recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Індэкс высокатэхналагічных кампаній NASDAQ Composite дасягнуў свайго піка ў сакавіку 2000 года, пасля чаго адбылося абвальнае падзенне
**Бу́рбалка даткомаў** (англ.: dot-com bubble ад назвы дамена верхняга ўзроўню .com ) — эканамічная бурбалка, якая ахапіла кампаніі, камерцыйная дзейнасць і бізнес-мадэлі якіх былі сканцэнтраваны ў Інтэрнэце, і якая існавала ў перыяд прыкладна з 1995 па 2001 гады.
Кульмінацыя адбылася 10 сакавіка 2000 года, калі індэкс NASDAQ дасягнуў 5132,52 пункта на працягу таргоў і ўпаў да 5048,62 пры закрыцці.

Бурбалка ўтварылася ў выніку ўзлёту акцый інтэрнэт-кампаній (пераважна амерыканскіх), а таксама з'яўлення вялікай колькасці новых інтэрнэт-кампаній і пераарыенціроўкі старых кампаній на інтэрнэт-бізнес у канцы 20 стагоддзя. Акцыі кампаній, якія прапаноўвалі выкарыстаць інтэрнэт для атрымання прыбытку, нечувана ўзляцелі ў цане. Насамрэч гэтыя новыя бізнес-мадэлі апынуліся неэфектыўнымі, а выдаткаваныя ў асноўным на рэкламу вялікія крэдыты прывялі да хвалі банкруцтваў, моцнага падзення індэксу NASDAQ.

І калі апошняя частка гэтага перыяду была чаргаваннем рэзкіх уздымаў і абвалаў, то інтэрнэт-бум прынята адносіць да стабільнага камерцыйнага росту інтэрнэт-кампаній, звязанага з наступам эпохі сусветнага павуціння, якая пачалася з першага рэлізу вэб-браўзера Mosaic у 1993 годзе і працягвалася ўсе 90-я гады.

Спасылкі
--------

* Артыкул «Пузырь NASDAQ» у газеце «Коммерсантъ»
Герб дому Банапартаў
**Банапа́рты**; адз. лік у італьянскім вымаўленні **Буанапа́ртэ**, у французскім **Банапа́рт** (італ.: Buonaparte, фр.: Bonaparte) — дваранская сям’я карсіканскага паходжання, якая стала ў 1804, пасля таго, як Напалеон I Банапарт абвясціў сябе імператарам французаў (Першая імперыя), кіруючай дынастыяй Францыі.

Пазней Напалеон узвёў на рад еўрапейскіх прастолаў сваіх братоў, сясцёр, пасерба (Яўгена Багарнэ). Такім чынам, Банапарты сталі каралеўскім ці герцагскім домам у гэтых краінах. Самастойнай палітыкі яны не вялі, Напалеон некалькі разоў пераводзіў іх з прастола на прастол. Пасля падзення Напалеона ў 1814 усе яго сваякі таксама страцілі ўладу.

Пасля смерці Напалеона I у 1821 годзе галавой сям’і намінальна стаў яго сын, так званы Напалеон II, які нарадзіўся ў 1811 і выхоўваўся пры двары дзеда Франца I Аўстрыйскага як аўстрыйскі эрцгерцаг. У 1832 годзе малады чалавек сканаў ад сухот, і дом узначаліў яго стрыечны брат, сын былога галандскага караля Луі Банапарта, прынц Луі Напалеон Банапарт. Пасля рада авантурных спроб захапіць прастол, Луі Напалеон быў абраны ў 1848 прэзідэнтам французскай Другой рэспублікі, а ў 1852 годзе абвясціў сябе імператарам як Напалеон III (Другая імперыя).

Напалеон III быў звергнуты ў 1870 г. і памёр у 1873 г. Яго адзіны сын, Напалеон Эжэн Жан Жазеф (так званы Напалеон IV), загінуў у Паўднёвай Афрыцы на вайне з зулусамі ў 1879. Пасля яго гібелі вяршэнства ў доме перайшло да нашчадкаў Жэрома Банапарта. Гэтая лінія працягваецца і цяпер, з’яўляючыся адзінай бесперапыннай мужчынскай лініяй сям’і Банапартаў. У мінулым былі і іншыя бакавыя лініі Банапартаў (у прыватнасці, у ЗША).

Да Банапартаў адносяць таксама сям’ю Багарнэ (патомства першай жонкі Напалеона I імператрыцы Жазэфіны ад першага шлюбу). Бліжэйшыя сваякі Банапарта — прынцы Мюраты (нашчадкі маршала і неапалітанскага караля Іаахіма Мюрата і сястры Напалеона I Караліны).

Гл. таксама
-----------

* Банапартысты

| ⛭Каралеўскія і імператарскія дынастыі паслянапалеонаўскай Еўропы |
| --- |
| Імператарскія | 
* Габсбургі Латарынгскія
* Асманы
* Раманавы Готарпскія
* Гогенцолерны
* Банапарты

 |
| Каралеўскіяі царскія | 
* Бурбоны  (Арлеанскія

* Іспанскія
* Неапалітанскія  )

* Браганса
* Вельфы Гановерскія
* Вітэльсбахі

Ветыны Альбертынскія  і Эрнесцінскія     
* Насау Аранскія
* Гогенцолерны
* Вюртэмбергі
* Бернадоты

Ольдэнбургі  (Глюксбургскія    і Готарпскія )
Савоя   
* Абрэнавічы
* Карагеоргіевічы
* Петравічы-Негашы

 |
**Бургуста** — рака ў Расіі, працякае ў Растоўскай вобласці. Вусце ракі знаходзіцца за 52 км па правым беразе ракі Керчык. Даўжыня ракі складае 10 км, плошча вадазборнага басейна 53,6 км².

Даныя воднага рэестра
---------------------

Паводле даных дзяржаўнага воднага рэестра Расіі належыць да Данской басейнавай акругі, водагаспадарчы ўчастак ракі — Дон ад упадзення ракі Северскі Данец і да вусця, без рэк Сал і Маныч, рачны падбасейн рэкі — басейн прытокаў Дона ніжэйшы за ўпадзенне Северскага Данца. Рачны басейн ракі — Дон (расійская часць басейна).

Код аб’екта ў дзяржаўным водным рэестры — 05010500912107000015973.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Бургуста*  (руск.) — інфармацыя пра аб'ект у Дзяржаўным водным рэестры РФ.
**Антайфа́сі** (малагас. *Antaifasy*, літаральна «людзі пяскоў») — этнічная група малагасійцаў. Насяляюць частку паўднёвага ўсходу Мадагаскара. Агульная колькасць — 233 000 чалавек.

Антайфасі, відавочна, паходзяць ад заходніх сакалава. Мелі сваю дзяржаву з цэнтрам у горадзе Фарафангана, дзі іх манархі жывуць і зараз, аднак выконваюць выключна рытуальныя функцыі. 

Асноўныя заняткі — сельская гаспадарка і лоў рыбы. Антайфасі здолелі захаваць многія рысы традыцыйнай культуры, у тым ліку будаўніцтва драўляных магільняў *кібуры* і свята абразання юнакоў *самбатра*, што праводзіцца раз у сем гадоў. Сярод суседзяў антайфасі вылучаюцца сціпласцю. Забаронены выпрабавальныя шлюбы і некаторыя элементы еўрапейскай вопраткі.

