recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Аўтабан у Германіі
**Аўтабан** (ням.: Autobahn) — у Германіі, Аўстрыі і Швейцарыі - хуткасная аўтамагістраль/аўтастрада.

Прызначана для руху транспартных сродкаў з высокай хуткасцю, праезныя часткі для кожнага напрамку руху падзеленыя бар'ерам ці іншым будаўніча-тэхнічным чынам і маюць не менш двух палос для руху ў кожным кірунку, а таксама часта шырокую абочыну для прыпынку ў непрадбачаных выпадках.

На аўтабанах адсутнічаюць перакрыжаванні і, адпаведна, святлафоры. Перасячэнні аўтабанаў выкананыя выключна шматузроўневымі развязкамі. Усе з'езды і выезды на аўтабаны абсталяваны палосамі запаволення і паскарэння. Выезд на аўтабаны для транспартных сродкаў, максімальная дазволеная хуткасць якіх ніжэй за 60 км/гадз. (напрыклад, мапеды або трактара), а таксама для веласіпеднага і коннага транспарту забаронены.
**Дом Лапухіна — Станіцкай** (руск.: Дом Лопухина — Станицкой) — невялікая гарадская сядзіба ў Маскве, у якой цяпер знаходзіцца Дзяржаўны музей імя Л. М. Талстога. Помнік архітэктуры маскоўскага ампіру.

Апісанне
--------

У комплекс сядзібы ўваходзяць галоўны дом па чырвонай лініі  (руск.) (бел. вуліцы, флігель па лініі Лапухінскага завулка  (руск.) (бел. службовыя пабудовы ў двары, белакаменная агароджа з пілонамі брам, якая афармляе праезд у двор, агароджа саду, якая абмяжоўвае тэрыторыю сядзібы з кута і з боку Лапухінскага завулка.

Галоўны дом сядзібы меркавана пабудаваны па праекту архітэктара А. Р. Грыгор'ева.

У 1895 С. У. Салаўёў  (руск.) (бел. перабудаваў корпус па Лапухінскаму завулку, у 1897 па праекце А. А. Астраградскага  (руск.) (бел. выбудаваны невялікі корпус, які прымыкаў да дваровым службаў. З 1920 г. у доме размяшчаецца Музей Л. М. Талстога; у садзе ў 1972 ўсталяваны помнік пісьменніку (1926, скульптар С. Д. Мяркураў, граніт), які быў перанесены ў 1972 годзе са сквера Дзявочага поля  (руск.) (бел..

Да рэвалюцыі ў доме жыў прамысловец і маскоўскі гарадскі галава М. В. Чалнакоў  (руск.) (бел.

Статус
------

Галоўны дом і помнік Талстому ставяцца да катэгорыі аб'ектаў культурнай спадчыны федэральнага значэння.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Дом Лопухина—Станицкой  (руск.)
2. ↑  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина  (руск.) (бел. М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 281-287. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3.
3. ↑  *Длугач В. Л. Португалов П. А.* Осмотр Москвы. Путеводитель. — 2-е. — М.: Московский рабочий, 1938. — С. 170. — 267 с.
4. ↑  Городской реестр недвижимого культурного наследия города Москвы **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Официальный сайт Комитета по культурному наследию города Москвы  (руск.) (бел.. Архівавана з першакрыніцы 1 лютага 2012. Праверана 2012-9-12.

Літаратура
----------

* М.А. Ильин, Москва, «Искусство», М. 1970 г.

Спасылкі
--------

* Дом Лопухина—Станицкой  (руск.)
* Городская усадьба А.В. Лопухина-Е.И. Станицкой  (руск.)
Аўтамабіль-цыстэрна (1926)
**Аўтамабіль-цыстэрна** -- аўтамабіль, абсталяваны цыстэрнай. Прызначаны для перавозкі і часовага захоўвання вадкасцяў (нафтапрадуктаў, харчовых прадуктаў), сыпучых грузаў, звадкаваных газаў.

Параметры цыстэрны
------------------

Ёмістасць цыстэрны складае ад 0,8 да 40 кубаметраў. Яна можа мець цыліндрычную, канічную, эліптычную, прамавугольную, чамаданную форму. Матэрыялы, з якіх вырабляюць сасуд -- сталь, алюміневыя сплавы, нержавеючая сталь або пласмаса. Чорнае жалеза выкарыстоўваецца ў якасці асноўнага матэрыялу ўсё радзей, гэта звязана з яго адносна высокай вагаю адносна алюміневых сплаваў ці нержавеючай сталі. Алюміневыя сплавы выкарыстоўваюцца пры вытворчасці цыстэрн для перавозкі светлых нафтапрадуктаў, нержавеючая сталь -- пры вытворчасці сасудаў для перавозкі харчовых вадкасцяў, хімічных вадкасцяў, паліва. 

Некаторыя тыпы перавазімых прадуктаў патрабуюць прытрымлівацца тэмпературнага рэжыму, што, у сваю чаргу, адлюстроўваецца на канструкцыі цыстэрн -- з ізаляцыяй (бітум, малако і іншыя) ці без ізаляцыі (светлыя нафтапрадукты). Цыстэрны могуць быць шматсекцыйнымі ці монасекцыйнымі.

Віды аўтамабіляў-цыстэрн
------------------------

* Бензавоз
* Малакавоз
* Цэментавоз
* Вадавоз
* Аўтамабіль-газавоз
* Аўтацыстэрна пажарная

Гл. таксама
-----------

* Прылада зазямлення цыстэрн
* Бензавоз
* Вагон-цыстэрна
Загаловак гэтага артыкула — ісландскае асабістае імя. У ісландцаў, за рэдкімі выключэннямі, няма прозвішчаў; частка імя, якая сканчаецца на «-сан» або «-доўцір», з’яўляецца не прозвішчам, а іменем па бацьку. Па імені па бацьку звяртацца да ісландцаў не прынята; чалавека, апісанага ў гэтым артыкуле, правільна зваць *Ён*.
**Ён Арнасан** (ісл.: Jón Árnason; 17 жніўня 1819 — 4 верасня 1888, Рэйк’явік) — аўтар і збіральнік ісландскіх казак і саг. Першы куратар Ісландскага нацыянальнага музея.

Біяграфія
---------

Працаваў таксама бібліятэкарам у Нацыянальнай бібліятэкі Ісландыі ў Рэйк’явіку. У 1862 і 1864 гг. свет пабачылі два тамы ісландскіх народных саг і казак, якія былі надрукаваныя на ісландскай мове ў Лейпцыгу, дзякуючы дапамозе Конрада Маўрэра.

Ён Арнасан таксама склаў біяграфію Марцін Лютэра (1852) і гісторыю Карла Вялікага (1853).

Зноскі
------

1. 1 2  Jón Árnason // Babelio — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>
2. 1 2  Jón Arnason // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Speculative Fiction Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90208603 · BNF: 11992933n · GND: 10420866X · ISNI: 0000 0000 8122 4073 · LCCN: n84075741 · NDL: 01090412 · NKC: xx0017540 · NTA: 083720693 · NUKAT: n2012150936 · PTBNP: 1207880 · LIBRIS: 65705 · SUDOC: 028007158 · VIAF: 44308146 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Салавейчык.
**Ёзэф Доў Салавейчык** (27 лютага 1903, Пружаны, Гродзенская губерня — 9 красавіка 1993, Бостан, ЗША)  — адзін з лідараў артадаксальнага яўрэйства ЗША.

