Турцыя, Сірыя і дзяржавы, якія накіравалі разнастайную дапамогу пацярпелым краінам.
6 лютага 2023 года ва Усходнім Міжземнамор’і адбылося магутнае землетрасенне. Падземныя штуршкі былі зарэгістраваны ў Турцыі, Сірыі, Ліване, Іарданіі, Іраку, на Кіпры і армяна-грузінскай мяжы. Былі зарэгістраваны вялікія разбурэнні ў гарадах Латакія і Хам (Сірыя), а таксама ў ваколіцах горада Газіянтэп (Турцыя). Загінула больш за 54 400 чалавек і больш за 122 568 пацярпелі. У Турцыі было абвешчана надзвычайнае становішча.

Сейсмічная сітуацыя
-------------------

Турцыя знаходзіцца ў адной з самых актыўных сейсманебяспечных зон у свеце. Аднак рэгіён, дзе 6 лютага 2023 года адбыўся землятрус, сейсмалагічна адносна спакойны. З 1970 года ў радыусе 250 кіламетраў ад землетрасення 6 лютага адбылося толькі тры землятрасенні магнітудай 6 і больш. Найбуйнейшае, магнітудай 6,7, адбылося 24 студзеня 2020 года.

Падзеі
------

У 04:17 на глыбіні 17,9 кіламетраў у раёне Пазарджык у правінцыі Кахраманмараш недалёка ад мяжы з Сірыяй адбыўся землятрус. Яго магнітуда склала 7,8. У Турцыі зарэгістравалі 78 афтэршокаў. Магнітуда самага моцнага з іх склала 6,7. Падчас катастрофы абрынулася гістарычная крэпасць у Газіянтэпе. Найбуйнейшы ў Сірыі нафтаперапрацоўчы завод у Баніясе прыпыніў дзейнасць з-за пашкоджання абсталявання, адбылася ўцечка нафтапрадуктаў. Аэрапорты Кахраманмараш і Газіянтэп зачынены для грамадзянскіх рэйсаў.

Невялікія хвалі цунамі былі зафіксаваны ля ўзбярэжжа Фамагусты (Кіпр). Шкоды яны не нанеслі. Дэпартамент грамадзянскай абароны Італіі апублікаваў папярэджанне (якое пазней адклікаў) з нагоды магчымага цунамі на італьянскім узбярэжжы.

У гэты ж дзень землетрасенне магнітудай 5,4 адбылося на поўдні Казахстана, у некаторых населеных пунктах адчуваліся падземныя штуршкі сілай 2—3 балы.

Штуршкі адчуваліся на тэрыторыі Ізраіля, Ірака, Лівана, Грузіі, Расіі і нават Грэнландыі.

Наступствы
----------

У выніку землетрасення загінулі больш за 54 400 чалавек (45 968 у Турцыі і 8476 у Сірыі), 122 568 пацярпелі. 

У Турцыі аб’явілі чацвёрты ўзровень трывогі (самы высокі). Уведзены надзвычайнае становішча і сямідзённая жалоба. Прэзідэнт Рэджэп Эрдаган заявіў, што гэта самае магутнае землетрасенне ў краіне з 1939 года. У агульнай складанасці ў дзесяці правінцыях Турцыі абрынулася каля 6217 будынкаў. Курс турэцкай ліры апусціўся да рэкордна нізкіх значэнняў. Паводле ацэнак Геалагічнай службы ЗША, страты ў выніку катастрофы могуць скласці каля 2% ВУП дзяржавы.

З пацярпелага будынка турмы ў горадзе Раджу ў Сірыі збеглі два дзясяткі меркаваных байцоў тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава». Як паведаміў Дэпартамент музеяў і славутасцяў Сірыі, у сценах цытадэлі Алепа, уключанай у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, з’явіліся расколіны.

Міжнародная дапамога
--------------------

Многія краіны прапанавалі дапамогу Турцыі і Сірыі. Турэцкі Чырвоны Паўмесяц пачаў пастаўляць запасы крыві для аказання дапамогі пацярпелым.

