**Нацыяна́льная кінапрэ́мія Белару́сі** — першая беларуская прэмія ў галіне кінематографа. Конкурс праводзіцца ў мэтах захавання і развіцця лепшых традыцый і дасягненняў беларускага кінамастацтва, іх папулярызацыі ў Беларусі і за яе межамі; стымулявання вытворчасці фільмаў і фарміравання нацыянальнага кінарынку; выяўлення і падтрымкі таленавітых творчых работнікаў у галіне кінематаграфіі, павышэння іх прафесійнага майстэрства.

Гісторыя
--------

Упершыню конкурс быў аб’яўлены 2 красавіка 2018 года ў Мінску Міністэрствам культуры. Узнагароджанне пераможцаў конкурсу адбываецца ў снежні ў ходзе святкавання Дня беларускага кіно. Арганізатарамі конкурсу з’яўляюцца Міністэрства культуры Беларусі, Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт, Нацыянальная кінастудыя «Беларусьфільм», грамадскае аб’яднанне «Беларускі саюз кінематаграфістаў», «Беларуская гільдыя акцёраў кіно».

Заяўкі на арганізацыю і правядзенне Нацыянальнай кінапрэміі Беларусі прымаліся Міністэрствам культуры да 17 ліпеня 2018 года. Удзельнікі конкурсу павінны мець вопыт работы па арганізацыі і правядзенні кінематаграфічных мерапрыемстваў, кваліфікаваны персанал. 24 ліпеня Мінкультуры аб’явіла паўторна адкрыты конкурс на закупку паслугі «Арганізацыя і правядзенне рэспубліканскага конкурсу „Нацыянальная кінапрэмія Беларусі"» у 2018 годзе. Для пацвярджэння адпаведнасці кваліфікацыйным патрабаванням удзельнік павінен прадставіць дакументы, якія засведчваюць права ажыццяўляць адпаведны від дзейнасці па аказанні паслуг, інфармацыю, што пацвярджае наяўнасць вопыту работы і кваліфікаванага персаналу.

Правілы
-------

Да ўдзелу дапускаюцца фільмы, прадзюсарамі якіх з’яўляюцца рэзідэнты Рэспублікі Беларусь, вытворчасці двух апошніх гадоў да 1 кастрычніка года, у якім прысуджаецца прэмія, а таксама іх аўтары, іншыя ўдзельнікі здымачных груп і выканаўцаў роляў у такіх фільмах. Заяўкі падаюцца з 1 кастрычніка па 1 лістапада 2018 года праваўладальнікамі фільмаў або іх прадстаўнікамі ў электронным выглядзе і на матэрыяльным носьбіце ў адрас Міністэрства культуры. Конкурс праводзіцца ў два этапы. На першым, адборачным этапе, з 1 па 15 лістапада па выніках разгляду заявак фарміруецца спіс удзельнікаў конкурсу, з якога журы выдзеліць намінантаў для ўдзелу ў другім этапе конкурсу. Другі этап пройдзе з 15 лістапада па 10 снежня, у гэты час падводзяцца вынікі конкурсу і вызначаюцца пераможцы. Журы складаецца з вядомых і аўтарытэтных работнікаў кінематаграфіі, выкладчыкаў ўстаноў адукацыі ў сферы культуры, кіназнаўцаў, кінакрытыкаў. Пераможцы конкурсу ў кожнай намінацыі атрымліваюць статуэтку, дыплом пераможцы і грашовую прэмію. Да ўдзелу ў намінацыях «За выдатны ўклад у беларускі кінематограф» і «За выдатны ўклад беларускіх кінематаграфістаў у замежны кінематограф» дапускаюцца грамадзяне Беларусі, якія ўнеслі значны ўклад суадносна ў беларускі і ў замежны кінематограф.

