recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сцежарнае.
**Сце́жарнае** — былы пасёлак у Малейкаўскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары пераселены ў чыстыя месцы. У 2005 годзе пасёлак быў выключаны са звестак па ўліку населеных пунктаў.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 9 км на ўсход ад Брагіна, 37 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 128 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

На поўначы меліярацыйныя каналы

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарогах, якія адыходзяць ад Брагіна.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі пераважна з вёскі Сцежарнае на былых памешчыцкіх землях. У 1932 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ўваходзіў у склад калгаса «Сцяг Леніна» (цэнтр — вёска Зарэчча).

Да 26 сакавіка 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Крыўчанскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1959 год — 74 жыхары (паводле перапісу).
* 1980-я — жыхары пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Решение Гомельского областного исполнительного комитета от 17 ноября 2005 г. № 793 Об исключении из данных по учету и регистрации административно-территориальных и территориальных единиц населенных пунктов Брагинского, Ветковского, Ельского и Хойникского районов Архівавана 2 чэрвеня 2021.
2. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 26 сакавіка 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Рэпін.

**Рэ́пін** (трансліт.: *Repin*, руск.: Репин) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

За 30 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 260 км ад Гомеля, 23 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Экалогія і прырода

Вакол вёскі лес.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Слуцк — Капаткевічы.

Інфармацыя
----------

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой далучаюцца з поўначы 2 просталінейныя вуліцы з завулкамі. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма. Клуб, крама.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XX стагоддзя як маёнтак у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У 1907 годзе тут пачаў працаваць броварны завод (зачынены ў 1915 годзе). У 1920-х гадах хутка расла за кошт перасяленцаў з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты цалкам спалілі вёску і забілі 17 жыхароў. Некаторы час увесну 1943 года тут базіраваўся штаб Мінскага партызанскага злучэння. 18 жыхароў загінулі на фронце.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 34 двары, 66 жыхароў.

### Дынаміка

* 1940 год — 47 двароў, 168 жыхароў.
* 1959 год — 273 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 62 двары, 127 жыхароў.
* 2004 год — 48 двароў, 92 жыхары.

Вядомыя асобы
-------------

* Варвара Міхайлаўна Саламаха (нар. 1934) — работнік лёгкай прамысловасці (ткачыха), Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

Зноскі
------

1. ↑  Дадзеныя сельсавета на 1 студзеня 2011 года
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Акцябрскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 1997. — 478 с. ISBN 985-6302-03-X

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Краснаслабодскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Красная Слабада |
| Вёскі | Андрэеўка ·  Бубнаўка ·  Буда ·  Дзвесніца ·  Зарэчча ·  Рэпін ·  Сасноўка ·  Смалоўка |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бераснёўка.
**Бераснёўка** — вёска ў Малажынскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 25 км на ўсход ад Брагіна, 51 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 142 км ад Гомеля.

### Водная сістэма

На паўночным усходзе сетка меліярацыйных каналаў.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Брагін-Лоеў.

Планіроўка складаецца з крывалінейнай, мерыдыянальнай вуліцы з завулкам. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Паводле пісьмовых крыніц вядомая з пачатку XIX стагоддзя як вёска ў Дзеражыцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. У 1897 годзе размяшчалася карчма.

З 8 снежня 1926 года па 30 студзеня 1927 года цэнтр Бераснёўскага сельсавета. У 1930 годзе ў карыстанні сялян было 558 га землі. У 1931 годзе створаны калгас «Чырвоны партызан», працавала гамарня. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгаса «Першамайскі» (цэнтр — вёска Малажын).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 66 гаспадарак, 127 жыхароў.

### Дынаміка

* 1850 год — 25 двароў, 136 жыхароў.
* 1897 год — 7 двароў, 404 жыхара (паводле перапісу).
* 1908 год — 86 двароў, 602 жыхара.
* 1930 год — 617 жыхароў.
* 1959 год — 499 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 66 двароў, 127 жыхароў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

| ⛭**Малажынскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Малажын |
| Пасёлкі | Громкі ·  Дабрагошча ·  Дубраўка ·  Красная Ніва ·  Ленінец ·  Ленінск ·  Рытаў ·  Чырвоная Паляна |
| Вёскі | Аляксееўка ·  Бераснёўка ·  Валахоўшчына ·  Дублін ·  Жылічы ·  Крыўча ·  Пераносы ·  Старыя Юркавічы |
**Тарлтанскі дзяржаўны універсітэт** (англ.: Tarleton State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Сцівенвіл ў штаце Тэхас.

Гісторыя
--------

Вучэльня першапачаткова створана ў 1899 годзе на ахвяраванні Джона Тарлтана, калі быў заснаваны Сельскагаспадарчы каледж Джона Тарлтана. Установа з'стала сузаснавальнікам сістэмы Тэхаскага аграрна-механічнага ўніверсітэта ў 1917 годзе. У 1949 годзе каледж быў перайменаваны ў Тарлтанскі дяржаўны каледж, а ў 1959 годзе стаў навучальнай установай з чатырохгадовым навучаннем, якая прысуджае акадэмічныя ступені. Статус універсітэта вучэльня атрымала ў 1973 годзе, прыняўшы сваю цяперашнюю назву.

Структура
---------

* Каледж сельскай гаспадаркі і прыродных рэсурсаў
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж аспірантуры
* Каледж медыцынскіх навук
* Каледж вольных і прыгожых мастацтваў
* Каледж прыродазнаўчых навук і матэматыкі
* Каледж інжынерыі

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Вядзьмак** (укр.: відьмак, відьмар, відьмунвідьмак, відьмар, відьмун, відьмач; бел.: вядзьмак, вядзьмар, *ведзьмак, ведзьмар*) — персанаж славянскай міфалогіі і дэманалогіі, калдун. З’яўляецца начальнікам над ведзьмамі пэўнай мясцовасці; можа дзейнічаць заадно з імі або, наадварот, абараняць людзей ад выхадак ведзьмаў і заложных нябожчыкаў, змовамі лячыць хваробы людзей і жывёл.

