**Шэтла́ндскія астравы** (англ.: Shetland Islands, ад нарв.: Hjaltland, літаральна «зямля поні» або «зямля авечак») — архіпелаг на паўночным усходзе ад Шатландыі. Архіпелаг ляжыць таксама на паўночны ўсход ад Аркнейскіх астравоў, у 270 км на паўднёвы ўсход ад Фарэрскіх астравоў і з’яўляецца пунктам падзелу Нарвежскага і Паўночнага мора.

Агульная плошча — 1466 км², з якіх 967 км² прыпадае на «Галоўны востраў», Мейнленд.

Астравы складаюць адну з 32 абласцей Шатландыі. Шэтланды таксама складаюць выбарчую акругу на выбарах у Шатландскі парламент.

З больш за сотні астравоў заселены толькі дванаццаць — Анст, Бара, Брэсей, Вайла, Ел, Макл-Ро, Мейнленд (галоўны востраў, на якім размешчаны Леруік, адміністрацыйны цэнтр астравоў), Папа-Стур, Трондра, Уэлсей, Фетлар і Фула.

Геаграфія
---------

### Клімат

Клімат на Шэтландах марскі субарктычны, умераны з-за ўплывы цёплых вод Атлантыкі. Тэмпература вады ад 5 °C у сакавіку да 13-14 °C у канцы жніўня. Аднак лета халаднаватае, і рэдка тэмпература перавышае 21 °C. Рэкорд сярэднямесячнай тэмпературы быў устаноўлены ў жніўні 1947 г — 17,2 °C. Аднак улетку 2008 года неаднаразова фіксаваліся тэмпературы звыш 20 °C.

У цэлым клімат пахмурны і вільготны з ападкамі (больш 1 мм) на працягу 200 дзён у годзе. У Леруіке гадавыя ападкі складаюць у сярэднім 1238 мм, з пікам у лістападзе і снежні, калі выпадае да чвэрці гадавой нормы. Мінімум ападкаў прыпадае з красавіка па жнівень, хоць ніколі месячныя ападкі не бываюць менш за 50 мм. Снегапад магчымы ў любы час з ліпеня да пачатка чэрвеня, хоць звычайна снег не ляжыць больш дня. Туман магчымы ўлетку на большай частцы астравоў, з-за астуджэння морам паўднёвых вятроў.

Паўночнае становішча астравоў забяспечвае вялікую змена даўжыні светлавога дня на працягу года — ад 3 гадзін 45 мін. падчас зімовага сонцастаяння да 23 гадзін падчас летняга, са змярканнем у астатні час дня. Аднак вільготнасць клімату забяспечвае перавагу пахмурнага надвор’я ўвесь час, таму лік светлавых гадзін дасягае толькі 1065, гэта значыць 25 % усяго дзённага часу.

|  |  |
| --- | --- |
| Сярэдні максімум самага халоднага месяца | 4.9 °C (люты) |
| Сярэдні максімум самага цёплага месяца | 14 °C (жнівень) |
| Дні з замаразкамі | 33 дня |
| Штогадовыя ападкі | 1037 mm |
| Дні са снегападамі | 60 дзён |
| Лік дажджлівых дзён | 285 дзён |

### Ландшафт

Берагі астравоў парэзаны глыбокімі цяснінамі, званымі мясцовымі жыхарамі «voes». Гэтыя залівы нагадваюць нарвежскія фіёрды. Для Шэтландскіх астравоў тыповы голыя пагорыстыя раўніны і плато (вышынёй да 450 метраў над у.м.). На астравах практычна не сустракаюцца дрэвы, бо яны не ў стане супрацьстаяць вятрам, якія увесь час дзьмуць. Ландшафт ствараюць узгоркі і пашы, парослыя невысокай цвёрдай травой.

Культура
--------

Сцяг Шэтландскіх астравоў
### Астравы ў літаратуры

Вальтэр Скот «Карсар»

Шэран Болтан «Ахвярапрынашэнне»

Эканоміка
---------

Адміністрацыйны падзел
----------------------

Зноскі
------

1. ↑  Shetlands tourist agency climate page Архівавана 7 сакавіка 2007. accessed 19 April 2007

Спасылкі
--------

* VisitShetland.com
* ShetlandFood.com
* Shetland Dialect
* Undiscovered Scotland — Shetland Islands
* Shetland Islands Council
* Shetland Scenes Архівавана 10 сакавіка 2007.

| ⛭Вобласці Шатландыі |
| --- |
| 
* Абердзіншыр
* Абердзін
* Ангус
* Аргайл і Б’ют
* Аркнейскія астравы
* Знешнія Гебрыды
* Глазга
* Усходні Дамбартаншыр
* Заходні Дамбартаншыр
* Дамфрыс і Галаўэй
* Дандзі
* Інверклайд
* Клакмананшыр
* Паўночны Ланаркшыр
* Паўднёвы Ланаркшыр
* Усходні Лотыян
* Заходні Лотыян
* Мідлотыян
* Моры
* Перт і Кінрос
* Рэнфрушыр
* Усходні Рэнфрушыр
* Стэрлінг
* Файф
* Фолкерк
* Хайленд
* Шатландскія межы
* Шэтландскія астравы
* Эдынбург
* Усходні Эйршыр
* Паўночны Эйршыр
* Паўднёвы Эйршыр

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis · Настольны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4054745-0 · LCCN: n81097141 · NKC: ge295716 · VIAF: 125426049 |