**Вайра Віке-Фрэйбэрга** (лат.: Vaira Vīķe-Freiberga; 1 снежня 1937, Рыга) — латвійскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Латвійскай Рэспублікі з 8 ліпеня 1999 года да 7 ліпеня 2007 года. Спецпасланнік Генеральнага сакратара ААН, віцэ-старшыня Групы экспертаў па доўгатэрміновай будучыні Еўрапейскага Саюза.

Біяграфія
---------

Вайра Віке-Фрэйбэрга нарадзілася 1 снежня 1937 года ў Рызе, Латвія.

Яе бацькі ў 1944 годзе, пасля Другой сусветнай вайны, эмігравалі з Латвіі, у наступныя гады сям’я жыла ў розных краінах — Германіі, Марока і, урэшце, Канадзе.

У Канадзе Віке-Фрэйбэрга вучылася ва ўніверсітэце Таронта і ўніверсітэце McGill, дзе ў 1965 годзе атрымала доктарскую ступень па псіхалогіі.

Між 1965 і 1998 гадамі яна выкладала псіхалогію ў Манрэальскім універсітэце. У гэты час яна актыўна ўдзельнічала ў жыцці латышскай грамады Канады, шмат яе даследаванняў былі прысвечаны традыцыйнаму латышскаму фальклору, дайнам.

Вайра Віке-Фрэйбэрга займала пасаду прэзідэнта Канадскага псіхалагічнага таварыства, Федэрацыі грамадскіх навук Канады і Аб’яднання па развіцці вывучэння краін Балтыі. Узначальвала Навуковы савет Канады, з’яўляецца членам Савета кабет-лідараў свету. У 1999 годзе абраная ў члены Акадэміі Навук Латвіі.

У 1998 годзе Вайра Віке-Фрэйбэрга вярнулася ў Латвію, дзе ўзначаліла Інстытут Латвіі — арганізацыю, што займаецца прамоцыяй Латвіі за мяжой.

У наступным годзе яна была абрана другой презідэнткай незалежнай Рэспублікі Латвіі. Спачатку яна не вылучала сваёй кандыдатуры, але Сейм не здолеў абраць прэзідэнта з заяўленых кандыдатаў, таму Віке-Фрэйбэрга, як вельмі паважаная ў грамадстве дзяячка, не звязаная з пэўнай палітычнай сілай, стала кампрамісным кандыдатам.

Падчас яе двух прэзідэнцкіх тэрмінаў Віке-Фрэйбэрга мела высокую папулярнасць, яе рэйтынг сягаў 70-85%. Прэзідэнтка праводзіла актыўную знешнюю палітыку, яна запомнілася сваімі рэзкімі выказваннямі ў бок Расіі і актыўнымі дзеяннямі па далучэнні Латвіі да НАТА і Еўрапейскага Саюза (членства ў абедзвюх арганізацыях атрымана Латвіяй у 2004 годзе). Віке-Фрэйбэрга падтрымала амерыканскую кампанію ў Іраку ў 2003 годзе.

Муж Вайры Віке-Фрэйбэргі, Імантс Фраэбэргс, выкладае інфарматыку ў Квебекскім універсітэце ў Манрэалі. Сям’я мае сына Карлыса і дачку Індру.

Зноскі
------

1. ↑  Vaira Vike-Freiberga // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Vaira Vike-Freiberga // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Вайра Віке-Фрэйбэрга**
* Афіцыйны сайт Архівавана 31 студзеня 2009.
* В. Віке-Фрэйбэрга на афіцыйным сайце прэзідэнта Латвіі Архівавана 30 ліпеня 2012.

| ⛭Латвія Прэзідэнты Латвіі |
| --- |
| 1922—1940 | 
* Яніс Чакстэ (1922—1927)
* Густаўс Зэмгалс (1927—1930)
* Албэртс Квіесіс (1930—1936)
* Карліс Улманіс (1936—1940)

 | Сцяг прэзідэнта Латвіі |
| З 1993 года | 
* Гунтыс Улманіс (1993—1999)
* Вайра Віке-Фрэйбэрга (1999—2007)
* Валдыс Затлэрс (2007—2011)
* Андрыс Бэрзіньш (2011—2015)
* Раймандс Вэёніс‎ (2015—2019)
* Эгілс Левіц (2019—2023)
* Эдгарс Рынкевічс (з 2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Лентапедыя · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · OpenSanctions |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 3054804 · BNF: 15039739m · GND: 124140041 · ISNI: 0000 0001 1479 3783 · LCCN: nr90010703 · LNB: 000014549 · NKC: jn20031103003 · NLA: 35812010 · NLP: A3717566X · NTA: 155250779 · NUKAT: n2004078179 · LIBRIS: 329931 · SUDOC: 098585754 · VIAF: 105874260 |

 |