**Пётр Кміта-Сабенскі** герба «Шранява» (1477 — 31 кастрычніка 1553, Кракаў) — польскі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Малодшы сын Станіслава Кміты, ваяводы рускага і Кацярыны Тарноўскай, унук Яна Кміты.

Маршалак вялікі каронны (з 1529), маршалак надворны каронны (1518—1529), ваявода кракаўскі (1536—1553), староста генеральны кракаўскі (1533—1553), староста спішскі (1522—1553), ваявода сандамірскі з 1535 года, кашталян сандамірскі з 1532 года, кашталян войніцкі (1527—1532), староста кольскі з 1524 года і перамышльскі з 1511 года, меў шмат маёнткаў і сёлаў ва ўласнасці ў Бяшчадах.

Пётр Кміта правёў сваю маладосць пры двары імператара Максіміліяна I, дзе адзначыўся сваёй мужнасцю ў войску і набыў гуманістычныя погляды. Удзельнічаў у бітве пад Вішняўцом у 1512 годзе, прымаў удзел у бітве з маскоўцамі пад Оршай у 1514 годзе. У 1518 годзе атрымаў тытул маршалка надворнага кароннага. У 1520 годзе браў удзел у вайне з Тэўтонскім ордэнам. У 1524 годзе браў удзел у вайне з туркамі. У 1522 годзе быў паслом Польшчы на Імперскім сойме ў Нюрнбергу.

Быў прыхільнікам каралевы Боны Сфорца і вёў спрэчку з каралём Жыгімонтам Аўгустам, супраціўляючыся жаніцьбе караля з Барбарай Радзівіл, аднак на сойме 1550 года заняў прынцыпова супрацьлеглую пазіцыю і перайшоў на бок караля. 24 жніўня ганарова прымаў Жыгімонта і Барбару ў сваім вішніцкім замку.

Быў верным і гарачым прыхільнікам Эразма Ратэрдамскага, апошні ў сваю чаргу прысвячаў Кміту свае творы. Адзін з найбагацейшых і найбольш уплывовых людзей у Польшчы. Займаўся мецэнацкай дзейнасцю, яго двор у Вішніцы стаў адным з цэнтраў рэнесансу ў Польшчы. Фінансаваў выдавецкую дзейнасць. Яго прыдворным быў Марцін Бельскі.

Пётр Кміта памёр 31 кастрычніка 1553 года, пахаванне адбылося на месяц пазней. Дзяцей не меў.

Сям’я
-----

Быў мужам Барбары з Гербуртаў, якая ўспадкавала ад яго Загуж і Леска, і швагерам Яна Гербурта.

| ⛭Маршалкі вялікія каронныя |
| --- |
| 
* Пелка Касцелец
* Ян Кольчак з Закшова
* Пшэдбар з Бжэзя
* Ян з Тарнава
* Мікалай Багорыя
* Дымітр з Гарая
* Збігнеў з Бжэзя
* Ваўжынец Зарэмба з Калінова
* Ян Алясніцкі
* Мікалай Лянцкаронскі з Бжэзя
* Ян Рытвянскі
* Рафал Яраслаўскі
* Пётр Кміта з Вісніча
* Станіслаў Хадэцкі
* Пётр Кміта-Сабенскі
* Ян Мялецкі
* Ян Фірлей
* Анджэй Апалінскі
* Станіслаў Пшыемскі
* Мікалай Зэбжыдоўскі
* Зыгмунт Мышкоўскі
* Мікалай Вольскі
* Лукаш Апалінскі
* Ежы Себасцьян Любамірскі
* Ян Сабескі
* Станіслаў Геракліюш Любамірскі
* Юзаф Караль Любамірскі
* Казімір Людвік Бялінскі
* Юзаф Мнішак
* Францішак Бялінскі
* Станіслаў Любамірскі
* Міхал Ежы Мнішак
* Фрыдэрык Юзаф Машынскі

 |  |


| ?Пётр Кміта-Сабенскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Мікалай Кміта[d] |  | Пётр Кміта[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Кміта[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Станіслаў Кміта[d] |  |  |  |  | Малгажата з Міхалоўскіх Куразвэнцкіх[d] |  | Мікалай з Міхалава[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марта Вантроба з Бахава[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ян з Тарнава[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Пётр Кміта-Сабенскі |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ян Тарноўскі[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ян Амор Тарноўскі Малодшы[d] |  |  |  |  | Катажына з Тарноўскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Эльжбета са Штэрнберга[d] |  |  |
|  |  |  | Кацярына Тарноўская[d] |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Зыгмунта з Горая[d] |  | Пракоп з Горая[d] |  | Іван з Клеця[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: piotr-kmita-sobienski-sobinski-z-wisnicza-h-szreniawa · Sejm-Wielki.pl · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 130067830 · ISNI: 0000 0001 0990 7520 · LCCN: n2021021803 · NLG: 147073 · NLP: A19550157 · NUKAT: n2003096305 · LIBRIS: 371737 · SUDOC: 26057922X · VIAF: 77411316 |

 |