recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Багдановіч.
**Ларыса Мікалаеўна Багдановіч** (13 верасня 1958, в. Далкі, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі ўрач-педыятр, неўролаг, арганізатар аховы здароўя, палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 13 верасня 1958 года ў в. Далкі Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыла Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач-педыятр, урач-неўролаг; Беларускую медыцынскую акадэмію паслядыпломнай адукацыі па курсе «Кіраванне аховай здароўя», урач-арганізатар аховы здароўя.

Працавала ўчастковым урачом-педыятрам, неўрапатолагам у дзіцячай паліклініцы г. Брэста; галоўным урачом Брэсцкага абласнога цэнтра медыцынскай рэабілітацыі для дзяцей з псіханеўралагічнымі захворваннямі «Тонус».

Выбіралася дэпутатам Брэсцкага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць чацвёртага і дваццаць пятага скліканняў.

З'яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання, была членам Пастаяннай камісіі па працы, сацыяльнай абароне, справах ветэранаў і інвалідаў. Уваходзіла ў склад нацыянальнай групы Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва, дзе з'яўлялася членам камісіі па сацыяльнай палітыцы.

Удастоена ганаровага звання «Чалавек года — 2007» у галіне аховы здароўя.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана ганаровымі граматамі Брэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта, Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта, Брэсцкага гарадскога і абласнога Саветаў дэпутатаў, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва, памятным знакам «За дапамогу і падтрымку» Беларускага рэспубліканскага фонду «Узаемаразуменне і прымірэнне», нагрудным знакам Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь».

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар публікацый па пытаннях комплекснай рэабілітацыі дзяцей з паражэннем нервовай сістэмы, асноўны распрацоўшчык Інструкцыі па аднаўленчым лячэнні і рэабілітацыі дзяцей першага года жыцця з цэрэбральнымі парушэннямі.

Асабістае жыццё
---------------

Замужам, мае сына.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кто есть Кто в Республике Беларусь. 2009. — Минск, 2009.

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Архівавана 17 мая 2021.  (руск.)
**Касцёл у Астраглядах** — былы драўляны каталіцкі храм у в. Астрагляды Брагінскага раёна.

Гісторыя
--------

Ікона Маці Божая Снежная з Астраглядаў (?), другая палова XVIII ст.

Падубаваны ў 1626 годзе на сродкі Харлінскіх. У канца 17 стагоддзя, паведамляюць, што пры касцёле дзейнічаў і манастыр дамініканцаў.

З часам драўляныя сцены касцёла струхлелі і ў 1805 годзе па ініцыятыве ксяндза Іосіфа Корсака было праведзена будаванне новага будынка. Навы касцёл быў у даўжыню 23, шырынёй 18 і вышынёй 19 локцяў.

У 1842 годзе пры касцёле існаваў шпіталь, прыходская школа і бібліятэка, у якой знаходзілася 54 кніга.

З успамінаў жыхаркі вёскі Марытон Юзэфы Каржанеўскай: «падчас рэвалюцыі касцёл быў разгромлены, усё, што змяшалася ўнутры, кудысці вывезенае. Пасля гэтага не было ані касцёлу, ані капліцы.»

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Касцёл | Астрагляды
* Римско-католический костел и «польское» кладбище в д. Острогляды Брагинского района: история создания и разрушения Архівавана 21 жніўня 2022.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сцежарнае.

**Сце́жарнае** (трансліт.: *Sciežarnaje*, руск.: Стежерное) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малейкаўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

За 7 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 36 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 126 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

Вакол меліярацыйныя каналы.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Хойнікі.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. З усходу да яе далучаецца просталінейная вуліца. Забудова пераважна драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя, калі вёска належала князям Вішнявецкім, а ў 2-й палове XVII стагоддзя перайшла да Каняцпольскіх. Пасля 2-га раздзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1850 годзе ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года размяшчаліся: школа граматы, хлебазапасны магазін, вятрак. У 1908 годзе ў Брагінскай воласці.

З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Сцежарэнскага сельсавета Брагінскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акруг.

У 1931 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны рассвет», працавалі вятрак (з 1910 года) і гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 34 мясцовых жыхара. У памяць пра загінуўшых у 1976 годзе ў цэнтры вёскі ўсталявана стэла з барэльефнай выявай салдата. У 1959 годзе ў складзе калгасу «Сцяг Леніна» (цэнтр — вёска Зарэчча). Размяшчаліся клуб, бібліятэка, пачатковая школа, дзіцячы сад.

Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Крыўчанскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 96 гаспадарак, 245 жыхароў.

### Дынаміка

* 1850 год — 22 двары.
* 1897 год — 58 двароў, 438 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 74 двары, 540 жыхароў.
* 1930 год — 113 двароў, 643 жыхара.
* 1959 год — 592 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 96 гаспадарак, 245 жыхароў.
* 2006 год — 89 гаспадарак, 215 чалавек, з якіх 42 ва ўзросце да 16 гадоў, 98 — у працаздольным і 75 — старэйшым за працаздольны.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 26 сакавіка 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

| ⛭**Малейкаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Малейкі |
| Вёскі | Зарэчча ·  Катловіца ·  Новы Макрэц ·  Петрыцкае ·  Стары Макрэц ·  Сцежарнае ·  Сялец ·  Тэльман |
**Мінскі маторны завод (ММЗ)** — беларускае прадпрыемства, якое спецыялізуецца на выпуску дызельных рухавікоў.

Гісторыя
--------

Рашэнне аб будаўніцтве ў Мінску маторнага завода было прынята ў 1960 годзе, у гэтым жа годзе пачалося будаўніцтва завода. Першую прадукцыю Мінскі маторны завод пачаў выпускаць з 1963 года. Першапачаткова прадукцыя завода пастаўлялася на Мінскі трактарны завод, аднак ужо да 1975 года рухавікі сталі пастаўляцца ў Балгарыю, Пакістан і В’етнам. У 2000-ых гадах прадукцыя Мінскага маторнага завода стала масава пастаўляцца на Горкаўскі аўтамабільны завод. Так, ГАЗ выйшаў на другое месца пасля МТЗ па аб’ёмах спажывання матораў ММЗ.