Біяграфія
---------

У 1913 годзе сям’я пераехала ў Хаславічы, дзе ягоны бацька Машэ заняў пост рабіна.

Навучаўся ў меламеда Баруха Райсберга. Да 22-гадовага ўзросту вывучаў Тору і Талмуд пад кіраўніцтвам бацькі. Глыбокі ўплыў на яго аказаў ягоны дзед, рабі Хаім, адзін з кіраўнікоў знакамітай Валожынскай ешывы.

У 1920 годзе сям’я пераехала ў Варшаву, дзе бацька ачоліў новую рабінскую семінарыю «Тахкемоні» («Умудры мяне»‎). У 1924 годзе паступіў у Вольны польскі ўніверсітэт, дзе тры гады вывучаў палітычныя навукі. У 1926 годзе пераехаў у Берлін, каб працягнуць адукацыю. У 1932 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Крыніца чыстых ведаў і асноваў рэальнасці» — эпістэмалогія і метафізыка Германа Когена.

У 1931 годзе ажаніўся з Тоняй Левіт (1904—1967), у наступным годзе яны пераехалі ў ЗША. Тут ён стаў рабінам яўрэйскай рады Бостана.

У 1935 годзе накіраваўся ў Палесціну, дзе вылучыў сваю кандыдатуру на пост галоўнага рабіна Тэль-Авіва.

У 1937 годзе заснаваў у Бостане школу «Майманідэс».

Пасля смерці бацькі ў 1941 годзе быў прызначаны кіраўніком Семінарыі ў Нью-Ёрку і заставаўся на гэтай пасадзе да сыходу ў адстаўку з прычыны хваробы ў 1985 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Ёзэф Доў Салавейчык (Yosef Dov Soloveitchik) (1903—1993)


| ?Ёзэф Доў Салавейчык — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Ёзэф Доў Салавейчык |  | Мошэ Салавейчык[d] |  | Хаім Салавейчык |  | Yosef Dov Soloveitchik[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Кароткая яўрэйская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 6004542 · BNC: a19667966 · BNE: XX5667112 · BNF: 136042484 · CiNii: DA00970186 · CONOR: 63109987 · GND: 120789736 · ISNI: 0000 0000 8108 9318, 0000 0000 7019 5764 · LCCN: n83027048 · NKC: jn20020408001 · NLA: 35512075 · NTA: 072466421 · NUKAT: n2009167688 · PTBNP: 1115263 · LIBRIS: 255469 · SUDOC: 055291783, 231807627 · VIAF: 29704380, 98660246, 52145911271527062952 |

 |
**Цэтанавы лік** — характарыстыка ўзгаральнасці дызельнага паліва, якая вызначае перыяд затрымкі гарэння рабочай сумесі (прамежак часу ад упырску паліва ў цыліндр да пачатку яго гарэння). Чым вышэй цэтанавы лік, тым менш затрымка і тым больш спакойна і плаўна гарыць паліўная сумесь.

Цэтанавы лік колькасна роўны аб'ёмнай долі цэтану, цэтанавы лік якога прымаюць за 100, у сумесі з α-метылнафталінам (цетанавы лік якога, у сваю чаргу, роўны 0), калі гэтая сумесь мае той жа перыяд затрымкі ўзгарання, што і падыспытнага паліва ў тых жа ўмовах.

Калі дызельнае паліва характарызуецца такой жа ўзгаральнасцю, вызначанай на вопытным рухавіку (ASTM D 613, EN 5165, ISO 5165, ГОСТ 3122), што і мадэльная сумесь гэтых двух вуглевадародаў, цэтанавы лік гэтага паліва лічыцца роўным працэнтнай долі цэтану ў гэтай сумесі. Чым ён больш, тым лепш узгаральнасць сумесі пры сцісканні.

Літаратура
----------

* Хімічны слоўнік навучэнца: Дапам. для вучняў / Б. Н. Качаргін, В. М. Макарэўскі, Л. Я. Гарнастаева, В. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 2003. — С. 270. — 287 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-12-0621-8.

Спасылкі
--------

* *Цетановое число (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 55062507 |
Аўтамагістраль
Рамонт асфальтавай дарогі
**Аўтамабільная дарога (дарога)** — частка  тэрыторыі, у тым ліку ў  населеным пункце, прызначаная для  руху  транспартных сродкаў і  пешаходаў , з усімі размешчанымі на ёй збудаваннямі ( мастамі,  пуцеправодамі, эстакадамі, надземнымі і падземнымі пешаходнымі пераходамі) і сродкамі арганізацыі  дарожнага руху, і абмежавана па шырыні вонкавым краем тратуараў або краем паласы адводу, якая забяспечвае ўнутрыдзяржаўныя і міжнародныя перавозкі пасажыраў і грузаў, злучае  населеныя пункты і асобныя аб'екты і з'яўляецца складовай часткай адзінай транспартнай сістэмы дзяржавы. Гэты тэрмін уключае таксама спецыяльна пабудаваныя часовыя дарогі, акрамя самавольна накатаных дарог.

Платныя аўтамабільныя дарогі
----------------------------

У многіх краінах існуюць таксама платныя аўтадарогі пры ўмове іх істотнага ўдасканалення і забеспячэння альтэрнатыўнага праезду транспартных сродкаў бясплатнымі аўтамабільнымі дарогамі. Яны будуюцца ў месцах з вельмі інтэнсіўным рухам і даюць магчымасць вадзіцелям скараціць час і шлях да канчатковага пункту.

Літаратура
----------

1. (руск.) *Бируля А. К.* Проектирование автомобильных дорог. ч. 1 — 2. — М. 1953—1954.
2. (руск.) *Арсеньев А. А. Бочин В. А. Иванов Н. Н.* Строительство автомобильных дорог, ч. 1. — М. 1955.
3. (руск.) *Иванов Н. Н.* Строительство автомобильных дорог, ч. 2. — М. 1957.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аўтамабільная дарога

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Сучаснай Украіны |
Кафедральны сабор Утрэхта. Скульптуры святых, знішчаныя падчас іканаборскага паўстання 1566 года ў Нідэрландах.
**Іканаборскае паўстанне** (нідэрл.: Beeldenstorm) — масавыя антыкаталіцкія беспарадкі, якія пракаціліся па шэрагу раёнаў Фландрыі ў жніўні 1566 года. Паслужылі пралогам Васьмідзесяцігадовай вайны. Завадатарам беспарадкаў, якія пачаліся 11 жніўня, быў Амбруаз Вілье. 22 жніўня беспарадкі і хваляванні ахапілі Антверпен. Аднак у Люксембурге і Артуа былі сфармаваны атрады апалчэнцаў, якія выступілі супраць пагромаў. Падчас паўстання шкода была нанесены 5500 цэрквам і манастырам. Пасля таго як штатгальтар Маргарыта Пармская заявіла 25 жніўня пра прыпыненне дзеяння інквізіцыі і легалізаванне кальвінізму, паўстанне пайшло на змяншэнне. Аднак карная экспедыцыя герцага Альбы, якая рушыла ў наступным годзе, ізноў ускалыхнула краіну.

