У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Польскія легіёны.

**Польскія легіёны 1914—1918 гадоў** (польск.: Legiony Polskie 1914—1918) — польскія вайсковыя фарміраванні арміі Аўстра-Венгрыі, якія змагаліся ў Першай сусветнай вайне. Утвораны ў жніўні 1914 у Галіцыі па ініцыятыве Юзафа Пілсудскага, членаў ККПН і палякаў-прадстаўнікоў парламента Аўстра-Венгрыі. Набіраліся з членаў скаўцкіх арганізацый (Дружыны стралецкія і Саюз стралецкі).

Першапачаткова складаліся з двух легіёнаў: Усходняга і Заходняга. Пасля перамогі расійскай арміі ў Галіцыйскай бітве палякі Усходняга легіёна адмовіліся ваяваць супраць Расіі, з-за чаго легіён быў распушчаны 21 верасня 1914. 19 снежня на аснове Заходняга былі створаны тры брыгады: першай камандаваў Юзаф Пілсудскі, другой — Юзаф Галер, трэцяй — Зыгмунт Зялінскі (пазней Балеслаў Роя). Камандавалі легіёнамі генералы Караль Тжаска-Дурскі і Станіслаў Пухальскі, а таксама палкоўнікі Станіслаў Шапціцкі і Зыгмунт Зялінскі.

Легіёны ўдзельнічалі ў баях як у Галіцыі, так і ў Карпатах. Колькасць войскаў у легіёнах змянялася хутка, асабліва пасля таго, як Пілсудскі пакінуў пасаду камандзіра, і пасля пераназвання легіёнаў у Польскі дапаможны корпус. У чэрвені 1916 года ў легіёнах было каля 25 тысяч чалавек. 5 лістапада 1916 было ўтворана марыянетачнае Каралеўства Польскае, урад якога падпарадкоўваўся Германскай імперыі, і польскія легіёны сталі часткай рэйхсвера. Аднак большая частка палякаў адмовілася прыносіць клятву, што прывяло да масавых арыштаў легіянераў. Каля 3 тысяч легіянераў перавялі ў рэгулярную армію Аўстра-Венгрыі ці ў польска-германскі вермахт, каля 7,5 тысяч працягнулі службу ў аўстрыйскім дапаможным корпусе (польскім).

На аснове легіёнаў пасля вайны была створана рэгулярная армія — Войска Польскае.

Гл. таксама
-----------

* Польскі легіён у Фінляндыі

Літаратура
----------

* Ryszard Bratkowski, Zdzisław Bitner, «Żołnierze Legionów Polskich (1914—1917) na polskich znakach pocztowych od 1918 do 2000 roku», Warszawa-Płock 2007.
* Wacława Milewska, Janusz Tadeusz Nowak, Maria Zientara, «Legiony Polskie 1914—1918», Kraków 1998.
* Bohdan Urbankowski, Józef Piłsudski: marzyciel i strateg, Wydawnictwo ALFA, Warsaw, 1997, ISBN 83-7001-914-5, p. 155—165 (rozdział IV Legiony, podrozdział I 'Dzieje idei')
* Grzegorz Wojciechowski, «Razem przez wieki III- zrozumieć przeszłość», Wydawnictwo Nowa Era Sp. z o.o. Warszawa, 2005, ISBN 83-89497-51-4, s. 28
* August Krasicki «Dziennik z kampanii rosyjskiej 1914—1916», Inst. Wyd. PAX Warszawa 1988, ISBN 83-211-1000-2

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Польскія легіёны (1914—1918)

| ⛭Сцяг Аўстра-Венгрыі Узброеныя сілы Аўстра-Венгерскай імперыі ў Першай сусветнай вайне  |
| --- |
| Групы армій | 
* Бём-Эрмалі
* Эрцгерцага Карла
* Конрада
* Эрцгерцага Ёзэфа
* Бароевіча
* Кёвеса

 |
| Арміі | 
* 1-я
* 2-я
* 3-я
* 4-я
* 5-я
* 6-я
* 7-я
* 10-я
* 11-я
* 12-я

 |
| Карпусы | 
* I
* II
* III
* IV
* V
* VI
* VII
* VIII
* IX
* X
* XI
* XII
* XIII
* XIV
* XV
* XVI

 |
| Іншыя | 
* Польскія легіёны
* Баснійска-герцагавінская пяхота
* Украінскія сечавыя стральцы

 |

| ⛭Польшча Польскія легіёны |
| --- |
| 
Польскі легіён у Італіі •
Наддунайскі легіён •
Польска-Італьянскі легіён •
Надвіслянскі легіён •
Польскі легіён у Партугаліі •
Польскія легіёны ў Венгрыі •
Легіён Міцкевіча •
Польскі легіён у Турцыі •
Польскі легіён у ЗША •
Польскія легіёны (1914—1918) •
Пулаўскі легіён •
Польскі легіён у Фінляндыі
 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4640701-7 · VIAF: 236204825 |