**Вытворчасць гародніны ў Беларусі** — галіна сельскай гаспадаркі, якая займаецца вырошчваннем гародніны ў адмысловых гаспадарках. У гэтым артыкуле разглядаецца ўся гародніна без уліку бульбы.

Пасяўныя плошчы
---------------

Больш за ўсё плошчаў занята агародніннымі культурамі ў Мінскай (15,1 тыс. га), Гомельскай і Брэсцкай (па 13,7 тыс. га) абласцях. Усяго на 2017 год у Беларусі гародніна вырошчваецца на 65,7 тыс. га.

Валавы збор гародніны
---------------------

У 2016 годзе ўсімі гаспадаркамі было сабрана 1891 тыс. т гародніны (275 тыс. т, ці 14,5 % буйнымі сельскагаспадарчымі арганізацыямі, 347 тыс. т ці 18,5 % фермерскімі гаспадаркамі і 1270 тыс. т ці 67 % гаспадаркамі насельніцтва).

Валавы збор гародніны ў тыс. тон.

Больш за ўсё гародніны было сабрана ў 2016 годзе ў Мінскай вобласці — 463,9 тыс. т. У Брэсцкай вобласці было сабрана 416,9 тыс. т, у Гомельскай — 322,7 тыс. т, у Гродзенскай — 250,9 тыс. т, у Магілёўскай — 221,8 тыс. т, у Віцебскай — 211,9 тыс. т. У Брэсцкай вобласці больш за ўсё гародніны сабралі фермерскія гаспадаркі, ва ўсіх астатніх абласцях — гаспадаркі насельніцтва.

Вытворчасць гародніны ў Беларусі складае каля 199 кг на душу насельніцтва.

### Закрыты грунт

Цяплічны комплекс Беларусі у асноўным прадстаўлены 21 буйной цяплічнай гаспадаркай з агульнай плошчай зашклёных зімовых цяпліц каля 250 га.

Валавы збор гародніны закрытага грунта ў тыс. тон.

Галоўныя культуры
-----------------

Галоўнымі культурамі з’яўляюцца капуста (18 % пасяўной плошчы), морква (16 %), цыбуля (16 %), тамат (11 %), агуркі (9 %), часнок (5 %), зялёны гарох (2 %) і іншыя (23 %).

Пры гэтым асноўны аб’ём вытворчасці гародніны ў адкрытым грунце даюць морква, капуста, буракі і рэпчатая цыбуля, а ў парніковай гаспадарцы лідарамі з’яўляюцца агуркі, таматы і перац.

### Капуста

Валавы збор капусты ў тыс. тон.

Баланс попыту і прапановы на капусту ў 2017 годзе, тысяч тон:

| Валавы збор | Вываз | Увоз | Спажыванне | Доля ўвозу ў спажыванні |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 445,6 | 78,7 | 50,4 | 417,3 | 12,1 |

### Морква

Валавы збор морквы ў тыс. тон.

Баланс попыту і прапановы на моркву ў 2017 годзе, тысяч тон:

| Валавы збор | Вываз | Увоз | Спажыванне | Доля ўвозу ў спажыванні |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 337,4 | 148,3 | 3,5 | 192,6 | 1,8 |

### Цыбуля рэпчатая

Валавы збор цыбулі рэпчатай у тыс. тон.

Баланс попыту і прапановы на цыбулю ў 2017 годзе, тысяч тон:

| Валавы збор | Вываз | Увоз | Спажыванне | Доля ўвозу ў спажыванні |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 242,5 | 11,4 | 37,7 | 268,8 | 14,0 |

### Тамат

Валавы збор таматаў у тыс. тон.

Валавы збор таматаў закрытага грунта ў тыс. тон.

Баланс попыту і прапановы на таматы ў 2017 годзе, тысяч тон:

| Валавы збор | Вываз | Увоз | Спажыванне | Доля ўвозу ў спажыванні |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 279,5 | 80,7 | 168,1 | 366,9 | 40,0 |

### Агуркі

Валавы збор агуркоў у тыс. тон.

Валавы збор агуркоў закрытага грунта ў тыс. тон.

