Тэмп’ета ў двары царквы Сан-П'етра-ін-Манторыа, Рым
**Даната Брамантэ** (італ.: Donato (Donnino) di Pascuccio di Antonio detto il Bramante, 1444, Ферміньяна — 11 красавіка 1514, Рым) — заснавальнік і найбуйнейшы прадстаўнік архітэктуры Высокага Адраджэння. Яго самай вядомай працай з'яўляецца галоўны храм заходняга хрысціянства — базіліка Святога Пятра ў Ватыкане.

Біяграфія
---------

Даната Брамантэ нарадзіўся ў Монтэ Асдруальда (цяпер Ферміньяна). Юнацтва ён правёў ва Урбіна, дзе выпрабаваў ўплыў мастакоў П'ера дэла Франчэскі і Лучана Лаураны. Пачынаў як жывапісец. У 1476 г. быў запрошаны ў гэтай якасці ў Мілан да двара герцага Ладавіка Мора, дзе сустрэўся з Леанарда да Вінчы, ідэі якога ў галіне горадабудаўніцтва аказалі вялікі ўплыў.

Міланскі перыяд Брамантэ доўжыўся 20 гадоў. Ён узвёў некалькі будынкаў, напрыклад, алтарную частку царквы Санта-Марыя-дэле-Грацые. З 1499 пасля захопу Мілана французскімі войскамі пераехаў у Рым. Тут мастацтва Брамантэ набыло класічную чысціню і манументальнасць. Найбольшай пластычнай цэласці ён дасягнуў у маленькай капліцы-ратондзе Тэмп’ета (1502) ў двары кляштара Сан-П'етра ін Мантарыа. Пры Папе Юліі II стаў галоўным папскім архітэктарам; з 1503 вёў па даручэнні Юлія II шырокія працы ў Ватыкане (двор Сан-Дамаза і двор Бельведэр). Спраектаваў і пачаў будаваць галоўны храм Рыма — сабор Святога Пятра ў Ватыкане (з 1505) і паспеў ўзвесці храм да вышыні арак. Творчасць Брамантэ — адна з вяршыняў архітэктуры Адраджэння.

У комплексе Ватыканскага палаца знаходзяцца дзве пабудовы Брамантэ — двары Бельведэр (1503—1545) і Сан Дамаза (каля 1510). Іншыя выбітныя работы Брамантэ — круглы храм Тэмп'ета ў двары кляштара Сан П'етра ін Мантарыа (1502), унутраны дворык царквы Санта-Марыя-дэла-Пачэ і фасад палацца Канчэлерыя (1499—1511), аднаго з найбольш вытанчаных рэнесансных палацаў у Рыме.

Зноскі
------

1. ↑  Dizionario Biografico degli Italiani — 1960.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537'></a>
2. ↑  Donato Bramante<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

Літаратура
----------

* Arnaldo Bruschi, *Bramante architetto*, Roma-Bari, 1969.
* Arnaldo Bruschi, *Bramante*, Laterza, 1973.
* *Bramante milanese e l'architettura del Rinascimento lombardo* , atti del seminario di studi a cura di Christoph L. Frommel; Luisa Giordano; Richard Schofield, Padova 2005
* E. H. Gombrich, *Norma e forma. Studi sull'arte del Rinascimento*, Torino, 1964
* Stefania Buganza, *Qualche considerazione sui primordi di Bramante in Lombardia* in «Nuovi Studi» 11, 2005.
* Horst Bredekamp, «La fabbrica di San Pietro. Il principio della distruzione pruduttiva», Torino, Einaudi, 2005

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Даната Брамантэ

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10070081 · BIBSYS: 90189215 · BNC: a11111094 · BNE: XX853890 · BNF: 137365696 · CiNii: DA19064370 · CONOR: 9666403 · GND: 11851427X · ICCU: CFIV016145 · ISNI: 0000 0001 2282 2740 · LCCN: n50043001 · NDL: 00879332 · NKC: mzk2007395104 · NLA: 35845292 · NLP: a0000002669895 · NSK: 000226151 · NTA: 071548920 · NUKAT: n98001697 · LIBRIS: 178916 · SUDOC: 05351050X · VIAF: 79161779 · ULAN: 500019098 |

 |