**«Ультыматум Борна»** (англ.: The Bourne Ultimatum) — фільм 2007 года. Сцэнарый фільма напісаны па матывах аднайменнай кнігі Роберта Ладлама. Фільм з’яўляецца трыквелам фільмаў «Ідэнтыфікацыя Борна» і «Перавага Борна», трэцім фільмам пра Джэйсана Борна, гісторыі пра былога супрацоўніка ЦРУ, прафесійнага забойцу, які страціў памяць. Лаўрэат прэмій Оскар 2008 года ў намінацыях «Лепшы мантаж», «Лепшы гук» і «Лепшы мантаж гуку».

Сюжэт
-----

Журналіст «Guardian» Сайман Рос вядзе расследаванне справы Джэйсана Борна. У Турыне Рос сустракаецца з чалавекам, які ведае ўсё пра Борна. Той употай распавядае яму пра сакрэтную аперацыю «Блэкбраяр», пра якую Рос распавядае пасля свайму рэдактару па тэлефоне. ЦРУ перахоплівае яго званок і, пачуўшы назву надзвычай сакрэтнай аперацыі, вырашае, што Рос уяўляе вялікую небяспеку. Ноа Восен, намеснік дырэктара ЦРУ, загадвае ўсталяваць за Росам пастаяннае сачэнне, каб высветліць, хто з’яўляецца яго інфарматарам. Тым часам Борн, прачытаўшы ў газеце артыкул пра сябе, прызначае Росу сустрэчу на вакзале «Ватэрлоа» у Лондане. Борн разумее, што за Росам сочаць і яго тэлефон праслухоўваюць, і паводзіць сябе канспіратыўна. Яму ўдаецца выратаваць Роса ад нападу агентаў, але ў апошні момант ён усё ж такі паказвае свой твар камеры відэаназірання. Восен бачыць Борна і Роса разам і, вырашыўшы, што Борн і ёсць інфарматар, загадвае «спецу»-кілеру забіць абодвух. Рос, парушаючы загад Борна, выбягае са сховішча і тут жа атрымлівае кулю ў галаву са снайперскай вінтоўкі.

Борн забірае рэчы Роса і па іх выходзіць на Ніла Дэніелса, кіраўніка аддзялення ЦРУ ў Мадрыдзе. Тым часам Памэла Лендзі прыходзіць да высновы, што Борн ніяк не можа з’яўляцца інфарматарам Роса, бо, з гутаркі журналіста з рэдактарам, ён збіраўся сустрэцца з інфарматарам у Турыне. Праверыўшы тэлефоны супрацоўнікаў, прыходзяць да высновы, што інфарматарам з’яўляецца Дэніелс. Агенты ў Турыне адпраўляюцца на яго кватэру. Але Борн прыбывае туды першым, абясшкоджвае агентаў, сустракае Нікі Парсанс, але Дэніелса там не знаходзіць. Парсанс дапамагае Борну і бяжыць з ім, пакуль не прыбыло падмацаванне. Борн тэлефануе ў паліцыю і паведамляе, што чуў стрэлы і крыкі побач з офісам Дэніелса. Падмацаванне ЦРУ, якое прыбыло, затрымлівае мясцовая паліцыя.

Сам Ніл Дэніелс з’яжджае ў Танжэр. Ён чакае, калі ў мясцовы банк паступяць яго сродкі. Восен пасылае «спеца» забіць Дэніелса. У патрэбны момант рахунак Дэніелса «размарожваюцца» і той, нічога не падазраючы, адпраўляецца ў банк. Борн спрабуе прадухіліць смерць Дэніелса, але не паспявае. Зразумеўшы, што Борн і Парсанс там жа і дзейнічаюць разам, Восен загадвае «спецу» забіць абодвух. Лэнд катэгарычна супраць гэтага, і яна ўчыняе скандал. Борну ва ўпартай барацьбе ўдаецца забіць «спеца» і паведаміць ад яго імя ў ЦРУ, што заданне нібыта выканана, і абодвы — мёртвыя, такім чынам выйграе час. Нікі, змяніўшы прычоску, з’яжджае, а Борн працягвае сваё расследаванне.

