Ісаак Аскназій «Бацькі Майсея», 1891, Дзяржаўны Рускі музей.
**1891** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

Падзеі
------

Мікалай Багданаў-Бельскі  (руск.) (бел. «Новая казка», 1891, НММ РБ.
У 90-я гады ХІХ стагоддзя ў Мінск пераехалі жыць многія прафесійныя мастакі: Васіль Маас, акварэліст Эраст Сукоўскі, баталіст А. М. Папоў, а пазней Якаў Кругер, Л. Альпяровіч, І. Яроменка, Б. Адамовіч. Большасць з іх былі выхаванцамі расійскай Акадэміі мастацтваў, астатнія атрымалі мастацкую адукацыю ў рысавальных школах Масквы, Пецярбурга, Вільні, Кіева і Адэсы. Мастацкае жыццё ў горадзе актывізавалася.

Васіль Маас, выпускнік Акадэміі мастацтваў, служыў архітэктарам губернскага кіравання. Добра разумеючы, што адсутнасць мастацкіх навучальных устаноў у Мінску зачыняла шлях у мастацтва асноўнай масе мясцовай таленавітай моладзі, ён арганізаваў у Мінску малявальную школу па тыпу адэскай, якая лічылася тады лепшай. Для збору сродкаў зладзілі выставу карцін з прыцягненнем мясцовых мастакоў. Адкрылася яна 24 мая 1891 года ў залах Дваранскага сходу. Было прадстаўлена каля 100 карцін, у ліку якіх знаходзіліся творы Артура Бартэльса, Яна Матэйкі, І. Айвазоўскага, Эраста Сукоўскага, Яраслава Тышыньскага  (польск.) (бел. Мяшчэрскага. Эраст Сукоўскі экспанаваў на выстаўцы 18 эцюдаў у пейзажным і бытавым жанрах, у тым ліку пейзажы Палесся, возера Свіцязь: «Дарога ў палескіх балотах пад час завірухі», «Зімовая дарога па рацэ на Палессі», «Раніцай на пароме», «Сядзіба ў пінскіх балотах», «Па дарозе на возера Свіцязь» і іншыя.

Гэта была першая выстаўка прафесійнага выяўленчага мастацтва ў Мінску і ва ўсёй Беларусі. Яна паклала пачатак рэгулярнай выставачнай дзейнасці беларускіх мастакоў.

Аднак выстаўка не мела таго поспеху, на які разлічвалі арганізатары. Пасля пакрыцця выдаткаў засталася нязначная сума.

У канцы 1891 В. Ф. Маас стварыў мастацка-сталярную майстэрню, у якой не толькі бясплатна выкладаў, але і выдаваў вучням штотыдзень па 50 капеек са сваіх сродкаў, каб даць ім магчымасць хадзіць на заняткі. Для майстэрні было выдзелена памяшканне пры летнім тэатры ў гарадскім садзе. З надыходам летняга тэатральнага сезона майстэрня пазбавілася памяшкання і з-за адсутнасці грошай на наём іншага спыніла існаванне.

З’явіліся
---------

* Свята-Троіцкая царква, Бытча — помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю

Нарадзіліся
-----------

* 7 сакавіка — Якаў Балглей (пам. 1934), французскі мастак Парыжскай школы і гравёр, выхадзец з Беларусі
* 22 жніўня — Жак Ліпшыц (пам. 1973), французскі скульптар, выхадзец з Гродзенскай губерні
* Арон Касталянскі (пам. 1934), беларускі мастак. Сакратар Камісіі па вывучэнні мастацтва яўрэйскага аддзела Інстытута беларускай культуры (1927)

Галерэя
-------

* Вікенцій Леапольд Сляндзінскі «Партрэт Тадэвуша Багдановіча»Вікенцій Леапольд Сляндзінскі «Партрэт Тадэвуша Багдановіча»
* Адбітак. Віцебск, Прачысценская гара. Царква Прачыстай Багародзіцы.Адбітак. Віцебск, Прачысценская гара. Царква Прачыстай Багародзіцы.
* Выява Ісуса з хлебам і чашай. Надпіс: «1891 Г. Я. 6. Пожертвованная Ікон Васіліем Ф. Лемешевскім»Выява Ісуса з хлебам і чашай. Надпіс: «1891 Г. Я. 6. Пожертвованная Ікон Васіліем Ф. Лемешевскім»
* Казімір Альхімовіч «Выкарчоўка»Казімір Альхімовіч «Выкарчоўка»

Зноскі
------

1. ↑  *Марыя Грамыка.* Беларускі пейзажны жывапіс першай паловы ХХ стагоддзя. — Мінск: «Беларуская навука», 2011. — С. 155. — 168 с. — ISBN 978-985-08-1348-0.
2. ↑  Захар Шыбека. «Мінск. Старонкі жыцця дарэвалюцыйнага горада», 1990
3. ↑  «Культура і мастацтва»

Літаратура
----------

* *Шибеко 3. В. Шибеко С. Ф.* Минск: Страницы жизни дореволюционного города — Мн.: Полымя, 1990. — 352 с. [1] отд. л. карт.: ил. - 13 000 экз. — ISBN 5-345-00131-6. (руск.)

| ⛭Гады ў гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва |
| --- |
| XIX стагоддзе | 1872 • 1873 • 1874 • 1875 • 1876 • 1877 • 1878 • 1879 • 1880 • 1881 • 1882 • 1883 • 1884 • 1885 • 1886 • 1887 • 1888 • 1889 • 1890 • 1891 • 1892 • 1893 • 1894 • 1895 • 1896 • 1897 • 1898 • 1899 • 1900 |
| XX стагоддзе | 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 • 1906 • 1907 • 1908 • 1909 • 1910 • 1911 • 1912 • 1913 • 1914 • 1915 • 1916 • 1917 • 1918 • 1919 • 1920 • 1921 • 1922 • 1923 • 1924 • 1925 • 1926 • 1927 • 1928 • 1929 • 1930 • 1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935 • 1936 • 1937 • 1938 • 1939 • 1940 • 1941 • 1942 • 1943 • 1944 • 1945 • 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950 • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 • 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 |
| XXI стагоддзе | 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 |