Месцы правядзення зімовых Алімпійскіх гульняў
Карта пераможцаў зімовых Алімпійскіх гульняў      Краіны, якія перамаглі ў зімовых Алімпійскіх гульнях 1 раз      Краіны, якія перамаглі ў зімовых Алімпійскіх гульнях 2 разы і больш      Краіны, якія перамаглі ў зімовых Алімпійскіх гульнях 5 разоў і больш
**Зімовыя Алімпійскія гульні** — найбуйнейшыя міжнародныя спаборніцтвы па зімовых відах спорту, што праводзяцца адзін раз у 4 гады пад эгідай Міжнароднага алімпійскага камітэта. Зімовыя Алімпійскія гульні пачалі праводзіцца з 1924 года як дадатак да летніх Гульняў. Некаторыя зімовыя віды спорту былі ўключаны ў летнія Алімпійскія гульні ў 1908 і 1920 гадах. З 1924 па 1992 гады зімовыя Алімпійскія гульні праводзіліся ў тыя ж гады, што і летнія. З 1994 зімовыя Алімпійскія гульні праводзяцца са зрухам у 2 гады ад летніх Алімпійскіх гульняў.

Іншыя назвы: *зімовая Алімпіяда*, *Белая алімпіяда*.

Гісторыя
--------

Першымі міжнароднымі спаборніцтвамі, прызначанымі адмыслова для зімовых відаў спорту, былі Паўночныя гульні (шведск.), якія праводзіліся з 1901 па 1926 год у Стакгольме.

У складзе Алімпійскіх гульняў яшчэ пры стварэнні Міжнароднага алімпійскага камітэта у 1894 годзе меркавалася ўключыць у алімпійскую праграму катанне на каньках. Аднак упершыню гэты від спорту з’явіўся на Гульнях 1908 года: былі разыграны 4 камплекты ўзнагарод у фігурным катанні.

У 1911 годзе на сесіі МАК было прапанавана арганізаваць на наступных гульнях адмысловы «Тыдзень зімовых відаў спорту», але паколькі арганізатарам у 1912 годзе выступала Швецыя, то яна выступіла супраць прапановы, асцерагаючыся канкурэнцыі Паўночным гульням. Пры падрыхтоўцы да наступных Алімпійскіх гульняў ідэя аб «Тыдні» прагучала зноў, але Першая сусветная вайна перашкодзіла правядзенню спаборніцтваў. І ў праграму Алімпійскіх гульняў 1920 года ў Антверпене былі ўключаны спаборніцтвы па фігурнаму катанню і хакею з шайбай.

У 1924 годзе ў Шамані (Францыя) пад патранажам МАК быў праведзены «Міжнародны спартыўны тыдзень з нагоды VIII Алімпіяды». Папулярнасць праведзенай падзеі прывяла да таго, што мінулы «тыдзень» стаў звацца першымі зімовымі Алімпійскімі гульнямі.

Спачатку летнія і зімовыя Гульні праходзілі ў адзін і той жа год, а ў 1994 годзе яны падзяліліся і да цяперашняга часу праводзяцца праз прыкладна роўныя прамежкі часу (2 гады).

Гады і месцы правядзення
------------------------

| Гульні | Год | Горад | Краіна | Колькасць | Колькасць |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| краін-удзельніц | спартсменаў-удзельнікаў | спартыўных дысцыплін | відаў спорту |
| I | 1924 | Шамані |  Францыя | 16 | 280 | 14 | 4 |
| II | 1928 | Санкт-Морыц |  Швейцарыя | 25 | 464 | 14 | 4 |
| III | 1932 | Лэйк-Плэсід | Сцяг ЗША (48 зорак) ЗША | 17 | 252 | 14 | 4 |
| IV | 1936 | Гарміш-Партэнкірхен |  Германія | 28 | 646 | 17 | 4 |
| —(1) | 1940 | Гарміш-Партэнкірхен |  Германія |  |  |  |  |
| —(1) | 1944 | Карціна-д’Ампеца |  Італія |  |  |  |  |
| V | 1948 | Санкт-Морыц |  Швейцарыя | 28 | 669 | 22 | 4 |
| VI | 1952 | Осла |  Нарвегія | 30 | 694 | 22 | 4 |
| VII | 1956 | Карціна-д’Ампеца |  Італія | 32 | 821 | 24 | 4 |
| VIII | 1960 | Скво-Вэлі | Сцяг ЗША  ЗША | 30 | 665 | 27 | 4(2) |
| IX | 1964 | Інсбрук |  Аўстрыя | 36 | 1091 | 34 | 6(3) |
| X | 1968 | Грэнобль |  Францыя | 37 | 1158 | 35 | 6 |
| XI | 1972 | Сапара |  Японія | 35 | 1006 | 35 | 6 |
| XII | 1976 | Інсбрук |  Аўстрыя(4) | 37 | 1123 | 37 | 6 |
| XIII | 1980 | Лэйк-Плэсід |  ЗША | 37 | 1072 | 38 | 6 |
| XIV | 1984 | Сараева |  Югаславія | 49 | 1272 | 39 | 6 |
| XV | 1988 | Калгары |  Канада | 57 | 1423 | 46 | 6 |
| XVI | 1992 | Альбервіль |  Францыя | 64 | 1801 | 57 | 6 |
| XVII | 1994(5) | Лілехамер |  Нарвегія | 67 | 1739 | 61 | 6 |
| XVIII | 1998 | Нагана |  Японія | 72 | 2302 | 68 | 7(6) |
| XIX | 2002 | Солт-Лэйк-Сіці |  ЗША | 77 | 2399 | 78 | 7 |
| XX | 2006 | Турын |  Італія | 80 | 2508 | 84 | 7 |
| XXI | 2010 | Ванкувер |  Канада | 82 | 2766 | 86 | 7 |
| XXII | 2014 | Сочы |  Расія | 88 | 2800 | 98 | 7 |
| XXIII | 2018 | Пхёнчхан |  Рэспубліка Карэя |  |  |  |  |
| XXIV | 2022 | Пекін |  КНР |  |  |  |  |
| XXV | 2026 | Мілан, Карціна-д’Ампеца |  Італія |  |  |  |  |

