**Антон Андрэевіч Сурапін** (нар. 28 лютага 1992, Слуцк, Беларусь) — фотажурналіст, стваральнік сайту bnp.by — «Belarus News Photo», сябра БАЖ, пастаянны карэспандэнт Mediakritika.by, у сетцы інтэрнэт больш вядомы як Soul, вязень сумлення.

Біяграфія
---------

Антон Сурапін нарадзіўся 28 лютага 1992 г. у г. Слуцку Мінскай вобласці.

З восьмага класа хацеў быць праграмістам. У 11 класе абраў прафесію «Вэб-журналістыка». З 2009 г. — студэнт Інстытута журналістыкі БДУ. У студэнцкія гады супрацоўнічаў з шматлікімі інфармацыйнымі выданнямі і інтэрнэт-рэсурсамі.

У 2010 г. стварыў сайт bnp.by — «Belarus News Photo», які вёў да 2014 г.

А. Сурапін быў першым журналістам, які размясціў на сваім сайце фотаздымак «плюшавага дэсанта» — цацачнага мядзведзя з прычэпленымі да яго антыдыктатарскімі лозунгамі. 4 ліпеня 2012 г. на наступны дзень пасля дзяржаўнага свята, Дня незалежнасці Рэспублікі Беларусь, амаль 900 такіх цацак скінулі з самалёта двое грамадзян Швецыі, супрацоўнікі піяр-агенцтва Studio Total, у знак пратэсту супраць парушэння свабоды слова ў Рэспубліцы Беларусь. На цацках былі прымацаваныя аркушыкі паперы з надпісамі на беларускай ці англійскай мовах: «We support the Belarusian struggle for free speech», «FREE SPEECH NOW», «Цацкі патрабуюць абароны правоў чалавека ў Беларусі» і «Нас немагчыма прымусіць маўчаць». Мэтай акцыі было, як кажа адна з удзельніц «плюшавага дэсанту» Л. Карлсан, «нагадаць свету, што ў Беларусі ёсць людзі, якіх пасадзілі ў турмы за тое, што яны гаварылі праўду».

Мяжу з Беларуссю шведы перасяклі нелегальна, пераляцелі яе з боку Літвы на аднаматорным самалёце. На скінутыя імі над Івянцом і ўскраінай Мінска цацкі з лозунгамі палявалі міліцыя і спецслужбы. Міністэрства абароны абвясціла, што ніякага самалёта з мядзведзікамі не было. Камандуючы войскамі супрацьпаветранай абароны генерал-маёр Дзмітры Пахмелкін заявіў, што «гэта была стопрацэнтная правакацыя супраць Беларусі пры падтрымцы замежных спецслужб. Нашыя сродкі ВПС і ВПА не пацвердзілі парушэння паветранай прасторы невядомым самалётам».

І тут у інтэрнэце на сайце Belarusian News Photos з’явіўся здымак мядзведзіка — доказ таго, што самалёт са Швецыі ўсё ж быў.

Пачаліся арышты. 6 ліпеня 2012 г. супрацоўнікамі КДБ быў затрыманы і змешчаны ў СІЗА КДБ прадпрымальнік-рыэлтар Сяргей Башарымаў, праз якога шведскія актывісты здымалі кватэру падчас свайго прыезду ў Мінск у маі 2012 г. Затым ён яшчэ раз прадаставіў кватэру двум памочнікам пілотаў, якія прыехалі ў Мінск напярэдадні акцыі і з’ехалі адразу пасля яе. Таксама 6 ліпеня на суткі КДБ была затрыманая дзяўчына С. Башарымава — Ірына.

13 ліпеня 2012 г. у мінскай кватэры, у якой пражываў, быў затрыманы А. Сурапін. Папярэдне ў яго быў праведзены ператрус. Малады студэнт-журналіст быў змешчаны ў СІЗА КДБ.