Літаратура
----------

* Іканаборскае паўстанне 1566 // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. С. 190.
* *Чистозвонов А. Н.* Нидерландская буржуазная революция XVI века. — М.: Издательство Академии Наук СССР, 1958.
Розныя віды жаночай ніжняй бялізны
**Жаночая ніжняя бялізна** — інтымная жаночая вопратка, апранаецца на голае цела.

Паходжанне
----------

Першыя спробы стварыць ніжнюю бялізну былі ў Старажытным Егіпце і Грэцыі. Насцёгнавую павязку насілі мужчыны, жанчынам даводзілася прапускаць паміж ног тканіну і мацаваць яе да поясу, што хавала сцёгны. У Старажытным Рыме насілі тунікі, на якую апраналі плашч або тогу. Для складнасці грудзей і сцёгны абмотвалі бінтамі. Жанчыны выкарыстоўвалі скураныя нагрудныя павязкі, якія чымсьці нагадвалі сучасны бюстгальтар. У сярэднія стагоддзі жанчыны насілі ніжнюю кашулю з лёну, бавоўны або поўсці з доўгімі рукавамі - камізу. У эпоху Адраджэння просты крой замяняецца ўскладненым, дадаецца шнуроўка і павялічваецца ступень аздаблення. 

З другой паловы XX стагоддзя дэманстрацыя ніжняй бялізны на публіцы становіцца нормай. Ніжняя бялізна носіць эстэтычны характар, пераходзячы ў твор мастацтва. Французскі мадэльер Шанталь Тамас прапанавала канцэпцыю «верхняй ніжняй бялізны» - ніжняя бялізна, як і іншыя віды адзення, стала сродкам самавыяўлення.

Віды
----

* Бюстгальтар

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX528149 · BNF: 12108634h · GND: 4241802-1 · LCCN: sh85077205 · LNB: 000145989 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ікла.

**Ікла** (эст.: Ikla) — вёска ў воласці Хяэдемеэсте, павеце Пярну, Эстонія. Знаходзіцца на мяжы з Латвіяй.

Насельніцтва
------------

Колькасць насельніцтва на 31 снежня 2011 года склала 149 чалавек.

Геаграфічнае становішча
-----------------------

Ікла ляжыць на беразе заліва Пярну.

Вёска знаходзіцца на маршруце Віа-Балтыка (Еўрапейскі маршрут Е67), на эстонска-латвійскай мяжы, насупраць латвійскага горада Айнажы.
Таксама праз населены пункт праходзіць аўтадарога 331 (Ранаметса — Ікла).

Галерэя
-------

* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Land Board — 1990. Праверана 21 лістапада 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5401570'></a>
2. ↑  Дэпартамент статыстыкі Эстоніі — 1991. Праверана 10 лістапада 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3738605'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55560439'></a>
3. ↑  PC003: POPULATION, 31 DECEMBER 2011 by Sex and Place of residence (settlement)

Спасылкі
--------

* Valla koduleht  (эст.)
**Вукан Няманіч** (сербск.: Вукан Немањић; 1172—1207) — жупан Дыяклеі з 1196 да 1202 года; вялікі жупан Рашкі (Сербіі) з 1202 да 1204 года; князь Зэты з 1204 да 1207 года. Паходзіў з дынастыі Няманічаў.

Біяграфія
---------

Вукан быў сынам вялікага жупана (кіраўніка) Рашкі — Стэфана Немані, які ў 1196 годзе зрабіў Вукана жупанам Дыяклеі (Дуклі). Пасля 1199 Вукан пачынае ўсталёўваць палітычныя адносіны з папскім Рымам і каралеўствам Венгрыя. Свае перамовы Вукан вёў праз Іаана, архібіскупа Антыварыйскага. Мэтай яго было атрымаць ад Папы Рымскага права на Сербію. Наўзамен Вукан абяцаў падпарадкаваць Сербскае княства Рыму.

У той жа час Вукан дамовіўся з Імрэ, каралём Венгрыі, пра падтрымку з яго боку. Імрэ, у сваю чаргу, спадзяваўся ўсталяваць пратэктарат трэба ўсёй тэрыторыяй Сербіі. У 1202 годзе Вукан пачаў дзейнічаць. Яму ўдалося зрынуць свайго брата Стэфана II з прастола з дапамогай венгерскай арміі. Аднак, неўзабаве супраць венгерскага ўмяшання выступіў Калаян, імператар Балгарыі. У 1203 годзе ён разбіў армію Вукана пад горадам Ніш. Гэтым скарыстаўся Стэфан II, які вярнуў сабе ўладу над вялікай жупаніяй. У якасці прымірыцеля братоў выступіў Сава (Растка), старэйшы брат Стэфана і Вукана. З прычыны гэтага Вукан стаў князем Зэты на поўдні дзяржавы.

Сям’я
-----

1. Жонка (імя невядома)

Дзеці:

* Джурджэ
* Стэфан
* Дзмітрый

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Georges Castellan, Histoire des Balkans, XIVe-XXe siècle, éditions Fayard (ISBN 2-213-60526-2)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вукан Няманіч


| ?Вукан Няманіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Стэфан Неманя |  | Завіда[d] |  | Ураш I Вуканавіч[d] |  | Марка Вуканавіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Вукан Неманіч |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Анастасія Сербская[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · Rodovid |
**Вульгары́зм** (лац.: vulgaris — простанародны) — грубае, лаянкавае слова ці выраз, якія ўжываюцца ў паэзіі для сацыяльна-палітычнай або маральнай характарыстыкі пэўнай асобы. Вульгарызмы знаходзяцца за межамі літаратурнай лексікі, таму карыстацца імі трэба надзвычай асцярожна.
Часам паэт звяртаецца нават да нецэнзурнага слова, якое на пісьме замяняецца шматкроп'ем, але даволі лёгка ўгадваецца чытачамі:

> 
> Выграбаем конскія яблыкі з дому
> Шуфлямі і качэргамі…
> Сацыялізм — ня догма.
> Сацыялізм — энэргія!
> Плюс (!)
> электрыфікацыя ўсёй дзяржавы,
> Каб зводдаль было відно:
> Хто служыць і робіць
> дзяржаўную справу,
> А хто вырабляе…
> 

(У. Някляеў. «Наскрозь»)

Гл. таксама
-----------

* Абсцэнная лексіка
* Вульгарнасць

Літаратура
----------

* Рагойша, В. П. Паэтычны слоўнік / В. П. Рагойша. — 3-е выд. дап. і дапр. — Мінск, 2004.
* Рагойша, В. П. Тэорыя літаратуры ў тэрмінах / В. П. Рагойша. — Мінск, 2001.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вульгарызм
Ікар і Дэдал
**Ікар** (стар.-грэч.: Ἴκαρος) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалоііі. 

Паводле міфа, яго бацька Дэдал па загадзе крыцкага цара Мінаса пабудаваў лабірынт для Мінатаўра і дапамог Арыядне вызвалідь з лабірынта Тэсея, за што разам з Ікарам быў зняволены. Дэдал і Ікар зрабілі з пер'я і воску крылы, бацька даляцеў да Сіцыліі, а сын занадта наблізіўся да сонца, воск на крылах растапіўся, Ікар зваліўся ў мора і загінуў.

Вобраз Ікара, чалавека, які ўзляцеў да сонца, часта выкарыстоўваецца ў літаратуры, выяўленчым мастацтве, музыцы.

Бронзавая скульптура Ікара працы Яўгена Колчава. Размешчана ў мінскім кінатэатры «Перамога».

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ікар на Вікісховішчы |
**Ікас** — богаслужэбная песня, якая служыць праслаўленню святога або святкуемай царкоўнай падзеі. Ён уяўляе сабой складовую частку ранішняга канона, у якім змяшчаецца пасля шостай песні, а таксама акафіста, дзе ён чаргуецца з кандаком, з якім мае аднолькавы змест і ад якога адрозніваецца толькі большай шматслоўнасцю. Такім чынам, ікас уяўляе сабой разгорнутае развіццё тэмы, змешчанай у кандаку.

Літаратура
----------

* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 176. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.
**Дом Лабанава**, таксама *Дом Шчучкіна* — помнік архітэктуры мясцовага значэння па вуліцы Грэчаскай, 32 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці.

Гісторыя
--------

Мешчанін Мацвей Якаўлевіч Лабанаў у 1897 годзе пабудаваў аднапавярховы дом па вуліцы Грэчаскай, 32. Станам на 1906 год дом яшчэ быў у яго ўласнасці. Паводле адных дадзеных, у 1910 годзе, паводле іншых — у 1915 годзе, асабняк стаў уласнасцю Наталлі Дзмітрыеўны Шчукінай. Яе муж — лекар і стацкі саветнік Іван Паўлавіч Шчукін з пачатку XX стагоддзі быў ваенным лекарам у Таганрогу. Сям'я выхоўвала трох дзяцей. Адзіны сын — Павел — быў узведзены ў чын харунжага. У трыццацігадовым узросце ён трагічна загінуў у баі ва Усходняй Прусіі, яго бацька Іван Паўлавіч, ў пачатку лютага 1915 года дабраўся да поля бітвы і даставіў цела сына ў Таганрог. У 1921 годзе ў доме па вуліцы Грэчаскай, 32 знаходзіўся прытулак № 10. З 1992 года дому прысвоены статус помніка архітэктуры, ён ахоўваецца законам.

Апісанне
--------

Фасад дома можна ўмоўна падзяліць на тры часткі. Над бакавымі часткамі размешчаныя фігурныя франтоны. Злева ад дома былі пабудаваны каваныя вароты з брамкай. У двары дома надбудавана невялікая вежа з гаўбцом. Ганак размешчаны па цэнтры. На фасадзе бачны некалькі скругленых вокнаў, будынак упрыгожваюць паўкалоны.

Зноскі
------

1. ↑  Дом Щучкина Архівавана 12 сакавіка 2017.
2. 1 2  Жилой дом//Комплекс застройки улицы Архівавана 12 сакавіка 2017.
3. 1 2  Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье"», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0
4. 1 2 3 4   Энциклопедия Таганрога
**«Казьянскі»** — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння ў Віцебскай вобласці Беларусі.

Створаны ў 1960 годзе на тэрыторыі Шумілінскага і Полацкага раёнаў для аднаўлення і падтрымання аптымальнай колькасці паляўніча-прамысловых відаў жывёл. У 1999 годзе створана *Дзяржаўная прыродаахоўная установа "Рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Казьянскі»*.

Агульная плошча заказніка 26 060 га. Плошча, пакрытая лесам, складае 78,8 % агульнай плошчы. Тэрыторыя заказніка характарызуецца разнастайнасцю экалагічных сістэм і ўнікальнасцю прыродных комплексаў. Мазаічны комплекс вярховых і пераходных балот, якія чаргуюцца з пясчанымі выдмамі, дзе растуць хваёвыя і бярозавыя лясы, іх змяняюць нізінныя балоты, блакітная роўнядзь вялікіх і малых азёр. Сярод бярозавых і альховых лясоў можна сустрэць фрагменты старых дубраў, якіх некалі тут было шмат. Лясы заказніка не кранутыя чалавекам з-за іх цяжкадаступнасці.

Галоўная рачная артэрыя гэтай тэрыторыі — рака Обаль з двума прытокамі (Ценіца і Глыбачка) нясе свае воды ў Заходнюю Дзвіну. Асноўная роля ў фарміраванні комплексаў верхавых і пераходных балот належыць азёрам, самыя буйныя з якіх Мошня, Расалай і Красамай. Усе яны маюць нізкія забалочаныя берагі і зарастаюць воднай расліннасцю.

Сельскагаспадарчыя землі (ралля, сенажаці і выганы) складаюць усяго толькі 3 % ад агульнай плошчы тэрыторыі заказніка. Паколькі ў заказніку пераважаюць забалочаныя лясы, лесакарыстанне тут абмежаванае. Тэрыторыя заказніка з’яўляецца традыцыйным месцам збору грыбоў і ягад мясцовым насельніцтвам.

На гнездаванні ў заказніку адзначана 175 відаў птушак, 44 віды занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.

Асаблівасці фаўны заказніка абумоўлены наяўнасцю разнастайных месцаў пражывання. Занесеныя ў Чырвоную кнігу віды млекакормячых фарміруюць тут даволі ўстойлівыя групоўкі: барсук, рысь, буры мядзведзь.

Група рэдкіх і знікаючых вышэйшых раслін, якія ўключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, даволі шматлікая і прадстаўлены 21 відам. Акрамя іх тут сустракаецца шмат рэдкіх відаў мохападобных.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 11.11.1999 г. № 1765 "Об образовании республиканского ландшафтного заказника «Козьянский»  (руск.)
3. ↑  Сайт Шумілінскага райвыканкама Архівавана 4 сакавіка 2016.  (руск.)

Літаратура
----------

* Леса-балотны комплекс «Казьяны» // Скарбы прыроды Беларусі = Treasures of Belarusian Nature [Выяўленчы матэрыял]: тэрыторыі, якія маюць міжнароднае значэнне для захавання біялагічнай разнастайнасці / аўт. тэксту і фота А. В. Казулін [і інш.]. — Мн. 2005. — С. 130—135.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar2273809 · БАП: 145934 |
**Дом Лакіераў** — помнік гісторыі і архітэктуры, які размяшчаецца па вуліцы Грэчаскай, 42 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці.

Гісторыя
--------

У пачатку XIX стагоддзя гэта дом, пабудаваны ў цагляным стылі, быў уласнасцю Івана Андрэевіча Варвацы. Вядома, што калі Аляксандр I наведваў Таганрог, на гэтай пляцоўцы знаходзіліся драўляныя стайні для яго коней. Яны былі пабудаваны за сродкі горада. На гэтай жа тэрыторыі размясціліся лейб-гвардзейцы казачага палка пры двары.

З гэтым домаўласніцтвам злучана гісторыя жыцця некалькіх вядомых таганрогскіх сем'яў.