У 2012 годзе адкрытае акцыянернае таварыства «Мінскі маторны завод» было пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства *«Кіруючая кампанія холдынгу „Мінскі маторны завод"»*. Так, на базе Мінскага маторнага завода быў створаны холдынг, дзе сам ММЗ быў галаўным прадпрыемствам з філіяламі ў Стоўбцах, Лідзе, Гомелі і Жыткавічах.

Генеральныя дырэктары
---------------------

* Мікалай Іванавіч Лобач (з 1999)
* Аляксандр Міраслававіч Батвіннік (з 12 снежня 2022).

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  Гісторыя ММЗ
3. ↑  Агульная інфармацыя аб ММЗ
4. ↑  Кадравы дзень у Лукашэнкі. Новыя кіраўнікі ў раёнах і іншыя назначэнні // БелТА. 12 снежня 2022

Літаратура
----------

* Мінскі маторны завод // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 493. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Мінскага маторнага завода  (руск.)
**Дабрагост Нарбутавіч** (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Нарбутаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Нарыбута (Нарбута).

Староста дарсунішскі. У 1492 годзе ездзіў паслом да вялікага магістра Тэўтонскага ордэна па пытаннях удакладнення межаў, таксама прасіў у Ордэна дапамогі і спрабаваў вербаваць наёмнікаў для вялікалітоўскага войска. У 1496 г. меў справу аб чацвёртай частцы Нарбучава, якую нябожчык цесць Іван Іллініч купіў у Івана Гурскага і яму падарыў. Кароль Аляксандр рашэннем ад 20 жніўня 1496 г. валоданне таго маёнтка Дабрагосту пацвердзіў.

Сям’я
-----

Быў жанаты з дачкой Івана Іллініча. Пані Дабрагостава перажыла мужа і ў 1506 г. мела справу з Альбрэхтам Гаштольдам аб двары ў Астроўні.

Зноскі
------

1. ↑  Гудавичюс Э. История Литвы с древнейших времен до 1569 года. Т. 1. — М. 2005.
2. 1 2  Сысоева Л. Л. Генеалогия Ильиничей…

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх


| ?Дабрагост Нарбутавіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Дабрагост Нарбутавіч |  | Нарыбут |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |
**Салдацкі медаль арміі ЗША** (англ.: Soldier's Medal) — ваенная ўзнагарода арміі ЗША.

Заснаваны Актам Кангрэсу, зацверджаным 2 ліпеня 1926 г. Узнагароджанні вырабляюцца пачынаючы з таго ж дня

Аўтар дызайну і скульптар — Гаэтана Чачоры (Gaetano Cecere).

Медаль прызначаны для ўзнагароджання ваеннаслужачых любога воінскага звання, якія здзейснілі гераічны ўчынак у небаявой абстаноўцы.

Медаль уяўляе сабой васьмікутнік 1 3/8 цалі з выявай арла з паднятымі крыламі, які сядзіць на ліктарскіх фасцыях. Паабапал ад арла размяшчаюцца дзве групы зорак у колькасці шасці і сямі штук. Над левай групай з шасці зорак намаляваная тонкая лаўровая галіна.

На рэверсе медалі намаляваны шчыт, апраўлены двума густымі лаўровымі і дубовымі галінамі, на які накладзеныя літары US. У цэнтры літары «US«. Па версе васьмігранніка надпіс «SOLDIER'S MEDAL» і ніжэй «FOR VALOR» у ніжняй частцы рэверсу месца для гравіроўкі імя ўзнагароджанага.

Зноскі
------

1. ↑  *Mooney, Charles C. and Layman, Martha E.*. Organization of Military Aeronautics, 1907-1935 (Congressional and War Department Action) **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Air Force Historical Study No. 25*.  AFHRA (USAF) (1944). Архівавана з першакрыніцы 27 снежня 2010. Праверана 14 Dec 2010. Appendix 5, p. 126.
2. 1 2  Soldiers's Medal **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  The Institute of Heraldry: Office of the Administrative Assistant to the Secretary of the ARMY. Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2014. Праверана 21 снежня 2013.
3. ↑  Borch III, Fred L. (2013). "Distinguished Service Cross". *Medals for Soldiers and Airmen: Awards and Decorations of the United States Army and Air Force*. McFarland. pp. 30-42. ISBN 9780786474127.
4. ↑  Personnel-General Military Awards **(нявызн.)**.  Department of the Army (25 чэрвеня 2015). Праверана 6 мая 2017.
Керамзіт
**Керамзіт** — лёгкі порысты будаўнічы матэрыял ячэістай будовы з закрытымі порамі. Мае форму авальных гранул. Вырабляецца таксама ў выглядзе пяску — керамзітавы пясок.

Тэхналогія вытворчасці
----------------------

Керамзіт вырабляюць абпальваннем лёгкаплаўкай гліны.

У залежнасці ад рэжыму апрацоўкі гліны можна атрымаць керамзіт рознай насыпной шчыльнасці (аб'ёмнай вагой) — ад 250 да 600 кг/м³ і вышэй.

Абпал гліны адбываецца ў металічных барабанах-печах, дыяметрам 2—5 метраў і даўжынёй да 70 метраў. Барабаны ўстанаўліваюцца пад невялікім вуглом, гліняныя гранулы засыпаюцца ў верхнюю частку печы, пад уздзеяннем сілы цяжару яны скочваюцца да ніжняй часткі, дзе ўсталяваная фарсунка для спальвання паліва. Час знаходжання гранул ў печы каля 45 хвілін. Часам выкарыстоўваюць двухбарабанныя печы, дзе барабаны аддзеленыя адзін ад аднаго парогам і круцяцца з рознымі хуткасцямі.  

Ужываюцаа таксама трохбарабанныя печы. Падобныя печы дазваляюць выкарыстоўваць менш якасную сыравіну, хоць на выхадзе якасць керамзіту не адрозніваецца.

