першая палоса газеты СФМ — *«Крошка»*
**Саюз Фашысцкіх Малютак** — дзіцячая арганізацыя Усерасійскай фашысцкай партыі, створаная ў 1934 годзе ў Харбіне, у якую маглі ўваходзіць *«рускія хлопчыкі і дзяўчынкі, якія вераць у Бога, любяць Расію, якія шануюць Працу»*. Арганізацыя дзеяла ў адпаведнасці са Статутам Саюза Фашысцкіх Малютак.

Заяўленая мэта Саюза — «выратаванне Расійскіх дзяцей ад уплыву вуліцы і дэнацыяналізацыі, выхаванне іх для будучай Расіі ў рэлігійна-нацыянальным фашысцкім духу». Членамі Саюза маглі быць дзеці расійскіх эмігрантаў у веку ад 3 да 10 гадоў. Для ўступу ў Саюз было досыць запіскі бацькоў пра згоду.

Фашысцкія малюткі дзяліліся на: простую фашысцкую малютку, разумную малютку, малютку-ўсёведу і малютку-авангардыстку. Па дасягненні 10-гадовага ўзросту фашысцкая малютка пераходзіла ў Авангард — Саюз Юных Фашыстаў ці Саюз Юных Фашыстак.

У Саюзе існавалі пасады: старэйшы ці старэйшая ачага, начальнік ці начальніца раёна і начальнік ці начальніца аддзела.

Структурныя адзінкі Саюза складалі: ачагі (некалькі малютак, што жывуць паблізу адзін ад аднаго ці навучэнцаў у адной школе, адным класе), група ачагоў вызначанага раёна складалі раён, група раёнаў у вызначаных тэрытарыяльных межах складалі аддзел.

На чале Саюза Фашысцкіх малютак стаяў Кіроўны цэнтр СФМ, які засноўваўся загадам Кіраўніка УФП.

Форма фашысцкіх малютак складалася: у хлопчыкаў — з чорнай кашулі, партупеі і чорных штаноў, у дзяўчынак — з чорнага сарафана, надзетага на белую блузу.

Літаратура
----------

* Азбука фашизма / Сост. Г. В. Тараданов, при участ. В. В. Кибардина, под ред. и с доп. К. В. Родзаевского. — Харбин: Наш путь, 1935. — 110 с. Архівавана 4 сакавіка 2014.
* *Окороков А. В.* Фашизм и русская эмиграция (1920—1945 гг.). — М.: Руссаки, 2002. — 593 с. — ISBN 5-93347063-5.
* *Родзаевский К. В.* Завещание русского фашиста. — М.: ФЭРИ-В, 2001. — 512 с. — ISBN 5-94138-010-0.
* *Сидорчик А.* Свастика над Харбином. Как борцы с большевизмом стали русскими фашистами // *Аргументы и факты*. — 26.05.2016.
* *Стефан Д.* Русские фашисты: Трагедия и фарс в эмиграции, 1925—1945 = The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile, 1925—1945. — М.: Слово, 1992. — 441 с. — ISBN 5-85050-314-5.
* *John J. Stephan.* The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile, 1925—1945. — New York: Harper & Row, 1978. — 450 p. — ISBN 0-06-014099-2.

| ⛭Рускі фашызм у 1930—1940 гады |
| --- |
| Арганізацыі | 
Расійская фашысцкая партыя •
Расійскі жаночы фашысцкі рух •
Саюз фашысцкай моладзі •
Саюз юных фашыстак — Авангард •
Саюз юных фашыстаў — Авангард •
Саюз Фашысцкіх Малютак •
Усерасійская фашысцкая арганізацыя 
 |  |
| Асобы | 
Леў Ахоцін •
Анастасій Вансяцкі •
Міхаіл Маткоўскі •
Арсеній Нясмелаў •
Канстанцін Радзаеўскі •
Барыс Тэдлі •
Канстанцін Сцяклоў 
 |
| Друкаваныя выданні | 
газета «Крошка» •
газета «Наш Путь» •
газета «Нация» •
часопіс «Нация» •
газета «Русский авангард» •
газета «Фашист»
 |
| Працы | 
Тэстамент рускага фашыста |
| Спісы | 
Спіс падсудных працэсу над «сямёнаўцамі»

 |
**«Пошлая Молли»** (ад рус. «Пахабная Моллі») — рускамоўны украінскі гурт, заснаваны музыкай са Змііва Кірылам Тымашэнка, больш вядомым пад псеўданімам «Кірыл Бледны». Гурт ёсць вельмі папулярным на тэрыторыі былога СНД. Выконвае музыку ў стылі сінт-панк та мамбл-рок, паядноўвая поп-панк з электроннай музыкай. Саліст гурта апісвае «Пахабную молі» як зборны вобраз сапсаванай школьніцы.

Гісторыя
--------

Кірыл Тымашэнка, засноўнік гурту, нарадзіўся ў горадзе Змііў на Харкаўшчыні ва Украіне. Гурт быў заснаваны ў 2016, першы канцэрт быў дадзены ў гэтым жа годзе, але глядачамі збольшага былі сябры ці знаёмыя Кірыла. На наступным выступе замест чаканых 150 людзей сабралася 400. За рэкламу Кірыл не плаціў. Папулярнасць пачала паступова зрастаць сама сабой праз паблікі ў расійскай сацыяльнай сетцы "Укантакце".

