Паўднёвая брама і галоўная брама Зялёнага палаца
**Зялёны палац** (ᠨᠣᠭᠣᠭᠠᠨ ᠣᠷᠳᠣᠨ *Nogoon Ordon*) — імператарская зімовая рэзідэнцыя Богда-хана, кіраўніка Манголіі, размешчаная ва Улан-Батары. З-за свайго размяшчэння яго яшчэ называлі «Зялёным храмам Ракі».

Унутры комплексу знаходзіцца **палац-музей Богда-хана**, размешчаны ў будынку Зімовага палаца. Акрамя таго, што гэта найстарэйшы музей, ён таксама лічыцца музеем з самай вялікай калекцыяй у Манголіі. Палац з’яўляецца адзіным, што застаўся ад першапачатковых чатырох рэзідэнцый Богда-хана.

Гісторыя
--------

Выгляд палаца з паветра, карціна Югдэра (1913)
У старым горадзе Іх-Хуры, калі ён стаў пастаяннай сталіцай, было мноства палацаў і шляхецкіх рэзідэнцый у раёне пад назвай *Öndgiin sürgiin nutag*. Богда-хан меў чатыры галоўныя імперскія рэзідэнцыі, якія размяшчаліся паміж рэкамі Сярэдняя (*Дунд гол*) і Туул. Галоўнай рэзідэнцыяй быў {{нп3|Жоўты палац|||Yellow Palace}} (ᠰᠢᠷ᠎ᠠ ᠣᠷᠳᠣᠨ *Shar ordon*) у цэнтры. Летні палац называўся *Erdmiin dalai buyan chuulgan süm* або *Bogd khaanii serüün ord*. Іншымі палацамі былі Белы палац (*Tsagaan süm*, або *Gьngaa dejidlin*) і палац Пандэлін (таксама званы *Naro Kha Chod süm*), які размяшчаўся на левым беразе ракі Туул. Некаторыя з палацаў таксама выкарыстоўваліся ў рэлігійных мэтах.

Пабудаваны паміж 1893 і 1903 гадамі комплекс складаўся з галоўнай брамы на поўдні і агароджанага двара, цэнтральнага двара з галоўнай залай для аўдыенцый і храмам і двух бакавых двароў на ўсходзе і захадзе. Праз дарогу на поўнач ляжаў яшчэ адзін комплекс. Апошнім дададзеным збудаваннем быў Зімовы палац ва ўсходнім двары, двухпавярховы белы будынак як сучасная рэзідэнцыя Богда-хана. Ён быў пабудаваны ў 1905 годзе, і цяпер у ім знаходзіцца музей з прадметамі, звязанымі з імператарскім мангольскім дваром.

Вялікі манументальны роспіс яго выкананы Балдугійнам Шаравам  (руск.) (бел. і захоўваецца ў Музеі імя Дзанабадзара  (руск.) (бел..

Зялёны палац — адна з нямногіх гістарычных славутасцяў Манголіі, якая не была цалкам знішчана Саветамі або камуністычнымі войскамі. Аднак большасць пабудоў усходняга і заходняга двара былі страчаны, захаваўся толькі цэнтральны двор.

Палацавы комплекс складаецца з Зімовага палаца, Брамы міру і Шчасця, Астуджальнага павільёна, а таксама шасці храмаў, кожны з якіх змяшчае будыйскія творы мастацтва, святое пісанне і танкі, такія як храм Найдан і храм Макранц. Усяго палацавы комплекс налічвае 20 збудаванняў. Музей налічвае каля 8600 экспанатаў і штогод прымае больш за 40 тысяч наведвальнікаў. На выставе прадстаўлены многія рэчы Богда-хана, такія як яго трон і ложак, яго калекцыя твораў мастацтва і пудзілаў жывёл, яго багата ўпрыгожаную цырыманіяльную юрту, пару цырыманіяльных ботаў, падораных хану рускім царом Мікалаем II, а таксама аздобленыя каштоўнасцямі рэгаліі, якія насіў свойскі слон Богда-хана. У цяперашні час ён знаходзіцца пад кіраваннем Міністэрства адукацыі, культуры, навукі і спорту Манголіі.

Галерэя
-------

* Main hallГалоўны хол
* Secondary hall and templeДругая зала і храм
* side hallБакавы хол
* PavillonПавільён
* Guardian stone lionКаменны леў-ахоўнік
* Detail of paintings in hallФрагмент выявы ў зале
* Winter PalaceЗімовы палац
* Throne of the Bogd Khan and the queenТрон Богда-хана і каралевы
* Royal Carriage and yellow state parasolКаралеўская карэта і жоўты дзяржаўны парасон

Зноскі
------

1. ↑  Old Temples **(нявызн.)**.
2. ↑  *Majer*. Monasteries and Temples of Bogdiin Khьree, Ikh Khьree or Urga, the Old Capital City of Mongolia in the First Part of the Twentieth Century **(нявызн.)** 36. Budapest:  Documentation of Mongolian Monasteries. Праверана 30 January 2009.
3. ↑  *Majer*. Monasteries and Temples of Bogdiin Khьree, Ikh Khьree or Urga, the Old Capital City of Mongolia in the First Part of the Twentieth Century **(нявызн.)**. Budapest:  Documentation of Mongolian Monasteries. Архівавана з першакрыніцы 27 February 2009. Праверана 30 January 2009.
4. ↑  Bogd Khan Palace Museum; Ulan Bator attractions **(нявызн.)**.
5. ↑  Must see attractions in Ulaanbaatar, [object Object] **(нявызн.)**.
6. ↑  Museums to Highlight **(нявызн.)**. *artscouncil.mn*. Праверана 18 January 2023.
7. ↑  Kohn, Michael *Lonely Planet Mongolia* 4th edition, 2005 ISBN 1-74059-359-6, p. 63

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Зялёны палац**

* 
* 
* Артыкул пра Зімовы палац
* артыкул пра Зімовы палац
* Палацавы музей Богд Хана ў Культурным інстытуце Google