**Захад-2017** — сумеснае стратэгічнае вучэнне Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі, запланаванае з 14 па 20 верасня 2017 г. Вучэнні пад агульнай назвай «Захад» праводзяцца войскамі Беларусі і Расіі раз на 2 гады, пачынаючы з 2009 г. калі паміж кіраўніцтвам краін было падпісана адпаведнае пагадненне.

Мэта
----

Практычная адпрацоўка пытанняў тэхнічнага прыкрыцця аб'ектаў на даручаных участках вайскова-аўтамабільных дарог, эвакуацыі, рамонту і аднаўлення няспраўных узораў тэхнікі і ўзбраення, разгортвання палявога магістральнага трубаправода, а таксама ўчасткаў масавай запраўкі тэхнікі.

Склад сіл
---------

Агульная колькасць вайскоўцаў, якія прымуць удзел у вычэнні, складае 13 тысяч: 10 тысяч — беларускіх, і 3 тысячы — расійскіх. Падтрымку сухапутных падраздзяленняў будуць ажыццяўляць больш за 25 лятальных апаратаў ПКС Расіі, ВПС і СПА Рэспублікі Беларусь. Усяго ў вучэннях будзе выкарыстана 680 адзінак тэхнікі.

Легенда вучэнняў
----------------

Межы выдуманай Вейшнорыі згодна з легендай вучэнняў
Вучэнні маюць статус стратэгічных — мадэляванне паўнавартаснай вайны. 12 ліпеня на форуме АБСЕ ў Вене намеснік кіраўніка Генеральнага штаба Узброеных сіл Беларусі генерал-маёр Павел Муравейка часткова раскрыў сцэнар правядзення вучэння. Згодна з сцэнарам на вучэннях «Захад-2017» будзе распрацаваная мадэль канфлікту паміж «Паўночнымі» (Беларусь і Расія) і «Заходнімі» (кааліцыя трох дзяржаў-агрэсараў: Вейшнорыі, Весбарыі і Лубеніі). Паводле сцэнарыя, «Заходнія» спрабуюць раскалоць саюз Беларусі і Расіі, пагоршыць сацыяльна-эканамічную абстаноўку ў першай, дамагчыся там змены кіраўніцтва і, выкарыстоўваючы ўсё гэта, захапіць частку Беларусі і стварыць там дзяржаву пад назвай «Вейшнорыя». Пасля чаго «Заходнія» збіраюцца ўвесці свае войскі на тэрыторыю ўсёй краіны. «Паўночныя», адпаведна, павінны гэтым планам супрацьстаяць.

Міжнародная рэакцыя
-------------------

Падчас правядзення падрыхтоўчых мерапрыемстваў да ваенных вучэнняў ваенна-палітычнае кіраўніцтва краін-членаў НАТА і іншых еўрапейскіх дзяржаў перыядычна хвалявалі мэты і парадак правядзення мерапрыемства. Палітычныя, грамадскія і ваенныя дзеячы, аналітыкі, ваенныя эксперты выказваюць перасцярогі, што расійскія войскі, прыехаўшы на вучэнні ў Беларусь, могуць застацца ў краіне і нават распачаць баявыя дзеянні супраць суседняй з Беларуссю Украінай. 17 ліпеня 2017 г. міністр абароны Рэспублікі Беларусь А. А. Раўкоў паведаміў, што Беларусь запросіць больш за 80 міжнародных назіральнікаў, *«каб яны на свае вочы пераканаліся, што вучэнні не вырашаюць тых задач, пра якія яны заяўляюць»*.

