recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Look Back*** (яп.: ルックバック *Rukku Bakku*) гэта японская адна-тамовая вэб-манга напісаная і праілюстраваная Tatsuki Fujimoto. Апублікаваная ў Shueisha's *Shōnen Jump+* у ліпені 2021.

Сюжэт
-----

Ayumu Fujino (яп.: 藤野 歩 *Fujino Ayumu*) з'яўляецца вучаніцай пачатковых класаў з талентам да малявання мангі, якую яна публікуе ў школьнай газеце. Пасля ўсхваленняў за яе выключныя навыкі, яна аказваецца аспрэчанай іншай вучаніцай Kyomoto (яп.: 京本 *Kyōmoto*), Якая пачынае публікаваць яе мангу побач з Fujino's, але паказвае сябе як найлепшую мастачку сярод іх дзвюх. Раз’юшаная гэтым, Fujinо кідаецца ў палепшанне сваіх навыкаў малявання, што прыводзіць да адчужэння сярод яе сябровак і сям'і, так як яна засяроджана на пераадоленні Kyomoto. Нягледзячы на палепшанні, у Fujino не атрымліваецца дасягнуць стандартаў Kyomoto і яна перастае маляваць. Калі яе клас заканчвае пачатковую школу, Fujino даручана прынясенне Kyomoto дыплом, так як яна баіцца кантактаваць з людзьмі і ніколі не выходзіць з свайго дома. Fujino уваходзіць у дом Kyomoto і знаходзіць груды альбомаў для малявання. Знаходзячы кавалак паперы яна малюе кароткі комікс у якім здзекваецца над Kyomoto, але ён ненаўмысна аказваецца ў пакоі Kyomoto, апавяшчая яе а прысутнасці Fujino. Kyomoto Выходзіць са свайго пакою каб сустрэць Fujino, раскрываючы сябе як вялікую фанатку, якая чытала яе мангу ў школьнай газеце даволі доўгі час. Надзвычай усцешаная энтузіястычнай ідэалізацыяй Kyomoto, Fujino сцвярджае што ў яе ёсць план прадставіць мангу для конкурсу і зноўку заняцца маляваннем.

У рэшце рэшт яны аб’ядноўваюцца, каб ствараць мангу, прадставіўшы некалькі аднатамовых коміксаў, яны атрымліваюць высокую ацэнку. У падлеткавым узросце Fujino кажа, што яна будзе выдаваць серыю мангі, але Kyomoto вырашае не далучацца да яе, бо хоча атрымаць фармальную мастацкую адукацыю. Fujino працягвае працаваць без яе, працуючы над сваёй мангай *Shark Kick*, якая становіцца дастаткова папулярнай, каб атрымаць анімэ экранізацыю.
**Замак Лекё** (швед. *Läckö slott*) — замак на захадзе Швецыі, у гістарычнай правінцыі Вестэргётланд (цяпер — лен Вестра-Гёталанд), на востраве Коландсё возера Венерн.

Гісторыя
--------

Замак быў пабудаваны ў 1298 годзе біскупам горада Скара Брынальфам Альгатсанам. Будынак быў у XIV стагоддзі перабудаваны. У канцы 1470-х гадоў замак быў моцна пашкоджаны пажарам. На яго месцы ў 1478—1505 біскупам Брунальфам Герлахсанам узводзіцца новая крэпасць з дзвюма бакавымі вежамі. У 1505 годзе будаўніцтва было працягнута біскупам Вінцэнтыусам. У 1520 годзе Вінцэнтыус падчас Стакгольмскай крывавай лазні быў пакараны смерцю. У тым жа годзе замак пераходзіць да каталіцкага біскупа Магнуса Харальдсана, аднак ён з прычыны правалу змовы знаці Вестэргётланда ў 1529 годзе вымушаны быў бегчы са Швецыі. У 1527 годзе ў выніку Рэфармацыі ў краіне *замак Лекё* становіцца ўласнасцю караля Густава I Васа.

Таблічка, якая ілюструе размяшчэнне замка
У 1543 годзе замак пераходзіць у рукі рэгента Свантэ Стурэ. Затым яго атрымлівае і рэстаўруе барон Ходэншэльд Більке, муж Ганны Стурэ. У 1591—1593 гадах Лекё зноў належыць каралю Швецыі. У 1593 барон Більке вяртае сабе замак, аднак затым ён быў абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе, пасаджаны ў турму і ў 1605 годзе пакараны смерцю. У 1600 замак атрымлівае ў сваё распараджэнне — да вяселля з прынцэсай Марыяй-Лізаветай — герцаг Юхан Эстэргётландскі (1589—1618), адзіны сын караля Юхана III і яго жонкі, Гунілы Юхансдотэр (Бельке). Аднак у 1610 годзе Лекё зноў вяртаецца ва ўласнасць дзяржавы.

З 1615 года замак і прылеглыя ўгоддзі належаць графу Якабу Дэлагардзі, які пачынае яго грандыёзную перабудову. Пасля яго смерці працы тут працягвае сын Якаба, канцлер каралеўства Магнус Габрыэль Дэлагардзі. Замак быў перабудаваны ў стылі барока, для прац былі прыцягнуты архітэктары, мастакі і скульптары з-за мяжы, галоўным чынам з Германіі. Падчас рэдукцыі 1681 года замак Лекё быў вернуты кароне, а ўтвораны вакол яго феод ліквідаваны.

У 1684 годзе ўладальнікам замка становіцца Бернт Папегая, які атрымаў тытул «капітан Лекё». У 1719 годзе замак арандуе граф і канцлер Карл Густаў Дзюкер, у 1732 ён пераходзіць да канцлера графа Класу Экебладу. На працягу XVIII—XIX замкам па чарзе валодае цэлы шэраг шведскіх арыстакратычных фамілій. У 1845—1914 гадах ён належыць сямейству Рудэншэльд, затым пераходзіць да шведскай дзяржавы. У XX стагоддзі ў замку была праведзена яго поўная рэканструкцыя. З 1965 года Лекё належыць дзяржаўнаму кіраванню па турызме (правінцыі Вестэргётланд). У летні час тут праводзяцца экскурсіі і арганізуюцца выстаўкі, а ў замкавым двары — оперныя пастаноўкі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425'></a>

Літаратура
----------

* *Läckö Castle*. Брошюра Riksantikvarieämbetet, ISBN 91-7192-849-9.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Замак Лекё**
* Афіцыйны сайт Архівавана 23 лютага 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | SUDOC: 052622258 |
**Loxosceles** — род павукоў інфраатраду *Araneomorphae* з сямейства *Sicariidae*. Прадстаўнікі распаўсюджаныя ў цёплых рэгіёнах Старога і Новага Света. Найбольш актыўныя ў гарачыя летнія месяцы. Палююць ноччу, пераважна, на членістаногіх. Максімальны тэрмін жыцця самак — 7 гадоў. Род налічвае каля 100 відаў.

