**Нікалаус Бернхард Леон Пеўзнер** (30 студзеня 1902, Лейпцыг — 18 жніўня 1983, Лондан) — брытанскі гісторык мастацтва германскага паходжання, які спецыялізаваўся галоўным чынам на гісторыі архітэктуры. Больш вядомы як аўтар фундаментальнага 46-томнага сачынення «The Buildings of England» («Будынкі Англіі»), над якім працаваў з 1951 па 1974 год і якое лічыцца адной з найбольш значных мастацтвазнаўчых прац XX стагоддзя.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Лейпцыгу ў яўрэйскай сям’і футроўшчыка Гуга Пеўзнера і яго жонкі Ганны, якая эмігравала з Расіі. Пасля заканчэння школы Св. Фамы вывучаў гісторыю мастацтваў ва ўніверсітэтах Мюнхена ў Генрыха Вёльфліна, Берліна ў Адольфа Гольдшміта і Франкфурта-на-Майне ў Рудольфа Каўча. Пад кіраўніцтвам Вільгельма Піндэра ў 1924 годзе Пеўзнер абараніў у Лейпцыгу доктарскую дысертацыю пра барочных купецкіх дамах Лейпцыга. З 1924 па 1928 год быў памочнікам захавальніка Дрэздэнскай галерэі. У 1928 годзе напісаў артыкул пра італьянскае барока для энцыклапедыі пра еўрапейскае мастацтва «Handbuch der Kunstwissenschaft». З 1929 па 1933 год выкладаў у Гётынгенскім універсітэце, дзе вёў спецыяльны курс гісторыі архітэктуры і мастацтвы на англійскай мове.

У 1933 годзе, пасля прыходу да ўлады ў Германіі нацыстаў, быў вымушаны з прычыны свайго паходжання сысці ў адстаўку і ў тым жа годзе эміграваў у Вялікабрытанію, дзе пасля выкладаў ва ўніверсітэце Бірмінгема, а таксама пісаў артыкулы пра мастацтва для цэлага шэрагу выданняў і быў ацэншчыкам старадаўняй мэблі для антыкварных салонаў. Вядома, што ён рэзка адмоўна адносіўся да гітлерызму, але пры гэтым цалкам падтрымліваў імкненне нацыстаў стварыць «чыстае» мастацтва. У 1940 годзе быў на некалькі месяцаў арыштаваны. З 1942 па 1969 год выкладаў у Біркбеку Лонданскага ўніверсітэта, стаўшы прафесарам мастацтваў, таксама на працягу амаль трыццаці гадоў выкладаў у Кембрыджы, з 1968 года — таксама ў Оксфардзе, быў слэйдаўскім прафесарам[en] абодвух універсітэтаў.

З 1946 па 1950 год вёў тэлеперадачу пра мастацтва на канале BBC. У 1951 годзе пачаў працу над галоўнай працай свайго жыцця — «The Buildings of England» («Будынкі Англіі»). З 1953 года быў рэдактарам энцыклапедычнага выдання Penguin, «The Pelican History of Art series», некаторыя тамы якога цяпер прызнаюцца класікай мастацтвазнаўства. У 1957 годзе стаў адным з заснавальнікаў дабрачыннага Віктарыянскага таварыства, стаўшы ў 1964 годзе яго старшынёй; з 1960 па 1970 год уваходзіў у склад Нацыянальнага кансультатыўнага савета па мастацкай адукацыі.

Прызнанне
---------

У 1965 годзе ён быў абраны членам савета Брытанскай акадэміі, у 1967 годзе ўзнагароджаны Залатым медалём Каралеўскага інстытута брытанскіх архітэктараў.

Прыняўшы брытанскае грамадзянства ў 1946 годзе, Пеўзнер быў узнагароджаны Ордэнам Брытанскай імперыі ў 1953 годзе і быў пасвечаны ў рыцары ў 1969 годзе «за заслугі ў мастацтве і архітэктуры». У 1975 годзе атрымаў медаль Альберта.

Гл. таксама
-----------

* «T.D.» Кендрык

Зноскі
------

1. 1 2  Sir Nikolaus Pevsner // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2  Nikolaus Pevsner // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
3. ↑  Union List of Artist Names — 2011. Праверана 25 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
4. ↑  *Engel, Ute.* The Formation of Pevsner's art history: Nikolaus Pevsner in Germany 1902–33 // Reassessing Nikolaus Pevsner (англ.) / Draper, Peter. — Ashgate  (англ.) (бел. 2004. — ISBN 978-0-7546-3582-6.
5. ↑  Hugh Pearman, «Pevsner and the Nazis, round two: who and what did the great architectural historian want to be?» Архівавана 22 сакавіка 2016. 28 March 2010: Review of *Pevsner — the Early Life*, by Stephen Games — «full pre-edit version» of article published in *The Sunday Times*, 28 March 2010, as «Prepare to be Outraged».

Спасылкі
--------

* Артыкул у Encyclopedia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis · Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a10137087 · BNE: XX922692 · BNF: 12155285m · CONOR: 23543651 · GND: 118790692 · ISNI: 0000 0001 2138 7388 · LCCN: n80038464 · NDL: 00452666 · NKC: jn19990006509 · NLG: 217948, 90210 · NLP: A11514462 · NSK: 000009801 · NTA: 068344775 · NUKAT: n94200877 · PTBNP: 137847 · LIBRIS: 339926 · SUDOC: 030060117 · VIAF: 71429097 · ULAN: 500122213 |

 |