Да расійскага ўварвання ва Украіну, гурт актыўна выступаў ў Расіі. Пры гэтым, летам 2018 года гурт адмовіўся выступаць на расійскім фестывалі "Нашествие" праз удзел Мінабароны РФ, растлумачыўшы гэта тым, што "там дзе музыка, няма месца зброі"

У лістападзе 2023 Кірыл Тымашэнка ў Польшчы выклаў відэа, дзе выказаў незадаволенасць з нагоды польскай мовы, і прапанаваў палякам перайсці на "нармальную" мову — рускую. Таксама ён параіў Польшчы зноў стаць часткай Расійскай імперыі. Пасля абурэння падпісчыкаў ён заявіў, што відэа быццам бы было пародыяй. У выніку 7 лістапада кампанія-арганізатар «Winiary Bookings» адмяніла ўсе канцэрты гурта ў Польшчы з-за антыпольскіх выказванняў вакаліста.

Склад
-----

* Кірыл «Бледны» Тымашэнка — вакал, рэч, аўтар
* Дзьмітро Ганчарэнка — бас-гітара
* Касцянтын Пыжаў — гітара (з 2018)
* Павел Халадзянскі — ударны (з 2017)

**Былыя ўдзельнікі:**

* Андрэй густэй — гітара (2017—2018)
* Яўген Мількоўскі — гітара (2017)
* Арцём Мікаелян — клавішныя (2016)
* Павло Валовіч — ударныя (2016—2017)

Дыскаграфія
-----------

### Альбомы

* 2017 — «8 спосабаў як кінуць дрочыць»

### Міні-альбомы

* 2018 — «Сумная дзяўчынка з вачыма як у сабакі»
* 2018 — «Вельмі страшная Моллі 3. Частка 1»
* 2020 — «Paycheck»

### Відеокліпи

* 2017 — «Улюбленая песня тваёй сястры»
* 2018 — «Тыповая вячэрка з басэйнам»
* 2018 — «Усі хочуць мяне поцалаваць» (пазней быў выдалены)
* 2018 — «Ctrl+Zzz»
* 2019 — «ЛОЛ»
* 2019 — «Мядзьведзік» (feat. KATERINA)
* 2020 — «Ты разбіла татаву машыну»
* 2021 — «Кантракт»
* 2021 ― «Дом Перыньён» (feat. Елджей)
* 2022 ― «#HABIBATI» (feat. Hoffmanita)

Заўвагі
-------
Казакі персідскай брыгады
**Персідская казачая брыгада** (перс.: بریگاد قزاق) (у 1916 годзе перафарміравана у дывізію) — кавалерыйскае злучэнне, створанае ў Персіі ў 1879 годзе на ўзор церскіх казачых частак. Навучанне асабістага складу ажыццяўлялі ваенныя інструктары з складу рускай ваеннай місіі, камандзірам брыгады быў расійскі афіцэр, які атрымліваў дараванне ад расійскага ўрада. З 1884 года ў складзе брыгады з’явілася артылерыйская батарэя, пазней — пяхота.

У задачы брыгады ўваходзіла ахова шаха і вышэйшых службовых асоб Персіі, каравульная служба пры консульствах, дыпламатычных місіях, міністэрствах, арсеналах, аддзяленнях банкаў, падаўленне беспарадкаў у краіне і спагнанне падаткаў з насельніцтва.

У 1916 годзе брыгада была перафарміравана ў дывізію. Для падтрымання парадку ў Персіі і барацьбы з паўстанцамі з восені 1916 былі сфармаваныя атрады, якія ўваходзілі ў дывізію.

Расфарміравана ў пачатку 1920-х гадоў.

Спасылкі
--------

* ПЕРСИДСКАЯ Е. В. ШАХА КАЗАЧЬЯ ДИВИЗИЯ Архівавана 17 сакавіка 2016.  (руск.)
* Андрей Серба. Казачество и Персия Архівавана 26 жніўня 2014.  (руск.)
* Гоков О. А. К вопросу о кризисе в Персидской казачьей бригаде (1892—1893 гг.) // Вісник Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. — 2003. — № 594. Історія. — Вип. 35. — С. 74-81.
* Гоков О. А. Российские офицеры и Персидская казачья бригада (1877—1894 гг.) // Canadian American Slavic Studies. — 2003. — Vol.37. — № 4. — Р. 395—414.
* Роль персидской казачьей бригады в определении политики Ирана (1905—1925 гг.) Архівавана 10 студзеня 2007.  (руск.)
* Красняк О. А. Русская военная миссия в Иране (1879 − 1917 гг.) как инструмент внешнеполитического влияния России  (руск.)
* COSSACK BRIGADE Архівавана 8 снежня 2010.  (руск.)
**Блумсберы** (англ.: Bloomsbury) — традыцыйны цэнтр інтэлектуальнага жыцця Лондана, гістарычны раён, размешчаны ў паўднёвай частцы раёна Лондана (бара) Камдэн у заходняй частцы (Вест-Энд) цэнтра горада (Унутраны Лондан).

Для гэтага раёна характэрныя азелянёныя плошчы («скверы») — Расел-сквер, Бедфард-сквер, Блумсберы-сквер, Гордан-сквер і іншыя. Некаторыя з іх захоўваюць першапачатковую георгіянскую забудову XVIII стагоддзя, калі горадабудаўнічую дзейнасць на поўначы Лондана вялі герцагі Бэдфарды з сямейства Раселаў.

