**Ганна Марыя Эрэнстраль** (швед. *Anna Maria Ehrenstrahl*; нар. 4 верасня 1666 — 22 кастрычніка 1729) — шведская мастачка ў стылі барока. Яна вядомая сваімі алегарычнымі карцінамі, партрэтамі і групавымі партрэтамі.

Біяграфія
---------

Ганна Марыя Эрэнстраль была дачкой жывапісца Давіда Клокера Эрэнстраля і Марыі Момы.

У 1688 годзе яна выйшла замуж за Ёхана Ватранга (1652—1724), прэзідэнта апеляцыйнага суда Свеаланда. Паводле законаў таго часу не было абавязаная браць прозвішча мужа і яна засталася вядомая пад прозвішчам Эрэнстраль. Пасля выхаду замуж стала хатняй гаспадыняй. З-за свайго багатага шлюбу ёй не давялося прафесійна маляваць, каб утрымліваць сябе, але яна працягвала маляваць усё сваё жыццё і часам прымала грошы за працу. Даследчыкі мяркуюць што яна была паважаным мастаком у сучаснікаў.

Ганна Марыя Эрэнстраль з’яўлялася вучаніцай свайго бацькі. Выступала памочніцай ў яго творчасці, мела ўласную майстэрню ў доме бацькі. Займалася напісаннем копій з палотнаў бацькі, у той час копіі мелі досыць каштоўны статус і іх напісанне з’яўлялася прыбытковай справай. Сярод створаных копій можна адзначыць копію партрэта шведскага караля Карла XI, напісанага яе бацькам ў 1676 годзе.

Як самастойны мастак пераняла асноўныя рысы творчасці свайго бацькі, пісала ў стылі барока адзінкавыя і групавыя партрэты людзей, часам жывёл. У дваццаць адзін год яна скончыла алегорыю чатырох сезонаў (1687) і алегорыю Амур і Псіхіка. Пазней стварыла партрэты прынца Фрэдрыка і прынца Карла Густава па даручэнні каралевы-удавы (1690), партрэт прынца Густава (1685), партрэт каралевы Даніі Ульрыкі Элеаноры і Аўроры Кёнігсмарк. Яна падрыхтавала групу партрэтаў шасці прэзідэнтаў апеляцыйнага суда Свеаланд: Магнуса Габрыэля Дэлагардзі, Густава Адольфа Дэлагардзі, Ларса Валенштэдта, Габрыэля Фалькенберга, Рэйнгольда Ёхана фон Ферсена і Карла Гіленстыерна (1717). Далей яна вырабляла партрэты членаў сям’і Ватранг і працавала ў гуашы з жывёламі.

У 1717 годзе Ганна Марыя Эрэнстраль перадала апеляцыйнаму суду Свеаланда шэсць сваіх карцін, на якіх намаляваны шэсць яе прэзідэнтаў. З гэтай нагоды пісьменніца Сафія Элізабэт Брэнер напісала ёй верш захаплення, у якім абедзве яны былі жанчынамі-піянерамі сваёй прафесіі ў Швецыі.

Памерла ў Стакгольме 22 кастрычніка 1729 года ва ўзросце 63 гадоў.

Галерэя
-------

* Кароль Швецыі Карл XIIКароль Швецыі Карл XII
* Карл XII у дзяцінствеКарл XII у дзяцінстве
* Гедвіга Сафія ШведскаяГедвіга Сафія Шведская
* Прынц УльрыкПрынц Ульрык

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Sjöblom A.* Anna Maria Ehrenstrahl — С. 380. Праверана 23 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29016121'></a>
2. ↑  Anna Maria Ehrenstrahl // GeneaStar<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478'></a>
3. ↑   Праверана 15 кастрычніка 2016.
4. ↑  RKDartists Праверана 27 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  Anna Maria Ehrenstrahl — 1917.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>
6. ↑  artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 27 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22681075'></a>
7. 1 2 3 4  En mamsell i akademien. Ulrica Fredrica Pasch och 1700-talets konstvärld. av Anna Lena Lindberg, Stockholm: Signum, 2010. ISBN 978-91-86221-05-8
8. 1 2 3  Anna Maria Ehrenstrahl, Svenskt biografiskt lexikon (art av Axel Sjöblom.), hämtad 2015-02-07.
9. ↑  Wilhelmina Stålberg; P. G. Berg (1864). "Ehrenstrah, Anna Maria" (in Swedish). *Anteckningar om svenska qvinnor*. Stockholm: P.G. Berg. p. 121.. Retrieved on September 1, 2014.

Літаратура
----------

* Carin Österberg; Inga Lewenhaupt; Anna-Greta Wahlberg (1990) (in Swedish). *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Signum. ISBN 978-91-87896-03-3. .
* *Svenskt Konstnärslexikon*. Allhems Förlag.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Шведскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1262025672 · ISNI: 0000 0000 6706 9601 · LIBRIS: 251091 · VIAF: 51668133 · ULAN: 500013099 |