Размаўляюць на дыялекце малагасійскай мовы. 

Большасць вернікаў прытрымліваецца традыцыйных рэлігійных культаў (80%). Распаўсюджана таксама хрысціянства (20%).

Зноскі
------

1. ↑  Antaifasy

Спасылкі
--------

* Антайфасі на madacamp.com
* Плямёны: Антайфасі
Доктар **Дэрвіш Эраглу́** (турэцк.: Derviş Eroğlu, нарадзіўся 1938 годзе) — прэзідэнт часткова прызнанай дзяржавы Турэцкая Рэспубліка Паўночнага Кіпра (ТРПК) з 23 красавіка 2010 года. Быў прэм'ер-міністрам з 1985 па 1994 год і з 1996 па 2004 год. З’яўляецца лідарам Партыі нацыянальнага адзінства. Яго партыя перамагла на ўсеагульных выбарах у 2009 годзе, у выніку чаго Эраглу зноў стаў прэм’ер-міністрам.

Нарадзіўся ў Фамагуста. Вучыўся ў Стамбульскім універсітэце, Турцыя.

Абраны ў Парламент Паўночнага Кіпра, тады — «Турэцка федэратыўнай дзяржавы Паўночнага Кіпра», у 1976 годзе, быў міністрам адукацыі, культуры, моладзі і спорту ў 1976-77 гадах. З’яўляўся членам канстытуцыйнай асамблеі ТСПК ў лістападзе 1983 года. Як старшыня Партыі нацыянальнага адзінства, з’яўляўся прэм’ер-міністрам ТРПК ў чатырох складах кабінета міністраў з 1985 па 1993 гады. Быў лідарам апазіцыі з 1994 па 1996 год. Зноў быў прэм’ер-міністрам з 1996 года да таго часу, пакуль яго партыя не прайграла ў 2004 годзе ўсеагульныя выбары Турэцкай рэспубліканскай партыі Мехмета Алі Талата. Партыя Эраглу зноў атрымала большасць у парламенце на выбарах 18 красавіка 2009 (44 % ад агульнага ліку галасоў) і Эраглу праз 5 гадоў зноў стаў прэм’ер-міністрам.

21 лістапада 2005 а Эраглу сышоў з пасады старшыні Партыі нацыянальнага адзінства, заявіўшы, што «час маладым ўзяць на сябе кіраванне». Пераабраны старшынёй партыі ў лістападзе 2008 года.

18 красавіка 2010 а былі праведзены прэзідэнцкія выбары на пасаду прэзідэнта ТРСК. Асноўнымі сапернікамі на гэтых выбарах былі Дэрвіш Эраглу і дзеючы прэзідэнт Мехмет Алі Талат. Перамогу, з невялікай перавагай галасоў, атрымаў Дэрвіш Эраглу. Эраглу не з’яўляецца прыхільнікам уз’яднання вострава і лічыцца выразнікам «жорсткай лініі» па адносінах да грэчаскай часткі 

Эраглу жанаты, мае чатырох дзяцей і трох унукаў.

Зноскі
------

1. ↑  Derviş Eroğlu // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Dervis Eroglu // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  Türkische Hardliner feiern Wahlsieg (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 119752830X · VIAF: 5912157226601785410002 |
**Банавентура Берлінг’еры** (каля 1205/1210 — каля 1250/1260) — італьянскі мастак тасканскай школы. Сын Берлінг’ера Берлінг’еры. Для царквы Сан Фрачэска ў Пешы стварыў алтарную кампазіцыю, прысвечаную сцэнам жыцця Святога Францыска (падпісана і датавана 1235 годам). Візантыйская іканаграфія спалучаецца тут з апавядальнасцю выявы, што робіць гэта старажытны ўзор культавага жывапісу адным з самых прыкметных твораз мастацтва 13 стагоддзя.

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 1 студзеня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
**Бамут** (чач.: Буммат, руск.: Бамут) — сяло ў Сернаводскім раёне Чачэнскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр Бамуцкага сельскага паселішча.

Гісторыя
--------

У ваколіцах вёскі Бамут размяшчаюцца Бамуцкія курганы, якія датуюцца ад II тысячагоддзя да н. э. і да XIV-XVI стст. нашай эры, прызнаныя помнікамі культурнай спадчыны федэральнага значэння.

Упершыню паселішча Бамут было адзначана на карце 1847 года.

У 1852 годзе каля Бамута было ўзведзена ўмацаванне на дзве роты пяхоты, якое павінна было прыкрываць адзін з галоўных уваходаў у землі Галашэўскага таварыства з боку Чачні.

У 1944 годзе пасля дэпартацыі чачэнцаў і інгушаў і скасавання Чачэна-Інгушскай АССР, паселішча Бамут было перайменавана ў Букоўку.

У 1958 годзе ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР паселішча Букаўка перайменавана ў Бамут.

У ходзе Першай чачэнскай вайны разгарнуліся зацяжныя і жорсткія баі за сяло Бамут.

З восені 1999 года тэрыторыя сяла была цалкам закрытая для наведвання грамадзянскімі асобамі, населены пункт сілавікі разблакіравалі толькі ў красавіку 2002 года.
Вокладка біяграфічнага фільма Святая Жанна.
**Біяграфічныя фільм** — кінажанр, у якім сюжэт ідзе за біяграфіяй рэальнага чалавека альбо яго ключавымі момантамі. Ён адрозніваецца ад гістарычнага і ад дакументальнага фільма — выкарыстаннем драматычных прыёмаў і мастацкага прайгравання тэмы. Пераважна ў біяграфічным фільме мова ідзе пра жыццё вядомых і знакамітых людзей, чыя дзейнасць нейкім чынам здолела пакінуць след у сусветнай гісторыі. Большасць біяграфічных фільмаў — драмы, але некаторыя спалучаюць у сабе камедыю, баявік і іншыя жанры.

Пры стварэнні фільма рэжысёры павінны надаваць асаблівую ўвагу акцёрам, якія павінны валодаць агульнымі рысамі падабенства з героямі, якіх збіраюцца гуляць. Рэжысёр павінен дакладна адлюстраваць на кінастужцы час, у якім жыў герой. Малюючы тую эпоху, у біяграфічным фільме асаблівае месца адводзяць жыццю канкрэтнага чалавека. Традыцыйным для біяграфічных фільмаў стаў прыём выкарыстання асабістых запісаў і дзённікаў героя, хроніка, архіўныя фатаграфіі, інтэрв’ю з людзьмі, датычнымі да жыцця героя. Менавіта так, гледачу ўдасца даведацца праўду пра вялікіх або вельмі вядомых людзях.

У сусветным кінематографе надавалася шмат увагі ролі асобы ў гісторыі. Шматлікія фільмы прысвечаны Спартаку, Клеапатры, Чынгісхану, Напалеону, Аляксандру Македонскаму і велізарнаму ліку іншых больш ці менш значных персанажаў. Асабліва біяграфічны фільм пачаў распаўсюджвацца з развіццём гукавога кіно ў 1930-х гадах.