* НАТА. Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заявіў, што вучэнні з'яўляюцца прыкладам узмацнення ваеннай актыўнасці ля межаў НАТА.
* ЗША. Злучаныя Штаты прынялі меры засцярогі, у т. л. адправілі 600 амерыканскіх дэсантнікаў у 3 балтыйскія краіны на час вучэнняў і затрымлі ратацыю амерыканскай баявой групы ў Польшчы. Начальнік Галоўнага ўпраўлення войск спецыяльнага прызначэння Міністэрства абароны ЗША  (англ.) (бел. генерал Р. Томас  (англ.) (бел. выказаў занепакоенасць, тым, што «яны [расійскія войскі] не збіраюцца сыходзіць, і гэта не параноя».
* Латвія. Міністр замежных спраў Э. Рынкевічс сказаў, што Латвія *«мае засцярогі, што расійскія войскі, якія ўвойдуць у Беларусь, могуць не сысці»*. Гэтую ж думку падтрымаў міністр абароны Эстоніі М. Цахкна.
* Літва. Прэзідэнт Д. Грыбаўскайце заявіла, што вучэнне, гэта *«выкарыстанне тэрыторыі Беларусі для розных эксперыментаў і небяспечных гульняў, скіраваных супраць Захаду»*.
* Польшча. Падчас візіту, прэзідэнта ЗША Д. Трампа ў Польшчу 6 ліпеня, ён абмяркаваў з прэзідэнтам А. Дуда *«расійска-беларускія вучэнні «Захад»*.
* Украіна. Міністр абароны С. Ц. Палтарак заявіў, што *«гэтыя вучэнні могуць быць выкарыстаныя для таго, каб пачаць агрэсію не толькі супраць Украіны, але супраць любой краіны Еўропы, якая мяжуе з Расіяй»*.
* Эстонія. Прэзідэнт К. Кальюлайд заявіла, што *«мы павінны быць з нашымі саюзнікамі адначасова і спакойнымі, і пільнымі»*.
* Расія. Міністр замежных спраў Расійскай Федэрацыі С. В. Лаўроў наступным чынам выказаўся пра заклапочанасць некаторых палітыкаў вучэннямі: *«Цяжэйшую бздуру цяжка сабе ўявіць — т.б. калі гаворка ідзе пра палітыкаў, якія прэтэндуюць на нейкую рэспектабельнасць у ЕС. Чуткі, што мы нібыта рыхтуемся да ўвядзення войск у Беларусь пад выглядам вучэнняў, ужо былі шмат разоў абвергнутыя — і з расійскага боку, і з боку кіраўніцтва Рэспублікі Беларусь»*.

### Міжнародныя назіральнікі

Як паведаміла Міністэрства абароны, Беларусь запрасіла на вучэнні назіральнікаў з 7 краін (Украіны, Польшчы, Літвы Латвіі, Швецыі, Нарвегіі, Эстоніі) і 6 міжнародных арганізацый (ААН, АБСЕ, НАТА, АДКБ, СНД, Міжнароднага камітэта Чырвонага крыжа).

Рэакцыя ў Беларусі
------------------

29 жніўня пасля публікацыі інфармацыі аб умоўных праціўніках, падзелу тэрыторыі Беларусі і існаванні Вейшнорыі зявіліся жарты пра Вейшнорыю як асобную краіну са сталіцамі ў Гародне, Смаргоні, Лідзе і адпаведнай тэрыторыі, пра мірны і добразычлівы характар вейшнорскага насельніцтва. Парз пэўны час жарты ператварыліся ў ідэю стварэння віртуальнай дзяржавы. На цяперашні час Вейшнорыя існуе як асобны праект віртуальнай краіны. Мае ўласную дзяржаўную уладу і крыптагрошувую сістэму Талер.

Пратэсты
--------

8 верасня ў Мінску прайшла акцыя пратэсту супраць вучэнняў, у якой узялі ўдзел каля 400 чалавек. Акцыя адбылася пад лозунгам «Гэта краіна наша, тут не будзе Раша!».