У другой палове XIX стагоддзя дом быў уласнасцю калежскага саветніка, правадыра дваранства Растоўскага павета Марка Мікалаевіча Варвацы (паводле іншых дадзеных — Варвакі). У 1836 годзе ён абвянчаўся з дачкой тытулярнага саветніка Сафіяй Дзмітрыеўнай Алферакі. У сям'і Варвацы былі 2 дачкі: Аляксандра і Алена. Аляксандра выйшла замуж за прыдворнага грэчаскага караля Папудова, а Алена стала жонкай Аляксандра Барысавіча Лакіёра — аўтара «Рускай геральдыкі». Кніга выйшла ў 1854 годзе, і яе аўтар за гэту працу быў ганараваны Дзямідаўскай прэміі.

Паводле статыстычных дадзеных, на 1 студзеня 1860 года дом займаў плошчу 903 квадратных сажняў.

Аляксандр Лакіер памёр у 1870 годзе, а яго жонка Алена — у 1915 годзе. У шлюбе Аляксандра і Алены Лакіераў нарадзіліся пяцёра дзяцей: сыны Марк, Іван, і дочкі Сафія, Аляксандра і Алена (паводле іншай версіі — Марыя).

У 1910 годзе ў гэтай доме была размешчана талака стывадараў, у 1918 — жаўнерні атрада Чырвонай арміі. У 1920-я гады на дваровай тэрыторыі была наладжана праца фабрыкі «Гальванаэлемент». У наш час гэта жылы дом, які з 1992 года ахоўваецца законам як помнік архітэктуры.

Апісанне
--------

Двухпавярховы дом, фасад якога ўпрыгожваюць сандрыкі і ляпны арнамент. Першапачаткова быў пабудаваны ў цагляным стылі, у 1872 годзе быў перабудаваны ў стылі бязордэрнага класіцызму.

Зноскі
------

1. 1 2  Жилой дом. Комплекс застройки улицы Архівавана 12 сакавіка 2017.
2. 1 2 3 4 5 6   Энциклопедия Таганрога
3. 1 2 3 4  Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье"», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0
4. 1 2 3  Дома Лакиеров Архівавана 12 сакавіка 2017.
**Юрэ́лі** (трансліт.: *Jureli*, руск.: Юрели) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.

За 51 км на захад ад Воранава, на р. Радунька.

Гісторыя
--------

Вядомы з канца 17 ст. як паселішча татараў у Лідскім павеце Віленскага ваяв. ВКЛ, уладанне Якуба Табелевіча (1690). Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Віленскай, з 1797 г. Літоўскай, з 1801 г. Гродзенскай, з 1842 г. Віленскай губернях. У 2-й пал. 19 ст. вёска ў Радунскай вол. Лідскага павета Віленскай губ. у 1870 г. 8 рэвізскіх душ казённых сялян-аднадворцаў. Паводле перапісу ў 1897 г. фальварак, 16 жыхароў; у 1905 г. ваколіца, 83 жыхары, 131 дзес. зямлі. 3 1921 ў складзе Польшчы, у Лідскім павеце Навагрудскага ваяв. ваколіца ў Эйшышыскай гміне, 15 двароў, 114 жыхароў. 3 лістапада 1939 г. ў БССР. 3 4.12.1939 г. ў Лідскім павеце Баранавіцкай вобл. з 15.1.1940 г. ў Радунскім раёне. З канца чэрвеня 1941 г. да сярэдзіны ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. 3 20.9.1944 г. ў Гродзенскай вобл. з 25.12.1962 г. ў Воранаўскім раёне. У 1960 г. 155 жыхароў, у 1970 г. 122 жыхары, у Чыжунскім, з 11.2.1972 г. ў Доцішскім сельсавеце.

Насельніцтва
------------

* 2004 — 23 гаспадаркі, 32 жыхары
* 2014 — 13 гаспадарак, 27 жыхароў

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: энцыклапедыя. Т. 9. Гродзенская вобласць. Кн. 1 / рэдкал.: У. Андрыевіч і інш. — Мн.: БелЭн, 2015. ISBN 978-985-11-0839-4.

| ⛭**Доцішскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Доцішкі |
| Вёскі | Адвернікі ·  Алякшышкі ·  Бялюнцы ·  Бярозаўка ·  Гатуўка ·  Гінэлі ·  Енчы ·  Ківанцы ·  Лебеднікі ·  Любянцы ·  Мацюнцы ·  Міцканцы ·  Мяжанцы ·  Навасады ·  Нача ·  Некрашунцы ·  Павіланцы ·  Парадунь ·  Постаўкі ·  Пузелі ·  Радзюнцы ·  Роўбішкі ·  Сабалюнцы ·  Салапяцішкі ·  Смільгіні ·  Сушышкі ·  Чыжуны ·  Шаўры ·  Юрэлі |
| Хутары | Каркуцяны ·  Кудаюнцы ·  Сербінішкі ·  Стамяроўшчына ·  Тальманты |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Марцінкявічус.

**Ёнас Марцінкя́вічус** (літ.: Jonas Marcinkevičius; 26 снежня (13 снежня) 1900, Радзівілішкі, Шавельскі павет, Ковенская губерня, Расійская імперыя — 31 ліпеня 1953, Вільнюс, СССР) — літоўскі пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў шматдзетнай сям'і. Вучыўся ў школе пры чыгунцы. У 1914—1919 — працаваў чыгуначнікам. У 1919 добраахвотнікам уступіў у літоўскую армію. Па нявысветленых прычынах дэзерціраваў і збег у Польшчу. Пасля вяртання на радзіму, быў арыштаваны і прысуджаны ваенным трыбуналам да пажыццёвага зняволення. З-за таго, што ён быў на момант арышту непаўналетнім, пажыццёвае зняволенне замянілі на 10 гадоў турмы. З 1921 па 1931 адбываў пакаранне. Працаваў у турэмнай бібліятэцы, шмат чытаў, пачаў пісаць апавяданні, вершы, раманы.

Пасля выхаду на свабоду жыў у Каўнасе, займаўся журналістыкай і літаратурнай творчасцю. Супрацоўнічаў са штотыднёвікам «Lapas» і штодзённай газетай «Lietuvos žinios».

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Служыў у 1942—1945 гдах у шэрагах Савецкай Арміі ў 16-й стралковай дывізіі.

Пасля вайны супрацоўнічаў з літоўскімі газетамі «Tėvynė šaukia», «Tiesa», «Tarybų Lietuva». З 1945 жыў у Вільнюсе, працаваў у газетах «Tiesa» («Праўда»), «Valstiečių laikraštis» («Сялянская газета»), «Literatūra ir menas» («Літаратура і мастацтва»). Аўтар артыкулаў, нарысаў і эсэ на розныя тэмы жыцця рэспублікі.

Магіла
Памёр у 1953 годзе. Пахаваны на вільнюскіх могілках Расу.

Творчасць
---------

Друкаваўся з 1925 года. Аўтар рэалістычных раманаў «Ён павінен памерці», «Беньямінас Кардушас» (абодва 1937), «Нёман разліўся» (1939), зборніка апавяданняў «Срэбныя званы» (1938) і інш. У Другую сусветную вайну пісаў патрыятычныя нарысы і апавяданні (зборнікі «Адпомшчу», 1942; «Зорка», 1943). У пасляваенныя гады выступіў як драматург (п'есы «Кавалюнасы», паст. 1947; «Па шырокім бальшаку», «Сям'я Шылгалісаў», абедзве 1948).