Праца над біяграфічным фільмам дзеліцца на некалькі этапаў: падрыхтоўчы, здымачны, мантажна-таніровачны і постпрадакшн. На першым этапе аўтар піша сцэнар, загадзя прадумваючы кампазіцыю і падбіраючы сродкі для стварэння ладу героя. Тут улічваецца бюджэт на стварэнне фільма, хронаметраж, канцэпцыя. Другі этап — здымкі. На этапе мантажу і зводу гуку могуць адбыцца змены ў пачатковым сцэнары. Апошні этап — постпрадакшн, апрацоўка малюнка на камп’ютары, да якой адносяцца колеракарэкцыя, поліэкран і іншае. На дадзеным этапе завяршаецца праца над фільмам, здзяйсняюцца апошнія дапрацоўкі перад выпускам.

Гл. таксама
-----------

* Жанры гульнявога кіно
* Біяграфія
* Аўтабіяграфія
* Гістарычны фільм
* Драма (кіно і тэлебачанне)

Зноскі
------

1. ↑  Bastin, Giselle (Summer 2009). "Filming the Ineffable: Biopics of the British Royal Family". *Auto/Biography Studies* **24** (1): 34–52. doi:10.1353/abs.2009.0008.. Retrieved on 29 May 2013.
2. ↑  *Гражына*
Кэндзеляўска*. Дапаможнік кінадакументаліста. Асновы майстэрства*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4373947-7 · LCCN: sh85014151 |
**Дэпута́т** (ад па-лацінску: deputatus — пасланы) — асоба, абраная супольнасцю грамадзян у органы ўлады (звычайна маюць на ўвазе заканадаўчую альбо прадстаўнічую ўладу).

Дэпутатам можна стаць пры выбарах па партыйных спісах ці выбарах са спіса кандыдатаў у акругах па тэрыторыях. Мэтай дэпутата, у агульным выпадку, з’яўляецца прадстаўленне інтарэсаў грамадзян-выбаршчыкаў ва ўладных структурах, абарона іх правоў, замацаваных у Канстытуцыі і законах.

Зноскі
------

1. ↑  Беларусь, 1995

Літаратура
----------

* Дэпутат // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 299. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) |
Жан Бясстрашны, каля 1500 года
**Бургіньёны** (фр.: Bourguignons) — падчас смут першай паловы XV стагоддзя ў Францыі, у 1410—1435 гадах, палітычная партыя герцага Бургундскага, якая абапіралася на гарадское насельніцтва паўночнай Францыі; дзейнічала супраць арманьякаў, якіх падтрымлівала арыстакратыя поўдня, у так званай вайне бургіньёнаў і арманьякаў.

На чале бургіньёнаў стаялі бургундскія герцагі Жан Бясстрашны і Філіп Добры.

Галоўныя бургіньёны
-------------------

* Філіп II Смелы
* Жан Бясстрашны
* Філіп Добры
* Карл Смелы
* Клод Шатэлю
* Нікаля Рален
* Сімон Кабош
* П’ер Кашон

Гл. таксама
-----------

* Вайна арманьякаў і бургіньёнаў
* Кабаш'ены

Спасылкі
--------

* Бургиньоны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кох.

**Карл Генрых Эміль Кох** (1809—1879, ням.: Karl (Carl) Heinrich Emil (Ludwig) Koch) — нямецкі батанік-дэндролаг.

Біяграфія
---------

Спачатку Кох вывучаў медыцыну ў Іене, але галоўным чынам займаўся батанікай і ў 1834 г. выступіў у Іене прыват-дацэнтам батанікі.

У 1836 г. Кох распачаў падарожжа на Усход, наведаў Каўказ, Мінгрэлію да Батумі, паўночную частку Арменіі, Персідскае пласкагор'е і Арарат. Галоўнай мэтай гэтага падарожжа было вызначэнне радзімы пладовых дрэў. З гэтага падарожжа Кох вярнуўся ў 1838 г. праз Санкт-Пецярбург з багатымі калекцыямі; вынікі падарожжа ён апублікаваў у сачыненні: *«Reise durch Russland nach dem Kaukas. Isthmus»* (2 тома, Штутгарт, 1842—43).

У 1843 г. Кох, пры садзейнічанні Фрыдрыха Вільгельма IV і берлінскай акадэміі навук, распачаў другое падарожжа на Усход. Ён наведаў Пантыйскае пласкагор'е, мясцовасці вакол Ардагана і Эрзерума і ўсходнюю частку вобласці, якая прылягае да Еўфрата. Апісанне гэтага падарожжа склала 3 тамы сачынення: *«Wanderungen durch dem Orient»* (Веймар, 1846—47). Перасяліўшыся ў 1847 г. у Берлін, Кох прызначаны экстраардынарным прафесарам дэндралогіі ва ўніверсітэце, у 1878 г. ён прызначаны дырэктарам берлінскага батанічнага саду.

Сачыненні
---------

Галоўным сачыненнем яго лічыцца *«Dendrologie»* (3 тамы, Эрланген, 1869—1872); акрамя таго, ім надрукаваны наступныя сачыненні: *«Das natürliche System des Pflanzenreichs nachgewiesen in der Flora von Jena»* (1839), *«Beiträge zu einer Flora des Orientes»* (Берлін, 1848—1851), *«Hortus dendrologicus»* (1853), *«Die botanischen Gärten»* (Берлін, 1860), *«Die deutschen Obstgehölze»* (Штутгарт, 1876). З 1857 па 1872 г. Кох выдаваў часопіс: *«Wochenschrift für Gärtnerei und Pflanzenkunde»*.

Зноскі
------


Пры напісанні артыкула выкарыстаны матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона (1890—1907).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 7024577 · BNF: 14624285w · CiNii: DA10364229 · GND: 117527483 · ISNI: 0000 0000 8084 8407 · LCCN: no2001079619 · NLG: 240812 · NLP: A23776572 · NTA: 069678332 · NUKAT: n2012068699 · LIBRIS: 255771 · SUDOC: 124209203 · VIAF: 5184920 |

 |
**Банавентура Паўлюкявічус** (літ.: Bonaventūras Pauliukevičius; нар. 1896, в. Будэжэрай, цяпер Вілкавішскі раён, Літва) — літоўскі пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і цесляра. З 1924 г. вучыўся ў Ковенскім, у 1926—1929 гг. — у Рыжскім універсітэтах. У 1926 г. — рэдактар легальнага літоўскага камуністычнага часопіса «Водгук» (на другім нумары часопіс закрыты, а рэдактар зняволены ў турму). Працаваў у літоўскай школе ў Рызе, у 1929—1931 гг. жыў у Кёнігсбергу, дзе працаваў у органе Літоўскай камуністычнай партыі газеце «Балсас». У 1931 г. запрошаны ў СССР, з 1932 г. жыў у Менску, працаваў загадчыкам культмасавага сектара літоўскай газеты «Чырвоны араты». У 1933—1936 гг. вучыўся ў аспірантуры пры АН БССР.

