У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Астравец (значэнні).

**Астраве́ц** (трансліт.: *Astraviec*) — горад у Гродзенскай вобласці Беларусі, цэнтр Астравецкага раёна, на р. Лоша. Насельніцтва 14 641 чалавек (2022).

Назва
-----

Назва горада мае славянскае паходжанне і паходзіць ад умацаванага вострава на правым беразе ракі Лоша, якая працякае праз увесь Астравец. Агулам з асновай «востраў» або вытворнымі ад яе ў Беларусі маецца каля 80 назваў.

Геаграфія
---------

Знаходзіцца за 250 км на паўночны ўсход ад Гродна, 4 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай на лініі Маладзечна — Вільнюс. Аўтадарогай звязаны з Ашмянамі.

Цэнтр горада сфарміраваны ў левабярэжнай частцы Лошы. Галоўная вось — вул. Ленінская, якая перасякае горад з захаду на ўсход. На перасячэнні вуліц Ленінскай, Валадарскага, Кастрычніцкай, Карла Маркса ўтворана прамавугольная ў плане цэнтральная плошча. Сетка вуліц прамавугольная, квартальная, у цэнтры — дамы 2-3-павярховыя, на ўскраінах аднапавярховая забудова сядзібнага тыпу. Старая частка горада забудавана па генплане 1992 года: ва ўсходняй частцы пабудаваныя 5-павярховыя жылыя дамы, у раёне вуліцы Гагарына — індывідуальная забудова. Пабудаваны будынкі «Беларусбанка», гандлёвы дом «Анастасія», Петрапаўлаўская царква і інш.

Да 2021 года, пасля будаўніцтва БелАЭС і росту колькасці насельніцтва, у горадзе з’явіліся тры новыя мікрараёны.

Гісторыя
--------

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра Астравец датуецца 1468, калі ўладар Геранёнаў Юрый Гаштольд запісаў тутэйшаму касцёлу Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Усіх Святых уклад у дзве меры мёду штогод. У 1542 па смерці Станіслава Гаштольда мястэчка перайшло да вялікага князя Жыгімонта Старога, які перадаў яго сыну Жыгімонту Аўгусту. У 1546 годзе Жыгімонт Аўгуст падараваў Астравец Гераніму Карыцкаму. З 1600 мястэчка знаходзілася ў валоданні Яна Корсака, які ў 1616 зрабіў укладавы запіс на будаўніцтва дамініканскага кляштара і касцёла Святых Казьмы і Дзям’яна.

У часы вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў маскоўскія захопнікі спустошылі Астравецкі кляштар дамініканцаў. У XVIII ст. пры кляштары існаваў шпіталь. На 1775 года у мястэчку на 13 валоках зямлі размяшчалася 21 гаспадарка. У 1777 у Астраўцы адкрылася першая школа. У 1785 пачалося будаванне новага мураванага касцёла і кляштара дамініканцаў.

### Расійская імперыя

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Астравец апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім, пазней Ашмянскім павеце Віленскай губерні. У 1797—1891 гадах у Літоўскай губерні. У XIX ст. мястэчка знаходзілася ў валоданні Кастравіцкіх, Сыцянак, Жылінскіх. Выхадцам з роду Жылінскіх быў меліяратар Палесся XIX ст. Іосіф Жылінскі, з роду Кастравіцкіх — французскі паэт Гіём Апалінэр, беларускі празаік Карусь Каганец.

На 1886 у Астраўцы было 22 двары, млын, піларама, цагельня, бровар, тартак (архітэктар М. Прозараў), майстэрня дрэнажных труб. У 1888 годзе конная чыгунка злучыла мястэчка з станцыяй Слабодка (Гудагай).

### Найноўшы час

У 1905 годзе тут дзейнічала «Астравецкае таварыства», звязанае з Віленскай арганізацыяй РСДРП.

У Першую сусветную вайну з 1915 да 1918 года Астравец займалі германскія войскі.

Пасля польска-савецкай вайны (1919—1921), мястэчка апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, а затым з 1922 года ў міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства.

