«**Вояджэр-2**» — касмічны апарат-зонд, запушчаны ў 1977 годзе ў рамках праграмы Вояджэр для даследавання планет Сонечнай сістэмы. Вояджэр-2 — першы (і пакуль адзіны) касмічны апарат, створаны чалавецтвам, які праляцеў побач з Уранам і Нептунам.

Здымак Еўропы (спадарожніка Юпітэра).
Трытон (спадарожнік).

Канструкцыя
-----------

Канструкцыя зонда грунтавалася на вопыце будаўніцтва папярэдніх зондаў праграмы Марынер. Тым не менш, праца над ім працягвалася больш за пяць гадоў.

Корпус зонда ўяўляе сабой шасцігранную прызму вышынёй 0,47 м і дыяметрам 1,78 м. Зонд стабілізаваны па трох восях. У верхняй частцы яго корпуса размешчана парабалічная антэна дыяметрам 3,66 м, якая прызначалася для падтрымання радыёсувязі з наземнымі радыётэлескопамі, перадачы інфармацыі і каманд. Да корпуса зонда прымацаваныя тры шарнірныя стрыжні. У першым з іх (даўжынёй каля 2,5 м) размешчана навуковае абсталяванне разам з камерамі і спектрометрам (які размешчаны на канцы стрыжня на рухомай платформе). На другім стрыжні (даўжынёй 13 м), размешчаным на супрацьлеглым баку зонда, знаходзяцца датчыкі магнітометра. На апошнім стрыжні размешчаны крыніцы энергіі зонда ў выглядзе трох радыеізатопных тэрмаэлектрычных генератараў (РЫТЭГ).

### Энергазабяспячэнне

«Вояджэр-2» абсталяваны трыма радыеізатопнымі тэрмаэлектрычнымі генератарамі магутнасцю ў некалькі сотняў ват (MHW RTG). Кожны РЫТЭГ уключае ў сябе 24 спрэсаваныя сферы з аксіду плутонію і забяспечвае дастаткова цяпла для выпрацоўкі прыкладна 157 Вт электраэнергіі на момант запуску. У сукупнасці РЫТЭГі забяспечвалі касмічны карабель магутнасцю 470 Вт пры запуску, але з-за ядзернага распаду плутонію колькасць генеруемай энергіі памяншаецца ўдвая кожныя 87,7 года. Меркавалася, што яны дазволяць працягваць працу як мінімум да 2020 года і будуць працягваць забяспечваць электрасілкаваннем пяць навуковых прыбораў да пачатку 2023 года. У красавіку 2023 года Лабараторыя рэактыўнага руху пачала выкарыстоўваць рэзервуар рэзервовага электрасілкавання, прызначаны для бартавога механізму бяспекі. У выніку чакаецца, што ўсе пяць інструментаў працягнуць працу да 2026 года.

Запуск «Вояджэра-2» на ракеце-носьбіце «Тытан 3Е-Цэнтаўр»
### Сувязь

Пабудаваны з мэтай магчымага міжзоркавага падарожжа, «Вояджэр-2» уключаў у сябе вялікую парабалічную антэну даўжынёй 3,7 м з высокім каэфіцыентам узмацнення для прыёму даных праз сетку далёкага космасу на Зямлі. Сувязь ажыццяўляецца ў S-дыяпазоне (даўжыня хвалі каля 13 см) і X-дыяпазоне (даўжыня хвалі каля 3,6 см), забяспечваючы хуткасць перадачы дадзеных да 115,2 кілабіт у секунду на адлегласці Юпітэра, а затым хуткасць пастаянна змяншаецца па меры павелічэння адлегласці, у адпаведнасці з законам зваротных квадратаў. Калі касмічны карабель не можа звязацца з Зямлёй, лічбавы магнітафон (DTR) можа запісаць каля 64 мегабайт даных для перадачы ў іншы час.

