Святар Эфіопскай праваслаўнай царквы
**Эфіопская (Абісінская) праваслаўная царква** (амх.: የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን) — адна з «старажытнаўсходніх цэркваў». Да 1959 частка копцкай праваслаўнай царквы, а затым - аўтакефалія.

Гісторыя
--------

Пры імператары Сусныёсе (1607-1632) увайшла ў унію з Рымам, але наступны імператар, Фасіледэс (1632-1667), выгнаў каталікоў з Эфіопіі. Набажэнствы адрозніваюцца надзвычайным багаццем тэкстаў, песнапенняў і багаццем святаў. Маецца шмат пустэльных манастыроў. У цяперашні час гэтую Царква ўзначальвае Патрыярх эфіопскай Царквы Свяцейшы Абуна Паўлас (рэзідэнцыя ў Адыс-Абебе), яго прызнае копцкая царква; за мяжой на вяршэнства ў царкве прэтэндуе экс-патрыярх Меркарыос (які сцвярджае, што яго адрачэнне ў 1992 было зроблена пад уціскам). 

Эфіопская праваслаўная царква адносіцца да старажытнаўсходніх праваслаўных цэркваў, і як і копцкая і Сірыйская праваслаўныя царквы, а таксама Армянская апостальская царква вызнае міафізіцкую хрысталогію, не прызнае пастаноў Халкідонскага Сабору (451), прызнаючы толькі тры першыя Сусветныя Саборы. 

Копцкая і эфіопская праваслаўныя цэрквы ўрачыста абвясцілі адзінства веры, вернасць агульнаму сведчанню і гатоўнасць паглыбляць і пашыраць супрацоўніцтва. Падпісанне сумеснай дэкларацыі прадстаўнікамі гэтых старажытнаўсходніх праваслаўных цэркваў, якія супернічаюць на працягу дзесяцігоддзяў, адбылося ў Каіры ў ліпені 2007 г. Але тым не менш, копцкая царква падтрымала поўнае аддзяленне Эрытрэйскай царквы і раскол эфіопскай царквы. 

Паводле падання, першым хрысціянскім асветнікам эфіопаў быў св. Фруменцій, рымскі грамадзянін з Тыра, які пацярпеў караблекрушэнне на афрыканскім узбярэжжы Чырвонага мора. Ён набыў давер імператара Аксума і неўзабаве звярнуў у хрысціянства яго сына, будучага імператара Эзану, які ў 330 годзе і абвясціў хрысціянства дзяржаўнай рэлігіяй. Фруменцій быў пасля пасвечаны ў біскупы св. Апанасам Александрыйскім і вярнуўся ў Эфіопію, дзе працягнуў евангелізацыю краіны. 

Эфіопская праваслаўная царква (гэтак жа, як і копцкая) прытрымліваецца многіх запаведзяў Старога Запавету, якіх большасць хрысціян лічыць адмененымі, такіх як захаванне старазапаветных законаў аб смакаванні ежы, а таксама святкаванне суботы (нараўне з нядзеляй). Практыкуецца таксама абразанне, прычым не толькі немаўлятаў мужчынскага полу (на восьмы дзень, згодна з запаведзю ў Старым Запавеце), але і жаночае абразанне, традыцыя якога мае не біблейскае паходжанне. Як жаночае, так і мужчынскае абразанне хрысціяне ў Эфіопіі разглядаюць як народныя традыцыі, не лічачы абразанне немаўлятаў мужчынскага полу выкананнем Майсеева закона.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Эфіопская Праваслаўная Царква на Вікісховішчы |


| ⛭Арыентальныя (нехалкідонскія) цэрквы |
| --- |
| **Аўтакефальныя** | Армянская • Копцкая (Александрыйская) • Маланкарская (Індыйская) • Сіра-Якавіцкая (Антыяхійская) • Эрытрэйская • Эфіопская |
| **Аўтаномныя** | Армянская: Кілікійская • Канстанцінопальская  ·  Іерусалімская Копцкая: Брытанская • Французская Маланкарская: ГаанскаяСіра-Якавіцкая: Маланкарская Сірыйская |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Энцыклапедычны лексікон · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90660104 · BNF: 162584759 · CiNii: DA06487699 · GND: 4399521-4 · ISNI: 0000000121076977 · LCCN: n50076393 · NKC: ko2016917980 · NLA: 36513946 · NLG: 47549 · LIBRIS: 373593 · SUDOC: 100459412 · VIAF: 125463366 |

 |