**Бальбіна Свіціч-Відацкая** (31 сакавіка 1901, Магілёў — 28 ліпеня 1972, Ольштын) — польская скульптар і паэтэса.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям’і Нікадэма і Марыі, народжанай Канарскай. У чатыры гады яна засталася сіратой, далей выхоўвалася дзядзькам Уладзіславам Канарскім, які жыў у Варонежы, а пазней доктарам Юзафам Віткоўскім — уладальнікам маёнтка Барысава на Палессі. У 1924 годзе скончыла гімназію ў Брэсце-над-Бугам  (польск.) (бел. і пачала вучыцца ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве, якую скончыла ў 1929 годзе як вучаніца выдатнага скульптара і кракаўскага медальера Канстантыя Ляшчкі  (руск.) (бел..

Пасля яе заканчэння была настаўніцай мастацтва ў гімназіі Марыі Радзевіч  (польск.) (бел. ў Кобрыне. На выстаўцы ў Пінску ў 1935 годзе атрымала залаты медаль. Яе знакамітую скульптуру «Палешучка з дзіцем» набылі і падарылі маршалу Юзафу Пілсудскаму на дзень яго імянін. Выстаўляла свае работы таксама ў Брэсце, Кобрыне і Варшаве. Атрымала дзяржаўную стыпендыю для падарожжа ў Італію.

Падчас Другой сусветнай вайны засталася ў Кобрыне, дзе хавала яўрэяў з мясцовага гета.

Пасля 1945 года пасялілася ў Памераніі. Узначальвала аддзел культуры ў Выжыску, потым пераехала ў Брадніцу. Нядоўга прабыла ва Улацлаўку. Таксама нядоўга жыла ў Гіжыцку (1952). У 1954 годзе пасялілася ў Ольштыне, дзе правяла рэшту жыцця.

Памерла ў Ольштыне, пахавана ў Брадніцы. У 1992 годзе на фасадзе будынка цяперашняга рэктарата UWM, побач з месцам, дзе знаходзілася яе майстэрня, была ўстаноўлена памятная дошка з выявай мастачкі і надпісам «Бальбіна Свіціч-Відацкая (1901—1972). Сваёй скульптурай яна палюбіла Вармію і Мазуры». У яе гонар названа вуліца ў жылым масіве Пячэва  (польск.) (бел. ў Ольштыне.

Мастацкія дасягненні
--------------------

Бюст маршалкі Аляксандры Пілсудскай  (польск.) (бел.
Яна з’яўляецца аўтарам каля 1000 скульптур. Некалькі з іх знаходзяцца ў Ольштыне. Усяго мела каля 70 персанальных і калектыўных выставак у Польшчы і за мяжой (пасля 1945 года неаднаразова ў Ольштыне, Быдгашчы, а таксама ў Бялградзе, Маскве, Калінінградзе). Яе скульптуры захоўваюцца ў музеях Варшавы, Ольштына, Брэста, Негоціне (былая Югаславія).

Напісала больш за 1000 вершаў, афарызмаў, эпіграм і эротыкаў  (руск.) (бел.. Толькі невялікая частка друкавалася ў друку і анталогіях. Уласнай калекцыі ў яе не было. Яна ўдзельнічала ў дзейнасці Таварыства выяўленчых мастакоў і Таварыства аматараў Ольштына, сузаснавальніцай якіх была.

Скульптуры Бальбіны Свіціч-Відацкай
* Помнік Міхалу Кайку  (руск.) (бел. ў Элку адкрыты 28 верасня 1958 года да 100-годдзя з дня яго нараджэння. Мадэллю паслужыў сын паэта Адольф Кайка з Ожыша ;
* Баклан у цэнтры фантана ў Картове  (укр.) (бел. ў Ольштыне ззаду акадэмічнай кнігарні «Żak».
* скульптуры ў Картаве: «Рыбалка», «Земляробства»;
* скульптурныя партрэты: Тадэвуш Катарбінскі  (укр.) (бел. Эльжбета Баршчэўская  (руск.) (бел. Леон Кручкоўскі  (руск.) (бел. Уладзіслаў Татаркевіч, Бетховен, Горкі, Шапэн, Чайкоўскі, Багуміл Лінка  (польск.) (бел. Войцех Кентшыньскі  (укр.) (бел. Міхал Лянгоўскі  (польск.) (бел. Эмілія Сукертава-Бедравіна  (польск.) (бел. Марыя Зянтара-Малеўская  (руск.) (бел. Уладзіслаў Гэмбік  (польск.) (бел.;
* бюсты: Адама Міцкевіча ў парку перад Першым агульнаадукацыйным ліцэям імя Адама Міцкевіча  (польск.) (бел. ў Ольштыне, Генрыка Сянкевіча ў Біштынеку, Канстантыя Ільдэфонса Галчыньскага  (руск.) (бел. ў Руцяне-Нідзе, Казіміра Букрабы, Марыі Радзевіч, Марыі Пілсудскай  (англ.) (бел. Марыяна Зындрама-Касцялкоўскага, Кардыяна Юзафа Заморскага  (англ.) (бел.;
* скульптуры: «Рыба з дзіцем  (польск.) (бел.», «Вясна» (у Ольштынскім замкавым парку  (польск.) (бел. на р. Лыне  (укр.) (бел.).

Зноскі
------

1. ↑  У сталіцы Варміі таксама ёсць некалькі дошак у памяць скульптара

Літаратура
----------

* Jan Chłosta, *Znani i nieznani olsztyniacy XIX i XX wieku*, Książnica Polska, Olsztyn 1996.