**Выбух у жылым доме ў Магнітагорску** адбыўся напярэдадні Новага года ў панядзелак, 31 снежня 2018 года ў 6:02 па мясцовым часе (04:02 па мінскім). У выніку выбуху часткова абрынуўся пад’езд № 7 дзесяціпавярховага жылога дома № 164 на праспекце Карла Маркса. У выніку абвальвання загінулі 39 чалавек. Папярэдняя версія следства аб прычынах выбуху — выбух газу. Станам на снежань 2019 года следства працягваецца.

Перадгісторыя
-------------

Дом размешчаны па адрасе праспект Карла Маркса, 164. Будынак уяўляе сабой шматкватэрны 10-павярховы дом з убудавана-прыбудаванымі грамадскімі памяшканнямі. Дом складаецца з 6 двухпад’язных блок-секцый, усяго 12 пад’ездаў. Блок-секцыі аддзеленыя адзін ад аднаго тэмпературнымі швамі. Пабудаваны на аснове серыі 1-439А  (блочны аналаг 1-447С) (па іншых дадзеных — серыі 81). У сярэдзіне дома, у пад’ездах № 6 і 7, размешчаны праезд для аўтатранспарту (падвойная «арка» ) вышынёй у два паверхі. Сцены першых двух паверхаў дома складзеныя з цэглы, наступных — з сценавых бетонных буйных блокаў (ДАСТ 19010-73), перакрыцці — з жалезабетонных пліт. У доме маюцца тры падоўжныя апорныя сцены (дзве з якіх — вонкавыя). Дом пабудаваны ў 1972—1973 гадах.

Абвальванне адбылося ў пад’ездзе № 7, які разам з суседнім, 8-м пад’ездам утварае блок-секцыю № 4. У пад’ездзе № 7, які часткова абрынуўся, знаходзілася 52 кватэры: па 2 на першым і другім паверхах, па шэсць — на наступных. На момант катастрофы ў гэтым пад’ездзе пражывалі 133 чалавека.

Выбух і наступствы
------------------

Выбух адбыўся, як мяркуецца, на 2 ці 3 паверсе.

Схема размяшчэння дома
У ходзе катастрофы 35 кватэр былі разбураны цалкам, яшчэ 10 — часткова. Асноўны абвал адбыўся ў левай частцы пад’езда № 7, абломкі ўтварылі завал вышынёй да трэцяга-чацвёртага паверхаў. У правай частцы пад’езда ацалеў большы аб’ём канструкцый. Вялікая колькасць будаўнічых элементаў апынулася ў незамацаваным выглядзе, ствараючы пагрозу далейшага абвальвання. Усё гэта ўскладняла вядзенне пошукава-выратавальных работ, абцяжарвала выкарыстанне тэхнікі.

У першыя гадзіны пасля абвальвання было эвакуявана 18 чалавек, вынята з-пад завалаў жывымі 3 чалавекі, у тым ліку 1 дзіця. На працягу 31 снежня былі задзейнічаныя кіналагічныя разлікі, аэрамабільныя групоўкі, спецыялісты атрадаў «Центроспас» і «Лидер», псіхолагі. Праводзілася ацэнка тэхнічнага стану будынка. Да канца дня ўсяго было эвакуявана 86 чалавек, выратавана 5 чалавек і знойдзена 4 загінулых.

1 студзеня 2019 года аперацыя працягнулася. У 17 гадзін, пасля 35 гадзін знаходжання на марозе, быў знойдзены жывым 10-месячны Іван Фокін. Са шматлікімі траўмамі яго накіравалі ў бальніцу. З пачатку аперацыі з-пад завалаў дасталі 20 чалавек: 6 жывых (у тым ліку 2 дзіцяці) і 14 загінулых (у тым ліку 1 дзіця).

Да канца дня 2 студзеня 2019 года з-пад завалаў дасталі яшчэ 14 загінулых чалавек (у тым ліку 3 дзіцяці).

