У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Паўлінка (значэнні).

**«Паўлінка»** — п’еса Янкі Купалы (камедыя ў двух актах), напісаная ў 1912 годзе. Упершыню выдадзена асобным выданнем у 1913 годзе ў Пецярбургу ў выдавецтве «Загляне сонца і ў наша аконца».

Сюжэт
-----

Гісторыя аб тым, як дзяўчына абрала сабе жаніха насуперак бацькоўскай волі. Камедыя шчодра аздоблена нацыянальным каларытам, народным гумарам ды своеасаблівымі прыкметамі драматычных калізій пачатку мінулага стагоддзя.

Галоўная гераіня разумная, дасціпная і вострая на язык Паўлінка. Гэтая вольналюбівая і здольная пастаяць за сябе і за сваё каханне дзяўчына ідзе ў жыццё самастойнай дарогай. Яна закахалася ў мясцовага настаўніка Якіма Сароку, вобраз якога ўвасабляе новыя павевы ў жыцці вёскі. Яе прываблівае тое святло новых ідэй, якія ён нясе. Аднак на шляху закаханых становяцца перашкоды патрыярхальныя, кансерватыўныя сілы. Але Паўлінка знаходзіць у сабе мужнасць ім супрацьстаяць.

У фінале п’есы падзеі разгортваюцца драматычна — яе каханага Якіма арыштавалі па даносу бацькі Паўлінкі. Такім чынам звычайная сямейна-бытавая калізія перарастае ў глыбокі сацыяльна-палітычны канфлікт, а сама п’еса з бытавой камедыі пераўвасабляецца ў сацыяльна-праблемную.

Гісторыя стварэння
------------------

Камедыя была напісана ў 1912 годзе і ўпершыню выйшла асобным выданнем у 1913 г. у Пецярбургу ў выдавецтве «Загляне сонца і ў наша аконца». Гэта была першая камедыя, напісаная Янкам Купалам, а таксама і першай яго п’есай.

Пастаноўкі
----------

Дом на Віленскай вуліцы ў Вільні, дзе абдылася прэм’ера п’есы (сучаснае фота)
Упершыню камедыя была пастаўлена на сцэне 27 студзеня (9 лютага) 1913 года ў Вільні на вечарынцы ў рабочым клубе «Сокал» Беларускім музычна-драматычным гуртком. Першай выканаўцай ролі Паўлінкі была С. Маркевіч (Маркевічанка). На прэм’еры прысутнічаў Купала, які адмыслова для гэтага прыехаў з Пецярбургу. 9 (22 лютага) «Паўлінка» была таксама прадстаўлена ў Пецярбургу. Ініцыятарам пастаноўкі выступіў беларускі навукова-літаратурны гурток студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта. Гэтым разам ролю Паўлінкі выконвала Паўліна Мядзёлка. У жніўні 1913 года спектакль быў пастаўлены і ў Беларусі — ў пажарным будынку ў Радашковічах (рэжысёр — Фларыян Ждановіч). У красавіку 1917 года спектакль распачаў дзейнасць Першага беларускага таварыства драмы і камедыі, з якога фактычна вырас БДТ-1, а потым тэатр, які сёння мы называем імем Купалы.

Гэты спектакль, багаты на камедыйныя сітуаці, жарты, песні і танцы, у 1944 годзе быў пастаўлены ў г. Томску, пад час знаходжання тэатру ў эвакуацыі. З тых часоў «Паўлінка» карыстаецца вялікім поспехам у гледачоў, не сыходзячы са сцэны тэатра.

Спектакль «Паўлінка» з’яўляецца класікай тэатральнага мастацтва Беларусі, галоўнай візітоўкай мінскага Купалаўскага тэатру. 27 студзеня 2013 года яму споўнілася 100 сцэнічных год. Амаль 68 сезонаў купалаўскі тэатр пачынаў менавіта з «Паўлінкі». Спектакль ідзе ў пастаноўцы Льва Літвінава, калі ў 1944 годзе трупа была ў эвакуацыі ў Томску. І з заканчэннем рэканструкцыі тэатральнага будынку першай на абноўленай сцэне сыграюць менавіта «Паўлінку».

«Паўлінкай» адкрываецца і закрываецца кожны тэатральны сезон Купалаўскага, і гэта адзін з самых папулярных і любімых гледачамі спектакляў. Рашэннем Рады пры Мінкультуры ад 11 снежня 2019 года «тэатральны феномен Купалаўскай „Паўлінкі"» ўнесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі.

