**Вікторыя Іванаўна Гранкоўская** (нар. 5 ліпеня 1996) — палітычная зняволеная, абвінавачаная і асуджаная падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў вёсцы Касцюкі, Дзятлаўскі раён Гродзенскай вобласці. Калі ёй было два гады, бацькоў не стала, таму разам са старэйшым за яе на тры гады братам Яўгенам выхоўвалася бабуляй у гарадскім пасёлку Наваельня. Пасля школы навучалася ў Гродзенскім каледжы мастацтваў, пазней год адпрацоўвала па размеркаванні ў Дзятлаўскай дзіцячай школе мастацтваў. Падчас працы там Вікторыя была адзначана граматай за высокі ўзровень падрыхтоўкі юных мастакоў за ўдзел у абласным пленэры юных мастакоў у Свіслачы, дзе яе вучні атрымалі ўзнагароды.

Пасля навучалася ў БНТУ на архітэктурным факультэце, дзе была старастай групы. Падпрацоўвала ў розных месцах: была нянькай, працавала на атракцыёнах у парку, распрацоўвала візітоўкі і лагатыпы для розных кампаній. Займалася дапамогай бяздомным жывёлам, збірала грошы на іх лячэнне, вазіла па ветэрынарных клініках, знаходзіла гаспадароў.

1 верасня 2020 Вікторыю затрымалі, калі яна збірала подпісы пад петыцыяй да рэктара, у якой прасіла не прымяняць санкцыі да студэнтаў, што ўдзельнічаюць у мірных акцыях. За гэта яна была арыштавана і асуджана на 7 сутак, якія адбывала ў ІЧУ у Жодзіна. 27 кастрычніка яе выклікалі ў рэктарат і азнаёмілі з загадам аб адлічэнні, нягледзячы на тое, што яна добра вучылася і мела 100 % наведвальнасць, атрымлівала павышаную стыпэндыю. Пасля адлічэння Вікторыя была на выпрабавальным тэрміне у архітэктурным бюро, дзе паспела адпрацаваць некалькі дзён да свайго затрымання. Напярэдадні дзяўчына паспела падаць дакументы ў чэшскі ўніверсітэт і запісацца на курсы праграмавання.

12 лістапада 2020 года Вікторыя Гранкоўская была арыштавана супрацоўнікамі КДБ пасля працоўнага дня, калі яна разам з калегай накіроўвалася дадому. Затрыманне адбывалася ў межах справы студэнтаў і выкладчыкаў ВНУ паводле ч. 1 арт. 342 КК (арганізацыя альбо ўдзел у групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак), пасля чаго была змяшчана пад варту ў СІЗА КДБ, затым была пераведзена ў СІЗА на Валадарскага.

23 лістапада 2020 года сумеснай заявай пятнаццаці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволенай. У сваёй заяве праваабаронцы адзначылі, што лічаць пазбаўленне волі абвінавачаных па студэнцкай справе адвольным і палітычна матываваным. 20 студзеня 2021 года сумеснай заявай чатырнаццаці ўкраінскіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Асацыяцыя ўкраінскіх манітораў захавання правоў чалавека ў дзейнасці праваахоўных органаў  (укр.) (бел. Украінскі Хельсінскі саюз па правах чалавека  (укр.) (бел. Харкаўская праваабарончая група  (укр.) (бел. Восток-SOS  (укр.) (бел. арышт Вікторыі Гранкоўскай, як і іншых затрыманных па гэтай справе студэнтаў, быў прызнаны незаконным і кваліфікаваны як гвалтоўнае знікненне  (польск.) (бел..

11 лютага 2021 года шэфства над палітзняволенай узяў Олівер Качмарэк (Oliver Kaczmarek), дэпутат Бундэстага і чалец Дэлегацыі па сувязям з Беларуссю. З гэтай нагоды ён адзначыў: «*Вікторыя Гранкоўская — адна з многіх людзей у Беларусі, якія месяцамі сядзелі за кратамі за мірны пратэст супраць фальсіфікацыі выбараў, гвалту і рэжыму Аляксандра Лукашэнкі. Каб падтрымаць намаганні па вызваленні Вікторыі Гранкоўскай, я ўзяў на сябе хроснае бацькоўства. Я патрабую, каб яе вызвалілі неадкладна*».

24 мая 2021 у судзе падчас апытання сведак начальнік службы бяспекі БНТУ Юрый Ануфрыеў зноў, як і падчас следства, паказаў, што лічыць Вікторыю Гранкоўскую арганізатарам акцый на тэрыторыі БНТУ. На пытанне абаронцы Вікторыі пра тое, што ён спачатку сцвярджаў, што не ведае Вікторыю, а пасля назваў яе арганізатарам, Ануфрыеў засведчыў: «*Мне паказваў першы прарэктар (Георгі Вяршына) яе на відэазапісах і сказаў, што яна была арганізатарам*». 16 ліпеня 2021 года суд Савецкага раёна Мінска прысудзіў Вікторыі Гранкоўскай, якая не прызнала віну, два з паловай гады пазбаўлення волі.

Адбывала тэрмін зняволення ў гомельскай калоніі. Вызвалілася 30 лістапада 2022 года.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2 3
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Заява правозахисних організацій щодо незаконно утримуваних білоруських студентів (укр.).  Асацыяцыя ўкраінскіх манітораў захавання правоў чалавека ў дзейнасці праваахоўных органаў  (укр.) (бел. (20 студзеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 30 кастрычніка 2021. Праверана 30 кастрычніка 2021.
8. ↑  Правозахисники України закликають міжнародну спільноту захистити незаконно утримуване в Білорусі студентство (укр.).  Новинарня  (укр.) (бел. (20 студзеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 7 сакавіка 2021. Праверана 30 кастрычніка 2021.
9. ↑
10. ↑
11. ↑  *Неведомская, Татьяна*. Родные обвиняемых по "делу студентов": Приговор не удивляет (руск.).  Deutsche Welle (16 ліпеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 21 кастрычніка 2021. Праверана 30 кастрычніка 2021.
12. ↑

Спасылкі
--------

* Старонка Вікторыі Гранкоўскай на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»