Небяспека для чалавека
----------------------

Яд небяспечны для чалавека: выклікае некроз значнага ўчастка скуры ў раёне ўкусу. Асноўны кампанент яду — сфінгаміеліназа D. Атручэнне ядам павука з роду Lохоsсеles характарызуецца гангрэнавым струпам на месцы ўкусу, млоснасцю, недамаганнем, ліхаманкай, гемолізам і трамбацытапеніяй. У большасці выпадкаў укус павука нязначны і абыходзіцца без некрозу, аднак у вялікіх дозах здольны справакаваць утварэнне некратычнай язвы, знішчаюць мяккую тканку. У дыяметры язва можа дасягаць 25 см і больш, а пасля гаення, якое займае 3-6 месяцаў, застаецца уціснуты рубец.

Зноскі
------

1. ↑  Lowe, R. T. (1832). Descriptions of two species of Araneidae, natives of Madeira. *Zoological Journal* **5**: 320–323. Текст (англ.) (Праверана 21 кастрычніка 2012)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2781032224 |
**Самнамбулізм** (ад лац.: Somnus — сон і ambulo — хаджу, блукаю) — *лунацізм*, хваравіты стан, пры якім людзі здзяйсняюць якія-небудзь дзеянні, знаходзячыся ў стане сну. Паводзіны чалавека пры гэтым выглядаюць мэтанакіраванымі і адэкватнымі. Але насамрэч ён выконвае дзеянні немэтанакіравана альбо ў адпаведнасці з тым, што яму сніцца ў дадзены момант. Хаджэнне ў сне ўзнікае звычайна падчас няпоўнага абуджэння ад глыбокай фазы павольнага сну, пры гэтым мозг знаходзіцца ў стане паўсну-паўбадзёрасці. Вочы самнамбулы звычайна расплюшчаныя. Ён можа рабіць розныя рухі, абыходзіць перашкоды, часам выконваць складаныя ўчынкі, даваць адказы на простыя пытанні. Аднак дзеянні не з’яўляюцца свядомымі і пры абуджэнні не ўзгадваюцца (амнезія).

Састарэлая назва — лунацізм, паходзіць ад познелацінскага lunaticus — вар’ят, ад лацінскага luna — месяц. Тэрмін «лунацізм» звязаны з уяўленнямі шматлікіх старажытных народаў аб уплыве месяцавых цыклаў на псіхіку чалавека.

Ад непадакантрольных дзеянняў у сне, людзі могуць наносіць сабе фізічныя пашкоджанні рознай ступені цяжкасці. Бывае, што самнамбулы вывальваюцца з вокнаў, памылкова прымаючы іх за дзверы. Рэдкая агрэсіўная форма плыні лунацізму можа прымаць непрадказальны абарот. Лунатык можа праяўляць гвалт у адносінах да людзей, якія спрабуюць яму дапамагчы ці проста трапляюцца на шляху. Звычайна ходзяць у сне лунатыкі нядоўга, не больш за гадзіну. Затым вяртаюцца ў ложак. Не ўсе менавіта ходзяць. Некаторыя, напрыклад, сядзяць ці проста стаяць.

Літаратура
----------

* Самнамбулізм // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 139. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Infernal (6e éd.) |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX540282 · BNF: 119779114 · GND: 4179666-4 · LCCN: sh85124805 · NKC: ph165974 |
**Чэ́снек** (венг.: Csesznek) — сярэднявечным замак у вёсцы Чэснек у медзье Веспрэм (Венгрыя). 

Сярэднявечны замак Чэснек быў пабудаваны прыблізна ў 1263 годзе баронам Якабам Чэснекі, які быў збраяносцам Караля Белы IV. З 1326 года па 1392 год замак належаў кароне, пакуль імператар Жыгімонт I Люксембург не перадаў яго шляхетнаму роду Гарай у абмен на вобласць Мачву ў Сербіі. У 1482 годзе род Гарай па мужчынскай лініі згас, і кароль Мацьяш Хуньядзі дараваў Чэснек роду Запальяі. У 1527 годзе ён перайшоў да барона Балінту Цераку.

На працягу XVI стагоддзя замак некалькі разоў змяняў уладальнікаў, у 1561 годзе яго аблажылі туркі-асманы. У 1594 годзе туркі ўсё ж захапілі замак, але ўжо праз чатыры гады венгры адбілі яго назад. У 1635 годзе замак набыў Даніэль Эстэрхазі, і да канца Другой сусветнай вайны ім валодалі Эстэрхазі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Замак Чэснек
* Сайт пра вёску і замку
**Шлях** (ням.: Schlag — лінія) — скалярная велічыня, якая ўяўляе сабой даўжыню траекторыі руху цела (матэрыяльнага пункта) за дадзены перыяд часу.

Шлях цела, якое рухаецца, заўсёды большы за нуль. Гэта справядліва і ў выпадку, калі перамяшчэнне цела роўнае да нуля, што азначае зварот цела ў пачатковы пункт.

Велічыня шляху заўсёды большая (ці, прынамсі, не меншая), чым велічыня перамяшчэння за той жа адрэзак часу. Геаметрычна гэта ілюструецца тым фактам, што даўжыня крывой, што злучае два пункты, не можа быць меншай за велічыню прамой, што злучае гэтыя ж два пункты.

Шлях можна знайсці як інтэграл ад перамяшчэння па траекторыі руху:

{\displaystyle s=\int \limits \_{\mathbf {r} \_{1}}^{\mathbf {r} \_{2}}dr}
**Lysichiton** (ад стар.-грэч.: λύσις — вызваленне χιτών — вопратка, адзенне) — род шматгадовых кветкавых раслін сямейства Ароннікавыя (*Araceae*). Род уключае 2 віды, якія адрозніваюцца колерам покрыва: *Lysichiton camtschatcense* з белым покрывам і *Lysichiton americanus* з жоўтым покрывам. Першапачаткова яны лічыліся конспецыфічнымі і абодва апісваліся пад адным імем Lysichiton camtschatcense.

Батанічнае апісанне
-------------------

Віды роду - водна-балотныя расліны, якія жывуць на адным месцы доўгія гады. Яны маюць кароткія, вертыкальныя карэнішчы, ярка-зялёнае лісце, авальна-эліптычнай формы, клінавата звужаюцца дадолу, сабраны ў разетку па некалькі штук і размешчаны на кароткіх хвосціках. Ранняй вясной, да разгортвання лісця на расліне з'яўляецца суквецце, якое нагадвае калу, з катахам цыліндрычнай формы, загорнуты ў крыючы ліст. Плады заключаны ў белай мясістай восі катаха і маюць зялёны колер. Насенне ў колькасці 2 (4) акружана сліззю.

