**Альфрэ́д Марша́л** (англ.: Alfred Marshall) (26 ліпеня 1842, Бермондсі, Лондан — 13 ліпеня 1924, горад Кембрыдж) — найбольш уплывовы ў свой час англійскі эканаміст. Яго асноўная праца — «Прынцыпы эканомікі» (англ.: Principles of Economics), у якой навуковец упершыню падаў азначэнні тэрмінаў «попыт», «прапанова», «лімітаваная карыснасць» і «выдаткі вытворчасці» ў адным цэлым.

Біяграфія
---------

*Elements of economics of industry*, 1892
Дзяцінства Альфрэда Маршала прайшло ў Лонданскім раёне Клэпам. Навучаўся ён у школе Мэрчант Тэйлара ў Нортвудзе і ў каледжы Святога Джона ў Кембрыджы. Пад час навучэння будучы навуковец выявіў надзвычайныя здольнасці ў матэматыцы, што было пацверджана вынікам штогадовага экзамену па матэматыцы ў 1865 годзе ў Кембрыджы. Альфрэд Маршал атрымаў там другое месца. У 1868 годзе ён становіцца прафесарам палітычнай эканомікі.

У сваёй працы Маршал імкнуўся пашырыць выкарыстанне матэматыкі ў эканоміцы і зрабіць апошнюю больш навуковой дысцыплінай. Але ён жадаў захаваць прастату разумення эканомікі нават «дылетантамі». У сваіх кнігах Маршал мясціў матэматычныя формулы ў зносках і дадатках «для прафесіяналаў».

Альфрэд Маршал быў настаўнікам у Кембрыджы сваёй будучай жонкі Мэры Пэйлі. Яны ажаніліся ў 1877 годзе. Каб выканаць правіла бясшлюбнасці, Альфрэд быў вымушаны перайсці ва ўніверсітэт Брысталя. Там ён працягвае выкладаць палітычную эканоміку.

У 1879 годзе Маршал выдае сваю працу «Эканоміка прамысловасці», якая прынесла вядомасць навукоўцу. А пасля 1881 года Маршал становіцца ўжо вядучым эканамістам-вучоным Брытаніі.

У 1884 годзе Маршал вяртаецца ў Кембрыдж на пасаду прафесара палітычнай эканомікі на месца памерлага Генры Фосэта. На гэтай пасадзе навуковец распрацоўвае новы экзамен па палітычнай эканоміцы, які быў уведзены толькі ў 1903 годзе. Да гэтага часу пытанні па эканоміцы ў Кембрыджы ўключаліся ў экзамены па гісторыі і маралі.

З 1881 года Альфрэд Маршал працуе над сваёй фундаментальнай кнігай «Прынцыпы эканомікі». Паступова гэтая праца пашырылася да двух тамоў. Першы том быў выдадзены ў 1890 годзе і атрымаў прызнанне ва ўсім свеце як перадавая навуковая праца. Маршал атрымаў сусветную вядомасць. На жаль, другі том так і не быў скончаны.

Альфрэд Маршал з’яўляўся першым прэзідэнтам Кааператыўнага кангрэса з 1889 года.

У наступны час на працягу 20 гадоў Маршал працаваў над другім томам «Прынцыпаў эканомікі». Але надзвычайнае імкненне да дасканаласці і дэталёвасці не дазволіла яму скончыць гэтую працу.

З 1880 года Альфрэд адчувае праблемы са здароўем. Хвароба з часам узмацнялася, і ў 1908 годзе навуковец быў вымушаны звольніцца з універсітэта. Але вольны час таксама не дапамог Маршалу скончыць сваю асноўную працу.

У 1919 годзе ва ўзросце 77 гадоў Маршал выдае сваю працу «Вытворчасць і гандаль». Гэты твор быў больш эмпірычным у параўнанні з надзвычай тэарэтычнымі «Прынцыпамі эканомікі». З гэтай прычыны праца Маршала не прыцягнула ўвагі навуковага эканамічнага свету і не атрымала адпаведнай ацэнкі. У 1923 выдаецца «Грошы, крэдыт і гандаль» — шырокая сумесь эканамічных ідэй за паўстагоддзя.

