**Макс Захаравіч Пенсон** (17 сакавіка 1893, Веліж — 1959, Ташкент, Узбекская ССР) — вядомы савецкі, яўрэйскі фатограф

, фотамастак, фотакарэспандэнт газеты «Праўда Усходу» і ўсесаюзнага інфармацыйнага агенцтва ТАСС.

Біяграфія
---------

Макс Пенсон нарадзіўся ў небагатай яўрэйскай сям’і ў горадзе Веліж Віцебскай губерні 17 сакавіка 1893 ў сям’і пераплётчыка, работніка мясцовай друкарні. Скончыў Веліжскае гарадское вучылішча ў 1911 годзе, затым паўгады вучыўся ў мастацкай школе ў Міргарадзе Палтаўскай губерні, а затым у мастацка-прамысловай школе тварыства імя Антакольскага (у дэкаратыўна-малярным аддзеле) у Вільні.

У 1915 годзе Макс Пенсон з сям’ёй пераехаў у Каканд, дзе да 1917 года працаваў спачатку рахункаводам і адначасова настаўнікам малявання ў мясцовай школе. Затым з 1917 па 1922 год працаваў у Какандскім аддзеле Народнай адукацыі ў якасці загадчыка вучэбна-вытворчымі майстэрнямі.

З 1923 года па распараджэнні Наркамасветы быў адкліканы ў горад Ташкент. Затым пасля скарачэння штатаў у Наркамасветы працаваў да 1925 рахункаводам у тытунёвай майстэрні ў Ташкенце. З 1925 года пачаў рабіць фотарэпартажы і з 1926 года пачаў працаваць фотакарэспандэнтам у рэдакцыі газеты «Праўда Усходу». Яго фотарэпартажы былі вельмі папулярныя ў Савецкім Саюзе ў 20-х і 30-х гадах XX стагоддзя. Супрацоўнічаў з часопісам «СССР на будоўлі». Самая вядомая яго фатаграфія — партрэт «Узбекскай Мадоны», які атрымаў вышэйшую ўзнагароду на Сусветнай выставе ў Парыжы ў 1937 годзе, — вызваленая мусульманка, якая зняла чадру і корміць грудзьмі дзіцяці.

У 1949 годзе па загаду органаў НКУС яму было забаронена працягваць працу ў якасці фотакарэспандэнта. На гэтым яго праца ў якасці публічнага фотамастака была спыненая.

Памёр Макс Пенсон, у Ташкенце ў 1959 годзе.

Выбраныя персанальныя выставы
-----------------------------

* 2007 — Лондан, Вялікабрытанія, Gilbert Collection
* 2005 — Ташкенцкі Дом фатаграфіі, Ташкент, Узбекістан
* 2004 — Штаб-кватэра ААН
* 2003 — Міжнародны фотафестываль, Рым, Італія
* 2003 — Маскоўскі Дом Фотаздымкаў, Масква, Расія
* 2001 — Музей фатаграфіі «Bildens Hus», Сунсвал, Швецыя
* 2000 — Цэнтр мастацтваў, Масква, Расія
* 1998 — Луўр, Парыж, Францыя
* Музей сучаснага мастацтва, Ніца, Францыя

Кнігі Макса Пенсона
-------------------

* *Макс Пенсон / Max Penson* Carre Noir, Paris 1997 ISBN 2-909569-09-8
* *Пенсон / Penson* Альбом Составитель: И.Галеев, Издательство Скорпион. 2006 г. 304 стр. ISBN 5-86408-133-7

Публікацыі ў кнігах
-------------------

* PROPAGANDA & DREAMS, Edition Stemmle 1999 ISBN 3-908161-80-0

Зноскі
------

1. ↑  Max Penson // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41640909'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q496126'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19276262'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q324303'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98818'></a>
2. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
3. ↑  Maks Zakharovich Penson // Union List of Artist Names Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

Спасылкі па тэме
----------------

* Сайт Макса Пенсона. Фатаграфіі, бібліяграфія, публікацыі, выстаўкі
* Аўтабіяграфія Макса Пенсона, напісаная ў 1939 годзе Архівавана 25 верасня 2008.
* Аляксандр Восіпавіч «Фатаграфіі Макса Пенсона вяртаюцца» Архівавана 26 лістапада 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13600494w · GND: 119415593 · ISNI: 0000 0000 5393 0931 · LCCN: n90642338 · NTA: 175312303 · NUKAT: n2014146355 · LIBRIS: 300854 · SUDOC: 166392820 · VIAF: 52498523 · ULAN: 500337433 |

 |