### Намінацыі

* Найлепшы фільм у ігравой форме
* Найлепшы тэлесерыял у ігравой форме
* Найлепшая галоўная мужчынская роля
* Найлепшая галоўная жаночая роля
* Найлепшая жаночая роля другога плана
* Найлепшая мужчынская роля другога плана
* Найлепшы фільм у неігравой форме
* Найлепшы фільм у анімацыйнай форме
* Найлепшы кароткаметражны фільм
* Найлепшая рэжысёрская работа
* Найлепшы сцэнарый
* Найлепшая аператарская работа
* Найлепшая работа мастака-пастаноўшчыка
* Найлепшая работа мастака па касцюмах
* Найлепшая музыка да фільма
* Найлепшы мантаж фільма
* Найлепшы гукарэжысёр фільма
* Найлепшы дэбют у кіно па названых намінацыях
* За выдатны ўклад у беларускі кінематограф
* За выдатны ўклад беларускіх кінематаграфістаў у замежны кінематограф

Цырымоніі
---------

Асноўны артыкул: **I Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі»**
17 снежня 2018 года ў Доме кіно адбылася першая ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання статуэткамі ў выглядзе кінастужкі, пераходзячай у папараць. У шорт-лісце было некалькі дзесяткаў беларускіх стужак, іх удзельнікаў і стваральнікаў. Конкурс праводзіўся ў два туры. Старшынёй журы стала загадчыца кафедры літаратурна-мастацкай крытыкі факультэта журналістыкі БДУ, кандыдат філалагічных навук, дацэнт Людміла Саянкова-Мельніцкая. Да 10 снежня сярод стужак журы вызначыла спіс фіналістаў. У дзень узнагароджвання з пяці намінантаў выбралі па адным лаўрэату ў 18 намінацыях (узнагароды за ўклад у айчынны і замежны кінематограф адбыліся без намінантаў). На званне «Найлепшага фільма ў ігравой форме» сярод іншых прэтэндавалі карціны «Сляды на вадзе» Аляксандра Анісімава, «Тум-пабі-дум» Вячаслава Нікіфарава і «Не гульня». Сярод намінаваных серыялаў на статуэтку прэтэндавалі «Снайпер. Афіцэр СМЕРШ», «Мухтар. Новы след», «Вокны дома твайго». Віктар Васільеў — у намінацыі «Найлепшая галоўная мужчынская роля» за ігру ў серыяле «Мухтар. Новы след». На думку журы, найвялікшы ўнёсак у беларускі кінематограф зрабіў адзін з наступных фігурантаў: класікі Валерый Рыбараў і Міхаіл Пташук, дакументалісты Галіна Адамовіч і Віктар Аслюк, акцёр і рэжысёр Уладзімір Паначэўны, рэжысёр Вячаслаў Нікіфараў, старшыня Беларускага саюза кінематаграфістаў Віктар Васільеў. Класік Віктар Тураў, гукарэжысёр Уладзімір Галаўніцкі, акцёр Уладзімір Гасцюхін, аніматары Міхаіл Тумеля і Алена Пяткевіч, Вячаслаў Нікіфараў былі у спісе магчымых атрымальнікаў кінапрэміі за ўклад у замежны кінематограф. Уладальнікі ўзнагарод за найлепшы мантаж фільма, лепшае мастацкае рашэнне па касцюмах і лепшую аператарскую працу ў каманды фільма «Сляды на вадзе». Таксама адзначана кароткаметражная навела Ігара Васільева «Фота на памяць», знятая для альманаха «Вайна. Застацца чалавекам». З 18 па 26 снежня ў Нацыянальным цэнтры сучаснага мастацтва адбудуцца паказы фільмаў-удзельнікаў і лаўрэатаў кінапрэміі, у тым ліку «Пацалунак восені» рэжысёра Андрэя Голубева, майстар-класы і творчыя сустрэчы.

Крытыка
-------

На думку журналістаў, паміж арганізатарамі і намінантамі кінапрэміі назіраецца недапушчальная колькасць супадзенняў, увага замест нацыянальнага кіно сканцэнтравана на «Беларусьфільме», прысутнічае паняцце «канфлікт інтарэсаў», а спіс намінантаў можна абазначыць як прадказальныя прыярытэты. Існуе меркаванне, што «Беларусьфільм», Беларускі саюз кінематаграфістаў і Беларуская гільдыя акцёраў кіно не могуць удзельнічаць у арганізацыі прэміі, калі іх прадукт і члены фігуруюць у ліку намінантаў. Спіс намінантаў не стварае поўнага вобраза сучаснага беларускага кіно з-за таго, што некаторыя незалежныя аўтары не ведалі пра новую магчымасць і прапусцілі тэрміны падачы заяўкі (прыклад — рэжысёрка фільма «Хрусталь» Дар’я Жук), некаторыя фільммэйкеры праігнаравалі новую прэмію. Тым не менш, адным з лідараў па намінацыях з’яўляецца псіхалагічны трылер «Унутры сябе» — незалежны праект рэжысёра Сяргея Талыбава.

