**Рахіль Міхайлаўна Месерэр-Плісецкая** (творчы псеўданім — **Ра Месерэр**; 19 лютага [4 сакавіка] 1902, Вільня, Расійская імперыя — 20 сакавіка 1993, Масква, Расія) — савецкая актрыса нямога кіно, жонка {{нп3|Міхаіл Эмануілавіч Плісецкі|Міхаіла Плісецкага|ru|Плисецкий, Михаил Эммануилович}}, маці балерыны Маі Плісецкай і балетмайстраў {{нп3|Аляксандр Міхайлавіч Плісецкі|Аляксандра|ru|Плисецкий, Александр Михайлович}} і {{нп3|Азарый Михайлавіч Плісецкі|Азарыя Плісецкіх|ru|Плисецкий, Азарий Михайлович}}.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 4 сакавіка (19 лютага па старым стылі) 1902 года ў Вільні, ў яўрэйскай сям'і зубнога ўрача Мендэля Беркавіча (Міхаіла Барысавіча) Месерэра (1866-1942) і Сімы Майсееўны (народжанай Шабад, 1870-1929), у якой акрамя яе было яшчэ 9 дзяцей. Бацька паходзіў з Даўгінава, маці - з Антокаля. Усе дзеці М. Б. Месерэра атрымалі біблейскія імёны (Пніна, Азарый, Матаній, Майсей, Рахіль, Асаф, Элишева, Суламіф, Эмануіл, Амінадаў). У 1940 годзе ад другога шлюбу Міхаіла Месерэра нарадзілася яшчэ адна сястра Рахілі - Эрэла. Сярод братоў і сясцёр Рахілі ў далейшым таксама праславіліся {{нп3|Азарый Міхайлавіч Азарын|Азарый|ru|Азарин, Азарий Михайлович}}, {{нп3|Суламіф Міхайлаўна Месерэр|Суламіф|ru|Мессерер, Суламифь Михайловна}} і Асаф.

Рахіль Месэрэр скончыла ў 1925 годзе ВГІК (клас {{нп3|Леў Уладзіміравіч Куляшоў|Льва Куляшова|ru|Кулешов, Лев Владимирович}}). Яшчэ ў гады навучання выйшла замуж за {{нп3|Міхаіл Эмануілавіч Плісецкі|Міхаіла Плісецкага|ru|Плисецкий, Михаил Эммануилович}}, паклаўшы пачатак тэатральнай дынастыі Плісецкіх - Месерэр. У шлюбе нарадзілася трое дзяцей: Мая (1925—2015), {{нп3|Аляксандр Міхайлавіч Плісецкі|Аляксандр|ru|Плисецкий, Александр Михайлович}} (1931-1985) і {{нп3|Азарый Михайлавіч Плісецкі|Азарый|ru|Плисецкий, Азарий Михайлович}} (нар. 1937).

У першыя гады Савецкай улады здымалася на кінастудыях "Бухкино" і "{{нп3|Узбекфільм|Звезда Востока|ru|Узбекфильм}}". Апроч самога Узбекістана, здымалася ў Алтайскіх гарах, Калмыкіі і Украіне, дзе сгуляла ў фільме «Зямля кліча» («Дачка рабіна»). Кар'ера кінаактрысы Ра Месерэр была хуткаплыннай, бо яна прысвяціла сябе сям'і і мужу, якога суправаджала ў камандзіроўках на Шпіцберген, дзе ён быў генеральным консулам у Барэнцбургу і начальнікам вугальных руднікоў. 30 красавіка 1937 года Міхаіл Плісецкі быў арыштаваны, а ў пачатку сакавіка 1938 года была арыштаваная Рахіль. Дачку Рахілі, Маю Плісецкую, над якой навісла пагроза дзіцячага дома, удачарыла сястра {{нп3|Суламіф Міхайлаўна Месерэр|Суламіф|ru|Мессерер, Суламифь Михайловна}}, сын {{нп3|Аляксандр Міхайлавіч Плісецкі|Аляксандр|ru|Плисецкий, Александр Михайлович}} пасяліўся ў сям'і Асафа Месерэра.З успамінаў Маі Плісецкай:

> 
> 
> «Характар у мамы быў мяккі і цвёрды, добры і ўпарты. Калі ў трыццаць восьмым годзе яе арыштавалі і патрабавалі падпісаць, што муж шпіён, здраднік, дыверсант, злачынец, удзельнік змовы супраць Сталіна і іншае, і іншае – яна наадрэз адмовілася. Выпадак па тых часах гераічны. Ёй далі 8 гадоў турмы».
> 
> 
> 

