**Івар Аксель Хенрык Арасеніус** (шведск.: Ivar Arosenius; 8 кастрычніка 1878, Гётэбарг — 2 студзеня 1909, Эльвенген) — шведскі мастак і ілюстратар, адзін з найвядомых прадстаўнікоў шведскага сімвалізму. Самая вядомая з яго кніг, швед. Kattresan («Падарожжа ката») была выдадзена пасмяротна ў 1909 годзе.

Біяграфія і творчасць
---------------------

Нарадзіўся ў сям’і пуцявога інжынера. Вучыўся жывапісу ў Гётэбаргу ў Карла Вільгельмсана на працягу года ў 1897 годзе, затым быў прыняты ў Акадэмію прыгожых мастацтваў у Стакгольме. Расчараваўшыся ў акадэмічнай адукацыі, спачатку наведваў як вольнаслухач мастацкую школу пры Саюзе Мастак (швед. Konstnärsförbundet), дзе вучыўся ў Рыхарда Берга, а ў 1901 годзе вярнуўся ў Гётэбарг, дзе працягнуў заняткі ў Карла Вільгельмсана. Патрапіў пад моцны ўплыў дацкага мастака Оле Крузэ, які наведаў Гётэбарг, і зацікавіўся сярэднявечным і народным мастацтвам.

У 1904 годзе праз Мюнхен прыехаў у Парыж. Пасля праведзенага адпачынку ў рыбацкай вёсцы Кудвіль (фр. Coudeville) вярнуўся ў Парыж, дзе ў 1905 годзе прыняў удзел у Салоне Незалежных (фр. Salon des Indépendants). Яго працы атрымалі там станоўчыя водгукі публікі, што істотна ўзняло самаацэнку мастака. У тым жа годзе мастак вяртаецца ў Швецыю, у Стакгольме праходзіць яго першая выстава, на якой экспануюцца 173 працы.

Вярнуўшыся ў Гётэбарг, Арасеніус пазнаёміўся з Ідай (Эвай) Адлер (нар. 1879). Ажаніўся з ёй у 1906 годзе і яны пераехалі ў Обю (швед. Åby) каля Нарчэпінга, дзе нарадзілася іх дачка Ліліян. У 1907 годзе сям’я пераехала ў катэдж у Элвенген (шведск.: Älvängen) у ваколацах Гётэборга. На карцінах Арасеніуса апошніх гадоў жыцця пастаянным сюжэтам з’яўляюцца цёмныя пакоі катэджа з фігурамі яго жонкі і дачкі. У той самы час ён распрацоўвае міфалагічныя і фальклорныя сюжэты ў сваіх акварэляў.

У 1906—1907 гадах Арасеніус супрацоўнічаў з газетамі Strix і Söndags-Nisse. Апошняя выпускае 21 красавіка 1907 года нумар, цалкам складзены з твораў мастака.

У 1908 годзе прайшла вялікая выстава мастака, спачатку ў Лундзе, затым у галерэі Валан (швед. Valand) у Гётэбаргу. Мастацкі музей Гётэбарга набыў некалькі яго твораў.

Памёр ва ўзросце трыццаці гадоў ад гемафіліі (абодва ягоныя браты таксама памерлі ад гемафіліі).

У гонар мастака названы Фонд Арасеніуса, утвораны Шведскім Таварыствам Гемафіліі для правядзення навуковых даследаванняў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Ivar A H Arosenius — 1917.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>
2. 1 2 3 4  18781008 Arosenius, Ivar Axel Henrik // Swedish death index Праверана 26 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10686079'></a>
3. 1 2 3  Ivar Axel Henrik, f. 1878 i Göteborg Göteborgs och Bohus län // Swedish Census 1880 — Riksarkivet. Праверана 24 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q49213654'></a>
4. ↑  Starrkärrs kyrkoarkiv, Lysnings- och vigselböcker, SE/GLA/13498/E/3 (1895-1916), bildid: 00073991\_00132 — С. 81. Праверана 26 красавіка 2018.
5. ↑  Arosenius, Ivar Axel Henrik //  — Svenskagravar.se. Праверана 7 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26699962'></a>
6. ↑  artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 28 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22681075'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Шведскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 11850438X · ISNI: 0000 0000 8380 1719 · LCCN: n81040709 · NTA: 073829110 · NUKAT: n2012142344 · PTBNP: 1457018 · LIBRIS: 267218 · SUDOC: 032794487 · VIAF: 47553186 · ULAN: 500001220 |

 |