**Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт** (РДУ) — універсітэт у горадзе Растоў-на-Доне, што існаваў з 1915 па 2006 гады. З'яўляўся найбуйнейшым на Поўдні Расіі цэнтрам адукацыі, навукі і культуры. Ён быў створаны на базе Імператарскага Варшаўскага ўніверсітэта, эвакуяванага ў г. Растоў-на-Доне ў гады Першай Сусветнай вайны.

У канцы 2006 гады РГУ рэарганізаваны ў Паўднёвы федэральны ўніверсітэт (Дырэктыва Ўрады РФ ад 23 лістапада 2006 года №161-р і загад Міністэрствы адукацыі і навукі Расійскай Федэрацыі ад 4 снежня 2006 года №1447). Да яго таксама былі далучаны тры ўніверсітэты — Растоўская дзяржаўная акадэмія архітэктуры і мастацтва, Растоўскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт і Таганрогскі дзяржаўны радыётэхнічны ўніверсітэт.

Гісторыя
--------

У сувязі з набліжэннем немцаў у 1915 годзе да Варшаве ўніверсітэт паспешна эвакуяваўся ў Маскву. Тады ж развязвалася пытанне пра месца размяшчэння ўніверсітэта. Яшчэ ў 1910 годзе растоўцы заступнічалі пра ўстанову ў горадзе ўніверсітэта з адным медычным факультэтам, прапануючы пры гэтым 2 млн рублёў і зямлю для пабудовы будынкаў, аднак царскі ўрад адмовіў у гэтай просьбе.

Калі стала вядома, што Варшаўскі ўніверсітэт павінен часова пераехаць у адзін з перыферыйных гарадоў, было вырашана запрасіць яго ў Растоў-на-Доне. Ініцыятарам пастаноўкі гэтага пытання перад гарадской управай быў галоўны лекар Растоўскай лякарні Мікалай Васільевіч Парыйскі (1858—1923), былы прыват-дацэнт медычнай акадэміі, пасля прафесар Данскога ўніверсітэта.

12 жніўня 1915 года адбыліся два пасяджэнні Савета ўніверсітэта, на якіх абмяркоўваўся даклад дэлегацыі і вырашылася пытанне пра пераклад універсітэта. На першым пасяджэнні былі толькі члены Савета, якія аднагалосна, пры адным, які ўстрымаўся, прызналі пажаданым перавод. Так было вырашанае пытанне пра пераклад Варшаўскага ўніверсітэта ў Растоў-на-Доне.

Да перакладу ўніверсітэта ў Растове-на-Доне не было ніводнай навукова-навучальнай установы, ніводнага чалавека з навуковай ступенню і званнем. З пераездам Варшаўскага ўніверсітэта тут адразу апынуўся вялікі калектыў навукоўцаў.

З канца верасня 1915 года ўніверсітэт разгарнуў вялікую арганізацыйна-гаспадарчую працу па падрыхтоўцы да пачатку навучальных заняткаў. Нягледзячы на цяжкасці ваеннага часу, усё ж атрымалася шмат што зрабіць. Пад кіраўніцтвам прафесары А. Р. Коллі былі створаны фізічныя лабараторыі, дзе ўжо ў 1916 годзе завярнулася сур'ёзная навуковая праца. Прафесар І. Ф. Пажарскі са сваімі супрацоўнікамі цягам двух гадоў стварыў у Растове-на-Доне першы ў краіне па велічыні і абсталяванні патолагаанатамічны інстытут.

Спачатку ўніверсітэт быў названы Данскім; надалей (пасля грамадзянскай вайны) — Паўночна-Каўказскім дзяржаўным універсітэтам. У 1927 годзе пры ўніверсітэце існавала Беларускае (Паўночна-Каўказскае) студэнцкае зямляцтва, якое праводзіла культурна-асветную дзейнасць сярод беларускага студэнцтва і аказвала матэрыяльную дапамогу сябрам зямляцтва. У 1930 годзе пры яго ліквідацыі былі ўтвораны самастойныя навучальныя ўстановы: Педагагічны інстытут, Інстытут прамысловасці і працы, Фінансава-эканамічны інстытут, Інстытут харчовай прамысловасці і эканомікі. У 1931 годзе быў арганізаваны новы Растоўскі-на-Дону дзяржаўны ўніверсітэт, што спачатку складаўся з трох факультэтаў: фізіка-матэматычнага, хімічнага і геабатанічнага (заняткі пачаліся з кастрычніка 1931 года).

Замест «Вестак Паўночна-Каўказскага дзяржаўнага ўніверсітэта» ў святло пачалі выходзіць «Навуковыя запіскі Растоўскага-на-Дону дзяржаўнага ўніверсітэта».

### Гісторыя назваў Растоўскага ўніверсітэта

* 1915—1917 — Імператарскі Варшаўскі ўніверсітэт у г. Растове-на-Доне
* 1917—1918 — Данскі ўніверсітэт
* 1918—1925 — Данскі ўніверсітэт імя М. П. Баагаеўскага
* 1925—1934 — Паўночна-Каўказскі дзяржаўны ўніверсітэт
* 1934—1935 — Растоўскі-на-Дону дзяржаўны ўніверсітэт
* 1935—1957 — Растоўскі-на-Дону дзяржаўны ўніверсітэт імя В. М. Молатава
* 1957—1982 — Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* 1982—1991 — Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. А. Суслава
* 1991—2006 — Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* З 2006 — Паўднёвы федэральны ўніверсітэт

Вядомыя выпускнікі
------------------

* Авель Саламонавіч Фрыд - ваенны урач-тэрапеўт, генерал-маёр.

Зноскі
------

1. ↑  *Тарасова М. Н.* Ростовский государственный университет — будущий Южный Федеральный университет Архівавана 28 сакавіка 2016.

Літаратура
----------

* *Белозеров С. Е.* Математика в Ростовском университете // *Историко-математические исследования* : сборник. — М.: ГИТТЛ, 1953. — Т. 6. — С. 247—352.