**Засада ў Ніембе** — сутыкненне паміж ірландскімі міратворцамі і апалчэннем луба на ўсходзе Катангі, якое адбылося 8 лістапада 1960 года.

Перадгісторыя
-------------

Пасля здабыцця Бельгійскім Конга незалежнасці ў 1960 годзе, у Катанзе, паўднёвай, багатай карыснымі выкапнямі правінцыі краіны, успыхнула ўзброенае паўстанне.

У «гарачую кропку» былі ўведзены міратворчыя сілы ААН. У складзе кантынента знаходзіліся і ірландскія вайскоўцы.

Народ луба не падтрымаў аддзяленне Катангі, таму стаў адным з асноўных ахвяр сепаратыстаў, асабліва белых наймітаў. Гэта прымусіла прадстаўнікоў народнасці падазрона і варожа ставіцца да любых еўрапейскіх войск. 

У Ніембе, горадзе на ўсходзе Катангі, у выніку нападаў паўстанцаў многія навакольныя вёскі былі пакінуты сваімі жыхарамі. Сюды накіраваліся ірландскія войскі, каб засцерагчы раён і заахвоціць насельніцтва вярнуцца.

Ход бою
-------

8 лістапада 1960 года атрад з адзінаццаці байцоў 33-га батальёна ірландскай арміі прыбыў да моста праз раку Лувея, які меў патрэбу ў рамонце. Дарога апынулася заблакавана каля 100 апалчэнцамі луба, узброеных лукамі, стрэламі з атручанымі наканечнікамі, дзідамі і дубінкамі, а таксама некаторай колькасцю агнястрэльнай зброі. Ірландцы прынялі іх за катангскіх баевікоў. Лейтэнант Кевін Глісан, які кіраваў міратворчым атрадам, паспрабаваў мірна павітаць іх, але быў уражаны градам стрэл з атручанымі наканечнікамі (луба прынялі вайскоўцаў за французскіх альбо бельгійскіх наймітаў, якія дзейнічалі ў інтарэсах горназдабыўных кампаній).

Ірландцы пакінулі аўтамабілі, адступілі за дрэвы па абодва бакі дарогі і адкрылі агонь па нападніках з пісталетаў-кулямётаў «Карл Густаў», вінтовак Лі-Энфілда і ручнога кулямёта «Брэн». Луба рушылі на іх, у выніку чаго міратворцы былі адрэзаны ад сваіх машын. Нягледзячы на цяжкія страты, апалчэнцы адолелі ірландскіх салдат, і пачалася жорсткая рукапашная сутычка, падчас якой большая частка замежнікаў была забіта. Тром міратворцам удалося ўцячы. Адзін з іх, Энтані Браўн, дабраўся да суседняй вёскі і аддаў усе грошы, якія ў яго былі, вясковым жанчынам, спадзеючыся, што яны яму дапамогуць, але замест гэтага салдата збілі да смерці. Двум іншым удалося схавацца, і на наступны дзень яны былі знойдзены іншымі войскамі ААН.

Усяго ў баі было забіта 9 ірландцаў і 25 луба.

Наступствы
----------

Бой аказаў негатыўнае ўздзеянне на Ірландскую Рэспубліку, дзе да гэтага ўдзел краіны ў місіі ў Конга карыстаўся падтрымкай. Слова «балуба» (саманазва народа луба) здабыла ў асяроддзі ірландцаў значэнне «некіравальнага або дзікага чалавека».

Гл. таксама
-----------

* Аблога Жадавіля

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  Cusack, Adrian (10 November 2010). "Athlone resident recalls Niemba ambush horror". *Westmeath Independent*. Праверана 27 December 2016.
2. ↑  Boehme 2005, p. 2.
3. 1 2  "Letters from Niemba: Irish troops in the Congo, 1960", *History Ireland*, Issue 6 (Nov/Dec 2010), Volume 18.
4. ↑  [: AN IRISH AFFAIR // Irish Film Institute, 2020-11-08
5. ↑  *Rogan, Fionn*. Niemba – The Birth of an Army **(нявызн.)**. *University Times* (10 студзеня 2014).

Літаратура
----------

* Boehme, Olivier (2005). "The Involvement of the Belgian Central Bank in the Katanga Secession, 1960-1963". *African Economic History*. **33** (33): 1–29. JSTOR 4617603.