У Блумсберы размешчаны шматлікія адукацыйныя ўстановы (Лонданскі ўніверсітэт, Універсітэцкі каледж Лондана, Каралеўская Акадэмія драматычнага мастацтва), бальніцы, а таксама Брытанскі музей. У пачатку XX стагоддзя тут збіраўся ўплывовы гурток англійскіх інтэлектуалаў, вядомы як група Блумсберы.
**Mapbox** з’яўляецца амерыканскім пастаўшчыком карыстацкіх анлайн-карт для вэб-сайтаў і прыкладанняў, такіх як Foursquare, Lonely Planet, Facebook, Financial Times, The Weather Channel і Snapchat. З 2010 года ён хутка пашырыў нішу карыстацкіх карт, у адказ на абмежаваны выбар, прапанаваны пастаўшчыкамі карт, такімі як Google Maps. Mapbox з’яўляецца стваральнікам або актыўным удзельнікам некаторых адкрытых картаграфічных бібліятэк і прыкладанняў, уключаючы бібліятэку Mapbox GL-JS JavaScript, спецыфікацыю MBTiles, картаграфічную IDE TileMill, бібліятэку Leaflet JavaScript, а таксама мову стылістыкі карт і парсер CartoCSS.

Гісторыя
--------

Стартап быў створаны ў 2010 годзе ў рамках Development Seed для таго, каб прапанаваць наладу карт для некамерцыйных кліентаў. Ён быў запушчаны да раўнда фінансавання ў памеры 10 мільёнаў долараў ЗША ў 2013 годзе кампаніяй Foundry Group. У чэрвені 2015 года кампанія Mapbox абвясціла аб прыцягненні 52,55 мільёнаў долараў ЗША ў рамках раўнда фінансавання серыі ў пад кіраўніцтвам DFJ Growth.

Ранняя работа над інструментамі OpenStreetMap, уключаючы рэдактар iD, была прафінансавана за кошт гранта ў $575,000 ад Фонду Найта.

11 ліпеня 2016 года MapQuest спыніў выкарыстанне адкрытага API тайлаў, а такія карыстальнікі, як GNOME Maps, былі пераведзены на часовы свабодны ўзровень тайлавага сервера Mapbox пры разглядзе альтэрнатыўных варыянтаў.

У кастрычніку 2017 года SoftBank разам з іншымі існуючымі інвестарамі, уключаючы венчурныя кампаніі Foundry Group, DFJ Growth, DBL Partners і Thrive Capital, ажыццявіў інвестыцыі ў Mapbox Inc. на суму $ 164 млн. У лістападзе 2017 года кампанія Mapbox набыла стартап Mapdata на базе беларускай нейронавай сеткі.

У студзені 2018 года кампанія Mapbox набыла каманду распрацоўшчыкаў адкрытага рухавічка маршрутызацыі Valhalla.

Крыніцы даных і тэхналогія
--------------------------

Даныя бяруцца з адкрытых крыніц, такіх як OpenStreetMap і NASA, а таксама з набытых уласных крыніц даных, такіх як DigitalGlobe. Тэхналогія заснавана на Node.JS, Mapnik, GDAL і Leaflet.

Mapbox выкарыстоўвае ананімізаваныя даныя з тэлеметрычных пінгаў, такіх як Strava і RunKeeper, для ідэнтыфікацыі верагодных адсутных даных у OpenStreetMap з дапамогай аўтаматычных метадаў, затым ўручную прымяняе выпраўлення або паведамляе аб праблеме распрацоўнікам OSM.

Заўвагі
-------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Спасылкі
--------

* mapbox.com (англ.) — афіцыйны сайт
* Mapbox Streets, глобальная карта с детализацией на уровне улиц
* Mapbox Outdoors, высокоуровневая топографическая и батиметрическая карта
* Earthquake Risk Zones, Риск землетрясений отображен на карте в сравнении с активными проектами USAID в Тихоокеанском регионе.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мірбабаева.
**Башарат Талаганаўна Мірбабаева** (узб.: Bashorat Toʻlaganovna Mirboboyeva; 5 снежня 1916 — 20 сакавіка 2010) — машыніст паравоза ва Узбекскай ССР. Акрамя таго, што яна была першай жанчынай ва Узбекскай ССР, якая вадзіла цягнік, яна таксама была першай узбекскай жанчынай, якая скокнула з парашутам з самалёта.

Ранні перыяд жыцця
------------------

Нарадзілася ў Алматы 5 снежня 1916 года. Мала што вядома пра яе маладосць і нават пра тое, калі яна пераехала ва Узбекскую ССР да таго, як стала знакамітай. У сярэдзіне 1930-х гадоў яна наведвала мясцовы аэраклуб, працуючы радысткай на чыгунцы ў Ташкенце. У аэраклубе яе інструктарам быў Абдусамат Тайметаў  (руск.) (бел. першы ўзбекскі лётчык. У жніўні 1935 года яна стала першай узбекскай жанчынай, якая скокнула з парашутам з самалёта.

Чыгуначная кар’ера
------------------

У 1937 годзе скончыла навучанне на памочніка машыніста паравоза. Перш чым вучыцца на вядучага машыніста лакаматыва, Лазар Кагановіч заклікаў жанчын навучацца кіраванню паравозамі, таму яна трэніравалася разам з 26 іншымі жанчынамі-чыгуначнікамі ў Цэнтральнай Азіі, якія прайшлі навучанне на машыністаў чыгункі. У 1939 годзе яна ўпершыню кіравала паравозам у якасці вядучага машыніста. Неўзабаве пасля гэтага яна стварыла жаночую лакаматыўную брыгаду для падтрымкі ваенных дзеянняў падчас Другой сусветнай вайны.Падчас вайны яна вазіла пастаўкі грузаў з Узбекскай ССР на перадавую. Аднойчы, 21 снежня 1941 года, яна вяла паравоз з дэлегацыяй для наведвання ўзбекскіх воінаў на перадавой, у якую ўваходзіў старшыня Узбекскай ССР Юлдаш Ахунбабаеў  (руск.) (бел.. 11 красавіка 1943 года яна прадстаўляла ўзбекскіх жанчын на злёце маці і жонак франтавікоў. Усяго за дзень да заканчэння вайны яе муж быў забіты. Пасля вайны яна працягнула працаваць машыністам чыгункі і перайшла на кіраванне цеплавоза. У 1951 годзе яе фатаграфія, зробленая ў ташкенцкім чыгуначным дэпо, стала вокладкай папулярнага часопіса «Огонёк».

Далейшае жыццё
--------------

Першапачаткова пасля сыходу з машыніста лакаматываў яна займалася патрыятычным выхаваннем моладзі. Пасля распаду Савецкага Саюза засталася ў невядомасці і адзначалася ва Узбекістане толькі пасля эпохі Карымава. Яна памерла ў Ташкенце ў сакавіку 2010 года.

Зноскі
------

1. ↑   Комсомол-- моя судьба: рассказы, очерки, репортажи, стихи
2. ↑  Сила стали в… хрупкости
3. ↑  День мира: … события вторника 27 сентября 1960 года
4. ↑  На паравоз
5. ↑  Politizdat. 1961
6. ↑  Vgudok (in Russian). 2020-09-23. Retrieved 2022-11-08.
7. ↑  Kovalev, Yuri (1969).
8. 1 2 3  Vatanparvar. No. 18 (2873). 1 May 2020. p. 7.
9. ↑  Tokhtakhodjaeva, Marfua (2000)
**Валерый Уладзіміравіч Страмук** (нар. 22 снежня 1957, Брэст) — беларускі палітык. Удастоены звання «Ганаровы чыгуначнік».

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, інжынер шляхоў зносін-будаўнік. Пасля заканчэння вучобы працаваў дарожным майстрам дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны, намеснікам начальніка дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны па штучных збудаваннях, намеснікам
начальніка дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны, дарожным майстрам, начальнікам участка, прарабам, галоўным інжынерам Брэсцкай дыстанцыі шляху, начальнікам Жабінкаўскай дыстанцыі шляху транспартнага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Брэсцкае аддзяленне Беларускай чыгункі». Былы намеснік Начальніка Беларускай чыгункі.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Стромук Валерий Владимирович Архівавана 26 верасня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Удодаў.
**Аляксандр Пятровіч Удодаў** (нар. 19 снежня 1952, Гродна, Гродзенская вобласць, БССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 19 снежня 1952 года ў г. Гродне.

Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, інжынер шляхоў зносін — механік.

Прайшоў працоўны шлях ад брыгадзіра лакаматыўнага дэпо да начальніка РУП «Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі».

Выбіраўся ў склад Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання, з’яўляўся членам Пастаяннай камісіі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні.

З’яўляўся дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага склікання.

Заслужаны работнік транспарту Рэспублікі Беларусь.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае дачку і сына.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Троіцкая царква.
**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўная царква ў Ельску. Помнік драўлянага дойлідства.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1769—1780 гг. у г. Ельск (вул. Ленінская, 3). Мае рысы стылю класіцызму. У 1870—1871 гг. да бабінцу прыбудаваная званіца (васьмярык на двух чацверыках), завершаная высокім шатром.

Архітэктура
-----------

Пяцізрубны крыжова-купальны храм. Цэнтральны васьмігранны зруб (даўжыня 23 м, шырыня 14 м, вышыня 11,8 м) завершаны масіўным светлавым васьмерыком з купальным пакрыццём. Прамавугольны бабінец, гранёныя алтарныя і бакавыя зрубы накрытыя пакатымі двухсхільнымі дахамі з вальмамі на тарцах. Сцены вертыкальна ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі і прарэзаныя вокнамі з паўцыркульнымі завяршэннямі.

Інтэр’ер
--------

У інтэр’еры дамінуе двухсветлавая прастора сяродкрыжжа, перакрытая гранёным шатровым скляпеннем. У яе шырокімі прасветамі адкрываюцца бакавыя памяшканні. Над бабінцам размешчаны хоры. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

У 1939—1941 гг. царква была зачынена, зараз дзейнічае. Помнік рэспубліканскага значэння.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Ельская Троіцкая царква // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Троіцкая царква (Ельск) на Вікісховішчы |

* Свята-Троіцкая царква (Ельск) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Троіцкая царква (Ельск) на сайце Radzima.org
* Свята-Троіцкая царква (Ельск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Злучаныя Штаты.

**Злучаныя Шта́ты А́фрыкі** — аб'яднанне на базе афрыканскіх дзяржаў, стварэнне якога было прапанавана прэзідэнтам Ганы Квамэ Нкрумай і пазней падтрымана лідарам Лівіі Муамарам Кадафі.

Ідэя стварэння адзінай афрыканскай дзяржавы належыць першаму прэзідэнту Ганы Квамэ Нкрума. Пазней да гэтай ідэі вярнуўся Муамар Кадафі, заклікаючы да аб'яднання Афрыкі на самітах у Ламэ (Тога) у 2000 годзе , Конакры (Гвінея) у чэрвені 2007  і Адыс-Абебе (Эфіопія) у лютым 2009 .

Утварэнне Злучаных Штатаў Афрыкі падтрымліваецца некаторымі іншымі афрыканскімі палітыкамі, напрыклад, прэзідэнтам Сенегала Абдулаем Вадам. Стварэнню такой дзяржавы супрацьстаіць іншы блок на чале з ПАР.

Злучаныя Штаты Афрыкі, калі яны будуць створаны (і будуць складацца з усе дзяржавы Афрыкі), зоймуць 3-е месца ў свеце паводле насельніцтва (у 2009 яно складзе каля 992 мільёнаў чалавек) і першае — паводле тэрыторыі. Насельніцтва гэтай дзяржавы будзе гаварыць прыкладна на 2 000 мовах.

Зноскі
------

1. ↑  United States of Africa?, BBC News, 11 ліпеня 2000  (англ.)
2. ↑  Gaddafi Calls for a «U.S.» of Africa  (англ.)
3. ↑  AU summit extended amid divisions, BBC News, 4 лютага 2009  (англ.)

Спасылкі
--------

* Злучаныя Штаты Афрыкі  (англ.)
* Злучаныя Штаты Афрыкі: блог Архівавана 4 снежня 2016.  (англ.)

Гл. таксама
-----------

* Афрыканскі саюз
* Злучаныя Штаты Амерыкі
**Се́льская грамада́** (руск.: сельское общество) — найніжэйшая грамадска-адміністрацыйная адзінка ў Расійскай імперыі, некалькі сельскіх грамад утваралі воласці. 

Сельскія грамады былі створаны ў выніку рэформы графа Кісялёва па кіраванні казённай маёмасцю 1837—1841 гадоў і першапачаткова распаўсюджваліся толькі на дзяржаўных (казённых) сялян еўрапейскай часткі Расійскай імперыі. Адна сельская грамада ўключала або адзін вялікі населены пункт, або некалькі маленькіх суседніх. У ходзе вызвалення панскіх сялян ад прыгоннай залежнасці паводле сялянскай рэформы 1861 года сельскія таварыствы былі ўтвораны таксама для былых панскіх сялян, звычайна такія сельскія грамады складаліся з сялян аднаго ўладальніка.

Сельскія грамады былі калектыўнымі ўладальнікамі зямлі паселішчаў (вуліцы, праезды). Таксама сельскія грамады маглі быць калектыўнымі ўладальнікамі надзельнай зямлі, якія давалі іх асобным сялянам у часовае карыстанне. Кіраванне сельскай грамадой ажыццяўляў сельскі сход і сельскі стараста. Сельская грамада магла выбіраць або прызначаць службовых асоб, такіх як зборшчыкі падаткаў, пісары, наглядчыкі хлебных магазінаў, вучылішчаў і бальніц, лясных і палявых вартаўнікоў і іншых. Паводле сацыяльна-эканамічнай сутнасці сельская грамада была сельскай абшчынай.

Грамада была важным органам кантролю сялянскага жыцця, з яе згоды селянін мог мяняць месца жыхарства, ажыццяўляць сямейны раздзел і да т. п.

На Беларусі
-----------

У 1877 годзе на Беларусі было 6386 сельскіх грамад, пераважная бальшыня з якіх — грамады былых панскіх сялян, вызваленых ад прыгоннай залежнасці.

Крыніцы
-------

1. 1 2  ЭГБ 2001, с. 282.
2. ↑  *Маскевіч Г.* Да пытання аб вызначэнні тэрмінаў сельская «грамада» і «абшчына» ў беларусі ў другой палове ХІХ ст. (бел.) // *редкол. : Т. А. Новогродский (отв. ред.) [и др.]* Этнокультурное развитие Беларуси в XIX – начале ХXI в.: материалы междунар. науч.-практ. конф. : зборнік. — Минск: БГУ, 2011. — С. 197—200.

Літаратура
----------

* *Вячаслаў Панюціч.* Сельская грамада // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — С. 282. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Старадубскі павет.
**Стараду́бскі паве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — горад Старадуб.

Галоўныя гарады — Дрокаў, Мглін, Пагар, Папова Гара, Почап, Сураж, Трубецк.

Гісторыя
--------

У 1613 Вальны сойм аднавіў Смаленскае ваяводства ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, што вызнала Маскоўская дзяржава пры складанні Дэвулінскага перамір’я (1618). У 1625 утварыліся Смаленскі і Старадубскі павет, у склад апошняга ўвайшлі Старадубскі, Папоўгорскі, Почапскі і Трубчэўскі «ўезды» (колішнія адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Маскоўскай дзяржавы).

У 1626 прайшоў першы павятовы шляхецкі соймік. У 1646 з Кіеўскага ваяводства ў склад павета перадалі Лоеўска-Любецкае староства.

У 1648 тэрыторыю павета акупавалі казакі Б. Хмяльніцкага, мясцовая шляхта ўцякла на захад і атрымала назву «эгзулянты». Згодна з Андрусаўскім перамір’ем (1667) Севершчына апынулася пад уладай Маскоўскай дзяржавы.

### Старадубская шляхта

У 1670 годзе для надзялення зямлёй старадубскай шляхты вылучылі Ожскае (Гожскае) староства (гл. Гожа) і Клейвы ў Гарадзенскім павеце, Пашырвінцкае староства ў Ковенскім павеце, Уцянскае староства ў Вількамірскім павеце. Ад 1777 года старадубская шляхта збіралася на соймікі ў Жыжморах у Троцкім павеце.

Ураднікі
--------

Асноўны артыкул: **Старосты старадубскія**
Мясцовая шляхта абірала двух паслоў на Вальны сойм і двух дэпутатаў на Галоўны Трыбунал. Павятовы мундзір складаўся з «сапфіровага» кунтуша, залатых жупана і адваротаў.

На Гарадзенскім сойме 12 студзеня 1793 дзеля павелічэння колькасці сенатараў ад ВКЛ быў намінаваны кашталян старадубскі шляхам павышэння да кашталянскай годнасці мясцовага павятовага маршалка, якім на той момант быў Ян Біспінг. Ён атрымаў прывілей 26.10.1793, але ўжо ў снежні таго ж года новая адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа Рэчы Паспалітай скасавала старадубскую кашталянію. У выніку кашталян старадубскі захаваў свой тытул, але ўжо не меў сенатарскіх паўнамоцтваў.

Галерэя
-------

* Помнікі архітэктуры
* Мікольская царква ў Новым РопскуМікольская царква ў Новым Ропску
* Царква Раства Багародзіцы ў Старым РопскуЦарква Раства Багародзіцы ў Старым Ропску
* Забрамскі манастырЗабрамскі манастыр
* Царква Раства Хрыстова ў СтарадубеЦарква Раства Хрыстова ў Старадубе

Гл. таксама
-----------

* Літвіны Севершчыны

Зноскі
------

1. ↑  *Пазднякоў В.* Смаленскае ваяводства // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 598. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
2. ↑  ЭнцВКЛ 2005.
3. ↑  С. Думин. Гербы городов Смоленского воеводства Речи Посполитой // «Вестник геральдиста» № 1 (4), 1991.

Літаратура
----------

* *Пазднякоў В.* Старадубскі павет // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 628. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шабановіч.
**Абу-Бекір Юх’янавіч Шабановіч** (нар. 22 лістапада 1939, недалёка ад Іўя, цяпер Беларусь) — мусульманскі рэлігійны і татарскі культурны дзеяч Рэспублікі Беларусь, выкладчык.

Біяграфія
---------

У дзяцінстве 4 гады вывучаў іслам у Іўеўскай мячэці. Пасля сканчэння ВНУ працаваў настаўнікам гісторыі і фізкультуры. Быў пераведзены на працу ў ідэалагічны аддзел Мінскага абкама КПБ. Пасля працаваў дырэктарам СШ № 65 імя Героя Савецкага Саюза Б. Акрэсціна г. Мінска.

Браў актыўны ўдзел у ісламскім рэлігійным і татарскім культурным руху, узначальваў «Беларускае грамадскае аб’яднанне татараў „Зікр уль-Кітаб"». У 2005 годзе на 6-м пазачарговым з’ездзе Мусульманскага рэлігійнага аб’яднання Беларусі быў абраны яго старшынёй (муфтыем).

У 2006 годзе абвінаваціў газету «Згода», якая перадрукавала карыкатуры на прарока Мухамеда, у знявазе пачуццяў вернікаў і палітычнай правакацыі, аднак выступіў супраць зняволення рэдактара газеты Аляксандра Здвіжкова.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. 1 2
5. ↑
6. ↑

Спасылкі
--------

* Три жизни муфтия Абу-Бекира(недаступная спасылка)
* Новы беларускі муфтый не бачыць праблем у адносінах з уладамі
* В Белоруссии возбудили уголовное дело против газеты в связи с публикацией карикатур на пророка Мухаммеда Архівавана 29 чэрвеня 2008.
**Прудок** — селішча каля вёскі Прудок Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці. Размяшчаецца каля старыцы правага берага ракі Бярэзіны на паўднёвы ўсход ад упадзення ў яе ручая, знаходзіцца на першай надпоймавай тэрасе.

Апісанне
--------

Адкрыў у 1976 годзе У. П. Ксяндзоў. У агаленні культурны пласт 0,4—0,5 м. У ім знойдзены фрагменты ляпной керамікі і косці жывёл, а таксама крамянёвыя прылады працы. Даследавала ў 1982, 1987 і 2012 гадах Н. М. Дубіцкая на плошчы 310 м². Культурны пласт — 0,2—1,3 м. Фрагменты глінянага посуду і крамянёвы інвентар (загатоўка сякеры, нажы, пласціны, скоблі, рэтушоры), знойдзеныя на селішчы, сведчаць пра адносіны гэтых рэчаў да эпохі бронзы. Кераміка з расчосамі і глянцаваннем, фрагменты ляпнога посуду, біканічныя гліняныя прасліцы і жалезныя прылады працы характарызуюць другі этап развіцця селішча (IV—VIII стст. н.э.). Культурны пласт 0,2—0,3 м. На ўскрайку тэрасы — рэшткі заглыбленага на 20—25 см зрубнага жытла. Яно мела печ-каменку, складзеную на мацерыку з буйных камянёў без прымянення сувязнага матэрыялу. Селішча мела таксама і трэці этап развіцця. Гэта канец X — XIII стагоддзі. Тэрытарыяльна селішча значна павялічылася. Багаты склад знойдзеных рэчаў, што адносяцца да гэтага перыяду. Ганчарныя гаршкі і міскі маюць хвалісты і лінейны арнаменты. Вялікую цікавасць уяўляюць металічныя прылады працы і ўпрыгожванні. Найперш, гэта літы бронзавы нацельны крыж. Ён арнаментаваны складаным рэльефным узорам. Сярод знаходак — вітыя скроневыя кольцы, залачоныя і двайныя з глухога жоўтага шкла пацеркі, люлька з белай гліны і інш. Такім чынам, селішча каля вёскі Прудок у сваім развіцці прайшло праз 3 тысячы гадоў.

Зноскі
------

1. ↑  Селішча перыяду раняга жалезнага веку, в. Дражня **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 28 студзеня 2022. Праверана 13 ліпеня 2021.

Спасылкі
--------

* Прудок (селішча) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Самарскі.
**Генадзь Леанідавіч Самарскі** (нар. 15 чэрвеня 1949, Стаўрапаль, РСФСР, СССР) — расійскі баскетбольны трэнер.