Арэал
-----

Прадстаўнікі роду растуць на ўсходзе Азіі і на Далёкім Усходзе. У заходнім паўшар'і сустракаецца на Алясцы і захадзе ЗША.

Значэнне
--------

У адвараным і здробненым выглядзе бацвінне выкарыстоўваюць для адкорму свіней. Японскія навукоўцы рэкамендуюць прымяняць гэту расліну пры захворваннях дыхальных шляхоў. Таксама віды роду выкарыстоўваюць як дэкаратыўныя расліны ў ландшафтным дызайне.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. ↑  Лизихитон  (руск.)
4. ↑  Lysichiton
5. ↑  Лизихитон  (руск.)

Літаратура
----------

* *Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae.* Flora of North America Editorial Committee, eds. 2000. — New York: Oxford University Press, 2000. — 352 с.

Спасылкі
--------

* Лизихитон  (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Морыцбург.

**Замак Морыцбург** (ням.: Schloss Moritzburg) — загарадная рэзідэнцыя саксонскіх курфюрстаў дому Ветынаў, размешчаная ў горадзе Морыцбург, за 14 км ад Дрэздэна.

Замак носіць імя курфюрста Морыца Саксонскага, які ў 1542-46 гг. пабудаваў загарадны дом, дзе спачываў з прыдворнымі пасля паляўнічых забаў. У 1661-71 гг. па праекце В. К. фон Кленгельса да замка была прыбудавана барочная капліца.

Курфюрст Аўгуст Моцны загадаў капітальна перабудаваць замак, прыстасаваўшы яго да густаў XVIII стагоддзя, што і было ажыццёўлена ў 1723-33 гг. пад назіраннем прыдворнага архітэктара М. Пёпельмана. Пазней угоддзі вакол замка ўпрыгожыліся вытанчанымі павільёнамі — такімі, як Фазанавая хатка (1769—82).

Цікавыя факты
-------------

Замак Морыцбург быў адным з тых месцаў, дзе ў 1973 годзе здымаўся фільм Тры арэшкі для Папялушкі.

* Замак на старадаўняй замалёўцыЗамак на старадаўняй замалёўцы
* Сажалка вакол замкаСажалка вакол замка
* Алея перад замкамАлея перад замкам
* Фазанавы дамок Аўгуста IIФазанавы дамок Аўгуста II

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Замак Морыцбург**
**Lotus Cars** — брытанскі вытворца спартыўных і гоначных машын, які базуецца ў Хетэле, Норфалк, Англія.

Кампанія заснаваная ў 1952 Энтані Коліным Брусам Чапменам як **Lotus Engineering Ltd**. Першапачаткова вытворчасць размяшчалася ў будынку былой стайні ў Хорнсі. З 1960 г. вытворчасць аўтамабіляў была перамешчана ў сучасны завод недалёка ад Хетэл. Побач з заводам размяшчаўся стары вайсковы аэрадром, які быў пераабсталяваны пад выпрабавальны трэк.

У 1982 годзе, ва ўзросце 54-х гадоў, ад сардэчнага прыступу памёр Колін Чапмен. Ён мінуў шлях ад гандляра аўтамабілямі да геніяльнага канструктара і мультымільянера. Яго паспяховыя гоначныя аўтамабілі заваявалі сем тытулаў у гонках серыі Формула-1.

У 1986 годзе кампанія была набытая General Motors, якая прадала яе холдынгу A.C.B.N. Holdings S.A. 27 жніўня 1993 г. за 30 мільёнаў амерыканскіх долараў. У 1996 годзе кантрольны пакет акцый выкупіў малайзійскі канцэрн Perusahaan Otomobil Nasional Bhd (Proton).

У Беларусі
----------

Станам на канец 2020 года ў Беларусі зарэгістравана 5 аўтамабіляў Lotus.

Зноскі
------

1. ↑  Пять Lamborghini и один Maybach. Названы самые популярные и редкие машины в Беларуси (руск.).  av.by (1 лістапада 2021). Праверана 1 лістапада 2021.

| Маркі аўтамабіляў |
| --- |
| 
Abarth • Acura • Alfa Romeo • Aston Martin • Audi • Bentley • BMW • Brilliance • Buick • Bugatti • BYD • Cadillac • ChangFeng • Chery • Chevrolet • Citroen • Chrysler • Dacia • Dadi • Daihatsu • Daewoo • Dodge • FAW • Ferrari • Fiat • Ford • Geely • GMC • Great Wall • Hafey • Honda • Holden • Hummer • Hyundai • Iran Khodro • Infiniti • Isuzu • Jac • Jaguar • Jeep • Kia • Lamborghini • Lancia • Land Rover • Lexus • Lincoln • Lotus • Maruti • Maserati • Maybach • Mazda • Mercedes-Benz • Mercury • Mini • Mitsubishi • Nissan • Opel • Peugeot • Pagani • Pontiac • Porsche • Renault • Rolls-Royce • Saab • Samsung • Saturn • Scion • Seat • ShuangHuan • Škoda • Smart • Spyker • SsangYong • Subaru • Suzuki • Tata • Toyota • Vauxhall • Volkswagen • Volvo • ZX • ГАЗ • Лада • УАЗ
 |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Sina Weibo · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119666455 · LCCN: sh85078463 · NKC: kn20091015003 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Голуб.
**Палікарп Фаміч Голуб** (люты 1891, в. Саколкі, Лагойскі раён — 15 жніўня 1977) — удзельнік барацьбы за Савецкую ўладу.

Біяграфія
---------

У 1910-12 гадах працаваў у Кранштацкай крэпасці  (руск.) (бел. удзельнічаў у рэвалюцыйным руху. З 1913 у арміі. Член КПСС з 1917 года. У 1917 вёў рэвалюцыйную прапаганду сярод салдат Заходняга фронта і сялян Барысаўскага павета.

Адзін з арганізатараў Чырвонай гвардзіі ў Беларусі. Камандзір чырвонагвардзейскай дружыны, накіраванай у кастрычніку 1917 бальшавікамі Беларусі на дапамогу рэвалюцыйнаму Петраграду, удзельнік штурма Зімняга палаца. Устанаўліваў Савецкую ўладу на Барысаўшчыне. Удзельнік Грамадзянскай вайны.

З 1924 начальнік міліцыі Барысаўскага, Бярэзінскага раёнаў.

Удзельнік партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Голуб Поликарп Фомич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 155. — 737 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Палік.

**Палі́к**, таксама **Пялік** — возера ў Беларусі, у Барысаўскім раёне, басейн ракі Бярэзіны (працякае праз возера), ля вёскі Палік (Маісееўшчынскі сельсавет), у Бярэзінскім біясферным запаведніку.

Плошча паверхні возера 7,68 км². Даўжыня 6,3 км, найбольшая шырыня 3 км, найбольшая глыбіня 2,1 м, сярэдняя 1,1 м. Плошча вадазбору 2760 км².

