У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Барозу.

**Жазэ Мануэл Дуран Барозу** (парт.: José Manuel Durão Barroso [ʒu'zɛ mɐnu'ɛɫ du'ɾɐ̃ũ bɐ'ʁozu]; 23 сакавіка 1956, Лісабон) — партугальскі і агульнаеўрапейскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Біяграфія
---------

### Адукацыя і акадэмічная дзейнасць

Нарадзіўся ў Лісабоне 23 сакавіку 1956 года. Скончыў з адзнакай юрыдычны факультэт Універсітэта Лісабона, затым таксама выдатна — факультэт эканамічных і сацыяльных навук Універсітэта Жэневы, абараніўшы там дысертацыю па тэме «Палітычная сістэма Партугаліі ў працэсе еўрапейскай інтэграцыі». Вучыўся таксама на курсах у Калумбійскім універсітэце (Нью-Ёрк), Джорджтаўнскім універсітэце (Вашынгтон), Міжнародным універсітэце (Люксембург) і Еўрапейскім універсітэце (Фларэнцыя). Выкладаў на юрыдычным факультэце Універсітэта Лісабона, Універсітэта Жэневы. Заснаваў у 1979 Асацыяцыю ўніверсітэтаў еўрапейскіх даследаванняў. З 1975 па 1976 год быў прэзідэнтам акадэмічнай асацыяцыі юрыдычнага факультэта Лісабонскага ўніверсітэта.

### Палітычная кар'ера

У студэнцкія гады — прытрымліваўся левых поглядаў, блізкіх да мааісцкай ідэалогіі. Кажуць, што да радыкальнага студэнцкага руху далучыўся пасля таго, як у гады дыктатуры Антоніу Салазара (зрынутай у выніку бяскроўнай рэвалюцыі 1974 года) быў збіты адзін з яго любімых выкладчыкаў.

Уступіў у Сацыял-дэмакратычную партыю (PSD) у 1980 годзе, знаходзіўся ў Нацыянальным савеце PSD, уваходзіў у склад Камітэта па нацыянальнай палітыцы партыі, быў судырэктарам Бюро нацыянальных даследаванняў, старшынёй Камітэта па міжнародных справах партыі, а ў маі 1999 года, на XXII кангрэсе PSD быў абраны старшынёй партыі. Пераабіраўся на гэту пасаду тройчы.

Член Еўрапейскага руху, пачынаючы з 1991 года, калі ў гэтай грамадска-палітычнай арганізацыі была адноўлена партугальская секцыя. Віцэ-прэзідэнт Еўрапейскай народнай партыі з 1999 па 2002 год, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай партыі дэмакратаў-цэнтрыстаў з 2001 года.

Пачынаючы з 1985 года шэсць разоў абіраўся ў парламент Партугаліі, узначальваў камітэт па міжнародных справах парламента краіны з 1995 па 1996 год. Быў прызначаны дзяржаўным сакратаром па ўнутраных справах у X Канстытуцыйным урадзе Партугаліі, дзяржаўным сакратаром па міжнародных справах і супрацоўніцтве, міністрам замежных спраў – у XI і XII Канстытуцыйных урадах Партугаліі.

Стаў прэм'ер-міністрам краіны ў красавіку 2002 года, узначаліўшы XV Канстытуцыйны ўрад Партугаліі. На радзіме ў Партугаліі ён, аднак, непапулярны з-за сваіх жорсткія праграмы скарачэння бюджэтнага дэфіцыту ў адпаведнасці з еўрапейскім Пактам стабільнасці і росту. Але, будучы чалавекам кампрамісу, Дуран Барозу здолеў захаваць сваю кааліцыю і правесці шэраг непапулярных у народзе рэформ.

За сваю кар'еру ён прайшоў па ўсім палітычнаму спектры - ад крайне левага мааіста да правацэнтрысцкага прэм'ер-міністра, які вызнае вельмі артадаксальную ідэалогію свабоднага рынку.

### Міжнародная актыўнасць

Удзельнічаў у шматлікіх міжнародных палітычных місіях, уключаючы арганізацыю самавызначэння былой калоніі Партугаліі Усходні Тымор, мірныя перамовы ў Анголе ў 1990 і 1991 гадах. Узначальваў Міжнародны інстытут дэмакратыі і дапамогі ў выбарах (IDEA, Стакгольм). Кіраваў дэлегацыяй ААН у Босніі і Герцагавіне ў верасні 1996, быў саветнікам ААН у праекце Мірны працэс у Афрыцы (Танзанія) у кастрычніку 1997 года. Уваходзіць у склад розных нефармальных груп саветнікаў пры Генеральным сакратары ААН, уключаючы рэсурсную групу па справах Дэмакратычнай Рэспублікі Конга.