Выкарыстанне
------------

Керамзіт выкарыстоўваецца як уцяпляльнік ў выглядзе засыпання, а таксама для вырабу лёгкага бетону — керамзітабетон. Выкарыстоўваецца ў сельскай гаспадарцы і гідрапоніцы.

Літаратура
----------

* Керамзіт // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 233. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
* *Комар А. Г.* Строительные материалы и изделия: Учебн. для инж.-экон. спец. строит. вузов. — 5-е изд. перераб. и доп. — М.: Высшая школа, 1988. — С. 89—90. — 527 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-06-001250-6.  (руск.)

Спасылкі
--------

* Керамзит(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
**Сяргей Пятровіч Сцельмашок** (нар. 15 красавіка 1971, Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне нафтагазаздабычы, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 15 красавіка 1971 года ў г. Рэчыца Гомельскай вобласці.

Скончыў Дзяржаўную акадэмію нафты і газу імя І. М. Губкіна па спецыяльнасці «Распрацоўка і эксплуатацыя нафтавых і газавых радовішчаў», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне нацыянальнай эканомікай».

Працаваў аператарам абяссольваючай і абязводжваючай устаноўкі, тэхнолагам, намеснікам начальніка цэха падрыхтоўкі і перапампоўвання нафты, намеснікам начальніка цэнтральнай інжынерна-тэхналагічнай службы па тэхналогіі, начальнікам цэха здабычы нафты і газу № 1, галоўным інжынерам нафтагазаздабыўнога ўпраўлення «Рэчыцанафта», намеснікам галоўнага інжынера па перспектыўным развіцці, намеснікам галоўнага інжынера — начальнікам вытворчага аддзела па здабычы нафты і газу РУП «Вытворчае аб’яднанне „Беларуснафта"», першым намеснікам начальніка нафтагазаздабыўнога ўпраўлення «Рэчыцанафта», начальнікам нафтагазаздабыўнога ўпраўлення «Рэчыцанафта» РУП «Вытворчае аб’яднанне „Беларуснафта"».

Выбіраўся дэпутатам Рэчыцкага раённага Савета дэпутатаў 26-га склікання, Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

Узнагароды
----------

* Ганаровыя граматы Рэчыцкага раённага Савета дэпутатаў, Рэчыцкага раённага выканаўчага камітэта, канцэрна «Белнафтахім»;
* медаль «За працоўныя заслугі».

Зноскі
------

1. ↑  Сцельмашок Сяргей Пятровіч
Першабытны каменные малаток
Малаток-цвікадзёр
**Малаток** - невялікі молат, ужываемы для забівання і выпроствання цвікоў, разбівання рэчаў і іншых работ. У асноўным вырабляецца са сталі. З'яўляецца адным са старажытнейшых інструментаў, выкарыстоўваямых разумным чалавекам.

Асноўнай часткай малатка з'яўляецца кампактная маса з суцэльнага матэрыяла, звычайна метала, якая можа выкарыстоўвацца для ўдара па чамусці і пры гэтым не дэфармавацца. Для зручнасці нанясення ўдараў і для большага размаху ўдарную частку малатка насажваюць на ручку, якая можа рабіцца таксама з метала, альбо з дрэва або пласмасы.

Віды малаткоў
-------------

Слясарны малаток мае два байка - роўны і звужаючыся. Сталярны мае раздвоены выступ-зубец, што зручна пры выдзіранні цвікоў. Пры працы з долатам выкарыстоўваюць падобную на малаток кіянку з драўніны

Гл. таксама
-----------

* Кіянка
* Молат
* Кувалда
* Цвік

Літаратура
----------

* Металлические молотки // *Сахаров М. Д.* Инструменты сельского столяра и плотника — М.: Нива России, 1993. — С. 185—190. — 285 с.: ил. — 50 000 экз. — ISBN 5-260-00196-6. (руск.)
* Малато́к // Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: У 5-ці т / АН БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мн.: Галоўная рэдакцыя Беларус. Сав. Энцыклапедыі, 1979. — Т. 3: Л — Паняты / [рэдактар П. М. Гапановіч]. — С. 94. — 672 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (11-th) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4023175-6 · Microsoft: 13655849 |
**Вольга Фікотава** (чэш. Olga Fikotová; нар. 13 лістапада 1932, Прага, Чэхаславакія) — чэхаславацкая, а затым амерыканская лёгкаатлетка, кідальніца дыска. Алімпійская чэмпіёнка 1956 года з алімпійскім рэкордам 53,69 м

Да выступленняў у лёгкай атлетыцы гуляла ў баскетбол за клуб BLC Sparta Praha. У 1957 годзе выйшла замуж за амерыканскага лёгкаатлета Гаральда Коналі і пачала выступаць за зборную ЗША. Чэмпіёнка ЗША 1957, 1960, 1962, 1964 і 1968 гадоў.

На алімпійскіх гульнях 1960 года заняла 7-е месца, на Алімпіядзе 1964 года ў Токіа заняла 12-е месца, на Алімпіядзе 1968 года заняла 6-е месца, на алімпійскіх гульнях 1972 года не змагла выйсці ў фінал. Таксама на цырымоніі адкрыцця Алімпіяды 1972 года была сцяганосцам зборнай ЗША.

Зноскі
------

1. ↑  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑  Olga Fikotová Connolly — 2020. Праверана 20 верасня 2022.
3. ↑  Olga Fikotová - Connolly, olympijská vítězka z Melbourne 1956 v hodu diskem — 2008. Праверана 20 верасня 2022.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пасека.

**Па́сека** (трансліт.: *Pasieka*, руск.: Пасека) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Камарынскага пасялковага савета.

Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (15 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 66 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 21 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 182 км ад Гомеля.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін. Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, якая на поўначы далучаецца да цэнтра просталінейнай шыротной вуліцы. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Вядомая з XIX стагоддзя як фальварак у Ёлчанскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.