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй 7—8 м, пясчаныя, параслі лесам. Берагі нізкія, забалочаныя, тарфяністыя, месцамі пясчаныя, пад хмызняком. Дно плоскае, сапрапелістае, месцамі ўздоўж берагоў пясчанае. Моцна зарастае, шырыня паласы надводнай расліннасці да 500 м. Упадаюць рэкі Лютка, Смольніца, Бурчак.

На ўсходнім беразе возера знаходзіцца вёска з аднайменнай назвай.

Зноскі
------

1. ↑  Ліст карты N-35-57. Выданне 1980 г. (руск.)

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 554. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2009. — С. 13. — 60 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-985-508-174-7. (руск.)

Спасылкі
--------

* *Валерий Иванов-Смоленский* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 4. (руск.)
**Львіны мост** — пешаходны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы. Помнік мостабудаўнічай архітэктуры першай чвэрці XIX стагоддзя, аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння. Адзін з трох пешаходных ланцужных мастоў, што захаваліся, у Пецярбургу (разам з Банкаўскім і Паштамцкім мастамі).

Злучае Львіны завулак і Малую Падзьячаскую вуліцу. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Падзьячаскі мост, ніжэй — Харламаў мост. Найбліжэйшыя станцыі метрапалітэна (1 км) — «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская».

Назва
-----

Сваю назву Львіны мост атрымаў ад чатырох чыгунных скульптур львоў працы скульптара П. П. Сакалова, размешчаных па вуглах моста. Да 1912 года мост таксама называлі Марыінскім (па ранейшай назве Львінага завулка) і Тэатральным пешаходным (па змешчанай побач Тэатральнай плошчы). Часам да слова «Львіны» дадаваліся азначэнні «пешаходны», «пешы», «ланцуговы», але ў выніку замацавалася сучаснае найменне.

| Масты цераз канал Грыбаедава |
| --- |
| 
* Трайны, Тэатральны
* Нова-Канюшанны
* Італьянскі пешаходны
* Казанскі
* Банкаўскі пешаходны
* Мучны пешаходны
* Каменны
* Дзямідаў
* Сянны пешаходны
* Какушкін
* Вазнясенскі
* Падзьячаскі
* Львіны пешаходны
* Харламаў
* Нова-Мікольскі
* Чырвонагвардзейскі пешаходны
* Пікалаў
* Магілёўскі
* Аларчын
* Каломенскі пешаходны
* Мала-Калінкін

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бельведэр (значэнні).Бельведэр у Вене
**Бельведэр** (італ.: belvedere — «*прыгожы від*») — асобнае збудаванне ў парку на высокай тэрасе ці ўзвышшы альбо невялікая вежа, прызначаныя для агляду наваколля.

Слова ўпершыню ўвайшло ва ўжытак у Італіі, такія пабудовы сталі распаўсюджаныя ў Рыме, напрыклад у Латэранскага палаца або Вілы Медычы. У беларускай мове слова пазначае пераважна надбудову, у французскай так звычайна пазначаецца альтанка або павільён у канцы сада з добрым відам.

Таксама бельведэрамі называюцца шматлікія палацы ў Еўропе, размешчаныя ў асабліва прыгожых месцах.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Бельведэр

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
**Во́чная ста́ўка** — следчае дзеянне, якое заключаецца ў адначасовым допыце дзвюх (або больш) асоб, у паказаннях якіх выяўлены істотныя супярэчнасці. Праводзіцца па ініцыятыве следчага, суда, пракурора для атрымання больш праўдзівых звестак ці з мэтай высветліць, якое з ранейшых паказанняў адпавядае сапраўднасці. 

У Беларусі парадак правядзення вочнай стаўкі рэгламентуецца КПК Рэспублікі Беларусь.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая савецкая (1 выд.) · Вялікая Южакова · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4164971-0 |
**Бельмонт** - частка Вільні, якая знаходзіцца на ўсход ад цэнтра горада і Зарэчча на правым беразе ракі Вільні.

У Бельмонце знаходзіцца вядомы парк, па якім пракладзены шасцікіламетровы маршрут для прагулак. Таксама тэрыторыя прыстасаваная для актыўнага адпачынку, у тым ліку з дзецьмі. На тэрыторыі парка маюцца стайні.

* Надпіс пры ўездзе ў БельмонтНадпіс пры ўездзе ў Бельмонт

Гісторыя
--------

У XVI стагоддзі кароль Жыгімонт I Стары дазволіў пабудаваць млын на рацэ Вільні. Спачатку гэты млын належаў гаспадарам маёнтка «Лявонішкі», а ў 1838-1842 гг. дадзеную тэрыторыю ўзяў у арэнду француз Карл дэ Вім.
Карл дэ Вім перабудаваў млын, збудаваў гаспадарчыя пабудовы і задумаў адкрыць тут гатэль з рэстаранчыкам. Але планам дэ Віма не было наканавана спраўдзіцца. Тагачасныя муніцыпальныя ўлады не дазволілі рэалізаваць ідэю з гатэлем. Пасля смерці дэ Віма зямля змяніла гаспадароў і доўгі час заставалася ў запусценні.

У пачатку дзевяностых гадоў ХХ стагоддзя пад кіраўніцтвам літоўскага архітэктара Рычардаса Стульпінаса ў гэтых краях літаральна за некалькі гадоў быў створаны парк адпачынку, якія з'яўляецца любімым месцам адпачынку як жыхароў, так і гасцей горада.

Этымалогія назвы
----------------

Назва паходзіць не з літоўскай мовы, а з лаціны: выраз bellus mons перакладаецца як "прыгожы пагорак".

Цэнтр забаў і адпачынку
-----------------------

Шырокі спектр паслуг прапануецца наведвальнікам, для якіх працуе 12 залаў рознага прызначэння і памеру (ад 50 да 250 месцаў), у іх можа размясціцца да 1000 чалавек. Таксама на тэрыторыі пабудавана дзіцячая пляцоўка, месцы ціхага адпачынку, кветнікі з дэкаратыўнымі раслінамі, а таксама экспазіцыі старадаўніх гармат і механізмаў, пляцоўкі для агляду ландшафту і гістарычных будынкаў.

Парк
----

Парк займае тэрыторыю каля 2 гектараў. Асаблівасцю пешаходнага маршрута з'яўляюцца шматлікія спускі і ўздымы, а таксама багацце водных аб'ектаў. Увагу наведвальнікаў заўсёды прыцягвае абрыў, над якім зроблена назіральная пляцоўка.