У граматычным дачыненні да слова «вядзьмак» адпавядае слова жаночага роду з падобнай этымалогіяй — «ведзьма».

Валодаючы магічнымі здольнасцямі, вядзьмак можа па сваім жаданні перавярнуцца ў матылька, каня, ваўка ці іншую жывёлу. Па павер’ях, ведьмак, як і іншыя ведзьмакі, можа быць «прыроджаным» або «навучаным». У «прыроджанага» ведзьмака можа не быць барады, вусоў, затое прысутнічае маленькі хвосцік, а адлюстраванне ў зрачках вачэй перавернута дагары нагамі. «Навучаны» вядзьмак нічым не адрозніваецца ад нармальнага чалавека.

Перад смерцю вядзьмак павінен перадаць свае веды іншаму чалавеку. Калі ён памірае, надыходзіць засуха або ідуць бясконцыя дажджы. Па адным з павер’яў, пасля смерці ведзьмака варта адсекчы яму галаву, пакласці яго тварам уніз і забіць у рот кол. У магілу кладуць кавалак асіны, цвікі, паперу, габлюшку, ля магілы тройчы рассыпаюць мак. Калі ўсе было зроблена правільна, людзі верылі, што вядзьмак не ператворыцца ў упыра. Па іншых павер’ях, вядзьмак і пасля смерці ахоўвае сяло, не прапускаючы ў яго мерцвякоў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Слащёв, 1995, с. 73
2. ↑  Словарь української мови / Упор. з дод. влас. матеріалу Б. Грінченко : в 4-х т. — К. : Вид-во Академії наук Української РСР, 1958. Том 1, ст. 235.
3. ↑  Слоўнік беларускай мовы. Менск: Беларуская навука, 2012.
4. ↑  Королёв, 2006
5. ↑  Максимов, 1903

Літаратура
----------

* *Королёв, К.* Ведьмак // Энциклопедия сверхъестественных существ. — Эксмо, 2006. — 720 с. — 5000 экз. — ISBN 5-699-10432-1.
* *Максимов С. В.* Ведьма // Нечистая, неведомая и крестная сила. — СПб.: Товарищество Р. Голике и А. Вильворг, 1903. — С. 133—146.
* *Никифоровский Н. Я.* Ведьмаки и ведьмы // Нечистики : Свод простонародных в Витебской Белоруссии сказаний о нечистой силе. — Вильна: Н. Мац и Ко, 1907. — С. 90—96.
* Ведьмак Архівавана 20 сакавіка 2017. / В. В. Слащёв // Славянская мифология : энциклопедический словарь / редколлегия: С. М. Толстая (отв. ред.), Т. А. Агапкина, О. В. Белова, Л. Н. Виноградова, В. Я. Петрухин; Ин-т славяноведения РАН. — 2-е изд. — М. : Междунар. отношения, 2002. — С. 73—74. — ISBN 5-7133-1069-8.

Спасылкі
--------

* Міфалагічная энцыклапедыя — «Вядзьмак» (myfhology.narod.ru)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
**Прэйры-Вьюйскі аграрна-механічны ўніверсітэт** (англ.: Prairie View A&M University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Прэйры-Вью ў штаце Тэхас.

Гісторыя
--------

Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, у якім традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Заснаваны ў 1876 годзе, гэта другая найстарэйшая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў штаце.

Ён прапануе ступень бакалаўра па 50 спецыяльнасцях, магістра па 37 спецыяльнасцях і чатыры праграмы аспірантуры.

З'яўляецца часткай сісітэмы Тэхаскага аграрна-механічнага ўніверсітэта.

Структура
---------

* Школа архітэктуры
* Каледж сельскай гаспадаркі і гуманітарных навук
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Каледж ювенальнай юстыцыі і псіхалогіі
* Каледж медсястрынства
* Школа грамадскага здароўя
* Аддзел аспірантуры

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Беларусь.
**Гасцініца «Беларусь»** размешчана ў Мінску на вул. Старажоўскай, на ўзгорку левага берага р. Свіслач. Добра ўпісваецца ў ансамбль забудовы праспекта Машэрава. Пабудавана ў 1987 г. (архітэктары Л. Пагарэлаў, Л. Кустова).

Архітэктура
-----------

Вышынны 22-павярховы трохпялёсткавы ў сячэнні будынак, разлічаны на 1000 месцаў. Дойлідства заснаванае на рытме прамавугольных аконных праёмаў і навясных тонкіх пілонаў. Тарцы крылаў маюць пластычнае У-падобнае завяршэнне і вертыкальную стужку балконаў. З боку галоўнага ўваходу выступае аднапавярховы аб’ём вестыбюля і фае. Планіроўка тыпавога паверха радыяльная: ад цэнтральнай ліфтавай групы разыходзяцца тры калідоры з двухбаковым размяшчэннем нумароў. Каля ліфтавай групы і ў тарцах двух крылаў міжпаверхавыя лесвіцы. На дваццаць другім паверсе — кафэ.

Ад атэльнага корпуса ў бок праспекта Машэрава (былая Паркавая магістраль) выступае самастойнае двухпавярховае крыло з круглым у плане блокам рэстарану, завершаным цыліндрычным светлавым ліхтаром.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------


1. ↑  Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Аляксандраўка.

**Алякса́ндраўка** — вёска ў Рагінскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 27 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 73 км ад Гомеля.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з двух кароткіх, паралельных шыротных вуліц, забудаваных драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснавана напачатку XX стагоддзя. У 1909 годзе — фальварак, у Мяркулавіцкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1920-я гады ішло актыўнае засяленне былых памешчыцкіх земляў перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1925 годзе ў Прыбарскім сельсавеце Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у вёсцы дзейнічала падпольная группа (15 чалавек), якую ўзначальваў П. Я. Мацюшкоў. У сакавіку 1943 года группа склала аснову партызанскага атрада начале з П. Я. Мацюшковым. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Рагінь» (цэнтр — вёска Рагінь). Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаеўскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 13 гаспадарак, 22 жыхара.

### Дынаміка

* 1909 год — 1 двор, 5 жыхароў.
* 1925 год — 18 двароў.
* 1959 год — 152 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 13 гаспадарак, 22 жыхара.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 26 сакавіка 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

| ⛭**Рагінскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Рагінь |  |
| Вёскі | Аляксандраўка ·  Антонаўка ·  Дзербічы ·  Каромка ·  Курганне ·  Лозаў ·  Майсееўка ·  Рудня Лозаўская ·  Слабодка ·  Факел |
**«Фокус-група»** (руск.: «Фокус-группа») — філасофска-іранічнае апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 2003 годзе ў зборніку «ДПП (NN)».

У 2007 годзе выдавецтва «Эксмо» выпусціла аднайменны зборнік, які ўключае, акрамя самога апавядання, 12 іншых твораў аўтара. Зборнік затым неаднаразова перавыдаваўся.

Назва
-----

Фокус-група ўяўляе сабой якасны метад у сацыялогіі, які складаецца ў арганізацыі даследавання праз збор групы для абмеркавання пастаўленай задачы. У творы сабрана група з сямі чалавек (Дэздэмона, Барбі, Монтигомик, Дама з сабачкай, Тэлепузікі, Выдатнік, Радзіма-маці) пад кіраўніцтвам вядучага («Істота, якая свеціцца»). Групе прэзентуюць сучасную мадэль раю. Такім чынам у апавяданні прадстаўлена фокус-група па замагільным жыцці.

Змест
-----

Апавяданне з’яўляецца злой пародыяй на еўрапейскае ўяўленне пра замагільнае жыццё. Пасля смерці сем чалавек аказваюцца ў замагільным свеце і пачынаюць сваё апошняе падарожжа. Пасля смерці тое, што здаецца ім целам, зусім і не цела, а толькі ўспаміны пра тое, кім яны калісьці былі. Таму любыя думкі маментальна адлюстроўваюцца на іх вобразе. На гэтым шляху яны сустракаюцца з таямнічай «Істотай, якая свеціцца», якая называе сябе правадніком для душ.

«Істота, якая свеціцца» размаўляе з гумарам і шмат смяецца, а таксама дало ўсім жартаўлівыя мянушкі. Падчас размовы істота даведваецца ў душаў сямі людзей, якія асалоды пры жыцці ў іх выклікалі задавальненне.

Затым «Істота, якая свеціцца» угаворвае ўсіх тых, хто сабраўся прайсці скрозь таямнічую машыну, атрымаць на імгненне бясконцае шчасце. Але загадкавы выканаўца жаданняў не такі просты — бо ў кожнай асалоды ёсць свой кошт. Кожны, хто дакранецца да машыны, знікаў з гучным воплескам. Пасля знікнення бландынкі з мянушкай Барбі астатнія замяліся і не жадалі дакранацца да машыны. У гэты момант яны даведаліся, што выбару ў іх няма, альбо машына, альбо проста знікнуць у бясконцасці. Пасля знікнення апошняй асобы, адкрываецца карціна навакольнага свету ў выглядзе камяністай пустыні.

Такім чынам аўтар падаў адрознае ад традыцыйных версій ўяўленне пра тое, што адбываецца пасля смерці.

Крытыка
-------

У 2003 годзе ў часопісе «Коммерсантъ» Дзмітрый Быкаў у артыкуле пра Віктара Пялевіна і яго зборнік «ДПП (NN)» заявіў, што апавяданне «Фокус-група» з’яўляецца лепшым творам усяго зборніка і кіраўніцтвам па замагільных паводзінах.

Зноскі
------

1. ↑  Обнаружен Пелевин

Спасылкі
--------

* Виктор Пелевин. Фокус-група
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Андрэеўка.

**Андрэ́еўка** (трансліт.: *Andrejeŭka*, руск.: Андреевка) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 21 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 4 км на ўсход ад Чырвонай Слабады, у 250 км ад Гомеля, у 15 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма

Рака Арэса (прыток Пцічы).

### Экалогія і прырода

Вакол вёскі — лес.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Чырвоная Слабада.

Інфармацыя
----------

Планіроўка — кароткая, крывалінейная вуліца. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Чырвонай Слабадзе.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ў складзе Расійскай імперыі. Напачатку XIX стагоддзя засценак у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Па стане на 1885 год у вёсцы дзейнічала царква. У пачатку XX ст. у сумесным уладанні мяшчан А. Більдзюлевіч, Ф. Савіцкага, С. Бараноўскага і інш.

З 1921 года ў вёсцы працавала школа. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Чырвоная зорка», працавалі 2 гамарні.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, карнікі спалілі 4 двары і забілі 14 жыхароў; 11 жыхароў вёскі загінулі на фронце.

Да 2000 года ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 1 двор, 1 жыхар.

### Дынаміка

* 1885 год — 15 двароў, 130 жыхароў.
* 1908 год — 16 двароў, 180 жыхароў.
* 1916 год — 25 двароў.
* 1920 год — 128 жыхароў.
* 1925 год — 175 жыхароў.
* 1940 год — 27 двароў.
* 1959 год — 114 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 13 двароў, 19 жыхароў.
* 2004 год — 2 двары, 4 жыхары.

Вядомыя асобы
-------------

* Васіль Муха

Зноскі
------

1. ↑  Дадзеныя сельсавета на 1 студзеня 2011 года
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
3. ↑  Решение Гомельского областного Совета депутатов от 19 мая 2000 г. № 45 Об изменении границ Поречского и Червоннослободского сельсоветов Октябрьского района

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Акцябрскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 1997. — 478 с. ISBN 985-6302-03-X

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Краснаслабодскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Красная Слабада |
| Вёскі | Андрэеўка ·  Бубнаўка ·  Буда ·  Дзвесніца ·  Зарэчча ·  Рэпін ·  Сасноўка ·  Смалоўка |
Загаловак *Der Angriff* ад 30 студзеня 1933 года (прыход да ўлады Адольфа Гітлера)
**Der Angriff** (вымаўляецца: *Дэр ангрыф*, даслоўна — *Атака*) — антысеміцкая і антыкамуністычная газета, якая выдавалася ў нацысцкай Германіі ў Берліне мясцовым гаў НСДАП.

