**Установа аховы здароўя «432-гі ордэна Чырвонай Зоркі Галоўны ваенны медыцынскі клінічны цэнтр узброеных сіл Рэспублікі Беларусь»**  — медыцынскі шматпрофільны спецыялізаваны цэнтр, а таксама навуковы, навучальна-метадычны цэнтр медыцынскай службы Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь і клінічная база ваенна-медыцынскага факультэта БДМУ.

У 432-м ГВКМЦ праводзіцца поўны комплекс дыягнастычнай і лячэбнай дапамогі пацыентам, высокі ўзровень падрыхтоўкі лекараў і наяўнае высакакласнае медабсталяванне дазваляюць ажыццяўляць лячэнне мноства захворванняў. 432-гі Галоўны ваенны медыцынскі клінічны цэнтр узброеных сіл РБ не мае аналогаў на тэрыторыі Беларусі. Вялікая частка лекараў шпіталя маюць 1-ю і вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю, некаторыя з іх прызнаны заслужанымі лекарамі Рэспублікі Беларусь, многія маюць навуковыя ступені.

Гісторыя
--------

### Царскі перыяд

Першы ў Мінску часовы ваенны шпіталь быў адкрыты паводле ўказу расійскага імператара Аляксандра І 17 жніўня 1805 года. У жніўні 1828 года ўказам імператара Мікалая І было зацверджана палажэнне аб стварэнні ў Мінску сталага ваеннага шпіталя 1-га класа. Праз 8 гадоў ён быў перафарміраваны ў ваенны шпіталь другога класа, а колькасць месцаў павялічылася ад 150 да 310.

Нягледзячы на цяжкасці, злучаныя з эпідэміямі халеры, сыпнога і зваротнага тыфа, медычны склад шпіталя паспяхова спалучаў лячэбную працу з навукова-педагагічнай дзейнасцю. Ужо на працягу першых пятнаццаці гадоў дзейнасці ўстановы былі апублікаваны навуковыя працы яго супрацоўнікаў аб эпідэмічнай халеры, гарачках, ліхаманках, метадах лячэння хвароб, раненняў, воспы і шматлікія іншыя.

Лекары шпіталя актыўна ўдзельнічалі ў стварэнні і працы Мінскага навуковага таварыства лекараў, што значна спрыяла далейшаму развіццю расійскай і сусветнай медыцыны.

З 1828 па 1917 год шпіталь існаваў як Мінскі ваенны шпіталь для лячэння хворых і параненых вайскоўцаў.

### Савецкі перыяд

З 1918-га па 1939 год Мінскі ваенны шпіталь выконваў функцыі гарнізоннага.

У 1939 годзе набыў статус Акруговага клінічнага шпіталя Беларускай адмысловай ваеннай акругі на 350 коек і, фактычна, стаў цэнтрам перадавой медыцынскай думкі — базай для падрыхтоўкі лекараў і малодшага медыцынскага персаналу. Абавязковымі ў шпіталі сталі навуковая праца і ваенна-палявая падрыхтоўка.

У першыя дні вайны шпіталь падвергся бамбаванню нямецкай авіяцыі і 24 чэрвеня 1941 года быў рэарганізаваны ў 432 спецыялізаваны эвакуацыйны шпіталь на 400 коек. Ацалелы асабовы склад, хворыя і параненыя былі эвакуіраваны ў тыл краіны.

У гады Вялікай Айчыннай вайны шпіталь месцаваўся ў Барысаве, Смаленску, Вязьме, Краснауфімску, Варонежскай вобласці, Харкаве. Прасоўваючыся за надыходзячымі войскамі ў складзе Паўднёва-заходняга, Другога Украінскага і Трэцяга Беларускага франтоў асабовы склад шпіталя аказаў хірургічную дапамогу 60 тысячам хворых і параненых, вярнуўшы ў строй больш за 70 % салдатаў і афіцэраў Чырвонай арміі, якія знаходзіліся на лячэнні.

У студзені 1946 года прайшоўшы праз Украіну, Малдавію і Беларусь 432-гі эвакуацыйны шпіталь Трэцяга Беларускага фронту быў рэарганізаваны ў 432 Акруговы ваенны шпіталь Беларускай ваеннай акругі.