У 1939 годзе Астравец увайшоў у БССР, дзе ў 1940 стаў цэнтрам раёна. У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 25 красавіка 1958 года вёска Астравец атрымала статус пасёлка гарадскога тыпу.

У 1994 годзе у Астраўцы паставілі помнік Іосіфу Гашкевічу. У маі 1997 і кастрычніку 2002 гадоў у мястэчку прайшлі 1-я і 2-я Міжнародныя Гашкевіцкія чытанні. 14 чэрвеня 2007 года адбылося афіцыйнае зацверджанне герба і сцяга Астраўца. 27 сакавіка 2012 года паселішча атрымала статус горада.

У сувязі з будаўніцтва БелАЭС горад рос. Адначасна былі рэканструяваны старыя вуліцы. Выраблена добраўпарадкаванне берагоў рэк, створаны новыя пад’язныя і абыходныя дарогі, масты, абноўленыя інжынерныя сеткі. У поймах рэк Лоша і Кавалёўка, якія праходзяць у межах горада паблізу мікрараёна № 1 і мікрараёна № 2, уладкаваны пешаходна-рэкрэацыйнай зоны з мастамі і алеямі. Ля берагоў створаны месцы для адпачынку і заняткаў спортам, пракладзеныя пешаходныя і веладарожкі. Тут узвялі дзве новыя школы, чатыры дзіцячыя садкі з басейнамі, дом творчасці дзяцей і моладзі, новую бальніцу, ФВК, стадыён і спартыўна-аздараўленчы комплекс, боўлінг-цэнтр, більярд і спорт-бар.

За сродкі Дзяржінвестпраграмы ў райцэнтры пабудавана каля 210 тысяч квадратных метраў жылля, у тым ліку для тых, хто працуе на БелАЭС.

Насельніцтва
------------

Паводле даных аддзела статыстыкі Астравецкага райвыканкама, у перыяд з 1999 па 2009 колькасць насельніцтва скарацілася на 364 чалавекі (з 8 629 на 8 265). Аднак у 2010-х тэндэнцыя змянілася. Па перапісу 2019 года астраўчан стала больш на 4044 (больш за 45 %). Дзяцей у горадзе — 22,5 %, працаздольнага насельніцтва — 62,5 %, асоб пенсійнага ўзросту — 15 %. Сярэдні ўзрост гараджан склаў 35 гадоў. У працэнтным і колькасным дачыненні беларусы пераважалі. Меліся буйныя дыяспары палякаў, літоўцаў, рускіх і ўкраінцаў. Доля апошніх двух павялічылася за кошт будаўніцтва БелАЭС.

|  |
| --- |
| **Колькасць насельніцтва**: |
|  |

Колькасць насельніцтва (па гадах)| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2006 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 4 277 | ▼3 240 | ▲4 959 | ▲7 675 | ▲8 252 | ▲10 878 | ▲12 309 | ▲13 229 | ▲14 147 | ▲14 641 |

| Нацыянальны склад па перапісу 2009 года |
| --- |
| усяго (2009) | беларусы | палякі | рускія | літоўцы | украінцы |
| 8285 | 7265 | 87,69 % | 410 | 4,95 % | 391 | 4,72 % | 113 | 1,36 % | 64 | 0,77 % |

Эканоміка
---------

### Прамысловасць

Асноўнымі прамысловымі прадпрыемствамі горада з’яўляюцца:

* ААТ «Астравецкі завод „Радыёдэталь"» — шнуры армаваныя відэльцам, электраўстановачныя вырабы, электраразмеркавальная апаратура, вузлы і дэталі для машынабудавання, розныя металічныя вырабы;
* Астравецкае ўнітарнае камунальнае прадпрыемства бытавога абслугоўвання — швейныя вырабы, рытуальныя прыналежнасці, жалезабетонныя вырабы;
* ІП ТАА «Тэхнапласт» — укладышы і скрынкі для кандытарскіх вырабаў.