Зноскі
------

1. 1 2  Марцинкявичюс Йонас // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 26 лютага 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 129871605 · ISNI: 0000 0001 0954 3616 · LCCN: n2019008138 · NUKAT: n2008135872 · SUDOC: 263356256 · VIAF: 10936677 |

 |

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Фрэска з дому Лівіі.
**Дом Лівіі** (італ.: Casa di Livia) — антычны будынак на Палаціне ў Рыме, які належала, меркавана, жонцы імператара Аўгуста, Лівіі.
На сённяшні дзень лічыцца, што дом Лівіі ўваходзіў у комплекс будынкаў дому Аўгуста.

Дом быў раскапаны яшчэ ў 1869 годзе П'етра Роза па даручэнні Напалеона III і на заснаванні некаторых фрагментаў свінцовых труб, на якіх звычайна паказвалася імя гаспадара дому, было меркаванне, што гэта быў дом Лівіі. Будынак быў пабудавана ў канцы першага стагоддзя да н. э. Сцены дому ўпрыгожаны фрэскамі ў другім стылі насценнага жывапісу, з выявай сфінксаў, кандэлябраў, сцэна з міфалагічнымі персанажамі Іо і волата Аргаса, гірлянды з садавіны, кветак і лісця.

У доме можна адрозніць наступныя памяшканні: 11 маленькіх пакояў-кубікул, трыкліній, таблінум, атрыум.

Гл. таксама
-----------

* Віла Лівіі ў рымскім квартале Прыма-Порта.

Літаратура
----------

* Haus des Augustus, Haus der Livia und Apollotempel
* Gianfilippo Carettoni: *Das Haus des Augustus auf dem Palatin*, Mainz 1983, ISBN 3-8053-0755-1.
* Adolf Hoffmann, Ulrike Wulf: *Die Kaiserpaläste auf dem Palatin in Rom. Das Zentrum der römischen Welt und seine Bauten*, Mainz 2004, ISBN 3-8053-3325-0.
* Giulio E. Rizzo: *Le pitture della 'Casa di Livia'*. Roma, Istituto Poligrafico dello Stato, 1936. (Monumenti della pittura antica scoperti in Italia 3 : Roma ; 3)
**Microsoft Bob** — графічная абалонка для аперацыйных сістэм Windows 3.1, Windows 95 і Windows NT, якая была выпушчана кампаніяй Microsoft 10 сакавіка 1995 як больш простая альтэрнатыва стандартнаму Program Manager. У асяроддзі Bob сістэма прадстаўлялася ў выглядзе дома з некалькімі пакоямі, а ўзаемадзеянне з праграмамі ажыццяўлялася праз інтуітыўна-зразумелыя дзеянні: карыстальнік мог выбраць гадзіннік на шафе, каб паставіць будзільнік, або блакнот на стале, каб пачаць рэдагаваць тэкставы дакумент.
Праграма дазваляла дадаваць новыя пакоі, а таксама прадметы і ўпрыгожванні для іх, і выбіраць стыль жылля сярод некалькіх варыянтаў: сучасны, рэтра альбо сярэднявечны.

Планавалася, што Microsoft Bob будзе мець сваю праграмную экасістэму, але з-за нізкай папулярнасці інтэрфейса была выпушчана толькі адна праграма для яго: *Microsoft Great Greatings* для дызайну віншавальных картак.

Праграма не здолела атрымаць шырокае распаўсюджанне сярод карыстальнікаў Windows і была знята з продажу ў пачатку 1996. Некаторыя элементы абалонкі перажылі яе правал і з'яўляліся ў іншых прадуктах Microsoft: віртуальны дапаможнік-праваднік па дому, сабака Ровер, з'яўляўся ў Windows XP, а падобныя дапаможнікі былі дададзены да Microsoft Office 97. Дызайн шрыфту Comic Sans таксама быў натхнёны стылем Microsoft Bob, але ў самой праграме ён не выкарыстоўваўся.
**Цэфеі́ды** — фізічныя пераменныя зоркі, перыядычная змена бляску якіх абумоўлена пульсацыяй верхніх слаёў. 

Змена бляску зоркі δ Цэфея
Гэта вельмі яркія пераменныя зоркі-гіганты і звышгіганты класаў *F* і *G*. Бляск іх плаўна змяняецца ад 0,5 да 2 зорных велічынь. Перыяд змены бляску складае ад 1,5 да 70 сутак. Назва паходзіць ад зоркі δ Цефея — адной з найбольш тыповых для гэтага класа пераменных зорак.

Адначасова з бачнай зорнай велічынёй у цэфеід мяняецца іх спектр і тэмпература (у сярэднім на 1500 градусаў). Перыяд пульсацый зоркі адваротна прапарцыянальны сярэдняй шчыльнасці яе рэчыва. Цэфеіды з большай масай маюць большую свяцільнасць, большы радыус, але меншую шчыльнасць і, адпаведна, большы перыяд пульсацыі, г. зн. цэфеіды маюць важную залежнасць «перыяд—свяцільнасць». Гэта залежнасць апісваецца выразам:
{\displaystyle M\_{v}=-1,01-2,79\log(P)}
, дзе *Р* — перыяд змены бляску ў сутках, а *М* — сярэдняя абсалютная зорная велічыня. Такім чынам, па вядомым з назіранняў перыядзе можна вызначыць абсалютную зорную велічыню ці свяцільнасць зоркі. Пры параўнанні яе з бачнай зорнай велічынёй, атрыманай з назіранняў, можна вызначыць адлегласць да цэфеіды. Высокая свяцільнасць і пераменнасць бляску даюць магчымасць выявіць цэфеіды на адлегласці да 20 Мпк. Іх назіраюць у найбліжэйшых галактыках і такім чынам вызначаюць адлегласці да гэтых зорных сістэм.

Цэфеіды вобразна называюць маякамі Сусвету. Цяпер у нашай Галактыцы вядома звыш 800 цэфеід

Літаратура
----------

* Астраномія: падруч. для 11-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання / І. В. Галуза, У. А. Голубеў, А. А. Шымбалёў; пер. з рус. мовы Т. К. Слауты. — Мн.: Адукацыя і выхаванне, 2015. — 224 с.: іл. ISBN 978-985-471-765-4.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4240327-3 · Microsoft: 150739758 |
**Microsoft Tag** — двухмерны каляровы штрыхкод (High Capacity Color Barcode — HCCB), распрацаваны Microsoft для кадавання даных у 2D «штрых-код». Microsoft Tag выкарыстовывае кластары каляровых трыкутнікаў замест квадратных пікселяў, якія звычайна асацыююцца з 2D штрых-кодамі або QR-кодамі. Быў спецыяльна распрацаваны для распазнання пры дапамозе фотакамер, убудаваных у мабільныя тэлефоны. Прызначаны для хуткай ідэнтыфікацыі і атрымання на прыладу загадзя падрыхтаванай інфармацыі, прывязанай да кода і якая захоўваецца на серверы кампаніі Microsoft.

