Расійская Федэрацыя падтрымлівае з дзяржавамі Афрыкі адносіны на дыпламатычным, ваенным, палітычным і эканамічным узроўнях.

Гісторыя
--------

У савецкія часы Масква актыўна ўдзельнічала ў палітычным жыцці кантынента - садзейнічала нацыянальна-вызваленчым рухам, а затым аказвала падтрымку маладым афрыканскім дзяржавам. У першыя гады пасля распаду СССР меў месца спад цікавасці Расіі да Афрыкі. 

Постсавецкія гады характарызаваліся паслабленнем увагі да Афрыкі і зніжэннем ўплыву на краіны кантынента. У гэты перыяд на кантыненце зачыніліся 9 дыпламатычных прадстаўніцтваў Расіі. У больш позні перыяд палітычны і эканамічны інтарэс да Афрыкі з боку Масквы ўзмацняўся, у прыватнасці, у сувязі з жаданнем буйных расійскіх кампаній выйсці на рынкі афрыканскай сыравіны. Актывізаваліся кантакты на вышэйшым узроўні. Крэмль ажыццявіў спісанне даўгоў на суму больш за 20 млрд долараў, што, звязваюць з неплацежаздольнасцю шэрагу краін і зацікаўленасцю Расіі ў карысных выкапняў Афрыкі (у прыватнасці, марганца, хрому і ўрану).

23 і 24 кастрычніка 2019 года ў Сочы прайшоў першы саміт "Расія-Афрыка". У ім прынялі ўдзел дэлегацыі ўсіх 54 дзяржаў кантыненту, больш за 40 з іх былі прадстаўлены на ўзроўні першых асоб.

У пачатку 2020-х ўзмацненне ролі краіны вызначалася ваеннай і паліттэхналагічнай дапамогай, а таксама выкарыстаннем спадчыны Савецкага Саюза і мадэлі палітычнага ўзаемадзеяння, заснаваная на заступніцтве. 

Паводле Афрыканскага Цэнтру стратэгічных даследаванняў, у найбольшай ступені расійскі ўплыў выяўляецца ў ЦАР, Малі, Судане і Зімбабвэ. Паводле Financial Times, у найбольшай ступені ўзмацненне расійскага ўплыву выявілася ў Сахелі: ЦАР, Малі, Судан, Буркіна-Фасо. Гэта выклікана ваеннай дапамогай, якая аказвалася дзяржавам рэгіёну расійскімі прыватнымі ваеннымі кампаніямі.

  

Другі саміт "Расія-Афрыка» адбыўся 27-28 ліпеня 2023 г. у Санкт-Пецярбургу. Яго наведалі прадстаўнікі 49 з 54 афрыканскіх краін, 27 з якіх - першыя альбо другія асобы дзяржаў. У форуме прынялі ўдзел кіраўнікі Афрыканскага саюза і шэрагу іншых арганізацый кантынента.

Ваенная сфера
-------------

Расія пашырае ўплыў на афрыканскія краіны ў ваеннай сферы за кошт павелічэння аб'ёмаў продажаў зброі, заключэння пагадненняў у сферы бяспекі, а таксама развіццё праграм падрыхтоўкі ваенных кадраў для краін рэгіёну. У перыяд росквіту Савецкага Саюза ён валодаў моцным уплывам на рэгіён. Многія краіны ў перыяд пасля здабыцця незалежнасці атрымлівалі савецкую дыпламатычную або ваенную падтрымку. Згодна BBC, першай афрыканскай дзяржавай, якая наладзіла ўзаемадзеянне з расійскімі ПВК, стала ЦАР у 2017 годзе. Мэтай байцоў была дапамога ўраду ў грамадзянскай вайне. Расійскія ваенныя спецыялісты дзейнічалі таксама ў Лівіі, Судане, Мазамбіку і Малі. Афрыка стала ключавым рынкам збыту для ваеннай прамысловасці для расіян. Па даных Дзяржаўнага агенцтва краіны па экспарце ўзбраенняў, амаль палова ўсёй зброі, які паступае ў Афрыку, паступае з Расіі. Асноўныя імпарцёры расійскіх узбраенняў - Алжыр і Егіпет, новыя рынкі-Нігерыя, Танзанія і Камерун.

