**Герб Кіеўскага ваяводства** (польск.: Herb województwa kijowskiego) — геральдычны сімвал Кіеўскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага, з 1569 года Каралеўства Польскага.

З 1-й чвэрці XIV ст. Кіеўскае княства ўваходзіла ў сферу ўплыву, а з 1360-х гадоў фактычна ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У 1390-я гады вялікі князь Вітаўт замест князя прызначыў у Кіеў сваіх намеснікаў, у 1471 годзе вялікі князь Казімір тлумачыў волю Вітаўта і ўрэшце сваю так, што князь Уладзімір Альгердавіч «пробѣгал» Кіеўскае княства для сябе і нашчадкаў, калі ад’ехаў да Масквы, такім чынам статус ваяводства быў яўна замацаваны.

Пасля Люблінскай уніі 1569 года Кіеўскае ваяводства перайшло ў склад Каралеўства Польскага.

Па ўмовах Андрусаўскага перамір’я 1667 года Каралеўства Польскае страціла большую частку ваяводства і яго сталіцу, але назва захавалася. Цэнтрам ваяводства быў Жытомір.

Апісанне
--------

Вялікалітоўскі перыяд
Да 1569 года і пазней у крыніцах герб апісваюць як мядзведзя, які ідзе ў блакітным або белым полі.

Польскі перыяд
З 1569 года герб Кіеўскага ваяводства ў складзе Польскай кароны апісваюць як белую постаць святога Міхаіла Арханёла ў чырвоным полі, які трымае ў правай руцэ аголены меч, апушчаны ўніз, а ў левай — похвы, апушчаныя ўніз такім чынам, што іх канец датыкаецца вастрыя мяча.

Гісторыя
--------

Архангел Міхаіл з часоў Кіеўскай Русі лічыўся абаронцам Кіева і Кіеўскай зямлі.

У 1507—1517 гадах на ўзор герба Кіеўскага ваяводства створаны герб Навагрудскага ваяводства з выявай Міхала Арханёла. З гэтага часу кіеўская харугва мяняецца, на ёй з’яўляецца герб з выявай чорнага мядзведзя. Канчаткова герб з мядзведзем замацаваўся на Віленскім сейме ў 1529 годзе. Пачатковыя выява і колер герба зафіксаваны ў гербоўніку *Stemmata Polonica*.

Герб з мядзведзем выяўляўся на вялікалітоўскіх пячатках да падзелаў Рэчы Паспалітай. Барташ Папроцкі ў сваёй кнізе «Гербы польскага рыцарства» (1584), прылічаў герб з мядзведзем да асноўных гербоў Вялікага княства Літоўскага, побач Пагоні і Калюмнаў. У вялікалітоўскай геральдыцы да падзелаў Рэчы Паспалітай як герб ваяводства ўжываўся чорны мядзведзь, якім ідзе на светлым полі.

Пасля пераходу ваяводства да Польскай Кароны ў 1569 годзе, у польскай геральдыцы ў асноўным ўжываўся герб з выявай Арханёла Міхаіла з апушчанымі ўніз мячом і похвамі. У новым гербе (лац.: vir armatus) меч, апушчаны ўніз вастрыём, быў сімвалам падпарадкавання польскаму каралю.

Галерэя
-------

* Сімвалы Кіеўскага княства
* Пячатка кіеўскага князя з выявай архангела Міхаіла. XII—XIV стагоддзя.Пячатка кіеўскага князя з выявай архангела Міхаіла. XII—XIV стагоддзя.
* Манета Кіеўскага князя Уладзіміра Альгердавіча. 1388—1392 гг.Манета Кіеўскага князя Уладзіміра Альгердавіча. 1388—1392 гг.

* Гербы ваяводства ў вялікалітоўскай геральдыцы
* Герб ваяводства з габелена Жыгімонта II Аўгуста, 1548Герб ваяводства з габелена Жыгімонта II Аўгуста, 1548
* Герб Кіеўскага ваяводства з 1517 г. З гербоўніка Stemmata Polonica. Ок. 1555 г.Герб Кіеўскага ваяводства з 1517 г. З гербоўніка *Stemmata Polonica*. Ок. 1555 г.
* Герб ваяводства ў Вялікім княстве Літоўскім. 1712 г.Герб ваяводства ў Вялікім княстве Літоўскім. 1712 г.
* Герб з пячаткі Вялікага князя Літоўскага Станіслава Аўгуста (1764—1795)Герб з пячаткі Вялікага князя Літоўскага Станіслава Аўгуста (1764—1795)
* Герб Кіеўскага ваяводства з 1517 г. З гербоўніка Каспера Несецкага, 1839 г.Герб Кіеўскага ваяводства з 1517 г. З гербоўніка Каспера Несецкага, 1839 г.

* Герб ваяводства ў польскай геральдыцы
* Герб ваяводства ў Польскім каралеўстве. З акта караля Жыгімонта III 1588 г.Герб ваяводства ў Польскім каралеўстве. З акта караля Жыгімонта III 1588 г.
* Герб ваяводства ў Пасольскай зале Каралеўскага замка Варшавы.Герб ваяводства ў Пасольскай зале Каралеўскага замка Варшавы.
* Герб Кіеўскага ваяводства з 1569 г. З гербоўніка Каспера Несецкага, 1839 г.Герб Кіеўскага ваяводства з 1569 г. З гербоўніка Каспера Несецкага, 1839 г.
* Герб ваяводства з гербоўніка 1875 годаГерб ваяводства з гербоўніка 1875 года
* Два гербы ваяводства на карце Рэчы Паспалітай пасля Андрусаўскага перамір'я ў 1667 г. Малюнак 1907 г.Два гербы ваяводства на карце Рэчы Паспалітай пасля Андрусаўскага перамір'я ў 1667 г. Малюнак 1907 г.

Зноскі
------

1. 1 2  *Шаланда А. І.* Зямельныя гербы Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў ХІV–ХVІІІ ст. // Герольд Litherland, № 2, 2001 г. (бел.)
2. 1 2  *Stefan Krzysztof Kuczyński*[pl]. Polskie herby ziemskie. 1993
3. ↑  Гербоўнік *Stemata Polonica* — Парыж, 1550-е гг.
4. ↑  З гербоўніка Каспера Нясецкага. Выданне 1839 года
5. ↑  *Грушевський М.* Державний герб України // Народна воля, 25(12).11.1917 р.
6. ↑  *Samuel Orgelbrand* Encyklopedia powszechna. — 1863. — s. 640.
7. ↑  *Рево О. А.* «Тризуб» — герб Украины Архівавана 5 лютага 2022. // Наука и жизнь, № 5, 1994 г.
8. ↑  *Румянцева В. В.* Эмблемы земель и гербы городов Левобережной Украины периода феодализма — К.: Наукова думка, 1986 — С. 44

Спасылкі
--------