Член Саюза пісьменнікаў СССР, Саюза пісьменнікаў БССР з 1934 г.

У 1938 г. арыштаваны і прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 29.11.1938 г. Рэабілітаваны 23.04.1957 г.

Творчасць
---------

У друку выступаў з 1926 г. Пісаў на літоўскай мове. Аўтар аповесцей «Бядоты батрака», «Беспрацоўе» (незакончана), апавяданняў, нарысаў, крытычных і публіцыстычных артыкулаў (пісаў пра творчасць Янкі Купалы, Якуба Коласа, А. Александровіча, пра літоўскую пралетарскую літаратуру). У 1960 г. у Вільні выйшаў зборнік «Бядоты батрака».

Перакладаў з рускай і нямецкай моў.

Літаратура
----------

* Паўлюкявічус Банавентура // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — ISBN 5-340-00709-X.
Міжнародны сімвал біялагічнай пагрозы

|  |
| --- |
| **Вайна*** Г
* Р
* П
 |
| Ваенная гісторыя |
| Эпохі войн |
| Дагістарычныя · Старажытныя · Сярэдневяковыя  Мануфактурныя · Індустрыяльныя · Сучасныя |
| Баявыя дзеянні |
| Паветраныя · Інфармацыйныя · Сухапутныя · Марскія · Касмічныя |
| Узбраенні |
| Бранетанкавае · Артылерыя · Біялагічнае · Кавалерыя  Хімічнае · Электроннае · Пяхота  Ядзернае · Псіхалагічнае · Касмічнае  |
| Тактыка |
| На знясіленне · Партызанская Манеўраная, у т. л. Бліцкрыг · Аблога · Акопная |
| Стратэгія |
| Эканамічная · Ядзерная |
| Структура ўзброеных сіл |
| Структура ўзброеных сіл · Вайсковыя званні |
| Лагістыка |
| Ваеннае абсталяванне · Матэрыялы · Забеспячэнне |
| Спісы |
| Бітваў · Камандуючых · Аперацый  Аблог · Тэарэтыкаў · Войн  Злачынстваў · Узбраенняў · Пісьменнікаў |

**Біялагічная зброя** — адзін з відаў зброі масавага знішчэння, які карыстаецца паражальнымі фактарамі біялагічных агентаў і рэчываў. У нефармальным скароце англійскіх назваў відаў зброі масавага паражэння (англ. «ABC») азначаецца літарай «B».

Гісторыя
--------

Выкарыстанне небяспечных хвароб і біялагічных атрутных рэчываў у вайсковых мэтах вядомае ад старажытнасці. У навейшыя часы, такое выкарыстанне было пастаўлена на арганізаваную, потым на навуковую аснову ў 18 ст. найперш Вялікабрытаніяй на ТВД Паўночнай Амерыкі. (Гл. Воспа, Канадскія войны, Паўстанне Панціяка, Генры Буке, Джэфры Амхерст, Амерыканская рэвалюцыя#Квебек).

У 20 ст. распрацоўка біялагічных відаў зброі вялася ўсімі вялікімі дзяржавамі. (Гл. Атрад 701).

У лістападзе 1969 прэзідэнт Ніксан афіцыйна спыніў працу амерыканскай праграмы наступальных біялагічных узбраенняў. У 1972 Вялікабрытанія, ЗША, СССР падпісалі Канвенцыю па біялагічных узбраеннях. Аднак, пазней выявілася (1989, 1992), што СССР патаемна працягваў працу сваёй праграмы біялагічных узбраенняў. (Гл. Уладзімір Пасечнік, «Біяпрэпарат», Свярдлоўская аварыя 1979, Канатжан Алібекаў (*Кен Алібек*)).

Лічыцца, што на працягу 1990 — 2000-х, і пасля распаду СССР, тэхнічныя магчымасці весці біялагічную вайну захаваліся ў Расіі і з’явіліся ў Паўночнай Карэі і Ірака. Ускосныя меркаванні пра патэнцыйную здольнасць весці біялагічную вайну (найперш, праз штамы віруса воспы) маюцца адносна Кітая, Кубы, Індыі, Ірану, Ізраілю, Пакістану, Югаславіі (Сербіі).

Гл. таксама
-----------

* Ацэнка біялагічнага становішча
* Востраў Адраджэння
* Этнамалагічная зброя
* Атрад 731

| ⛭Асабліва небяспечныя інфекцыі (па ММСП) |
| --- |
| ММСП 1969 года | Лёгачная чума ·  Халера ·  Жоўтая ліхаманка |  |
| ММСП 2005 года | Ліхаманкі Эбола ·  Ласа ·  Марбург ·  Заходняга Ніла |
| Рэгіянальнага інацыянальнага ўзроўня | Сібірская язва ·  Тулярэмія ·  Ліхаманка дэнге ·  Ліхаманка Рыфт-Валі ·  Менінгакокавая інфекцыя |
| Выключаныя | Сыпны тыф ·  Зваротны тыф ·  Натуральная воспа |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12459693t · GND: 4145624-5 · LCCN: sh88007496 · NDL: 00570269 · NKC: ph114165 |
**Гіпо́тэза** (стар.-грэч.: ὑπόθεσις — здагадка; ад ὑπό — знізу, пад + θέσις — тэзіс) — навуковая здагадка, якая вылучаецца дзеля тлумачэння любой з'явы і патрабуе праверкі на вопыт і тэарэтычнага абгрунтавання, дзеля таго каб стаць дакладнай навуковай тэорыяй. Таксама — недаказанае сцвярджэнне або здагадка. Любая гіпотэза павінна быць абвергнута ці пацверджана (даказана). Бясспрэчныя здагадкі (напрыклад, аксіёмы) гіпотэзамі не з'яўляюцца.

Асаблівасцю гіпотэзы, як формы навуковых ведаў з'яўляецца тое, што яна заўсёды мае пэўную ступень імавернасці, адрозную ад 100%.

Таксама гіпотэза можа вызначацца як форма развіцця ведаў, што ўяўляе сабой абгрунтаванае меркаванне, высунутае з мэтай высвятлення уласцівасцей і прычын доследных з'яў (В. І. Кірылаў, А. А. Старчанка).

Як правіла, гіпотэза выказваецца на аснове шэрага назіранняў (прыкладаў), якія пацвярджаюць яе, і таму выглядае праўдападобна. Гіпотэзу ў далейшым або даказваюць, ператвараючы яе ва ўстаноўлены факт (гл. тэарэма, тэорыя), або абвяргаюць (напрыклад, паказваючы контрпрыклад), пераводзячы ў разрад памылковых сцвярджэнняў.

Недаказаная і неабвергнутая гіпотэза называецца адкрытай праблемай.

Фарміраванне гіпотэз
--------------------

Гіпотэзы, як ідэі, маюць імавернасны характар і ў сваім развіцці маюць тры стадыі:

1. Назапашванне матэрыялу, вылучэнне гіпотэзы;
2. Фарміраванне асноўнай гіпотэзы і яе абгрунтаванне;
3. Праверка атрыманых вынікаў на практыцы.

