|  |
| --- |
| **Рамасэ  у іерогліфах** |
|  |

**TT55** — грабніца, якая змяшчаецца ў Шэйх Абд эль-Курне  (руск.) (бел. і з'яўляецца часткай Фіванскага некропаля на заходнім беразе Ніла, насупраць Луксора.

Гісторыя
--------

Грабніца Рамасэ ў Даліне вяльмож на захадзе Фіваў, пазначаная археолагамі пад № 55, была адкрыта ў 1879 годзе.

Апісанне
--------

У грабніцы TT55 пахаваны старажытнаегіпецкі чаці Рамасэ.

Гэтая пахавальня задумвалася ў выглядзе невялікага храма з двума радамі калон, капліцай і пахавальнай камерай, у якую вядзе калідор з першай залы. Яна мае галоўную залу, якая першапачаткова змяшчала 32 калоны і калідор з 8 калонамі.

Пахавальня адметная высокай якасцю упрыгожванняў, зробленых як у традыцыйным стылі, так і ў стылі Амарнскага перыяду  (англ.) (бел..

Дэкарацыі грабніцы
------------------

Пахавальная працэсія
Пахавальная працэсія
Асноўная частка грабніцы мае ўваход праз адкрытую пляцоўку з усходняга боку, у вялікую калонную залу, з чатырма радамі па восем калон. На ўсходняй сцяне ёсць «традыцыйныя» неафарбаваныя рэльефы, якія паказваюць Рамасэ, яго жонку і іншых (у тым ліку яго брата Аменхатэпа  (англ.) (бел. з жонкай Мэй). Жрэц, апрануты ў скуру пантэры, прыносіць ахвяраванні за Рамасэ і яго сям'ю, а тры дзяўчыны граюць на музычных інструментах. Рамасэ і яго блізкія прысутнічаюць пры здзяйсненні пахавальных рытуалаў і абрадаў (абмыванне, ускурэнне пахошчаў, паднашэнне ахвярных дароў).

Паўднёвая сцяна таксама мае пахавальныя сцэны, на гэты раз афарбаваныя, у двух радах. Яны паказваюць пачатак эвалюцыі Амарнскага мастацкага стылю  (англ.) (бел.. Верхні рад, здаецца, паказваюць фактычнае шэсце, з труной на лодцы, якую нясуць разам з санкамі. Гэтыя сцэны былі пазней замазаны па невядомай прычыне. На каляровым роспісе паўднёвай сцяны намаляваная пахавальная працэсія з плакальшчыц, якія працягваюць рукі да нябёсаў і ў роспачы ірвуць на сабе валасы.

Заходняя сцяна мае дзве сцэны, якія паказваюць Эхнатона (пазначанага як Аменхатэп IV, што паказвае на першапачатковае існаванне грабніцы ў яго валадаранне); левы бок паказвае фараона, які сядзіць пад навесам разам з Маат, што сядзіць побач з ім. Ніжэй трона высечаныя імёны васальных дзяржаў (ілюстраваны нубійцы, азіяты і лівійцы). Рамасэ стаіць перад фараонам, паказваючы свае тытулы. Справа паказаны Эхнатон і Неферціці, якія сядзяць на балконе і ўзнагароджваюць Рамасэ золатам (гэтая сцэна стала амаль стандартам у магільнях вяльможаў  (англ.) (бел. у Амарне). Абодве гэтыя сцэны незавершаны і некаторыя дэталі абмаляваныя схематычна. У крайнім правым куце заходняй сцяны, Рамасэ намаляваны пакінуўшым палац у час віншавання людзей.

Далей у грабніцы знаходзіцца неўпрыгожаны калідор, які вядзе ад цэнтра заходняй сцяны у капліцу з 3 нішамі.

### Пахавальная камера

Выгляд пахавальнай камеры, бачны след фарбы на супрацьлеглай перамычцы і ўрна.
Муміфікаваны чэрап у нішы пахавальнай камеры.
У пахавальную камеру можна патрапіць праз моцна нахілены карыдор у паўднёва-заходнім куце, які прыводзіць да памяшкання з чатырма калонамі, якое не мае ўпрыгожанняў. У ім утрымліваюцца ўрна і забальзамаваны чэрап. Маюцца сляды сіняй фарбы над парталам насупраць уваходу.

Наведванне
----------

Грабніца з 2007 года адкрыта для наведвальнікаў з 7 да 17 гадзін, але, як і ў іншых падобных егіпецкіх аб'ектах, фатаграфаванне там не дазваляецца.

У культуры
----------

Грабніца была паказана ў першым эпізодзе дакументальнага серыялу BBC 2005 года «Як мастацтва робіць свет  (англ.) (бел.».

Зноскі
------

1. ↑  Porter and Moss, Topographical Bibliography: The Theban Necropolis, pg 105-111
2. ↑  Baikie, James (1932). *Egyptian Antiquities in the Nile Valley*. Methuen.
3. ↑  Ramose - TT55 **(нявызн.)**. Праверана 5 чэрвеня 2007.
4. ↑  Tomb of Ramose (TT55) **(нявызн.)**. Праверана 10 чэрвеня 2007.
5. ↑  Baikie, James (1932). *Egyptian Antiquities in the Nile Valley*. Methuen. pp. 608.
6. ↑  Tomb of Ramose: Inner Hall **(нявызн.)**. Праверана 5 чэрвеня 2007.

Літаратура
----------

* *Перепёлкин Ю. Я.  (руск.) (бел..* Переворот Амен-хотпа IV. Часть 2. — Издательство «Наука». Главная редакция восточной литературы. 1984. — 287 с.
* Údolí králů: hrobky a zádušní chrámy Západních Théb. — Praha: REBO PRODUCTIONS CZ, 2011. — 434 с. — ISBN 978-80-255-0461-1.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | TT55 на Вікісховішчы |

* Рамос (TT55 Ramose)  (руск.)
* Западные Фивы. Долина знати.  (руск.)