Газета была створана гаўляйтарам Берліна Ёзэфам Гебельсам. Першы нумар выйшаў 4 ліпеня 1927 года. Газета выдавалася галоўным чынам на грошы з партыйнай казны НСДАП. Спачатку галоўная яе праблема заключалася ў недахопе грошай, так што Гебельсу прыйшлося ўнесці ў новае прадпрыемства 2000 марак са сваіх асабістых сродкаў. Першым галоўным рэдактарам газеты быў Вілі Краўзэ (друкаваўся пад псеўданімам Пітэр Хаген), яго пераемнікам стаў Юліус Ліпперт, а з 1935 года газету ўзначальваў Ханс Шварц ван Верк, сябар выдаўцы Гебельса.

Нямецкія паліцэйскія каля рэдакцыі Der Angriff у Берліне (1932)
Новая газета была задумана як «выданне на ўсе густы» і мела на першай старонцы дэвіз: «Няхай жывуць прыгнечаныя, далоў эксплуататараў!» Галоўным жаданнем Гебельса было прыцягненне масавага чытача, і дзеля гэтага ён імкнуўся пісаць у папулярнай манеры, адмовіўшыся ад усякай аб’ектыўнасці. Ён быў перакананы ў непатрабавальнасьці масавай свядомасьці і ў прыхільнасці мас да простых аднабаковых рашэнняў.

Першапачаткова газета выходзіла па панядзелках, затым стала друкавацца 2 разы на тыдзень, а з лістапада 1940 года стала штодзённай. У газеце друкаваліся нацысцкія заклікі супраць Веймарскай рэспублікі, антысеміцкая і антыкамуністычная прапаганда. Падзагалоўкам газеты было «Далоў прыгнятальнікаў!». У адрозненне ад афіцыйнай партыйнай газеты «Völkischer Beobachter», «Der Angriff» была асабістым рупарам Гебельса і служыла, галоўным чынам, для выражэння яго поглядаў. Свае палемічныя і скандальныя артыкулы ён заўсёды пісаў на першай паласе, падпісваючы іх «Dr. G». Адной з любімых мішэняў для нападаў газеты быў Бернхард Вайс, намеснік кіраўніка Берлінскай паліцыі, яўрэй па нацыянальнасці. За гэтыя выпады ў лістападзе 1931 года выпуск газеты быў часова спынены кіраўніком паліцыі Берліна.

У 1927 годзе тыраж газеты быў каля 2000 асобнікаў, у 1936 годзе ён вырас да 150 000, а ў 1940-м — да 306 000.

Пасля прыходу да ўлады нацыстаў у 1933 годзе ўплыў газеты некалькі паменшыўся. Пасля пачатку бамбардзіровак Берліна ў 1944 года тыраж газеты, якая спрабавала падняць маральны дух берлінцаў, вырас. Газета працягвала выходзіць да 1945 года, яе выпуск быў спынены толькі 24 красавіка 1945 года, незадоўга да капітуляцыі Германіі.

Літаратура
----------

* Е. Брамштедте, Г. Фрэнкель, Р. Манвелл: *Йозеф Геббельс — Мефистофель усмехается из прошлого*, 2000, ISBN 5-222-00968-8

Спасылкі
--------

* «Імперыя смерці»: „Газета"Дэр Ангрыф»"(недаступная спасылка) (недаступная спасылка)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сасноўка.

**Сасно́ўка** (трансліт.: *Sasnoŭka*, руск.: Сосновка) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 33 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 263 км ад Гомеля, 26 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія

На рацэ Арэса (прыток Пцічы). На поўдні сетка меліярацыйных каналаў.

### Экалогія і прырода

На поўначы мяжуе з лесам.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

Інфармацыя
----------

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з поўначы далучаюцца 2 завулкі. Забудова сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма. Крама.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў складзе маёнтка Ляскавіцкая Слабада памешчыка Фадзея Германа. Станам на канец 1860-х — пачатак 1870-х гадоў у Сасноўцы жыло 16 асоб мужчынскага полу і 23 — жаночага. На 1908 год у Ляскавіцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты цалкам спалілі вёску і забілі 9 жыхароў. Некаторы час у вёсцы ўзімку 1943 года базіраваўся штаб Мінскага партызанскага злучэння, тут жа размяшчалася падпольная друкарня і выходзіла рэспубліканская газета «Звязда». 34 жыхары загінулі на фронце.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 35 двароў, 86 жыхароў.

### Дынаміка

* 1908 год — 27 двароў, 158 жыхароў.
* 1940 год — 55 двароў, 245 жыхароў.
* 1959 год — 282 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 54 двары, 105 жыхароў.
* 2004 год — 48 двароў, 110 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Даныя сельсавета на 1 студзеня 2011 года
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Акцябрскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 1997. — 478 с. ISBN 985-6302-03-X

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Краснаслабодскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Красная Слабада |
| Вёскі | Андрэеўка ·  Бубнаўка ·  Буда ·  Дзвесніца ·  Зарэчча ·  Рэпін ·  Сасноўка ·  Смалоўка |
**Герб Азарычаў** — герб гарадскога пасёлка Азарычы. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лістапада 2001 года № 71.

Апісанне
--------

У чырвоным полі іспанскага шчыта размешчана апраўленая блакітным левая срэбная перавязь, абцяжараная трыма залатымі зліткамі.

Герб, створаны на яго аснове флаг, а таксама палажэнні аб іх былі зацверджаны рашэннем Калінкавіцкага раённага Савета дэпутатаў ад 27 сакавiка 2001 года № 60. Аўтар і мастак герба Р. С. Жаўняркевіч.

