Патроны кальцавога ўзгарання — .22 Short, .22 Long Rifle, .22 WMR, .17 HM2, .17 HMR
Параўнанне цэнтральнага і кальцавога ўзгарання
**Патрон кальцавога ўзгарання** — від боепрыпасаў, у якіх баёк пры стральбе б’е не ў цэнтр, а ў перыферычную частку донца набойніцы. Капсуля як самастойнай адзінкі не існуе, ударны склад запрасаваны ў дно набойніцы. Куля патрона цалкам свінцовая, часам бываюць і іншыя віды куль. Маламагутны патрон кальцавога ўзгарання, можа быць выкарыстаны для палявання на дробнага звера, тыпу сурка, вавёркі і г. д. а таксама для спартовай стральбы.

Гісторыя
--------

Патрон кальцавога ўзгарання (або па-іншаму «бакавога агню»), з'явіўся да сярэдзіны XIX стагоддзя. Малашумны патрон стварыў у 1842 годзе ў Францыі зброевы майстар Флабер. Капсульны склад быў запрасаваны непасрэдна ў закраіну донца набойніцы, у адрозненне ад патронаў з капсулем цэнтральнага бою. Маламагутны патрон не меў самастойнага парахавога зарада, і стрэл адбываўся толькі за кошт газаў успламяняльнага складу. Першыя патроны былі трох калібраў: 4, 6 і 9 мм. Тады ж пачынаецца серыйны выраб такіх патронаў як .22 BB Cap (1845 год) і .22 CB Cap (1888 год)

Флабер таксама зрабіў тое, што ён назваў «салоннымі стрэльбамі» для гэтага патрона, паколькі гэтыя вінтоўкі і пісталеты былі распрацаваны для стральбы па мішэнях у памяшканнях (дамах), дзе ёсць спецыяльныя стралковыя пакоі або ціры. 

У 1857 годзе з'яўляецца патрон .22 Short, распрацаваны для першага рэвальвера Smith & Wesson. У 1871 годзе быў створаны патрон .22 Long з той жа масай кулі але з большай гільзай і 5 гранамі (320 мг) чорнага пораху. За гэтым у 1880 годзе з'явіўся .22 Extra Long з гільзай, яшчэ большай за .22 Long, і больш цяжкай куляй.

Скрынка з патронамі .41 Short
Буйнейшыя калібры канцовага агню выкарыстоўваліся падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША ў аўтаматычных вінтоўках Генры, магазінных вінтоўках Спэнсара, вінтоўках Баларда і карабіне Фрэнка Весана. У той час як вырабляліся больш буйныя калібры кантавога агню, такія як .30 rimfire, .32 rimfire, .38 rimfire, .41 Short (для Remington Model 95), .44 Henry (для вінтоўкі Henry і пазней выкарыстоўваўся знакамітай мадэллю Winchester Model 1866 г.), .56-56 Spencer (бо вінтоўка Spencer была першай у свеце вайсковай шматразовай вінтоўкай з металічным патронам), аж да .58 Miller, буйнейшыя калібры былі хутка заменены версіямі з цэнтральным агнём.

У тыя самыя часы ў Расійская імперыі збройнік Берынгер таксама ўдасканаліў патрон Флабера: зрабіў больш трывалую і доўгую набойніцу, дадаў парахавы зарад. Куля, як правіла, па-ранейшаму свінцовая і безабалонкавая. Патрон Берынгера практычна ў нязменным выглядзе дажыў да XX стагоддзя.

### XXI стагоддзе

У пачатку XXI стагоддзя назіраецца адраджэнне патронаў калібру .17 (4,5 мм) з кантавым узгараннем. Новы і ўсё больш папулярны, .17 HMR заснаваны на гільзе .22 WMR з меншай сфарміраванай шыяй, якая трымае кулю. Перавагамі .17 HMR перад .22 WMR і іншымі патронамі з канцавым узгараннем з'яўляюцца яго значна больш спадзістая траекторыя і вельмі ломкія кулі з полай кропкай (часта вырабляюцца з пластыкавымі "балістычнымі наканечнікамі", якія паляпшаюць знешнюю балістыку кулі). .17 HM2 (Hornady Mach 2) заснаваны на вінтоўцы .22 Long Rifle і прапануе падобныя перавагі ў прадукцыйнасці ў параўнанні з асноўным патронам пры значна больш высокім кошце. У той час як .17 HM2 прадаецца прыкладна ў чатыры разы даражэй, чым патроны .22 Long Rifle, ён усё роўна значна таннейшы за большасць боепрыпасаў цэнтральнага агню і крыху таннейшы за .17 HMR.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх