**Чарэ́йскае, Чарэя** — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лукомка, за 26 км на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі, каля вёскі Чарэя.

Назва
-----

Назва балцкага паходжання.

З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска.

Корань *Ker-* (> *Чер-*) ад літоўскага *keroti* «расці, разрастацца» (прыставачнае *už-keroti* «зарастаць, абрастаць»).

Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы \**Kerėsa* (> *Kerės-upis*), *Kerotis, Kerūlė*.

Так жа сама матываваная рачныя назвы Карма (рака на Пасожжы і іншая рака на Верхнім Павоччы), *Karmė*, *Kermėžys*, звязаныя з літ. *kermėti* «нарастаць; абрастаць», *už-kermėti* «зарастаць».

Далей да індаеўрапейскага *\*ker-* з ідэяй росту ўшыркі, а не ўвышкі (> *keras* «пень; куст»).

Корань пашыраны балцкім гідранімічным пашыральнікам *-ej-*, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах \**Vedēja*, \**Rupēja*, літоўскіх *Asveja*, *Roveja*, у назвах возера Асвея, ракі Мярэя. Пашыральнік *-ej-* выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні (*tekėti* «цячы» — *tekėja* «цячэнне»).

Назва Чарэя звязаная з зарастаннем вады рачнымі раслінамі.

Водаапісанне
------------

Плошча паверхні возера 3,38 км². Даўжыня 6,71 км, найбольшая шырыня 1,12 км. Найбольшая глыбіня дасягае 17 м, сярэдняя складае 5,6 м. Аб’ём вады 18,96 млн м³. Даўжыня берагавой лініі 17,3 км.  

Катлавіна возера лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з поўначы на поўдзень і складаецца з некалькіх плёсаў. Схілы катлавіны вышынёй ад 2 да 18 метраў, сугліністыя. Берагавая лінія моцна звілістая (каэфіцыент зрэзанасці 2,65). Берагі нізкія, пясчаныя. Месцамі берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, абрывістыя, абразійныя, у паўднёвай частцы сплавінныя. Літаральная зона спадзістая, шырынёй да 100 м, выслана глінай, пясчанымі і пясчана-глеістымі адкладамі. Глыбей дно возера глеістае. У сярэдзіне возера востраў плошчай 0,02 га.

Возера эўтрофнае, праточнае. Злучана пратокай з азёрамі Галаўня і Чамярыца. У Чарэйскае ўпадаюць больш за 10 ручаёў і каналаў, выцякае ручай у возера Родамля.

Прыбярэжная надводная расліннасць пашыраецца да глыбіні 2,5 м і на адлегласці да 50 м ад берага. Падводная расліннасць пашыраецца да глыбіні 4 м.

У возеры водзяцца шчупак, лешч, гусцяра, краснапёрка, плотка, акунь і іншыя віды рыб.

Заўвагі
-------

1. ↑  Чарэйскае возера Архівавана 10 снежня 2012.
2. ↑  *В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев*. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.
3. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 148, 153.
5. ↑  *В. Н. Топоров*. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II. Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 56.
6. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 572—573.
7. ↑  *В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев*. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.
8. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.
9. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 84.
10. ↑  ЭПБ, 1986

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
* *Рачэўскі А. М.* Чарэйскае возера // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — 583 с. іл. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 37. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Чарэйскае возера Архівавана 10 снежня 2012.