Паводле перапісу 1897 года. У 1931 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад саўгаса "Камарынскі" (цэнтр – гарадскі пасёлак Камарын).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1897 год — 4 двары, 38 жыхароў (паводле перапісу).
* 1959 год — 93 жыхара (паводле перапісу).
* 1986 год — жыхары (15 сем'яў) пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68 Архівавана 17 сакавіка 2018. (руск.)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
**Франкская дзяржава** (**каралеўства**; фр.: royaumes francs, лац.: regnum (imperium) Francorum), радзей **Франкія** (лац.: Francia) — умоўная назва дзяржавы ў Заходняй і Цэнтральнай Еўропе з V па IX стагоддзі, якая ўтварылася на тэрыторыі Заходняй Рымскай імперыі адначасова з іншымі варварскімі каралеўствамі. Гэта тэрыторыя была населена франкамі пачынаючы з III стагоддзя. З прычыны бесперапынных ваенных паходаў маярдома франкаў Карла Мартэла, яго сына Піпіна Кароткага, а таксама ўнука Карла Вялікага, тэрыторыя імперыі франкаў к пачатку IX стагоддзя дасягнула самых вялікіх памераў у перыяд свайго існавання.

З-за традыцыі падзяляць спадчыну паміж сынамі, тэрыторыя франкаў толькі ўмоўна кіравалася як адзіная дзяржава, фактычна яна была падзелена на некалькі падпарадкаваных каралеўстваў (*regna*). Колькасць і размяшчэнне каралеўстваў змянялася з цягам часу, і першапачаткова *Франкіяй* звалася толькі адно каралеўства, а менавіта Аўстразія, якое размяшчалася ў паўночнай частцы Еўропы на рэках Рэйн і Маас; тым не менш, часам у гэта паняцце ўключалі і каралеўства Нейстрыя, што знаходзілася на поўнач ад ракі Луары і на захад ад рэкі Сены. З цягам часу ўжыванне назвы *Франкія* ссоўвалася ў кірунку да Парыжа і ўсталявалася ў выніку над вобласцю басейна ракі Сены, якая атачала Парыж (у нашы дні вядома пад імем Іль-дэ-Франс) і дала сваё імя ўсяму каралеўству Францыя.

Гл. таксама
-----------

* Імператар Захаду
* Спіс каралёў Францыі
* Меравінгі
* Каралінгі

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя. Т. 16. – Мн. 2003.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Франкская дзяржава

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4071332-5 · NKC: ge138164 · VIAF: 241440362 |
**Бу́разь** (трансліт.: *Buraź*, руск.: Бурязь) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Верасніцкага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 32 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 266 км ад Гомелю.

Гідраграфія
-----------

На поўдні сетка меліярацыйных каналаў.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Тураў — Лельчыцы. Планіроўка складаецца з просталінейнай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы, да якой з поўначы далучаецца кароткая мерыдыянальная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Выяўленыя археолагамі стаянка каменнага веку, селішчы розных перыядаў жалезнага стагоддзя, магільнік I стагоддзе да н.э. — I стагоддзе н.э. сведчаць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1816 годзе сяло ў Мазырскім павеце Мінскай губерні. У 1834 годзе валоданне графіні Мастоўскай. Была цэнтрам аднайменнага фальварка, гаспадар якога дваранін Кавалеўскі валодаў у 1857 годзе 4628 дзесяцінамі зямлі. У другой палове 1890-х гадоў Заходняя экспедыцыя І. І. Жылінскага правяла ў маёнтку шэраг меліярацыйных работ. Паводле перапісу 1897 года ў Тураўскай воласці, працавала гамарня.

У 1922 годзе ў нацыяналізаваным будынку адкрыта школа. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоная Тураўшчына». Падчас Вялікай Айчыннай вайны вызвалена ад захопнікаў 5 ліпеня 1944 года. 31 жыхар загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгасу «Перамога» (цэнтр — вёска Запясочча). Дзейнічаюць клуб, бібліятэка.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 90 гаспадарак, 183 жыхара.

### Дынаміка

* 1816 год — 10 двароў 67 жыхароў.
* 1834 год — 81 жыхар.
* 1897 год — 23 двары, 199 жыхароў; у фальварку 7 двароў, 64 жыхара (паводле перапісу).
* 1917 год — 262 жыхара.
* 1959 год — 402 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 90 гаспадарак, 183 жыхара.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Верасніцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Верасніца |
| Вёскі | Буразь ·  Вароніна ·  Запясочча ·  Любавічы ·  Малешаў ·  Поўчын |
**Міраслава Данута Валенса** (польск.: Mirosława Danuta Wałęsa, народж. Голось (польск.: Gołoś); нар. 25 лютага 1949, с. Крыпы, Вэнгроўскі павет, Мазавецкае ваяводства, Польшча) — жонка 6-га Прэзідэнта Польшчы Леха Валенсы.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў шматдзетнай сялянскай сям’і. Скончыла сярэднюю школу ў Венгрувэ. Працавала ў бацькоўскай гаспадарцы на вёсцы. У 1968 пераехала да сваякоў у Гданьск. Уладкавалася на працу ў кветкавы магазін.

Пазнаёмілася з электрыкам Лехам Валенсай, будучым палітычным дзеячам, кіраўніком незалежнага прафсаюза «Салідарнасць» і Прэзідэнтам Польшчы (1990—1995). 8 лістапада 1969 года выйшла за яго замуж.

У сям’і Леха і Дануты Валенс нарадзілася восем дзяцей.

Ад імя мужа 10 снежня 1983 года ў Осла атрымала Нобелеўскую прэмію міру.

Будучы першай дамай Польшчы, узначальвала шэраг грамадска-культурных таварыстваў і арганізацый, у тым ліку была ганаровым прэзідэнтам Гданьскага фонду па культурным развіцці. У якасці ганаровага члена прымала ўдзел і курыравала правядзенне розных конкурсаў і работу грамадскіх арганізацый.

