**Музей Гісторыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі** — адкрыты 14 снежня 1984 года ў горадзе Баранавічы. У залах музея прадстаўлены гістарычныя дакументы, фотаматэрыялы, макеты тэхнікі, карціны, чыгуначная форма і іншыя экспанаты, якія адлюстроўваюць працу і побыт чыгуначнікаў.

Аддзел «Чыгуначная тэхніка» Музея Гісторыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі быў адкрыты 30 ліпеня 1999 года.

Гісторыя ўзнікнення музея
-------------------------

Баранавічы сваім нараджэннем абавязаны чыгунцы, аб чым сведчыць малюнак паравоза на гербе горада. У лістападзе 1871 года па маршруце Смаленск—Брэст адправіўся першы таварна-пасажырскі цягнік. Тады ж з'явілася чыгуначная станцыя з прадпрыемствамі, якія абслугоўвалі ўсю інфраструктуру чыгункі. Станцыя пасля дала жыццё цэламу гораду, ператварыўшы яго з цягам часу ў буйны прамысловы і чыгуначны цэнтр.

30 ліпеня 1999 г. у невялікі хваёвым гаі, у пяці хвілінах хады ад станцыі Баранавічы Палескія, быў створаны першы, і на той момант адзіны ў Беларусі, музей чыгуначнай тэхнікі. Музей быў створаны па ініцыятыве былога начальніка Баранавіцкага аддзялення, а затым начальніка Беларускай чыгункі Віктара Рыгоравіча Рахманько. Вялікую ролю ў ажыццяўленні гэтай ідэі адыграў Ілья Ніканавіч Малюгін, які ўзначальваў Савет ветэранаў Баранавіцкага аддзялення чыгункі. Ён стаў першым навуковым супрацоўнікам музея і кіраўніком ўсіх работ па яго стварэнні.

Экспазіцыя музея
----------------

Грузавая аўтадрызіна ДГКу у Баранавіцкім музеі чыгуначнай тэхнікі
На пастаменце ля ўваходу ў музей знаходзіцца макет паравоза серыі «У» у палову натуральнага памеру, што праехаў 28 лістапада 1871 года з першым цягніком праз Баранавічы ў Брэст. З гэтага дня пачалася гісторыя Беларускай чыгункі і горада Баранавічы. Каля макета паравоза маецца схема музея. Жывую цікавасць для экскурсантаў ўсіх катэгорый ўяўляе дзеючы макет Баранавіцкага чыгуначнага вузла, усталяваны ў адным з пасажырскіх вагонаў. У экспазіцыйных залах іншых вагонаў прадстаўлены ўзоры асабістых прылад працы, прыбораў і механізмаў (у т. л. ручныя рельсарэзныя і рельсасвярлільныя станкі), якімі ў мінулым карысталіся чыгуначнікі. Шырока прадстаўлена шляхавая дэмантажная тэхніка, грузавыя дрызіны ДГК, АГМ, шпалападбівачная машына ШПМ-02, розныя прылады сігналізацыі і сувязі (у т. л. дзеючы семафор), комплекс прылад водазабеспячэння з дзеючай водазаборнай гідраўлічнай калонкай для запраўкі паравозаў вадой. Усе экспанаты забяспечаныя шыльдамі з кароткай інфармацыяй. Яны сабраны дзякуючы карпатлівай працы людзей, якія стваралі макеты і рыхтавалі арыгіналы да экспазіцыі. Некаторыя экспанаты шукалі не толькі па ўсёй рэспубліцы, але і далёка за межамі краіны.

Музей валодае велізарнай калекцыяй паравозаў (ЭУ, ЭМ, ЭР, ТЭ, 9Пм, серыі «У» і «Л») і цеплавозаў (ТЭЗ, М62, ТЭП60, ТГК2 і ТГМ1). Тут прадстаўлены пасажырскія і грузавыя вагоны розных пакаленняў, вагонныя цялежкі, макет паста дзяжурнага па пераезду і памяшканне дзяжурнага станцыі, дзейсны семафор, пуцерамонтная тэхніка, комплекс прыладаў для забеспячэння паравозаў вадой (гідракалонка, паравы кацёл, паравая вадзяная помпа).