За 3 студзеня 2019 года колькасць знойдзеных загінулымі павялічылася да 39 чалавек (у тым ліку 6 дзяцей).

Да канца дня 3 студзеня 2019 года аперацыя завяршылася, асноўная частка завалаў была разабрана, ратавальнікі пацвердзілі, што ў будынку загінулых людзей няма. Таксама ў ходзе працэсу за гэтыя дні ўдалося выратаваць хатніх жывёл: сабаку, папугая і некалькі котак. На месцы надзвычайнай сітуацыі працавала больш за 900 чалавек і 200 адзінак тэхнікі. Было вывезена каля 2 тысяч кубічных метраў абломкаў.

За дапамогу пры выратаванні і арганізацыю дапамогі пацярпелым 6 лютага 2019 гады 11 чалавек, у тым ліку адзін грамадзянін Узбекістана, былі ўзнагароджаны рэгіянальнай медалём «Спяшайцеся рабіць дабро».

Наступныя падзеі
----------------

Аператыўная нарада ў штабе МНС з удзелам Уладзіміра Пуціна на месцы здарэння 31 снежня 2018
У Чалябінскай вобласці з 31 снежня 2018 па 4 студзеня 2019 быў уведзены рэгіянальны рэжым надзвычайнай сітуацыі. Муніцыпальны рэжым НС у Магнітагорску працягнуў дзейнічаць і пасля 4 студзеня 2019.

Выратаваных з завалаў шасцярых чалавек шпіталізавалі ў гарадскія бальніцы. Аднаго з іх, 10-месячнага Івана Фокіна, самалётам перавезлі ў Маскву і шпіталізавалі ў НДІ НДХіТ. Яшчэ аднаго чалавека перавялі ў абласную клінічную бальніцу ў Чалябінску. Таксама была аказана амбулаторная дапамога 13 пацярпелым з ліку эвакуяваных з пашкоджаных кватэр. Была арганізавана псіхалагічная дапамога жыхарам горада.

31 снежня прэзідэнт В. Пуцін экстранна вылецеў з Сочы ў Магнітагорск, дзе агледзеў месца трагедыі, правёў нараду ў аператыўным штабе з удзелам кіраўніцтва Чалябінскай вобласці, а таксама наведаў бальніцу, дзе знаходзіліся пацярпелыя.

1 студзеня 2019 год ў Магнітагорск прыбыў кіраўнік Следчага камітэта Аляксандр Бастрыкін. Ён правёў нараду са следчай групай і аператыўным штабам НС.

Пашкоджаную чацвёртую блок-секцыю (7 і 8 пад’езды) дома было запланавана знесці, працы па зносе праводзіць арганізацыя АТ «РВС», якія зносілі ў 2018 годзе недабудаваную Екацярынбургскую тэлевежу. Улічваючы канструкцыю дома і падзел блок-секцый тэмпературнымі швамі, дэфармацыі на астатнюю частку дома не распаўсюдзіліся, што было пацверджана адмысловымі абследаваннямі пасля трагедыі. Першапачаткова планавалася даць жыллё жыхарам 7 і 8 пад’ездаў, а таксама часова, на перыяд зносу пашкоджанай блока-секцыі, адсяліць жыхароў суседняга 6 пад’езда. Па выніках разгляду зваротаў жыхароў дома 16 студзеня 2019 года на пасяджэнні Урада Расіі У. Пуцін даручыў губернатару Чалябінскай вобласці Б. А. Дуброўскаму цалкам рассяліць разбураны дом, ацаніўшы пры гэтым дадзенае мерапрыемства на суму каля 1 мільярда 300 мільёнаў рублёў. Для чаго на працягу года планавалася пабудаваць асобны дом, так як дастатковага для рассялення жыхароў 623 кватэр вольнага жылога фонду ў горадзе небыло. 24 ж студзеня 2019 года Д. Мядзведзеў, заявіў, што дастаткова і 900 мільёнаў рублёў для рассялення дома, прычым 500 млн руб. планавалася з федэральнага бюджэту, а астатняе з рэгіянальнага і дапамогі ММК. 26 студзеня 2019 года Урад РФ выдзеліў 500 млн рублёў Чалябінскай вобласці, «Магнітагорскі металургічны камбінат» (ММК) выдзеліў 300 млн рублёў для гэтых мэтаў. Пры гэтым прымусова рассяляць жыхароў не сталі, толькі жадаючых.

