**Астэапароз** (стар.-грэч.: ὀστέον + πόρος — косць + кіпра) — разрэжанне касцявой тканкі шкілета праз страту кальцыю з утварэннем у ёй пустотаў. Ускладненне хваробы вядзе да пералому  (англ.) (бел. шыйкі сцягна  (англ.) (бел. і пазваночніка, што ўяўляе смяротную пагрозу.

Папярэджанне
------------

Прадухіленню немачы спрыяе багатая на кальцый ежа: малочныя вырабы ёгурт, кефір, сыр і тварог), зялёная гародніна (аліўкі  (бел.) (бел. брокалі  (англ.) (бел. кроп, ліставая салата, пятрушка, сельдэрэй і цыбуля), арэхі (мігдалы), бабовыя (соя і фасоля), грэчка, інжыр, капуста, абрыкос, морква, рыба (гарбуша  (англ.) (бел. лешч і судак), семкі кунжута і сланечніка, цытрусавыя, шпінат і халва. Для засвойвання кальцыю варта 20 хвілінаў штодня знаходзіцца на сонцы і ўжываць багатую на вітамін D ежу (рыбін тлушч і марская рыба, сметанковае масла і яечны жаўток). Дзеля захавання кальцыю ў касцях варта ўнікаць ужывання жывёльнага тлушчу, кавы і солі. Косцеўтварэнню спрыяюць аэробіка  (англ.) (бел. бег, плаванне, расцяжка, танцы, тэніс і хуткая хада  (англ.) (бел.. Шчыльнасці косці спрыяюць 50 скачкоў на месцы штодня.

Чыннікі
-------

Да ўзнікнення хваробы вядзе маларухомы лад жыцця  (англ.) (бел. нізкая вага, паленне, піццё кавы, газаваных і спіртовых напояў, працяглы прыём лекаў (стэроідныя гармоны і тэтрацыкліны  (англ.) (бел.). Ускладненні наступных хвароб таксама спрыяюць развіццю немачы: рэўматычныя  (англ.) (бел. (рэўматоідны артрыт  (англ.) (бел. сістэмная чырвоная ваўчанка  (англ.) (бел. анкілазавальны спандыліт) і эндакрынныя хваробы (сіндром Iцэнкі—Кушынга  (англ.) (бел. гіперпаратырэоз  (англ.) (бел. гіпертырэоз  (англ.) (бел.), захворванні страўнікава-кішачнага тракта з парушэннем усмоктвання, хваробы нырак (хранічная ныркавая недастатковасць  (англ.) (бел.) і імпатэнцыя.

Праявы
------

Хвароба выяўляецца праз боль у паяснічнай вобласці, крыжы  (англ.) (бел. і тазасцегнавых суставах  (англ.) (бел. адчуванне цяжару між лапатак, мышачную млявасць i парушэнне хады, боль і дэфармацыю галёнкаступнёвых суставаў, прыпухласць і боль у ступнях. Таксама адзначаецца змяншэнне росту, скрыўленне пазваночніка, сутаргі ў нагах, ломкасць i слаенне пазногцяў, пасівенне валасоў і выпадзенне зубоў.

Зноскі
------

1. 1 2  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. 1 2 3  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018. Праверана 28 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>
3. ↑  *Таццяна Палубятка* Піце, дарослыя, малако – будзеце здаровыя. — Шчучынская газета «Дзянніца», 15 чэрвеня 2011. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016.
4. ↑  *Вольга Цыбульская.* Нас не зломіш // *Краіна здароўя*. — 1 кастрычніка 2009. — № 39 (151). — С. 5.
5. ↑  *Вольга Цыбульская.* Пры астэапарозе чалавек можа «стаптацца» аж на 10—15 см // *Краіна здароўя*. — 12 жніўня 2010. — № 39 (208). — С. 5.
6. ↑  *Таццяна Дарашчонак* Пачаў работу сайт Беларускага грамадскага аб'яднання «Пераможам астэапароз разам». — БелаПАН, 17 сакавіка 2008.
7. ↑  *Святлана Барысенка.* Затрымайся, кальцый // *Звязда* : Газета. — 28 лютага 2013. — № 39 (27404). — С. 6. — ISSN 1990-763x.
8. ↑  Увага – астэапароз // *Звязда* : Газета. — 29 кастрычніка 2005. — № 212 (25544). — ISSN 1990-763x.
9. ↑  *Вольга Цыбульская.* Астэапароз // *Звязда* : Газета. — 9 чэрвеня 2007. — № 106 (25971). — ISSN 1990-763x.
10. ↑  *Святлана Хорсун.* Асцярожна: астэапароз, або Чаму трухлявеюць косці // *Мінская праўда* : Газета. — 19 лютага 2011. — № 32-33. — С. 9. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Астэапароз на Вікісховішчы |

* *Святлана Барысенка, Вольга Шаўко.* Абаронца касцей — кальцый-Д3 (часткі: 1, 2, 3, 4, 5, 6) // *Звязда* : Газета. — 16-19, 23-24 красавіка 2008. — ISSN 1990-763x.