У 2002 годзе ў аддзеле адкрыта экспазіцыя тэхнікі чыгуначных войскаў. Гэта арыгінальныя ўзоры тэхнікі: пуцеўкладчык ПБ-3М, выправачна-падбівачная машына ВПМ 600, машыны для збудавання мастоў на сваях, зенітна-кулямётныя ўстаноўкі 3ПУ-4, якія размяшчаліся некалі на спецыяльных чыгуначных платформах з браніраванымі адсекамі для размяшчэння кулямётных стужак.

Уваход у музей бясплатны.

| ⛭Славутасці Баранавічаў |
| --- |
| Вуліцы і плошчы | 
* пл. Леніна
* Чыгуначная
* Янкі Купалы

 | Касцёл Узвіжання Святога Крыжа
Пакроўскі сабор |
| Палацы і сядзібы | 
* Сядзіба Каралеўскіх
* Сядзіба Развадоўскіх

 |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | 
* Аптэка Лаеўскага
* Будынак банка
* Будынак пажарнага дэпо
* Будынак радыёстанцыі
* Дом па вуліцы Пірагова, 5
* Дом па вуліцы Фралянкова, 11
* Дом па вуліцы Фралянкова, 50

 |
| Музеі | 
* Баранавіцкі краязнаўчы музей
* Выставачная зала баранавіцкага краязнаўчага музея
* Музей Гісторыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
* Музей чыгуначнай тэхнікі

 |
| Помнікі і мемарыялы | 
* Памятны знак у гонар Георгія Мікітавіча Халасцякова
* Памятны знак у гонар партызан Баранавіцкага злучэння
* Паравоз-помнік
* Помнік Вызвалення
* Помнік воінам-аўтамабілістам
* Мемарыяльны комплекс «Памяць»
* Мемарыяльны комплекс «Урочышча Гай»
* Мемарыяльны комплекс лётчыкам дальняй авіяцыі
* Мемарыяльны комплекс на магіле вязняў Баранавіцкага гета

 |
| Манастыры, саборы і храмы | 
* Касцёл Яна Паўла II
* Касцёл Маці Божай Фацімскай
* Касцёл Святога Зыгмунта
* Касцёл Узвіжання Святога Крыжа
* Пакроўскі сабор
* Свята-Георгіеўская царква
* Царква Святога Аляксандра Неўскага
* Царква Святых Жонак-Міраносіц

 |
| Сады і паркі, могілкі | 
* Востраў Закаханых
* Русіно
* Могілкі на вуліцы Загараднай

 |

| ⛭Чыгуначныя музеі СНД і краін Балтыі |
| --- |
| Беларусь | 
Баранавіцкі музей чыгуначнай тэхнікі • Музей Беларускай чыгункі • Брэсцкі чыгуначны музей |
| Расія | 
Цэнтральны музей чыгуначнага транспарта Расійскай Федэрацыі •
Екацярынбургскі музей чыгуначнага транспарта •
Маскоўскі чыгуначны музей •
Ніжагародскі чыгуначны музей •
Новасібірскі музей чыгуначнай тэхнікі •
Музей Кастрычніцкай чыгункі •
Пераслаўскі чыгуначны музей •
Растоўскі чыгуначны музей •
Самарскі чыгуначны музей •
Чалябінскі чыгуначны музей •
Музей чыгуначнай тэхнікі Сахалінскай чыгункі
Музей гісторыі, навукі і тэхнікі Свярдлоўскай чыгункі
 |
| Украіна | 
Музей гісторыі і развіцці Данецкай чыгункі •
Музей гісторыі Львоўскай чыгункі
 |
| Іншыя краіны | 
Алмацінскі чыгуначны музей •
Ташкенцкі музей чыгуначнай тэхнікі •
Музей гісторыі Латвійскай чыгункі 
 |