Баланс попыту і прапановы на агуркі ў 2017 годзе, тысяч тон:

| Валавы збор | Вываз | Увоз | Спажыванне | Доля ўвозу ў спажыванні |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 236,6 | 51,2 | 8,1 | 193,5 | 4,2 |

Забеспячэнне насеннем
---------------------

У Рэспубліцы Беларусь у дзяржаўны рэестр сартоў за перыяд з 2001 па 2015 год уключана 75 сартоў і 18 гібрыдаў 30 агароднінных культур селекцыі РУП «Інстытут агародніцтва». Аднымі з найбуйнейшых вытворцаў і рэалізатараў насення айчыннай і замежнай селекцыі з’яўляюцца РУП «Інстытут агародніцтва», РУП «Мінская АСГДС НАН Беларусі», РНДУП «Палескі інстытут раслінаводства», ААТ «Минсксортсемовощ», ДНУ «Цэнтральны батанічны сад НАН Беларусі», УА «БДСГА». За 2006-16 гады ўключаны ў рэестр і дапушчаныя да выкарыстання на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь 169 сартоў агароднінных культур (агурок, капуста
белакачанная, лук рэпчаты, часнок азімы, морква, перац, баклажан, кабачок, гарох агароднінны, фасоля агароднінная, кукуруза цукровая і інш.), якія створаны айчыннымі навукова-даследчымі ўстановамі. З іх 106 сартоў — для вытворчасці і 63 сарты — для прысядзібнага вырошчвання.

Зноскі
------

1. ↑  СХРБ 2017, с. 69. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFСХРБ2017 (даведка)
2. ↑  Динамика посевной площади овощных культур, тыс. га. С. 29  (руск.)
3. ↑  СХРБ 2017, с. 87—88. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFСХРБ2017 (даведка)
4. ↑  Валовый сбор овощей в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 35  (руск.)
5. ↑  СХРБ 2017, с. 102. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFСХРБ2017 (даведка)
6. ↑  Производство овощей на душу населения в государствах-членах, кг. С. 36  (руск.)
7. 1 2 3 4  Производство овощей защищенного грунта в государствах-членах ЕАЭС, тыс. т. С. 41  (руск.)
8. ↑  Валовый сбор капусты в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 38  (руск.)
9. ↑  Баланс спроса и предложения на капусту в 2017 году, тыс. тонн. С. 86  (руск.)
10. ↑  Валовый сбор моркови в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 39  (руск.)
11. ↑  Баланс спроса и предложения на морковь в 2017 году, тыс. тонн. С. 87  (руск.)
12. ↑  Валовый сбор лука репчатого в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 38  (руск.)
13. ↑  Баланс спроса и предложения на лук в 2017 году, тыс. тонн. С. 87  (руск.)
14. ↑  Валовый сбор томатов в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 37  (руск.)
15. 1 2  Баланс спроса и предложения на томаты в 2017 году, тыс. тонн. С. 85  (руск.)
16. ↑  Валовый сбор огурцов в государствах-членах в 2013—2017 гг. тыс. тонн. С. 37  (руск.)
17. ↑  Насенне. С. 51-52  (руск.)

| ⛭Сельская гаспадарка Беларусі |
| --- |
| Гісторыя | 
* Гісторыя
* Гаспадарчыя заняткі беларусаў

 |
| Галіны | 
* Жывёлагадоўля
* Раслінаводства
* Садаводства
* Сельскагаспадарчае машынабудаванне

 |
| Жывёлагадоўля | 
* Аквакультура
	+ Рыбаводства
	+ Рыбагадавальнікі
* Авечкагадоўля
* Буйная рагатая жывёла
	+ Малако
	+ Мяса
* Зверагадоўля
* Конегадоўля
* Козагадоўля
* Птушкагадоўля
* Пчалярства
	+ Мёд
* Свінагадоўля

 |
| Раслінаводства | 

|  |  |
| --- | --- |
| Галіны | 
* Гароднінаводства
* Лясная гаспадарка
* Насенневодства
* Садаводства

 |
| Культуры | 
* Гародніна
	+ Агуркі
	+ Бульба
	+ Буракі
	+ Капуста
	+ Морква
	+ Перац
	+ Таматы
	+ Цыбуля
* Збожжавыя
	+ Авёс
	+ Жыта
	+ Зернебабовыя
	+ Кукуруза
	+ Пшаніца
	+ Трыцікале
	+ Ячмень
* Кармавыя
* Кветкі
* Садавіна
	+ Костачкавыя
	+ Саджанцы і расада
	+ Семечкавыя
		- Грушы
		- Яблыкі
* Тэхнічныя
	+ Алейныя
	+ Лён
	+ Цукровыя буракі
* Ягады

 |

 |
| Геаграфія | 
* Агракліматычнае раянаванне
* Агракліматычныя вобласці

 |
| Рэгуляванне | Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь |
| Навука | 
* Аддзяленне аграрных навук НАН Беларусі
* Акадэмія аграрных навук Рэспублікі Беларусь
* Акадэмія сельскагаспадарчых навук БССР
* Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
* Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт
* Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны
* Гродзенскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт
* Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр па дэкаратыўным садаўладкаванні

 |