21 студзеня ва ўстановы Магнітагорска сталі прыходзіць лісты па электроннай пошце аб магчымых тэрактах. У паведамленні гаварылася, што ўлады не здольныя кантраляваць бяспеку насельніцтва. З-за пагрозы тэракту бацькі пачалі забіраць дзяцей са школ, а экстраныя службы — праводзіць праверкі, а паліцыя і ратавальнікі праводзілі агляды школ, дзіцячых паліклінік, гарадскіх бальніц, а таксама шэрагу гандлёвых цэнтраў і крам.

30 сакавіка 2019 года, па дадзеных Урада Чалябінскай вобласці, міжведамасная камісія, вывучыўшы матэрыялы вынікаў абследавання, праведзенага АТ «Магнітагорскі Гіпрпмез» і заключэнне дзяржэкспертызы Чалябінскай вобласці, прызнала дом прыдатным для далейшага пражывання. З 1 красавіка 2019 года ахова перыметра дома была знятая, жыхарам прапанавана вярнуцца ў свае кватэры. Пры гэтым на 3 месяцы быў працягнуты тэрмін выплаты кампенсацыі за наём жылля тым, хто пажадаў вярнуцца пазней ці чакае перасялення. Пры наведваньні горада 26 сакавіка 2019 года ЧасВА губернатара вобласці Цекслерам А. П. быў зацверджаны план добраўпарадкавання прылеглай тэрыторыі, таксама вырашаліся пытанні жыхароў пацярпелага дома.

Расследаванне
-------------

Па факце выбуху 31 снежня 2018 года рэгіянальным УФСБ у якасці асноўнай версіі абвальвання дома разглядаўся выбух бытавога газу, была ўзбуджаная крымінальная справа па частцы 3 артыкула 109 КК РФ (прычыненне смерці па неасцярожнасці). Паводле паведамлення ТАСС, раніцай пасля выбуху УФСБ па Чалябінскай вобласці адпрацоўвала ўсе версіі, але асноўнай была версія выбуху бытавога газу.

Паводле паведамлення РІА гадзінай пазней, УФСБ па Чалябінскай вобласці не разглядала іншых версій, акрамя выбуху бытавога газу, але 1 студзеня 2019 года старшынёй Следчага камітэта (СК) Расіі расследаванне было перададзена ў Галоўнае ўпраўленне па расследаванні асоба важных спраў СК Расіі і было даручана разглядаць усе версіі здарэння. Адначасова Следчым камітэтам сфарміравана ўзмоцненая група з больш за 100 следчых і крыміналістаў цэнтральнага апарату СК Расіі і яго рэгіянальных падраздзяленняў. Расследаванне таксама праводзяць супрацоўнікі ФСБ.

Прычыны здарэння высвятляюцца. Вывучаецца некалькі версій, па стане на 18 студзеня 2019 года прыярытэтнай версіяй застаецца выбух бытавога газу. 4 студзеня СК паведаміў, што слядоў выбухоўкі на месцы здарэння не выяўлена, пры гэтым падкрэсліў, што працягвае адпрацоўваць «усе версіі выбуху, які адбыўся». Ні ФСБ, ні СК афіцыйна не абвяргалі версію пра тэракт.

Па словах мэра Магнітагорска Сяргея Берднікава, выбух, хутчэй за ўсё, адбыўся прыкладна на другім-трэцім паверсе.