### Гандаль

На 2021 год, паводле даных ад райвыканкама, у горадзе дзейнічалі 43 крамы харчовых і 145 нехарчовых тавараў. У ліку апошніх: 20 магазінаў адзення і абутку; 18 будаўнічых матэрыялаў, сантэхнікі і інструментаў; 12 кіёскаў; 10 аптэк; 10 крам бытавой хіміі і касметыкі; 8 бытавой тэхнікі і гаспадарчых тавараў; 7 аўтазапчастак; 6 зоамагазіны і ветэрынарных аптэк; 5 рытуальных тавараў; 5 тавараў для дзяцей; 5 салонаў сувязі; 4 мэблі; 4 кветак і сувеніраў; 3 аўтамабільныя заправачныя станцыі; 3 канцылярыі; 2 штор і тканак; 1 ювелірных вырабаў. Астатнія 22 аднесены да «іншых аб’ектаў».

У гэты спіс не трапіў рынак Астравецкага філіяла Гродзенскага аблспажыўтаварыства. Тут пераважна гандлююць прыезджыя з Іўеўскага, Столінскага раёнаў, Пінска і суседніх Ашмян.

Таксама ў пералік не ўнесены гандлёвы цэнтр «ZAMI», у якім размешчаны прадуктовы гіпермаркет, магазін бытавой тэхнікі, піцэрыя, кафэ і больш за 30 розных магазінаў. Акрамя яго ёсць яшчэ два цэнтра — «Дом быту» і «Талер». Функцыянуе гандлёвы дом «Юлія».

### Гасцінічны бізнес

У горадзе дзейнічаюць гасцініцы «Радуга» і «Sun Hotel», а таксама турыстычная сядзіба «Міні-Швейцарыя».

Сацыяльная інфраструктура
-------------------------

### Адукацыя

На 2021 год у Астраўцы працавалі тры сярэднія школы і гімназія. Апошняя да 2004 года з’яўлялася СШ № 2. У студзені 2015 года гімназія пераехала ў новы будынак у 1-м мікрараёне, а ранейшы зноў стаў 2-й сярэдняй школай. У 2019 годзе адкрылася яшчэ 3-я сярэдняя школа.

### Ахова здароўя

З лютага 2020 года ў Астраўцы пачала работу новая раённая бальніца. Адкрыты тры корпусы, 13 аддзяленняў, пяць з якіх міжраённыя, на 232 ложкі. Яшчэ два корпуса былі здадзены ў чэрвені. Усяго ў складзе бальніцы 16 аддзяленняў, у тым ліку міжраённыя і нават міжабласныя, на 382 ложкі.

Астравецкая цэнтральная раённая клінічная бальніца (ЦРКБ) будавалася па індывідуальным праекце як шматфункцыянальны медцэнтр. Персанал прыцягвалі з іншых рэгіёнаў, у тым ліку дзякуючы магчымасці атрымаць арэнднае жыллё. ЦРБК уваходзіць у лік апорных бальніц Гродзенскай вобласці, тут сканцэнтравалі дарагое высокатэхналагічнае абсталяванне і адпаведнага ўзроўню спецыялістаў. Шэраг аддзяленняў бальніцы афіцыйна маюць статус міжраённых, гэта значыць абслугоўваюць не толькі жыхароў Астравецкага раёна. Ёсць тут і свая ПЦР-лабараторыя, яе стварэнне было адным з гуманітарных праектаў «Расатама», які вёў будаўніцтва АЭС у Астраўцы.

### Культура

У 1967 годзе адкрыта Астравецкая дзіцячая музычная школа, якая з 2007 года ператворана ў дзіцячую школу мастацтваў. Яшчэ адна рэарганізацыя сістэмы была праведзена ў канцы 2011 года, згодна з якой усе пяць школ мастацтваў і музычных школ раёна былі аб’яднаны ў адну ўстанову. З 1 студзеня 2012 года была створана дзяржаўная ўстанова адукацыі «Астравецкая дзіцячая школа мастацтваў», у якую ўвайшлі непасрэдна базавая школа і 4 філіялы.

Рашэннем Астравецкага раённага выканаўчага камітэта № 727 ад 29 снежня 2014 года з 3 сакавіка 2015 года Дзяржаўная ўстанова культуры «Астравецкі раённы дом культуры» шляхам зліцця з дзяржаўнай установай культуры «Астравецкі раённы цэнтр рамёстваў» была рэарганізавана ў дзяржаўную ўстанову «Астравецкі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці».
У горадзе размешчаны раённая і дзіцячая бібліятэкі.

5 сакавіка 2021 года ў Астраўцы адкрыўся новы будынак шматфункцыянальнага комплексу сацыяльна-культурнага прызначэння і творчасці моладзі. Плошча новага будынка склала амаль 10 тыс. кв. м. Тут размясціліся адразу некалькі ўстаноў культуры. У новым комплексе свае плошчы атрымаў раённы гісторыка-этнаграфічны музей, які раней меў толькі фондасховішча. На першым паверсе цэнтра размясцілі экспазіцыю, прысвечаную Астравецкаму краю. На другі паверх цэнтра пераехала раённая бібліятэка. Ля ўваходзін поўнасцю абноўлена тэхнічнае аснашчэнне бібліятэкі з 40 тыс. фондам. Трэці паверх будынка заняў раённы цэнтр культуры. Тут з’явіўся шматфункцыянальная зала, якая можа трансфармавацца пад розныя мерапрыемствы. Таксама ў будынку адкрыўся кафетэрый. Працуе 3D-кіназала на 30 месцаў. На цокальным паверсе адкрыўся трэнажорная зала. Тут жа размясцілася Астравецкае бюро Ашмянскага філіяла РУП «Гродзенскае агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры».

### Спорт

Для арганізацыі фізкультурна-аздараўленчай і спартыўнай работы ў Астраўцы ёсць 65 спартыўных аб’ектаў. У раённы фізкультурна-спартыўны клуб (ФСК) уваходзяць: спартыўна-аздараўленчы комплекс «Імпульс», адміністрацыйна-спартыўны комплекс «Стадыён», хакейная каробка і вяровачны гарадок. Астравецкі раён удзельнічае ў міжнародным праекце «Планета баскетбола-аранжавы атам». У 2019 годзе пры пры падтрымцы «Расатама» ў двары гімназіі № 1 пабудавана сучасная пляцоўка для гульні ў баскетбол 3×3 з унікальным пакрыццём. У гэты ж час быў заснаваны футбольны клуб «Астравец».

З красавіка 1964 года дзейнічае дзіцяча-юнацкая спартыўная школа. Заснавальнікам яе стаў Аддзел адукацыі райвыканкама. У розныя гады ў Астравецкай ДЮСШ культываваліся лыжны спорт, хакей, вольная барацьба, лёгкая атлетыка і бокс. Вучэбна-выхаваўчы працэс арганізуецца на спартыўнай базе ўстаноў адукацыі і аграгарадкоў раёна, спартыўнай залы «Старт», САК «Імпульс». На 2021 год культываваліся чатыры віды спорту: бокс, грэка-рымская барацьба, гандбол і лёгкая атлетыка. Да гэтага перыяду ў школе падрыхтавана з ліку выпускнікоў і навучэнцаў: 5 мастроў спорту міжнароднага класа, 4 майстры спорту Беларусі і 18 кандыдатаў у майстры спорту

Славутасці
----------

* Касцёл Святых Касмы і Даміяна (1785—1787), вул. Камсамольская, 1 — Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр шыфр
* Касцёл Узвіжання Святога Крыжа (1910—1911), вул. Ленінская, 61 — Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр шыфр
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (1994—1999)
* Вадзяны млын
* Земляное ўмацаванне (XV—XVII ст.)
* Помнік Іосіфу Гашкевічу

### Страчаная спадчына

* Кляштар дамініканцаў

Галерэя
-------

### Гістарычная частка

* Уезд з боку ГудагаяУезд з боку Гудагая
* Цэнтральная плошча.Цэнтральная плошча.
* Ля касцёла святых Касмы і Даміяна.Ля касцёла святых Касмы і Даміяна.
* Мурал ля гарадскога парку з сацыяльнай рэкламай ад МНСМурал ля гарадскога парку з сацыяльнай рэкламай ад МНС
* Дом на вуліцы Валадарскага з графіці.Дом на вуліцы Валадарскага з графіці.
* Веласіпедная і пешаходныя дарожкі на вуліцы Валадарскага.Веласіпедная і пешаходныя дарожкі на вуліцы Валадарскага.
* Прыватны сектар на вуліцы Першамайскай.Прыватны сектар на вуліцы Першамайскай.
* На скрыжаванні вуліц Валадарскага і Паркавая.На скрыжаванні вуліц Валадарскага і Паркавая.
* Помнік І.А. Гашкевічу.Помнік І.А. Гашкевічу.
* Помнік ураджэнцам Астравецкага раёна, якія ўдзельнічалі ў Афганскай вайне 1979-1989 гадоўПомнік ураджэнцам Астравецкага раёна, якія ўдзельнічалі ў Афганскай вайне 1979-1989 гадоў
* Скульптурная кампазіцыя «Ласось» на Востраве каханняСкульптурная кампазіцыя «Ласось» на Востраве кахання
* Ратонда на Востраве каханняРатонда на Востраве кахання
* На ўездзе ў горад з боку МалейНа ўездзе ў горад з боку Малей
* Помнік святым Пятру і Феўронні МурамскімПомнік святым Пятру і Феўронні Мурамскім
* Дом 35 на ВаладарскагаДом 35 на Валадарскага
* Дом 5-3 на ВаладарскагаДом 5-3 на Валадарскага
* Гандлёвы дом «Юлія»Гандлёвы дом «Юлія»

**Установы**

* Астравецкі раённы выканаўчы камітэт.Астравецкі раённы выканаўчы камітэт.
* Раённы аддзел адукацыі.Раённы аддзел адукацыі.
* Сярэдняя школа №1.Сярэдняя школа №1.
* Сярэдняя школа №2.Сярэдняя школа №2.
* Астравецкі вопытны лясгас.Астравецкі вопытны лясгас.
* Дзіцячая школа мастацтваў.Дзіцячая школа мастацтваў.
* Дзіцяча-юнацкая спартыўная школа.Дзіцяча-юнацкая спартыўная школа.
* СВК «Імпульс».СВК «Імпульс».
* Гасцініца «Sun Hotel».Гасцініца «Sun Hotel».
* Гасцініца «Радуга».Гасцініца «Радуга».

**Спадчына**

* Касцёл Святых Касмы і ДаміянаКасцёл Святых Касмы і Даміяна
* Касцёл Узвіжання Святога КрыжаКасцёл Узвіжання Святога Крыжа
* Вадзяны млынВадзяны млын
* Свята-Петра-Паўлаўская царкваСвята-Петра-Паўлаўская царква

**Гарадскі парк**

* Помнік В. І. Леніну.Помнік В. І. Леніну.
* Скульптура «Дубочак».Скульптура «Дубочак».
* Скульптура «Папараць-кветка».Скульптура «Папараць-кветка».
* «Мядзведзі».«Мядзведзі».
* Скульптура «Матыль».Скульптура «Матыль».
* Скульптура «Фарэль».Скульптура «Фарэль».
* Ліхтар, усталяваны МНС напярэдадні Дня пажарнай службы Беларусі.Ліхтар, усталяваны МНС напярэдадні Дня пажарнай службы Беларусі.

### Мікрараён № 1 і № 2

* Від на 1-ы мікрараён з боку завулка Набярэжнага.Від на 1-ы мікрараён з боку завулка Набярэжнага.
* Жылыя дамы ў 2-м мікрараёне.Жылыя дамы ў 2-м мікрараёне.
* Дом 18 на вуліцы Аэрадромная.Дом 18 на вуліцы Аэрадромная.
* На вуліцы Караткевіча каля дзіцячага садка.На вуліцы Караткевіча каля дзіцячага садка.
* Дом 5 на вуліцы Караткевіча.Дом 5 на вуліцы Караткевіча.
* На ўездзе з боку вёскі Бялькішкі (цяпер аднайменная вуліца горада).На ўездзе з боку вёскі Бялькішкі (цяпер аднайменная вуліца горада).
* Кампазіцыя «Рукі атама».Кампазіцыя «Рукі атама».

**Установы**

* Цэнтральная раённая бальніца.Цэнтральная раённая бальніца.
* Цэнтр культуры.Цэнтр культуры.
* Гімназія.Гімназія.
* Сярэдняя школа №3.Сярэдняя школа №3.
* АўтавакзалАўтавакзал
* Лядовая пляцоўкаЛядовая пляцоўка
* Пажарнае дэпо.Пажарнае дэпо.

Вядомыя асобы
-------------

Асноўны артыкул: **Вядомыя асобы Астраўца**
* Аляксандр Васілевіч Асяненка (нар. 1953) — беларускі архітэктар.

Гл. таксама
-----------

* Гарады Гродзенскай вобласці
* Гарады Беларусі
* ФК Астравец

Зноскі
------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>
2. ↑  Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6520738'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q117319279'></a>
3. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
4. ↑  Островец стал городом (руск.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 мая 2012. Праверана 29 сакавіка 2012.
5. ↑  *Жучкевич В. А.* Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 277.
6. ↑  Новый Островец с тремя микрорайонами. Какие дома возводят в городе атомщиков? Архівавана 16 верасня 2021.
7. ↑  Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji wileńskiej // Codex diplomaticus ecclesiae cathedralis necnon Dioeceseos Vilnensis. T. 1, Krakow, 1948. Дакумент № 260.
8. 1 2 3  *Брэгер Г.* Астравец // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 259. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
9. ↑  Барановский Г. В. Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892  (руск.)
10. ↑  Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР Аб пераўтварэнні вёскі Астравец, Астравецкага раёна, Маладзечанскай вобласці, у гарадскі пасёлак ад 25 красавіка 1958 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1958, № 4.
11. 1 2  Электробусы, новые магистральные улицы и жилые кварталы. Какие планы у белорусского города атомщиков на 2020 год?
12. ↑  Ольга Хотянович. Сколько нас, островчан, показала перепись // газета «Астравецкая праўда», 10 октября 2020
13. ↑  Национальный состав населения Гродненкой области Архівавана 10 кастрычніка 2021.
14. ↑  Мизерные зарплаты, плохие жилищные условия, после работы «вечером все бухают»: работники о строительстве Белорусской АЭС Архівавана 10 кастрычніка 2021.
15. ↑  Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу **(нявызн.)**. *Демоскоп Weekly*. Праверана 14 лютага 2019.
16. ↑  Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу **(нявызн.)**. *Демоскоп Weekly*. Праверана 14 лютага 2019.
17. ↑  Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу **(нявызн.)**. *Демоскоп Weekly*. Праверана 14 лютага 2019.
18. ↑  Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу **(нявызн.)**. *Демоскоп Weekly*. Праверана 14 лютага 2019.
19. ↑  Статистический ежегодник Гродненской области. — Гродно, 2013. — С. 43-45.
20. ↑  Статистический ежегодник Гродненской области. — Мн.: Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 44-46.
21. ↑  Перепись населения 2009. Национальный состав Республики Беларусь. Том 3 Архівавана 18 лютага 2019.. — Мн. 2011 — С. 120—121.
22. ↑  Национальный состав Гродненской области (бюллетень)
23. ↑  Промышленность Архівавана 16 верасня 2021.
24. ↑  Торговые объекты города Островца Архівавана 9 кастрычніка 2021.
25. ↑  Ольга Хотянович. Можно ли на островецком рынке купить местные овощи и ягоды // Газета «Островецкая правда», 31 августа 2017
26. ↑  Официальный сайт
27. ↑  Торговые центры в Островце, торговые центры рядом со мной на карте — Яндекс. Карты
28. ↑  ТД «Юлия», Островец — Рейтинг, отзывы, контакты **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2021. Праверана 9 кастрычніка 2021.
29. ↑   Архівавана 9 лістапада 2020.
30. ↑  Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9
31. ↑  Учреждения образования района Островецкого района Архівавана 2 мая 2021.
32. ↑  Кого возьмут в гимназию?
33. 1 2  «Могу объяснять одну тему и два, и пять, и десять раз». Репортаж из школы № 2 Островца, где в классах интегрированного обучения занимаются 12 ребят
34. ↑  В белорусском городе атомщиков Островце открыли гимназию и детский сад
35. ↑  В Островце открылась новая школа (+видео)
36. ↑  В ОСТРОВЦЕ ОТКРЫЛАСЬ РАЙОННАЯ БОЛЬНИЦА — САМАЯ ТЕХНОЛОГИЧНАЯ В РЕГИОНЕ
37. ↑  Островец: за 10 лет от городского поселка к самому быстрорастущему райцентру
38. ↑  Государственное учреждение образования «Островецкая детская школа искусств» Архівавана 7 кастрычніка 2021.
39. ↑  Государственное учреждение «Островецкий районный центр культуры и народного творчества» Архівавана 16 верасня 2021.
40. ↑  Государственное учреждение культуры «Островецкая районная библиотека» Архівавана 16 верасня 2021.
41. ↑  Многофункциональный культурный центр открылся в Островце
42. ↑  Физкультура и спорт Архівавана 13 верасня 2021.
43. ↑  РЕПОРТАЖ: Новейшая история Островца: превращение из горпоселка в атомград
44. ↑  учреждение «Островецкая специализированная детско-юношеская школа олимпийского резерва»(недаступная спасылка)
45. 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. Іван Саверчанка, Зміцер Санько. — Вільня: Наша Будучыня, 2002.— 238 с. ISBN 9986-9229-6-1.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — С. 47. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
* *Брэгер Г.* Астравец // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 259. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — С. 219. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2.
* Jelski A. Ostrowiec (5) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VII: Netrebka — Perepiat (польск.). — Warszawa, 1886. — S. 719.
* Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Астравец**
* Геаграфічныя звесткі па тэме **Астравец** на OpenStreetMap
* Астравец на сайце Radzima.org
* Неафіцыйны сайт Астраўца Архівавана 24 лютага 2008.
* Астравец — westki.info Архівавана 3 сакавіка 2009.
* Афіцыйны сайт Астравецкага райвыканкама Архівавана 25 сакавіка 2017.
* Выява пергамена з першаю згадкаю пра Астравец Архівавана 19 лістапада 2005.
* Jurkau kutoczak — Юркаў куточак — Yury’s Corner. Астравецкія касцёлы Архівавана 24 мая 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: n2001041711 · VIAF: 159633651 |

