У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Дзераўная.

**Дзераўна́я** (трансліт.: *Dzieraŭnaja*, руск.: Деревная) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр (з 2011 года)Дзераўнянскага сельсавета. Знаходзіцца ў 30 км ад райцэнтра, на аўтадарозе Івянец—Першаі—Нясвіж.

Насельніцтва 1723 чал. (1992).

Гісторыя
--------

Інтэр'ер касцёла, міжваенны здымак
«Езус з вучнямі ў Эмаўсе». ХІХ ст. вёска Дзераўная
Упершыню Дзераўная згадваецца ў другой палове XV ст. як уладанне кашталяна віленскага Сямёна Гедыголдавіча. З 1451 маёнтак перайшоў да яго жонкі Мілохны Кезгайлаўны, каля 1485 — уласнасць Кезгайлаў. У 1525 М. Кежгайла заснаваў каля маёнтку Дзераўная аднайменнае мястэчка. З 1554 паселішчам валодаў Я. Завіша, з 1590-х — Радзівілы. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.

У 1590—1591 у Дзераўной збудавалі кальвінскі збор. У 1630-я Войцех Сялява фундаваў касцёл, пры якім цягам XVII—XVIII стст. дзейнічалі шпіталь і школа. Станам на 1591 у мястэчку існавалі рынак, 3 вуліцы, 41 двор, на 1646 — 71 двор, на 1662 — 85, на 1725 — 39, на 1786 — 49 двароў.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дзераўная апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ашмянскім павеце Віленскай губерні. У 1870-я ў мястэчку існавалі касцёл, капліца, 2 сінагогі, школа, багадзельня, бровар, 5 крамаў. Станам на 1880 — 34 двары, заезны двор, вінзавод, саладоўня, капліца, царкоўны прыход, вятрак, карчма. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 125 двароў, 11 крам, гарбарня, аптэка, карчма.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Дзераўная апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Стаўбцоўскім павеце Навагрудскага ваяводства.

У 1939 Дзераўная ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам Дзераўноўскага сельсавета (з 27 сакавіка 1959 да 24 снежня 2011 года ў Хатаўскім сельсавеце). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1971 тут было 255 двароў, на 1992 — 549 двароў.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**: 1880 — 306 чал.; 1897 — 823 чал.
* **XX стагоддзе**: 1901 — 457 чал.; 1971 — 938 чал.; 1992 — 1723 чал.; 1997 — 1749 чал. 244 двары.

### Інфраструктура

У Дзераўной працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, 2 дамы культуры, 2 бібліятэкі, пошта.

Турыстычная інфармацыя
----------------------

### Славутасці

* Капліца (XIX ст.)
* Касцёл Звеставання Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1630-я)
* Могілкі: яўрэйскія; каталіцкія

Галерэя
-------

* Краявіды Дзераўной
* КасцёлКасцёл
* Касцёл, брамаКасцёл, брама
* Вуліца і касцёлВуліца і касцёл
* КрыжКрыж
* Надмагілле (мацейва) на яўрэйскіх могілкахНадмагілле (мацейва) на яўрэйскіх могілках

Вядомыя асобы
-------------

* Р. Л. Ваньковіч — Герой Сацыялістычнай Працы
* Марына Францаўна Даманцэвіч (нар. 1984) — беларуская лёгкаатлетка.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Дзераўно́е, н.**
2. ↑  *Валерый Шаблюк*. Дзераўная // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 227.
3. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6). — С. 106.

Літаратура
----------

* Шаблюк, В. Дзераўная / Валерый Шаблюк // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — 523 с. — С. 223. — ISBN 985-11-0041-2.
* Derewno // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack (польск.). — Warszawa, 1881. S. 7.
* Леонид Смиловицкий, По следам еврейских кладбищ Беларуси. Деревное // Журнал-Газета "Мастерская".

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дзераўная (Стаўбцоўскі раён)

| ⛭**Дзераўнянскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Дзераўная |
| Пасёлкі | Школьны |
| Вёскі | Агароднікі ·  Барок ·  Беламошша ·  Беліца ·  Дзяражнае ·  Заброддзе ·  Зарэчча ·  Круговіны ·  Лубень ·  Ніўнае ·  Падляскоўе ·  Скрошчына ·  Хатава ·  Хатоўка ·  Янкавічы |