Большая частка дапамогі накіравана Турцыі, куды прыбылі ратавальнікі з 77 краін. Сваю дапамогу дзяржаве прапанавалі 14 міжнародных арганізацый.

Сірыя дапамогу атрымала ад такіх краін як Ірак, ААЭ, Іран, Алжыр, Расія, Беларусь, Егіпет, Пакістан, Арменія, Аман, Куба, Венесуэла, КНР. 14 лютага ў пацярпелую краіну адправіліся 45 байцоў медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння 432-га Галоўнага ваеннага клінічнага шпіталя УС РБ (гл. Місія беларускіх ваенных медыкаў у Сірыі).

Зноскі
------

1. 1 2  В Турции и Сирии произошли сильные землетрясения (руск.)(недаступная спасылка). *Сибирь.Реалии*. Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2023. Праверана 6 лютага 2023.
2. ↑  Мощное землетрясение на юго-востоке Турции унесло жизни более 500 человек **(нявызн.)**, *BBC News Русская служба* .
3. ↑  M 7.8 - Central Turkey (англ.). *earthquake.usgs.gov*.
4. 1 2 3 4  Что известно о землетрясении в Турции **(нявызн.)**. *TACC*.
5. ↑  Earthquake in Turkey caused 'small tsunami' off Famagusta coast (Update) | Cyprus Mail (англ.)  **(нявызн.)**?. .
6. ↑  Allerta maremoto: possibili onde in arrivo sulle coste italiane **(нявызн.)**. *www.protezionecivile.gov.it*.
7. ↑  В Казахстане произошло землетрясение магнитудой 5,4 (руск.). *РИА Новости* (6 лютага 2023). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2023. Праверана 7 лютага 2023.
8. ↑  كحصيلة غير نهائية... ارتفاع حصيلة الـ ـضـ ـحـ ـايـ ـا السوريين الذين د فـ ـنـ ـو ا داخل الأراضي السورية إلى 8476 - المرصد السوري لحقوق الإنسان
9. ↑  Число жертв землетрясений в Турции почти достигло 46 тысяч (руск.). *Lenta.RU*. Праверана 4 сакавіка 2023.
10. ↑  Эрдоган объявил чрезвычайное положение в пострадавших от землетрясения районах (руск.). *www.eurointegration.com.ua*. Праверана 7 лютага 2023.
11. ↑  Эрдоган назвал землетрясение в Турции самым мощным за последние 84 года **(нявызн.)**.  РБК (6 февраля 2023). Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2023. Праверана 6 лютага 2023.
12. ↑  Крупнейшее за десятки лет землетрясение в Турции и Сирии. Главное (руск.). *РБК*. Праверана 7 лютага 2023.
13. ↑  Kahramanmaraş’ta 7.7 büyüklüğünde deprem: 10 kenti vurdu (тур.). *www.sozcu.com.tr*. Праверана 7 лютага 2023.
14. ↑  Стихийные последствия (руск.). *Коммерсантъ* (7 лютага 2023). Праверана 7 лютага 2023.
15. ↑  Голод, разруха, холера, а теперь - землетрясение. Почему Сирия пострадала сильнее, чем Турция (руск.). *BBC News Русская служба* (7 лютага 2023). Праверана 8 лютага 2023.
16. ↑  Признанная объектом всемирного наследия цитадель в Алеппо повреждена при землетрясении (руск.). *Коммерсантъ* (6 лютага 2023). Праверана 8 лютага 2023.
17. ↑  Live Updates | Turkey, Syria earthquake kills thousands (англ.). *AP NEWS* (6 лютага 2023). Праверана 10 лютага 2023.
18. ↑  Чавушоглу сообщил, что на завалах в Турции работают спасатели из 77 стран **(нявызн.)**. *TACC*. Праверана 13 лютага 2023.
19. ↑  Геосотрясение (руск.). *Коммерсантъ* (7 лютага 2023). Праверана 8 лютага 2023.
20. ↑  Сирия поблагодарила страны, оказавшие помощь после землетрясения
21. ↑  Белорусские медики отправились на российском самолете в Сирию ― видео