Зноскі
------

1. ↑  Аб'яўлены першы конкурс "Нацыянальная кінапрэмія Беларусі" **(нявызн.)**.  Беларускае тэлеграфнае агенцтва (2 красавіка 2018). Праверана 16 красавіка 2018.
2. ↑  Заяўкі на арганізацыю Нацыянальнай кінапрэміі прымаюцца да 17 ліпеня **(нявызн.)**.  Звязда (23 чэрвеня 2018). Праверана 25 ліпеня 2018.
3. ↑  Приём заявок на организацию фестиваля «Анимаёвка» в Могилёве продлен до 3 августа (руск.)(недаступная спасылка).  Могилевский городской исполнительный комитет (24 ліпеня 2018). Архівавана з першакрыніцы 31 ліпеня 2018. Праверана 25 ліпеня 2018.
4. ↑  Прием заявок на организацию фестиваля «Анимаевка» продлен до 3 августа (руск.).  МОГИЛЕВСКИЙ ОБЛАСТНОЙ ИСПОЛНИТЕЛЬНЫЙ КОМИТЕТ (24 ліпеня 2018). Праверана 25 ліпеня 2018.
5. ↑  Аб’яўлены першы конкурс "Нацыянальная кінапрэмія Беларусі" **(нявызн.)**.  Сельская праўда (10 красавіка 2018). Праверана 16 красавіка 2018.
6. ↑  Аб'яўлены першы конкурс "Нацыянальная кінапрэмія Беларусі" **(нявызн.)**.  Звязда (7 красавіка 2018). Праверана 16 красавіка 2018.
7. ↑  "В Минске впервые вручат Национальную кинопремию" [руская]. Белтэлерадыёкампанія. 17 Декабря 2018. Праверана 2018-12-18. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|coauthors=` (даведка)
8. ↑  "У Мінску пройдуць паказы намінантаў і лаўрэатаў Нацыянальнай кінапрэміі". БелТА. 13.12.2018. Праверана 2018-12-18. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|coauthors=` (даведка)
9. ↑  "Национальная кинопремия впервые распределяет свои награды" [руская]. Белтэлерадыёкампанія. 17 Декабря 2018. Праверана 2018-12-18. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|coauthors=` (даведка)
10. ↑  Ірэна Кацяловіч (08.12.2018 00:31). "Нацыянальная кінапрэмія стане кінапрэміяй «Беларусьфільма»?". Звязда. Праверана 2018-12-18. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|coauthors=` (даведка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Аб’яўлены першы конкурс «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі»

| ⛭Нацыянальная кінапрэмія Беларусі |
| --- |
| Намінацыі | Найлепшы фільм у ігравой форме · Найлепшы тэлесерыял у ігравой форме · Найлепшая галоўная мужчынская роля · Найлепшая галоўная жаночая роля · Найлепшая жаночая роля другога плана · Найлепшая мужчынская роля другога плана · Найлепшы фільм у неігравой форме · Найлепшы фільм у анімацыйнай форме · Найлепшы кароткаметражны фільм · Найлепшая рэжысёрская работа · Найлепшы сцэнарый · Найлепшая аператарская работа · Найлепшая работа мастака-пастаноўшчыка · Найлепшая работа мастака па касцюмах · Найлепшая музыка да фільма · Найлепшы мантаж фільма · Найлепшы гукарэжысёр фільма · Найлепшы дэбют у кіно па названых намінацыях · За выдатны ўклад у беларускі кінематограф · За выдатны ўклад беларускіх кінематаграфістаў у замежны кінематограф |
| Цырымоніі | 
2018 · *2024*
 |