**Міхал Горнік** (, ням.: Michael Hornig; 1 верасня 1833, Рэкельвіц (Ворклецы), Саксонія — 22 лютага 1894, Баўтцэн, Саксонія) — каталіцкі святар, сербалужыцкі мовазнавец, пісьменнік, публіцыст, перакладчык, заснавальнік і рэдактар газеты *Katolski Posoł* і часопісаў *Łužičan* і *Serbski Hospodar*, старшыня таварыства «Маціцы Сербскай» (з 1882 года), прымаў актыўны ўдзел у сербалужыцкім нацыянальным адраджэнні ХІХ стагоддзя.

Біяграфія
---------

Міхал Горнік нарадзіўся ў 1833 годзе ў вёсцы Ворклецы (в.-луж.: Worklecy, ням.: Räckelwitz) пад Каменцам у Верхняй Лужыцы, пасля заканчэння сярэдняй школы ў Баўтцене ў 1847 годзе паступіў у Лужыцкую семінарыю ў Празе. Адначасова навучаўся таксама ў Маластранскай гімназіі і на багаслоўскім факультэце Карлавага універсітэта. У перыяд навучання ў Празе быў членам, а затым і старастам студэнцкага гуртка «Сербаўка», які дзейнічаў пры Лужыцкай семінарыі. У 1852 годзе апублікаваў на старонках газеты «Tydźeńske Nowiny» свой першы літаратурны твор «Brancelej». Падчас навучання ў Празе, апублікаваў у літаратурным часопісе «Kwětki», які выдавала братэрства «Сербаўка», каля 40 вершаў і перакладаў, у тым ліку пераклад на верхнялужыцкую мову «Слова пра паход Ігаравы». У 1856 годзе вярнуўся на радзіму і 24 верасня 1856 года быў пасвечаны ў сан святара. У 1871 годзе быў прызначаны пробашчам касцёла Найсвяцейшай Панны Марыі ў Баўтцэне. Знаходзіўся на гэтай пасадзе да 1890 года. 24 кастрычніка 1890 года быў прызначаны асесарам кансісторыі і канонікам капітула сабора святога Пятра.

У 1850-х гадах Міхал Горнік разам з Янам Смолером займаўся стварэннем і удасканаленнем адзінага верхнялужыцкага правапісу.

З 1860-х гадоў актыўна ўдзельнічаў у культурным і грамадскім жыцці лужыцкіх сербаў. З 1859 года па 1894 год выкладаў верхнялужыцкую мову ў каталіцкім педагагічным вучылішчы ў Баўтцэне. У 1860 годзе ім быў заснаваны сербалужыцкі часопіс «Лужычан» (в.-луж.: Łužičan). У 1861 годзе разам з А. Я. Смолерам быў абраны членам-карэспандэнтам Харкаўскага універсітэта. У 1862 годзе з яго удзелам была створана «Таварыства святых Кірылы і Мяфодзія» — аб'яднанне лужыцкіх сербаў-каталікоў, асноўнымі мэтамі якога былі прадстаўленне інтарэсаў лужычанаў у рамках каталіцкай царквы і падтрымка і распаўсюджванне культуры славянскіх меншасцяў. У гэтым жа годзе ім было распачата выданне часопіса *Katolski Posoł* — царкоўнай газеты славянаў-каталікоў Верхняй Лужыцы, а таксама была апублікаваная хрэстаматыя верхнялужыцкай прозы. У 1858 годзе заснаваў штомесячны літаратурны дадатак «Mĕsačny Přidawk» газеты «Serbske Nowiny», які ў 1860 годзе быў пераўтвораны ў літаратурны часопіс «Łužičan», які стаў друкаваным органам младасербаў. З 1881 года выдаваў часопіс «Сербскі гаспадар» (в.-луж.: Serbski 
Hospodaŕ).

У 1858 годзе стаў сакратаром сербалужыцкага нацыянальнага культурна-асветніцкага таварыства «Маціца Сербская» (в.-луж.: Maćica Serbska). З 1873 года выконваў абавязкі намесніка старшыні, а ў 1882 годзе яго абралі старшынёй таварыства. З 1868 па 1894 год быў рэдактарам часопіса «Časopis Maćicy Serbskeje» і з 1880-1882 год — рэдактарам літаратурнага часопіса «Pratyja» на ніжнялужыцкай мове.

У 1889 годзе выпусціў зборнік малітваў і спеваў на верхнялужыцкай мове «Wosadnik» для выкарыстання ў каталіцкіх парафіях.

Памёр 22 лютага 1894 года ў Баўтцэне і быў пахаваны на могілках святога Мікалая каля руін царквы Святога Мікалая побач з магілай Філіпа Рэзака.

