**Шкурапея** — у беларускай міфалогіі галоўная змяя. Згадваецца ў паданнях і народных замовах.

У замовах
---------

Шкурапея прысутнічае ў замовах дзеля лячэння чалавека, якога ўкусіла змяя.

> 
> 
> «На моры, на кiянi стаiць куст. У тым кусце ляжыць скаварада, пад скаварадой ляжыць чорная руна. У чорным рунi ляжыць змiя Шкурапея…»
> 
> 
> — Міфалогія славян. Патэльня
> 
> 

> 
> 
> «На моры, на лукаморы — гара, на той гарэ — яблыня, на яблыні — гняздо, у гняздзе — змяя-шкурапея. Змяя-шкурапея, вазьмі свой яд. Не возьмеш, буду да Бога пасылаць…»
> 
> 
> — Хрэстаматыя. Вучэбны дапаможнік па раздзеле "Замовы" для студэнтаў спецыяльнасці 1-21 05 01 «Беларуская філалогія». Гомель, 2011
> 
> 

Ёсць меркаванне, што мора і востраў з дрэвам (каменем, кустом), якія наогул часта згадваюцца ў замовах, — гэта міфалагічная мадэль сусвету, гэта ключ да таго, як старажытныя беларусы ўяўлялі сабе Зямлю. Камень можа быць адсылкай да Залатой гары, а дрэва ці куст — да Сусветнага Дрэва. Змяя Шкурапея, такім чынам, — гэта рэшта вобраза нейкага старажытнага касмічнага змея з язычніцкіх міфаў. Параўнайце са змеем Ёрмунгандам са скандынаўскай міфалогіі: апошні плавае вакол зямлі, якая месціцца на ствале сусветнага ясеня.

У паданнях
----------

Змяя Шкурапея часам замяняе Вужынага Цара ў ролі кіраўніка ўсіх змей. На Магілёўшчыне існавала паданне аб тым, што ўсе змеі на зіму хаваюцца ў вялізную яму, і прыводзіць іх туды змяя Шкурапея. Аднойчы нейкі чалавек праваліўся ў яму, але змеі не зрабілі яму шкоды, Шкурапея не дазволіла. Яна пасадзіла чалавека на сябе і выпрамілася, падняўшы небараку на паверхню зямлі.

Спасылкі
--------

* Край Магілёўскі. Культура. Мастацтва. Літаратура. Мясцовы фальклор(недаступная спасылка)

| ⛭Беларуская міфалогія |
| --- |
| Багі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Славянскія багі | 
* Вялес
* Пярун
* Ярыла1
* Маці-Зямля
* Доля

 |
| Балцкія багі | 
* Дзіевас
* Пяркунас
* Лайма
* Аўшра
* Вялняс
* Жэміна

 |
| Персанажы фальклора | 
* Зара-Зараніца
* Сонца
* Месяц
* Юрай
* Ілля
* Улас

 |

 |
| Духі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Лес | 
* Вужалкі
* Зазоўка
* Гаёвы Дзед
* Гаёўкі
* Лясун
* Пушчавік

 |
| Балота | 
* Аржавенік
* Балотнік
* Лазавік
* Багнік
* Лойма

 |
| Рэкі, азёры | 
* Вадзянік
* Азярніцы
* Свіцязянкі‎
* Русалка

 |
| Гаспадарка | 
* Дамавік
* Дамавуха
* Гуменнік
* Ёўнік
* Красналюдкі
* Пячурнік
* Сёрбай
* Хлеўнік
* Хут
* Валасень
* Пуннік
* Лён і Лляніца
* Раёк

 |
| Нячысцікі | 
* Паветрыкі
* Прахі
* Пякельнікі
* Чорт
* Люцыпар
* Хіхітун
* Шэшачкі

 |
| Хваробы, бедствы | 
* Апівень
* Баба-вяліканка
* Бадзюля
* Белая Баба
* Змора
* Кадук
* Касны
* Копша
* Мара
* Начніцы
* Паморак
* Траска-Шухна
* Чорная Баба

 |
| Пагрозадля дзяцей | 
* Жалезная баба
* Жалезны чалавек
* Меша
* Расамаха
* Стрыга
* Хапун
* Цыгра

 |
| Іншыя духі | 
* Дзяды
* Зюзя
* Кладнік
* Кумяльган
* Ох
* Сон

 |

 |
| Людзі, пачвары | 
* Валатоўны
* Ваўкалак
* Ведзьма
* Вупыр
* Волат
* Дзіва Аднавокае
* Зачараваныя князёўны
* Камень-кравец
* Цмок
* Ядзеркі

 |
| Жывёлы | 
* Варгін
* Вужыны Цар
* Кук
* Рыбін Цар
* Хабёр
* Шкурапея

 |
| Расліны | 
* Папараць-кветка
* Кветкі-цары

 |
| Землі | 
* Вырай
* Залатая Гара
* Калінавы мост
* Рака Смародзіна
* Край свету
* Лысая гара
* Пекла

 |
| Сусвет | 
* Вецер
* Вечарніца
* Вясёлка
* Касмагонія
* Рабінавая ноч
* Сусвет
* Сусветнае Дрэва

 |
| Героі | 
* Бай
* Белаполь
* Брас
* Гом
* Машэка
* Менеск
* Радар
* Рыдан
* Рымар

 |
| **Заўвагі**: 1 гістарычнасць спрэчная; 2 боскі статус спрэчны. |