**Эмануэ́ль Адэбаё́р** (фр.: Emmanuel Adebayor; нар. 26 лютага 1984, Ламэ, Тога) — тагалезскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Тога (2000—2019). Удзельнік чэмпіянату свету 2006 і неаднаразовы ўдзельнік кубкаў афрыканскіх нацый.

Клубная кар’ера
---------------

Выступаў за англійскі «Арсенал» (2006—2009), за французскія клубы «Манака» (2003—2006) і «Мец» (2001—2003).

Нядрэнна дэбютаваў за «Мец» у сезоне 2001/02, але яшчэ мацней ён уразіў усіх у наступным сезоне, забіўшы 13 галоў. Такой гульнёй зацікавіў «Манака». З гэтым клубам дайшоў да фіналу Лігі чэмпіёнаў 2003/04, а таксама быў прызнаны лепшым тагалезскім іграком года.

За «Арсенал» дэбютаваў у матчы супраць «Бірмінгем Сіці», які кананіры выйгралі з лікам 2:0, а сам тагалезец забіў адзін з галоў. У сезоне 2006/07 Адэбаёр забіў 8 мячоў у складзе «Арсенала» і з сыходам Анры стаў галоўнай ударнай сілай свайго клуба. У маі 2007 года гулец падпісаў з «Арсеналам» доўгатэрміновы кантракт.

18 ліпеня 2009 года за 25 млн фунтаў перайшоў у «Манчэстэр Сіці», дзе адразу забіў 14 галоў у Прэм’ер-лізе. Аднак у сезоне 2010/11 Адэбаёр перастаў трапляць у асноўны склад і ў студзені 2011 года быў аддадзены ў арэнду мадрыдскаму «Рэалу» да канца сезона з правам выкупу за 15 млн фунтаў.

25 жніўня 2011 года на правах арэнды перабраўся ў «Тотэнхэм Хотспур». 21 жніўня 2012 года «Тотэнхэм» выкупіў правы на іграка, сума здзелкі склала 5 млн фунтаў. 13 верасня 2015 года кантракт паміж «шпорамі» і нападнікам быў разарваны.

У студзені 2016 года Адэбаёр падпісаў кантракт з іншым лонданскім клубам — «Крыстал Пэлас». У чэрвені 2016 года пакінуў «Крыстал Пэлас» па заканчэнні кантракта.

Пасля зыходу з «Крыстал Пэлас» паўгода заставаўся без клуба. У студзені 2017 года стаў іграком турэцкага клуба «Істанбул Башакшэхір», які пакінуў у чэрвені 2019 года. У жніўні 2019 года падпісаў аднагадовы кантракт з «Кайсерыспорам», аднак ужо ў снежні таго ж года пакінуў каманду.

У лютым 2020 года далучыўся да парагвайскай «Алімпіі». У чэрвені 2020 года кантракт з клубам быў разарваны.

У ліпені 2021 года далучыўся да тагалезскага клуба «Семасі». У сакавіку 2023 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

Міжнародная кар’ера
-------------------

За нацыянальную зборную Тога пачаў гуляць у 2000 годзе. Стаў сапраўдным героем краіны, забіўшы 11 галоў у афрыканскай кваліфікацыі на чэмпіянат свету 2006 і стаўшы яе найлепшым бамбардзірам, дзякуючы чаму зборная Тога ўпершыню ў сваёй гісторыі патрапіла на мундыяль. Нягледзячы на невялікі канфлікт з кіраўніцтвам зборнай на Кубку афрыканскіх нацый 2006, Эмануэль стаў капітанам зборнай.

Дасягненні
----------

**Рэал Мадрыд**:

* Уладальнік Кубка Іспаніі: 2011

Зноскі
------

1. ↑  Emmanuel Adebayor // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  EMMANUEL SHEYI ADEBAYOR // Argentine Soccer Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470'></a>
3. ↑  Tottenham confirm signing of Emmanuel Adebayor from Manchester City in deal worth £9m. Telegraph
4. ↑  Адебайор перешел в «Кристал Пэлас». by.tribuna.com
5. ↑  Адебайор и Шамах покинули «Кристал Пэлас», Одемвинги ушел из «Сток Сити», Демичелис — из «Ман Сити». by.tribuna.com
6. ↑  Эммануэль Адебайор подписал контракт с «Истанбул Башакшехир». football.by
7. ↑  Адебайор перешел в «Кайсериспор». by.tribuna.com
8. ↑  Адебайор перешел в парагвайскую «Олимпию». by.tribuna.com
9. ↑  Адебайор покинул «Олимпию» из Парагвая из-за коронавируса в стране. by.tribuna.com
10. ↑  Футбол. Эммануэль Адебайор завершил игровую карьеру (руск.)(недаступная спасылка). *pressball.by* (21 сакавіка 2023). Архівавана з першакрыніцы 21 сакавіка 2023. Праверана 21 сакавіка 2023.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Эмануэль Адэбаёр

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | AS.com · BDFA · by.tribuna.com · ESPNFC.com · FBref.com · FootballDatabase.eu · Kooora · LFP · National Football Teams.com · Soccerbase (ігрок) · Soccerway · playmarkerstats.com (ігрок) · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · ТФФ (ігрок) · УЕФА · Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
| Нарматыўны кантроль | GTAA: 210731 · LCCN: no2017111692 · VIAF: 8967150470105204330003 |

| ⛭Зборная Тога — Чэмпіянат свету 2006 |
| --- |
| Сцяг Тога | 
* 1 Чаньіру (б)
* 2 Нібамбэ
* 3 Абало
* 4 Адэбаёр
* 5 Чангаі
* 6 Азьявану
* 7 Саліфу
* 8 Агбо
* 9 Дасеві
* 10 Шэрыф Турэ
* 11 Мальм
* 12 Акато
* 13 Форсан
* 14 Алюфадэ
* 15 Рамао
* 16 Агаса (б)
* 17 Кадэр
* 18 Сеная
* 19 Асемааса
* 20 Эраса
* 21 Атсу
* 22 Абілале (б)
* 23 Турэ
* трэнер: Ота Пфістэр

 |