**Датэрміновае галасаванне** — гэта працэс, з дапамогай якога выбаршчыкі на выбарах могуць галасаваць да прызначанага дня выбараў. Датэрміновае галасаванне можа праводзіцца дыстанцыйна, напрыклад, праз галасаванне па пошце ці асабіста, звычайна на прызначаных участках для датэрміновага галасавання. Наяўнасць і тэрміны датэрміновага галасавання адрозніваюцца ў залежнасці ад юрысдыкцыі і тыпу выбараў. Мэта датэрміновага галасавання, як правіла, складаюцца ў тым, каб павялічыць яўку выбаршчыкаў.

Катэгорыі людзей, якія галасуюць датэрмінова, ўключаюць тых, хто будзе па-за выбарчага ўчастка ў перыяд выбараў, работнікаў выбарчых участкаў, работнікаў выбарчых кампаній, людзей з запланаванымі на той час медыцынскімі працэдурамі, а таксама прыхільнікаў рэлігійных абавязацельстваў і г.д.

Беларусь
--------

Датэрміновае галасаванне ў Беларусі рэгулюецца артыкулам 53 выбарчага кодэксу Рэспублікі Беларусь. Згодна з артыкулам, выбаршчык ці ўдзельнік рэферэндуму, які не мае магчымасці ў дзень выбараў ці рэфэрэндуму знаходзіцца па месцы свайго жыхарства, мае права не раней чым за пяць дзён да выбараў або рэферэндуму, прагаласаваць. У першы дзень датэрміновага галасавання скрыні для галасавання пламбуюцца або апячатваюцца. Пасля заканчэння кожнага дня датэрміновага галасавання старшыня ці намеснік старшыні ўчастковай камісіі заляпляе прарэз для апускання бюлетэняў у скрыні для галасавання лістом паперы. Старшыня ці намеснік старшыні і член участковай камісіі ставяць подпісы на гэтым аркушы. Ускрыццё проразі для апускання бюлетэняў у скрыні для галасавання робіцца штодня перад пачаткам датэрміновага галасавання старшынёй або намеснікам старшыні ўчастковай камісіі. Пры заклейванні і выкрыцці прарэзы для апускання бюлетэняў у скрыні для галасавання маюць права прысутнічаць назіральнікі, замежныя (міжнародныя) назіральнікі, прадстаўнікі сродкаў масавай інфармацыі. Захоўванне скрыні для галасавання забяспечваецца старшынёй участковай камісіі.

Датэрміновае галасаванне ў Беларусі актыўна выкарыстоўваецца на прэзідэнцкіх, парламенцкіх, мясцовых выбарах і рэферэндумах. На думку незалежных назіральнікаў датэрміновае галасаванне з’яўляецца асноўным інструментаў беларускіх уладаў для фальсіфікацый на выбарах.

Зноскі
------

1. ↑  Артыкул 53 выбарчага кодэксу РБ
2. ↑  Наблюдатели: Досрочное голосование на выборах превратилось в систему фальсификаций (руск.)(недаступная спасылка).  TUT.BY (15 лістапада 2019). Архівавана з першакрыніцы 15 лістапада 2019. Праверана 22 чэрвеня 2020.
3. ↑  «С первого дня досрочного голосования начинают накручивать явку» (руск.)(недаступная спасылка).  Naviny.by (13 лістапада 2019). Архівавана з першакрыніцы 30 лістапада 2020. Праверана 22 чэрвеня 2020.
4. ↑  Оппозиция фиксирует более 600 нарушений на выборах в Беларуси (руск.).  Deutsche Welle. Праверана 22 чэрвеня 2020.

| ⛭Выбары і перадвыбарныя кампаніі |
| --- |
| Інстытут выбараў | Прамыя выбары / Непрамыя выбары ·  Альтэрнатыўныя выбары / Безальтэрнатыўныя выбары ·  Канкурэнтныя выбары / Неканкурэнтныя выбары ·  Выбары па жэрабі |
| Узровень выбараў | Агульнанацыянальныя выбары (Парламенцкія выбары ·  Прэзідэнцкія выбары)  ·  Рэгіянальныя выбары ·  Муніцыпальныя выбары |
| Выбарчыя сістэмы | Выбарчыя сістэмы простай большасці ·  Прапарцыйныя выбарчыя сістэмы ·  Змяшаныя выбарчыя сістэмы ·  Метад Шульцэ |
| Выбарчая кампанія | Каляндар выбараў ·  Праймерыз ·  Вылучэнне кандыдатаў ·  Рэгістрацыя кандыдата ·  Агітацыйны перыяд ·  Паўторнае галасаванне ·  Паўторныя выбары ·  Кандыдаты ·  Выбарчы фонд ·  Палітычнае кансультаванне ·  Перадвыбарная агітацыя (Сустрэча з выбаршчыкамі)  ·  Выбарчы штаб ·  Выбарчае аб'яднанне ·  Партыйны спіс ·  Выбарчая камісія ·  Выбарчы бюлетэнь ·  Супраць усіх ·  Дзень цішыні |
| Галасаванне | Датэрміновае галасаванне ·  Дзень галасавання ·  Адзіны дзень галасавання ·  Эксіт-пол ·  Падлік галасоў ·  Працэнтны бар'ер  · Адкрытае галасаванне ·  Таемнае галасаванне |
| Выбарчае права | Аб'ектыўнае ·  Суб'ектыўнае (актыўнае, пасіўнае) |
| Парушэнні на выбарах | Укід бюлетэняў ·  Подкуп выбаршчыкаў ·  Карусель ·  Фатаграфаванне бюлетэня · Фальсіфікацыя вынікаў галасавання |
| Іншае | Абсентэізм ·  Псефалогія ·  Прадстаўнічая дэмакратыя ·  Рэферэндум ·  Крытыка інстытута выбараў ·  Маніпуляцыя грамадскай думкай ·  Джэрымендэрынг ·  Гнілыя мястэчкі ·  Паравоз ·  Парадокс Кандарсэ ·  Тэарэма Эроу ·  Галасаванне нагамі ·  Інтэрнэт-выбары ·  Выбарчы працэс ·  Ухваляльнае галасаванне |