**Пагадненне аб асацыяцыі з Еўрапейскім Саюзам** (англ.: Association Agreement ці AA) - дагавор паміж Еўрапейскім Саюзам (ЕС) і дзяржавай - не сябрам ЕС, які стварае рамкі для супрацоўніцтва паміж імі. Да абласцей супрацоўніцтва звычайна адносяцца развіццё палітычных, гандлёвых, сацыяльных, культурных сувязяў і ўмацаванне бяспекі. Прававая базу такога пагаднення была створана па артыкуле №217 Дамовы аб функцыянаванні Еўрапейскага Саюза.

Тлумачэнне
----------

Першапачаткова пагадненне аб асацыяцыі было ўключана ў Рымскі дагавор у ЕЭС як спосаб забеспячэння будучага супрацоўніцтва з Вялікабрытаніяй. Першымі краінамі, якія падпісалі пагадненне аб асацыяцыі з Еўрапейскім Супольніцтвам былі Грэцыя і Турцыя у 1960 годзе.

Звычайна ЕС заключае пагадненне аб асацыяцыі ў абмен на абавязацельства палітычных, эканамічных, гандлёвых або судовых рэформаў у краіне. Затое краіна-падпісант можа атрымаць безпадатковы доступ да некаторых ці нават ўсіх рынкаў ЕС, сельскагаспадарчых прадуктаў і г.д. а таксама фінансавую або тэхнічную дапамогу. Пагадненне аб асацыяцыі можа ўключаць у сябе пагадненне аб свабодным гандлі (FTA) паміж ЕС і трэцяй краінай.

Пагадненне аб асацыяцыі павінны ратыфікаваць усе краіны-члены ЕС.

У найноўшай гісторыі такія пагадненні былі падпісаны ў рамках двух палітык ЕС Працэсу стабілізацыі і асацыяцыі (SAA) і Еўрапейскай палітыкі суседства (ENP). Краіны Балканскага паўвострава ўдзельнічаюць у першай. Другая палітыка распаўсюджваецца на міжземнаморскія краіны і краіны Усходняй Еўропы (уключаючы Паўднёвы Каўказ), за выключэннем Расіі, што настойвае на стварэнні чатырох агульных прастор. Звычайна глыбіня супрацоўніцтва з краінамі, якія падпісалі пагадненне аб асацыяцыі, менш, чым з паўнапраўнымі членамі ЕС.

Увогуле еўрапейская палітыка суседства ўключае супрацоўніцтва з такімі краінамі як Азербайджан, Алжыр, Арменія, Беларусь, Грузія, Егіпет, Ізраіль, Іарданія, Ліван, Лівія, Марока, Малдова, Палесцінская аўтаномія, Расія, Сірыя , Туніс і Украіна.

Пагадненні ЕС з трэцімі краінамі
--------------------------------

 Пагадненне аб зоне свабоднага гандлю з ЕС.
Дамовы з палажэннямі FTA
* Албанія SAA (2009)
* Алжыр AA (2005)
* Андора CU (1991)
* Егіпет AA (2004)
* Ісландыя EEA (1994)
* Ізраіль AA (2000)
* Іарданія AA (2002)
* Ліван AA (2006)
* Ліхтэнштэйн EEA (1994)
* Македонія SAA (2004)
* Марока AA (2000)
* Мексіка AA (2000)
* Нарвегія EEA (1994)
* Палесцінская аўтаномія AA (1997)
* Сан-Марына CU (2002)
* Паўднёвая Карэя FTA (2011)
* Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка AA (2000)
* Туніс AA (1998)
* Турцыя CU (1996)
* Фарэрскія астравы, аўтаномная частка Даніі (1997)
* Чылі AA (2003)
* Чарнагорыя SAA (2010)
* Швейцарыя FTA (1973)

Працягваецца ратыфікацыя
* Боснія і Герцагавіна SAA (падпісана 2008)
* Грузія AA і DCFTA (падпісана 2014)
* Калумбія FTA (падпісана 2012)
* Малдова AA і DCFTA (падпісана 2014)
* Перу FTA (падпісана 2012)
* Сербія SAA (падпісана 2008)
* Сістэма цэнтральнаамерыканскіх інтэграцый AA з палажэннямі FTA (падпісана 2012)
* Украіна AA і DCFTA (абедзве парафіраваны у 2012, AA падпісана 21 сакавіка 2014, DCFTA падпісана 27 чэрвеня 2014 года, ратыфікавана 16 верасня Украінай і Еўрапарламентам)

Працягваюцца перамовы
* Азербайджан AA
* Арменія AA
* Эквадор AA
* Індыя FTA
* Канада AA
* Меркасур AA
* Савет супрацоўніцтва краін арабскіх Персідскага заліва FTA
* Саудаўская Аравія FTA
* Сірыя AA

Зноскі
------

1. ↑  Вярхоўная Рада і Еўрапарламент ратыфікавалі Пагадненне аб асацыяцыі Украіны і Еўрасаюза

Спасылкі
--------

* Беларусь пакуль не гатовая да пагаднення аб асацыяцыі з ЕС