**Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў** — каталіцкі храм у вёсцы Канічах Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Размяшчаецца на ўсходняй ускраіне вёскі

Гісторыя
--------

Першая ўзгадка аб касцёле ў Канічах адносіцца да 1830-х гадоў (па іншых звестках — 1825 года), калі ўладальніца вёскі Кардула Цеханавецкая  (ВД) (бел. заснавала капліцу, якая служыла сямейнай пахавальняй гэтага роду. Каталіцкі прыход таксама ўзгадваецца ў адным з рэвізскіх дакументаў 1841 года.

Будаўніцтва цаглянага касцёла распачалося ў 1900 годзе над магільным склепам Цеханавецкіх. Спачатку храм меркавалася ўзвесці ў іншай частцы вёскі, аднак на месцы планаванага будаўніцтва загінуў чалавек, што палічылі дрэнным знакам. Паводле ўзгадак вяскоўцаў, дзеля таго, каб даставіць гліняныя цагліны будаўнікам, людзі выбудоўваліся ў доўгую чаргу і перадавалі іх з рук у рукі, а ў сам раствор для трываласці дадавалі курыныя яйкі, тварог і вапну. Узвядзенне храма скончылася ў 1910 годзе. Дакладнае імя святога, у гонар якога быў асвячоны касцёл невядома, аднак прыход меў філіяльны статус.

Падчас Другой сусветнай вайны ў купал касцёла трапіў снарад, а з самога храма ў Германію былі вывезены інтэр’ер і арган. У пасляваенны час храм спрабавалі зруйнаваць, вырываючы кавалкі сценаў з дапамогай трактароў, але цалкам знішчыць будынак не атрымалася — разбуранымі апынуліся толькі дзве калоны пры ўваходзе. У цяперашні час парафія адраджаецца пад найменнем Анёлаў-Ахоўнікаў.

Архітэктура
-----------

Апсіда
Касцёл — помнік архітэктуры неараманскага стылю, паводле іншых крыніц — неабарока. Двухвежавы прамавугольны ў плане будынак з вылучанай апсіднай часткай, звонку прамавугольнай, знутры паўкруглай, завершанай трохвугольным франтонам, раскрапаваным пілястрамі. Фасады неатынкаваны, апрацаваны пілястрамі і завершаны развітым антаблементам. Галоўны фасад трохчасткавы, фланкіраваны чатырохграннымі вежамі, расчлянёны паўкруглымі люкарнамі, арачнымі аконнымі праёмамі і падзелены антаблементам. Завяршэнне вежаў не захавалася. Высока размешчаны вокны з паўцыркульнымі імпастамі.

Дэкаратыўнае ўбранне інтэр’ера і большая частка перакрыццяў не захавалася. Унутры зала была перакрыта цыліндрычным скляпеннем, паўкруглая алтарная частка, накрытая двухсхільным дахам — паўсферычнай конхай. Атынкаваныя сцены крапаваны пілястрамі і апяразаны прафіляваным карнізам з сухарыкамі. Пад апсідай захавалася скляпеністая крыпта.

Па ўспамінах старажылаў, касцёл славіўся сваім багатым інтэр’ерам на ўсё наваколле. Ён быў упрыгожаны фрэскамі і роспісамі, меў арган, які быў выраблены ў Германіі. Лаўкі для сядзення былі зроблены з моранага дубу. На вокнах меліся каляровыя вітражы. Прадметы інтэр’еру аздабляліся чырвоным аксамітам. У ходзе нямецкай акупацыі ўнутранае ўбранства было разрабавана.

Зноскі
------

1. ↑  *Андрэй Скарабагатаў.*. В поисках потерянных воспоминаний (руск.)(недаступная спасылка).  Магілёўскія ведамасці (8 лістапада 2018). Архівавана з першакрыніцы 28 чэрвеня 2019. Праверана 27.06.2019.
2. 1 2  Ёсць на Магілёўшчыне касцёл без імя…  (бел.).  Магілёўскі і Бабруйскі дэканаты Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі (8 мая 2014). Праверана 27.06.2019.
3. ↑  Канічы — парафія Анёлаў Ахоўнікаў  (бел.).  Catholic.by. Праверана 27.06.2019.
4. 1 2  Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 171. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.
5. 1 2  *Т. В. Габрусь.* 1049. Касцёл // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — С. 217—218. — 408 с. іл.
6. ↑  Край у складзе Расійскай імперыі  (бел.).  Магілёўская абласная бібліятэка (2011). Праверана 27.06.2019.

Літаратура
----------

* *Т. В. Габрусь.* 1049. Касцёл // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — С. 217—218. — 408 с. іл.
* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 171. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5. — С. 171

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Канічы) на Вікісховішчы |

* Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Канічы) на сайце Radzima.org
* Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Канічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)