**Аляксей Антонавіч Марачкін** (Псеўданімы: *Алесь Мара*; нар. 10 сакавіка 1940, в. Папоўшчына, цяпер Карпаўскі Чэрыкаўскага раёна) — беларускі жывапісец, педагог.

Біяграфія
---------

Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1962), Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (1972, цяпер Беларуская акадэмія мастацтваў). Член Саюза мастакоў (з 1977). Працаваў у Мінску, пэўны час як вольны мастак, пасля — галоўным мастаком Мастацкага фонду. У 1988—1997 г. працаваў у Беларускай акадэміі мастацтваў, выкладаў, загадваў кафедрай жывапісу. Член БНФ (з 1989). Адзін з заснавальнікаў і першы старшыня мастацкай суполкі «Пагоня».

Творчасць
---------

Удзельнік мастацкіх выставак з 1966 года. Працуе пераважна ў станкавым жывапісе ў жанрах партрэта, тэматычнай карціны, пейзажа і нацюрморта. Тэматыка яго твораў прысвечана гістарычным падзеям мінулага і сучаснасці, раскрывае багацце духоўнай культуры беларускага народа. Для ранніх твораў характэрны рэалістычная манера адлюстравання ў спалучэнні з аб'ёмна-пластычным, рэльефным пісьмом і сімволіка-алегарычнымі матывамі. 3 1990 творы набываюць характар фармалістычных кампазіцый з камбінаванай манерай выканання і ўмоўнай перадачай аб'ёму.

Стварыў партрэты выдатных дзеячаў беларускай гісторыі і культуры: «Цётка» (1976), «Пачатак. Францыск Скарына» (1978), «М. Гусоўскі» (1980), «Вераніка і Максім» (1981), «Рагнеда» (1982), «Кірыла Тураўскі» (1987), «Сымон Будны» (1989), «Канцлер Вялікага Княства Літоўскага Леў Сапега» (1994), «Мікола Ермаловіч» (1994), «Я. Кулік» (1999) і інш. серыю партрэтаў «Мае сучаснікі» (1980); філасофска-алегарычныя трыпціх «Размова аб вечнасці. Скарына і Парацэльс» (1989—90), цыкл твораў «Народныя легенды і паданні» (1990—91). Сярод тэматычных кампазідый: «Мара пра палёт» (1974), «Жанчына з бульбай» (1975), «Гуканне вясны» (1976), «Чаканне» (1979), «Чароўныя арэлі» (1980), «Суладдзе» (1983), «Хто з вас без граху?» (1989), «Цяжар» (1991). Аўтар шматлікіх пейзажаў: «Адліга» (1974), «Дарога» (1976), «Абуджэнне» (1978), «Імкненне» (1979), «Рэчка Мнюта. Па мясцінах Я. Драздовіча» (1978) і інш. Чарнобыльская тэма адлюстравана ў творах «Планета Палын» (1987), «Хадора» (1989), «Маці Божая ахвяр Чарнобыля» (1990), «Палеская мадонна» (1991) і інш. Да тэм беларускага фальклору звярнуўся ў творах «Прывіды зімы», «Святаяннік» (абодва 1991), «Жывы куст», «Кароль птушак», «Начны прывід» (усе 1992).

Эксперыментуе ў матэрыяле. Аўтар шматлікіх маляваных дываноў.

Працы А. Марачкіна захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, ў Мастацкай галереі Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка, у музеях і прыватных галерэях Беларусі, Польшчы, Германіі, ЗША.

Аўтар паэтычнай кнігі «Калодзеж у жыце».

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны за высокія дасягненні ў справе нацыянальнага адраджэння, прапаганду культурнай спадчыны беларускага народа (1992). Двойчы адмовіўся ад ганаровага дзяржаўнага звання: «Заслужаны мастак БССР» у 1989 годзе, пратэстуючы супраць сістэмы дзяржаўнага патранату і кантролю за мастацтвам, і «заслужаны мастак Рэспублікі Беларусь» у 1995 як пратэст супраць антыбеларускай і антыдэмакратычнай палітыкі Аляксандра Лукашэнкі. Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

* Фота з адкрыцця персанальнай выстаўкі Аляксея Марачкіна ў арт-галерэі «Мастацтва» 22 лістапада 2013 года
* З паэтам Генадзем БураўкінымЗ паэтам Генадзем Бураўкіным
* З мастаком Георгіем СкрыпнічэнкамЗ мастаком Георгіем Скрыпнічэнкам
*

Зноскі
------

1. ↑  Афіцыйна. Мастак адзначае — 30 сакавіка.
2. ↑  Паводле інш. звестак у в. Язёры Чэрыкаўскага раёна.
3. ↑  *Вацлаў Арэшка*. Марачкін Алесь **(нявызн.)**.  Электронная энцыклапедыя «Slounik.org». Праверана 24 кастрычніка 2010.
4. ↑  Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1999. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0141-9.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 3. Карчма — Найгрыш. — 751 с. — 10 000 экз.
* *Ждановіч В.* Гуканне вясны // «Маладосць» № 3. — Т. 1977.
* *Марачкін А.* Жывапіс. — Мінск, 1996.
* *Марачкін А.* Стронцый на маёй палітры // Крыніца» № 4. — 1990.
* *Царова Л.* Выстаўкі суполкі «Пагоня». Дыпломная праца, рукапіс. — Мінск, 1996.
* Мара-92. — Мінск, 1992.
* *Алесь МаRа.* Аўтаманаграфія: Альбом. — Мн, 2002. — 38 с. — 500 экз.
* *Алесь MaRa, Уладзімір Сіўчыкаў.* Рыцары Пагоні і Арла: [альбом]. — Мн: Радыёла-плюс, 2010. — 67 с. — 500 экз. — ISBN 978-985-448-107-4.
* *Алесь МаRа.* Калодзеж у жыце: вершы і паэмы. — Мн: І. П. Логвінаў, 2013. — 246, [1] с. — 250 экз. — ISBN 978-985-562-028-1.

Спасылкі
--------

* *Аляксандр Заяц*. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Культура TUT.BY. Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2007. Праверана 21 кастрычніка 2011.
* Старонка на праекце «Хто ёсць хто ў Рэспубліцы Беларусь» Архівавана 14 верасня 2010. (руск.)
* Аляксей Марачкін святкуе 75-годдзе — інтэрв'ю // Наша Ніва, 30 сакавіка 2015
* Алесь Марачкін напісаў саркастычны верш пра помнік гарадавому // Наша Ніва, 4 сакавіка 2017
* Выстаўка Алеся Мары (Аляксея Марачкіна) «Збор-1», 7 — 15 снежня 2017 года Архівавана 9 студзеня 2018.
* ПолацкАРТ. Выстаўка твораў Аляксея Марачкіна. Полацкая мастацкая галерэя, 20 красавіка — 13 траўня 2018
* Аляксей Марачкін стварыў новую карціну «Астравіцяне» // Наша Ніва, 15 лістапада 2018

Гл. таксама
-----------

* Маляваныя дываны

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1058458582 · LCCN: n2003017043 · NKC: js20201080433 · VIAF: 36287932 |