**Мушкецёры гвардыі** (фр.: Mousquetaires de la GardeMousquetaires de la Garde), поўная назва **мушкецёры ваеннага дома караля Францыі** (па-французску: Mousquetaires de la maison militaire du roi de France) — адборная воінская часць, асабістая ахова французскіх каралёў у 1622—1775 гадах.

Былі створаны як від коннай пяхоты, але з часам ператварыліся ў класічную кавалерыю — конных стралкоў.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1622 годзе, калі Людовік XIII абсталяваў роту лёгкай кавалерыі (*карабіны*, створаныя бацькам Людовіка Генрыхам IV ) з мушкетамі. Мушкецёры змагаліся ў баях як пешшу (пяхота), так і конна (кавалерыя). Яны стварылі каралеўскую гвардыю для караля, пакуль ён знаходзіўся па-за межамі каралеўскіх рэзідэнцый (у межах каралеўскіх рэзідэнцый каралеўскай аховай былі *Garde du corps* і *Gardes suisses* ). Мушкецёры гвардыі насілі вайсковую форму ранняга тыпу з накідкай (вядомую як *soubreveste*), што сведчыць аб тым, што яны «належалі» каралю, і вышытым белым крыжам, які абазначаў тое, што яны былі сфарміраваны падчас паўстанняў гугенотаў у падтрымку каталіцкай справы.

Неўзабаве пасля стварэння мушкецёраў была заснавана другая рота, якая падпарадкоўвалася кардыналу Рышэлье. Пасля смерці кардынала ў 1642 годзе кампанія перайшла да яго пераемніка кардынала Мазарыні, які распусціў сваіх мушкецёраў у 1646 годзе. Ён адрадзіў мушкецёраў у 1657 годзе з ротай з 150 чалавек. Пасля смерці Мазарыні ў 1661 годзе мушкецёры кардынала перайшлі да Людовіка XIV.

У 1664 годзе абедзве роты былі рэарганізаваны: адна рота атрымала назву «Шэрыя мушкецёры» (*mousquetaires gris*) па колеры іх падабраных коней, а другая атрымала назву «Чорныя мушкецёры» (*mousquetaires noirs*), верхам на чорных конях. Прыкладна ў той жа час памер мушкецёрскіх рот павялічыўся ўдвая.

Мушкецёры былі адной з самых прэстыжных ваенных ротаў старога парадку, і ў прынцыпе членства ў кампаніях было зарэзервавана для шляхціцаў. З рэформамі Мішэля ле Тэлье – якія прадугледжвалі пэўную колькасць гадоў ваеннай службы, перш чым шляхціцы змаглі атрымаць афіцэрскае званне – многія дваране імкнуліся выконваць гэтую службу ў прывілеяваных мушкецёрскіх ротах.

У 1776 годзе Мушкецёры былі распушчаны Людовікам XVI па бюджэтных прычынах. Рэфармаваны ў 1789 годзе, яны былі зноў распушчаны неўзабаве пасля Французскай рэвалюцыі. Яны былі рэфармаваны 6 ліпеня 1814 года і канчаткова распушчаны 1 студзеня 1816 года.

Выдатныя мушкецёры гвардыі
--------------------------

Ніжэй прыведзены некаторыя з вядомых мушкецёраў:

* Шарль дэ Бац дэ Кастэльмор д'Артаньян (Гістарычная аснова героя д'Артаньяна Аляксандра Дзюма ў яго рамане *«Тры мушкецёры*» 1844 года)
* Анры д'Араміц (Гістарычная аснова героя Дзюма Араміса ў *«Трох мушкецёрах*»)
* Арман д'Атос (Гістарычная аснова героя Дзюма Атоса ў *«Трох мушкецёрах*»)
* Ісаак дэ Порта (Гістарычная аснова персанажа Дзюма Партоса ў *«Трох мушкецёрах*»)
* Жан-Арман дзю Пэйр дэ Труавіль (Гістарычная аснова героя Дзюма месье дэ Трэвіля ў *«Трох мушкецёрах*»)
* Жылбер дзю Мацье, маркіз дэ Лафайет (пазней генерал вайны за незалежнасць ЗША)
* Луі дэ Руўруа, герцаг дэ Сен-Сімон
* Эцьен дэ Барэ, першы мэр Новага Арлеана

Галерэя
-------

* Мушкецёр гвардыі. 1660 годМушкецёр гвардыі. 1660 год
* Мушкецёры. 1660 годМушкецёры. 1660 год
* Мушкецёры, канец 17 стМушкецёры, канец 17 ст
* Мушкецёры пры штурме Валансьена 17 сакавіка 1677 г. Фрагмент карціны.Мушкецёры пры штурме Валансьена 17 сакавіка 1677 г. Фрагмент карціны.
* Мушкецёры пры штурме Гента, 1678 г. Фрагмент карціны.Мушкецёры пры штурме Гента, 1678 г. Фрагмент карціны.
* Агляд чорных мушкецёраў на раўніне Саблон. Роберт Поль Понс-Антуан, 1729 гАгляд чорных мушкецёраў на раўніне Саблон. Роберт Поль Понс-Антуан, 1729 г
* Музыкі гвардыі мушкецёраў 1724 г. Габой 2-й роты і барабаншчык 1-й роты.Музыкі гвардыі мушкецёраў 1724 г. Габой 2-й роты і барабаншчык 1-й роты.
* Гвардзейскі мушкецёр, 1724 годГвардзейскі мушкецёр, 1724 год
* Шэра-чорныя мушкецёры, 1745 годШэра-чорныя мушкецёры, 1745 год



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 115151352004852601679 |