* Вадаспад у БельмонцеВадаспад у Бельмонце
* Млын з боку паркаМлын з боку парка
* Дарога ў БельмонтДарога ў Бельмонт

Спасылкі
--------

* Belmonto panoraminės nuotraukos Архівавана 6 кастрычніка 2008.
* Belmontas žemėlapyje Архівавана 20 верасня 2008.
**Бягомльскі музей народнай славы** — музей, створаны 17 красавіка 1968 г. Адкрыты 8 мая 1970 г. у год 25-годдзя Перамогі над нацысцкай Германіяй у г.п.Бягомль (Докшыцкі раён, Віцебская вобласць). Спачатку экспазіцыя музея размяшчалася ў аднапавярховым будынку былой канторы саўгаса «Бягомльскі». У снежні 1985 г. музей пераведзены ў двухпавярховы мураваны будынак, узведзены ў 1890 г. які да 1917 г. належаў пану Булгаку. Агульная плошча экспазіцыі 474 м2, 17,1 тыс. экспанатаў, з іх 13,5 тыс. асноўнага фонду.

Экспазіцыя
----------

Экспазіцыя музея размешчана ў 8 залах (399 м²), 6 з якіх прысвечаны Вялікай Айчыннай вайне. Матэрыялы сведчаць пра ўдзел жыхароў Бягомльшчыны ў стварэнні антынацысцкіх падпольных груп, у партызанскай барацьбе, абароне Ленінграда, Масквы, Брэсцкай крэпасці і Сталінграда. У 2 залах матэрыялы расказваюць аб дзейнасці партызанскай брыгады «Жалязняк», партызанскага аэрадрома ў Бягомлі, вызваленне Бягомля ад немцаў у снежні 1942 г. Сярод экспанатаў: тэлефонны апарат і камутатар партызанскай брыгады «Жалязняк», медыцынскія інструменты, друкарскі станок і наборная каса друкарні, дзе выдавалася падпольная газета «Савецкі патрыёт», лістоўкі і інш. У музеі сабраны звесткі пра Герояў Савецкага Саюза – ураджэнцаў раёна. У 1989 г. адкрыта экспазіцыя, якая адлюстроўвае жыццё і побыт мясцовага насельніцтва. Экспануюцца творы жывапісу, скульптуры, матэрыялы пра пісьменнікаў-землякоў, ураджэнцаў Бягомльшчыны Ю. Свірку, А. Ставера, Л. Чарняўскую, кампазітара Н. Сакалоўскага.

У 1990 г. у музеі створаны 2 дыярамы: «Партызанская пераправа на рацэ Бярэзіна» і «Падземны партызанскі шпіталь» (мастакі К.М. Саломка і С.С. Шафрановіч).

Музей наведалі больш за паўмільёна чалавек.

Кіраўніцтва
-----------

Першым дырэктарам музея быў ветэран Вялікай Айчыннай вайны Рыгор Пятровіч Марозаў. Навуковым супрацоўнікам музея працаваў Пётр Мікалаевіч Добыш – партызан брыгады «Жалязняк». Дырэктары музея: у 1973—85 гг. Фёдар Міхайлавіч Літвінок (былы партызан брыгады «Жалязняк»), у 1985—89 гг. Дзмітрый Іванавіч Грабоўскі (гісторык), у 1990—2002 гг. – Уладзімір Канстанцінавіч Герасімёнак.

Гл.таксама
----------

* Спіс музеяў Віцебскай вобласці

Літаратура
----------

* Бегомльский музей народной славы // Витебская область. Природа, туризм, спорт, отдых = Vitebsk region /The nature, tourism, sport, rest / под общ. ред. Л.Л. Прокофьевой. – Витебск, 2005. – С. 124.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------

* begoml.museum.by — афіцыйны сайт Бягомльскага музея народнай славы
Пюрэ
**Пюрэ́** (фр.: purée) — страва з тоўчаных або працёртых харчовых прадуктаў. Таксама пюрэ могуць называцца сухія парашкі прамысловага вырабу, прызначаныя для далейшага развядзення вадой і падрыхтоўкі пюрэ, напрыклад, «сухое бульбяное пюрэ». У паўсядзённым жыцці пюрэ часцей за ўсё выкарыстоўваецца як гарнір да мясных страў. З-за таго, што працёртыя прадукты лёгка засвойваюцца арганізмам, пюрэ — адзін з асноўных відаў дзіцячага харчавання з 6-месячнага ўзросту. Для гэтага выкарыстоўваюцца фруктовыя, агароднінныя, мясныя віды пюрэ.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пюрэ
**Воінскае фарміраванне** — абагульненае найменне падраздзяленняў, воінскіх часцей, злучэнняў, аб’яднанняў і іншых структурных адзінак узброеных сіл, а таксама іншых войскаў, якія маюць спецыфічныя асаблівасці прызначэння, фарміравання і камплектавання.

Фарміраванні ўяўляюць сабой аснову відаў узброеных сіл, родаў войскаў, а таксама войскаў, якія не ўваходзяць у віды і роды войскаў узброеных сіл.

Зноскі
------

1. ↑  *Коллектив авторов.* Военная энциклопедия (руск.). — 2004. — ISBN 5-203-01875-8.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4206096-5 · LCCN: sh85112355 · NKC: ph871009 |
Будынак акадэміі
**Каралеўская акадэмія драматычнага мастацтва** (англ.: Royal Academy of Dramatic Art (RADA)) — адна з самых вядомых тэатральных школ у свеце, а таксама адна з найстарэйшых драматычных школ у Вялікабрытаніі. Акадэмія была заснавана ў 1904 годзе англійскім тэатральным акцёрам Гербертам Бірбомам Тры, і размяшчаецца ў лонданскім квартале Блумсберы. Акадэмія знаходзіцца ў падначаленні Каралеўскага каледжа, які ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Лонданскага ўніверсітэта.

Акадэмія штогод прымае 28 новых студэнтаў на трохгадовае навучанне са ступенню бакалаўр. Акрамя акцёрскіх спецыяльнасцяў акадэмія рыхтуе і тэхнічны персанал для тэатраў. Выпускнікамі акадэміі ў розныя гады сталі шматлікія знакамітыя акцёры і актрысы, сярод якіх Ута Хаген, Маргарэт Локвуд, Джон Гілгуд, Джаан Колінз, Майкл Кейн, Ёан Грыфіт, Цімаці Далтан, Энтані Хопкінс і Шон Бін.

З 2007 года прэзідэнтам акадэміі з'яўляецца Рычард Атэнбора, старшынёй сэр Стывен Уэйл-Коэн, а яго намеснікамі Алан Рыкман і Майкл Атэнбора.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Каралеўская акадэмія драматычнага мастацтва**
* Афіцыйны сайт (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1025818-8 · ISNI: 0000 0004 0515 8931 · LCCN: nb2005012507 · VIAF: 242287019 |
**Каралеўская бібліятэка Швецыі** (шведск.: Kungliga biblioteket) — найбуйнейшая навуковая бібліятэка  Швецыі, размешчаная ў горадзе Стакгольме. Галоўная мэта бібліятэкі — збіраць усе публікацыі, якія выходзяць у Швецыі, а таксама замежныя публікацыі пра Швецыю і выданні шведскіх аўтараў у перакладзе.