Зноскі
------

1. ↑  Герб Азарычаў

| ⛭Гербы населеных пунктаў Гомельскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Буда-Кашалёва ·  Васілевічы ·  Ветка ·  Гомель ·  Добруш ·  Ельск ·  Жлобін ·  Жыткавічы ·  Калінкавічы ·  Мазыр ·  Нароўля ·  Петрыкаў ·  Рагачоў ·  Рэчыца ·  Светлагорск ·  Тураў ·  Хойнікі ·  Чачэрск
 |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Азарычы ·  Акцябрскі ·  Брагін ·  Камарын ·  Капаткевічы ·  Карма ·  Лельчыцы ·  Лоеў ·  Парычы ·  Сасновы Бор ·  Стрэшын ·  Уваравічы
 |
Лютэніца
**Лютэніца** (сербск.: љутеница, балг.: лютеница, макед.: лутеница) — соус з гародніны ў балгарскай, македонскай і сербскай кухні.

Гатуецца з наступных інгрэдыентаў: памідораў, перца, баклажанаў, цыбулі, часнака, чорнага перца, алею, цукра і солі. Лютэніцу робяць у розных варыянтах: аднародную або з кавалачкамі; з даданнем памідораў, перца або баклажанаў; вострую і невострую.

Лютэніца магчыма трохі вастрэй, чым іншы папулярны соус айвар. Тым не менш, розныя рэгіёны і краіны маюць істотна розныя інтэрпрэтацыі гэтых соусаў. Традыцыйная балгарская лютэніца менш вострая, чым айвар.

У Балгарыі лютэніцу захоўваюць у банках і часта выкарыстоўваюць у якасці спрэда для тоста і хлеба. Таксама яе ўжываюць са шматлікімі мяснымі стравамі, тэфтэлямі і кебапчэ.

Гл. таксама
-----------

* Кетчуп

Зноскі
------

1. ↑  Bulcons Home-made Lutenitsa **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2011. Праверана 25 жніўня 2014.
*Амік  (руск.) (бел. у асяроддзі арганаўтаў*, імянная гідрыя вазапісца Аміка, Кабінет медалёў
**Вазапісец Аміка** (англ.: Amycus Painter, ням.: Amykos-Maler) — ананімны грэчаскі вазапісец, працаваў у Луканіі ў V стагоддзі да н.э. у чырвонафігурнай тэхніцы.

Творчасць
---------

Гэты плённы вазапісец працаваў у майстэрні, размешчанай у Метапонце. Хаця яго раннія працы (430—420 да н.э.) нясуць на сабе ўплыў вазапісца Пісцічы, ён неўзабаве стварыў сваю ўласную манеру. Шэсць нестарыд, прыпісаныя аўтарству вазапісца Аміка, прызнаныя найстаражытнейшым узорам старажытнагрэчаскай керамікі паўднёва-італьянскага рэгіёна. Акрамя міфалагічнай тэматыкі, вазапісец Аміка шырока выкарыстаў матывы дыянісійскія, палестры, а таксама іншыя жанравыя сцэны. Стыль майстра паўплываў на яго шматлікіх вучняў і паслядоўнікаў.

Вядомыя працы
-------------

* Імянная ваза — гідрыя, на якой намаляваная міфалагічная сцэна — пакаранне Аміка арганаўтамі. Цяпер ваза захоўваецца ў Кабінеце медалёў у Парыжы.
* Нестарыда з фігурамі на двух рэгістрах. Абодва яны малююць воінаў з даспехамі, якія стасуюцца (бок A) або праследуюць (бок B) юных дзяўчат. Экспануецца ў Луўры.
* Кратар D150-1977 ў Нацыянальнай галерэі Вікторыі, Мельбурн, Аўстралія.
* Кратар з выявай маладой жанчыны ў хітоне і гіматыі, што трымае пад збруяй каня.

Зноскі
------

1. ↑  Lucanian red-figure nestoris
2. ↑  The Amykos Painter
3. ↑  Arthur Dale Trendall  (руск.) (бел.. The Red-Figured Vases of Lucania, Campania and Sicily, Third Supplement (Consolidated), London, 1983, no. 201a. P. 16.
**Сермеж**, **Сырмеж** — рака ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці і Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Вялікі Перакоп (басейн Нёмана).

Назва
-----

Назвай Сермеж (скланяецца ў жаночым родзе) адпачатна звалася ўся рака, якая цяпер называецца «Вялікі Перакоп». На гэта паказваюць два аднайменныя тапонімы ўздоўж цячэння ракі (цяпер Сырмеж і Малая Сырмеж, ранейшая форма таксама «Сірмеж»), а таксама назва возера (цяпер возера Кузьмічы, паводле назвы вёскі на ім). Назва верхняга цячэння ракі перайначылася ў «Малінаўка» паводле тапоніма Малінаўка (ранейшая фіксацыя — «Малінаў»).

Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва *Serma(s)*, што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *\*sermo-* «рака, плынь» і карацейшага *\*ser-* «цячы», ад якога таксама назва дзвінскай ракі Сар’я (< \**Sarija*). Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *\*Serm-*.

Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі *Nemėža* (корань \**Nem-* з семантыкай звілістасці, як у назве Нёман, Няміга). Гэты пашыральнік выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (*varlė* «жаба» — *varlėža* «жабка»). Фанетычна блізкі пашыральнік у назвах рэк Вяліжа, Буліжа (на захадзе Смаленшчыны), \*Нясвіжа (ад яе тапонім Нясвіж).

Назва *\*Sermėža* значыла «Плыткая (рака)».

У рэгіёне, арыентаваным на Нарачанскія азёры, з поўначы на поўдзень, у Вілію, менш-больш паралельна адна адной цякуць тры ракі, назвы якіх ад кораня \**ser-*: *\*Serma, \*Serva, \*Sirinta* (> Сермеж, Сэрвач, Страча). Паходжанне гэтых аднакарэнных старабалцкіх назваў можа быць аднесенае да часоў, калі пасля сыходу ледавіка ўзнікла водная структура Нарачанскага Паазер’я.

