**Чжу Да** (朱耷; 1626 — 1705) — кітайскі мастак, каліграф часоў дынастыі Цын.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1626 годзе ў г. Наньчане. Паходзіў з імператарскай сям’і Чжу (правілі Кітаем пад імем дынастыя Мін). Быў нашчадкам князя Чжу Цюаня. Пачаў маляваць і пісаць вершы ў раннім дзяцінстве.

Пасля захопу ў 1644 годзе Пекіна маньчжурамі і падзеннем дынастыі Мін, Чжу Да пайшоў у будыйскі манастыр. Пасля 40 гадоў пустэльніцтва мастак пакінуў манастыр і вярнуўся да звычайнага жыцця. Перад тым у 1678 годзе ў яго быў псіхічны зрыў, ён некалькі гадоў ні з кім не размаўляў. Ён пачаў кар’еру жывапісца пад рознымі творчымі псеўданімамі, самым вядомым з якіх стаў «горац васьмі вялікіх вартасцяў». Тады ж ажаніўся. пасля гэтага займаўся толькі стварэннем карцін. Памёр у 1709 годзе.

Творчасць
---------

Гісторыкі жывапісу лічаць Чжу Да вядучым майстрам пачатку праўлення дынастыі Цын, які аказаў вялікі ўплыў на наступных мастакоў. Ён працаваў у стылі «кветкі і птушкі». Яго карціны адрознівае асаблівы рэзкі мазок, які тлумачыцца тым, што ён трымаў пэндзаль асаблівым чынам. Непасрэдна пэндзаль меў вельмі тонкае пяро. Стыль Чжу Так атрымаў назву *гаакуань*. Выявы птушак і кветак імпульсіўныя, часам можна толькі па форме або контуры зразумець, што намалявана. Найбольш вядомымі з’яўляюцца карціны: «Паўліны», «Адзінокая фігура птушкі», «Качка», «Кошка і камень», «Кветка на рацэ», «Рыба і качка», «Дзве птушкі», «Лотас і птушкі».

У 1930-х гадах Чжан Дацянь паспрабаваў пераймаць яго і вырабіў некалькі копій, але знаўцы адразу іх разгледзелі, менавіта дзякуючы выключнаму прамому і рэзкаму мазку мастака.

Яго працы захоўваюцца ў многіх музеях. Самым вядомым прыватным калекцыянерам быў навуковец з Ельскага ўніверсітэта Ван Фанью. У 2011 годзе яго карціна была прададзеная за 12,3 мільёна долараў.

Заўвагі
-------

1. 1 2  Zhu Da // Union List of Artist Names Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
2. ↑  *Swartz A.* Ta Chu // Open Library — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
3. ↑  Encyclopédie Larousse en ligne Праверана 21 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17329836'></a>
4. ↑  Zhu Da // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
5. ↑  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>

Літаратура
----------

* Schoiswohl, Maria: Bada-Shanren Zur politischen Symbolik in den Gedichten eines Ming-Loyalisten. Dissertation Wien 1986
* Zhu Da and his Painting Gallery at China Online Museum

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11389576 · BNF: 12307700k · CALIS: n2004096339 · CBDB: 0068854 · GND: 119057468 · ISNI: 0000 0000 8096 4088 · LCCN: n82113932 · NDL: 00412212 · NLC: 000245692 · NLA: 36613042 · NTA: 16035997X · SUDOC: 031956416 · VIAF: 17289562 · ULAN: 500328541 |

 |