Зноскі
------

1. ↑  Адзін з пацярпелых у Магнітагорску знаходзіцца ў вельмі цяжкім стане
2. ↑
3. ↑  Анкета дома вобл. Чалябінская, г. Магнітагорск, пр-кт. Карла Маркса, д. 164. Архівавана 2 студзеня 2019. — Фонд садзейнічання рэфармаванні жыллёва-камунальнай гаспадаркі
4. ↑  Панарамы
5. ↑  Фота з адваротнага боку, пасля абвальвання
6. ↑  Уральцев наградили за помощь после трагедии в Магнитогорске / 06.02.2019 г. «Российская газета». Е. Призова.
7. ↑  Пуцін прыляцеў на месца трагедыі ў Магнітагорск (руск.).  РИА Новости (31 снежня 2018). Праверана 4 студзеня 2019.
8. ↑  Пуцін прыляцеў у Магнітагорск (руск.).  РИА Новости (31 снежня 2018). Праверана 4 студзеня 2019.
9. ↑  Падрываць не будуць. У Магнітагорску знясуць сцяну ў доме, пацярпелага пры абрушэнні Архівавана 27 сакавіка 2020. / Статья от 16.01.2019 г. на *mail.ru* са спасылкай на ГТРК «Паўднёвы Урал».
10. ↑  В Магнитогорске снесли стену дома, поврежденную при обрушении подъезда. Работы по демонтажу пострадавшей части здания проделаны на треть / Статья от 20.01.2019 г. ИА «ТАСС».
11. ↑  Газ і расколіны. Сяргей Берднікаў пракаментаваў тэхнічны стан дома Архівавана 19 студзеня 2019. // verstov.info, 6.01.2019
12. ↑  «Гипромез» ручаецца. Спецыялісты апублікавалі вынікі назірання за канструкцыямі дома № 164 // verstov.info, 7.01.2019
13. ↑   Архівавана 19 студзеня 2019. // mail
14. ↑  Пуцін даручыў цалкам рассяліць дом у Магнітагорску, у пад’ездзе якога адбыўся выбух **(нявызн.)**.  ТАСС. Праверана 16 студзеня 2019.
15. ↑  У Магнітагорску няма кватэр, каб рассяліць пацярпелы ад выбуху дом / Артыкул ад 16.01.2019 г. на «URA.RU» С. Леонов.
16. ↑  Чалябінскі губернатар назваў тэрмін выканання даручэння Пуціна. Для гэтага пабудуюць новы дом / Статья от 16.01.2019 г. на «URA.RU» С. Леонов.
17. ↑  Каля 900 млн руб. спатрэбіцца на рассяленне пацярпелага ад выбуху газу дома ў Магнітагорску Архівавана 14 снежня 2019. / Статья от 24.01.2019 г. на *mail.ru* со ссылкой на «Интерфакс»
18. ↑  Распараджэнне ад 26 студзеня 2019 года № 80-р.
19. ↑  300 млн рублёў на рассяленне дома які выбухнуў у Магнітагорску
20. ↑  На месте обрушения дома в Магнитогорске появится 39 белых птиц / 06.02.2019 г. ИА «REGNUM».
21. ↑  Жители Магнитогорска сообщили о рассылке с предупреждениями о взрывах. ФСБ начала проверку
22. ↑  Аглядаюць школы, бальніцы, ГЦ: у Магнітагорску сілавікі правяраюць паведамленні аб магчымым тэракце
23. ↑  *Правительство Челябинской области*. Дом в Магнитогорске, пострадавший при взрыве бытового газа, признан пригодным для дальнейшего проживания **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (30 сакавіка 2019). Архівавана з першакрыніцы 26 снежня 2019. Праверана 27 сакавіка 2020.
24. ↑  Главгосэкспертиза признала пострадавший от взрыва дом в Магнитогорске пригодным для проживания // Статья от 30.03.2019 г. «Коммерсантъ».
25. ↑  Цекслер сустрэўся з жыхарамі, што выбухнуў дома ў Магнітагорску // Артыкул ад 26.03.2019 г. «РИА Новости».