Неўзабаве ЦРУ перахоплівае званок Борна Памэла Лендзі, у якім ён дае зразумець, што знаходзіцца ў Нью-Ёрку, прычым недалёка ад аддзялення. Восен загадвае ачапіць бліжэйшыя кварталы. Лэнд паведамляе Борну яго сапраўднае імя — Дэвід Веб — і дату нараджэння, якая насамрэч аказваецца шыфроўкай. Лэнд атрымлівае SMS-паведамленне ад Борна, якое тут жа перахопліваюць. У паведамленні Борн прызначае Памэла сустрэчу на адной з плошчаў Нью-Ёрка. Туды адпраўляюцца ўсе мясцовыя спецпадраздзялення. На месца сустрэчы прыбываюць усё, акрамя Борна. Борн у гэты час пранікае ў кабінет Восена і скрадае адтуль усе дакументы, звязаныя з Джэйсанам Борнам і аперацыяй «Блэкбраяр». Борна пераследуе група агентаў і «спец». Падчас аўтапагоні Борн выжывае, а спец аказваецца цяжка паранены. Борн цэліць у яго, але не страляе. Адарваўшыся ад пераследу, ён сустракаецца з Памэлай па адрасе, паказаным у шыфроўцы. Гэта адрас клінікі, дзе праводзілася падрыхтоўка агентаў «Трэдстоўна», у тым ліку і Джэйсана Борна. Борн перадае дакументы Лендзі, і яна па факсе адпраўляе ўсе дакументы ў прэсу.

Пад канец Борн наведвае доктара Альберта Херша, які распрацаваў праграму падрыхтоўкі агентаў. Сустрэча з ім дапамагае Борну ўспомніць усё. Аказваецца, Дэвід Веб сам добраахвотна прыняў рашэнне зрабіцца Джэйсанам Борнам — прафесійным забойцам, якія працуюць на ЦРУ.

Тым часам агенты ўрываюцца ў будынак і пераследуюць Борна. Разам з імі і выжыў «спец». Калі Борн прарваўся на дах, «спец» злавіў яго на прыцэл. Борн спрабуе яго пераканаць, «спец» сумняваецца і апускае зброю. Але Восен, зразумеўшы, што яго канец блізкі, вырашае сам расправіцца з Борнам. Ён страляе ў Джэйсана ў той момант, калі той скача з даху 10-павярховага дома ў раку.

Праз некалькі дзён Нікі Парсанс глядзіць навіны па тэлевізары, у якіх паведамляецца, што праект «Блэкбраяр» завершаны, Херш і Восен арыштаваныя, а пра лёс Джэйсана Борна нічога не вядома. «Ён зваліўся ў раку з вышыні 10-га паверха, аднак трохдзённыя пошукі цела так ні да чаго і не прывялі». Нікі ўсміхаецца, разумеючы, што Борну ўдалося выжыць.

У ролях
-------

* **Мэт Дэйман** — Джэйсан Борн (Дэвід Вэб)
* '***— Ноа Восен***
* **Джоан Ален** — Памэла Лэнд
* **Джулія Стайлз** — Нікі Парсанс
* **Педзі Консідзін** — Сайман Рос
* **Альберт Фіні** — Доктар Альберт Херш
* **Скот Глен** — Эзра Крамер
* **Колін Стынтан** — Ніл Дэніелс
* **Джой Анса** — Деш Буксані
* **Эдгар Рамірэз** — Паз
* **Том Галап** — Том Кронін
* **Коры Джонсан** — Уілс
* **Таксіст**

### Узнагароды

* Прэмія «Оскар»
	+ 2008 — Лепшы гук
	+ 2008 — Лепшы мантаж
	+ 2008 — Лепшы мантаж гуку
* Прэмія «Брытанская акадэмія»
	+ 2008 — Лепшы гук
	+ 2008 — Лепшы мантаж
* Прэмія «Гільдыя кінаакцёраў»
	+ 2008 — Лепшы каскадерский ансамбль у фільмах

### Намінацыі

* Прэмія «Mtv Movie Awards»
	+ 2008 — Лепшы акцёр «Мэт Дэйман»
	+ 2008 — Лепшая бойка
* Прэмія «Брытанская акадэмія»
	+ 2008 — Лепшы рэжысёр «Пол Грынрас»
	+ 2008 — Лепшая аператарскай работа
	+ 2008 — Лепшыя візуальныя эфекты
	+ 2008 — Лепшы брытанскі фільм
* Прэмія «кінаўзнагарод Mtv-Расія»
	+ 2008 — Лепшы замежны фільм

Зноскі
------

1. ↑  Box Office Mojo — 1999. Праверана 7 сакавіка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>
2. ↑  Box Office Mojo — 1999. Праверана 25 жніўня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 20 чэрвеня 2010.
* Ультыматум Борна на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Filmportal · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · The American Film Institute Catalog of Motion Pictures |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1032868090 · SUDOC: 179451154 · VIAF: 227703380 |