**Васі́ль Елісе́евіч Літко́** (руск.: Василий Елисеевич Литко; 1900 — 17 лістапада 1939) — мастак, графік і ілюстратар перыяду СССР. У канцы 1920-х гадоў ілюстраваў беларускія кнігі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і будаўнічага рабочага. У 1916 годзе паступіў Акадэмію мастацтваў горада Петраграда, адначасова з вучобай працуе грузчыкам, мулярам і малатабойцам. Пасля Кастрычіцкай рэвалюцыі 1917 года кідае вучобу і ўступае ў рабочую дружыну.

У 1918 годзе працуе ў бальшавіцкіх газетах «Южная правда» і «Солдат революции». У 1919 годзе прызначаны камісарам інжынерна-камандных курсаў у Екацярынаславе. Удзельнічаў у баявых дзеяннях Чырвонай арміі, трапіў палон да белых фармаванняў, дзе правёў 8 месяцаў, быў вызвалены. У час польска-савецкай вайны працуе камісарам цынкаграфіі і літаграфіі Заходняга фронту. Адначасова супрацоўнічаў з выданнем «Окна сатиры Роста» Заходняй ваеннай акругі і франтавым часопісам «Красный шмель». Па заканчэнні вайна адкамандзіраваны ў Акадэмію мастацтваў для заканчэння вучобы, але праз стан здароўя, які рабіў немагчымым жыццё ў Ленінградзе, быў пераведзены ў маскоўскі Вышэйшы мастацка-тэхнічны інстытут, які скончыў у 1924 годзе. Паралельна з вучобай выкладаў у Крамлёўскай аб’яднанай школе УЦВК. Як мастак супрацоўнічаў з шэрагам маскоўскіх выдавецтваў: «Московский рабочий», ЗИФ, працаваў у часопісах «Металлист» і «Деревообделочник».

У 1925—1926 гадах працаваў у Вятцы, у выдавецтве «Вятская правда», ілюстраваў газеты «Вятская правда», «Вятская деревня», «Южный пахарь». У 1927—1928 гадах Васіль Літко працаваў у выдавецтве «Молодая гвардия» і ГИХЛ.

З 1927 года працуе ў Беларускім дзяржаўным выдавецтве. Праілюстраваў выданні кніг Янкі Маўра «Амок» (1929) і «Палескія рабінзоны» (1930), «За савецкую Беларусь» Аляксандра Чарвякова (1927), «Угрунь» Андрэя Александровіча (1927), «Прысады» (1927, 1928) і «На перагібе» Цішкі Гартнага (1928) і інш.

З 1931 года ў Маскве, працуе ў выдавецтве Учпедгиз. У 1932—1934 гадах у газетах «За уголь» і «Московская кочегарка». У 1935—1937 гадах стварыў серыю плакатаў на сельскагаспадарчую тэму для выдавецтваў «Наркомзем» і «Колхозная многотиражка». У 1938—1939 гадах працаваў у Ваенным выдавецтве. Загінуў, трапіўшы пад цягнік.

### Кніжныя вокладкі аўтарства Васіля Літко

* Аляксандр Чарвякоў, «За савецкую Беларусь» (1927)Аляксандр Чарвякоў, «За савецкую Беларусь» (1927)
* Цішка Гартны, «Прысады» (1927)Цішка Гартны, «Прысады» (1927)
* Андрэй Александровіч, «Угрунь» (1927)Андрэй Александровіч, «Угрунь» (1927)
* Цішка Гартны, «На перагібе» (1928)Цішка Гартны, «На перагібе» (1928)
* Алесь Дудар, «Вежа» (1928)Алесь Дудар, «Вежа» (1928)

Выстаўкі
--------

У студзені—лютым 1940 года ў выставачнай залі Маскоўскага саюза мастакоў прайшла пасмяротная выстаўка Васіля Літко.

Крыніцы
-------

1. 1 2  Автор Литко Василий Елисеевич | Аукцион онлайн. Продажи. Результаты. Цены. | antiqueauction.ru **(нявызн.)**. *antiqueauction.ru*. Праверана 18 сакавіка 2024.
2. ↑  Художник Литко Василий Елисеевич - Картины. Купить работы автора **(нявызн.)**. *egorovs.art*. Праверана 18 сакавіка 2024.
3. ↑  Лаврушин В. 2011, с. 73.
4. ↑  Pin de Pačvarny em Вокладкі, ілюстрацыі, плакаты (англ.). *Pinterest*. Праверана 18 сакавіка 2024.
5. ↑  Pin by Pačvarny on Вокладкі, ілюстрацыі, плакаты | Poster, Aesthetic (англ.). *Pinterest*. Праверана 18 сакавіка 2024.
6. ↑  *Маўр, Я. (1883-1971)*. Палескія рабінзоны: Прыгоды двух хлопцаў у Палескіх балотах / Янка Маўр. - Менск [Мінск : Беларускае дзяржаўнае выдавецтва, 1930. - 175, [1] c.]  (бел.). *elib.nlb.by* (19 красавіка 1930). Праверана 18 сакавіка 2024.

Літаратура
----------

* *Василий Лаврушин* Василий Елисеевич Литко(руск.) // *Золотая палитра* : журнал. — 2011. — № 2(6). — С. 72—75.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| s: | Васіль Елісеевіч Літко ў Вікікрыніцах |
| commons: | Васіль Елісеевіч Літко на Вікісховішчы |

* Эскиз обложки книги «За Савецкую Беларусь» / Литко Василий Елисеевич (руск.). *artinvestment.ru*. — Адзін з варыянтаў вокладкі, у друку выкарыстаны іншы эскіз. Праверана 18 сакавіка 2024.