Медаль з партрэтнай выявай Сіджызмонда Пандольфа Малатэста  (руск.) (бел.
**Анто́ніа Пізане́ла** (*Antonio Pisanello*, сапр. імя *Antonio die Puccio Pisano*) (каля. 1392—1395, Піза — верагодна, 1455, Рым) — адзін з найбольш выбітных мастакоў эпохі Адраджэння і ранняга італьянскага кватрачэнта.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і суконшчыка *Пуча дзі Джавані дзі Чэрэта*. Пасля яго смерці, удава Ізабэта з сынам Антоніа пераехала ў свой ​​родны горад — Верону. Першым настаўнікам будучага мастака стаў Стэфана да Верона  (руск.) (бел. пазней яго настаўнікам і сябрам стаў Джэнціле дзі Фабрыяна  (руск.) (бел.. З дзі Фабрыяна Пізанела ў 1409—1415 гадах у Венецыі працаваў над упрыгожваннем Залы Вялікага савету ў Палацы Дожаў (афармленне Залы загінула пры пажары ў 1577 годзе). Пасля раптоўнай смерці Джентыле (1427) Пізанела працягнуў пачаты ім роспіс базілікі Сан Джавані ін Латэрана (не захавалася). У 1420-х гадах працаваў над фрэскамі ў замку  (італ.) (бел. Вісконці  (руск.) (бел. ў Павіі — гэты фрэскавы цыкл загінуў падчас вайны з Францыяй у 1527 годзе.

У снежні 1439 года прыняў удзел у вайне  (руск.) (бел. супраць Венецыянскай рэспублікі: у складзе войскаў Джанфранчэска I Ганзага  (руск.) (бел. аблажыў Верону. Неўзабаве пасля вызвалення Вероны ўлады Венецыі забаранілі знаходзіцца мастаку на яе тэрыторыі, а ў 1442 годзе завочна прысудзілі да канфіскацыі маёмасці і пазбаўлення мовы «за паклёп на рэспубліку і вымаўленне ганебных для ўраду слоў». Толькі дзякуючы высокапастаўленым сябрам Пізанела пазбег пакарання.

У 1441—1444 гадах мастак, якому забаронена было жыць на венецыянскіх землях, працаваў пры двары герцага Ферары Ліянела д'Эстэ  (руск.) (бел..

У 1448 годзе Пізанела быў запрошаны ў Неапаль каралём  Альфонса Арагонскім.

Пасля 1450 года звестак пра Пізанела няма. Частка біёграфаў лічыць, што ён памёр менавіта ў гэтым годзе. Большасць жа мяркуе, што Пізанела памёр у 1455 годзе, абапіраючыся на ліст Карла Медычы  (руск.) (бел. (сына Козіма), які пісаў брату Джавані ў кастрычніку гэтага года:

> Я купіў на днях каля трыццаці медалёў, вельмі прыгожых, у вучня Пізанела, які памёр у гэтыя дні…
> 
> 

Творы Пізанела можна ўбачыць у мастацкіх зборах Бергама, Лондана, Парыжа і Вены.

Зноскі
------

1. ↑  Pisanello<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18785969'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34753751'></a>
2. ↑  *Swartz A.* Pisanello — 2007.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
3. ↑  Union List of Artist Names — 2021. Праверана 9 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
4. ↑  Pisanello<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18785969'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34753751'></a>
5. ↑  Antonio di Puccio Pisanello<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21417186'></a>
6. ↑  Union List of Artist Names — 2017. Праверана 25 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

Літаратура
----------

* *Майская М. И.* Пизанелло. — М. 1981. (руск.)
* Художественная галерея № 158, Киев, 2007. (руск.)
* *Дзуффи С.* Большой атлас живописи. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2002. — С. 49. — ISBN 5-224-03922-3  (руск.)
* Dillian Gordon. Pisanello. Painter to the Renaissance Court. Yale University Press, 2001.  (англ.)

Спасылкі
--------

* Творческий путь Пизанелло (руск.). *Стиль Эпохи* (29 лістапада 2011). Архівавана з першакрыніцы 24 лютага 2012. Праверана 17 студзеня 2011.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11471255, ADV11471254, ADV11990196, ADV11451718 · BIBSYS: 90397635 · BNC: a19252109 · BNE: XX930221 · BNF: 120449252 · GND: 118594613 · ICCU: RAVV025053 · ISNI: 0000 0001 2146 4355 · LCCN: n85378506 · LNB: 000239063 · NKC: jn20000701416 · NLA: 36447177 · NLG: 219758 · NLP: A10093503 · NTA: 069894639 · NUKAT: n2009143778 · LIBRIS: 84045 · SUDOC: 028659430 · VIAF: 106964015, 95848823 · ULAN: 500027080 |

 |