| ⛭**Астравецкі раён** |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Гарады | Астравец |  |
| Сельсаветы | Варнянскі с/с • Гервяцкі с/с • Гудагайскі с/с • Міхалішкаўскі с/с • Рытанскі с/с |

 |
| 

| Былыя сельсаветы |
| --- |
| Астравецкі с/с • Кемелішкаўскі с/с • Падольскі с/с • Спондаўскі с/с • Трокеніцкі с/с |

 |

| ⛭Гродзенская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Астравецкі
* Ашмянскі
* Бераставіцкі
* Ваўкавыскі
* Воранаўскі
* Гродзенскі
* Дзятлаўскі
* Зэльвенскі
* Іўеўскі
* Карэліцкі
* Лідскі
* Мастоўскі
* Навагрудскі
* Свіслацкі
* Слонімскі
* Смаргонскі
* Шчучынскі

 | Герб Гродзенскай вобласціГерб Гродзенскай вобласці |
| Гарады | 
* Астравец
* Ашмяны
* Бярозаўка
* Ваўкавыск
* **Гродна**1
* Дзятлава
* Іўе
* Ліда
* Масты
* Навагрудак
* Свіслач
* Скідзель
* Слонім
* Смаргонь
* Шчучын

 |
| Пгт | 
* Астрына
* Воранава
* Вялікая Бераставіца
* Жалудок
* Зэльва
* Казлоўшчына
* Карэлічы
* Краснасельскі
* Любча
* Мір
* Наваельня
* Поразава
* Радунь
* Рось
* Сапоцкін
* Юрацішкі

 |
| 1горад абласнога падпарадкавання |