Ангорскі трус
**Ангорская воўна** — разнавіднасць трусінай воўны.

Апісанне
--------

Поўсць ангорскага труса  (укр.) (бел. дае самую тонкую воўну (12-17 мкм) з даўжынёй валокнаў 12-75 мм, гладкую і вельмі лёгкую. Валакно тлустае на паверхні, таму яно адштурхвае вільгаць, лёгка зараджаецца электрастатычным зарадам і захоўвае цяпло. Верагодна, трус родам з турэцкай правінцыі *Ангора* (недалёка ад Анкары).

Здабыванне
----------

Ангорская пража для ручнога вязання
Валокны вычэсваюць з трусоў два разы на год і адзін раз стрыгуць. З кожнай жывёлы атрымліваюць 700—1000 грамаў воўны. Даўжыня валакна з’яўляецца вызначальнай для якаснай класіфікацыі. Самымі дарагімі з’яўляюцца валокны даўжынёй больш за 60 мм, таму што іх можна туга зматаць у пучок пражы і вырабы з іх не варсістыя і не камечацца, як часта бывае з больш кароткімі валокнамі.

Эканоміка і вытворчасць
-----------------------

Вытворчасць валакна і цана моцна вагаюцца. Напрыклад, у канцы XX стагоддзя гадавы продаж у свеце складаў ад 1000 да 10 000 тон, а цэны вагаліся ад 20 да 50 долараў ЗША/кг, кошт вырошчвання трусоў у краінах Заходняй Еўропы быў амаль удвая вышэйшы за сусветныя цэны на ангорскую воўну. З першых гадоў XXI стагоддзя вядома толькі, што сусветнае штогадовае спажыванне ацэньвалася ў 2500-3000 тон, адпускная цана — 27-35 USD/кг і каля 90 % паставак прыйшлося з Кітая.

Мяркуецца, што від трусоў пад назвай *Цэрэра* быў выведзены ў Еўропе ў 1980-х гадах. Гэта жывёла дае да 1100 г у год якаснай воўны з вельмі нізкім утрыманнем грубых валасінак (з паверхні поўсці) і кароткіх валокнаў. У той час Чэхаславакія павінна была мець істотную долю з 300 тон гадавой вытворчасці.

У 2014 годзе, напрыклад, у Германіі для вытворчасці воўны было разведзена каля 2500 трусоў. Ангорскае валакно прадавалася прыкладна па 20 еўра/кг, пража для ручнога вязання па 12 еўра/25 г.

Перапрацоўка
------------

Ангорскія валокны (у адрозненне ад авечай воўны) не трэба мыць перад перапрацоўкай у пражу. Кардную пражу  (англ.) (бел. прадуць з чыстай ангорскай і камвольнай пражы  (чэшск.) (бел. у сумесі воўны мерыносаў або поліэстэру  (чэшск.) (бел.. Вельмі добра зарэкамендавалі сябе арміраваныя ніткі  (чэшск.) (бел. у якіх сарцавіна з поліэфірных валокнаў абпрадзена ангорай, тонкасць пражы даходзіць да 7 тэкс.

Выкарыстанне
------------

Ангорская пража асабліва падыходзіць для вырабу ніжняй бялізны пры рэўматызме, але вядомая і вязаная верхняя вопратка.

У XX стагоддзі тканіна з ангорскай пражы, вядомая пад гандлёвай назвай *ангора*, выкарыстоўвалася для жаночых сукенак і касцюмаў.

Пытанні экалогіі і аховы жывёл
------------------------------

У лістападзе 2013 года Брытанскае *таварыства абароны жывёл* апублікавала таемна запісанае відэа, дзе кітайскі селекцыянер рэзка вырываў валокны са скуры ангорскіх трусоў. Па карціне немагчыма зрабіць выснову, ці гэта выключны выпадак, ці звычайная практыка.

