**Роджэр Уільямс** (англ.: Roger Williams; каля 1603—1683) — амерыканскі місіянер, пісьменнік.

Біяграфія
---------

Сын англійскага краўца. Выпускнік Кембрыджскага ўніверсітэта. Роджэр Уільямс пацярпеў за свае погляды на рэлігію, ён быў высланы з Масачусетса ў сярэдзіне лютай зімы 1635 года. Папярэджаны па сакрэту губернатарам Джонам Уінтрапам, застаўся жывы толькі дзякуючы таму, што хаваўся сярод індзейцаў; у 1635 заснаваў новую калонію на Род-Айлендзе, якая вітала людзей любога веравызнання.

Прыхільнік раўнапраўя і дэмакратыі, ён на працягу ўсяго свайго жыцця быў сябрам індзейцаў. Роджэр Уільямс праяўляў спачуванне да працоўных людзей і да тых, хто мае погляды, адрозныя ад ягоных. Ён быў першым крытыкам імперыялізму, настойваючы на тым, што еўрапейскія манархі не мелі права дарьшь зямельныя хартыі, паколькі амерыканская зямля належала індземцам. Быў перакананы ў неабходнасці аддзялення царквы ад дзяржавы. Лічыў, што суды не павінны мець права караць людзей за рэлігійныя перакананні, і гэта пазіцыя падрывала строгія асновы тэакратыі ў Новай Англіі.

Знаходзіўся з візітам у Англіі пад час Грамадзянскай вайны, ён рызыкаваў жыццём, каб зімой арганізаваць пастаўкі драўніны беднякам Лондана пасля таго, як іх перасталі забяспечваць вугалем. Пісаў яркія прамовы ў абарону ідэі рэлігійнай цярпімасці не толькі для розных хрысціянскіх, але і для нехрысціянскіх сектаў. Міжкультурны вопыт жыцця сярод добразычлівых і гуманных індзейцаў, безўмоўна, растлумачвае такі ягоны светапогляд.

Творчасць
---------

Сярод шматлікіх кніг, аўтарам якіх з’яўляецца Роджэр Уільямс, — адзін з першых фразеалагічных слоўнікаў індзейскіх моў, «Ключ да моў Амерыкі» (1643). Кніга ўяўляе сабой пэўную спробу этнаграфічнага выдання, паколькі ў ёй прыведзена апісанне жыцця індзейцаў у той час, калі ён сам жыў сярод іх. Кожны раздзел прысвечаны адной тэме — напрыклад, тэме харчавання і прыёму ежы. Індзейскія словы і фразы, што маюць дачыненне да гэтай тэмы, чаргуюцца з тлумачэннямі, анекдотамі, а напрыканцы кожнага раздзелу чытачу прапануецца верш. Першы раздзел заканчваецца страфой:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| 
Сыны прыроды могуць быць утаймаваныя,
Няіставыя, дзікія ці то яшчэ — гуманныя.
Калі вы, божыя сыны, іх хочаце пазнаць,
То не да твару вам адной гуманнасці жадаць.
 | "|

У раздзеле, прысвечаным забавам і ўцехам, Роджэр Уільямс адзначае, што «гэта дзіўная праўда, калі чалавек звычайна знаходзіць больш свабодных забаваў і адпачынку сярод гэтых варвараў, чым сярод тысячаў тых, хто называе сябе хрысціянамі».

Зноскі
------

1. ↑  *Swartz A.* Open Library — 2007. Праверана 12 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
2. ↑   Праверана 12 студзеня 2022.
3. 1 2   Праверана 12 студзеня 2022.
4. ↑   Праверана 12 студзеня 2022.
5. ↑  WikiTree — 2005. — ed. size: 23699588 Праверана 12 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1074931'></a>
6. ↑  1911 Encyclopædia Britannica/Williams, Roger // *Encyclopædia Britannica*: *a dictionary of arts, sciences, literature and general information* / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. Праверана 4 сакавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84656508'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5607942'></a>
7. 1 2  NNDB — 2002. Праверана 12 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1373513'></a>
8. ↑  The First Amendment Encyclopedia<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q85856170'></a>

Літаратура
----------

* *Спанкэрэн К. Ван*. Нарыс аб амерыканскай літаратуры / Перакл. В. і Л. Калабан. — Інфармацыйнае агенцтва Злучаных Штатаў, [б.г.]

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · American National Biography · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Dictionary of National Biography · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Find a Grave · Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 3029175 · BNC: a10870568 · BNE: XX1496467 · BNF: 121789234 · CiNii: DA07694688 · GND: 118807471 · ICCU: MILV126587 · ISNI: 0000 0000 9595 3162 · LCCN: n50018982 · NDL: 00717374 · NKC: js20020603010 · NLA: 35610630 · NTA: 069046115 · NUKAT: n99033076 · LIBRIS: 307781 · SUDOC: 03035739X · VIAF: 41882851 |

 |