У 2011 годзе 300-тысячным накладам была надрукаваная аўтабіяграфія Дануты Валенсы *«Мары і таямніцы»*, якая карысталася вялікім поспехам у чытачоў. У наступным годзе за кнігу яна была ўзнагароджана прэміяй *Супергарантыя культурнай падзеі года*, заснаванай рэдакцыяй TVP Kultura Польскага тэлебачання.

У 2012 Прэзідэнт Польшчы Браніслаў Камароўскі, за выдатныя заслугі ў справе дэмакратычных пераменаў у краіне, дасягненні ў прафесійнай і грамадскай дзейнасці, узнагародзіў Дануту Валенсу Камандорскім крыжам з зоркай Ордэна Адраджэння Польшчы.

У 2013 годзе выйшаў фільм «Валенса. Чалавек з надзеі» рэжысёра Анджэя Вайды, дзе распавядаецца пра палітычную кар’еру і асабістае жыццё Леха Валенсы. Ролю Дануты выканала Агнешка Грахоўская.

Зноскі
------

1. ↑  Президент наградил женщину за достижения в развитии демократии Архівавана 6 верасня 2012 года.  (польск.)

Спасылкі
--------

* Danuta Walesa-laureatka nagrody radia Архивная копия ад 27 сакавіка 2019 на Wayback Machine  (польск.)
* Нобелеўская прэмія для Валенсы (польск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16934095n · GND: 1024901971 · GTAA: 167796 · ISNI: 0000 0003 6280 009X · LCCN: no2012011845 · NKC: js2012697751 · NLP: a0000002147407 · NUKAT: n2011242252 · PTBNP: 1537588 · SUDOC: 159742587 · VIAF: 225122968 |

 |
**Тэхаскі ўніверсітэт Пермскага басейна** (англ.: University of Texas Permian Basin) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Адэса ў штаце Тэхас.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Універсітэт з'яўляецца часткай сістэмы Тэхаскага ўніверсітэта.

Сваю назва ўніверсітэт атрымаў ад Пермскага басейна — буйнога нафта- і газаноснага басейна ападкавага тыпу ў паўднёва-заходняй частцы ЗША, які размешчаны на тэрыторыі заходняга Тэхаса і на паўднёвым усходзе Нью-Мексіка і змяшчае адно з самых магутных у свеце адкладаў горных парод Пермскага геалагічнага перыяду.

Структура
---------

* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж інжынерыі
* Каледж адукацыі
* Каледж медсястрынства

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Баявы** — былы пасёлак у Акцябрскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

На ўсходзе мяжуе з лесам.

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (19 сем’яў) пераселены ў чыстыя месцы.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

За 11 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 36 км ад Гомеля.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 14 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ўваходзіў у склад саўгаса «Краснаакцябрскі» (цэнтр — вёска Акцябр). Да 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Ліпскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1926 год — 20 двароў, 106 жыхароў.
* 1959 год — 155 жыхароў (паводле перапісу).
* 1980—1990-я — жыхары (19 сем’яў) пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнні выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 12 лістапада, 1 і 8 снежня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1967, № 1 (1159).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
**Італьянская сацыялістычная партыя (ІСП)** (італ.: Partito Socialista Italiano) — марксісцкая, а пазней сацыял-дэмакратычная партыя ў Італіі, якая дзейнічала ў ХІХ і ХХ стагоддзях.

Гісторыя
--------

Партыя была створана ў 1892 годзе ў Генуі як *Партыя італьянскіх працоўных*. Пасля Першай сусветнай вайны, у 1919 годзе, партыя ўступіла ў Камінтэрн. У 1921 годзе ў ІСП адбыўся раскол, у выніку чаго з яго выйшла вельмі левыя крыло, якое пазней утварала Камуністычную партыю Італіі. Пасля прыходу да ўлады Беніта Мусаліні ІСП практычна спыніла сваю дзейнасць у краіне.

У міжваенны і ваенны перыяды члены Італьянскай сацыялістычнай партыі ўдзельнічалі ў Інтэрбрыгадах і руху Супраціўлення.

Пасля Другой сусветнай вайны члены ІСП уваходзілі ў склад урада антыфашысцкай кааліцыі, супрацоўнічаючы з Італьянскай камуністычнай партыяй. У 1956 годзе супрацоўніцтва з камуністамі было спынена, а ІСП пачала адмаўляцца ад марксісцкай дактрыны на карысць сацыял-дэмакратыі і супрацоўніцтва з хрысціянскімі дэмакратамі.

Да 1989 года прадстаўнікі ІСП уваходзілі ў кааліцыйныя ўрады з рознымі партыямі. З 1983 па 1987 гады прэм’ер-міністрам Італіі быў лідар сацыялістаў Беціна Краксі. У 1992—1993 гадах праваахоўнымі органамі Італіі была праведзена аперацыя «Чыстыя рукі», у выніку якой выявілася дачыненне многіх членаў ІСП, у тым ліку і Краксі, да карупцыі. Канчаткова дыскрэдытаваная Італьянская сацыялістычная партыя самараспусцілася ў 1994 годзе.

У 2007 годзе была створана новая Італьянская сацыялістычная партыя, якая лічыць сябе правапераемніцай старой ІСП.

Літаратура
----------

* Итальянская социалистическая партия // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)

Спасылкі
--------

* Partito socialista italiano (італ.). *Dizionario di Storia*.  Treccani (16 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 10 кастрычніка 2013. Праверана 15 лютага 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13319629v · CiNii: DA00917208 · ISNI: 0000 0000 9068 6421 · LCCN: n83051684 · NDL: 00709249 · NKC: kn20010710587 · SUDOC: 030816823 · VIAF: 132541533 |

 |
**Сан-Вісе́нты** (партуг. *São Vicente*) — востраў у краіне Каба-Вердэ, уваходзіць у паўночную групу астравоў Барлавенту. Агульная плошча 227 кв. км. Насельніцтва — 81 014 чал. (2015 г.). Найвышэйшы пункт — гара Монтэ-Вердэ (725 м). Самы буйны населены пункт — Міндэлу.

