**Георгіяс Нікалау Папанікалау** (грэч. Γεώργιος Παπανικολάου, 13 мая 1883, Кімі, Эўбея — 1962) — грэчаскі вучоны, медык, піянер цыталогіі і ранняй дыягностыкі ракавага захворвання. Тэстам Папанікалау (Мазок Папанікалау  (руск.) (бел.) сёння карыстаюцца ва ўсім свеце для выяўлення рака шыйкі маткі жанчын на ранніх стадыях захворвання. Быў членам Амерыкана-грэчаскага прагрэсіўнага асветніцкага саюза  (руск.) (бел..

Біяграфія
---------

Папанікалау нарадзіўся 13 траўня 1883 года ў мястэчку Кімі (старажытныя Кумы) на ўсходнім узбярэжжы вострава Эўбея.

У 1904 годзе скончыў медыцынскі факультэт Афінскага ўніверсітэта імя Кападыстрыя. У 1907 годзе з’ехаў у Германію, дзе працягнуў студыі з біялогіі ў прафесараў Гекля і Вайсмана. У далейшым паступіў у Мюнхенскі ўніверсітэт, дзе пачаў біялагічныя даследаванні па вызначэнні полу ракападобных, пад кіраўніцтвам Р. Эрдвіха.

Да 1910 годзе Папанікалау атрымаў ступень доктара ад Мюнхенскага ўніверсітэта, паспеўшы папрацаваць і ва ўніверсітэтах гарадоў Іена і Фрайбург. Атрымаўшы ступень доктара біялогіі, Папанікалау з’ехаў у Грэцыю і ажаніўся з Андрамахай Маўрагені, якая ў далейшым стала яго навуковай супрацоўніцай.

Пара ў 1911 годзе з’ехала ў Манака, дзе Папанікалау працаваў фізіёлагам у даследчых экспедыцыях карабля Акіянаграфічнага таварыства княства. У 1912 годзе, з пачаткам Балканскіх войнаў, Папанікалау перапыніў сваю навуковую дзейнасць, вярнуўся ў Грэцыю і ўступіў ахвотнікам у грэчаскае войска.

Пасля заканчэння Балканскіх войнаў, у канцы 1913 годзе Папанікалау эміграваў у ЗША. Спачатку разам з жонкай працавалі прадаўцамі ў краме тканін, потым пры садзейнічанні вядомага генетыка Т. Моргана Папанікалау ўладкаваўся на працу ў аддзяленне паталогіі шпіталя Нью-Ёрка і ў дэпартамент анатоміі Каледжа Вейл Коарнэльскага ўніверсітэта, дзе прайшоўшы ўсе ступені стаў у 1947 годзе прафесарам анатоміі і цыталогіі.

Пасля доўгіх даследаванняў у галіне дэгенерацыйнага ўздзеяння алкаголю на свінак, Папанікалау звярнуў сваю ўвагу на праблемы размнажэння, звязаныя з функцыямі палавых органаў, на вызначэнне пола, на дзейнасць залоз унутранай сакрэцыі і палавыя гармоны. У 1923 годзе Папанікалау ўжыў свой метад на жанчынах, пачынаючы з уласнай жонкі, вывучаючы фізіялогію палавых функцый і ў далейшым дыягназ рака маткі.

Папанікалау атрымаў амерыканскае грамадзянства ў 1928 годзе, і ў тым жа годзе з’явілася яго паведамленне аб метадзе. Яго першае паведамленне аб выкарыстанні цыталагічнага метаду, пры дыягназе рака маткі, у 1928 годзе сустрэлі з вялікім скептыцызмам, бо тады панавала думка, што падобны дыягназ можна паставіць толькі пры хірургічным умяшанні.

Наступнае паведамленне Папанікалау апублікаваў толькі ў 1941 годзе, сумесна з прафесарам гінекалогіі Гербертам Траутам. Праз 2 гады была выдадзена ілюстраваная манаграфія (больш за 3 тыс. старонак), заснаваная на яго даследаванні.