Меркаванні экспертаў і грамадска-палітычных дзеячоў
---------------------------------------------------

Дырэктар даследаванняў Расіі ў Амэрыканскім інстытуце прадпрымальніцтва ў Вашынгтоне Леан Арон сказаў тэлеканалу CNBC  (англ.) (бел. што *«Расія падае [Захад-2017] як сціплыя вайсковыя манеўры з удзелам не болей чым 13 тысяч вайскоўцаў, але ўсё паказвае на тое, што гэта могуць быць найбуйнейшыя вайсковыя вучэнні ў постсавецкай гісторыі»*. На думку Арона, не выключана, што ў выпадку спробы анексавання Беларусі Расіяй шмат хто з беларускіх афіцэраў можа перайсці на бок Масквы: *«Справа ў тым, што беларускія афіцэры лічаць, што калі Беларусь будзе далучана да Расіі, то яны не толькі атрымаюць лепшыя зарплаты, але і стануць часткай вайсковай звышдзяржавы, замест таго каб заставацца ў такой засцянковай арміі»*.

На думку беларускага ваеннага эксперта А. Алесіна вучэнні «Захад-2017» не пагражаюць ні Беларусі, ні Украіне, а нервовасць вакол вучэнняў ствараецца штучна, каб на страхах людзей зарабіць сабе палітычныя дэвідэнды. На думку А. Алесіна, *«вучэнні «пацягнуць» на вельмі сур'ёзную суму. Гаворка пра сотні мільёнаў долараў. Ад 300 да 500 мільёнаў як мінімум»*.

Заўвагі і зноскі
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Захад-2017 на Вікісховішчы |

* **Заўвагі**

1. ↑  **Вейшнорыя** — выдуманая дзяржава, якая згодна з легендай вучэнняў «Захад-2017» суседнічае з Беларуссю. Вейшнорыя займае тэрыторыю большай часткі Гродзенскай вобласці і паўночна-заходніх частак Мінскай і Віцебскай абласцей.

* **Зноскі**

1. ↑  Плановая подготовка к совместному стратегическому учению вооруженных сил Республики Беларусь и Российской Федерации «Запад-2017» выходит на завершающую стадию Архівавана 16 жніўня 2017.
2. 1 2  Глава Минобороны Белоруссии: учение "Запад-2017" не направлено против третьих стран Архівавана 24 жніўня 2017.  (руск.)
3. ↑  «Вейшнорыя», «Весбарыя» і «Лубенія» нападаюць на Беларусь і Расію — сцэнар вучэнняў «Захад-2017» ФОТА
4. ↑  На учениях «Запад-2017» противниками России и Беларуси будут «сказочные» страны  (руск.)
5. ↑  Russia’s Military Drills Near NATO Border Raise Fears of Aggression  (англ.)
6. ↑  «Мы маем засьцярогі, што расейскія войскі, якія ўвойдуць у Беларусь, могуць не сысьці», — кіраўнік МЗС Латвіі
7. ↑  Estonia says Russia may put troops in Belarus to challenge NATO  (англ.)
8. ↑  D. Grybauskaitė: padėsime Estijai Архівавана 12 жніўня 2017.  (літ.)
9. ↑  Російські навчання "Захід-2017" є загрозою як для України, так і для країн Європи - Полторак  (укр.)
10. ↑  Президент Эстонии призвала союзников по НАТО проявить спокойствие и бдительность в связи с российско-белорусскими учениями «Запад 2017» Архівавана 2 студзеня 2019.  (руск.)
11. ↑  В атмосфере открытости и транспарентности Архівавана 23 жніўня 2017.
12. ↑   Архівавана 12 чэрвеня 2018.
13. ↑
14. ↑   Архівавана 12 чэрвеня 2018.
15. ↑  У Мінску праходзіць акцыя супраць вучэнняў «Захад-2017» ВІДЭААНЛАЙН // Наша ніва
16. ↑  Large-scale Russian military exercises in Belarus feared to be set-up for Putin's next conquest
17. ↑  Алесін: Вучэнні Захад-2017 не пагражаюць ні Беларусі, ні Украіне
18. ↑  Колькі могуць каштаваць вучэньні «Захад-2017»

Спасылкі
--------

Запад у Беларуси на уме: 7-ой доклад по итогам Belarus Reality Check Ostro.by