Гісторыя
--------

Востраў Сан-Вісенты быў адкрыты партугальцамі 22 студзеня 1462 г. Да XIX ст. выкарыстоўваўся пераважна для выпасу свойскай жывёлы. З-за нястачы пітной вады іншыя формы гаспадарання амаль не развіваліся. У 1838 г. для абслугоўвання брытанскіх ваенных і гандлёвых караблёў быў пабудаваны порт Порту-Гранды, які ператварыўся ў развіты гандлёвы цэнтр. Насельніцтва хутка расло. Характэрна, што да нашых дзён большасць жыхароў Сан-Вісенты — гараджане (92,6 % у 2010 г.).

Геаграфія
---------

Востраў мае вулканічнае паходжанне. Значная частка пакрыта горнымі масівамі. Найвышэйшы пункт — гара Монтэ-Вердэ (725 м). Паверхневых вадацёкаў мала.

Клімат сухі трапічны. Сярэднегадавая тэмпература — 24 °C. З лістапада па ліпень цягнецца сухі сезон, які суправаджаецца моцнымі вятрамі. Са жніўня па кастрычнік — сезон дажджоў.

Насельніцтва
------------

| Насельніцтва Сан-Вісенты (1940—2010 гг.) |
| --- |
| **1940** | **1950** | **1960** | **1970** | **1980** | **1990** | **2000** | **2010** |
| 15848 | 19576 | 20705 | 31578 | 41594 | 51277 | 67163 | 76107 |

Эканоміка
---------

Традыцыйна эканоміка вострава абапіраецца на гандаль і аказанне паслуг. З-за спецыфічных кліматычных умоў сельская гаспадарка развіта слаба. Пэўную ролю адыгрывае лоў амараў. Прамысловасць сканцэнтравана ў прамысловым раёне Лазарэту. На Сан-Вісенты знаходзіцца галоўны марскі порт краіны — Порту-Грандэ. Развіваецца турызм. Узровень беспрацоўя адзін з самых высокіх у Каба-Вердэ.

Культура
--------

Сан-Вісенты часцяком называюць культурнай сталіцай Каба-Вердэ. Адсюль паходзяць многія значныя культурныя дзеячы гэтай краіны, у тым ліку знакамітая спявачка Сезарыя Эвара.

На Сан-Вісенты праводзяцца буйныя фестывалі пляжнай музыкі (жнівень), куды з’язджаюцца музы́кі з усяго архіпелага, і маляўнічы карнавал (сярэдзіна лютага).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Source: Statoids
2. 1 2  Source: Instituto Nacional de Estatísticas.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сан-Вісенты (востраў)
* ISLAND OF SÃO VICENTE
* Sao Vicente Cape Verde cultural capital
* São Vicente: Music, art and culture
* Cape Verde Atmospheric Observatory
* Морабеза острова Сан-Висенти

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 135775557 · SUDOC: 053487044 · VIAF: 11144648168331325449 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Воінаў.

**Алег Леанідавіч Воінаў** (нар. 26 сакавіка 1967, Днепрапятроўск, УССР) — беларускі вайсковец, выкладчык гісторыі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 26 сакавіка 1967 года ў Днепрапятроўску.

У 1988 годзе скончыў Новасібірскае вышэйшае ваенна-палітычнае агульнавайсковае вучылішча, у 1999 годзе — камандна-штабны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь, у 2009 годзе — факультэт Генеральнага штаба Узброеных Сіл Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.

У ліпені 1988 года накіраваны ў Беларускую ваенную акругу (з 1991 года — Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь), дзе да 2013 года служыў у інжынерных войсках на розных пасадах, у т. л. начальнікам інжынерных войск Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, начальнікам Упраўлення інжынерных войск Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. З мая 2013 года па лістапад 2015 года — стац-сакратар — памочнік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь па пытаннях ваеннай палітыкі. З лістапада 2015 года па красавік 2022 года — начальнік Дэпартамента вайсковага супрацоўніцтва Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь — памочнік Міністра абароны па пытаннях міжнароднага вайсковага супрацоўніцтва.

У красавіку 2022 года звольнены ў запас, генерал-маёр.

З 10 мая 2022 года па 20 студзеня 2023 года працаваў дырэктарам Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі.

Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 18 студзеня 2023 г. № 45 быў прызначаны дырэктарам Дэпартамента па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» ІІІ ступені (2013), медалямі «За бездакорную службу» І, ІІ і ІІІ ступеняў (2002, 2011, 2018), ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2018). У 2021 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны спецыяліст Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь».

Міжнародныя санкцыі
-------------------

Пасля пачатку уварвання Расіі ва Украіну Алег Воінаў трапіў пад санкцыі Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ЕС, Канады, Новай Зеландыі, Швейцарыі і самой Украіны.

Сям’я
-----

Маці і родны брат Глеб жывуць ва Украіне.

27 лютага 2022 года, пасля пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну, у ходзе якога Беларусь дала сваю тэрыторыю для ўварвання, да Алега Воінава публічна звярнуўся яго родны брат Глеб, жыхар Дніпра: «*Цяпер у нас у краіне ідзе вайна. І я б хацеў, каб ты па меры сваіх магчымасцяў… каб ты спыніў гэтую вайну, каб не было кровапраліцця далей… Каб ты прыклаў як мага больш сваіх высілкаў, як афіцэр і як чалавек…»**.*

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Кіраўнікі Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (1938—2023) **(нявызн.)**. *Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі*.
2. 1 2  Новы дырэктар Дэпартамента па архівах і справаводству А. Л. Воінаў **(нявызн.)**. *Дэпартамент па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь* (24 студзеня 2023).
3. ↑  ВОЇНОВ Олег Леонідович
4. ↑  Да беларускага генерала звярнуўся яго брат з Украіны  (бел.). *Еўрапейскае радыё для Беларусі*. Праверана 16 жніўня 2023.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Вуглы.
**Вуглы́** (трансліт.: *Vuhly*, руск.: Углы) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 27 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 170 км ад Гомеля, у 14 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія

На рацэ Нератоўка (прыток Пцічы). На поўдні меліярацыйныя каналы.