Гісторыя
--------

Бібліятэка была заснавана ў 1661 годзе ў сувязі з рашэннем аб абавязковым экзэмпляры ўсіх шведскіх публікацый. Аднак спачатку гаворка ішла не аб захаванні культурнай спадчыны, а аб праявах  цэнзуры.

З 1997 года бібліятэка архівуе важныя шведскія інтэрнэт-рэсурсы, з 2004 года гэты электронны архіў знаходзіцца ў вольным доступе праз Інтэрнэт.

1 студзеня 2009 года адбылося зліццё нацыянальнай бібліятэкі са Шведскім дзяржаўным архівам фота і аўдыёматэрыялаў.

Чытальная зала
Бібліятэка з’яўляецца членам кансорцыума 60 буйных навуковых бібліятэк Еўропы CERL (Consortium of European Research Libraries).

Іншымі задачамі бібліятэкі з’яўляюцца каардынацыя працы шведскіх бібліятэк і бібліятэчнай інфармацыйнай сістэмы LIBRIS (Library Information Systems).

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425'></a>
3. ↑  Public register of government agencies in Sweden Праверана 28 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18649284'></a>

Літаратура
----------

### Пра будынак бібліятэкі

* Fredric Bedoire och Henrik O. Andersson (1977) [1973]. Stockholms byggnader: en bok om arkitektur och stadsbild i Stockholm (utgåva 3:e upplagan). Stockholm: Prisma. Libris 7406664. ISBN 91 518 1125 1
* Olof Hultin, Ola Österling, Michael Perlmutter (2002) [1998]. Guide till Stockholms arkitektur (utgåva 2:a upplagan). Stockholm: Arkitektur Förlag. Libris 8465772. ISBN 91 86050-58-3

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каралеўская бібліятэка Швецыі
* Kungliga Biblioteket — афіцыйная старонка
**Іжорскае ўзвышша** — узвышша на захадзе Ленінградскай вобласці, складае большую частку Ардовікскага плато. Вышыня да 175,9 метраў. Узвышша складзена ардавікскімі вапнякамі.

Атрымала найменне ад іжора — фіна-угорскага племі, якое здаўна жыло на ўзвышшы.

Геаграфія
---------

Паверхня плоская і нахіленая на паўднёвы ўсход. Найбольш высокай з'яўляецца паўночная частка Іжорскага ўзвышша: тут ляжыць Дудэргофскае ўзвышша, з вышэйшай кропкай - Крумкачовай гарой (паблізу пасёлка Мажайскага) з вышынёй 175,9 м. На поўначы ўзвышша крута абрываецца, утвараючы ўступ (глінт).

Рэльеф узгорыста-марэнагвы, развіты карст. Паўночны і заходні схілы стромкія (вышыня 50-80 м), з'яўляюцца часткай Балтыйска-Ладажскага ўступа (глінта). Пераважаюць змешаныя шырокалісцева-яловыя і сасновыя лясы. Ёсць азёры і балоты.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
**Воін-вызваліцель** — манумент у берлінскім Трэптаў-парку. Скульптар Я. В. Вучэціч, архітэктар Я. Б. Белапольскі. Адкрыты 8 мая 1949 года. Вышыня — 12 метраў.

Кампазіцыя
----------

Цэнтрам кампазіцыі з’яўляецца фігура савецкага салдата з апушчаным мячом і дзіцем на руках, якія стаяць на абломках свастыкі. Лічыцца, што прататыпам для скульптара паслужыў савецкі салдат, ураджэнец вёскі Вазнясенка Цісульскага раёна Кемераўскай вобласці, Мікалай Масалаў, які выратаваў нямецкую дзяўчынку падчас штурму Берліна ў красавіку 1945 года.

Рэстаўрацыя
-----------

Восенню 2003 года скульптура воіна была разабрана і адпраўлена на рэстаўрацыю. Вясной 2004 г. адрэстаўрыраваная скульптура вярнулася на сваё ранейшае месца.

Галерэя
-------

* 8 мая 1949 года8 мая 1949 года
* 1950 год1950 год
* Дзмітрый Мядзведзеў ля падножжа манументаДзмітрый Мядзведзеў ля падножжа манумента

У нумізматыцы і фалерыстыцы
---------------------------

* Савецкая манета наміналам 1 рубель з выявай манумента ў Трэптаў-парку (1965 год)Савецкая манета наміналам 1 рубель з выявай манумента ў Трэптаў-парку (1965 год)
* Юбілейны медаль «Дваццаць гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» c выявай манумента ў Трэптаў-парку (1965 год)Юбілейны медаль «Дваццаць гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» c выявай манумента ў Трэптаў-парку (1965 год)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4199303-2 |
**Каралеўскі двор** — адміністрацыйны цэнтр Бабруйскага староства, які існаваў з 2-й паловы XVI ст. да 1649 г. Размяшчаўся непадалёк ад замка, на беразе р. Бярэзіна. Цэнтр кампазіцыі — вялікі драўляны дом на сямі падклеццях (у іх размяшчаліся службовыя памяшканні). На галерэю жылой часткі вяла двухмаршавая вонкавая лесвіца, накрытая двухсхільным дахам. Двор быў абнесены астрогам. За дваром над р. Бярэзінай знаходзіліся стайня з вазоўняй і бровар, на р. Бабруйка стаяў млын.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн. 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8
Бронзы з Рыячэ
**«Воіны з Рыя́чэ»** — старажытнагрэчаскія парныя бронзавыя статуі, якія адлюстроўваюць голых барадатых воінаў. Датуюцца другой чвэрцю V стагоддзя да н.э. Экспануюцца ў Нацыянальным музеі Вялікай Грэцыі (Рэджа-дзі-Калабрыя).

У 1972 годзе падчас адпачынку Стэфана Марыяціні, інжынер з Рыма, які ныраў з дыхальнай трубкай ля берага Манастэрачэ каля Рыячэ, заўважыў чалавечую руку, якая тырчыла з пяску. Вырашыўшы, што гэта труп, ён выклікаў паліцыю. З дна Іанічнага мора былі падняты дзве статуі.

Фігуры доўгі час знаходзіліся на рэстаўрацыі, а затым у 1981 годзе з вялікай урачыстасцю былі прадстаўлены публіцы. Улады Калабрыі пазіцыянуюць «Воінаў» як культурны скарб рэгіёна. Участак марскога дна, адкуль паднялі статуі, быў старанна даследаваны: шукалі іншыя старажытнасці, якія маглі апынуцца на дне пасля караблекрушэння.