Кар’ера
-------

1989—1994 — галоўны трэнер моладзевай зборнай Беларусі, прызёра міжнародных спаборніцтваў «Сяброўства» 1990 і другога прызёра першынства СССР/СНД 1991.  

1991—1992 — трэнер каманды «РТІ» Мінск — чэмпіёна Беларусі.  

1992—1994 — галоўны трэнер каманды «ЭНКА» Мінская вобласць — прызёр чэмпіянату Беларусі.  

1996—1997 — галоўны трэнер каманды «Вахда» Дамаск — чэмпіён Сірыі 1997.  

1997—1998 — трэнер, затым галоўны каманды «РТІ-АЗАА» Мінск — прызёр Чэмпіянату Беларусі 1998.  

1999—2003 — заснавальнік і дырэктар баскетбольнага клуба «Аранжавы мяч», галоўны трэнер каманды «Аранж» Мінская вобласць.  

2014—2016 — галоўны трэнер зборнай каманды U-16 Рэспублікі Беларусь — шостае месца ў першасці Еўропы 2016 (другі дывізіён).

Дасягненні
----------

* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 1992/1993, 1997/1998.
* Чэмпіён Сірыі (1): 1996/1997.

Спасылкі
--------

* Президент клуба БКС «ОРАНЖ» Самарский Геннадий Леонидович
* Тренер — Самарский Геннадий Леонидович
**Андрэя скальная** (*Andreaea rupestris*) — від імхоў сямейства андрэевых (Andreaeaceae). Адзіны прадстаўнік старажытных прымітыўных андрэевых імхоў у Беларусі.

Апісанне
--------

Дзернавінкі невялікія, падушачкападобныя, зялёныя. Сцёблы 1-1,5 см вышынёй, простыя ці вілавата-разгалінаваныя, шматрадкова-густааблісцелыя. Лісце прама адстаіць або павернута ў адзін бок (сухое — прылеглае), падоўжана-яйкападобнае да косаяйкападобна-ланцэтнага, тупаватае ці завостранае, без жылак. Клеткі ліста акруглашматвугольныя або авальныя, з патоўшчанымі сценкамі, уверсе ліста на спінным баку папілозныя, у сярэдняй частцы ліста падоўжаныя, каля асновы вузкія. Каробачка падоўжана-яйкападобная, спелая — бура-чырвоная да чорнай, падымаецца на псеўданожцы і раскрываецца 4 падоўжнымі шчылінамі.

Пашырэнне
---------

Арктаальпійскі від, пашыраны ў Паўночным паўшар'і цыркумпалярна і пераважна ў Арктыцы; трапляецца таксама ў тайзе, на поўдзень ад яе — толькі ў гарах; расце ў Паўднёвай Амерыцы, на поўдні Афрыкі, у Тасманіі, Новай Зеландыі, Акіяніі, Антарктыдзе. У Беларусі дакладна вядома месца росту ў Белавежскай пушчы, расце на гранітных валунах у разрэджаных лясах.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Аднадомная расліна. Спараносіць увесну і летам.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. Мн: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мальта (значэнні).
**Мальта** — адна з найбольш вядомых познепалеалітычных стаянак Сібіры. Знаходзіцца каля цяперашняга сяла Мальта Усольскага раёна Іркуцкай вобласці Расіі, на рацэ Белай, на захад ад возера Байкал.

Стаянка была адкрыта, калі селянін Савельеў, вырашыўшы паглыбіць у сябе дома склеп, выкапаў з зямлі вялізную костку. Загадчык вясковай чытальні Бертрам выказаў здагадку незвычайнасць дадзенай знаходкі паведаміў пра яе ў Іркуцк. 7 лютага 1928 года супрацоўнік Іркуцкага краязнаўчага музея Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў (будучы стваральнік метаду антрапалагічнай рэканструкцыі асобы па чэрапе, «метад Герасімава»), прыбыў у Мальту і летам пачаў раскопкі. Ім была вывучана тэрыторыя плошчай каля 1000 м².

Радыёвугляродная датыроўка стаянкі паказвае, што яна існавала ў пачатку сартанскага зледзянення, прыкладна 14750 гадоў назад (XIII тысячагоддзе да н. э.). Пазнейшыя дадзеныя далі дату каля 24 тысячы гадоў таму. Інвентар блізкі да матэрыялаў стаянак Бурэць (знаходзіцца за 20 км ад Мальты) і Ачынскай, на гэтай падставе вылучаецца мальцінска-бурэцкая культура.

У 2020 годзе на стаянцы Мальта археолагі праводзілі выратавальныя работы, бо па тэрыторыі стаянкі пройдзе дарога, прадугледжаная праектам будаўніцтва абходу горада Усолле-Сібірскае.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Беларусь.
**«Беларусь»** — беларускі штомесячны ілюстраваны грамадска-палітычны часопіс.

Гісторыя
--------

Заснаваны Саюзам пісьменнікаў Беларусі. Выдаецца са студзеня 1944 года. У 1944 годзе выходзіў паралельна на беларускай і рускай мовах, спачатку ў Маскве (№ 1—3), потым у Мінску. З 1945 года выдаваўся на беларускай мове. Часам лічыцца, што часопіс з’яўляецца адноўленым часопісам «Чырвоная Беларусь».

Сучаснасць
----------

З 2005 года мае назву «Беларусь. Belarus». Заснавальнікамі з’яўляюцца Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь, рэдакцыя газеты «СБ. Беларусь сегодня», «Белзнешэканомбанк». Выходзіць на англійскай, французскай, нямецкай, іспанскай і польскай мовах.

