**Бітва за Радушу** (макед.: Битка за Радуша) — серыя ўзброеных сутыкненняў паміж сіламі бяспекі Македоніі і албанскімі паўстанцамі АНВ у раёне вёскі Радуша, недалёка ад мяжы з Косава. Першыя сутыкненні адбыліся ў канцы чэрвеня, а асноўныя баі праходзілі ў сярэдзіне жніўня 2001 года.

Галоўнае наступленне албанскіх паўстанцаў пачалося раніцай 10 жніўня, калі яны атакавалі паліцэйскі ўчастак у Радушы. На той момант у вёсцы знаходзілася група з трыццаці паліцэйскіх. Гэты напад быў здзейснены членамі Корпуса абароны Косава, якія на працягу ночы з боку Крывеніка на косаўскай тэрыторыі перабраліся ў Радушу пры падтрымцы мясцовых паўстанцкіх фарміраванняў.

Перадгісторыя
-------------

У студзені 2001 года ў Македоніі актывізуюцца албанскія ўзброеныя фармаванні, якія ставілі сваёй мэтай атрымаць незалежнасць для раёнаў краіны, дзе пераважаюць албанцы. Шмат у чым яны натхняліся прыкладам Косава, адкуль албанскія атрады змаглі выцесніць армію Югаславіі.

Чэрвеньскія сутыкненні
----------------------

20 чэрвеня чацвёра паліцыянтаў падчас палявога патрулявання сутыкнуліся з 40 паўстанцамі ля падножжа гары Зедэн. Паліцыя неадкладна адкрыла агонь па членам АНВ. Паводле звестак ад МУС Македоніі, адзін паўстанец быў забіты і яшчэ адзін паранены. Албанцы адказалі агнём, пад націскам якога паліцэйскі патруль адступіў і выклікаў авіяпадтрымку. У 19 гадзін, пасля налёту македонскіх верталётаў, паўстанцы вымушаны былі адступіць.

Неўзабаве ў месцы, дзе адбылося сутыкненне, было выяўлена некалькі палатак. Паводле высноваў паліцыі, тут знаходзіўся трэніравальны лагер.

23 чэрвеня каля Радушы паліцыянты, якія праводзілі свой чарговы патруль, былі атакаваны членамі АНВ. Паліцэйскі патруль узначальваў камандзір паліцэйскага ўчастка ў Радушы Ака Стаяноўскі. Паўстанцы кінулі ў бок аўтамабіля МУС РМ дзве гранаты, але паліцыянтам удалося выжыць. Камандзір Стаяноўскі змог даць адпор албанцам, а таксама адвесці двух сваіх параненых калегаў у сховішча. Неўзабаве ўсіх траіх эвакуявалі з месца здарэння.

Наступленне албанцаў
--------------------

Ранняй раніцай 10 жніўня пачынаецца наступленне АНВ з тэрыторыі Косава, накіраванае ў раён Радушы. Першыя баі пачаліся а 20:00 з мінамётнага абстрэлу паліцэйскага ўчастка. У гэты час вёску абараняў толькі адзін узвод з трыццаці пяці чалавек. Пад удар трапілі таксама атрады Узброеных Сіл. Паводле інфармацыі ўпраўлення бяспекі і разведкі Македоніі, напад быў здзейснены 600—700 членамі Корпуса абароны Косава.

Перастрэлка працягвалася да 2 гадзін ночы. Праз гадзіну паўстанцы пачынаюць новую атаку, якая доўжылася да 8 гадзін раніцы. Аднак македонцам удалося выстаяць. Падчас нападу адзін вайсковец атрымаў раненні.

Раніцай 11 жніўня ў Радушскі раён было адпраўлена спецпадраздзяленне «Цігар». Перад байцамі стаяла задача прарвацца да паліцэйскага ўчастка і, такім чынам, выцягнуць з акружэння паліцыянтаў. Аднак з-за моцнага агню яны не выканалі сваю місію.

Неўзабаве атрад з двухсот паўстанцаў атакуе памежную вартавую вежу, размешчаную паміж сёламі Кучкава і Радуша. Паралельна паўстанцы робяць новую спробу ўзяць паліцэйскі ўчастак, аднак яна, як і дзве папярэднія, правалілася. Да 13 жніўня паліцыі і арміі ўдалося цалкам ачысціць раён вёскі ад албанскіх баевікоў.

Заўвагі
-------

1. ↑  *Михаил Жирохов, Александр Заблотский.* Воздушная война в Югославии. Часть 3 // Уголок неба : авиационная энциклопедия. — 2004.
2. ↑  Боевые действия в районе Радуши (09 - 12.08.2001) **(нявызн.)**.  ArtOfWar.ru (4 кастрычніка 2014). Архівавана з першакрыніцы 29 студзеня 2017. Праверана 9 ліпеня 2016.
3. ↑  «Исповед — Радуша 2001». Звонко Младеновски. Скопје. 2003
4. ↑  Погребите ја погребаа командната одговорност **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Македонско Сонце (28 студзеня 2005). Архівавана з першакрыніцы 19 студзеня 2019. Праверана 17 ліпеня 2016.
5. ↑  Наместо награда за храброста, резервистот го прават луд! **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Дневник (4 кастрычніка 2001). Архівавана з першакрыніцы 3 кастрычніка 2013. Праверана 17 ліпеня 2016.
6. ↑  «ВО БОРБИ КАЈ РАДУША. Разбиена терористичка група на Жеден». Дневник. 22 јуни 2001  Архівавана 3 кастрычніка 2013.
7. ↑  «Албанските терористи на планината Жеден разапнале шатори». Весник ВЕСТ. 22 јуни 2001  Архівавана 4 сакавіка 2016.
8. ↑  «Терористите нападнаа со зољи и минофрлачи а се најдовме и во вкрстен оган од автомати». Весник ВЕСТ. 5 Декември 2001 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 кастрычніка 2013. Праверана 19 студзеня 2019.
9. ↑  «Цела деценија ме измачува Радуша». Нова Македонија. 24 Јуни 2011 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 27 чэрвеня 2011. Праверана 19 студзеня 2019.
10. ↑  «ЖЕСТОКИ БОРБИ ВО СКОПСКО — Заробени дваесетина терористи». Дневник. 13 август 2001  Архівавана 3 кастрычніка 2013.
11. ↑  «Нападнати пунктови на полицијата и на АРМ кај Радуша и Чашка». Весник ВЕСТ. 11 август 2001  Архівавана 2 кастрычніка 2013.