Праверка гіпотэз
----------------

Пераверка гіпотэзы здзяйсняецца з дапамогай эксперыменту ці серыі эксперыментаў. Дзеля правядзення эксперыменту дзеля пераверкі гіпотэзы спачатку ствараецца мадэль, у рамках якой мяркуецца праводзіць дадзены эксперымент. Па выніках эксперыменту да гіпотэзы ўносяцца карэктыроўкі і праводзяцца новыя эксперыменты.

Прыклады матэматычных гіпотэз
-----------------------------

* Вялікая тэарэма Ферма, больш 300 гадоў была адкрытай праблемай, даказана Эндру Уайлсам у 1995 годзе
* Гіпотэза Эйнштэйна
* Праблема Гольдбаха, адкрытая праблема
* Гіпотэза Мертэнса, абвергнута
* Гіпотэза Эйлера, абвергнута
* Гіпотэза аб існаванні няцотнага дасканалага ліку, адкрытая праблема
* Гіпотэза Сепіра — Уорфа
* Гіпотэза Арціна, адкрытая праблема
* Паліномная вырашальнасць задачы распазнання прастаты натуральных лікаў, даказана Агравалам, Каялам і Саксенай у 2002 годзе.

### Праблемы тысячагоддзя

Асноўны артыкул: **Праблемы тысячагоддзя**
Матэматычны інстытут Клэя прапанаваў па мільёне долараў ЗША за рашэнне кожнай з наступных матэматычных праблем:

* Гіпотэза Бёрча — Свінертан-Даера
* Гіпотэза Ходжа
* Ураўненні Наўе — Стокса
* Роўнасць класаў P і NP
* Гіпотэза Рымана
* Квантавая тэорыя Янга — Мілса
* Гіпотэза Пуанкарэ (даказана Рыгорам Перэльманам у 2003 годзе)

Гл. таксама
-----------

* Статыстычная гіпотэза
* Адкрытыя матэматычныя праблемы
* Сучасныя навуковыя праблемы
* Тэорыя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4242464-1 · Microsoft: 71675047 · NDL: 00565104 · NKC: ph349446 |
**Гірамагнітныя адносіны** (**магнітамеханічныя адносіны**) — адносіны дыпольнага магнітнага моманту элементарнай часціцы (ці сістэмы элементарных часціц) да яе механічнага моманту.

У сістэме СІ адзінкай вымярэння гірамагнітных адносін з'яўляецца с·А·кг−1 = с−1·Тл−1. Часта маецца на ўвазе, што гірамагнітныя адносіны вымяраюцца ў адзінках *q*/2*mc*, дзе *c* — скорасць святла, *q* і *m* — зарад і маса часціцы, адпаведна. У гэтым выпадку яно выражаецца безразмернай велічынёй.

Для розных станаў атамнай сістэмы гірамагнітныя адносіны вызначаюцца формулай:

{\displaystyle \gamma =g\gamma \_{0}\,\!,}
дзе *g* — множнік Ландэ, *γ0* — *адзінка гірамагнітных адносін*:

{\displaystyle \gamma \_{0}={\frac {-e}{2m\_{e}c}}\,\!,}
дзе *e* — элементарны зарад, *me* — маса электрона, *c* — скорасць святла.

У выпадку ядраў, за адзінку гірамагнітных адносін прымаюць велічыню:

{\displaystyle \gamma \_{0}={\frac {e}{2m\_{p}c}}\,\!,}
дзе *mp* — маса пратона.

Паводле класічнай тэорыі, гірамагнітныя адносіны з'яўляюцца каэфіцыентам прапарцыянальнасці паміж вуглавой скорасцю прэцэсіі магнітнага моманту, змешчанага ў знешняе магнітнае поле, і вектарам магнітнай індукцыі.

{\displaystyle {\vec {\Omega }}=\gamma {\vec {B}}.}
У квантавай тэорыі гірамагнітнымі адносінамі вызначаецца велічыня расшчаплення ўзроўняў у эфекце Зеемана.

Гл. таксама
-----------

* Эфект Лармора
* Магнетон Бора
* Ядзерны магнетон
* Спін
* Фундаментальныя фізічныя пастаянныя
* Множнік Ландэ

Спасылкі
--------

* Магнітамеханічныя адносіны(недаступная спасылка) // ВСЭ
* Прэцэсія магнітнага моманту. Гірамагнітныя адносіны. Магнітны рэзананс.(недаступная спасылка) Tutornet.
**Карл Каспар** (13 сакавіка 1879 — 21 верасня 1956) — нямецкі мастак, які жыў і працаваў пераважна ў Мюнхене.

Карл Каспар вучыўся ў Дзяржаўнай акадэміі прыгожых мастацтваў Штутгарта і Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Мюнхене. У 1904 годзе Каспар стаў членам Stuttgarter Künstlerbund (Штутгартская асацыяцыя мастакоў), а ў 1906 годзе ўступіў у Deutscher Künstlerbund (Таварыства нямецкіх мастакоў). У 1907 годзе ажаніўся з калегай-маляркай і сяброўкай дзяцінства і суседкай Марыяй Фільзер. У 1913 годзе ён быў членам-заснавальнікам аб’яднання мастакоў Münchener Neue Secession, да якога таксама належалі такія мастакі, як Аляксей фон Яўленскі, Адольф Эрбслё, Уладзімір фон Бехтэеф, Паўль Клее і Аляксандр Канальт. У 1919 годзе стаў старшынёй таварыства. Найвышэйшым пунктам творчасці Каспара стаў Страсны алтар 1916/1917 г. які размяшчаўся ў крыпце Фраўэнкірхэ.

У 1922—1937 гадах Каспар быў прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. Яго творы былі выстаўлены на выставе дэгенератыўнага мастацтва, арганізаванай нацыстамі ў Мюнхене ў 1937 годзе. Пасля гэтага яго карціны і малюнкі, натхнёныя хрысціянствам, пад уплывам імпрэсіянізму і экспрэсіянізму, былі вывезены з нямецкіх музеяў і грамадскіх калекцый і/або знішчаны, і ён быў вымушаны сысці з настаўніцкай пасады. У тым жа годзе (некаторыя крыніцы кажуць, што гэта быў 1944 год, пасля таго як яго дом у Мюнхене быў знішчаны ў выніку бамбёжкі) з-за варожасці нацыстаў ён пасяліўся з сям’ёй у Браненбургу, дзе і пахаваны.

Ужо ў 1946 годзе Каспар зноў быў прызначаны прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. У 1948 годзе быў адным з членаў-заснавальнікаў Баварскай акадэміі прыгожых мастацтваў.

Зноскі
------

1. ↑  Karl Caspar<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Karl Caspar // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  Czech National Authority Database Праверана 7 сакавіка 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
5. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11972811n · CONOR: 204849507 · GND: 118519441 · ISNI: 0000 0000 8381 4667 · LCCN: n80117210 · NKC: xx0282720 · NTA: 070874700 · NUKAT: n2002070104 · SUDOC: 027752747 · VIAF: 50016547 · ULAN: 500015889 |

 |
**Moonspell** — партугальскі метал-гурт, заснаваны ў 1992 годзе. Спачатку гурт граў фолк/блэк-метал, познюю творчасць гурта звычайна характарызуюць як готык-дум-метал. Вакаліст і аўтар тэкстаў гурта Фернанду Рыбейру (парт. Fernando Ribeiro) сам выкарыстоўвае выраз «д’ябальская музыка» («devilish music»).