Зноскі
------

1. 1 2  edlerzwirn.com **(нявызн.)**.
2. ↑  Hofer: *Stoffe : 1. Textilrohstoffe, Garne, Effekte*, Deutscher Fachverlag Frankfurt am Main 1992, ISBN 3-87150-366-5, str. 220—222
3. ↑  Studie FAO (OSN): *The Rabbit — Husbandry, Health and Production*, Rome 1997, ISSN 1010-9021, str. 234—243
4. ↑  ifauna.cz **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 сакавіка 2007. Праверана 8 мая 2023.
5. ↑   Talavášek: *Tkalcovská příručka*, SNTL Praha 1980, str. 139
6. ↑  secure.peta.org.uk **(нявызн.)**.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ангорская воўна на Вікісховішчы |


| ⛭Воўна |
| --- |
| Віды | 
* Авечка
	+ Каракулевая воўна
	+ Мерыносавая воўна
	+ Паярак  (руск.) (бел.
* Альпака
* Аронга
* Аўцабык  (укр.) (бел.
* Вікунья
	+ Вігонь  (чэшск.) (бел.
* Вярблюд
* Гуанака
* Каза
	+ Кашамір
	+ Махер
* Сабака
* Лама
* Трус
	+ Ангора
* Як  (англ.) (бел.

 |
| Біялогія | 
* Поўсць
	+ Восць  (укр.) (бел.
	+ Падшэрстак  (руск.) (бел.
	+ Пух
	+ Руно
	+ Шчаціна  (руск.) (бел.
* Футра
* Мёртвы волас
* Завадская воўна

 |
| Падрыхтоўка | 
* Стрыжка  (фр.) (бел.
	+ Авечак  (англ.) (бел.
* Ачыстка  (англ.) (бел.
	+ Адходы ачысткі воўны  (англ.) (бел.
* Абезвалошванне  (чэшск.) (бел.
* Мыццё  (чэшск.) (бел.
* Карбанізацыя  (чэшск.) (бел.
* Часанне  (руск.) (бел.
	+ Кардаванне  (італ.) (бел.
* Паралелізацыя
* Прадзенне
	+ Трашчэнне  (руск.) (бел.
	+ Суканне  (ням.) (бел.
* Фарбаванне  (руск.) (бел.
* Абпальванне  (англ.) (бел.
* Дэкаціроўка  (англ.) (бел.
* Рэгенерыраванне

 |
| Выкарыстанне | 
* Валянне  (руск.) (бел.
	+ Фільцаванне  (фр.) (бел.
	+ Мокрае валянне
* Ткацтва
* Аплікацыя воўнай
* Вышыўка воўнай
* Ваўнярскі промысел  (чэшск.) (бел.

 |
| Пражы | 
* Гарус  (руск.) (бел.
* Лопі  (англ.) (бел.
* Камвольная пража  (чэшск.) (бел.
* Кардная пража  (англ.) (бел.

 |
| Тканіны | 
* Баркан
* Бастон
* Вараная воўна  (англ.) (бел.
* Габардзін
* Грызета
* Джэрсі
* Дзюфель
* Драгет
* Каверкот
* Ладэн
* Лямец
* Пашміна
* Сукно
	+ Бібер
	+ Драдэдам
	+ Драп
	+ Сярмяга
* Каразея
	+ Кармазін
* Рацін
* Цвід
	+ Данегольскі цвід
* Трып
* Фрэскалана  (італ.) (бел.
* Шавіёт

 |
| Эканоміка | 
* Артэ дэлла Лана
* Аўстралійскі ваўняны савет  (англ.) (бел.
* Брытанскі савет па маркетынгу воўны  (англ.) (бел.
* Высокашаноўная кампанія ваўняроў  (англ.) (бел.
* Места  (руск.) (бел.
* Міжнародны сакратарыят воўны  (англ.) (бел.
* Новазеландскі ваўняны савет  (англ.) (бел.
* Новазеландскі ваўняны бум  (англ.) (бел.
* Міжнародная арганізацыя ваўнянога тэкстылю  (англ.) (бел.
* Паўднёва-Афрыканскі ваўняны савет  (англ.) (бел.

 |
| Прафесіі | 
* Ваўначос
* Сшывальнік воўны  (англ.) (бел.

 |
| Гісторыя і культура | 
* Сярэдневяковы гандаль воўнай  (англ.) (бел.
	+ Ваўняны горад  (англ.) (бел.
* Ваўняная прамысловасць ва Уэльсе  (англ.) (бел.
* Ваўняная рэвалюцыя  (ісп.) (бел.
* Музеі
	+ Нацыянальны музей воўны (Аўстралія)  (англ.) (бел.
	+ Нацыянальны музей воўны (Уэльс)  (руск.) (бел.
* Святы
	+ Нью-Ёркскі фестываль авечак і воўны  (англ.) (бел.
	+ Шэфілдскі фестываль ураджаю  (англ.) (бел.

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12150337t · SUDOC: 029995922 |