Microsoft Tag
Методыкі апрацоўкі малюнкаў дазваляюць дэкадаваць нават расфакусаваныя здымкі, зробленыя з выкарыстаннем аб’ектываў з нерухомай, сфакусаванай на бясконцасць оптыкай, уласцівых большасці сотавых тэлефонаў.

Шчыльнасць дадзеных павялічваецца за кошт выкарыстання палітры з 4 або 8 колераў для трохвугольнікаў, хоць HCCB таксама дазваляе выкарыстоўваць чорна-белы колер, калі гэта неабходна.
**Ікі** (яп.: 壱岐島 *Ікі-но сіма*) — японскі востраў у Цусімскім праліве, у 20 км ад берагоў Кюсю; адміністрацыйна ўваходзіць у прэфектуру Нагасакі. Галоўны населены пункт на востраве — горад Ікі.

Геаграфія
---------

Ікі — вулканічны востраў у Цусімскім праліве паміж Цусімай і Кюсю. Плошча вострава — 138,5 км²; максімальная адлегласць ад паўночнага берага да паўднёвага — 17 км, ад заходняга да ўсходняга — 15 км. Найвышэйшы пункт — патухлы вулкан Такэнацудзі (яп.: 岳ノ辻), 213 м над узроўнем мора. Апошняе вывяржэнне Такэнацудзі было 0,6—0,9 мільёнаў гадоў назад; тым не менш, на востраве існуюць гарачыя крыніцы.

Дзякуючы галіне цёплай плыні Курасіа, на Ікі мякчэйшы клімат, чым на асноўных астравах Японіі на той жа шыраце.

Зноскі
------

1. ↑  *Nagaoka Shinji, Nakagawa Hideaki.* Eruptive History of Takenotsuji Volcano in the Iki Island, Western Japan // *Bulletin of Faculty of Education, Nagasaki University*. — 2003. — № 69. — ISSN 1345-1359. Архівавана з першакрыніцы 10 жніўня 2020.

Спасылкі
--------

* Сайт адміністрацыі горада Ікі  (яп.)
**Microstoma floccosum** — від аскамікотавых грыбоў сямейства *Sarcoscyphaceae*. Мае характэрныя варонкападобныя пладовыя целы ярка-чырвонага колеру. Расце ў ЗША і Азіі.

Распаўсюджанне і экалогія
-------------------------

Грыб адкрыты ў ЗША, Японіі, Кітаі , Індыі. Расце рассеяна або групамі на драўніне, якая звычайна часткова закапана ў зямлю. Аддае перавагу дубу (*Quercus*) і карыі авальнай (*Carya ovata*).

Апісанне
--------

Дыяметр чашападобных або варонкападобных пладовых цел 0,5-0,8 см у дыяметры; у маладым узросце краі чашачкі загнуты ўнутр. Як унутраная, так і знешняя паверхні чашы ярка-чырвонага колеру. Вонкавая паверхня пакрыта жорсткімі белымі валасінкамі. Валаскі да 1 мм і больш, напаўпразрыстыя, таўстасценныя, цвёрдыя і больш-менш мечападобныя з простымі, рэзка зменшанымі асновамі. Яны злучаны з целам плоду ў месцы злучэння ўнутраных слаёў тканкі, якія называюцца медулярным і эктальным эксцыпулумам. Калі валаскі ўступаюць у кантакт са шчолаччу 2 % раствора гідраксіду калію, тоўстыя сценкі аснавання воласа спачатку набракаюць у памерах, а затым раствараюцца, вызваляючы змесціва ўнутранага прасвету. Сцябло цыліндрычнай формы, ад 1 да 5 сантыметраў у даўжыню і ад 1 да 2 мм

Споры 20-30 на 14-16 мкм; аскі (споравыя клеткі) маюць памеры 300-350 на 18-20 мкм. Парафізы (стэрыльныя, вертыкальныя, базальна прымацаваныя ніткі ў гіменіі, якія растуць паміж аскамі) тонкія, злёгку патоўшчаныя на кончыку і ўтрымліваюць шмат чырвоных гранул.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  *Mushrooms and Other Fungi of the Midcontinental United States*. Bur Oak Guide (2nd ed.). Iowa City, Iowa: University of Iowa Press. 2008. ISBN 978-1-58729-627-7.
2. ↑  *Microstoma macrosporum stat. nov. a new taxonomic treatment of a vernal discomycete (Sarcoscyphaceae, Pezizales)*. 2000.
3. ↑  *Some new species and new records of discomycetes in China*. 1989.
4. ↑  *Chemical Reaction of the hairs of* Microstoma floccosum'**. 1973.**

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · Mycobank · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776972539 |
**Цюле́невыя астравы** (каз.: Түлен аралдары) — архіпелаг у паўночна-усходняй частцы Каспійскага мора на поўнач ад паўвострава Мангышлак. Уваходзіць у склад Казахстана. Агульная плошча — каля 130 км². Сталага насельніцтва няма.

Геаграфія
---------

Архіпелаг складаецца з 6 астравоў мацерыковага паходжання, якія месцяцца за 12,4 км ад паўночнага ўзбярэжжа паўвострава Мангышлак, за 138,4 км на паўночны захад ад горада Актау, 1715 км на паўднёвы захад ад Астаны і за 1888 км на паўднёвы ўсход ад Мінска. Самы вялікі востраў — Кулалы (68 км²).

Прырода
-------

Флора, характэрная для паўпустынь. Шмат птушак, каспійскія цюлені.

Спасылкі
--------

* Тапаграфічная карта
* Экспедыцыя на Цюленевыя астравы
* Таямніца вострава Кулалы Архівавана 4 верасня 2014.
* Рыбалка на востраве Кулалы
**Растоў-Галоўны** — вузлавая чыгуначная станцыя Растоўскага рэгіёна Паўночна-Каўказскай чыгункі, размешчаная ў горадзе Растове-на-Доне, адміністрацыйным цэнтры Растоўскай вобласці. Станцыя складаецца з двух вакзалаў — **Галоўны** і **Прыгарадны**, адкрыты ў 1962 годзе. У 2009 годзе завершана карэнная рэканструкцыя і рамонт будынка Прыгараднага вакзала.

Гісторыя
--------

Датай заснаваня растоўскага вакзала можна лічыць студзень 1876 года. Менавіта тады ён стаў агульным для трох чыгунак, што існавалі ў тыя гады, і прыняў першы цягнік. Для таго часу гэта было велізарны трохпавярховы будынак, пабудаваны выяўна «на выраст» з улікам перспектыў развіцця горада і транспартнага вузла.

Паўночна-Каўказская чыгунка заўсёды была адной з самых запатрабаваных пасажырскіх магістраляў краіны. Ужо ў канцы 1930-х гадоў на чарнаморскіх курортах і курортах Каўказскіх Мінеральных Вод адпачывалі сотні тысяч чалавек. Натуральна, лік перавезеных пасажыраў у гэтай сувязі рэзка ўзрастаў. Але Вялікая Айчынная вайна змяшала ўсе планы. Восенню 1941 года растоўскі вакзал быў разбураны пасля бязлітаснага паветранага налёту фашысцкай авіяцыі.

Будынак не разоў падпадаў дабудаванням, аднаўленню і рэканструкцыям. Першы «вялікі» растоўскі вакзал прастаяў больш за сто гадоў. У канцы 70-х гадоў XX стагоддзя будынак разабралі па частках для таго, каб вызваліць месца новаму вакзалу з гасцініцай-«гмахам».

Сучаснасць
----------

Апошняя рэканструкцыя вакзала была завершана ў 2004 годзе. Зала чакання месціць 600 пасадкавых месцаў, на першым пероне ўсталяваны лаўкі і кветкавыя кветнікі. Кветкі высаджаны і на Прывакзальнай плошчы.

У 2006 годзе праз растоўскі вакзал было адпраўлена больш 1,5 мільёна пасажыраў. Выручка ад продажу праязных дакументаў склала каля 606,5 мільёна рублёў.

Зноскі
------

1. ↑  Железнодорожные станции СССР. Справочник. — М.: Транспорт, 1981
2. ↑  Южный Регион: В Ростове завершена реконструкция пригородного вокзала

Спасылкі
--------

* Фатаграфія Прыгараднага вакзала Архівавана 4 сакавіка 2016.
* Расписание поездов по станции Ростов-Главный в Яндексе
* Расписание и наличие мест на сайте ОАО «РЖД»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Кратар.
Кратар Везувія
**Кра́тар вулка́на** (стар.-грэч.: κρατήρ — чаша) — чашападобнае ці лейкападобнае паглыбленне на вяршыні ці схіле вулканічнага конусу. Дыяметр кратара можа быць ад дзясяткаў метраў да некалькіх кіламетраў, а глыбіня ад некалькіх метраў да сотняў метраў. Кратары ўтвараюцца пры вулканічных вывяржэннях, у выніку падзення метэарытаў і пры буйных штучных выбухах. На дне кратара знаходзяцца адно ці некалькі жаролаў, праз якія на паверхню паступаюць лава і іншыя вулканічныя прадукты, якія ўздымаюцца з магматычнага ачага па вывадным канале. Часам дно кратара перакрыта лававым возерам ці невялікім новаўтвораным вулканічным конусам.

Гл. таксама
-----------

* Кальдэра
* Маар

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вулканічны кратар
* *Вулканічны кратар (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лісянскі.
**Юрый Фёдаравіч Лісянскі** (руск.: Ю́рий Фёдорович Лися́нский; 1 (12).4.1773, Нежын — 22.2(6.3).1837, Санкт-Пецярбург) — расійскі мараплавец украінскага паходжання, капітан 1-га рангу (1809).

Біяграфія
---------

У 1788 годзе скончыў Марскі кадэцкі корпус. Удзельнічаў у руска-шведскай вайне 1788-1790 гадоў, у 1790-1793 гадах служыў на Балтыйскім флоце. У 1793-1799 гадах плаваў на караблях і ўдзельнічаў у баявых дзеяннях брытанскага флота (у Паўночнай Амерыцы, Вест-Індыі, Індыі, Паўднёвай Афрыцы). Пасля вяртання ў Расію ўдзельнічаў у падрыхтоўцы і ажыццяўленні першай расійскай кругасветнай экспедыцыі (1803-1806) на караблях «Надзея» і «Нява», як камандзір «Нявы» (начальнікам экспедыцыі і камандзірам «Надзеі» быў І. Ф. Крузенштэрн). У жніўні 1803 года караблі выйшлі з Кранштата і да Гавайскіх астравоў ішлі агульным курсам. Далей «Надзея» накіравалася на Камчатку, а «Нява» — да Аляскі, дзе Лісянскі прабыў больш за год. На зваротным шляху караблі сустрэліся ў Кантоне і разам дасягнулі Паўднёвай Афрыкі, затым зноў разышліся. Пераход ад Кантона да Портсмута Лісянскі ўпершыню за гісторыю мараплаўства здзейсніў безперапынна. У жніўні 1806 года экспедыцыя вярнулася ў Кранштат. Экспедыцыя абследавала малавядомыя раёны Ціхага акіяна, зрабіла назіранні над марскімі цячэннямі, тэмпературай, удзельнай вагой вады, склала гідраграфічныя апісанні берагоў, сабрала шырокі этнаграфічны матэрыял. Пасля заканчэння экспедыцыі Лісянскі працягваў службу ў Балтыйскім флоце; у 1809 годзе выйшаў у адстаўку.

У гонар Лісянскага названы востраў, адкрыты ім у паўночна-заходняй частцы Гавайскіх астравоў, а таксама паўвостраў на паўночным узбярэжжы Ахоцкага мора і гара на Сахаліне.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14581359z · GND: 120936070 · ISNI: 0000 0000 8149 2182 · LCCN: n87803074 · NKC: js2009409756 · NTA: 242665063 · NUKAT: n2005035356 · LIBRIS: 221926 · SUDOC: 160329914 · VIAF: 69176111 |

 |
**Вулканічныя газы** — газы, якія вылучаюцца падчас і пасля вывяржэння з кратара, з расколін, размешчаных на схілах вулкана, з лававых патокаў і піракластычных парод. Вулканічныя газы, якія вылучаюцца падчас вывяржэнняў з кратара, называюцца эруптыўнымі, а ўсе астатнія, якія вылучаюцца ў перыяды спакойнай дзейнасці вулкана ў выглядзе струменьчыкаў і палымяных мас з асобных участкаў кратара або з паверхні лававых патокаў, фумарольнымі газамі. Эруптыўныя газы вызначаюць характар ​​выбуховых вывяржэнняў і ўплываюць на цякучасць вулканічных лаў; у іх складзе ўтрымоўваюцца пары H2O, H2, HCl, HF, H2S, CO, CO2 і невялікія колькасці лятучых злучэнняў, пераважна галагенаў з многімі хімічнымі элементамі. Фумарольныя газы (гл. фумаролы) — сумесь газаў, якія вылучыліся з лавы або піракластычных парод з захопленымі газамі з атмасферы і ўтворанымі з імі арганічнымі рэчывамі, якія знаходзіліся пад гарачымі лававымі патокамі або піракластычнымі адкладамі.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. вуліца Чэхава.
**Вуліца Чэхава** — вуліца ў цэнтральнай частцы горада Віцебска, у Кастрычніцкім раёне. Працягласць 300 метраў, ад вуліцы Леніна да берага Заходняй Дзвіны.

У 1950 годзе вуліца па рашэнні гарвыканкама перайменаваная ў гонар А. П. Чэхава.

На вуліцы знаходзіцца кінатэатр «Мір», Будынак былога мужчынскага духоўнага вучылішча, басейн «Маладосць», Віцебскі абласны музей Героя Савецкага Саюза Міная Піліпавіча Шмырова.

Літаратура
----------

* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вуліца Чэхава (Віцебск)
**Ікт** (лац.: ictus — націск) — моцнае месца ў вершы, на якое звычайна падае рытмічны націск. Паміж іктамі ў сілаба-танічным вершы знаходзяцца міжтактавыя інтэрвалы, якія займаюць адзін або два склады. Чаргаванне тых і другіх утварае метр верша. У трохскладовых памерах ікты, за рэдкім выключэннем, супадаюць з націскнымі складамі, у двухскладовых — часта не супадаюць (пірыхій, спандэй).

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.