**Гісторыя Паўночнай Македоніі**.

Македонія ў старажытнасці.

Старажытнасць
-------------

У старажытнасці большая частка тэрыторыі, якая цяпер з’яўляецца Паўночнай Македоніяй, была ўключана ў царства Пеонія, якое было заселена пеанцамі, народам фракійскага паходжання , але таксама часткамі старажытнай Ілірыі,   Старажытнай Македонцы засялілі тэрыторыю на поўдні, жывучы сярод многіх іншых плямёнаў і Дарданіі , населенай рознымі ілірыйскімі народамі  , а таксама Лінкесты і Пелагоніі, населеных старажытнагрэцкімі плямёнамі маласаў . Ні адна з іх не мела фіксаваных межаў; яны часам падпарадкоўваліся каралям Македоніі, а часам адрываліся.

У канцы VI стагоддзя да нашай эры ахеменідскія персы пад кіраўніцтвам Дарыя Вялікага заваявалі пеанцаў, уключыўшы ў свае шырокія тэрыторыі тэрыторыю сённяшняй Паўночнай Македоніі.    Пасля страты падчас Другога персідскага ўварвання ў Грэцыю ў 479 годзе да нашай эры персы ў рэшце рэшт сышлі са сваіх еўрапейскіх тэрыторый, у тым ліку з тэрыторыі сённяшняй Паўночнай Македоніі.

У 336 г. да н.э. Філіп II Македонскі цалкам анексаваў Верхнюю Македонію, уключаючы яе паўночную частку і паўднёвую Пеонію, якія цяпер знаходзяцца ў межах Паўночнай Македоніі.  Сын Філіпа Аляксандр Македонскі заваяваў большую частку астатняй часткі рэгіёну, уключыўшы яго ў сваю імперыю, за выключэннем Дарданіі. Рымляне ўключылі большую частку рэспублікі ў сваю правінцыю Македонія, але самыя паўночныя часткі (Дарданія) ляжалі ў Мезіі; да часу Дыяклетыяна яны былі падзеленыя, і рэспубліка была падзелена паміж Македоніяй Салютарыс і Мезіяй прымай.  Пра славян да V ст.

Сярэднявечча
------------

Сучасная Паўночная Македонія змешчана на тэрыторыях Вардарскай Македоніі, часткі гістарычнай зямлі Македоніі. У старажытнасці паўднёвая частка сучаснай Паўночнай Македоніі ўваходзіла ў склад Старажытнай Македоніі.

Гісторыю Вардарскай Македоніі і гістарычнай вобласці Македонія наогул да пач. 20 ст. гл. у адпаведных раздзелах Гісторыі Рыму, Гісторыі Візантыі, Гісторыі Балгарыі, Гісторыі Сербіі, Гісторыі Турцыі.

Новы час
--------

Пасля Балканскіх войнаў, у 1913—1918, Вардарская Македонія належала Сербіі.

Найноўшы час
------------

### 1918—1991

У 1918 увайшла ў Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў.
Гл. Гісторыя Югаславіі.

### Пасля 1991

У верасні 1991 на рэферэндуме насельніцтва Македоніі выказалася за суверэнітэт і дзяржаўную самастойнасць. 17.11.1991 прынята канстытуцыя. Член ААН (1993).

Гл. таксама
-----------

* Народна-вызваленчая барацьба ў Македоніі
* Торбешы

Зноскі
------

1. ↑  Bauer, Susan Wise: *The History of the Ancient World: From the Earliest Accounts to the Fall of Rome* (2007), ISBN 0-393-05974-X, page 518: «… Italy); to the north, Thracian tribes known collectively as the Paeonians.»
2. ↑  Wilkes, John: *The Illyrians*, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 0-631-19807-5, p. 49.
3. ↑  Sealey, Raphael, *A history of the Greek city states, ca. 700—338 B.C.*, p. 442]. University of California Press, 1976. ISBN 0-520-03177-6.
4. ↑  Evans, Thammy, *Macedonia*, Bradt Travel Guides, 2007, ISBN 1-84162-186-2, p. 13
5. ↑  Borza, Eugene N. *In the shadow of Olympus: the emergence of Macedon*, Princeton University Press, 1992, ISBN 0-691-00880-9, pp. 74-75.
6. ↑  Lewis, D.M. et al. (ed.), *The Cambridge ancient history: The fourth century B.C.*, Cambridge University Press, 2000, ISBN 0-521-23348-8, pp. 723—724.
7. ↑  The Cambridge Ancient History Volume 3, Part 3: The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries BC by John Boardman and N. G. L. Hammond, 1982, ISBN 0-521-23447-6, page 284
8. ↑  Timothy Howe, Jeanne Reames. «Macedonian Legacies: Studies in Ancient Macedonian History and Culture in Honor of Eugene N. Borza» Regina Books, 2008 Originally from the Indiana University. Digitalised 3 Nov 2010 ISBN 9781930053564. p 239
9. ↑  *A Companion to Ancient Macedonia*.. Retrieved on 17 December 2014.
10. ↑  Persian influence on Greece (2) **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 24 ліпеня 2020. Праверана 19 сакавіка 2022.
11. ↑  Poulton, Hugh, *Who are the Macedonians?* C. Hurst & Co. Publishers, 2000, ISBN 1-85065-534-0, p. 14.
12. ↑  Encyclopædia Britannica — Scopje

Літаратура
----------

* *Смалякоў Г. С. Чарота А. І.* Македонія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 533—535. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

| ⛭Паўночная Македонія паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Паўночная Македонія»**
 |

| ⛭Краіны Еўропы: Гісторыя |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |