**Цюн Яо** (англ.: Qiong Yao, кіт. 瓊瑤, піньінь Q*ióng Yáo*, нар. 20 красавіка 1938) — псеўданім Чэнь Чжэ, тайваньскай пісьменніцы і прадзюсара, якую прызнаюць самым папулярным аўтарам любоўных раманаў на кітайскай мове. За сваё жыццё яна стварыла больш за 50 раманаў. Па яе творах знята больш за 100 фільмаў і тэлесерыялаў.

Кароткая біяграфія
------------------

Яна і яе брат-блізнюк нарадзіліся ў 1938 годзе падчас Другой кітайска-японскай вайны ў Чэнду, правінцыя Сычуань, у бацькоў, уцекачоў з Пекіна, занятага японскімі войскамі ў 1937 годзе. Бацькі Чэнь Чжыпін (陳致平) і маці Юань Сіншу (袁行恕) атрымалі добрую адукацыю. У 1942 годзе сям’я пераехала ў родны горад Чэнь Чжыпіна, Хэн’ян, правінцыя Хунань, каб далучыцца да дзядулі Чэнь Мосі (陳墨西). У 1944 годзе, пасля падзення Хэн’яна  (руск.) (бел. яны перажылі цяжкае падарожжа ў ваенную сталіцу Чунцын, падчас якога ім некалькі разоў цудам удалося пазбегнуць смерці.

У 1949 годзе яе сям’я пераехала на Тайвань, дзе Чэнь скончыла эксперыментальную пачатковую школу Тайбэйскага ўніверсітэта (臺北師範學校附屬小學) і тайбэйскую муніцыпальную сярэднюю школу для дзяўчынак Чжуншань. Тройчы праваліўшы ўступныя экзамены ва ўніверсітэт, яна выйшла замуж за пісьменніка Ма Сэньцына.

Кар’ера
-------

У 18 гадоў Цюн Яа закахалася ў свайго школьнага настаўніка кітайскай мовы. Гэты вопыт лёг у аснову яе дэбютнага рамана «За акном», які стаў адным з самых папулярных яе твораў і паклаў пачатак яе пісьменніцкай кар’еры.

Раманы Цюн Яо спачатку публікаваліся ў часопісе Crown Magazine, які належаў Пін Сінь-таа, а затым выходзілі ў выдавецтве Crown Publishing, што таксама належыць Піну, які пазней стаў яе другім мужам. Удваіх яны займаліся экранізацыяй літаратурных твораў, часта самі выступаючы ў якасці прадзюсераў або сцэнарыстаў. У экранізацыях 1970-х гадоў часта фігуравалі Брыджыт Лін  (англ.) (бел. Джаан Лін  (руск.) (бел. Чарлі Чын  (руск.) (бел. і/або Чын Хан  (англ.) (бел..

Яе любоўныя раманы былі вельмі добра прыняты на Тайвані, і да 1990-х гадоў яна таксама стала адным з самых прадаваных аўтараў у мацерыковым Кітаі. Раманы-бэстсэлеры «За акном» і «У глыбіні двара» (1969) неаднаразова перавыдаваліся.

У яе творах часта малююцца сумніўныя з пункту гледжання грамадскіх нормаў рамантычныя адносіны (напрыклад, паміж настаўнікам і вучаніцай). Яе любоўныя раманы і іх экранізацыі падвяргаліся крытыцы за іх меладраматычныя сюжэтныя лініі і шматслоўныя дыялогі. Чытачы і гледачы Цюн Яа — пераважна жанчыны, паколькі асноўны акцэнт у яе творах зроблены на пачуццях маладых жанчын.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 25 чэрвеня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑  Historical Dictionary of Modern Chinese Literature.
3. ↑  琼瑶作品及影视对应表 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 лістапада 2012. Праверана 1 лістапада 2016.
4. 1 2 3 4 5  *Joshua S. Mostow.* The Columbia Companion to Modern East Asian Literature. — Columbia University Press, 2003. — P. 517. — ISBN 978-0-231-11314-4.
5. ↑  Kristof.  A Taiwan Pop Singer Sways the Mainland **(нявызн.)**, *The New York Times* (February 19, 1991). Праверана May 25, 2010.
6. ↑  *Xiao.* Encyclopaedia of Chinese Film. — Routledge. — ISBN 9781134745531.
7. ↑  *Yeh.* Taiwan Film Directors: A Treasure Island. — Columbia University Press. — ISBN 9780231502993.
8. ↑  *Yeh.* Taiwan Film Directors: A Treasure Island. — Columbia University Press. — ISBN 9780231502993.
9. ↑  *Feng.* Romancing the Internet: Producing and Consuming Chinese Web Romance. — Brill. — ISBN 9789004259720.
10. ↑  *Lee.* Historical Dictionary of Taiwan Cinema. — The Scarecrow Press, 2013. — P. 125–8. — ISBN 978-0-8108-6792-5.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 36383 · CiNii: DA06638003 · GND: 1022879103 · ISNI: 0000 0001 1328 6253 · LCCN: n81018887 · NDL: 00328246 · NTA: 148780237 · SUDOC: 071060111 · VIAF: 289568374, 30854062 |

 |