Рахіль Месерэр першапачаткова была адпраўлена ў {{нп3|Бутырская турма|Бутырскую турму|ru|Бутырская тюрьма}} разам з трэцім дзіцём, якое толькі нарадзілася, а пасля прысуду як жонка {{нп3|Вораг народа|ворага народа|ru|Враг народа}} этапавана ў {{нп3|Акмолінскі лагер жонак здраднікаў Радзімы||ru|Акмолинский лагерь жён изменников Родины}}. У выніку шматлікіх клопатаў і прашэнняў праслаўленых брата і сястры — Асафа і Суламіфі Месерэр, у канцы лета 1939 года Рахіль была пераведзена на вольнае пасяленне ў Чымкент. У Чымкенце Месерэр працавала настаўнікам танцаў у адным з клубаў.

Вярнуцца ў Маскву Рахіль Месерэр-Плісецкай удалося за два месяцы да пачатку Вялікай Айчыннай вайны ў 1941 годзе. Пасля вызвалення яе акцёрская кар'ера была назаўжды спыненая.

Памерла ў Маскве ў 1993 годзе.

Фільмаграфія
------------

Файл:Ra Messerer(1927).jpgУ фільме "Другая жонка", 1927
* 1927 — «Вторая жена» (Узбекдзяржкіно, рэжысёр — {{нп3|Міхаіл Іванавіч Даронін (акцёр)|М. І. Даронін|ru|Доронин, Михаил Иванович (актёр)}})
* 1928 — «Пракажоная» (Узбекдзяржкіно, рэжысёр — А. М. Фрэліх)
* 1928 — «Даліна слёз» (1-я фабрыка Дзяржкіно, рэжысёр — А. Я. Разумны)
* 1928 — «Зямля заве» («Дачка рабіна», «Крык у стэпу», рэжысёр— У. У. Балюзек)
* 1929 — «Сто двадцать тысяч в год» (Міжрабпомфільм)
* Фільм (*назва не вядомая*) на тэму французскай рэвалюцыі. У гэтай карціне Рахіль Месерэр грала французскую кветачніцу.

Дакументальны фільм
-------------------

У 2007 годзе быў зняты дакументальны фільм пра Рахіль Месерэр "Зорка з боку», у якім выкарыстаны стужкі, што захаваліся ў {{нп3|Дзяржаўны фонд кінафільмаў Расійскай Федэрацыі|Дзяржфільмафондзе|ru|Государственный фонд кинофильмов Российской Федерации}}. Вытворчасць: ТК "Гамаюн« па замове тэлеканала "РЕН ТВ"; рэжысёр і аўтар сцэнарыя Фірдаўс Зайнутдзінаў, аператар Яўген Кутузкін, Тэкст чытае Ірына Апексімава. Выйшаў у эфір 12 верасня 2007 года на тэлеканале «Культура».


1. 1 2 3 4  *Плисецкая М. М.* Я, Майя Плисецкая…— М.: АСТ Москва, 2008. — 490 с.
2. ↑  Воспоминания Александра Мессерера **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 4 мая 2015. Праверана 5 верасня 2014.
3. ↑  У запісе аб шлюбе, даступнай на сайце яўрэйскай генеалогіі JewishGen.org (патрабуецца рэгістрацыя), паказваецца, што Мендаль Беркович Месерэр, ураджэнец мястэчка Даўгінава 29 гадоў, і Шыма Моўшаўна Шабад, ураджэнка Антокаля 24 гадоў, пабраліся шлюбам 19 студзеня 1895 года ў Вільні. Сіма Майсееўна Шабад ва ўсіх дакументах таго перыяду, у тым ліку ў запісе аб нараджэнні дачкі Рахілі, запісана як «*Шыма Моўшава Шабад*».
4. ↑  Госфильмофонд РФ **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2014. Праверана 25 лютага 2010.
5. ↑  Кинодокументы по истории Алтая Архівавана {{{2}}}.
6. ↑  Азарий Мессерер «Мама Ра. История семьи Мессерер» **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 20 красавіка 2015. Праверана 25 лютага 2010.
7. ↑  Фильм о борьбе девушки-изобретателя с консерваторами на текстильном производстве. Реж. Гирш Черняк. Актёры: В. Марецкая, Р. Мессерер, А. Чистяков
8. ↑   Документальный фильм «Звезда со стороны» (2007)
9. ↑  «Звезда со стороны»: Документальный фильм // Телеканал «Культура».