**Забель** (арм.: Զապել) вядомая таксама як **Ізабела Рубінян** і **Ізабель** (27/25 студзеня 1216/1217 — 23 студзеня 1252) — другая каралева Кілікійскага армянскага царства, дзясяты кіраўнік Кілікійскай Арменіі. Паходзіла з роду Рубінян (Рубенідаў).

Біяграфія
---------

Забель нарадзілася арыентоўна ў студзені 1216/17 года. З'яўлялася адзінай дачкой цара Лявона і яго другой жонкі Сібілы.

У маі 1219 года памёр цар Кілікіі Лявон. Перад смерцю ён паспеў прамовіць імя свайго спадчынніка, ім аказалася яго дачка Забель. Рэгентам малалетняй каралевы быў прызначаны Атом Баграскі, але праз некалькі месяцаў, у 1220 годзе, ён быў забіты. Пасля чаго рэгентам стаў Канстанцін Пайл, з роду Хетумідаў. Але не ўсім прыйшлася па душы апошняя воля памерлага цара. Правы Забелі на трон аспрэчылі траюрадны пляменнік Раймунд-Рубен і Ян дэ Брыен, муж Стэфаніі, дочкі памерлага цара ад першага шлюбу. Усярэдзіне Кілікійскага царства правы Забелі на пасад не аспрэчваліся, таму армянская шляхта падтрымала законную спадчынніцу пасада. У выніку чаго верныя Лявону князі, схапілі і кінулі Раймунда-Рубена у турму. Неўзабаве, пасля таго як на шляху ў Кілікію сканала жонка і сын Яна, той таксама перастаў прэтэндаваць на трон

Неўзабаве, дзеля ўмацавання дзяржавы, рэгентам было вырашана выдаць Забель замуж за Філіпа, аднаго з сыноў кіраўніка Антыёхіі Баэмунда IV. Галоўнай умовай пры заключэнні шлюбу з'яўлялася вымога рэгента Канстанціна, пра прыняцце жаніхом армянскага веравызнання і паважлівага дачынення да армянскіх традыцый. Філіп пагадзіўся, пасля чаго ў чэрвеня 1222 года ў Сісе адбыўся шлюб Філіпа Антыёхскага і Забель. Наваспечаны муж быў прызнаны прынц-кансартам Кілікіі. Аднак, Філіп не стрымаў свайго абяцання. Кранаючы нацыянальныя пачуцці армян, ён грэбліва ставіўся да армянскіх традыцый. Пры гэтым праводзячы вялікую частку свайго часу ў Антыёхіі, Філіп адкрыта заступаўся лацінскім баронам. Дзеянні Філіпа выклікалі незадаволенасць як у народа, так і ў шляхты Кілікійскага царства. У выніку чаго, праз тры гады, ён быў заключаны ў турму, дзе і памёр.

У 1226 годзе рэгент, нягледзячы на супраціў Забель, пры дабраславенні новага каталікоса Канстанціна I, выдае яе замуж за Хетума, аднаго са сваіх малодшых сыноў. Такім чынам Кілікія атрымала новага цара Хетума I, які стаў заснавальнікам другой кілікійскай каралеўскай дынастыі Хетумідаў.

Памерла Забель 23 студзеня 1252 года, пасля чаго была пахавана ў манастыры Дразарк.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Charles Cawley*. Lords of the Mountains, Kings of (Cilician) Armenia (Family of Rupen) **(нявызн.)**. *Medieval Lands*.  Foundation of Medieval Genealogy. Архівавана з першакрыніцы 26 красавіка 2012.
2. 1 2  *Клод Мутафян* // Le Royaume Arménien de Cilicie, XIIe-XIVe siècle// Русское издание «Последнее королевство Армении» // Изд-во «MEDIACRAT» стр. 54-56 (161) 2009 г. ISBN 978-5-9901129-5-7

| ⛭Армянскія царскія дынастыі |
| --- |
| Ервандыды (570-я да н.э. — 200 да н.э.) | 
* Ерванд I Сакавакяц
* Тыгран I Ервандыд
* Вахагн Ервандыд
* Гідарнес I
* Гідарнес II
* Гідарнес III
* Арташыр
* Ерванд II
* Ерванд III
* Мігран
* Ерванд IV Апошні

 |
| Арташэсіды (190 да н.э. — 1 н.э.) | 
* Арташэс I
* Артавазд I
* Тыгран I
* Тыгран II Вялікі
* Артавазд II
* Арташэс II
* Тыгран III
* Тыгран IV (разам з Эрато)

 |
| Аршакіды (66—428) | 
* Трдат I
* Санатрук
* Ашхадар
* Партамасір
* Вагарш I
* Сахэмас
* Бакур
* Вагарш II
* Хасроў I
* Трдат II
* Артавазд V
* Хасроў II
* Трдат III Вялікі
* Хасроў III Катак
* Тыран
* Аршак II
* Пап
* Вараздат
* Аршак III
* Хасроў IV
* Врамшапух
* Арташэс IV

 |
|  Багратыды (885—1045) | 
* Ашот I
* Смбат I
* Ашот II Жалезны
* Абас I
* Ашот III Літасцівы
* Смбат II
* Гагік I
* Аванес-Смбат
* Ашот IV Храбры (разам)
* Гагік II

 |
|  Рубеніды (1198—1226) | 
* Рубен I
* Кастандын I
* Тарос I
* Левон I
* Тарос II
* Рубен II
* Млех
* Рубен III
* Левон II
* Забель

 |
| Хетуміды (1226—1341) | 
* Хетум I (разам з Забель)
* Левон III
* Хетум II
* Тарос III
* Смбат
* Кастандын II
* Левон IV
* Ашын
* Левон V

 |
| Лузіньяны (1342—1375) | 
* Кастандын III
* Кастандын IV
* Кастандын V
* Левон VI

 |


| ?Ізабела I Армянская — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Лявон I[d] |  | Кастандзін I[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Стэфан[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Béatrice|Cecile de Réthel[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Левон II |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Q45732979? |  | Q45623731? |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Rita Paperontsi[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | NN[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Гуга VII дэ Лузіньян[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Гуга VIII дэ Лузіньян[d] |  |  |  |
|  | Ізабела I Армянская |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Sarasine de Lezay[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Амары II Іерусалімскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Geoffroy III de Rançon, Sire de Taillebourg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Бургонь дэ Ранкон[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | NN[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Сібіла дэ Лузіньян[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Фульк Іерусалімскі |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Амары I Іерусалімскі |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Мелісенда Іерусалімская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ізабэла Іерусалімская[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Іаан Дука Камнін[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Марыя Камніна |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Марыя Таранітыса[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |