Саляны дом, 1953 год

**Музей лужыцкіх сербаў** (ням.: Sorbisches Museum, в.-луж.: Serbski muzej) — краязнаўчы музей, які знаходзіцца ў Саляным доме ў раёне Артэнбург саксонскага горада Баўтцэн, Германія. Важнейшая музейная ўстанова па гісторыі лужыцкага народа.

Будынак музея з'яўляецца помнікам гісторыі і культуры зямлі Саксонія (№ 09251011).

Гісторыя
--------

У хуткім часе пасля заснавання лужыцкага культурна-асветніцкага таварыства«Матіца сербская» было вырашана збіраць матэрыялы якія тычацца гісторыі і культуры лужыцкага народа. У 1856 годзе гісторыка-археалагічны аддзел «Матіцы сербскай» адкрыў у Дрэздэне выставу лужыцкага прыкладнога мастацтва «Wendischen Dorf», якая стала асновай будучага музея. У 1904 годзе ў Баўтцэне быў адкрыты Лужыцкі дом, на трэцім паверсе якога была размешчана экспазіцыя пад назвай «Wendische (Sorbische) Museum». У 1937 годзе Лужыцкі музей быў закрыты нацыстскімі ўладамі, і Музей лужыцкіх сербаў перастаў функцыянаваць. У 1942 годзе збор музея быў перададзены ў Гарадскі музей Баўтцэна. У 1957 годзе ў горадзе Хойерсвердзе быў адкрыты Музей лужыцкай гісторыі і этнаграфіі (Museum für sorbische Geschichte und Volkskunde). З павелічэннем колькасці музейных экспанатаў Музей лужыцкай культуры быў перанесены ў Баўтцэн у новы Сербскі дом. У 1976 годзе калекцыя музея была размешчана ў Саляным доме ў гарадскім раёне Артэнбург. Да 1988 года Музей лужыцкіх сербаў належаў Асацыяцыі музеяў Баўтцэна. Пасля рэканструкцыі музейнай зборні музей быў адкрыты ў чэрвені 1989 года як самастойная музейная ўстанова.

У наш час Музей лужыцкіх сербаў прадстаўляе сабой збор па гісторыі лужыцкага народа і яго культуры. Збор музея складае каля 23 000 экспанатаў. Музей экспануе 4 выставы: гісторыя лужычанаў са старажытных часоў да нашых дзён, культура і лад жыцця лужычанаў, лужыцкія мовы, зараджэнне лужыцкай літаратуры і лужыцкае выяўленчае мастацтва.

У банкетным зале музея рэгулярна адбываюцца розныя культурныя і асветніцкія мерапрыемствы.

Гісторыя будынка
----------------

Саляны дом Баўтцэна быў пабудаваны ў 1782 годзе як гарадскі саляны склад. У 1835 годе ў будынку размяшчаўся каралеўскі Саксонскі апеляцыйны суд. У 1869 годзе памяшканне было перабудавана і з тых часоў мае сучасны выгляд. У часы Другой сусветнай вайны ў будынку знаходзілась мясцовае аддзяленне Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі і гарадское аддзяленне гестапа. У часы ГДР будынак выкарыстоўваўся пад жыллё. У 2003 годзе будынак быў адрамантаваны.

Гл. таксама
-----------

* Вендскі музей
* Тэхаскі музей культурнай спадчыны лужычанаў

Літаратура
----------

* Gisela Brukowa: Sorbisches Museum/Serbski muzej. W: Franz Schön, Dietrich Scholze (wud.): Sorbisches Kulturlexikon. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2014, str. 382slsl.
* Horje skočić↑ Rozprawa wo naležnosćach Maćicy Serbskeje. Wućahi z maćičnych protokollow. Hłowna a powštikomna zhromadźizna Maćicy serbskeje 26. měrca 1856. W: Časopis Towaŕstwa Maćicy Serbskeje. Zwjazk 9 (1856), čo. 1, str. 59sl.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт музея (верхнялуж.) (ням.)

| ⛭Установы сербалужыцкай культуры |
| --- |
| Дзейнічаюць | Домавіна  ·  Маціца серба-лужыцкая  ·  Нямецка-сербалужыцкі народны тэатр  ·  Сербалужыцкі нацыянальны ансамбль  ·  Лужыцкі фальклорны ансамбль  ·  1-я Сербалужыцкая культурная брыгада  ·  Таварыства святых Кірыла і Мяфодзія  ·  Музей лужыцкіх сербаў у Баўтцэне  ·  Музей лужыцкіх сербаў у Котбусе  ·  Сербалужыцкая цэнтральная бібліятэка |
| Скасаваныя | Лужыцкая семінарыя  ·  Сербскае прапаведніцкае таварыства  ·  Сербаўка |