Водаапісанне
------------

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 35 км². Пачынаецца каля вёскі Ясева Пастаўскага раёна. Цячэ па паўднёвай ускраіне Свянцянскіх градаў, праз возера Кузьмічы, упадае ў Вялікі Перакоп на паўднёвым усходзе ад вёскі Мельнікі. Рэчышча на працягу 5,2 км каналізаванае: на дзялянцы 3,1 км да аграгарадка Нарач і 2,1 км да вусця.

Заўвагі
-------

1. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.
2. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.
3. ↑  О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.
5. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

Спасылкі
--------

* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  (руск.)
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  (руск.)
**Макензі Літл** (англ.: Mackenzie Little; нар. 22 снежня 1996, Мінесота) — аўстралійская лёгкаатлетка, спецыялістка па кіданні дзіды. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 года, сярэбраны прызёр Гульняў Садружнасці 2022 года, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

Біяграфія
---------

Макензі Літл нарадзілася 22 снежня 1996 года. Яна займалася многімі відамі спорту, у тым ліку футбол, софтбол, воднае пола і хакей. На сёмым курсе жаночага каледжа правяла першую трэніроўку па кіданні дзіды.

Падлеткам Літл спаборнічала ў кіданні дзіды, у бегу на 400 метраў з бар'ерамі і сямібор'і. Ва ўзросце 15 гадоў яна ўжо кідала дзіду за пяцідзесяціметровую адзнаку. У 2013 годзе Літл выступіла на маладзёжным чэмпіянаце свету ва Украіне. Яна выйграла золата. У 2014 годзе ва ўзросце 17 гадоў яна кінула дзіду на 57,60 метраў.

У 2019 годзе завяршыла навучанне ў Стэнфардскім універсітэце, дзе атрымала ступень бакалаўра навук у галіне анатоміі. За час вучобы ва ўніверсітэце яна выйграла два тытулы NCAA у кіданні дзіды і палепшыла свой вынік да 60,36 метраў.

Вярнуўшыся ў Аўстралію ў 2019 годзе, Літл паступіла на медыцынскі факультэт Сіднейскага ўніверсітэта, а таксама выдатна пачала сезон 2020/21 гадоў, усталяваўшы асабісты рэкорд - 61,42 метраў.

У 2021 годзе прыняла ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у Токіа. У кіданні дзіды яна заняла выніковае восьмае месца з вынікам 59,96 метраў.

У 2022 годзе на сусветным чэмпіянаце ў ЗША яна кінула дзіду да адзнакі 63,22 метра і стала пятай. На Гульнях Садружнасці ў Бірмінгеме яна заваявала сярэбраны медаль з вынікам 64,27 метра.

На чэмпіянаце свету 2023 года, які адбыўся ў Будапешце, аўстралійская спартсменка стала бронзавай медалісткай з вынікам 63,38 метра.

Зноскі
------
**Гродэнапль** (фр.: gros de Naples — «шоўк з Неапалю») — шчыльная гладкафарбаваная шаўковая тканіна.

«Гро» (фр.: gros) у складовых назвах тканін азначаў наяўнасць у іх шоўку. У XIX стагоддзі існавала шмат сартоў шоўку, назвы якіх пачыналіся з «гро»: гродафрык («афрыканскі»), гродэтур, грагрон. Для трываласці гродэнаплю бралі аснову і ўток у некалькі нітак. Першапачаткова такі шоўк рабіўся на поўдні Італіі.

У Расійскай імперыі гродэнапль набыў асаблівую папулярнасць у першай трэці XIX стагоддзя, з яго рабілі аздабленне на жаночыя сукенкі і зімовыя капаты для прагулак у экіпажах і нават лёгкі далікатны жаночы абутак. У п’есе А. М. Астроўскага «Свае людзі — паладзім  (руск.) (бел.» купецкая дачка Алімпіяда Самсонаўна выхваляецца сваімі шматлікімі і дарагімі ўборамі, сярод якіх разам з грагронавымі і гродафрыкавымі ёсць і гродэнаплевыя. Са шчыльнага гродэнаплю, акрамя адзення, выраблялі таксама жаночыя капялюшыкі і мужчынскія цыліндры  (руск.) (бел.. У Дастаеўскага ў «Пакорлівай  (руск.) (бел.» і «Злачынстве і пакаранні» згадваюцца труны, абабітыя белым гродэнаплем.

Зноскі
------

1. ↑  Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.
2. ↑  Гро // Толковый словарь живого великорусского языка  (руск.) (бел. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд.. — СПб.: Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
3. ↑  Л. В. Беловинский, 2007
4. ↑  Розовая ксандрейка и драдедамовый платок, 1989

Літаратура
----------

* Беловинский Л. В. Гроденапль // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 310. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* Кирсанова Р. М. Гроденапль // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 72. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.
* Ф. Ф. Комиссаржевский. Гроденапль // История костюма / под ред. Н. Кочаровой. — М.: Астрель, 2005. — С. 310. — 336 с.: ил. с. — 10 000 экз. — ISBN 5-271-105514-8.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
**Джэйні Касанавоід** (англ.: Janee' Kassanavoid; нар. 19 студзеня 1995 г. Нью-Ёрк, Нью-Ёрк) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў кіданні молата. Прызёр чэмпіянатаў свету 2022 і 2023 гадоў.

Кар'ера
-------

У 2019 годзе прыняла ўдзел у лёгкаатлетычным матчы паміж ЗША і Еўропай, які адбыўся ў Мінску. З вынікам 71,26 метраў яна стала чацвёртай у кіданні молата.

Касаанавоід прадстаўляла ЗША на чэмпіянаце свету 2022 года ў Юджыне. З вынікам 74,86 метраў яна змагла заваяваць бронзавы медаль.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Будапешце Джэйні выйграла срэбра ў кіданні молата з вынікам 76,36 метра.

