Вілачны тэлескапічны пагрузчык JCB
Вілачны пагрузчык JCB
 Першапраходзец пагрузчыкаў STILL
Manitou M30-4
**Вілачны пагрузчык з процівагай** (англ.: counter-balanced forklift truckcounter-balanced forklift truck) — выгляд спецыяльнага складскога падлогавага транспарту, прызначанага для ўзняцця, перамяшчэння, разгрузкі, пагрузкі, складзіравання (штабелявання) палетаў, паддонаў і іншых розных грузаў пры дапамозе вілаў або іншых рабочых прыстасаванняў (навяснога абсталявання).

Гісторыя
--------

Папярэднікі сучасных пагрузчыкаў з'явіліся яшчэ ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. У 1906 годзе Пенсільванская чыгунка прадставіла першую платформу з электрапрывадам для перавозкі багажу, якая выкарыстоўвалася на яе станцыях.

Сучасны вілачны пагрузчык з'явіўся ў канцы 1920-х гадоў сіламі адразу некалькіх амерыканскіх і еўрапейскіх кампаній, вядучых незалежныя распрацоўкі. Пэўны штуршок развіццю гэтай галіны дала Першая сусветная вайна, падчас якой недахоп працоўнай сілы прывёў да таго, што адразу некалькі распрацоўшчыкаў пачалі незалежна весці распрацоўкі тэхнікі для складскіх аперацый. Непасрэднымі папярэднікамі прамысловых пагрузчыкаў лічацца автолесовоз кампаніі Hyster (Хайстер) і машына кампаніі Clark Equipment для перавозкі пяску. У СССР першы «портальный автолесовоз» Hyster з'явіўся ў 1930 годзе, пастаўлены разам з іншым тэхналагічным абсталяваннем фірмай «Albert Kahn Inc.» пры будаўніцтве цэхаў Чэлябінскага трактарнага завода.

Другая сусветная вайна паскорыла развіццё вытворчасці пагрузчыкаў, у першую чаргу ў ЗША. Амерыканская кампанія Hyster пастаўляла пагрузчыкі для патрэб арміі ЗША, пасля Другой сусветнай вайны яны засталіся працаваць у Еўропе на аднаўленні разбураных гарадоў і сталі легендарны дзякуючы сваёй магутнасці і надзейнасці. Пасля вайны аднаўленне эканомікі Еўропы прывяло да эканамічнага ўздыму, у першую чаргу нямецкіх вытворцаў пагрузчыкаў Jungheinrich, Linde, STILL GmbH і Steinbock.

У СССР у 1948 годзе быў пабудаваны і ўведзены ў эксплуатацыю Львоўскі завод аўтапагрузчыкаў.

Ўсходнееўрапейскія вытворцы гулялі ў гісторыі развіцця пагрузчыкаў не менш значную ролю. Раней былі вядомыя брэнды V. T. A. Kraft (ГДР), Desta (Чэхаславакія), «Львоў» (Украіна) і «Балканкар» (Балгарыя). У СССР пагрузчыкі Balkancar з'явіліся ў 1950-х гадах і хутка занялі сур'ёзную долю рынку. У 1980-х гадах на савецкім рынку з'явіліся японскія пагрузчыкі ТСМ, Nissan, Komatsu, Toyota.

Сёння ў свеце пагрузчыкаў працягваецца тэндэнцыя, як і сярод вытворцаў аўтамабіляў: эканамічная інтэграцыя, паглынанне і зліццё. Дзесятку сусветных вытворцаў вілачныя пагрузчыкаў ўжо не адзін год ўзначальваюць такія кампаніі, як Toyota, Кіоп Group (брэнды Linde, STILL GmbH), Nacco Industries (брэнды Hyster, Yale), Jungheinrich, Crown, Mitsubishi/Caterpillar, Komatsu, Kalmar, ТСМ, Nissan. У цяперашні час пагрузчыкі прыкметна ўдасканальваюцца. Многія вытворцы пагрузчыкаў надаюць значэнне не толькі функцыянальным якасцях, але і дызайне пагрузчыкаў. Пры іх распрацоўцы выкарыстоўваюцца апошнія тэхнічныя дасягненні.