Moonspell упершыню патрапілі ў партугальскія чарты з альбомам Sin/Pecado, а іх альбом *Memorial*, які выйшаў у 2006 годзе, у першы ж тыдзень дасягнуў першага месца. Да Moonspell з метал-гуртоў у Партугаліі падобнага поспеху дамагаліся толькі Metallica і Iron Maiden.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Bandcamp · Deezer · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · Tidal · YouTube |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs · Encyclopaedia Metallum · MusicBrainz · Rate Your Music |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 9052098 · BNF: 140271212 · GND: 16042537-2 · ISNI: 0000 0001 2331 4043 · LCCN: n2004070916 · NKC: xx0027876 · VIAF: 406149106204768491622 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дадэрка.
**Рох Дадэрка** (польск.: Roch Dederko; 1790—1856) — памешчык.

Біяграфія
---------

Прадстаўнік шляхецкага роду Дадэркаў герба «Дадэркала». Нарадзіўся ў сям’і Казіміра Дадэркі, ашмянскага канюшага (1791—1795), брата першага мінскага біскупа Якуба Дадэркі, і Вікторыі з Каменскіх. Бацька быў кавалерам ордэнаў Св. Станіслава і св. Ганны 2-й ст. з брыльянтамі, Мальтыйскага Крыжа св. Яна Іерусалімскага. Рох меў брата Барнабу.

Паручнік былога Войска Польскага. Да яго былі прэтэнзіі адстаўнога ротмістра Баніфацыя Дадэркі — забраў 8 сялянаў з в. Капачы Ашмянскага павета (палова яго належала брату Барнабу). У 1820 г. — памешчык Вілейскага павета.

Член масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску.

Сям’я
-----

У шлюбе з Вандай са Свентаржэцкіх, праз яе Рох быў сваяком філамата Т. Зана, які быў у шлюбе з яе сястрой Брыгідай.
Сын: Казімір.

Літаратура
----------

* *Швед, В. В.* Дэдэрка Рох Казіміравіч // Масоны і ложы на землях Беларусі (канец XVIII — першая чвэрць XIX ст.) : біябібліягр. слоўн.. — Гродна: ГрДУ, 2007. — 275 с. — ISBN 978-985-417-866-0.


| ?Рох Дадэрка — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Караль Дадэрка[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Казімір Дадэрка[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Рох Дадэрка |  |  |  |  | Клара з Міравіцкіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Вікторыя з Камінскіх[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
«**Moldcell**» — аператар сотавай сувязі ў Малдове. Працуе ў стандартах GSM і UMTS.

Агульныя звесткі
----------------

Moldcell з'яўляецца аператарам мабільнай сувязі ў Рэспубліцы Малдова і часткай міжнароднай групы TeliaSonera, са штаб-кватэрай у Стакгольме, Швецыя. Кампанія Moldcell пачала сваю камерцыйную дзейнасць у 2000 годзе. У наш час кампанія Moldcell налічвае больш 1 мільёна абанентаў і з'яўляецца дастаўніком паслуг мабільнай сувязі, які павялічыў свой гандлёвы абарот з 25.41% у чацвёртым квартале 2012 года, да 30.39% на канец 2014.

Гісторыя
--------

28 красавіка 2000 года, кампанія Moldcell адкрыла свой першы офіс продажаў у Кішынёве, па адрасе: вуліца Цігіна, 55. У гэтым жа годзе, упершыню ў Малдове аператар укараніў паслугу SMS для сваіх абанентаў нароўні з першым перадаплачаным пакетам. Першы лагатып кампаніі ўяўляў сабою таварыскае аленяня, а першы слоган, што пасля стаў знакамітым, гучаў так: «Вы нас чакалі? Мы прыйшлі!»

Спасылкі
--------

* Despre companie
* Moldcell Business
* Treci la Moldcell
* Internet ca lumea 4G
* Mclub - Ai noștri au reduceri Архівавана 9 чэрвеня 2015.
* Noutăți Moldcell
* Condițiile licenței operatorului Архівавана 27 верасня 2007.
* (англ.) Company Overview of S.A. Moldcell, bloomberg.com
* Официальный сайт
* Условия лицензии оператора Архівавана 27 верасня 2007.  (рум.)
* Развитее рынка : сектор мобильной телефонной связи (Сайт национального агентства Молдавии по регулированию в области электронных коммуникаций и информационных технологий)
* Карта покрытия оператора на официальном сайте Архівавана 21 сакавіка 2007. на GSM World
**Ахалскі велаят** (туркм.: Ahal welaýaty) — адміністрацыйная адзінка на поўдні Туркменістана. Першапачаткова адміністрацыйным цэнтрам велаята быў горад Ашгабат, але пазней ён быў выведзены ў асобную адміністрацыйную адзінку, а цэнтрам стаў Анаў.

Эканоміка
---------

Эканоміка Ахалскага велаята мае аграрна-індустрыяльны характар. На яе развіццё вялікі ўплыў аказвае знаходжанне на тэрыторыі рэгіёна сталіцы краіны. Доля эканомікі велаята ў валавым рэгіянальным прадукце складае больш за 23 %. У 2000 годзе на Ахалскі велаят прыходзілася 11 % усіх працоўных месцаў Туркменістана, 23 % прадукцыі сельскай гаспадаркі (па кошце), а таксама 31 % агульнага аб’ёму прамысловай вытворчасці ў краіне.

Зноскі
------

1. ↑  Социально-экономическая ситуация в Туркменистане в 2000 году. Национальный институт государственной статистики и информации Туркменистана. Ашхабад, 2001 год, с. 129—130 (русский)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ахалскі велаят

| ⛭Туркменістан Адміністрацыйны падзел Туркменістана |
| --- |
| Велаяты | 
* Ахалскі
* Балканскі
* Дашагузскі
* Лебапскі
* Марыйскі

 |  |
| Горад з правамі велаята | Ашгабат |
**Акадэмія паслядыпломнай адукацыі** — вядучая ўстанова сістэмы дадатковай педагагічнай адукацыі дарослых у Рэспубліцы Беларусь. Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі» створана рашэннем Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь у ліпені 1997 года шляхам пераўтварэння Інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў адукацыі (загад Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 23 ліпеня 1997 № 418).

Гісторыя
--------

У 1955 годзе створана Рэспубліканская курсавая база павышэння кваліфікацыі кадраў народнай адукацыі. У 1980-х гадах называецца — Рэспубліканскі інстітут удасканалення настаўнікаў. З 1992 года — Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў адукацыі Рэспублікі Беларусь. З 1997 года — Акадэмія паслядыпломнай адукацыі.

Структура акадэміі
------------------

Акадэмія ўключае наступныя падраздзяленні :

* Рэктарат;
* 2 факультэта:
	+ Факультэт прафесійнага развіцця кіруючых работнікаў адукацыі,
	+ Факультэт прафесійнага развіцця спецыялістаў адукацыі,
* 6 кафедраў;
* 4 кіравання;
* 4 цэнтра;
* 8 аддзелаў;
* Аспірантура;
* Бібліятэка;
* Інтэрнат.

