*Залаты певень і курыца[ru]*. XIX стагоддзе. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк
*Павільён ля возера[ru]*. Самачжэ, канец XVIII стагоддзя. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк
**Карэйскі жывапіс** — адзін з карэйскіх відаў мастацтваў. Характарызуецца разнастайнасцю жанраў і стыляў.

Гісторыя
--------

Гісторыя карэйскага жывапісу пачынаецца з насценных малюнкаў на сценах грабніц, створаных на працягу VI стагоддзя. Прыкладна ў той жа час адным з першых, што аказалі ўплыў на жывапіс рэгіёна, стала мастацтва Кітая. Многія карэйскія мастакі адправіліся ў Кітай для вывучэння стыляў і тэхнік жывапісу.

У перыяд Трохцарства Карэя складалася з трох асобных дзяржаў — Кагуро, Пэкчэ і Сілы, у кожнай з якіх развіўся свой унікальны стыль жывапісу. Раннія карціны мастакоў Сілы саступалі па тэхніцы жывапісу Кагуро і Пэкчэ, але пры гэтым і былі больш мудрагелістымі і свабоднымі ў стылі. Работы мастакоў з Пэкчэ не імкнуліся да рэалізму, аддаючы перавагу элегантнаму стылю. Творы з Кагуро часта адлюстроўвалі дынамічныя і актыўныя сюжэты, напрыклад, сцэны з тыграмі, што ратуюцца ад лучнікаў на конях. Пасля аб’яднання трох дзяржаў на тэрыторыі выпрацаваўся адзіны унікальны стыль жывапісу, на які працягвалі аказваць уплыў адносіны з Кітаем.

У эпоху Каро (918—1392) жывапіс Карэі бурна развіваўся ў сувязі з тым, што многія мастакі былі з асяроддзя багатых арыстакратаў, таксама ў дзяржаве квітнеў будызм, што стварала патрэбу ў стварэнні розных вырабаў для рэлігійных цырымоній і карцін з будысцкімі матывамі. Тады ж мастакі пачынаюць адлюстроўваць рэалістычныя сцэны, гэты кірунак атрымае развіццё пазней — у перыяд Часон.

У эпоху Часон (1392—1910) у карэйскай жывапісу адбылося мноства змен. Будысцкая культура перажыла заняпад, у сувязі з гэтым рэлігійныя сюжэты саступілі месца сцэнам з рэальнага жыцця. Працягваючы знаходзіцца пад уплывам мастацтва Кітая, карэйскія мастакі тым не менш, пачалі адыходзіць ад яго, распрацоўваючы ўласныя формы і стылі.. У краіну прыязджаюць хрысціянскія місіянеры, з’яўляюцца першыя еўрапейскія навуковыя працы. Зараджаецца рух ‘’Сільхак’’, які грунтуецца на навучанні жывапісу на практыцы і назіраннях. З’яўляюцца творы з выявай сцэн з жыцця звычайных людзей; свой уласны стыль набываюць і карціны з раслінамі і жывёламі. Майстрамі ў розныя стагоддзі эпохі сталі Ан Гён, Чон Сон, Кім Хандо, Сін Юн Бок, Авон.

Японскі каланіяльны перыяд (1910—1945) амаль знішчыў традыцыйны карэйскі жывапіс. У гэты час душыліся многія спрадвечна-карэйскія традыцыі, мова народа ў спробах асіміляцыі. Пасля вызвалення Карэі ў 1945 году традыцыі мясцовага мастацтва былі адроджаныя.

*Дух гор*, XIX стагоддзе. Бруклінскі музей, Нью-Ёрк

Традыцыйныя жанры і матывы
--------------------------

Шаманізм і даасізм
* *Сімвалы даўгалецця*: карціны з дзесяццю сімваламі даўгалецця і неўміручасці (сонца, аблокі, горы, вада, бамбук, сасна, журавель, алень, чарапаха, грыб); часта ўсе дзесяць могуць быць прадстаўлены ў адным творы.
* *Тыгры*: адзін з распаўсюджаных матываў карэйскага народнага жывапісу. У Карэі тыгр рэдка адлюстроўваўся злым і лютым, часцей — смешнай і часам дурной жывёлай.
* *Дух гор і кароль драконаў*: сюжэты з легенды.

Будызм
Творы з рэлігійнай тэматыкай часта ствараліся для інтэр’ераў храмаў. Сюжэтамі маглі быць ілюстрацыі да сутры або партрэты манахаў.

Канфуцыянства
Сюжэты з папулярных прытчаў, сцэны з жыцця філосафаў.

Чхэкары[ru]
Літаральна — «кнігі і рэчы» (кар. 책거리, 冊巨里) — від нацюрморта, дзе пераважаюць кнігі. Жанр пераважна развіваўся з другой паловы XVIII стагоддзя па першую палову XX стагоддзя.

Зноскі
------

1. 1 2  North Korean Painting (англ.).
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  About Korean Paintings (англ.).
3. 1 2 3 4 5 6  Korean Culture and Information Service Mynistry of Culture (2010). *Guide to Korean Culture*. 13-13 Gwancheol-dong, Jongno-gu, Seul 110–111 Korea: Hollym International Corp.. pp. 206.
4. ↑  Korean Chaekgeori Paintings (англ.). *The Met’s Heilbrunn Timeline of Art History*.  The Metropolitan Museum of Art. Праверана 30 November 2017.
5. ↑  책거리 (кар.). *Encyclopedia of Korean Folk Culture*.  National Folk Museum of Korea. Праверана 30 November 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Карэйскі жывапіс на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85096774 · NKC: ph121861 |