**Іван Якаўлевіч Чумачэнка** (25 верасня 1904, с. Яфрэмаўка, цяпер Ахрыміўка Чугуеўскага раёна Харкаўскай вобласці Украіны — паваенны час) — удзельнік савецкага партызанскага руху ў Беларусі падчас 2-й сусветнай вайны, камандзір партызанскага атрада.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Бацька — Якаў Панцялеевіч Чумачэнка (1861—1933), маці — Марыя Іванаўна Лебядзенка (1863 — ?).

Скончыў трохгадовую сельскую школу ў Яфрэмаўцы. У 1919—1929 гадах працаваў у сельскай гаспадарцы ў Яфрэмаўцы. З 29 верасня 1939 года працаваў кавалём у калгасе «Вольны шлях».

У 1934 годзе ажаніўся з Яўгеніяй Рыгораўнай Калачнікавай (нар. 1912), у 1935 годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксандр.

У 1939 годзе як чырвонаармеец удзельнічаў у паходзе Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь, потым у савецка-фінскай вайне, аперацыі па далучэнні Бесарабіі і Паўночнай Букавіны да СССР. Дэмабілізаваны і вярнуўся дадому 25 лютага 1941 года.

Зноў мабілізаваны ў Чырвоную Армію 3 мая 1941 года. 19 ліпеня 1941 года трапіў у палон падчас баёў пад Смаленскам, уцёк з лагера ваеннапалонных, але яго злавілі. Змешчаны ў лагер ваеннапалонных у Красным, уцёк і адтуль, але каля Мінска зноў злоўлены. Змешчаны ў лагер ваеннапалонных у Мінску. Уцёк з мінскага лагера 19 кастрычніка 1941 года, хаваўся ў Кайшоўцы Карэліцкага раёна.

У Кайшоўцы 2 мая 1942 года арганізаваўся атрад «Золатава», пазней пры стварэнні Першамайскай брыгады названы атрадам «Першага мая». Арганізатарамі атрада былі лейтэнант Мікалай Заруднеў, чырвонаармеец Іван Чумачэнка, старшы сяржант Анатоль Кругаў і мясцовыя жыхары Іосіф Маладзецкі, Сямён Лапацкі. Камандзірам атрада быў лейтэнант Заруднеў, пасля яго гібелі — Чумачэнка. Чумачэнка быў камандзірам да ліпеня 1944 года, да расфарміравання Першамайскай партызанскай брыгады.

Пад асабістым камандаваннем Чумачэнкі ўзарвана 11 эшалонаў, знішчана і паранена 560 ваеннаслужачых праціўніка.

Пасля вызвалення Карэліч, працаваў загадчыкам камунальнай гаспадаркі пры райвыканкаме.

Узнагароды
----------

Узнагароды І. Я. Чумачэнкі.
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* 12.07.1944, пр. № 201 - медаль «Партызану Айчыннай вайны» І ступені
* ордэн Айчыннай вайны І ступені

Таксама прадстаўляўся да ўзнагароджання Ордэнам Чырвонай Зоркі і Ордэнам Леніна.

Крыніцы
-------

1. 1 2 3 4  Чумаченко Иван Яковлевич (руск.)  **(нявызн.)**?. *partizany.by*. Праверана 5 красавіка 2024.
2. ↑  Базы данных ГУК "Барановичская РЦБС" Шла война народная | Базы данных ГУК "Барановичская РЦБС" (руск.)  **(нявызн.)**? (27 студзеня 2021). Праверана 5 красавіка 2024.
3. ↑  *сегодня, СБ-Беларусь*. Кайшовка: сквозь призму истории (руск.)  **(нявызн.)**?. *www.sb.by* (11 студзеня 2013). Праверана 5 красавіка 2024.

Спасылкі
--------

* 1 снежня 2018 г. — 100 гадоў з дня нараджэння Івана Іванавіча Чумачэнкі (1918–1941), удзельніка Вялікай Айчыннай вайны, паэта(нявызн.). *kb.brl.by*. Праверана 5 красавіка 2024.
* Отряд «1 мая» - Бригада "Первомайская" - Партизанское движение Барановичской области БССР - Карты, изображения - 213 стрелковый полк 56 Московской стрелковой дивизии **(нявызн.)**. *213sp56sd.ucoz.ru*. Праверана 5 красавіка 2024.
* *Veyalitsa*. Дети войны - Eho Severa (руск.)  **(нявызн.)**?. *Eho Severa* (28 мая 2016). Праверана 5 красавіка 2024.
* Командный состав партизанских формирований действовавших на территории Белоруссии в период Великой отечественной воны 1941-1945 годов. - Мое Семейное Древо (руск.). *pomnirod.ru*. Праверана 5 красавіка 2024.