Зноскі
------
**Лубін жоўты**, **Люпін** (*Lupinus luteus*) — від кветкавых раслін сямейства Бабовыя (*Fabaceae*). Кармавая культура. Атрымаў шырокае распаўсюджанне ў сельскагаспадарчай вытворчасці розных краін. Ён лепш за іншых відаў расце на пясчаных і супясчаных глебах, а таксама мае высокую азотфіксуючую здольнасць. Акрамя таго, лубін жоўты — адна з нямногіх бабовых раслін, здольных паспяхова развівацца і фіксаваць азот на кіслых глебах.

Апісанне
--------

Аднагадовыя травяністыя расліны каля 60 (80) см вышынёй. Сцёблы прамыя, тоўстыя, бароздавыя, пакрытыя рассеянымі, мяккімі, тонкімі валасінкамі. Лісце пальчастае, на доўгіх хвосціках. Лісточкі ў ліку 7-11 штук, звычайна 8-9 штук, да 6 см даўжыні, вузкія, даўгаватыя, коратка завостраныя, з доўгай, вузкай, выцягнутай асновай, бела валасістыя. Суквецце 15-30 см даўжынёй, верхавіннае, шматкветкавае, густое, коласападобнае, прамое. Кветкі з моцным прыемным водарам, кольчатыя, на вельмі кароткіх кветаножках, яркія, светла жоўтыя. Вяночак 1,3 см даўжыні, матыльковы. Цвіце ў чэрвені-ліпені.

Распаўсюджанне
--------------

У дзікім выглядзе распаўсюджаны ў прыбярэжнай зоне заходняй часткі Пірэнейскага паўвострава, Марока, Тунісе, Алжыры, на астравах Корсіка, Сардзінія, Сіцылія, у Паўднёвай Італіі. У Ізраілі і Ліване хутчэй за ўсё здзічэў. Здаўна вырошчваецца ў Паўночнай Еўропе, Беларусі і Украіне, у меншым маштабе ў Заходняй Аўстраліі і Паўднёвай Афрыцы. У Паўднёвай Францыі і на востраве Мадэйра сустракаецца як здзічэлы.

Хваробы
-------

* Вузкалістасць лубіну

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 8. — 160 с. — 2 350 экз.

Спасылкі
--------

* Kurlovich B.S. 2002. Lupins. Geography, classification, genetic resources and breeding, St. Petersburg, «Intan», 468p.  Архівавана 15 кастрычніка 2016.
* Gladstones, J.S. 1998. Distribution, Origin, Taxonomy, History and Importance. In: J.S. Gladstones et al. (eds.), Lupin as Crop Plants. Biology, Production and Utilization, 1-39.
* Plants for a Future: PFAF treatment of *Lupinus luteus*
* USDA PLANTS: Profile for *Lupinus luteus* (European yellow lupine)
* Classification for Kingdom Plantae Down to Genus Lupinus «L».
* Lupinus luteus Israel Wildflowers

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO |
| Тэорыя імавернасцей |
| --- |
|  |
| * Імавернасць
	+ Аксіёмы
* Выпадковасць[en]
 |
| * Імавернасная прастора
	+ Геаметрычная імавернасць
* Прастора элементарных падзей
* Выпрабаванне
* Выпадковая падзея
	+ Поўная група падзей
 |
| * Выпадковая велічыня
	+ Матэматычнае спадзяванне
	+ Дысперсія
* Размеркаванне імавернасцей
	+ Бернулі
	+ Біномнае[en]
	+ Нармальнае
* Імавернасная мера[en]
 |
| * Умоўная імавернасць
* Незалежнасць
* Тэарэма множання імавернасцей
* Формула поўнай імавернасці
* Тэарэма Баеса
 |
| * Закон вялікіх лікаў
 |
| * Г
* Р
* П
 |

**Поўнай групай падзей** у тэорыі імавернасцей завецца такое мноства выпадковых падзей, што ў выніку выпрабавання заўсёды здзейсніцца адна і толькі адна з іх.

Азначэнне
---------

Канечнае мноства падзей {\displaystyle \{A\_{1},A\_{2},\dots ,A\_{n}\}} завецца поўнай групай падзей (або канечным падзелам мноства {\displaystyle \Omega }), калі ўсе падзеі {\displaystyle A\_{j}} парамі несумесныя і {\displaystyle A\_{1}+A\_{2}+\dots +A\_{n}=\Omega }:36-37.

Прыклад
-------

Уявім скрыню з чорнымі і белымі шарамі, з якой наўдачу дастаем адзін шар. У выніку гэтага эксперыменту можа адбыцца адна з наступных падзей:

* {\displaystyle A}: выняты шар белы;
* {\displaystyle B}: выняты шар чорны;

Мноства {\displaystyle \{A,B\}} — поўная група падзей, бо адна з гэтых падзей мусіць адбыцца і абедзве падзеі не могуць адбыцца адначасова.

Гл. таксама
-----------

* Падзел мноства[en]

Зноскі
------

1. ↑  *Звяровіч Э. І.*, *Радына А. Я.* Элементы тэорыі імавернасцей. — Мінск: Беларусь, 2013. — ISBN 978-985-01-1043-5.
**Карэйскі паўвостраў** — паўвостраў ва ўсходняй частцы Азіі паміж Японскім морам на ўсходзе, Карэйскім пралівам і пралівам Чэджу на поўдні і Жоўтым морам на захадзе.

Плошча каля 150 тыс. км², даўжыня прыблізна 600 км. Рэльеф пераважна горны. Вышэйшая кропка — гара Пэктусан на мяжы КНДР і Кітая, вышыня 2744 м.

Берагі Японскага мора пераважна гарыстыя і просталінейныя, узбярэжжа Карэйскага праліва і Жоўтага мора ў асноўным раўніннае, мае шмат бухтаў і заліваў, побач знаходзяцца Карэйскі архіпелаг і востраў Чэджуда.