Гісторыя
--------

* 20.08 1977 — старт КА Вояджэр-2. Так атрымалася, што КА Вояджэр-2 быў запушчаны на 2 тыдні раней за Вояджэр-1.
* 09.07.1979 — Вояджэр-2 праляцеў каля Юпітэра (дыстанцыя 71 400 км) і ў непасрэднай блізкасці ад Ганімеда і Еўропы.
* 25.08.1981 — Вояджэр-2 праляцеў каля Сатурна (дыстанцыя 101 000 км).
* 24.01.1986 — Вояджэр-2 даляцеў да Урана (дыстанцыя 107 000 км). Апарат перадаў на зямлю шэраг фотаздымкаў Урана, яго кольцаў і спадарожнікаў. У выніку былі адкрыты 2 новыя кальцы і 10 спадарожнікаў Урана (Афелія, Белінда, Б’янка, Дэздэмона, Джульета, Кардэлія, Крэсіда, Пердыта, Порцыя, Разалінда).
* 24.08.1989 — упершыню КА здолеў дасягнуць Нептуна (дыстанцыя 48 000 км). Адкрыты спадарожнікі: Галатэя, Дэспіна, Наяда, Пратэй, Таласа.
* 20.05.2010 — атрымалася перазапусціць бартавы камп’ютар Вояджэра-2.
* 28.07.2023 — НАСА паведаміла аб страце сувязі з касмічным апаратам.

### Міжзорная місія

Пасля завяршэння сваёй планетарнай місіі «Вояджэр-2» перайшоў да міжзоркавай місіі, якую НАСА выкарыстоўвае, каб высветліць, што ўяўляе сабой Сонечная сістэма за межамі геліясферы.

Першапачаткова меркавалася, што «Вояджэр-2» выйдзе ў міжзоркавую прастору ў пачатку 2016 года, а яго плазменны спектрометр забяспечыць першыя прамыя вымярэнні шчыльнасці і тэмпературы міжзоркавай плазмы. У снежні 2018 года вучоны праекта «Вояджэр» Эдвард К. Стоўн абвясціў, што «Вояджэр-2» дасягнуў міжзоркавай прасторы 5 лістапада 2018 года.

РЫТЭГ караблей серыі Вояджэр
Кантакт з зондам быў прыпынены ў 2020 годзе на 8 месяцаў з-за тэхнічнага абслугоўвання сеткі далёкага космасу. Кантакт быў адноўлены 2 лістапада, калі была перададзена серыя інструкцый, якія пасля былі выкананы і перададзены назад з паспяховым паведамленнем сувязі. 12 лютага 2021 г. поўная сувязь была адноўлена пасля маштабнай мадэрнізацыі антэны наземнай станцыі, на завяршэнне якой сышоў год.

У кастрычніку 2020 года астраномы паведамілі аб значным нечаканым павелічэнні шчыльнасці прасторы за межамі Сонечнай сістэмы, выяўленым касмічнымі зондамі «Вояджэр-1» і «Вояджэр-2». На думку даследчыкаў, гэта азначае, што «градыент шчыльнасці з’яўляецца буйнамаштабнай асаблівасцю VLISM (вельмі лакальнага міжзоркавага асяроддзя) у агульным кірунку носа геліясферы».

18 ліпеня 2023 года «Вояджэр-2» абагнаў «Піянер-10» і стаў другім па далёкасці касмічным караблём ад Сонца.

21 ліпеня 2023 года з-за непрадбачанных дзеянняў антэна з высокім каэфіцыентам узмацнення на «Вояджэры-2» змяніла арыентацыю на 2 градусы, што прывяло да разрыву сувязі Зямлі з касмічным караблём. Аднак да 1 жніўня апорны сігнал касмічнага карабля быў выяўлены з дапамогай некалькіх антэн Deep Space Network. Магутны радыёсігнал, пасланы 4 жніўня са станцыі Канбера, паспяхова загадаў касмічнаму караблю пераарыентавацца на Зямлю, аднавіўшы сувязь. У якасці меры бяспекі зонд таксама быў запраграмаваны на аўтаномны скід арыентацыі на Зямлю, што павінна было адбыцца да 15 кастрычніка.