Тым не менш, Альфрэд Маршал з 1890 да самай смерці і на працягу паўстагоддзя пасля яе быў самым паважаным вучоным-эканамістам. Яго студэнты Джон Мейнард Кейнс і Артур Пігу сталі вядучымі эканамістамі-вучонымі. Маршал стаяў ля вытокаў сучаснай навукі эканомікі, ён распачаў шырокае ўжыванне матэматычных метадаў.

Альфрэд Маршал памёр ва ўзросце 81 года. Яго імя носяць бібліятэкі дэпартаментаў эканомікі ва ўніверсітэтах Кембрыджа і Брысталя.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Унёсак Альфрэда Маршала вызначыў напрамак навуковай дзейнасці на шмат гадоў наперад. Ён у сваіх працах аб’яднаў тэорыі такіх эканамістаў, як Адам Сміт, Дэвід Рыкарда, Томас Роберт Мальтус, Джон Сцюарт Міль, і развіў далей. Маршал дадаў класічнай школе эканомікі цэлы раздзел, які вывучаў паводзіны пакупнікоў. Гэты напрамак атрымаў назву маржыналізм. Працы Маршала зрабіла папулярным азначэнне «попыт і прапанова».

Развіццё навукі эканомікі матэматычнымі метадамі дало ёй якасны штуршок. Эканамічная навука стала больш прыкладной, яе пачалі вывучаць асобна ад іншых навук. Вынікам выкарыстання гэтых метадаў было з’яўленне тэрмінаў «лімітаваная карыснасць» і «лімітаваныя выдаткі». Іх графічная выява дае знакаміты «крыж Маршала», які вызначае раўнаважную цану на тавар.

Асноўныя працы
--------------

* *«Прынцыпы эканомікі»* (1890) *The Principles of Economics* Архівавана 19 верасня 2008.  (англ.), *Принцыпы экономической науки* Архівавана 13 верасня 2008.  (руск.)
* *«Аб рэнце»* (1893) *On Rent* Архівавана 16 кастрычніка 2008.  (англ.)
* *«Вытворчасць і гандаль»*(1919) *Industry and Trade* Архівавана 5 лютага 2009.  (англ.)
* *«Агульная тэорыя замежнага гандлю»* (1879) *The Pure Theory of Foreign Trade* Архівавана 5 лютага 2009.  (англ.)
* *«Агульная тэорыя ўнутранага кошту прадукцыі»* (1879) *The Pure Theory of Domestic Values* Архівавана 5 лютага 2009.  (англ.)
* *«Эканоміка прамысловасці»* (1879) (сумесна з жонкай Мэры Пэйлі)

Зноскі
------

1. ↑  Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 6 ліпеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. 1 2 3 4  www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659'></a>
3. ↑  Маршалл Альфред // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  Маршалл Альфред // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
5. ↑  *Pugh C. D. J.* The household, household economics and housing // *Housing Studies* — Taylor & Francis, 1997. — Vol. 12, Iss. 3. — P. 383–392. — ISSN 0267-3037; 1466-1810 — doi:10.1080/02673039708720903<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q880582'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15761272'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q99769055'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q116926009'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | zbMATH Open Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Britannica (11-th) · Britannica (12-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis · Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11070675 · BNE: XX1018004 · BNF: 12278419p · CONOR: 44667747 · GND: 118782126 · ICCU: RAVV030763 · ISNI: 0000000108668978 · LCCN: n50040963 · NDL: 00448925 · NKC: mzk2005272975 · NLA: 35329656 · NLP: a0000001984723 · NTA: 069072310 · NUKAT: n97005386 · PTBNP: 221013 · LIBRIS: 250069 · SUDOC: 031601049 · VIAF: 7451112 · ULAN: 500241539 |

 |