Транспартная сетка
------------------

На аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

Інфармацыя
----------

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай шыротнай вуліцы, да якой з поўдня далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, малочнатаварная ферма. Клуб, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, крама. На заходняй ускраіне вёскі — абеліск у памяць аднавяскоўцаў, што загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе ў ходзе Вялікай Айчыннай вайны (1969 год).

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя, у складзе маёнтка Качай-Балота Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні, якім валодалі ўдава генерал-маёра Анненкава Вера Іванаўна і калежскі асэсар Мікалай Іванавіч Бухарын. У 1879 годзе згадваецца ў ліку паселішчаў Чэрнінскага царкоўнага прыходу.

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя М. І. Калініна, працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты ў красавіку 1943 года спалілі 18 двароў і забілі 30 жыхароў. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 20 жыхароў.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 33 двары, 64 жыхары.

### Дынаміка

* 1844 год — 12 двароў.
* 1897 год — 33 двары, 216 жыхароў (паводле перапісу).
* 1925 год — 45 двароў.
* 1940 год — 65 двароў, 290 жыхароў.
* 1959 год — 223 жыхара (паводле перапісу).
* 1997 год — 59 двароў, 116 жыхароў.
* 2004 год — 45 двароў, 87 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Акцябрскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 1997. — 478 с. ISBN 985-6302-03-X

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вуглы (Акцябрскі раён)

| ⛭**Пратасаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Рассвет |
| Аграгарадкі | Майсееўка |
| Вёскі | Вуглы ·  Заазершчына ·  Зуб-Буда ·  Істопкі ·  Мошны ·  Пратасы ·  Раманішчы ·  Сапейкаў ·  Слабодка ·  Чорныя Брады |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пакланенне вешчуноў (значэнні).
**«Пакланенне вешчуноў»** — карціна Сандра Бацічэлі, напісаная каля 1475 года. Захоўваецца ў галерэі Уфіцы. Вядома, што Бацічэлі было заказана прынамсі сем версій «Пакланення вешчуноў».

У вобразе вешчуноў Бацічэлі намаляваў трох членаў сямейства Медычы: Козіма Старога, які схіліў калены перад Дзевай Марыяй, выяву якой Вазары ахарактарызаваў, як «лепшую з усіх захаваных, поўную жыццёвай сілы», і яго сыноў — П’ера дзі Козіма (укленчаны вяшчун у чырвонай мантыі ў цэнтры карціны) і Джавані дзі Козіма побач з ім. Усе трое да часу напісання карціны ўжо памерлі, а Фларэнцыяй паспяхова кіраваў унук Козіма — Ларэнца Медычы, таксама намаляваны на карціне разам са сваім братам Джуліяна.

Карціна напісана па заказе заможнага фларэнційца Гаспарэ дзі Дзанобэ дэль Ламы, члена гільдыі мастацтваў і рамёстваў горада Фларэнцыі і прыдворнага Медычы, для яго пахавальнай капліцы ў базіліцы Санта-Марыя-Навела. Лічыцца, што Бацічэлі намаляваў яго справа ў светла-сінім адзенні, ён паказвае на сябе і глядзяць прама на гледача. Аўтапартрэт самога Бацічэлі выкананы ў вобразе бялявага юнака ў жоўтай мантыі каля правага краю карціны. Старанная ўвага да дэталяў, такіх як элементы адзення, паказвае на моцны ўплыў фламандскай школы ў ранні перыяд творчасці мастака.

У «Жыццяпісах найбольш знакамітых жывапісцаў, разьбяроў і дойлідаў» Джорджа Вазары выказаўся пра карціну наступным чынам: 

> 
> Немагчыма і апісаць усю прыгажосць, укладзеную Сандра ў выявы галоў, павернутых у самых разнастайных ракурсах — то ў фас, то ў профіль, то ў паўпаварот, то, нарэшце, пахіленых, а то яшчэ як-небудзь інакш, — немагчыма таксама апісаць і ўсю разнастайнасць у выразах твараў у юнакоў і ў старых з усімі адхіленнямі, па якіх можна судзіць пра дасканаласць яго майстэрства, — бо нават у світы трох цароў ён унёс столькі адметных рыс, што лёгка зразумець, хто служыць аднаму, а хто — іншаму. Сапраўды твор гэта — найвялікшы цуд, і ён даведзены да такой дасканаласці ў каларыце, рысунку і кампазіцыі, што кожны мастак дагэтуль яму дзівіцца.

Зноскі
------

1. ↑  Adoration of the Magi **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Mountain West Digital Library*.  Utah Academic Library Consortium. Архівавана з першакрыніцы 26 чэрвеня 2013. Праверана 18 студзеня 2022.
2. ↑  *Джорджо Вазари.* Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих. — М.: АЛЬФА-КНИГА, 2008.

| ⛭Сандра Бацічэлі |
| --- |
| Міфалагічныя | Вясна  ·  Нараджэнне Венеры  ·  Венера і Марс  ·  Паклёп  ·  Палада і Кентаўр  |  |
| Рэлігійныя | Мадонна дэла Лоджыа  ·  Алтар Бардзі  ·  Мадонна і немаўля з анёламСцэны з жыцця святога Зіновія  ·  Містычнае Раство |
| Партрэты | Партрэт невядомага з медалем (1474—1475)  ·  Партрэт маладой жанчыны (1476—1480)  ·  Партрэт маладой жанчыны (1480—1485) |
| Іншае |  Навэла пра Настаджыа дэльі Анесці |
| Звязаныя асобы | Сіманета Веспучы |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDimages |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хартонік.
**Аляксей Аляксеевіч Хартонік** (1926 —) — беларускі ўрач-хірург. Кандыдат медыцынскіх навук (Смаленск, 1965). Дацэнт (1973). Заслужаны ўрач БССР (1981).