Дуран Барозу выступаў за вайну ў Іраку і напярэдадні канфлікту прапанаваў Азорскія астравы як месца сустрэчы прэзідэнта ЗША Джорджа Буша і прэм'ер-міністра Вялікабрытаніі Тоні Блэра, паставіўшы такім чынам Лісабон побач з Лонданам і Рымам у лік членаў антысадамаўскай кааліцыі. Аднак, яму ўдалося захаваць добрыя адносіны з франка-германскім лагерам, і на пасаду старшыні Еўракамісіі яго падтрымаў сярод іншых і канцлер Германіі Герхард Шродэр.

Дуран Барозу - перакананы еўрапеец: ён выдатна валодае некалькімі мовамі і лічыцца адным з вельмі нямногіх лідараў, здольных дамагчыся падтрымкі з боку ўсіх 27 членаў Еўрасаюза. Па вызначэнні назіральнікаў, ён таўстаскуры палітык і прытрымліваецца сваіх поглядаў, не занадта звяртаючы ўвагу на думку грамадскасці аб ім.

### На чале Еўракамісіі

5 ліпеня 2004 яго кандыдатура была прапанавана на вакантную пасаду старшыні Еўрапейскай камісіі і неўзабаве ён пакінуў пасаду прэм'ер-міністра Партугаліі. 23 лістапада 2004 Барозу быў зацверджаны Еўрапейскім парламентам на пасадзе старшыні Еўрапейскай камісіі.

16 верасня 2009 кандыдатура Барозу на пасаду старшыні Еўрапейскай камісіі была паўторна адобрана Еўрапейскім парламентам найперш галасамі еўрапейскіх кансерватараў. Галасаванне праходзіла на безальтэрнатыўнай аснове. У падтрымку Барозу прагаласавала 382 дэпутата, супраць - 219, устрымалася - 117.

### Асабістае жыццё

Аўтар шматлікіх публікацый на тэмы палітыкі, міжнародных адносін, Еўрапейскага Саюза.

Жанаты на Маргарыдзе Соўзе Уве, мае трох сыноў.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 26 красавіка 2019.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Жазэ Мануэл Барозу

| ⛭Прэм’ер-міністры Сцяг Партугаліі Партугаліі |
| --- |
| I Рэспубліка (1910—1926) | Тэофілу Брага • Жуан Піньейру Шагаш • Аўгусту ды Вашканселуш • Дуарты Лейты Перэйра да Сілва • Афонсу Кошта • Бернардыну Машаду • Азеведу Каўтынью • Пімента дэ Кастру • канстытуцыйная хунта • Жуан Піньеру Чагаш • Жазэ дэ Каштру • Афонсу Кошта • Антоніу Жазэ ды Алмейда • Афонсу Кошта • Сідоніу Паіш • Канту і Каштру • Таманьіні Барбоса • Жазэ Рэлваш • Дамінгуш Лейтэ Перэйра • Са Кардосу • Фернандыш Кошта • Са Кардозу • Дамінгуш Лейтэ Перэйра • Антоніу Марыя Баптыста • Рамаш Прэту • Антоніу Марыя да Сілва • Антоніу Гранжу • Алвару дэ Кастру • Ліберату Пінту • Бернардыну Мачаду • Бараш Кейруш • Антоніу Гранжу • Мануэл Марыя Каэлью • Мая Пінту • Кунья Леал • Антоніу Марыя да Сілва • Жынестал Мачаду • Алвару дэ Кастру • Радрыгеш Гаспар • Дамінгуш душ Сантуш • Вітарыну Максіму дэ Карвалью Гімараеш • Антоніу Марыя да Сілва • Дамінгуш Лейтэ Перэйра • Антоніу Марыя да Сілва |
| «Нацыянальная дыктатура» (1926—1933) | Жазэ Мендыш Кабесадаш Жуніяр • Мануэл ды Алівейра Гоміш да Кошта • Антоніу Ошкар дэ Фрагозу Кармона • Жаймэ Зузартэ Картэсан • Жазэ Вісенты ды Фрэйташ • Артур Івенш Ферас • Дамінгуш да Кошта Алівейра • Антоніу Салазар |
| Новая дзяржава (1933—1974) | Антоніу Салазар • Марселу даш Невіш Алвіш Каэтану |
| Рэвалюцыя гваздзікоў і пераход да дэмакратыі (1974—1976) | Антоніу Себашцьян Рыбейру ды Спінола • Адэліну да Палма Карлуш • Вашку душ Сантуш Гансалвіш • Жазэ Батышта Піньейру ды Азеведу • Вашку Алмейда-і-Кошта |
| III Рэспубліка | Марыу Суарыш • Алфрэду Нобры да Кошта • Карлуш Мантача Пінту • Марыя ди Лурдыш Пінтасілгу • Франсішку Мануэл Лумбраліш ды Са Карнейру • Дыёгу Фрэйташ ду Амарал • Франсішку Пінту Балсемау • Марыу Суарыш • Анібал Каваку Сілва • Антоніу Гутэрыш • Жазэ Барозу • Педру Сантана Лопіш • Жазэ Сократыш • Педру Каэлью • Антоніу Кошта |