Персанажы
---------

* Сцяпан Крыніцкі — засцянковы шляхціц, 45 год;
* Альжбета — яго жонка, 40 год;
* Паўлінка — дачка Крыніцкіх, 19 год;
* Пранцысь Пустарэвіч — сваяк Крыніцкіх, 50 год;
* Агата — яго жонка, 43 гады;
* Якім Сарока — настаўнік, 25 год;
* Адольф Быкоўскі — 24 гады;
* Госці, музыкі.

Зноскі
------

1. 1 2  Паўлінка **(нявызн.)**. *Янка Купала*.  Беларуская Палічка. Праверана 28 лютага 2013.
2. 1 2 3  Паўлінка **(нявызн.)**. *Янка Купала*.  Живая библиотека. Праверана 28 лютага 2013.
3. 1 2  Мероприятие «Паўлінка» уже прошло **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  TUT.BY. Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2013. Праверана 28 лютага 2013.
4. ↑  Беларуская вечарынка **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Наша Ніва № 5 (1 лютага 1913). Архівавана з першакрыніцы 28 студзеня 2022.
5. 1 2  "Паўлінцы" – 100 год! **(нявызн.)**.  Купалаўскі тэатр. Праверана 2013-02-81.(недаступная спасылка)
6. ↑  zviazda.by

Спасылкі
--------

* Янка Купала. «Паўлінка» :  Архівавана 21 чэрвеня 2013. віртуальная выстаўка на сайце Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Я.Коласа НАН Беларусі

| ⛭✰ Янка Купала |
| --- |
| Паэтычныя зборнікі | 
* Жалейка
* Гусляр
* Шляхам жыцця
* Спадчына
* Безназоўнае
* Адцвітанне
* Песня будаўніцтву
* Беларусі ардэнаноснай
* Ад сэрца
* Беларускім партызанам

 |  |
| Паэмы | 
* Зімою
* Нікому
* Калека
* Адплата кахання
* У Піліпаўку
* За што?
* Адвечная песня
* Курган
* Сон на кургане
* На куццю
* Бандароўна
* Магіла льва
* Яна і я
* На папасе
* Безназоўнае
* З угодкавых настрояў
* Над ракой Арэсай
* Барысаў
* Тарасова доля

 |
| Драматычныя творы | 
* Паўлінка
* Прымакі
* Раскіданае гняздо
* Тутэйшыя

 |
| Проза і навуковыя творы | 
* Практыка і тэорыя літаратурнага мастацтва («Расейска-беларускі слоўнік»)

 |
| Спектаклі паводле твораў Янкі Купалы | 
* Паўлінка
* Раскіданае гняздо
* Тутэйшыя

 |
| Фільмы паводле твораў Янкі Купалы | 
* Магіла льва
* Пасля кірмашу
* Паўлінка
* Раскіданае гняздо
* Тутэйшыя (Беларусьфільм)
* Тутэйшыя (Белсат)

 |
| Купалаўскія мясціны | 
* Акопы
* Бараўцы
* Бяларучы
* Вязынка
* Карпілаўка
* Ляўкі
* Мінск
* Санкт-Пецярбург
* Селішча
* Харужынцы
* Юзафова
* Яхімоўшчына

 |
| Помнікі | 
* Ашдод
* Манро
* Масква
* Пекін
* Пекін (Пекінскі міжнародны даследчы ўніверсітэт)
* Пліска
* Сіянь
* Акопы
* Надмагільны помнік
* Вязынка
* Гомель
* Гродна
* Ляўкі
* Мінск
* Радашковічы

 |
| Купалазнаўцы | 
* Пятро Васючэнка
* Ніл Гілевіч
* Уладзімір Гніламёдаў
* Жанна Дапкюнас
* Васіль Івашын
* Генадзь Кісялёў
* Уладзімір Конан
* Уладзіслава Луцэвіч
* Сцяпан Майхровіч
* Міхась Маскалік
* Іван Навуменка
* Вячаслаў Рагойша
* Ядвіга Раманоўская
* Леў Цвяткоў

 |
| Установы, падзеі і рэчы, звязаныя з імем Купалы | 
* Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы
* Міжнародны фонд Янкі Купалы
* Купалаўскія чытанні
* Літаратурная прэмія імя Янкі Купалы
* Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы
* Аўтамабіль Янкі Купалы
* Станцыя метро «Купалаўская»
* Мастацкі фільм
* Дакументальны фільм (Беларускі відэацэнтр)
* Дакументальны фільм (Беларусьфільм)
* Янка Купала …Я адплаціў народу…
* А хто там ідзе?

 |