Біяграфія
---------

Скончыў медыцынскае вучылішча, 1945; фельчар станцыі хуткай медыцынскай дапамогі ў Баранавічах, 1945—1946. Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут, 1951. Загадчык Ляскавіцкага сельскага ўрачэбнага участка, 1951—1952; ардынатар хірургічнага аддзялення Мазырскай гарадской бальніцы, 1952—1976.

У 1957—1965 гадах загадчык хірургічнага аддзялення Слонімскай цэнтральнай раённай бальніцы (Гродзенская вобласць), адначасова выкладчык хірургіі і анатоміі медыцынскага вучылішча.

Асістэнт 1-й кафедры шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, 1965—1973, адначасова намеснік дэкана лячэбнага факультэта, 1970—1971, дэкан стаматалагічнага факультэта, 1971—1987.

Дацэнт 1-й кафедры шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута (1973—1994), выконваў абавязкі загадчыка 3-й кафедры хірургічных хвароб (1989).

Дыспетчар навучальнага аддзела МДМІ з 1995 года.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя інтарэсы: хірургія язвавай хваробы страўніка; кансерватыўнае і аператыўнае лячэнне вострага панкрэатыту; «тлушчавая дыета  (руск.) (бел.»; дыягностыка дэструктыўнага халецыстыту; лапараскапія ў ранняй дыягностыцы вострых аментытаў; рэзекцыя сальніка малымі порцыямі.

Аўтар каля 50 навуковых работ.

### Бібліяграфія

* Профилактика и лечение сельскохозяйственных травм у колхозников Слонимского района : автореферат диссертации … кандидата медицинских наук / А. А. Хартоник. — Смоленск, 1965.

Грамадская дзейнасць
--------------------

Дэпутат Слонімскага гарадскога савета (1961), Гродзенскага абласнога савета (1963).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалямі, значкамі, у т. л. «Выдатнік аховы здароўя», 1973. Прысвоена ганаровае званне заслужанага ўрача БССР, 1981.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Хартоник, Алексей Алексеевич (кандидат медицинских наук, врач-хирург; род. 1926)  (руск.)
2. 1 2 3 4 5  Хартоник Алексей Алексеевич (14.05.1926-) Архівавана 14 верасня 2022.  (руск.)

Літаратура
----------

* Библиография диссертаций, защищенных и подготовленных в Белорусской ССР (1956—1965). — Минск, 1966.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-232985 |
**Цалінны раён** (руск.: Цели́нный райо́н, калм. Целинн район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэспублікі Калмыкія Расійскай Федэрацыі, у межах якой утвораны муніцыпальны раён Цаліннае раённае муніцыпальнае ўтварэнне. Плошча — 5258 км².

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Троіцкае.

Геаграфія
---------

Цалінны раён размяшчаецца ў цэнтральнай частцы Рэспублікі, мае параўнальна выгоднае геаграфічнае становішча. Мяжуе на захадзе з Растоўскай вобласцю, на поўначы з Кетчэнераўскім, на ўсходзе з Яшкульскім, на паўднёвым усходзе з Ікі-Бурульскім раёнамі, на поўдні з Элісцінскай гарадской акругай, на паўднёвым захадзе з Прыютненскім раёнам.

Плошча тэрыторыі раёна — 5258 км². Адлегласць ад раённага цэнтра (сяло Троіцкае) да горада Эліста — 12 км. Праз тэрыторыю раёна праходзяць федэральныя аўтадарогі M6 (пад’езд да гопда Эліста), Р216 (Астрахань — Эліста — Стаўрапаль), Эліста — Зімоўнікі. Развіта сетка міжпасялковых аўтамабільных дарог (з асфальтавым і друзавым пакрыццём).

### Клімат

Тэрыторыя Цаліннага раёна характарызуецца вельмі засушлівым кліматам з умерана спякотным летам і ўмерана халоднай зімой. Самы халодны месяц — студзень, сярэдняя тэмпература якога складае −6,7 °C; самыя цёплыя ліпень і жнівень (24,2—23,0 °C). Сярэднегадавая тэмпература паветра роўная +8,6 °C. Амплітуда ваганняў тэмпературы — ад +43 °C да −34 °C.

Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае 315 мм, прычым вялікая іх частка прыпадае на цёплы перыяд — 211 мм. Аднак летнія ападкі носяць кароткачасовы ліўневы характар. Значная частка іх скочваецца ўніз па схілах, не паспеўшы ўвабрацца, таму іх доля ў водным балансе нязначная. Сярэдняя дата ўтварэння ўстойлівага снежнага покрыва — 18 снежня. Вышыня снежнага покрыва на адкрытых палях — 17 см. Сярэдняя глыбіня (з найбольшых) прамярзання глебы за зіму складае 55—60 см.

Асаблівасцю тэрыторыі з’яўляюцца частыя засухі і сухавей. Колькасць дзён з сухавеямі, у сярэднім, складае 100,5 дзён. Для клімату раёна характэрны частыя моцныя вятры, пераважна ўсходніх напрамкаў.

Заўвагі
-------

1. ↑  АКТМУ Праверана 13 сакавіка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4330203'></a>
2. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Federal State Statistics Service. Праверана 23 студзеня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

| ⛭Калмыкія |
| --- |
| Раёны | 
* Акцябрскі
* Гарадавікоўскі
* Ікі-Бурульскі
* Кетчэнераўскі
* Лаганскі
* Маладэрбетаўскі
* Прыютненскі
* Сарпінскі
* Цалінны
* Чорназямельскі
* Юсцінскі
* Яшалцінскі
* Яшкульскі

 |  |
| Гарады | 
* Гарадавікоўск
* Лагань
* **Эліста**

 |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | 
* Вялікі Царын
* Ікі-Бурул
* Камсамольскі
* Кетчэнеры
* Малыя Дэрбеты
* Прыютнае
* Садовае
* Троіцкае
* Цаган Аман
* Яшалта
* Яшкуль

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 248323801 |