16 і 23 ліпеня 2012 г. адпаведна ім было прад’яўлена абвінавачванне па ч. 6 арт. 16 (дапамога ў здзяйсненні злачынства) і ч. 3 арт. 371 (незаконнае перасячэнне дзяржаўнай мяжы РБ) КК РБ. Інфармацыя аб прад’яўленні абвінавачвання з’явілася на афіцыйным сайце КДБ толькі 7 жніўня 2012 г. КДБ прапанавала шведскім актывістам «прыбыць у Мінск для ўдзелу ў следчых дзеяннях у якасці падазраваных, у тым ліку для правядзення вочных ставак. Па выніках будуць прынятыя канчатковыя адпаведныя працэсуальныя рашэнні ў дачыненні да беларускіх грамадзян, якія праходзяць па крымінальнай справе».

17 ліпеня 2012 г. шведскія ўдзельнікі «плюшавага дэсанта» звярнуліся да ўладаў Беларусі з заклікам вызваліць усіх арыштаваных па гэтай справе.

У гэты ж дзень беларускія фатографы зладзілі акцыю падтрымкі А. Сурапіна, размясціўшы ў інтэрнэце свае фатаграфіі з тым самым мядзведзікам, які трымае шыльду з надпісам «Няма фотаздымкаў — няма праблем?».

У канцы ліпеня 2012 г. некалькі дзён запар адвакат А. Сурапіна не мог дабіцца сустрэчы з падабаронным у СІЗА КДБ.

19 ліпеня 2012 г. з патрабаваннем неадкладна вызваліць А. Сурапіна выступілі праваабарончая арганізацыя «Рэпарцёры без межаў» і Міжнародны камітэт абароны журналістаў.

25 ліпеня 2012 г. прызнаны Міжнароднай Амністыяй вязнем сумлення. Праваабаронцы запатрабавалі неадкладнага вызвалення А. Сурапіна і С. Башарымава і зняцця з іх усіх абвінавачванняў. Паводле гэтай арганізацыі, арышт А. Сурапіна стаў самым абсурдным арыштам у свеце па выніках 2012 г.

31 ліпеня 2012 г. А. Лукашэнка звольніў з пасады старшыні Дзяржпагранкамітэта І. Рачкоўскага і камандуючага ВПС і войскамі ВПА Дз. Пахмелкіна за неналежнае выкананне службовых абавязкаў пры запэўніванні нацыянальнай бяспекі РБ. Вымовы і спагнанні атрымалі іншыя вышэйшыя службовыя асобы.

1 жніўня 2012 г. МЗС Беларусі не працягнуў акрэдытацыю амбасадару Швецыі ў Беларусі Стэфану Эрыксану. Фактычнае высланне амбасадара стала своеасаблівай помстаю за шведскі «плюшавы дэсант».

7 жніўня 2012 г. абвінавачванне А. Сурапіну было прад’яўлена афіцыйна.

8 жніўня 2012 г. падчас акцыі салідарнасці з А. Сурапіным, былі затрыманыя журналісткі Юля Дарашкевіч і Ірына Козлік, якія рабілі здымкі з мядзведзікамі. 9 жніўня суддзя Дзмітры Паўлючэнка прызнаў іх вынаватымі ў несанкцыянаваным пікетаванні і аштрафаваў на 30 базавых велічыняў кожную.

14 жніўня 2012 г. БАЖ выступіў з паручальніцтвам і пачаў збор паручальніцтваў за А. Сурапіна.

17 жніўня 2012 г. А. Сурапін і С. Башарымаў былі вызвалены пад падпіску аб нявыездзе. Абвінавачанне пры гэтым засталося ў сіле.

Часопіс «Рускі рэпарцёр» абраў А. Сурапіна чалавекам года ў 2012 г.

28 чэрвеня 2013 г. першы намеснік старшыні КДБ Ігар Сяргеенка паведаміў аб закрыцці крымінальнай справы аб «плюшавым дэсанце». З А. Сурапіна і С. Башарымава былі знятыя ўсе абвінавачванні.