Сістэма менеджменту якасці
--------------------------

28—29 сакавіка 2011 года ў Дзяржаўнай установе адукацыі «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі» быў праведзены сертыфікацыйны аўдыт сістэмы менеджменту якасці ажыццяўлення адукацыйнай дзейнасці (перападрыхтоўка кадраў на базе вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, павышэнне кваліфікацыі на базе вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, падрыхтоўка навуковых кадраў вышэйшай кваліфікацыі, метадычнае забеспячэнне дзейнасці кіраўнічых і педагагічных кадраў у межкурсавы перыяд), навукова-даследчай і інавацыйнай дзейнасці акадэміі на адпаведнасць патрабаванням СТБ ISO 9001-2009 ў Нацыянальнай сістэме пацвярджэння адпаведнасці Рэспублікі Беларусь.
Па выніках правядзення сертыфікацыйнага аўдыту органам па сертыфікацыі сістэм кіравання БелДІСС 4 мая 2011 года ДУА «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі» выдадзены «Сертыфікат адпаведнасці».

Рэктары
-------

* Аляксандр Іванавіч Жук (1992—2000)
* Алег Ігнатавіч Таўгень (2000—2011)
* Андрэй Пятровіч Манастырны (2011—2022)
* Алег Віктаравіч Дзячэнка (з 2022)

Зноскі
------

1. ↑   Навіны Беларусі. Канцэпцыя развіцця педагагічнай адукацыі ў рэспубліцы Беларусь
2. ↑   Пастанова міністэрства адукацыі рэспублікі Беларусь 28 ліпеня 2011 г. № 198 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб заснаванні дадатковай адукацыі дарослых»
3. ↑   Архівавана 24 жніўня 2012. Афіцыйны сайт акадэміі. Афіцыйна
4. ↑   REGNUM. Беларусь. Акадэмія паслядыпломнай навучання адзначыла 50-гадовы юбілей
5. ↑   Архівавана 24 жніўня 2012. Афіцыйны сайт акадэміі. Структура
6. ↑   Сертыфікат Адпаведнасці
7. ↑  Землякоў славутыя імёны

Гл. таксама
-----------

Метадычны летнік настаўнікаў «Альхоўка»
**Ахаціна звычайная**, таксама вядомы як **Гіганцкі афрыканскі смоўж** (лац.: Achatina achatina) — наземны бруханогі малюск атрада лёгачных слімакоў сямейства ахацінідаў. Лацінская назва лац.: Achatina паходзіць ад грэч. achates, што значыць агат.

Распаўсюджанне
--------------

Лічыцца, што радзімай Ахаціны звычайнай з'яўляецца Заходняя Афрыка. Выкарыстоваецца ў якасці ежы як важная крыніца жывёльнага бялку сярод этнічных груп Заходняй Афрыкі.

Ахаціну звычайную рэгулярна канфіскуюць карантынныя органы ў аэрапортах ЗША, асабліва ў Балтымары, Даллесе, Міжнародным аэрапорце імя Джона Ф. Кенэдзі ў Нью-Ёрку і ў Сан-Францыска. Гэтыя вельмі вялікія слімакі ўтрымліваюцца ў якасці хатніх жывёл у заходнім свеце, дзе ўладальнікі цэняць іх за вялікі памер, адметныя рысы і рэдкасць.

Ахаціна звычайная лічыцца патэнцыйна небяспечным шкоднікам, інвазійным відам, які можа аказаць негатыўнае ўздзеянне на сельскую гаспадарку, прыродныя экасістэмы або здароўе чалавека.

Апісанне
--------

Ракавіны гэтых слімакоў часта вырастаюць да даўжыні 18 сантыметраў з дыяметрам 9 см. Некаторыя асобіны, якія назіраліся ў дзікай прыродзе, былі памерамі 30 х 15 см, што робіць іх самымі буйнымі вядомымі наземнымі слімакамі.

Зноскі
------

1. ↑  Achatina achatina. USDA Animal and Plant Health Inspection Service
2. ↑  Achatina achatina
3. ↑  Samuel Peckworth. Manual of the Mollusca: A Treatise on Recent and Fossil Shells

Спасылкі
--------

* Карыстальнікаў Сеціва ўзрушыла фота гіганцкага смаўжа

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | GBIF · iNaturalist · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2781374948 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Страчко.
**Андрэй Сяргеевіч Страчко** (нар. 17 снежня 1971 г. Мінск) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.

Біяграфія
---------

У 1994 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі, у 1999 годзе — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. Спецыяльнасць па адукацыі: радыётэхніка; міжнародныя эканамічныя адносіны. У 1994—1996 гадах працаваў інжынерам-канструктарам НДІ лічбавага тэлебачання МВА «Гарызонт». У 1996—1999 гадах — спецыяліст першай катэгорыі, вядучы спецыяліст, галоўны спецыяліст аддзела па працы з краінамі СНД і Расійскай Федэрацыяй упраўлення міжнародных эканамічных адносін Міністэрства знешніх эканамічных сувязяў Рэспублікі Беларусь. У 1999—2001 гадах — саветнік упраўлення двухбаковага супрацоўніцтва з дзяржавамі — удзельнікамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2001—2004 гадах — першы сакратар, саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан

2004—2006 — саветнік, начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі і Закаўказзя упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2006—2007 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2007—2010 гадах — саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Чэшскай Рэспубліцы. У 2010—2011 гадах — начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2011—2015 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2015—2017 гадах — начальнік упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

з красавіка 2017 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.

Валодае англійскай, чэшскай мовамі. Жанаты. Мае дваіх дзяцей.

Зноскі
------


| ⛭Надзвычайныя і Паўнамоцныя Паслы Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы |
| --- |
| Пачатак дыпадносінаўАдкрыццё пасольства | 21 студзеня 1993  13 ліпеня 1994 |
| Паслы | 
* Аляксандр Козыр (2001—2006)
* Валерый Брылёў (2006—2010)
* Віктар Дзенісенка (2010—2017)
* Андрэй Страчко (з 2017)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грыгаровіч.

**Карл Карлавіч Грыгаровіч** (ням.: Charles Gregorowitsch; 25 кастрычніка 1868, Пецярбург — 25 сакавіка 1921, Віцебск) — беларускі скрыпач і педагог. Інтэрпрэтатар скрыпічнай і квартэтнай класікі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і выхадцаў з Беларусі. Ад 1883 штогод прыязджаў з канцэртамі ў Віцебск, куды ў 1918 пераехаў жыць.

