**Грабніца Леапардаў** (італ.: Tomba dei Leopardi) — гэта этруская пахавальная камера, званая так з-за леапардаў, якія супрацьстаяць  (англ.) (бел. намаляваных над банкетнай сцэнай  (руск.) (бел.. Грабніца знаходзіцца ў межах Некропаля Мантэроці, які датаваны каля 480—450 да н. э.

Роспіс
------

Роспіс у Грабніцы Леапардаў з’яўляецца адной з найбольш добра захаваных фрэсак Тарквініі, і вядомы «сваёй ажыўленай афарбоўкай, і яе аніміраванымі жывапісаннямі, якія ўзбагачаны з дапамогай жэстаў». Гэта адзін з самых значных узораў этрускага пахавальнага мастацтва і мае памеры 3,52 × 3,30 × 2,16 м.

Музыкі і танцоры
Удзельнікамі банкету з’яўляюцца «элегантна апранутыя» пары мужчына-жанчына з удзелам двух аголеных хлопчыкаў, якія нясуць прадметы сервіроўкі. Жанчыны малююцца са светлай скурай, а мужчыны — з цёмнай, у адпаведнасці з гендэрнымі канвенцыямі, прынятымі на Блізкім Усходзе, у Егіпце і архаічнай Грэцыі. Размяшчэнне трох пар апярэджвае трыкліній  (руск.) (бел. з раманскай  (руск.) (бел. сталовай. Музыкі намаляваныя на сценах злева і справа ад банкета. Справа комас з камастаў і музык падыходзіць да бяседы; злева шэсць музыкаў і носьбіты падарункаў з’яўляюцца ў больш велічным шэсці.

Чалавек на крайняй правай канапе трымае яйка, сімвал рэгенерацыі, а іншыя піруючыя трымаюць вянкі. Падобная сцэна звычайна бярэцца прадстаўляць пахавальны баль нябожчыка ці сямейны банкет, які будзе праведзены ў гадавіну яго смерці. Яна прадстаўлена як свята жыцця, у той час як этрускія банкетныя сцэны ў больш ранніх магілах маюць больш змрочны характар​​. Сцэна, здаецца, мае месца на адкрытым паветры, ля стройных дрэў і расліннасці, магчыма, пад навесам.

Хоць гэтыя фігуры выразна этрускія, стваральнік цэнтральнай сцэны абапіраецца на тэндэнцыі ў грэчаскім мастацтве і азначае сваёй працай пераход ад архаікі ў ранні класічны стыль  (руск.) (бел. у этрускім мастацтве. Святочныя шэсці на левай і правай сценах больш прыкметна архаічныя і выкананы іншымі мастакамі.

Грабніца была выяўленая ў 1875 годзе. У 1920-х, Д. Г. Лоўрэнс  (руск.) (бел. апісаў роспіс у сваіх падарожных нарысах *Sketches of Etruscan Places*:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Сцены гэтай маленькай грабніцы — танец сапраўднай асалоды. Пакой здаецца заселены дасюль этрускамі шостага стагоддзя да Нараджэння Хрыстова, яркімі, жыццярадаснымі людзьмі, якія, мусіць, жылі ў рэальнай паўнаце. Шэсці танцораў  (руск.) (бел. і музыкаў, якія рухаюцца на шырокім фрызе да пярэдняй сцяны грабніцы, сцяна, якая стаіць перад намі, калі мы ўступаем з цёмнай лесвіцы, і дзе бяседа адбываецца ва ўсёй красе… Гэта ўсё колер, і здаецца, што мы не пад зямлёй, а нейкім пакоі мінулых дзён. Так што ўсе колер, і мы, здаецца, не пад зямлёй зусім, але ў нейкім вясёлым памяшканні ў мінулым | "|

Мастацка карціна разглядаецца як менш складаная і вытанчаная, чым знойдзеная ў Грабніцы Бігаў  (фр.) (бел. або ў Грабніцы Трыклінія  (англ.) (бел..

Зноскі
------

1. 1 2  Make Lists, Not War — 2013.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97309629'></a>
2. ↑  Fred S. Kleiner, *A History of Roman Art* (Wadsworth, 2010), p. xxxv; Otto J. Brendel  (англ.) (бел. *Etruscan Art* (Yale University Press, 1995), p. 269; Luisa Banti  (ням.) (бел. *Etruscan Cities and Their Culture* (University of California Press, 1973), p. 79.
3. ↑  Kleiner, F. *A History of Roman Art*, p. xxxv.
4. ↑  Stephan Steingräber  (ням.) (бел. *Abundance of Life: Etruscan Wall Painting* (Getty Publications, 2006), p. 133.
5. 1 2 3 4 5  Kleiner, *A History of Roman Art*, p. xxxv.
6. ↑  Stephan Steingräber  (ням.) (бел. *Abundance of Life*, p. 133. Гісторыя на трох сценах чытаецца справа налева, гэтак жа як і напісанае этрускай мовай.
7. 1 2  Steingräber, *Abundance of Life*, p. 133.
8. ↑  Otto J. Brendel  (англ.) (бел. *Etruscan Art*, p. 269.
9. ↑  Kleiner, *A History of Roman Art*, p. xxxv; Brendel, *Etruscan Art*, p. 269.
10. ↑  Brendel, *Etruscan Art*, p. 270.
11. ↑  Steingräber, *Abundance of Life*, p. 134.
12. ↑  D. H. Lawrence  (руск.) (бел. *Sketches of Etruscan Places and other Italian Essays* in *The Cambridge Edition of the Works of D.H. Lawrence*, edited by Simonetta de Filippis (Cambridge University Press, 1992), pp. 47-48.
13. ↑  Дата Лоўрэнса — стагоддзем раней, чым бягучы кансэнсус навукоўцаў, як адзначалася вышэй.

Літаратура
----------

* Вернер Келер  (італ.) (бел. *La civiltà etrusca*, Garzanti, 1999, ISBN 88-11-67670-3 (pp. 226–228)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 7746447-3 · VIAF: 245303699 |