У шпіталі былі разгорнутыя першае хірургічнае, тэрапеўтычнае, вочнае і ЛОР аддзяленні, лабараторыя, рэнтгенкабінет. На тэрыторыі ваеннага гарадка ў намётах змесцаваліся другое хірургічнае аддзяленне з аперацыйнай і перавязачнай, ізалятар і санітарны прапускны пункт.

У пасляваенныя гады на базе шпіталя і ваенна-медыцынскай службы Беларускай ваеннай акругі неаднаразова праводзіліся зборы кіраўнічага складу медыцынскай службы Ўзброеных Сіл Савецкага Саюза. Досвед і веды лекараў медыцынскай установы высока шанаваліся і шырока выкарыстоўваліся пры правядзенні шматлікіх даследчых і агульнавайсковых вучэнняў.

У 1975 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за дасягнутыя поспехі ў медыцынскім абслугоўванні вайскоўцаў і ў сувязі з 30-годдзем Перамогі савецкага народу ў Вялікай Айчыннай вайне 432-гі акруговы ваенны шпіталь Беларускай ваеннай акругі ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.

Свае веды і досвед хірургі шпіталя паспяхова ўжывалі пры аказанні дапамогі параненым і пацярпелым, якія ўдзельнічалі ў Афганскай вайне.

### Сучаснасць

Са стварэннем Узброеных Сіл Беларусі 432-гі акруговы ваенны клінічны шпіталь быў рэарганізаваны спачатку ў 432-гі Галоўны ваенны клінічны шпіталь Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, а ў лістападзе 2003 года — у дзяржаўную ўстанову «432-гі ордэна Чырвонай Зоркі галоўны ваенны клінічны шпіталь Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь». Пасля галоўная медыцынская ўстанова Узброеных Сіл атрымала назву: Дзяржаўная ўстанова «432-гі ордэна Чырвонай Зоркі галоўны ваенны клінічны медыцынскі цэнтр Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь» .

14 лютага 2023 года 45 байцоў медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння 432-га Галоўнага ваеннага клінічнага шпіталя УС РБ адправіліся ў Сірыю для аказання дапамогі ў наступствах лютаўскага землетрасення.

Арганізацыйная структура
------------------------

У наш час 432 ГВКМЦ — шматпрофільная, спецыялізаваная лячэбная ўстанова, навуковы, навучальны і метадычны цэнтр медыцынскай службы Узброеных Сіл, клінічная база ваенна-медыцынскага факультэта Мінскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

Падчас рэфармавання сістэмы ваенна-медыцынскага забеспячэння асноўная ўвага была нададзена максімальнаму развіццю стацыянарна-замяшчальных тэхналогій. У гэтых мэтах блізкія па профілі лячэбныя аддзяленні былі аб’яднаны ў лячэбныя і дыягнастычныя цэнтры. Акрамя таго, створаны новыя структурныя падраздзяленні — медыцынскае аддзяленне (кансультацыйнае), прызначанае для правядзення унутрашпітальных кансультацый хворых, а таксама ваенна-медычнай экспертызы і аддзяленне адмысловых метадаў лячэння (імунатэрапіі).

Зведаў змены і медыцынскі атрад адмысловага прызначэння, арганізацыйна-штатная структура якога стала ў большай меры адказваць яго сучаснаму прызначэнню і задачам.

Больш за 65 % лекараў цэнтра маюць стаж працы па спецыяльнасці больш за 10 гадоў, больш за 40 % вайскоўцаў і каля 30 % лекараў з ліку грамадзянскага персанала маюць вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю, сярод іх чатыры Заслужаных лекара Рэспублікі Беларусь, дактары і кандыдаты медыцынскіх навук, шэраг лекараў рыхтуе дысертацыйныя працы.

Лекарамі цэнтра штогод выконваецца каля 40 ваенна-навуковых прац, укараняецца больш за 45 новых метадаў лячэння хворых і дыягностыкі захворванняў, уносіцца ў сярэднім 20-30 рацыяналізатарскіх прапаноў. На базе медыцынскай установы праходзяць навучанне і павялічваюць сваю кваліфікацыю ад 300 да 400 медыцынскіх працаўнікоў Узброеных Сіл, студэнтаў і курсантаў ваенна-медыцынскага факультэта МДМУ ў год.