Класіфікацыя і разнавіднасці
----------------------------

Электрапагрузчык
У цяперашні час распрацавана і выкарыстоўваецца велізарная колькасць розных мадэляў і мадыфікацый пагрузчыкаў. Пры гэтым не існуе адзінай агульнапрынятай класіфікацыі пагрузчыкаў. Найбольш сістэматызаванай з'яўляецца класіфікацыя ITA:

* клас I — электрычныя пагрузчыкі (электрапогрузчыкі, акумулятарныя пагрузчыкі);
* клас II — тэхніка для працы ў вузкіх праходах; сюды ставяцца больш спецыялізаваныя пагрузчыкі, такія як рычтракі, бакавыя пагрузчыкі (напрыклад, BAUMANN, HUBTEX, Combilift) і т. п.;
* клас III — штабелёры і электрычныя каляскі;
* клас IV — пагрузчыкі з рухавіком унутранага згарання з суцэльналітымі шынамі;
* клас V — пагрузчыкі з рухавіком унутранага згарання з пнеўматычнымі шынамі;
* клас VI — транспарцёры;
* клас VII — «пазадарожныя», «паўнапрывадныя» пагрузчыкі ўсіх тыпаў (гэта значыць прызначаныя для працы ў складаных дарожных умовах і на цяжкіх пакрыццях, асабліва добра яны сябе зарэкамендавалі ва ўмовах Расіі і Беларусі).

Гэтая класіфікацыя не адлюстроўвае некаторых спецыфічных характарыстык, таму на сённяшні дзень далёка не ўсе вытворцы ідуць ёй у публічных прапановах. Акрамя таго, для некаторых класаў і разнавіднасцяў пагрузчыкаў у рускай мове часта выкарыстоўваюць асобныя прыжыліся назвы, у прыватнасці: штабелёр, гідраўлічная каляска, рычтрак (англ.: reach truckreach truck).

Мачта пагрузчыка
----------------

* **DLFL** (FV)— двухсекцыйная мачта, без вольнага ходу віл.
* **DFFL** (FFV)— двухсекцыйная мачта, са свабодным ходам вілаў.
* **TFFL (TFV)** — трохсекцыйная мачта, са свабодным ходам вілаў.

Таксама бывае «вагонны варыянт», калі мачта ў складзеным становішчы не павінна перавышаць 2200 м па ўсім погрузчикам.

Колы пагрузчыка
---------------

Замена колы на пагрузчыку
* **Пнеўматычныя** — стандартная канструкцыя з пнеўматычнай шыны і камеры. Забяспечваюць добрую ходимость, добрыя амартызацыйныя ўласцівасці, але меншую ўстойлівасць ТС. Маюць перавагі пры эксплуатацыі ва ўмовах дрэнных рабочых паверхняў.
* **Суцэльныя** — з літой гумы. Альтэрнатыўная назва — «суцэльналітыя», «масіўныя». Часта называецца *Суперэластик* (SE англ.: Super ElasticSuper Elastic) — па фірмовай марцы шын. Часам памылкова называюцца «гусматык». Забяспечваюць выдатную зносаўстойлівасць, стабільнасць ТС, але меншую амартызацыю. Адрозніваюцца спосабам пасадкавага месца. Могуць мець бяссажавае выкананне.
* **Поліўрэтанавыя** — звычайна ставяцца на рычтраках або штабелёрах, якія працуюць на роўных падлогах.
* **Бандажные** — тонкі амортизирующий гумовы пласт пратэктара усталяваны на сталёвым бандажы колавага дыска. Маюць пэўныя перавагі, але менш распаўсюджаныя.

Колы вілачныя пагрузчыкаў часам абсталёўваюцца ланцугамі для паляпшэння счэпных уласцівасцяў на складаных і абледзянелых паверхняў. Часцей за ўсё — на пнеўматычных колах.

Дадатковыя прылады (навясное абсталяванне)
------------------------------------------

Дадатковыя прылады і механізмы (навясное абсталяванне) закліканы пашырыць магчымасці стандартнага пагрузчыка, пры гэтым істотна адлюстроўваючыся на яго кошту.

Найбольш часта ўжываецца наступнае навясное абсталяванне:

* прылада бакавога зрушэння вілаў (англ.: sideshiftersideshifter);
* верціцца вілачныя захоп (англ.: rotatorrotator);
* позиционер вілаў (англ.: fork positionerfork positioner);
* захоп для бочак і рулонаў (у тым ліку паваротны; англ.: roll and barrel clamp attachmentroll and barrel clamp attachment);
* штыр (англ.: pole attachmentpole attachment);
* захоп са спіхвальнікам (выталкивателем; англ.: slip sheetslip sheet).

