**Шырын Акінэр** (16 чэрвеня 1943 — 6 красавіка 2019) — брытанская мовазнаўца, даследніца славянскіх і цюркскіх моваў і літаратураў, эксперт па Цэнтральнай Азіі, даследніца беларускіх кітабаў.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 16 чэрвеня 1943 года ў горадзе Дака, Брытанскай Індыі, у сям’і пакістанскага амбасадара і валійкі. Вучылася ў Лонданскім ўніверсітэце, дзе здабыла першую навуковую ступень у сферы cлавянскага мовазнаўства і турэцкай мовы і літаратуры (асманскай і сучаснай). У 1980 годзе ва Універсітэцкім каледжы Лондана абараніла дактарат на тэму «Рэлігійная лексіка татарска-беларускага кітаба са збораў Брытанскай бібліятэкі».

З 1970-х гадоў Шырын Акінэр падтрымлівала цесныя кантакты з брытанскімі беларусамі, перадусім з Беларускай бібліятэкай імя Францішка Скарыны і яе кіраўніком айцом Аляксандрам Надсанам.

Выкладала ў школе ўсходніх і афрыканскіх даследаванняў. У 2013 годзе была ўганараваная прэміяй імя Чынгіза Айтматава за шматгадовае вывучэнне рэгіёну.

Таксама Шырын Акінэр даследавала творчасць беларускіх пісьменнікаў у Польшчы. У 1982 годзе ў Беластоку выйшла яе праца «Сучасныя беларускія пісьменнікі ў Польшчы», а ў 1984 годзе ў Лондане — кніга «Мініяцюры» Сакрата Яновіча па-беларуску і па-англійску ў яе перакладзе Шырын Акінэр і з яе прадмовай.

Шырын Акінэр памерла 6 красавіка 2019 года.

Сям’я
-----

Першы муж Шырын Акінэр быў забіты ў аўтакатастрофе неўзабаве пасля нараджэння яе сына Мэціна. У 1973 годзе яна выйшла замуж за Дэвіда Мітчэла.

Крытыка
-------

У 2005 годзе праваабарончыя арганізацыі, няўрадавыя арганізацыі і былы амбасадар Вялікабрытаніі ва Узбекістане Крэйг Мюрэй абвінавацілі Шырын Акінэр у распаўсюдзе неаб’ектыўнай і прапагандысцкай справаваздачы аб Андыжанскім расстрэле 13 мая 2005 ва Узбекістане.. Крэйг Мюрэй заклікаў Колін Бандзі, дырэктара Школы ўсходніх і афрыканскіх даследаванняў Лонданскага ўніверсітэта, прыняць меры супраць Шырын Акінэр за нібыта спрыянне падману, але той адмовіўся на падставе таго, што погляды Мюрэя былі «неабгрунтаванымі».

Бібліяграфія
------------

* *Violence in Andijan*, 13 May 2005: An Independent Assessment, 51pp. Johns Hopkins University, Uppsala University (Sweden), 2005. ISBN 91-85031-08-9.
* *The Caspian:Politics, Energy, Security*, 405pp. RoutledgeCurzon (UK), 2004. ISBN 0-7007-0501-5.
* *Tajikistan: Disintegration or Reconciliation?*, 95pp. Royal Institute of International Affairs (London), 2001. ISBN 1-86203-061-8.
* *The Formation of Kazakh Identity; From Tribe to Nation-State*, 83pp. Royal Institute of International Affairs, 1995. ISBN 1-899658-03-3.
* *Resistance and Reform in Tibet* edited by Robert Barnett and Shirin Akiner : C.Hurst 1994, Indiana University Press.

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 26 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑   Архівавана 17 лютага 2006.

Спасылкі
--------

* Радыё Свабода. Памерла брытанская дасьледніца беларускіх кітабаў Шырын Акінэр
* Ліст Крэйга Мюрэя са скарай да праф. Бандзі
* Справаздача Акінер па Андыжанскай разні
* Інтэрв’ю з Акінер на 4 News Channel
* «SOAS адказвае на абвінавачванні Акінер»
* Профіль Шырын Акинер Архівавана 20 красавіка 2019.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12232669h · GND: 123121876 · ISNI: 0000 0001 1036 1211 · LCCN: n82011657 · NTA: 069686092 · NUKAT: n97038417 · SUDOC: 031029795 · VIAF: 4984498 |

 |