Сучасны будынак Нацыянальнага тэатра
**Нацыянальны тэатр** — галоўны драматычны тэатр Будапешта, заснаваны ў 1837 годзе. За час існавання трупа тэатра змяніў некалькі будынкаў. Новы будынак Нацыянальнага тэатра быў адкрыты ў 2002 годзе ў Ферэнцварашы, па адрасе парк Гізі Баяра, 1.

Гісторыя
--------

Першы будынак тэатра на вуліцы Керэпешы
Будынак на плошчы Луізы Блаха, разбураны ў 1965 годзе
Галоўным ініцыятарам стварэння Нацыянальнага тэатра быў граф Іштван Сечэні. Рашэнне аб стварэнні тэатра было прынята на пасяджэнні венгерскага парламента ў 1836 годзе. 22 жніўня 1837 года тэатр быў адкрыты ў спецыяльна пабудаваным для яго будынку на вуліцы Керэпешы. Першапачаткова насіў назву «**Пешцкі венгерскі тэатр**» (венг.: Pesti Magyar Színház), у 1840 годзе змяніў імя на «Нацыянальны тэатр». Першым дырэктарам тэатра стаў вядомы пісьменнік і крытык Ёжэф Байза, пазней тэатр узначальвалі Эдэ Сіглігеці і Эдэ Паўлаі. Рэпертуар тэатра першапачаткова складалі як пастаноўкі венгерскіх і сусветных драматургаў, так і оперныя пастаноўкі. Пасля адкрыцця ў 1884 годзе Оперы Будапешта Нацыянальны тэатр засяродзіўся на драматычных спектаклях.

У 1908 годзе была распачата рэканструкцыя будынка тэатра, якая з-за Першай сусветнай вайны так і не была завершана, будынак пасля было разбурана. Трупа пераехала ў будынак Народнага тэатра на плошчы Луізы Блаха, дзе выступала аж да сярэдзіны 60-х гадоў XX стагоддзя. У 1965 годзе струхлелы будынак тэатра быў знесены з-за будаўніцтвы лініі метро. Трупа Нацыянальнага тэатра два гады выступала ў тэатры Пецёфі, затым ёй быў аддадзены будынак былога Венгерскага тэатра на плошчы Шандара Хевешы.

Пачынаючы з гэтага часу перыядычна ставілася пытанне аб узвядзенні новага будынка для тэатра. Прадпрымалася некалькі спроб стварыць праект і выбраць месца для тэатра, аднак працэс зацягваўся з-за складанасцей з выбарам месца, недахопам фінансавання і супярэчнасцей у аргкамітэце і ўладных структурах. Толькі ў 2000 годзе быў зацверджаны праект новага будынка і вылучана месца ў Ферэнцварашы побач з набярэжнай Дуная на поўначы ад моста Ракацы. Новы будынак тэатра быў урачысты адкрыта 15 сакавіка 2002 года.

Будынак
-------

Від на новы будынак з паветра
Будаўніцтва новага будынка па праекце архітэктара Марыа Шыклаша пачалося 14 верасня 2000 года і заняло каля 15 месяцаў. Рэпетыцыі акцёраў у новым будынку пачаліся 2 студзеня 2002 года, афіцыйнае адкрыццё адбылося 15 сакавіка 2002 года. Арыгінальна вырашаны галоўны фасад тэатра — плошча перад галоўным уваходам тэатра мае выгляд насавой часткі карабля, акаймаванай штучнай сажалкай.

Плошча тэатра разам са сцэнай пад адкрытым небам складае 20 844 м² и складаецца з трох частак: галоўнай залы з галоўнай сцэнай, U-падобнай тэхнічнай зоны вакол галоўнай сцэны і парку вакол будынка тэатра, дзе акрамя адкрытай сцэны размешчаны скульптурныя кампазіцыі на тэатральную тэматыку. У 2005 годзе непадалёк ад тэатра быў адкрыты Палац мастацтваў.

Галоўная зала ўмяшчае 619 гледачоў, сцэна галоўнай залы мае памеры 24х17,9 метраў і вышыню 28 метраў. Бачная гледачамі частка сцэны — 12х7 метраў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  National Theater site. Historical overview Архівавана 13 снежня 2013.
2. 1 2  National Theater site. The building Архівавана 13 снежня 2013.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
* Anniversaries — Self-Portraits. The National Theatre Архівавана 5 студзеня 2015.
* Фатаграфіі тэатра з паветра

| ⛭Драматычныя тэатры |
| --- |
| Азербайджан | Азербайджанскі дзяржаўны акадэмічны драматычны тэатр, Азербайджанскі дзяржаўны тэатр юнага гледача |
| Англія |  Тэатр Крусібл  |
| Аўстрыя |  Бургтэатр, Фолькстэатр  |
| Бразілія |  Нацыянальны тэатр  |
| Венгрыя |  Нацыянальны тэатр  |
| Германія |  Нямецкі нацыянальны тэатр у Веймары  |
| Ісландыя |  Ісландскі нацыянальны тэатр  |
| Літва |  Нацыянальны драматычны тэатр Літвы |
| Расія | ВДТ імя Г. А. Таўстаногава • Малы тэатр • Маскоўскі тэатр «Сучаснік» • Тэатр імя Я. Вахтангава • Тэатр на Таганцы |
| Славакія | Тэатр Аляксандра Духновіча |
| Францыя | Адэон, тэатр |
| Швецыя | Каралеўскі драматычны тэатр |
| Гістарычныя | Тэатр Марцэла, Рымскі тэатр, Картахена |