Акрамя таго, ёсць і іншыя менш распаўсюджаныя прыстасаванні:

* захоп для шын (колаздымнік);
* загрузнік печы;
* снегаўборшчык;
* заціск для транспарціроўкі буйнагабарытнай бытавой тэхнікі (халадзільнікаў, пральных машын і г. д.).

Практычна ўсе пералічанае навясное абсталяванне можа мець масу мадыфікацый, якія змяняюць асобныя характарыстыкі (напрыклад, заціск для некалькіх бочак адразу).

Вытворчасць пагрузчыкаў
-----------------------

Галоўная дзясятка вытворцаў пагрузчыкаў ў свеце па стане на 2013-2015 гады:

| Кампанія | Гадавы абарот, млн еўра | Гандлёвыя маркі | Галаўны офіс |
| --- | --- | --- | --- |
| Toyota | 4 656 | Toyota, Raymond | Aichi, Японія |
| Kion Group. | 4 000 | Linde, STILL GmbH, OM Pimespo | Wiesbaden, Hamburg, Germany |
| NACCO Industries | 1 969 | Hyster, Yale, Shinko, Sumitomo | Cleveland, Ohio |
| Jungheinrich AG | 1 901 | Jungheinrich | Hamburg, Germany |
| Cargotec | 1 516 | Kalmar | Finland |
| Crown Equipment Co. | 1 355 | Crown | New Bremen, Ohio |
| TSM **RT 4/4** | 1 153 | SWLTD | China |
| Manitou | 1 007 | Manitou | France |
| Komatsu | 890 | Komatsu, Tusk | Tokyo, Японія |
| UNI Carriers | 1110 | Nissan, Atlet, Barrett, TCM | Tokyo, Японія |
| Hangcha Group | 675 | Hangcha | Lin'an, Ханчжоу, China |

У другой дзясятцы вытворцаў асноўны трэнд — паступовае ўзмацненне пазіцый кітайскіх вытворцаў, якія адціскаюць больш старых вытворцаў. Так, яшчэ 3 гады таму вытворцаў з КНР не было нават у дваццатцы.

У культуры
----------

* Кіроўца аўтапагрузчыка Клаўс - культавы кароткаметражны нямецкі фільм 2000 года аб першым працоўным дні вадзіцеля аўтапагрузчыка, які парадыруе навучальныя фільмы па тэхніцы бяспекі.

Гл. таксама
-----------

* Аўтаматычна кіраваны транспартны сродак
* Штабелёр
* Гідраўлічная каляска
* Электракар

Зноскі
------

1. ↑  См. классификацию Industrial Truck Association Архівавана 24 сакавіка 2008.
2. ↑  Выбар вілачныя пагрузчыка
3. ↑  Описание мачт вилочного погрузчика Архівавана 4 сакавіка 2016.
4. ↑  По данным журнала DHF

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вілачны пагрузчык

| ⛭**Пад'ёмна-транспартныя машыны** |
| --- |
| Грузапад'ёмныя | 

|  |  |
| --- | --- |
| Складаныя | Кран ·  Ліфт ·  Ліфт бесперапыннага дзеяння ·  Маніпулятар ·  Пад'ёмнік ·  Грузапад'ёмны стол ·  Тэльфер ·  Брашпіль |
| Простыя | Ворат ·  Дамкрат ·  Лябёдка ·  Кабестан ·  Таль ·  Паліспаст |

 |
| Якія транспартуюць | Багажная карусель ·  Канатная дарога ·  Элеватар ·  Канвеер ·  Пасажырскі канвеер ·  Эскалатар ·  Норыя |
| Падвеснага аднарэйкавага транспарта | Падвесны электрацягач ·  Электра- і аўтакаляскі |
| Падлогавага транспарта | Пагрузчык ·  Цягач ·  Штабелер ·  Электракар |
| Пагрузна-разгрузныя | Аўтамабілеразгрузнік ·  Вагонаперакульнік ·  Інэрцыйны разгружальнік ·  Коўшавы пагрузчык ·  Пнеўмаразгрузчык ·  Разгрузна-штабялёвачная машына ·  Разгрузная машына скрабалкавага тыпу |
| Іншыя | Механізаваная сістэма паркоўкі аўтамабіляў: Аўтамабільны назапашвальнік элеватарнага тыпу |