24 ліпеня 2013 г. А. Сурапін прэзентаваў у Гродне сайт freelance.baj.by, створаны для фрылансераў, якія працуюць у медыях.

У лістападзе 2014 г. А. Сурапін быў прызваны ў войска. Служыў у Слоніме. Дэмабілізаваўся ў лістападзе 2015 г. Вёў публічныя «Дзённікі салдата», праект сайта TUT.By.

У 2015 г. А. Сурапін падаў заяву ў суд на кампенсацыю за месяц зняволення ў СІЗА КДБ. Запатрабаваў кампенсацыю ў памеры 190 мільёнаў рублёў. 2 сакавіка 2016 г. суд Маскоўскага раёна г. Мінска пастанавіў выплаціць А. Сурапіну кампенсацыю ў памеры 8 мільёнаў беларускіх рублёў.

А. Сурапін — адзін з 200 дзеячаў культуры, што выступілі супраць затрымання і адміністрацыйнага арышту работнікаў культуры і мастачак Анастасіі Ранько, Алены Немік, Лідзіі Вярыга і іншых грамадзян, затрыманых на мірнай акцыі «Марш недармаедаў» 15 сакавіка 2017 года.

Узнагароды
----------

Праўленне ГА «Беларуская асацыяцыя журналістаў» 29 снежня 2015 г. узнагародзіла пераможцу конкурсу «Свабодны палёт» журналіста А. Сурапіна за тэкст «Як я быў журналістам-фрылансерам і медыяасобай», дзе малады чалавек апісвае прыгоды апошніх некалькіх год свайго жыцця і працы.

Адлюстраванне арышту ў культуры
-------------------------------

Міні-фільм у цыкле «Хроніка суднага часу» прысвечаны А. Сурапіну. Аўтар праекту Алег Дашкевіч.

Працы
-----

* 
* 
* Архівавана 17 сакавіка 2020.
* 
* Архівавана 27 чэрвеня 2017.
* Архівавана 29 снежня 2015.
* 
*

Крыніцы
-------

1. ↑   Сурапін вязень сумленьня, Башарымаў — не
2. ↑  Amnesty International признала Суряпина узником совести
3. ↑
4. ↑  Студент арестован в Белоруссии за фото мишек из Швеции
5. ↑  Дзяўчына Башарымава: «Мяне суткі пратрымалі ў „амерыканцы"»
6. ↑   Швэдзкія пілёты: адпусьціце хлопцаў! Яны невінаватыя!
7. ↑  Антон Сурапін прызнаны вязнем сумлення
8. ↑  Арест Суряпина за фото плюшевых мишек признан самым абсурдным в мире
9. ↑   Архівавана 15 верасня 2017. Люди года — 2012
10. ↑   Архівавана 3 ліпеня 2017. В Беларуси закрыто дело о плюшевом десанте
11. ↑   Гарадзенскія журналісты пазнаёміліся з новай пляцоўкай для фрылансераў
12. ↑   Архівавана 25 лістапада 2016. Дневники солдата
13. ↑   Архівавана 21 лістапада 2016. Солдат-срочник Антон Суряпин, который вел дневники своей службы, демобилизовался
14. ↑  Антон Сурапін адсудзіў у дзяржавы 8 мільёнаў кампенсацыі за месяц у СІЗА КДБ
15. ↑   Архівавана 24 студзеня 2021.
16. ↑
17. ↑   Пераможцам конкурсу «Свабодны палёт» стаў Антон Сурапін
18. ↑   Мара Антона Сурапіна

Літаратура
----------

* Palitviazni.info. — 2013. — С. 256—257.
* Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі. (Агляд-хроніка. 2012) — Мінск, 2013. — С. 127—128.

Спасылкі
--------

* !
* Архівавана 30 снежня 2016.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*