У апошнія гады шырокі распаўсюд у дзейнасці цэнтра атрымала ўкараненне сродкаў аўтаматызацыі і вылічальнай тэхнікі. Так у практыку аддзялення функцыянальнай дыягностыкі ўкаранёна 17 праграм розных метадаў даследаванняў. Засвоены і выконваюцца 32 розных метаду дыягностыкі з выкарыстаннем найскладанай сучаснай апаратуры.

Цэнтр займае вышэйшыя пазіцыі ў рэспубліцы па прафесійнай падрыхтоўцы асабовага склада, абсталяванні, укараненні новых метадаў дыягностыкі і лячэнні захворванняў, шматлікія з якіх з’яўляюцца перадавымі ў Рэспубліцы Беларусь. Да іх адносяцца:

* стварэнне і ўдасканаленне лакальнай агульнашпітальнай камп’ютарнай сеткі;
* выкарыстанне відэаскапічных метадаў дыягностыкі і лячэння захворванняў у аддзяленнях таракальнай і чэраўной хірургіі, оталарынгалагічным аддзяленні;
* холтэраўскае манітораванне ў кардыялагічных аддзяленнях;
* схемы дыягностыкі і лячэння анаэробнай некластрыдыянальнай інфекцыі ў аддзяленні гнойнай хірургіі;
* схемы дыягностыкі хелікабактэрнай інфекцыі ў гастраэнтэралагічным аддзяленні і цэнтры клінічнай лабараторнай дыягностыкі;
* шэраг аперацый на вочным яблыку і прыдатках вока (у тым ліку імплантацыя штучных крышталікаў, хірургія катаракты пры дапамозе ўльтрагуку праз малы разрэз);
* некаторыя метады функцыянальных даследаванняў і анэстэзіі;

Унікальныя аператыўныя ўмяшанні праводзяцца ў аддзяленнях неадкладнай хірургіі, траўматалагічным, ускладненай траўмы і мікрахірургіі і шматлікія іншыя.

Створаныя ў Галоўным ваенным клінічным медыцынскім цэнтры Узброеных Сіл умовы дазваляюць штогод ажыццяўляць лячэнне каля 16 тысяч хворых, у ліку якіх вайскоўцы, пенсіянеры Узброеных Сіл і члены іх сем’яў, удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны, вязні фашысцкіх канцлагераў і ваяры-інтэрнацыяналісты, супрацоўнікі іншых сілавых структур. Падаюцца і платныя паслугі грамадзянскаму насельніцтву.

Экспазіцыі цэнтра, двойчы прымалага ўдзел у міжнароднай выставе «Мінскі салон абароннай прамысловасці» адзначаны ганаровымі дыпламамі.

На працягу шэрагу гадоў высокую адзнаку праца ваенных лекараў атрымлівала падчас праводжаных у Рэспубліцы Беларусь буйнамаштабных вучэнняў Узброеных Сіл.

За заслугі ў ахове здароўя насельніцтва, падвышэнні якасці медыцынскай дапамогі і лекавага забеспячэння вайскоўцаў працоўны калектыў 432-га галоўнага ваеннага клінічнага медыцынскага цэнтра Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь узнагароджаны Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

### Паслугі

Аказанне медыцынскай дапамогі па кірунках:

* Хірургія:
	+ агульная хірургія;
	+ судзінкавая хірургія;
	+ нейрахірургія;
	+ траўматалогія і артапедыя;
	+ уралогія;
	+ практалогія;
	+ гінекалогія;
	+ отарыналярынгалогія;
	+ афтальмалогія;
	+ эндаскапічная і рентгенхірургія;
	+ стаматалогія, сківіца-асабовая хірургія і артапедыя;

* Фізіятэрапія і нетрадыцыйныя метады лячэння;
* Медыцынская рэабілітацыя і лячэбная фізкультура;
* Ваенна-медычная экспертыза;
* Тэрапія:
	+ кардыялогія;
	+ рэўматалогія;
	+ пульманалогія;
	+ алергалогія;
	+ гастраэнтэралогія;
	+ эндакрыналогія;
	+ гематалогія;
	+ дэрматавенералогія;
	+ інфекцыйныя хваробы.

* Неўралогія:
	+ агульная неўралогія;
	+ судзінкавая неўралогія;
	+ псіхіятрыя;
	+ псіхатэрапія.

