**Су́прасль** (польск.: Supraśl) — горад у Польшчы, знаходзіцца ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства, на ўсход ад горада Беласток.

Горад размешчаны над ракой Супрасль, на тэрыторыі Кнышынскай пушчы.

Колькасць насельніцтва — 4,4 тыс. чал. (2021).

Назва
-----

Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня *Spran(d)-* і пашыральніка *-sl-*. Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль[pl], што таксама ўпадае ў Нараў. Корань *Spran(d)-* звязаны з літоўскім *spręsti (spren(d)sti)* «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», *sprandyti* «цягнуць, расцягваць». Семантыка назвы звязаная з хуткаплыннасцю ракі.

Гісторыя
--------

Заснаванне Супрасля звязана з перанясеннем у 1500 Супрасльскага Дабравешчанскага манастыра, размешчанага паблізу Грудка ўніз па рацэ. У пачатку XVI стагоддзя пабудавана Супрасльская царква-крэпасць, якая затым была аздоблена адмысловымі фрэскамі і іканастасам. На працягу XVII—XVIII стагоддзяў Супрасль стала значным культурна-навуковым асяродкам, тут знаходзілася багатая бібліятэка, друкарня. Вядомы імёны супрацоўнікаў тыпаграфіі другой паловы XVIII стагоддзя: друкары Антон Чарняўскі, Крэстомскі, Адам Генрых Подзебраньскі, мастак і прафесар жывапісу Антоній Грушэцкі, гісер Аляксей Завадскі.

У пачатку XIX стагоддзя манастыр заняпаў, выдатная бібліятэка была вывезена з Супраслі, большай часткай — у Вільню. Тады ж быў страчаны найкаштоўнейшы яе скарб: старэйшы напісаны кірыліцай рукапіс XI стагоддзя.

У сярэдзіне XIX стагоддзя Супрасль стала буйным цэнтрам тэкстыльнай прамысловасці, але тэкстыльныя прадпрыемствы былі ліквідаваны ў пачатку XX стагоддзя з-за аддаленасці горада ад чыгуначных шляхоў. Архітэктурныя помнікі Супраслі былі моцна разбураны фашысцкімі акупантамі ў 1944, пасля вайны — часткова адбудаваныя. З 1980-х гадоў аднавіў дзейнасць Супрасльскі Дабравешчанскі манастыр, у 1996 годзе польскі ўрад замацаваў увесь манастырскі комплекс за праваслаўнай царквою, зараз тут завяршаюцца рэстаўрацыйныя работы.

Гаспадарчае развіццё
--------------------

Размяшчэнне горада ў маляўнічай лясістай мясцовасці спрыяе развіццю розных галін гаспадарчай дзейнасці. У Супраслі знаходзіцца дырэкцыя ландшафтнага парку Кнышынскай пушчы. Горад з’яўляецца цэнтрам дрэваапрацоўчай прамысловасці. Тут развіваецца рэкрэацыйная сфера, з 2001 года Супрасль атрымала статус курорта. Праз горад праходзяць турыстычныя маршруты, з 2006 года дзейнічае Музей ікон. У Супраслі працуе Вышэйшая школа фізічнага выхавання і турызму.

Славутасці
----------

Дабравешчанская царква
* Дабравешчанская царква-крэпасць (пачатак XVI стагоддзя, адбудавана ў 1999 годзе)
* Палац архімандрытаў (XVII стагоддзе, адбудаваны)
* Царква Іаана Багаслова (XIX стагоддзе, адбудавана ў 1958 годзе)

Беларусы ў Супраслі
-------------------

Супрасль з’яўляецца адным з цэнтраў беларускай культуры ў Польшчы. Наяўнасць тут важнага асяродка праваслаўя з’яўляецца чыннікам, які спрыяе захаванню нацыянальнай свядомасці мясцовых беларусаў.

Вядомыя асобы
-------------

* Вера Маслоўская

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 5 кастрычніка 2022.
2. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.
3. ↑  Супрасльская типография

Літаратура
----------

* Су́прасль // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 273. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка

| ⛭Беластоцкі павет |
| --- |
| Гарады | 
* Васількаў
* Заблудаў
* Лапы
* Міхалова
* Супрасль
* Сураж
* Тыкоцін
* Хорашч
* Чарна Бяластоцка

 | Герб Беластоцкага павета |
| Вяскова-гарадскія гміны | 
* Васількаў
* Заблудаў
* Лапы
* Міхалова
* Супрасль
* Сураж
* Тыкоцін
* Хорашч
* Чарна Бяластоцка

 |
| Вясковыя гміны | 
* Грудак
* Дабжынева Дужэ
* Завады
* Пасвентнэ
* Тураснь Касцельна
* Юхновец Касцельны

 |

| ⛭Падляскае ваяводства |
| --- |
| Гарады на правах павета | 
* Беласток *(цэнтр)*
* Ломжа
* Сувалкі

 |  |
| Паветы | 
* Аўгустоўскі
* Беластоцкі
* Бельскі
* Высокамазавецкі
* Гайнаўскі
* Граеўскі
* Замброўскі
* Кальнэнскі
* Ламжынскі
* Манецкі
* Сакульскі
* Семятыцкі
* Сувальскі
* Сэйнэнскі

 |
| Цэнтры паветаў | 
* Аўгустаў
* Бельск Падляскі
* Высоке Мазавецке
* Гайнаўка
* Граева
* Замбраў
* Кольна
* Монькі
* Сакулка
* Семятычы
* Сэйны

 |
| Іншыя гарады | 
* Браньск
* Васількаў
* Гонёндз
* Дамброва Бяластоцка
* Драгічын
* Заблудаў
* Кляшчэлі
* Кнышын
* Крынкі
* Лапы
* Ліпск
* Міхалова
* Новагрод
* Райгруд
* Ставіскі
* Супрасль
* Сураж
* Сухаволя
* Тыкоцін
* Хорашч
* Цехановец
* Чарна Бяластоцка
* Чыжаў
* Шчучын
* Шэпятова
* Ядвабнэ

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: ge134518 |