Статуі з Рыячэ могуць служыць эталонам натуральнасці паставы (кантрапосту). Прапорцыі ідэалізаваны і маюць мала агульнага з рэальнай анатоміяй чалавечага цела. Вочныя яблыкі выкананы са шкла і касці, зубы — са срэбра, саскі і вусны — з медзі. Кожная фігура першапачаткова трымала ў руках дзіду і меч (не захаваліся). На галаве адной з фігур меркавана быў лаўровы вянок, на іншай — шлем.

Статуі голых воінаў належаць да лепшых захаваных узораў старажытнагрэчаскай скульптуры класічнага перыяду. У навуковых публікацыях іх прыпісвалі самым выдатным майстрам таго часу, у тым ліку Паліклету. З-за адсутснасці звестак ніводная з гіпотэз пра аўтарства не даказальная. Высунута таксама здагадка, што адна фігура трохі старэйшая за іншую і што яны адлюстроўваюць Тыдэя і Амфіярая.

Гл. таксама
-----------

* Спіс антычных бронзаў

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Воіны з Рыячэ**
* Афіцыйны сайт
Чамерыя пазначана белым колерам
**Чамерыя** (алб.: Çamëria, грэч. Τσαμουριά) — тэрмін, які выкарыстоўваецца сёння ў албанскай літаратуры для абазначэння прыбярэжных раёнаў Эпіра (сучасная Паўднёвая Албанія і Паўночна-Заходняя Грэцыя).

Да сярэдзіны мінулага стагоддзя тэрмін таксама ўжываўся і грэкамі, але затым выйшаў з ужывання з-за росту албанскага сепаратызму. Падпольная Армія вызвалення Чамерыі змагаецца за правы дэпартаваных з Грэцыі, па прычыне супрацоўніцтва з акупантамі, албанцаў-чамаў. Грэкі аддаюць перавагу выкарыстоўваць антычныя назвы Эпір і Феспратыя, хоць Чамерыя часам згадваецца ў грэчаскіх народных песнях.

Зноскі
------

1. ↑  Kretsi, Georgia.The Secret Past of the GreekAlbanian Borderlands. Cham Muslim Albanians: Perspectives on a Conflict over Historical Accountability and Current Rights in Ethnologica Balkanica, Vol. 6, p. 172.
2. ↑  Jahrbucher fur Geschichte und Kultur Sudosteuropas: JGKS, Volumes 4-5 Slavica Verlag, 2002.

Літаратура
----------

* *Albania at War, 1939-45*, Bernd I. Fischer, p. 85. C. Hurst & Co, 1999
* *Historical Atlas of Central Europe*, 2nd. ed. Paul Robert Magocsi. Seattle: U. of Washington Press, 2002.
* Roudometof, Victor. *Collective Memory, National Identity, and Ethnic Conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian Question*.
* Clogg, Richard. *A Concise History of Greece*. Cambridge University Press, 2002.
Бок А
**Кубак Уорэна** — сярэбраны скіфас часоў Юліяў-Клаўдзіяў, набыты ў 1911 годзе Эдвардам Перы Уорэнам за 2000 фунтаў стэрлінгаў. Унікальнасць яму надаюць дзве сцэны гомасексуальнага характару. Фонам для іх служаць завесы з тканіны, а таксама музычныя інструменты, наогул нехарактэрныя для вырабаў рымскай вытворчасці. 

Бок Б
На адным боку кубка намаляваны секс сталага барадатага мужчыны з юнакоў, прычым юнак сядзіць у пазіцыі «наезніка», трымаючыся за вяроўку; хлопчык, магчыма раб, падглядвае з-за дзвярэй, за спіной пары стаіць кіфара. На зваротным боку намаляваны секс юнака з падлеткам. Барада персанажа і музычныя інструменты, іграць на якіх для рымскага грамадзяніна лічылася ганебным, паказвае, што тут намаляваны норавы грэчаскага ці, прынамсі, вельмі моцна элінізаванага рымскага асяроддзя.

Артэфакт паходзіць, меркавана, з палесцінскага скарбу часоў Іўдзейскіх войн. На кубку маюцца сляды працяглага ўжывання. У 1950-я гады спадчыннікі Уорэна за параўнальна сціплую суму прапанавалі яго розным музеям, у тым ліку Брытанскаму. У той час твор лічыўся парнаграфічным: яго адмаўляліся не толькі экспанаваць, але і сур'ёзна абмяркоўваць. У 1999 годзе Брытанскі музей набыў кубак Уорэна за рэкордную для сваёй калекцыі суму ў 1,8 млн фунтаў.

Спасылкі
--------

* Кубак Уорэна на сайце Брытанскага музея Архівавана 9 сакавіка 2014.
* Кубак Уорэна на сайце Бі-бі-сі

| Гомасексуальнасць у гісторыі |
| --- |
| 
* Храналогія гісторыі ЛГБТ
* Першабытнае грамадства
* Старажытны свет
	+ Хнумхатэп і Ніянхнум
	+ Нах-Туніч
* Старажытная Грэцыя
	+ Педэрастыя
	+ Свяшчэнны атрад з Фіваў
	+ Міфалогія
* Старажытны Рым
	+ Адрыян і Антыной
	+ Геліягабал і Гіерокл
	+ Кубак Уорэна
* Сярэднявечная Японія
* Эпоха Адраджэння
* Нацысцкая Германія
	+ Параграф 175
	+ Ружовы трохвугольнік
	+ Чорны трохвугольнік
* Музей гомасексуальнасці
* Стоўнвалскія бунты
* Храналогія дэкрыміналізацыі гомасексуальных адносін
* Храналогія змен прававога статусу аднаполых шлюбаў

 |
*Туркестанскі хрыбет'* (кірг.: Түркстан кырка тоосу, узб.: Turkiston tizmasi, тадж.: Қаторкӯҳи Туркистон) — высакагорны хрыбет шыротнага кірунку, даўжынёй каля 340 км, які адносіцца да Гісара-Алайскай горнай сістэмы.

Праз горны вузел Матча хрыбет стульваецца з Алайскім хрыбтом на ўсходзе, і распасціраецца да Самаркандскай раўніны на захадзе. Паўночны схіл працяглы і спадзісты, з ядлаўцовымі лясамі і рэдкалессямі, паўднёвы — кароткі і круты, са скаламі і асыпкамі. З поўдня далінай ракі Зераўшан аддзелены ад Зераўшанскага хрыбта. Найвышэйшыя пункты — пік Скалісты (5621 м) і пік Пірамідальны (5509 м). Грэбень хрыбта, асабліва ва ўсходняй частцы, пакрыты горнымі ледавікамі. Самыя буйныя — ледавікі Талстога, Шуроўскага і Зераўшанскі — выток ракі Зераўшан. Праз адзін з перавалаў хрыбта — Шахрыстан на вышыні 3378 метраў праходзіць шаша Душанбэ — Худжанд. Схілы раздзеленыя далінамі рэк Ісфара, Ак-Суу, Кара-Суу. На паўночным схіле размешчана горнае возера Ай-Кёль.