Кіраўнікі
---------

Спіс няпоўны:

* Мікалай Аляксандравіч Паўтаў  (руск.) (бел. - з 1925
* Ігар Георгіевіч Касінскі (на 2020 год)

Зноскі
------

1. ↑  medportal «ГЛАВНЫЙ ВОЕННЫЙ КЛИНИЧЕСКИЙ ГОСПИТАЛЬ № 432»
2. ↑  Ваенна-інфармацыйны партал міністэрства абароны — «Годовой праздник государственного учреждения „432 ордена Красной Звезды главный военный клинический медицинский центр Вооруженных Сил" (1805)»(недаступная спасылка)
3. ↑  Белорусские медики отправились на российском самолете в Сирию ― видео
4. ↑  Ваенна-інфармацыйны партал Міністэрства абароны — «Годовой праздник государственного учреждения „432 ордена Красной Звезды главный военный клинический медицинский центр Вооруженных Сил" (1805)»(недаступная спасылка)
5. ↑  medportal.org — «432 ГВКМЦ»

| ⛭Узброеныя Сілы Беларусі |
| --- |
| 

| Структура Узброеных сіл |
| --- |
| Камандаванне | 
* Вярхоўны Галоўнакамандуючы
* Міністр абароны
* Генеральны штаб
* Начальнік Генеральнага штаба

 |
| Віды Узброеных сіл | 
* Сухапутныя войскі
* Ваенна-паветраныя сілы і войскі СПА

 |
| Роды войскаў | 
* Сілы спецыяльных аперацый
* Транспартныя войскі
* Тэрытарыяльныя войскі
* *Мабільныя сілы (рэарганізаваны)*

 |
| Аператыўныя камандаванні | 
* Заходняе (Гродна)
* Войскі Цэнтральнага падпарадкавання (Мінск)
* паўночна-заходняе (Барысаў)

 |

 |
| 

| Прававое становішча |
| --- |
| Прававыя акты і дакументы | 
* Закон аб абароне
* Закон аб дзяржаўнай таямніцы
* Закон аб воінскім абавязку і воінскай службе
* Закон аб статусе ваеннаслужачых
* Ваенная дактрына
* Ваенны бюджэтВоінскія статуты: Унутранай службы
* Гарнізоннай і каравульнай службы
* Страявы
* Дысцыплінарны
* Баявы
* Ваеннае становішча

 |

 |
| 

| Ваенная служба |
| --- |
| Атрыбуты ваеннай службы | 
* Ваенная адукацыя
* ВУС
* Ваенная прысяга
* Воінскія званні
* Воінская форма
* Воінскі этыкет

 |
| Воінскі абавязак | 
* Воінскі ўлік
* Катэгорыі прыдатнасці
* Ваенны камісарыят
* Прызыў на ваенную службу
* Ухіленне ад прызыву
* Альтэрнатыўная служба
* Кантрактная служба
* Запас

 |
| Сімволіка | 
* Эмблема Узброеных Сіл
* Спіс эмблем Узброеных Сіл
* Сцяг Узброеных Сіл
* Сцягі Узброеных Сіл Знакі адрознення па фармаваннях
* Знакі адрознення па падраздзяленнях

 |

 |
| 

| Воінскія часці і фармаванні |
| --- |
| Ваенныя навучальныя ўстановы | 
* Ваенная акадэмія (Цэнтр забеспячэння вучэбнага працэсу, Батальён забеспячэння вучэбнага працэсу)
* 72-гі Аб’яднаны вучэбны цэнтр
* Ваенны факультэт БДУ
* Ваенны факультэт БДУІР
* Ваенны факультэт БНТУ
* Ваенны факультэт БДМУ
* Ваенны факультэт ГрДУ
* Ваенны факультэт БДУТ
* Ваенны факультэт МДВАК
* Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча

 |
| Воінскія часці і падраздзяленні Заходняга аператыўнага камандвання | 
* 6-я асобная механізаваная брыгада
* 11-я Прыкарпацка-Берлінская асобная механізаваная брыгада
* 111-я артылерыйская брыгада
* 1199-ы змяшаны артылерыйскі полк
* 557-я інжынерная брыгада
* 74-ы асобны полк сувязі
* 815-ы цэнтр тэхнічнага забеспячэння
* 28-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі
* 108-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння
* 61-я знішчальная авіябаза
* 50-я змешаная авіябаза
* 116-я гвардзейская Радамская Чырвонасцяжная штурмавая авіяцыйная база
* 483-і асобны батальён аховы і абслугоўвання
* 8-я радыётэхнічная брыгада
* 56-ы асобны полк сувязі
* 83-і асобны інжынерна-аэрадромны полк
* 1-ы зенітна-ракетны полк
* 56-я зенітна-ракетная брыгада
* 115-ы зенітна-ракетны полк
* 120-я зенітна-ракетная брыгада
* 825-ы зенітна-ракетны полк
* 927-ы цэнтр падрыхтоўкі і ўжывання беспілотных авіяцыйных комплексаў
* 1146-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк

 |
| Воінскія часці і падраздзяленні Цэнтральнага падпарадкавання | 
* 361-я асобная база аховы і абслугоўвання Мінабароны
* 465-я ракетная брыгада
* 51-я артылерыйская брыгада
* 336-я рэактыўная артылерыйская брыгада
* 2287-ы асобны радыётэхнічны батальён
* 52-гі асобны спецыялізаваны пошукавы батальён
* Кіналагічны цэнтр узброеных сіл
* Узорнапаказальны аркестр УС

 |
| Воінскія часці і падраздзяленні Паўночна-заходняга аператыўнага камандвання | 
* 120-я асобная механізаваная брыгада
* 19-я асобная механізаваная брыгада
* 231-я артылерыйская брыгада
* 740-я зенітная ракетная брыгада
* 244-ы цэнтр радыёэлектроннай разведкі
* 7-ы інжынерны полк
* 60-ы асобны полк сувязі
* 814-ы цэнтр тэхнічнага абслугоўвання
* 110-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння
* 147-ая зенітна-ракетная брыгада
* 377-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк
* 15-я зенітна-ракетная брыгада
* 49-я радыётэхнічная брыгада
* 18-ы асобны батальён сувязі

 |
| Сілы спецыяльных аперацый | 
* 38-я асобная гвардзейская дэсантна-штурмавая брыгада
* 103-я асобная гвардзейская паветрана-дэсантная брыгада
* 5-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння

 |
| Спецыяльныя войскі | 
* 255-ы асобны радыётэхнічны полк асаблівага прызначэння
* 86-я брыгада сувязі
* 188-я інжынерна-сапёрная брыгада

 |
| Унутраныя войскі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь | 
* 1-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* 2-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* 3-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння
* 4-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* 5-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* 6-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* 7-я асобная спецыяльная міліцэйская брыгада
* Асобны батальён аховы БелАЭС

 |
| У складзе міжнародных ваенных арганізацый | 103-я мабільная брыгада (АДКБ) |
| Ваенныя медыцынскія ўстановы | 
* 432-гі Галоўны ваенны клінічны медыцынскі цэнтр
* 1134-ы ваенны медыцынскі цэнтр
* 592-гі ваенны медыцынскі цэнтр
* 290-ы ваенны медыцынскі цэнтр
* 348-ы стаматалагічны цэнтр
* 80-я цэнтральная ваенная судова-медыцынская лабараторыя
* Цэнтральная ваенна-медыцынская камісія
* 23-ці санітарна-эпідэміялагічны цэнтр
* Лепельскі ваенны санаторый
* 2335-я база захоўвання медыцынскай тэхнікі і маёмасці

 |
| Расфарміраваныя воінскія часці Беларусі | 
* 62-я зенітная ракетная брыгада
* 36-ы асобны радыётэхнічны батальён
* 189-ы пантонна-маставы полк
* 50-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі
* 302-я зенітна-ракетная брыгада
* 181-я верталётная баявая база
* 22-я ракетная брыгада
* 502-і супрацьтанкавы артылерыйскі полк
* 34-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі
* 37-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі
* 927-я знішчальная авіябаза
* 116-я бамбардзіровачна-разведвальная авіябаза
* 206-я штурмавая авіябаза
* 276-я верталётная баявая база
* 65-я транспартна-баявая авіабаза
* 427-ы рэактыўны артылерыйскі полк

 |

 |