Унёсак у навуку
---------------

Акрамя грамадскай дзейнасці М. Горнік вядомы як аўтар шэрагу навуковых твораў. У першую чаргу гэта — «Гісторыя сербалужыцкага народа» (в.-луж.: Stawizny Serbskeho naroda), напісаная сумесна з В. Багуслаўскім (выдадзена ў Баўтцэне у 1884 годзе). Разам з К. Б. Пфулем і Г. Зэйлерам. М. Горнік удзельнічаў у стварэнні «Лужыцка-сербскага слоўніка» (в.-луж.: Łužiski serbski słownik) (1866). Таксама М. Горнік з'яўляецца аўтарам перакладу Новага Запавету на новы варыянт каталіцкай верхнялужыцкай мовы, які паказвае яго змены да XIX стагоддзя. Дзякуючы намаганням М. Горніка разам з іншымі прадстаўнікамі нацыянальнага сербалужыцкага адраджэння (Я. А. Смолера, К. Б. Пфуля, Г. Зэйлера, Я. Радысерба-Велі) была створана аснова для аб'яднання двух варыянтаў верхнялужыцкай літаратурнай мовы, каталіцкага і пратэстанцкага.

Узнагароды
----------

* У 1889 годзе саксонскі кароль Альберт ўзнагародзіў Міхала Горніка рыцарскім крыжам I ступені.

Памяць
------

У 1956 годзе жыхарамі Рэкельвіца усталяваны помнік М. Горніку, у Баўтцэнее і Кроствіцэ у яго гонар названы вуліцы.

Зноскі
------

1. 1 2  Michał Hórnik // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2 3 4  *Лаптева Л. П. Кунце П.* История серболужицкого народа. — С. 15.
3. ↑  Литература второй половины XIX в. (ред. И. А. Бернштейн) // История мировой литературы. — В 9 т. / ред. Ю. Б. Виппер. — М.: Наука, 1991. — Т. 7. — С. 517—518. — ISBN 5-02-011439-1.
4. 1 2  *Ермакова М. И.* Функционирование серболужицкого языка // Язык. Этнос. Культура. — М. 1994. — С. 151—165.
5. ↑  Гугнин А. А. Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, стр. 112
6. ↑  *Трофимович К. К.* Развитие верхнелужицкого литературного языка в середине XIX века // Национальное возрождение и формирование славянских литературных языков. — М.: Наука, 1978. — С. 179—180.
7. ↑  *Трофимович К. К.* Развитие верхнелужицкого литературного языка в середине XIX века // Национальное возрождение и формирование славянских литературных языков. — М.: Наука, 1978. — С. 168—169.
8. ↑  *Трофимович К. К.* Развитие верхнелужицкого литературного языка в середине XIX века // Национальное возрождение и формирование славянских литературных языков. — М.: Наука, 1978. — С. 171.
9. ↑  *Трофимович К. К.* Развитие верхнелужицкого литературного языка в середине XIX века // Национальное возрождение и формирование славянских литературных языков. — М.: Наука, 1978. — С. 206.
10. ↑  Nekrolog XXXI, Časopis Maćicy Serbskeje, 1895, стр. 148

Літаратура
----------

* *Редакция журнала.* Михаил Горник (некролог) // *Всемирная иллюстрация* : часопіс. — 1894. — Т. 51. — № 1311. — С. 171—172, 174.
* Гугнин А. А. Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М. 1997, стр. 32, 95, 105, 112, 117, 122, 150, ISBN 5-7576-0063-2
* H. Imiš, Wopomnjeńska rěč Архівавана 21 ліпеня 2019. Časopis Maćicy Serbskeje, 1894, стр. 70 - 72
* Ernst Muka, Nekrolog XXXI Архівавана 4 сакавіка 2016. Časopis Maćicy Serbskeje, 1895, стр. 145—157
* Manfred Thiemann, *Sorben – Serbja: Ein kleines Lexikon*. Bautzen: Domowina-Verlag. ISBN 3-7420-0405-0

Спасылкі
--------

* Wikisource (верхнялуж.). — Michał Hórnik. Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2012.
* SWB, Südwestdeutscher Bibliotheksverbund (Online Katalog) (ням.). — Hórnik, Michał. Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2012.
* Deutschen Nationalbibliothek (Katalog) (ням.). — Hórnik, Michał.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Малы Бракгаўза і Эфрона · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11268185 · GND: 118707108 · ISNI: 0000 0001 1761 113X · LCCN: no97042435 · NKC: js2007400493 · NLP: A12520974 · NTA: 152882413 · NUKAT: n99068117 · VIAF: 45286593 |

 |