**Ю́ніян** (англ.: Union) — трэці па плошчы востраў у складзе архіпелага Грэнадзіны (Малыя Антыльскія астравы). Уваходзіць у склад дзяржавы Сент-Вінсент і Грэнадзіны. Агульная плошча — 9 км². Насельніцтва (2012 г.) — 2700 чал.

Геаграфія
---------

Карта
Востраў Юніян знаходзіцца за 63 км на паўднёвы захад ад вострава Сент-Вінсент. Пры пабудове аэрапорта на ўсходзе вострава была ўзведзена дамба, якая далучыла да Юніяна невялікі астравок Рок. Такім чынам даўжыня Юніяна з паўночнага ўсходу на паўночны захад склала 5,89 км. Найбольшая шырыня — 3 км.

Востраў мае вулканічнае паходжанне. На паверхні вылучаецца некалькі ўзгоркаў — вяршынь старажытных вулканаў. Найвышэйшы ўзгорак Табай дасягае 304 м. Берагі моцна парэзаны невялікімі залівамі. На паўночным усходзе маецца Салёная сажалка — старажытны заліў, адлучаны ад мора наносамі. На поўначы вострава вылучаюцца пясчаныя пляжы. Найдаўжэйшы пляж Біг-Сэндс цягнецца на 500 м.

Клімат вострава Юніян трапічны засушлівы. Сярэднегадавая тэмпература складае +30 °C. Вылучаюць 2 асноўныя сезоны. Са снежня да чэрвеня цягнецца сухі сезон, каі пануюць пасаты. З ліпеня да лістапада — сезон цыклонаў.

Прырода
-------

Прырода вострава Юніян моцна зменена чалавекам. На захадзе месцяцца рэшткі ксерафітных лясоў. Распаўсюджаныя жывёлы — чарапахі, апосумы, марскія птушкі.

Гісторыя
--------

Востраў Юніян быў адкрыты ў канцы XV ст. іспанскімі мараплаўцамі. На той час ён быў населены карыбамі. У XVII ст. Юніян быў адным з месцаў фарміравання культуры чорных карыбаў. Але да 1760 г. карэннае насельніцтва было выгнана французскімі прадпрымальнікамі з Марцінікі і Гвадэлупы. Яны стварылі плантацыі бавоўніка і цукровага трыснягу. Пасля заканчэння Сямігадовай вайны востраў быў далучаны да каланіяльных уладанняў Вялікабрытаніі.

У 1764—1850 гг. востраў належаў прыватнай брытанскай кампаніі, якая эксплуатавала працу чарнаскурых рабоў з Заходняй Афрыкі. Адмена рабства прывяла да паступовага заняпаду сельскай гаспадаркі. У выніку востраў быў прададзены брыстальскаму прадпрымальніку Майклу Колінзу. Ён даў востраву яго сучасную назву ў гонар карабля, на якім калісьці служыў, а потым валодаў. М. Колінз заснаваў два паселішчы Эштан і Кліфтан, названыя па найменню брыстальскіх гарадскіх раёнаў. У 1863 г. ён здаў востраў у арэнду французу Шарлю Мулжаку. Той арганізаваў камерцыйнае вырошчванне бавоўніка, пры гэтым стварыў жорсткую сістэму эксплуатацыі астравіцян.

30 верасня 1909 г. рабочыя вострава Юніян выйшлі з падпарадкавання арэндатара і запатрабавалі падпарадкавання адміністрацыі суседняй Грэнады. Брытанскія ўлады былі вымушаны ўмяшацца ў канфлікт. Правы на кіраванне востравам былі перададзены цывільнай выбарнай адміністрацыі. Наўзамен сям’я Ш. Мулжака атрымала 5000 фунтаў стэрлінгаў. У 1911 г. ворная зямля была прададзена за фіксаваную суму мясцоваму насельніцтву без права пабудовы на ёй жытла. Аднак надзелы былі занадта малымі, і мужчыны былі вымушаны наймацца на гандлёвыя і рыбалоўныя судны. Канчаткова юніянцы адплацілі за надзелы да 1931 г.

У 1979 г. Юніян увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Сент-Вінсент і Грэнадзіны, але да сярэдзіны 1980-х гг. на востраве існаваў рух за далучэнне да Грэнады. У нашы дні асноўнай формай гаспадаркі стаў турызм. За прыгажосць пейзажаў Юніян часцяком клічуць «карыбскім Таіці». Ён прыцягвае аматараў нырання з аквалангам.

Спасылкі
--------

* Union Island, Your Caribbean Gateway
* Grenadines Island Group (Saint Vincent and the Grenadines)
* Union Island History & Culture Архівавана 2 верасня 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2003004013 · VIAF: 315529883 |