Сувязь
------

Па стане на 2023 год, «Вояджэр-2» працягвае падтрымліваць сувязь з Зямлёй праз сетку далёкага космасу НАСА. За сувязь адказвае аўстралійская парабалічная антэна сувязі DSS 43, размешчаная недалёка ад Канберы.

70-метровая антэна DSS-43. Гэта самая вялікая кіраваная парабалічная антэна ў паўднёвым паўшар’і. З яе дапамогай падтрымліваюць сувязь з зондам «Вояджэр-2»
Па стане на верасень 2023 года «Вояджэр-2» перадае навуковыя даныя з хуткасцю каля 160 біт у секунду.

Будучыня
--------

Чакаецца, што зонд будзе працягваць перадаваць слабыя радыёпаведамленні прыкладна да 2026 года, потым РЫТЭГі (якія з’яўляюцца крыніцай энергіі зонда) страцяць здольнасць вырабляць патрэбную колькасць электрычнай магутнасці (бо некаторыя бартавыя сістэмы і навуковыя прылады з-за недахопу бартавой магутнасці ўжо прыйшлося дыстанцыйна адключыць), каб антэна магла пасылаць сігнал патрэбнай магутнасці. Аднак нават у самым лепшым выпадку, у НАСА прагназуюць, што пасля 2036 года сістэмы наземнай далёкай сувязі будуць не ў стане пасылаць сігнал патрэбнай для прыёму магутнасці.

Навуковая значнасць
-------------------

«Вояджэр-2» дазволіў даследаваць і даведацца аб знешніх межах Сонечнай сістэмы і на сённяшні дзень стаў адзіным зондам, які пралятаў ля некаторых планет. Падчас палёту вакол газавых гігантаў было атрымана мноства звестак і фатаграфій, якія да гэтага часу апрацоўваюцца, ацэньваюцца і з’яўляюцца краевугольным каменем для вывучэння знешніх планет.

Гл. таксама
-----------

* Вояджэр-1

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт праекта «Вояджэр»
* «Артыкул Сонечная сістэма. Далей — толькі зоркі» (пра палёт «Вояджэра-2»)
* Даныя пра працягласць жыцця апаратаў «Вояджэр-2» і «Вояджэр-1»
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вояджэр-2

| ⛭Даследаванне Юпітэра касмічнымі апаратамі |
| --- |
| З пралётнай траекторыі | 
* Піянер
	+ 10
	+ 11
* Вояджэр
	+ 1
	+ 2
* Уліс
* Касіні
* New Horizons

 |
| З арбіты | 
* Галілеа
* Юнона

 |
| Спускаемыя зонды | 
* Галілеа

 |
| Будучыя місіі | 
* Europa Jupiter System Mission і Лаплас — Еўропа П
* Europa Clipper
* Europa Lander
* Jupiter Icy Moon Explorer

 |
| Адмененыя місіі | 
* Піянер H
* Цыялкоўскі
* Europa Orbiter
* Jupiter Icy Moons Orbiter
* Jovian Europa Orbiter
* New Horizons 2

 |
| Гл. таксама | 
* Даследаванне Юпітэра міжпланетнымі апаратамі
* Каланізацыя спадарожнікаў Юпітэра

 |

| ⛭Даследаванне Сатурна касмічнымі апаратамі |
| --- |
| Пралётныя | Піянер-11 · **Вояджэр-1** · **Вояджэр-2** |
| З арбіты | **Касіні** |
| Даследаванне спадарожнікаў | **Гюйгенс** |
| Запланаваныя місіі | Titan Saturn System Mission · Titan Mare Explorer · Кронас |
| Адмененыя місіі | Сатурн · Titan and Enceladus Mission · Titan Explorer |
| Гл. таксама | Даследаванні Сатурна · Каланізацыя Тытана
1. ↑  **Тлустым шрыфтам** пазначаны дзеючыя АМС

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Twitter |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4223875-4 |


1. ↑  Voyager - Planetary Voyage (англ.). *voyager.jpl.nasa.gov*. Праверана 19 снежня 2023.
2. ↑ . NASA’s Voyager Will Do More Science With New Power Strategy (англ.)  **(нявызн.)**?. *NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL)*. Праверана 19 снежня 2023.