Даследаванні Папанікалау закранулі ў далейшым цыталагічныя змены пры раку шыйкі маткі і свае вывады ён апублікаваў у 1943 годзе ў спецыялізаваным выданні пад загалоўкам «Дыягназ рака маткі пры дапамозе мазкоў» (англ.: Diagnosis of Uterine Cancer by the Vaginal Smear. Публікацыя гэтых работ выклікала вялікую цікавасць сусветнай медыцынскай супольнасці і неадкладнае вопытнае выкарыстанне метаду ў розных медыцынскіх установах.

Папанікалау на аснове гэтых сваіх працаў стаў заснавальнікам новага навуковага адгалінавання цыталогіі. Метад, які атрымаў у яго гонар назву (метад Папанікалау, тэст Папанікалау, Пап-тэст), адкрыў шырокія гарызонты ў медыцынскіх даследаваннях палавой фізіялогіі і эндакрыналогіі, і асабліва, пры дыягностыцы рака.

Папанікалау апублікаваў больш за 100 работ, з іх 3 — гэта манаграфіі.

У 1954 годзе Папанікалау апублікаваў сваю манументальую працу *Atlas of Exfoliative Cytology*, афіцыйна замацаваўшы новую медыцынскую практыку і спецыяльнасць, створаныя ім практычна з нуля.

У 1961 годзе Папанікалау пераехаў у Маямі для арганізацыі Анкалагічнага даследчага інстытута імя Папанікалау пры ўніверсітэце Маямі, але памёр 19 лютага 1962 года, да адкрыцця цэнтра.

Узнагароды і памяць
-------------------

* Георгіяс Папанікалау быў удастоены прэміі Альберта Ласкера, за дасягненні ў галіне клінічнай медыцыны, яшчэ пры жыцці, у 1950 г.
* У 1952 г. Папанікалау быў узнагароджаны Медалём Гонару Амерыканскага таварыства ракавых захворванняў.
* У 1978 г. пошта ЗША выпусціла ў яго гонар марку вартасцю ў 13 цэнтаў.
* Партрэт Папанікалау быў намаляваны на адным баку банкноты ў 10 000 грэцкай драхмы ў перыяд 1995—2001, да замены драхмы на еўра.
* У 2009 г. у ходзе ўсегрэчаскага апытання «Вялікія грэкі» Георгіяс Папанікалау заняў другое месца саступіўшы ў папулярнасці толькі Аляксандру Македонскаму.

Зноскі
------

1. 1 2  George Nicholas Papanicolaou // Who Named It? Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q66683'></a>
2. 1 2  Georges Nicolas Papanicolaou // Base biographique<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830'></a>
3. ↑  George Nicholas Papanicolaou — 1883—1962 | HemOncToday
4. 1 2 3 4 5  [100+1 Ελλάδα ,Μανιατέας Α.Ε.τ.Α,σ.199]
5. ↑  Papanicolaou GN, Traut HF. «The diagnostic value of vaginal smears in carcinoma of the uterus». *American Journal of Obsterics and Gynecology*. 1941;42:193
6. ↑  The Lasker Foundation — 1950 Clinical Medical Research Award Архівавана 6 студзеня 2009.
7. ↑  www.valutimira.ru(недаступная спасылка)
8. ↑  На телеканале СКАЙ стартовал проект «Великие греки» :: Греция от greek.ru Архівавана 9 сакавіка 2009.

Спасылкі
--------

* Georgios Papanikolaou profile at NNDB.
* Біяграфія Папанікалау(недаступная спасылка)
* Тэст Папанікалау

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | American National Biography · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 3090502 · GND: 139690395 · ISNI: 0000 0000 8396 4024 · LCCN: n86028624 · NKC: nlk20040154985 · NLA: 36173436 · NLG: 44458 · NTA: 071614702 · NUKAT: n2018286484 · SUDOC: 083214321 · VIAF: 77790871 |

 |