Гл. таксама
-----------

* Дэмілітарызаваная зона, Карэя

Спасылкі
--------

* Тры мора ў жыцці карэйцаў Архівавана 7 лютага 2012.
**Удра́**, **Удранка** — рака ў Лагойскім, Мінскім і Маладзечанскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Рыбчанка (басейн Віліі).

Назва
-----

Назва Удра балцкага паходжання.

Корань \**Ud-* адносіцца да старабалцкай гідранімічнай асновы *Ud- : Vad- : Ved-*.

Да балцкага \**vad- / ud-* «вада». Ад яго з устаўным *-n-* літоўскае *vanduo*, прускае *(w)undan, unds*.

Без устаўнога *-n-* у гідронімах (у аднаасноўных тыпу літоўскага гідроніма *Vadagà / Vedegà*, сожскага Удуга, у двухасноўных тыпу прускага *Asege-wad* «Яршовае возера», яцвяжскага Ясельда), таксама на моўнай перыферыі: латышскае *vada* «поплаў», літоўскае *vadė, vadaksnis* «месца, якое залівае вада» (адсунулася, каб саступіць вытворным ад *vesti* «весці»: *vadas* «правадыр», *vada* «нагода; кіраванне»).

Далей да індаеўрапейскага «воднага» кораня *\*aṷed- : aud- : ūd-*, якое ад *\*aṷ(e)-* «апырскваць, увільгатняць, цячы».

З тым жа гідранімічным пашыральнікам *-r-*, што і ў назве Удра, корань \**Ud-* у назвах літоўскай ракі *Ūdara*, ракі і возера Удрай[ru] (у басейне Ловаці). Пазнейшы варыянт кораня *Выд-* у рачных назвах Выдзега[ru] (< *Udega,* у басейне ракі Удрай), Выдраж / Выдрыжа / Выдра (прыток Сажа).

Літоўскія гідронімы тыпу *Ūdr-upis, Ūdroklis, Ūdrelis* мяркуюцца ад літоўскага *ūdra* «выдра», але могуць сягаць і адпачатнага *\*udras* «вадзяны, водны», ад якога стараіндыйскае *udráḥ* «усякая вадзяная жывёла».

Пашыральнік *-r-* вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: *tikti* «адпавядаць, прыдавацца» — *tikras* «сапраўдны, прыдатны».

Назва Удра значыць «Плыткая (рака)».

Водаапісанне
------------

Даўжыня ракі складае 26 км. Плошча — вадазбору 188 км².

Пачынаецца за 1 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Малыя Бясяды Лагойскага раёна, упадае ў Рыбчанку за 2,5 км у напрамку на поўнач ад Радашковічаў. Вадазбор у межах Мінскага ўзвышша. Рэчышча звілістае.

Сярод прытокаў — рэчка Лукавая, ручай Цёплы Стан. Прыкладна за 500 м у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Удранка і каля адселенай у 2018 г. вёскі Пральня на рацэ пабудаваны сажалкі.

Заўвагі
-------

1. ↑  K. Karulis. Latviešu etimolog̓ijas vārdnīca. Rīga, 2001. C. 1083—1084.
2. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 78—81.
3. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 351.
4. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.
5. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—301.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 167. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2009. — С. 11,17—18. — 60 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-985-508-174-7. (руск.)

Спасылкі
--------

* Ліст карты N-35-67. Выданне 1981 г. Архівавана 4 мая 2013.
**Надзя Міраславаўна Кіндрачук** (нар. 15 жніўня 1984) — украінскі гісторык, доктар гістарычных навук. Эксперт Нацыянальнага агенцтва па забеспячэнні якасці вышэйшай адукацыі.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 15 жніўня 1984 года ў вёсцы Стрільча Гарадзенкаўскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.

У 1998 годзе скончыла Гарадзенскую музычную школу па класах фартэпіяна і гітары. У 2001 годзе скончыла Гарадзенкаўскую СШ I-III ст. № 1. У тым жа годзе паступіла на першы курс гістарычнага факультэта Адэскага нацыянальнага ўніверсітэта ім. І.І. Мечнікава. У 2006 годзе атрымала ступень магістра гісторыі. Працавала выкладчыкам гісторыі ў Прыморскім ліцэі ў Адэсе.

З 2006 па 2009 год вучылася ў аспірантуры Адэскага нацыянальнага політэхнічнага ўніверсітэта на кафедры гісторыі і этнаграфіі Украіны.

У 2010 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Барацьба Народнага Руху Украіны за незалежнасць Украіны: 1989-1991 гг.». - Навуковым кіраўніком працы выступіў доктар гістарычных навук, прафесар, загадчык кафедры гісторыі і этнаграфіі Украіны Адэскага нацыянальнага політэхнічнага ўніверсітэта Грыгорый Іванавіч Ганчарук. Абарона праходзіла ў Адэскім нацыянальным універсітэце ім І.І. Мечнікава.

У верасні 2010 года пачала выкладаць у Прыкарпацкім нацыянальным універсітэце ім Васіль Стэфанік.У 2014 годзе атрымала вучонае званне дацэнта.

У 2020 годзе зацверджана экспертам Нацыянальнага агенцтва па забеспячэнні якасці вышэйшай адукацыі (спецыяльнасць 032 «Гісторыя і археалогія»).

3 лютага 2021 г. абараніла доктарскую дысертацыю на тэму: «Сацыякультурныя працэсы ва ўкраінскім этнічным асяроддзі Украінскай ССР (60-70-я гг. ХХ ст.): дынаміка, тэндэнцыі, наступствы». Навуковы кансультант: Даніленка Віктар Міхайлавіч - доктар гістарычных навук, прафесар, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Украіны, загадчык кафедры гісторыі Украіны другой паловы ХХ ст. у Інстытуце гісторыі Украіны НАН Украіны. Абарона праходзіла ў Адэскім нацыянальным універсітэце ім І.І. Мечнікава.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Кіндрачук Н.М **(нявызн.)**.
2. ↑  Сустрэча агенцтва **(нявызн.)**.
3. ↑  Доктарскія дысертацыі **(нявызн.)**.