**Вальдэмар Вялікі** (ням.: Waldemar, Markgraf von Brandenburg, *Woldemar*; каля 1280 — 14 жніўня 1319, Мешкавіцы) — у 1309—1319 гадах маркграф Брандэнбурга з роду Асканіяў, суправіцель з 1302 года, з 1309 года як апякун свайго кузена Генрыха II.

Вальдэмар нарадзіўся ў сям'і маркграфа Конрада I Брандэнбургскага і яго жонкі Канстанцыі Польскай, дачкі герцага вялікапольскага Пржамыслава I. Паводле Солдзінскага міру 1309 года  (руск.) (бел. Вальдэмар адмовіўся ад сваіх прэтэнзій на Паморскае герцагства з Данцыгам за 10 тысяч марак срэбра на карысць Тэўтонскага ордэна.

У 1312 годзе Вальдэмар вёў вайну з маркграфам Мейсена Фрыдрыхам I, захапіў яго ў палон і прымусіў заключыць 14 красавіка 1312 года Тангермюндскі мір. У 1316 годзе Вальдэмар захапіў Дрэздэн. У 1319 годзе Вальдэмар набыў для Брандэнбурга Сулехаў і Свябодзін.

У 1315 годзе падчас так званай Паўночнагерманскай маркграфскай вайны Вальдэмар захапіў Штаргард, але саступіў Генрыху II Мекленбургскаму ў бітве пры Гранзэе і быў вымушаны аддаць Штаргард паводле Тэмплінскага міру Генрыху II 25 лістапада 1317 года.

У 1309 годзе Вальдэмар ажаніўся з *Агнэсай Брандэнбургскай* (1297—1334), дачкой маркграфа Германа I. Гэты шлюб апынуўся бяздзетным. У 1319 годзе маркграф Вальдэмар памёр, а ўслед за ім памёр і яго кузен Генрых II. На гэтым згасла дынастыя маркграфаў брандэнбургскіх з роду Асканіяў.

Брандэнбург у 1320 г.
У 1348 годзе ў Магдэбургскім архібіскупстве абвясціўся пажылы чалавек, які сцвярджаў, што ён з'яўляецца маркграфам Вальдэмарам, які вярнуўся з паломніцкай паездкі ў Святую зямлю. У 1319 годзе замест яго нібы пахавалі іншага чалавека. Афёра Ілжэвальдэмара раскрылася толькі ў 1350 годзе, а да гэтага часу махляр кіраваў Брандэнбургскай маркай, якую яму перадаў у леннае валоданне імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Карл IV.

Зноскі
------

1. ↑  Waldemar (Waldemar) // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2
3. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
4. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* Richard George (Hrsg.): *Hie gut Brandenburg alleweg! Geschichts- und Kulturbilder aus der Vergangenheit der Mark und aus Alt-Berlin bis zum Tode des Großen Kurfürsten*, Verlag von W. Pauli’s Nachf. Berlin 1900.
* Uta Lehnert: *Der Kaiser und die Siegesallee. Réclame Royale*, Dietrich Reimer Verlag, Berlin 1998, ISBN 3-496-01189-0.
* Вольдемар, бранденбургский маркграф // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вальдэмар Вялікі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 118907425 · ISNI: 0000 0001 0128 3303 · LCCN: nr98027028 · VIAF: 49142761 |