Па хрыбце праходзіць мяжа Таджыкістана з Узбекістанам і Кыргызстанам.

Літаратура
----------

* Туркестанский хребет // Т. 26. Тихоходки — Ульяново. — М. : Советская энциклопедия, 1977. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4393390-7 · VIAF: 238104239 |
**Астраханскі дзяржаўны ўніверсітэт імя В. М. Тацішчава** (руск.: Астраханский государственный университет имени В. Н. Татищева) — вышэйшая навучальная ўстанова ў Астрахані, адукацыйны, навуковы і сацыякультурны цэнтр на Паўднёвым Захадзе Расіі. Заснаваны ў 1932 годзе. Удзельнік Сусветнай ініцыятывы CDIO, член Асацыяцыі ўніверсітэтаў Каспійскага рэгіёна. Уваходзіць у склад 16 базавых расійскіх ВНУ, які фарміруе Універсітэт Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1932 годзе як Астраханскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава. У 1996 годзе перайменаваны ў Астраханскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт. У 2002 годзе перайменаваны ў Астраханскі дзяржаўны ўніверсітэт, у 2022 годзе ўніверсітэту прысвоена імя В. М. Тацішчава.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook · Telegram |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 1088 2623 · LCCN: n2004009141 · Microsoft: 178165815 · NKC: kn20111125005 · VIAF: 129207893 |
**Астраханскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт** (руск.: Астраханский государственный медицинский университет) — медыцынская вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Астрахань. Заснаваны ў 1918 годзе.

Гісторыя
--------

У канцы 1918 года, па ўказанні У. І. Леніна, быў арганізаваны Астраханскі дзяржаўны ўніверсітэт з медыцынскім факультэтам. Па распараджэнні Народнага Камісарыята аховы здароўя РСФСР С. Р. Залкінд быў адкліканы з войска і прызначаны дэканам медыцынскага факультэта. Ён быў першым арганізатарам вышэйшай медыцынскай навучальнай установы ў Астрахані, якая ў далейшым адыграла важную ролю ў падрыхтоўцы медыцынскіх кадраў для абласцей Ніжняга Паволжа, Паўночнага Каўказа і Калмыцкай вобласці. У 1922 годзе ўсе факультэты ўніверсітэта, акрамя медыцынскага, былі скасаваныя, а ўніверсітэт пераўтвораны ў медыцынскі інстытут. У 1922 годзе, а потым у 1970 годзе, студэнты і выкладчыкі інстытута прымалі ўдзел у ліквідацыі эпідэміі халеры. У 1927 годзе інстытут атрымаў у карыстанне будынак былой армянскай духоўнай семінарыі, які стаў базавым адміністрацыйным і тэарэтычным корпусам ВНУ. У 1937 годзе пабудаваны першы студэнцкі інтэрнат.

У 1948 годзе створана студэнцкае навуковае таварыства (СНТ). У 1963 годзе пабудаваны другі, у 1966 годзе — трэці, у 1976 — чацвёрты і ў 1980 годзе — пяты студэнцкія інтэрнаты. У 1977 годзе адкрыта ЦНДЛ.

У 1987 годзе пабудаваны новы (сёння — галоўны) тэарэтычны корпус. У 1988 годзе адкрыты музей гісторыі ВНУ, у 1993 годзе — факультэты ўдасканалення ўрачоў, паслядыпломнай падрыхтоўкі, замежных студэнтаў.

У 1995 годзе перайменаваны ў Астраханскую дзяржаўную медыцынскую акадэмію. 31 кастрычніка 2014 года акадэмія была перайменавана ў Астраханскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт.

Зноскі
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n2003108274 · VIAF: 144449495 |
**Мочакамянёвая хвароба** — утварэнне камянёў у органах мачавой сістэмы  (англ.) (бел. а менавіта ў нырках, мачаточніках, мачавога пузыра і мочаспускальнага канала, што парушае рух мачы і вядзе да запалення адпаведных органаў. У Беларусі да 40 % ложкаў ва ўралагічных стацыянарах займаюць хворыя на камяні і іх ускладненні.

Папярэджанне
------------

Развіццё хваробы папярэджвае кіпячэнне вады дзеля змяншэння ўтрымання кальцыю, выкарыстанне ў якасці мачагоннага пітва гарбаты, журавінавага морсу і яблычнага соку, таксама ўжыццё кавуноў, дыняў, вінаграду, яблыкаў і брусніцаў.

Прычыны
-------

Хваробе спрыяе маларухомы лад жыцця  (англ.) (бел. схільнасць да малочных вырабаў пры гастрыце і язве страўніка, піццё багатай на кальцый сырой вады, спякотнае надвор'е, хваробы парашчытападобных  (англ.) (бел. залоз і тонкай кішкі, падагра.

Праявы
------

Хвароба суправаджаецца нырачнай колікай  (англ.) (бел. ванітамі, успушваннем  (англ.) (бел. жывата і разладам мочаспускання.

Зноскі
------

1. 1 2  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. 1 2 3  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018. Праверана 28 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>
3. ↑  *Святлана Барысенка.* Камяні: лягчэй пазбавіцца, чым не набыць // *Звязда* : Газета. — 30 кастрычніка 2008. — № 206 (26318). — С. 3. — ISSN 1990-763x.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2000. — Т. 10. — С. 533. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0169-9 (Т. 10).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ётэйка.
**Ян Ётэйка** (літ.: Jonas Joteika; 1795, Рыконты — ?) — літоўскі гравёр, графік і жывапісец, чыя творчасць цесна звязана з мастацкім жыццём Літвы і Беларусі. Брат мастака Палікарпа Ётэйкі.

Біяграфія
---------

У 1815—1818 гадах вучыўся жывапісу ў Віленскай мастацкай школе пры Віленскім універсітэце ў Яна Рустэма і гравюры ў Джозефа Сандэрса. У 1819—1821 гадах вучыўся ў Варшаўскім універсітэце ў Антоні Бланка  (руск.) (бел.. Некаторы час ён вучыўся ў Санкт-Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў у Андрэя Іванова  (руск.) (бел..

У 1822—1823 выкладаў малюнак у павятовай школе Укмярге, у 1825—1826 гадах — у Мінску, у 1826—1828 гадах — у Крожах. За жорсткае абыходжанне і перавышэнне паўнамоцтваў быў звольнены.

Дата смерці невядомая, апошнія згадкі каля 1840 года.

Творчасць
---------

Партрэт Ксаверыя Горнаўскага, 1840. Літоўскі мастацкі музей
Ствараў ілюстрацыі-гравюры для выдання «Dziennik Wileński», эскізы тэатральных дэкарацый. Ствараў копіі чужых палотнаў, пісаў партрэты.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Jonas Joteika  (літ.)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ян Ётэйка на Вікісховішчы |

* Jonas Joteika  (літ.)