Эканамічная сфера
-----------------

Расійскія прамысловыя кампаніі ў Афрыцы ажыццяўляюць дзейнасць прыкладна па 100 напрамках, якія можна падзяліць на пяць груп:

* дзеючыя прамысловыя прадпрыемствы, створаныя на аснове расійскіх праектных рашэнняў. У праектах выкарыстоўваецца абсталяванне расійскай вытворчасці. Часцей за ўсё гэта кампаніі сыравіннага ,энергетычнага і тэлекамунікацыйнага сектараў;
* прамысловыя аб'екты з расійскімі тэхналогіямі, якія знаходзяцца ў будаўніцтве;
* пастаўкі расійскай прамысловай прадукцыі;
* аказанне навукова-інжынірынгавых паслуг;
* набыццё мясцовых прадпрыемстваў.

Каля 70 % алмазнай прадукцыі Анголы паступае ад сумеснага расійска-ангольскага прадпрыемства «Катока», чый горнарудны комплекс дазваляе здабываць да 10 млн тон руды ў год. 
Гвінейская Рэспубліка з'яўляецца адным з ключавых рэгіёнаў дзейнасці кампаніі "Русал", якая ўклала ў эканоміку краіны больш за 500 млн доларў. Тут знаходзіцца каля 50% сусветных запасаў баксітаў, якія з'яўляюцца асноўнай сыравінай для алюмініевай прамысловасці. Адзначана, што расійскія бізнесмены схільны ўваходзіць у краіну выключна праз падтрымку расійскай дзяржавы і міжурадавыя адносіны з афрыканскімі ўрадамі.

Апытанні і ацэнкі
-----------------

Паводле вынікаў апытаньне Фонду "Грамадская думка", праведзеным у жніўні 2023 года, 37 % грамадзян РФ упэўненыя ў тым, што Расія мае найбольшы ўплыў у Афрыцы ў параўнанні з іншымі краінамі, па 12 % лічаць найбольшым ўплыў Кітай або еўрапейскіх дзяржаў, 11 % лічаць самымі ўплывовымі ЗША.

Гл. таксама
-----------

* Эканамічная экспансія Беларусі ў Афрыцы
*

Заўвагі
-------

1. 1 2  {{{загаловак}}}. — 2013. — В. 1. — P. 54–58. — ISSN 2311-8113. Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2023.
2. 1 2  {{{загаловак}}}. — 2012. — В. 4. — P. 3–13. — ISSN 2074-1227. Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2023.
3. ↑  {{{загаловак}}}. — 2018. — В. 6 (22). — P. 128–133. — ISSN 2587-8204. Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2023.
4. ↑  *Gershkovich, Evan*. At Russia's Inaugural Africa Summit, Moscow Sells Sovereignty (англ.). *The Moscow Times* (26 кастрычніка 2019). Архівавана з першакрыніцы 3 мая 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
5. ↑  Most African nations will attend Russia’s second Africa-Russia summit in St Petersburg (англ.). *www.intellinews.com* (14 сакавіка 2023). Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
6. ↑  *AfricaNews*. LIST: African presidents, PMs attending Russia - Africa summit (англ.). *Africanews* (23 кастрычніка 2019). Архівавана з першакрыніцы 16 жніўня 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
7. ↑  *politicalviolenceataglance*. Russia’s Growing Influence in Africa (англ.)  **(нявызн.)**?. *Political Violence at a Glance* (14 ліпеня 2022). Архівавана з першакрыніцы 16 жніўня 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
8. ↑  Fact check: Russia's influence on Africa // DW, 7/27/2023 (англ.). *dw.com*. Архівавана з першакрыніцы 16 жніўня 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
9. ↑  *Pietromarchi, Virginia*. Putin on a charm offensive as Russia-Africa Summit kicks off (англ.). *www.aljazeera.com*. Архівавана з першакрыніцы 27 ліпеня 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
10. ↑  Памылка ў шаблоне: параметр **title** не зададзены.
11. ↑  Column: Russia's Influence in Africa Serves as a Warning (англ.). *Time* (5 красавіка 2022). Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2023. Праверана 16 жніўня 2023.
12. ↑  Памылка ў шаблоне: параметр **title** не зададзены.
13. ↑  Российская прикладная наука в Африке: опыт и перспективы (руск.). *Коммерсантъ* (17 мая 2021). Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2023. Праверана 17 жніўня 2023.