Галоўныя рэдактары
------------------

* Ілья Гурскі (1944—1960)
* Міхась Калачынскі (1960—1978)
* Аляксандр Шабалін (1978—2003)
* Алесь Жук (2003—2005)
* Віктар Харкоў (з 2005)

Зноскі
------

1. ↑  ЭнГістБел, Т.1 с.483 Конан У. М.
**Вяндра** (эст.: Vändra) — гарадскі пасёлак у воласці Пых’я-Пярнумаа павета Пярнумаа, Эстонія. Да рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года Вяндра быў пасялковай воласцю. Пасля рэформы нараўне з пасёлкам Пярну-Яагупі з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам воласці Пых’я-Пярнумаа. Размешчаны за 40 кіламетраў на паўночны ўсход ад павятовага цэнтра — горада Пярну, за 110 км ад Таліна. Плошча пасёлка — 3,2 км². Вышыня над узроўнем мора — 42 метры. Праз пасёлак працякае рака Вяндра.

Зноскі
------

1. ↑  Maakatastri statistika — Land Board. Праверана 12 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5401570'></a>
2. ↑  2021 census of Estonia Праверана 28 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97286236'></a>
3. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн — карта Эстоніі
**LiveLib** (Жывая бібліятэка, Лайвліб) — рускамоўны інтэрнэт-праект, сацыяльная сетка, прысвечаная літаратуры. Сайт змяшчае інфармацыю аб кнігах, пісьменніках, выдавецтвах, бібліятэках.

Дзейнасць
---------

На сайце карыстальнікі могуць весці чытацкія дзённікі, абмяркоўваць кнігі і пісаць рэцэнзіі. Каманда сайта публікуе навіны аб новых кнігах і выданнях, літаратурных аглядах, выдавецтвах і аўтарах кніг, вядзе рэйтынгі карыстальнікаў і менавіта чаму ў кнігах яны аддаюць перавагу. Рэгулярна ў супрацоўніцтве з выдавецтвамі праводзяцца літаратурныя гульні, конкурсы і флэшмобы, такія як «Кніжны сюрпрыз», «Хата-чытальня», «Кніжны выклік».

Гісторыя
--------

Праект быў запушчаны ў лютым 2007 года. Рэгістрацыя стала адкрытай у красавіку 2007 года.

Восенню 2011 года дададзены раздзел «Раздачы». У ім аўтары і выдавецтвы размяшчаюць спіс кніг, якія карыстальнікі могуць выйграць у розыгрышы.

У ліпені 2013 дададзены раздзел «Бібліятэкі», у тым жа годзе распрацаваны дадаткі для Android і iOS.

У 2019 стаў адным з самых папулярных сайтаў рунэту ў вобласці літаратуры.

Узнагароды
----------

У лістападзе 2011 года LiveLib стаў лаўрэатам «Прэміі Рунэту» у намінацыі «Навука і адукацыя» і атрымаў спецыяльны прыз «За самую вялікую калекцыю рэцэнзій». На рэцэнзіі Лайвліба спасылаюцца аўтары і выдавецтва.

У лістападзе 2015 года сайт заняў сёмае месца ў агульным спісе народнага галасавання «Прэміі Рунэту».

Зноскі
------

1. ↑  *Белановский Александр.* Интервью / Livelib.ru (соцсервис для книголюбов) / Александр Белановский. Эхо Москвы
2. ↑  Журнал «Библиотечное дело» № 18 (156)'11 Марина Шабанова: «Читатели в сети», стр. 31
3. ↑  Конкурс рецензий от LiveLib Архівавана 7 жніўня 2020.. internetno.net. Дата обращения: 27 декабря 2019.
4. ↑  Анатолий Тихомиров: «LiveLib — сеть читателей» (недоступная ссылка). *toodoo*.
5. ↑  LiveInternet: Рейтинг сайтов. www.liveinternet.ru. Дата обращения: 27 декабря 2019.
6. ↑  В «Пушкинском» вручили «Премию Рунета» Архівавана 30 лістапада 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
**A.L.F.A 24 HP** — першы аўтамабіль італьянскага вытворцы A.L.F.A. Аўтамабіль выйшаў на рынак у 1910 годзе і выпускаўся да 1913 года.

Аўтамабіль быў спраектаваны і зроблены пад кіраўніцтвам Джузэпэ Мэрозі (італ.: Giuseppe Merosi). Кузаў *Torpedo* быў распрацаваны атэлье Castagna.

Мадэль 24 HP абсталявалі монаблокавым 4-цыліндравым рухавіком аб’ёмам 4089 см³. Рухавік размяшчаўся спераду і меў 8 клапанаў. Сілавы агрэгат выдаваў 42 к.с. пры 2200 аб/хв. Альфа 24HP мела карданную трансмісіяю, якая забяспечвала машыне выдатную хуткасць і манеўранасць.

A.L.F.A 24 HP стала штуршком да з’яўлення шэрагу новых, больш магутных і тэхнічна прасунутых мадэляў (A.L.F.A 15 HP Corsa, 15/20HP і інш.), аднак сапраўдны фінансавы поспех Альфе прынесла мадэль 12 HP. Гэтая машына шмат у чым паўтарала A.L.F.A 24 HP, але была больш простай канструктыўна і менш магутнай.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме A.L.F.A 24 HP
* "Storie Alfa Romeo" Episode one: driving on-board the 24 HP, from the origins to the first international victories (1906-1925) (англ.).  media.stellantis.com (20 красавіка 2020). Праверана 2 лютага 2024.