Апошні вучань Генрыка Вяняўскага, займаўся таксама ў Маскве ў Васіля Безякірскага і ў Вене ў Якаба Донта затым ўдасканальваў сваё майстэрства ў Берліне ў Ёзэфа Іаахіма. Гастраляваў па свеце з 1883 года, у 1896-97 гг. здзейсніў канцэртнае турнэ па ЗША, атрымаўшы вельмі спачувальныя водгукі крытыкі, якая вітала яго «бліскучы запал і націск» у варыяцыях Иаахіма і «цудоўную тэхніку і цеплыню спасціжэння» у Першым канцэрце Макса Бруха, у 1899—1901 гг. распачаў (разам з фінскім піяністам Эдвардам Фацарам) сусветнае турнэ па трох кантынентах (Амерыка, Азія, Афрыка). З 1903 — прафесар Маскоўскага філарманічнага вучылішча. З 1910 — першая скрыпка ў квартэце герцага Мекленбургскага. Па сведчанні Генры Лахі, «па шыраце і плыўнасці тону яго параўноўвалі з Сарэ і Сарасаце».

Пасля рэвалюцыйных падзей 1917 года жыў і працаваў у Віцебску. Працаваў прафесарам народнай кансерваторыі. Выступаў у суправаджэнні віцебскага сімфанічнага аркестра, удзельнічаў у штотыднёвых вечарынах камернай музыкі, знаёмячы віцебскую публіку з навінамі заходняй музычнай культуры.

У 1921 годзе арыштаваны за тое, што «па прыездзе польскай дэлегацыі ў Віцебск пазнаёміўся з польдэлегатамі… і зарэкамендаваў сябе ў вачах прадстаўнікоў дэлегацыі з самага лепшага боку, у выніку чаго дэлегацыя выдала Грыгаровічу дакумент аб яго поўнай лаяльнасці ў адносінах да Польшчы, на прадмет ўезду ў такую​​», і прысуджаны да трох гадоў прымусовых работ. Да гэтага часу незразумела, памёр ён ад голаду ў заключэнні або быў расстраляны пры спробе бегчы з Расіі.

Вучнем Грыгаровіча быў Браніслаў Губерман, які гаварыў, што Грыгаровіч «навучыў яго ўсяму, чаму можа навучыць настаўнік».

Зноскі
------

1. ↑  Mr. Franko's Concert; Rafael Joseffy and Charles Gregorowitsch the Soloists // The New York Times, April 24, 1897.
2. ↑  Concert at Carnegie Hall. Otto Lohse was Conductor and Gregorowitsch the Soloist // The New York Times, March 2, 1897.
3. ↑  Henry C. Lahee. Famous Violinists of To-day and Yesterday. — BiblioBazaar, LLC, 2007. — P. 125.
4. ↑  Кочетов С. Уникальный паспорт образца 1905 года передан в Государственный архив Витебской области(недаступная спасылка) // — БЕЛТА, 15 октября 2008 г.
5. ↑  The Cambridge Companion to the String Quartet / Ed. by Robin Stowell. — Cambridge University Press, 2003. — P. 55.
6. ↑  Biography. America 1896 Архівавана 20 жніўня 2008. // Huberman.Info
**Пажары ў Брэсце** — першым з вядомых быў буйны пажар у 1525 годзе, калі згарэў Берасцейскі замак і цэнтр горада. Пасля гэтай падзеі вышыня драўляных будынкаў была абмежавана 2-ма паверхамі, пацярпелыя гараджане былі вызвалены на 10 год ад усіх падаткаў і павінасцяў. Вялікі пажар 1567 года знішчыў горад цалкам. Значная частка горада згарэла падчас пажару 1613 года. У 1657 годзе горад спалены падчас вайны са шведамі. Падчас пажару 1802 года згарэлі 160 дамоў ў цэнтры. Вялікі пажар 1822 года знішчыў гандлёвую частку — згарэлі 70 дамоў і 150 крам. Вялікія страты прынёс Брэсту пажар, які адбыўся 4-5 мая 1895 года. Згарэлі 1600 дамоў у цэнтры горада, загінулі дзясяткі людзей, без прытулку засталіся каля 30 тыс.чалавек. Такім разбуральным быў пажар 28-29 красавіка 1901 года, які знішчыў 14 кварталаў (655 дамоў) і гасціны двор з 190 крамамі. У выніку 20 тыс.чалавек страцілі жытло. Матэрыяльныя страты ацэньваліся ў 7 млн.рублёў.

Літаратура
----------

* Пожары // Брест : Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1987. – 408 с.
Архангельскі сабор Маскоўскага Крамля. Надмагілле кн. Андрэя Раданежскага каля паўночнай сцяны. Фота І. Ф. Баршчэўскага 1895 г. З калекцый Музея архітэктуры імя А. Шчусева.
**Андрэй Уладзіміравіч** (прыкладна 1380-я гг. — 1426 г.) — князь серпухаўскі (1422—1426), раданежскі (1410—1426), бораўскі (1410—1426), трэці сын Уладзіміра Андрэевіча Храбрага.

Жонка: дачка баярына Івана Дзмітрыевіча Усевалажскага. Дачка: Анастасія — жонка князя Васіля Юр'евіча Касога.

Памёр у 1426 годзе ад эпідэміі маравой пошасці, разам з братамі Сімяонам і Яраславам. Пахаваны ў Архангельскім саборы Маскоўскага Крамля.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Генеалагічная табліца. Серпухаўскія князі
**Пажы́жмаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Пажыжма.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Вяканцаўскі сельсавет** у складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Вяканцы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Пажыжмаўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Пажыжма. 11 студзеня 1966 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Тракельскага (8 населеных пунктаў: Абрамаўшчызна, Вайцяшуны, Дайноўка, Лаўцуны, Малыя Германішкі, Маркаўшчызна, Мікянцы, Поліпніца), Пагародненскага (7 населеных пунктаў: Балотнікі, Вяканцы, Гартынкова, Жусіны, Лапацішкі, Нявошы, Рачкуны) сельсаветаў і Воранаўскага пассавета (3 населеныя пункты: Наваполле, Пажыжма, Цёмны Дол).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 18 населеных пунктаў.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета Белорусской ССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гродненской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.
2. ↑  Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 студзеня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1966, № 9 (1129).

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
Панарамны від на Афінскую вежу 1
**Афінская вежа 1** — самае высокае архітэктурнае збудаванне Грэцыі вышынёй 103 м, лічыцца адзіным сапраўдным небаскробам краіны.

Збудаваная ў 1971 годзе вежа перасягнула пабудаваны ў 1964 годзе 14-павярховы афінскі атэль сеткі Хілтан — Hilton Athens — вышынёй 65 м. На момант завяршэння будаўніцтва Афінская вежа 1 таксама была найвышэйшым збудаваннем усяго Балканскага рэгіёна.

Архітэктарам праекта быў Іааніс Вікелас, вядомы таксама па праекце Музея кікладскіх мастацтваў. Вежа мае 28 паверхаў, пабудавана ў раёне Афін Абелокіпі. Цяпер у ёй арандуюць памяшканні для сваіх офісаў вядучыя грэчаскія і замежныя кампаніі, у прыватнасці Emporiki Bank.

Зноскі
------

1. ↑  Athens Tower 1
2. ↑  Hilton Athens
3. ↑  Ioannis Vikelas

Гл. таксама
-----------

* Спіс самых высокіх будынкаў і збудаванняў Грэцыі

Спасылкі
--------

* Athens Tower — The First and Only Real Athens Skyscraper  Архівавана 6 сакавіка 2009.