**Прынцэса Марта Шведская** (швед. Prinsessan Märtha Sophia Lovisa Dagmar Thyra av Sverige og Norge, 28 мая 1901 — 5 красавіка 1954) — шведская прынцэса, унучка караля Оскара II і жонка наследнага прынца Нарвегіі Улаф (пасля караля Улаф V), маці караля Нарвегіі Харальда V.

Шлюб і каралеўскае жыццё
------------------------

Нарадзілася ў Стакгольме і была дачкой прынца Карла Шведскага і прынцэсы Інгеборгі Дацкай.

Выйшла замуж за свайго стрыечнага брата, наследнага прынца Нарвегіі Улафа 21 сакавіка 1929 гады. Яна прыняла тытул *Яе Каралеўскае Высокасць кронпрынцэса Нарвегіі*. Іх вяселле было першым каралеўскім вяселлем за апошнія 340 гадоў у Нарвегіі.

Шлюб быў шчаслівым шмат у чым дзякуючы іх шчырай любові і прыхільнасці адзін да аднаго. Мела 3 дзяцей: Рагнхильда (1930), Астрыд (1932), а таксама доўгачаканы спадчыннік, Харальд (1937).

Кронпрынцэса хутка заваявала любоў нарвежскага народа за свой сціплы, вясёлы і шчодры характар. У 1939 годзе, незадоўга да пачатку Другой сусветнай вайны ў Еўропе, наследны прынц і прынцэса здзейснілі вялікі візіт у ЗША. Пара пасябравала з прэзідэнтам Франклінам Рузвельтам і яго жонкай Элеанорай Рузвельт.

Другая сусветная вайна
----------------------

Спадчынная прынцэса Марта зрабіла публічную заяву 26 студзеня 1940 года, у якой яна заклікала нарвежскіх жанчын прыняць удзел у мабiлiзацыйнай рабоце. Калі Германія ўварвалася ў Нарвегію ў красавіку 1940 года, спадчынная прынцэса і яе дзеці беглі ў родную Швецыю, аднак яна не была добра прынятая. Многія шведы адчувалі, што яна паставіла нейтралітэт Швецыі ў небяспечнае становішча. Некаторыя нават хацелі, каб яна адправіла свайго трохгадовага сына ў Нарвегію, дзе немцы абвясцілі б яго каралём. Але гэты варыянт ніколі не разглядаўся для прынцэсы Марты. Па запрашэнні прэзідэнта ЗША Франкліна Дэлана Рузвельта, яна адправілася ў ЗША. У ЗША яна і яе дзеці першапачаткова пасяліліся ў Белым доме.

Яе муж з’ехаў у Вялікабрытанію разам з бацькам-каралём. Пара не бачылася доўгі час.

У жніўні 1941 гады спадчынная прынцэса Марта падарожнічала з прэзідэнтам Рузвельтам на борце прэзідэнцкай яхты і на ёй яна сустрэлася з Уінстанам Чэрчылем.

Прынцэса Марта правяла большую частку Другой сусветнай вайны ў ЗША, дзе яна працавала ў імя сваёй краіны. У 1942 годзе яна наведала Лондан, каб прыняць удзел у святкаванні дня нараджэння свайго свёкра. Калі яна вярнулася ў Нарвегію пасля вайны ў 1945 годзе, яна атрымала мянушку «Маці нацыі». Прынцэса цалкам выконвала сваю ролю як кронпрынцэсы Нарвегіі і прыклала вялізныя намаганні па забеспячэнні стабільнасці і дабрабыту ўсіх нарвежцаў.

Зноскі
------

1. 1 2  *Lundy D. R.* Märtha Sofie Lovisa Dagmar Thyra Bernadotte, Princess of Sweden // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
3. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Марта Шведская


| ?Марта Шведская — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Карл XIV Юхан |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Оскар I |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Дэзірэ Клары |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Оскар II |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Яўген Багарнэ |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Жазефіна Лейхтэнбергская |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Аўгуста Амалія Баварская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Карл Шведскі, герцаг Вестэргётландскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Фрыдрых Вільгельм Насау-Вейльбургскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Вільгельм I Насаускі[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Луіза Сайн-Гахенбургская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Сафія Насауская |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Павел Вюртэмбергскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Паўліна Вюртэмбергская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Шарлота Саксен-Гільдбурггаўзенская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Марта Шведская |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Фрыдрых Вільгельм Шлезвіг-Гольштэйн-Зондэрбург-Глюксбургскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Крысціян IX |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Луіза Караліна Гесэн-Касельская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Фрэдэрык VIII, кароль Даніі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Вільгельм Гесэн-Касельскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Луіза Гесэн-Касельская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Луіза Шарлота Дацкая[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Інгеборга Дацкая |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Оскар I |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Карл XV |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Жазефіна Лейхтэнбергская |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Лавіса Шведская |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Фрыдрых, прынц Нідэрландскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Луіза Нідэрландская |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Луіза Пруская[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90527756 · BNF: 15802819b · GND: 129666157 · ISNI: 0000 0003 8245 4139 · LCCN: n91008495 · NTA: 126248664 · LIBRIS: 221115 · SUDOC: 227192311 · VIAF: 264945527 |

 |