**Т-90 «Уладзімір»** (руск. *Т-90 «Владимир»*) —  расійскі асноўны баявы танк.

Гісторыя
--------

Т-90 з’яўляецца глыбокай мадэрнізацыяй Т-72Б, створанага ў ніжнетагільскім «УКБТМ» у 1989 годзе пад кіраўніцтвам галоўнага інжынера Уладзіміра Поткіна як «удасканалены Т-72Б».

Серыйная вытворчасць танка пачалася ў 1992 годзе. Да канцы 1992 года створана 13 танкаў установачнай серыі. У 1992—1998 гадах было выпушчана каля 120 Т-90 для УС Расіі.

У 2004—2006 гадах танк быў істотна мадэрнізаваны. Аднавілася яго вытворчасць для УС Расіі пад індэксам Т-90А. У 2005 годзе Т-90А быў афіцыйна прыняты на ўзбраенне. Было выпушчана 32 танка Т-90А ўзору 2004 года і 337 танкаў узору 2006 года, у тым ліку каля 80 Т-90АК з 2004 па 2011 год.

Па афіцыйных даных, па стане на пачатак 2012 года агульны выпуск Т-90 і яго мадыфікацый для Узброеных сіл Расіі склаў каля 500 танкаў.

Канструкцыя
-----------

Танк мае класічную кампаноўку, з размяшчэннем аддзялення ўпраўлення ў лэбавай частцы, баявога аддзялення — пасярэдзіне і маторна-трансмісійнага аддзялення — у кармавой частцы. Экіпаж Т-90 складаецца з трох чалавек — механіка-кіроўца, якія размяшчаюцца па падоўжнай восі танка ў аддзяленні кіравання, і наводчыка з камандзірам, якія знаходзяцца ў вежы злева і справа ад гарматы, адпаведна.

Моцна браняваныя мэты на далёкасці да 5 км танк Т-90 знішчае з ходу (да 30 км/г) з вялікай верагоднасцю траплення першым стрэлам. За час дзяржаўных выпрабаванняў было выраблена 24 пуску ракет на далёкасцях 4-5 км, і ўсе яны патрапілі ў мэта, дасведчаны наводчык за 54 секунды ў руху на хуткасці 25 км/г пабіў снарадамі 7 рэальных браняваных мэтаў, размешчаных на далёкасцях 1500—2500.

Т-90 мае рэзка дыферэнцыраваную супрацьснарадную абліцоўку абароны. Бранявы корпус Т-90 — зварны, вежа — адліваная на Т-90(С) і сварная на Т-90А (СА, АМ, СМ).

Мадыфікацыі
-----------

### Т-90К

Т-90К з’яўляецца камандзірскім варыянтам Т-90, з дадатковым сувязным (радыёстанцыя Р-163-50К) і навігацыйным абсталяваннем (ТНА-4-3).

### Т-90А

Т-90А выпускаецца з 2004 года. На ім устаноўлены рухавік У-92С2 магутнасцю 1000 л. с. палепшана цеплавізійныя абсталяванне, устаноўлена сварная вежа замест літай, новая сістэма ППА. Таксама палепшаны аўтамат зараджання, павялічаны на 100 літраў забраніраваны аб’ёмам і палепшаная абарона паліўных бакаў.

### Т-90АМ

Распрацоўка Т-90АМ была пачата па ініцыятыве УКБТМ у 2004 годзе. Асноўнымі асаблівасцямі танка стала замена старой вежы на новы баявы модуль, які абсталёўваецца ўдасканаленай СУА «Каліна» з інтэграванай баявой інфармацыйна-кіруючай сістэмай тактычнага звяна, новы аўтамат зараджання і мадэрнізаваная гармата 2А46М-5, а таксама дыстанцыйна кіраваная зенітная ўстаноўка «УДП Т05БВ- 1». Усталяваная ДЗ «Рэлікт» замест «Кантакт-V».

Для паляпшэння рухомасці і манеўранасці на мадэрнізаваным танку ўсталяваны новы камбінаваны начны прыбор бачання кіроўцы і тэлекамера задняга агляду. На танк усталёўваецца монаблокавая сілавая ўстаноўка У-93 магутнасцю 1130 л. с. распрацаваная на базе У-92С2Ф2. Прыбраны антынейтронны надбой і заменены на вогнеўстойлівы матэрыял тыпу кеўлар, а таксама палепшана сістэма пажаратушэння.

### Экспартныя варыянты

* **Т-90С** — варыянт Т-90. На танку адсутнічаюць пражэктары «Штора», замест іх устаноўлены дадатковыя блокі ВДЗ.

* **Т-90СА** — варыянт Т-90А з сістэмай астуджэння апаратуры начнога бачання і дапрацаванай сістэмай выяўлення лазернага выпраменьвання, устаноўлена новая сістэма ППА. На танку адсутнічаюць пражэктары «Штора», замест іх устаноўлены дадатковыя блокі ВДЗ.

* **Т-90СМ** — варыянт танка Т-90АМ.

На ўзбраенні
------------

* Расія
* Азербайджан
* Алжыр
* В’етнам
* Сцяг Індыі Індыя
* Сцяг Ірака Ірак
* Сцяг Сірыі Сірыя
* Сцяг Туркменістана Туркменістан
* Сцяг Уганды Уганда

Зноскі
------

1. ↑  International Institute for Strategic Studies: The Military Balance 2017. p.-201
2. ↑  International Institute for Strategic Studies: The Military Balance 2017. p.-368
3. ↑   Архівавана 26 ліпеня 2017.
4. ↑  International Institute for Strategic Studies: The Military Balance 2017. p.-290
5. ↑  Россия отправила в Ирак первую партию танков Т-90(руск.), *РИА Новости* (20180217T1428+0300Z). Праверана 19 лютага 2018.
6. ↑  Танк Т-90 выдержал попадание трех ракет
7. ↑  International Institute for Strategic Studies: The Military Balance 2017. p.-226
8. ↑  International Institute for Strategic Studies: The Military Balance 2017. p.-543

Спасылкі
--------

* Т-90 образца 1993, подробные ТТХ
* Как танк Т-90 стал лучшим в мире // Российская газета, окт 2017
* РЕН-ТВ Военная тайна — Т-90МС, отличия от прежних модификаций
* Т-90 «Владимир» Архівавана 16 чэрвеня 2006.

| ⛭Сучасныя асноўныя баявыя танкі |
| --- |
| 
* Вялікабрытанія Чэленджэр 2
* Германія Леапард 2
* Ізраіль Меркава
* Індыя Арджун
* Іран Зульфікар
* Італія C1 «Арыетэ»
* Кітай Тып 96
* Тып 99
* Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Пакпхунхо
* Пакістан Аль-Халід
* Польшча PT-91
* Расія Т-72
* Т-80
* Т-90
* Румынія TR-85
* Злучаныя Штаты Амерыкі M1 Абрамс
* Украіна Т-84У «Апора»
* Францыя AMX-56 Леклерк
* Паўднёвая Карэя K1
* K2 Чорная Пантэра
* Японія Тып 90
* Тып 10

 |