**Тамарынд індыйскі** (лац.: Tamarindus indica), **індыйскі фінік** — расліна сямейства бабовых (*Fabaceae*), адзіны прадстаўнік роду *Тамарынд*. Гэта трапічнае дрэва, радзімай якога з’яўляецца ўсходняя Афрыка, у тым ліку сухія ліставыя лясы Мадагаскару. У дзікім выглядзе ён расце ў Судане, але ў цяперашні час расліна распаўсюджаная на тэрыторыі большасці трапічных краінаў Азіі, а таксама ў Лацінскай Амерыцы і на Карыбах.

Апісанне
--------

Тамарынд. Батанічная выява з даведніка Köhler's Medizinal-Pflanzen, 1887
Праростак тамарында
Дрэва можа дасягаць 20 метраў у вышыню і застаецца вечназялёным у рэгіёнах без сухіх сезонаў. Драўніна складаецца са шчыльнай цёмна-чырвонай сэрцавіны і мяккай жаўтаватай забалоні. Ліст складанае, складаецца з 10-40 тонкіх лісцікаў. Кветкі сабраныя у суквецці. Плод — карычневы струкападобны боб, які складаецца з мяккай пульпы і мноства шчыльных сямян. Насенне можа надразацца дзеля паскарэння прарастання.

Назвы тамарында на розных мовах
-------------------------------

Тамарынд таксама называюць **індыйскім фінікам**, гэта пераклад з арабскага تمر هندي *tamr hindī*. У Малайзіі яго называюць *асам* на малайскай мове і *сві боэй* на дыялекце хокіен. У Інданезіі ён таксама называецца *асем* (ці *асам*) *Jawa* (азначае *яванскі асам*) на інданезійскай мове. На Філіпінах яго называюць «*сампалок*». У Індыі ён называецца *імлі* (на хіндзі), *тэтул* — *tẽtul* (па-бенгальску), *сіямбала* — *siyambala* (сінгальская мова), *чынтачэту* — *Chintachettu* (дрэва) і *чынтапанду* — *Chintapandu* (плады) на тэлугу, а па-тамільску і на малаяламе — *пулі* (*puli*). На мове канада — *хунасе* (*hunase*). Па-малагасійску — *ваамадзіла* (*voamadilo*). Адпаведны в’етнамскі тэрмін — *ме*. У Тайландзе яго называюць *ма-хкам*.

Ужыванне тамарында
------------------

Мякаць плада прыдатная да ежы і папулярная. Яна ўжываецца ў якасці закрасы як у азіяцкай, так і ў лацінаамерыканскай кухнях. Таксама з’яўляецца важным інгрэдыентам папулярных у Вялікабрытаніі вустэрскага соўсу і гароднінавага соўсу HP (*HP sauce*). Мякаць зялёнай садавіны вельмі кіслая на смак і ўжываецца ў прыгатаваньні вострых страваў. Спелыя плады больш салодкія і могуць ужывацца для прыгатаваньня дэсертаў, напояў, закусак.

Мякаць, лісце і кара ўжываюцца таксама і ў медыцыне. Напрыклад, на Філіпінах лісце традыцыйна выкарыстоўваецца для прыгатавання травяной гарбаты, якая здымае ліхаманку пры малярыі. Дзякуючы сваім гаючым уласцівасцям тамарынд ужываецца ў Аюрведзе для лячэння захворванняў апарату траўлення.

Плады тамарында

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тамарынд
* Dassanayake, M. D. & Fosberg, F. R. (Eds.). (1991). *A Revised Handbook to the Flora of Ceylon*. Washington, D. C.: Smithsonian Institution.
* Hooker, Joseph Dalton. (1879). *The Flora of British India*, Vol II. London: L. Reeve & Co.
* Fruits of Warm Climates: Tamarind
* Plant Cultures: History and botany of tamarind Архівавана 27 жніўня 2008.
* California Rare Fruit Growers: Tamarind Fruit Facts Архівавана 12 жніўня 2020.
* Refusal Actions by FDA as Recorded in OASIS