| Еўрапейскі Саюз Еўрапейскія камісары Першай камісіі Барозу (22 лістапада 2004 — 9 лютага 2010) |
| --- |
| 
Хаакін Альмунія
· Жак Баро
· Жазэ Мануэл Барозу
· Джо Борг
· Марго Вальстрэм
· Даля Грыбаўскайце → Альгірдас Шэмета
· Данута Гюбнер → Павел Самецкі
· Луі Мішэль → Карэл дэ Гюхт
· Стаўрас Дзімас
· Сійм Калас
· Маркас Кіпрыяну → Андрула Васіліу
· Ласла Ковач
· Нелі Крус
· Меглена Кунева
· Чарлі Маккрыві
· Пітэр Мандэльсон → Кэтрын Эштан
· Леанард Орбан
· Андрыс Піебалгс
· Янез Потачнік
· Вівіян Рэдзінг
· Олі Рэн
· Беніта Ферэра-Вальднер
· Гюнтэр Ферхойген
· Ян Фігель → Мараш Шэфчовіч
· Марыян Фішэр Бёль
· Франка Фраціні → Антоніа Таяні
· Уладзімір Шпідла

---

Заўвагі. *Колерам пазначаны Старшыня камісіі, Віцэ-старшыні і удзельнікі ЕК з 2007 года. Сімвал «→» пазначае змену еўракамісара ад адной краіны*
 |

| Еўрапейскі Саюз Еўрапейскія камісары Другой камісіі Барозу (з 9 лютага 2010 года) |
| --- |
| 
Хаакін Альмунія
 ·  Ласла Андар
 ·  Мішэль Барнье
 ·  Жазэ Мануэл Барозу
 ·  Андрула Васіліу
 ·  Майрэ Геагеган Квін
 ·  Крысталіна Георгіева
 ·  Карэл дэ Гюхт
 ·  Джон Далі
 ·  Марыя Даманакі
 ·  Сійм Калас
 ·  Нелі Крус
 ·  Януш Левандоўскі
 ·  Сесілія Мальмстром
 ·  Гюнтэр Этынгер
 ·  Андрыс Піебалгс
 ·  Янез Потачнік
 ·  Вівіян Рэдзінг
 ·  Олі Рэн
 ·  Антоніа Таяні
 ·  Штэфан Фюле
 ·  Іаганес Хан
 ·  Коні Хедэгард
 ·  Дачан Чолаш
 ·  Мараш Шэфчовіч
 ·  Альгірдас Шэмета
 ·  Кэтрын Эштан

---

Заўвага. *Колерам вылучаны Старшыня камісіі і Віцэ-старшыні*
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Лентапедыя · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 5011659 · BNC: a10960685 · BNE: XX5249715 · BNF: 15567716z · CiNii: DA15446364 · GND: 129960004 · GTAA: 80097 · ICCU: MODV584167 · ISNI: 0000 0001 2127 6821 · LCCN: n87889829 · LNB: 000266243 · NKC: xx0104583 · NLA: 53834284 · NLP: A29280229 · NSK: 000579892 · NTA: 071005587 · NUKAT: n2010161517 · PTBNP: 27290 · LIBRIS: 38922 · SUDOC: 076523500 · VIAF: 34770967 |

 |