1 Адменены з-за Другой сусветнай вайны.
2 Біятлон становіцца зімовым алімпійскім відам спорту. Адмяняецца правядзенне спаборніцтваў па бабслеі.
3 Санкавы спорт становіцца зімовым алімпійскім відам спорту.
4 Першапачаткова гульні павінны былі адбыцца ў Дэнверы (ЗША). Але з-за фінансавых праблем арганізатараў было прапанавана правесці Алімпіяду ў Аўстрыі.
5 З гэтага года Зімовыя Алімпійскія гульні больш не праходзяць у тым жа годзе, што і летнія гульні. Зараз Зімовыя Алімпійскія гульні праводзяцца са зрушэннем у 2 гады.
6 Кёрлінг становіцца сёмым зімовым алімпійскім відам спорту. Таксама ў праграму гульняў уносяць снаўбордынг.

Гл. таксама
-----------

* Алімпійскія гульні
* Паралімпійскія гульні
* Зімовыя Паралімпійскія гульні
* Летнія Алімпійскія гульні
* Летнія Паралімпійскія гульні
* Антычныя Алімпійскія гульні
* Міжнародны алімпійскі камітэт
* Трапічныя нацыі на зімовых Алімпійскіх гульнях

| ⛭Алімпійскія гульні |
| --- |
| 
* Віды спорту
* Медальны залік
* НАКі
* Медалісты
* Знакі

 |
| Летнія | 
* Афіны 1896
* Парыж 1900
* Сент-Луіс 1904
* Лондан 1908
* Стакгольм 1912
* Антверпен 1920
* Парыж 1924
* Амстэрдам 1928
* Лос-Анджэлес 1932
* Берлін 1936
* Лондан 1948
* Хельсінкі 1952
* Мельбурн 1956
* Рым 1960
* Токіа 1964
* Мехіка 1968
* Мюнхен 1972
* Манрэаль 1976
* Масква 1980
* Лос-Анджэлес 1984
* Сеул 1988
* Барселона 1992
* Атланта 1996
* Сідней 2000
* Афіны 2004
* Пекін 2008
* Лондан 2012
* Рыа-дэ-Жанэйра 2016
* Токіа 2020
* *Парыж 2024*
* *Лос-Анджэлес 2028*
* *Брысбен 2032*

 |
| Зімовыя | 
* Шамані 1924
* Санкт-Морыц 1928
* Лэйк-Плэсід 1932
* Гарміш-Партэнкірхен 1936
* Санкт-Морыц 1948
* Осла 1952
* Карціна-д’Ампеца 1956
* Скво-Вэлі 1960
* Інсбрук 1964
* Грэнобль 1968
* Сапара 1972
* Інсбрук 1976
* Лэйк-Плэсід 1980
* Сараева 1984
* Калгары 1988
* Альбервіль 1992
* Лілехамер 1994
* Нагана 1998
* Солт-Лэйк-Сіці 2002
* Турын 2006
* Ванкувер 2010
* Сочы 2014
* Пхёнчхан 2018
* Пекін 2022
* *Мілан-Карціна-д’Ампеца 2026*

 |
| 

| Юнацкія Алімпійскія гульні |
| --- |
| Летнія | 
* Сінгапур 2010
* Нанкін 2014
* Буэнас-Айрэс 2018
* *Дакар 2026*

 |
| Зімовыя | 
* Інсбрук 2012
* Лілехамер 2016
* *Лазана 2020*
* *Канвонда 2024*

 |

 |
| 

| Адмененыя¹ і непрызнаныя² гульні |
| --- |
| Адмененыя | 
* Берлін 1916
* Сапара 1940
* Токіа 1940
* Карціна-д’Ампеца 1944
* Лондан 1944

 |
| Непрызнаныя | 
* Афіны 1906

 |

 |
| 
* ¹ Летнія Алімпійскія гульні 1916 былі адмененыя з-за Першай сусветнай вайны, а летнія і зімовыя Алімпійскія гульні 1940 і 1944 — з-за Другой сусветнай.  ² Неафіцыйныя гульні, якія не прызнаюцца Міжнародным алімпійскім камітэтам (МАК).

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Ларуса · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 135685825 · GND: 4172569-4 · LCCN: n2006026303, sh85147037 · NKC: ko2006341815 · SUDOC: 052611744 · VIAF: 138453350 |

 |