У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Павел.
**Па́вел Дыякан** (лац.: Paulus Diaconus ці **Варнефрыд**; каля 720, Чывідале — каля 799, Монтэкасіна) — бенедыкцінскі манах, царкоўны пісьменнік (гісторык, агіёграф, паэт, лінгвіст) эпохі Каралінгаў.

Біяграфія
---------

Паходзіў з знатнай лангабардскай сям'і з Фрыуля. Стаяў вельмі блізка да лангабардскага караля Ратхіса, пры двары якога ў Павіі атрымаў цудоўную адукацыю. У далейшым быў прыдворным пісьменнікам караля Дэзідэрыя і настаўнікам яго дачкі, па просьбе якой напісаў у 768-69 гг. «Рымскую гісторыю» (Historia Romana) — сачыненне кампілятыўнага характару, якое працягвала ў хрысціянскім духу «Брэвіярый» Флавія Еўтропія да Юстыніяна.

Пасля прыгнечання фрыульскага паўстання лангабардаў у 776 годзе, калі Карл Вялікі за ўдзел у паўстанні павёз у Галію ў якасці закладніка брата Паўла Арыхіса, Павел сышоў у Монтэкасінскі кляштар. У 782 годзе, падчас знаходжання Карла ў Італіі, Павел звярнуўся да яго з просьбай у форме элегіі аб вызваленні брата. Карл зацікавіўся Паўлам, ужо тады якія заваявалі рэпутацыю найадукаванейшага чалавека, пісьменніка і паэта, і запрасіў яго ў Галію, дзе той неўзабаве стаў адным з найбольш аўтарытэтных членаў «прыдворнай акадэміі» імператара. У 787 годзе атрымаў магчымасць вярнуцца ў Монтэкасіна, дзе заняўся працай па гісторыі лангабардскага каралеўства, якое загінула ў 774 годзе.

Галоўнай працай Паўла Дыякана лічыцца «Гісторыя лангабардаў» (Historia Langobardorum, да 796; 1-е выданне — Парыж, 1514) у шасці частках. У ім Павел выводзіць гісторыю свайго народа са Скандынавіі, а сканчае смерцю караля Ліўтпранда ў 744. «Гісторыя лангабардаў» атрымала шырокае распаўсюджанне ў сярэдневяковай Еўропе (захавалася каля 200 спісаў), галоўным чынам, дзякуючы добраму літаратурнаму стылю яе аўтара, пры тым што (з пункту гледжання сучаснай гістарыяграфіі) яна змяшчае шматлікія ўнутраныя супярэчнасці і фактычныя памылкі.

Паміж 770 і 780 гг. напісаў жыціе Грыгорыя Вялікага, якое лічыцца гістарычна першым жыціем гэтага папы.

Паўлу Дыякану прыпісваецца гімн Іаану Хрысціцелю «Ut queant laxis», пачатковыя строфы якога ў XI ст. выкарыстоўваў у развучванні пеўчымі незнаёмых распеваў (методыка сальмізацыі) Гвіда Арэцінскі. Аўтар многіх эпітафій для членаў каралінгскага двара і іншых вершаў.

Паўлу Дыякану таксама належаць:

* «Дзеянні мецкіх біскупаў» (Gesta episcoporum Mettensium, каля 784)
* Каментарый да граматыкі Доната (Ars Donati, каля 782, па замове Карла Вялікага)
* Падручнік лацінскай мовы — кампіляцыя працы Пампея Феста «Пра значэнне слоў» (De verborum significatu, каля 790)
* Гаміліярый (зборнік з 244 пропаведзяў айцоў царквы, па заданні Карла Вялікага)

Зноскі
------

1. ↑  PAOLO Diacono // Dizionario Biografico degli Italiani — 1960. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537'></a>
2. 1 2  Paul, the Deacon // hymnary.org — Calvin Theological Seminary, Christian Classics Ethereal Library. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1079189'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5024513'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18206550'></a>
3. ↑  Paulus Diaconus // Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96071920'></a>

Бібліяграфія
------------

* *Neff K.* Die Gedichte des Paulus Diaconus. Kritische und erklärende Ausgabe. München: C.H. Beck, 1908.

Крытычныя эцюды пра Паўла Дыякане:

* Д. Бетмана (1851),
* Дана, «Langobardische Studien» (Лпц. 1875),
* Якобі, «Quellen der Langobardengeschichte des P.» (1877),
* Момзена і інш. прыведзены ў «Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter» Ватэнбаха (5 выд. 1885).
* Loeck, «Die Homiliensammlung des P.» (1890).
* Павлов А. А. Павел Диакон и его эпитома «О значении слов» // ВДИ. 2012. № 2. С. 219—230.

Спасылкі
--------

* Павел Дыякан **(нявызн.)**.  Усходняя літаратура. Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 16 красавіка 2011.
* Лацінскія тэксты («Гісторыя лангабардаў» і «Гісторыя рымлян»)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Вялікая Южакова · Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis · Гранат |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10106075, ADV11303473, ADV12532536, ADV11303474, ADV11303470, ADV11303471, ADV11303472 · BIBSYS: 90169207 · BNE: XX970590 · BNF: 119188277 · CiNii: DA02531154 · CONOR: 11320163 · GND: 118789961 · ICCU: CFIV068893 · ISNI: 0000 0004 5475 8685 · LCCN: n80056870 · NDL: 001253358 · NKC: mzk2004248734, kup19980000074695 · NLA: 35685466 · NLG: 162212 · NLP: A20051736 · NSK: 000107848 · NTA: 329240412, 072531797 · NUKAT: n96101365 · PTBNP: 158187 · LIBRIS: 271248 · SUDOC: 027060950 · VIAF: 40174477, 285696042, 177144929603054441112, 6068158792790339040000 |

 |