**Рам Чандра Паудэл** (непальск.: रामचन्द्र पौडेल; нар. 14 кастрычніка 1944, Танаху) — непальскі палітык. 3-і прэзідэнт Непала з 13 сакавіка 2023 года.

Былы высокапастаўлены лідар Непальскага кангрэса, Паудэл раней займаў пасаду спікера Палаты прадстаўнікоў з 1994 па 1999 год, а з 1999 па 2002 год быў намеснікам прэм’ер-міністра і міністрам унутраных спраў. Упершыню абраны ў парламент у 1991 годзе, ён займаў мноства іншых міністэрскіх пасад і быў лідарам апазіцыі з 2009 па 2013 год у якасці лідара парламенцкай партыі Непальская кангрэс.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 15 кастрычніка 1944 года ў сям’і брамінаў-фермераў ў аддаленай вёсцы Сацісвара, размешчанай у сучасным муніцыпалітэце В’яс акругі Танаху. Атрымаў сярэднюю адукацыю ў сярэдняй школе Нандзі Ратры ў Катманду і вывучаў санскрыцкую літаратуру ў Санскрыцкім універсітэце з 1963 па 1967 год. Ён таксама атрымаў ступень магістра непальскай літаратуры ва ўніверсітэце Трыбхуван у 1970 годзе, выступаючы на іспытах падчас утрымання ў турме за антыпанчаяцкую дзейнасць.

Палітычная кар’ера
------------------

### Раннія гады і студэнцкая палітыка (1960-я і 1970-я)

Паудэл прыйшоў у палітыку ўсяго ў 16 гадоў, калі далучыўся да пратэстаў і руху супраць адстаўкі ўрада, які ўзначальваў Кайралой, і ўвядзення праўлення Панчаята каралём Махендрай у снежні 1960 года, і ўдзельнічаў у шматлікіх узброеных сутыкненнях пад кіраўніцтвам Кангрэса за аднаўленне дэмакратыі ў 1960-х гадах. Ключавы ўдзельнік кампаніі студэнцкага руху ў Непале, ён быў абраны прэзідэнтам студэнцкага саюза ў кампусе Сарасваці ў 1967 годзе і генеральным сакратаром Дэмакратычнай Сацыялістычнай лігі моладзі ў 1968 годзе. Паудэл выступіў з ініцыятывай арганізацыі непальскага студэнцкага саюза, студэнцкага крыла партыі Кангрэса, створанага ў 1970 годзе, і быў членам цэнтральнага камітэта-заснавальніка саюза.

### Партыйная палітыка (1970-2023)

Паудэл увайшоў у асноўную партыйную палітыку ў 1977 годзе, калі быў абраны членам акруговага камітэта Танахунскага кангрэса Непала. У 1979 годзе быў абраны намеснікам старшыні акруговага камітэта, а ў 1980 годзе — прэзідэнтам. У 1983 годзе Паудэл быў прызначаны каардынатарам Цэнтральнага Камітэта па сувязях з грамадскасцю Непальскага Кангрэса, а ў 1987 годзе быў прызначаны членам цэнтральнага камітэта партыі і кіраўніком Цэнтральнага бюро па сувязях з грамадскасцю партыі.

Паудэл быў упершыню абраны ў парламент ад Танахуна 1 на ўсеагульных выбарах 1991 года і займаў пасаду міністра мясцовага развіцця і сельскай гаспадаркі з мая 1991 па 1994 год.

На ўсеагульных выбарах 1994 года ён змяніў месца і быў абраны ад Танахуна 2, месца, якое ён затым займаў паслядоўна да 2017 года. Па выніках выбараў Паудэл быў абраны спікерам Палаты прадстаўнікоў і займаў гэтую пасаду да 1999 года. Пасля ўсеагульных выбараў 1999 года ён быў прызначаны намеснікам прэм’ер-міністра і міністрам унутраных спраў і займаў гэтыя пасады да 2002 года. Паудэл быў абраны генеральным сакратаром непальскага кангрэса пасля агульнага з’езду партыі ў 2006 годзе. Ён адыграў важную ролю ў мірным працэсе ў якасці каардынатара Сакратарыяту міру пасля заканчэння грамадзянскай вайны і займаў пасаду міністра па пытаннях міру і рэканструкцыі з 2007 па 2008 год. Паудэл быў абраны віцэ-прэзідэнтам непальскага кангрэса ў 2008 годзе і перамог былога прэм’ер-міністра Шэра Бахадура Дэцбу, стаўшы лідарам парламенцкай партыі Кангрэса пасля выбараў ва Устаноўчы сход 2008 года. Удзельнічаў у парламенцкіх выбарах прэм’ер-міністра ў 2010 годзе, але не быў абраны нават пасля 17 тураў выбараў. Ён быў выконваючым абавязкі прэзідэнта партыі Кангрэса пасля смерці Сушыла Каіралы у 2016 годзе, але пацярпеў паразу ад Дэубы на 13-м агульным з’ездзе партыі пазней у тым жа годзе.

Вырашыўшы вярнуцца на сваё старое месца ў Танахуне 1, Паудэл пацярпеў паразу ад Крышны Кумара Шрэстхі з КПН (АМЛ) на усеагульных выбарах 2017 года. Ён працягваў актыўна ўдзельнічаць у партыйнай палітыцы і быў абраны ад Танахуна 1 на ўсеагульных выбарах 2022 года.

### Затрыманні

Паудэл правёў больш за 15 гадоў у якасці вязня сумлення з розных нагодаў, у асноўным за тое, што быў праціўнікам сістэмы панчаят. Ён быў затрыманы ў наступных выпадках:

* На працягу 10 месяцаў у 1962 годзе ў сувязі з узброеным захопам Бхаратпура непальскім кангрэсам.
* На працягу 12 месяцаў у 1964 годзе ў сувязі са студэнцкімі рухамі ў Катманду.
* На 6 месяцаў у 1966 годзе за ўдзел у руху за зрушэнне тагачаснага намесніка генеральнага інспектара паліцыі.
* На працягу 14 месяцаў у 1967 годзе ў сувязі з арганізацыйнай дзейнасцю DSYL у Покхары.
* На адзін год у 1969 годзе ў сувязі з рэарганізацыяй DSYL у заходнім Непале.
* На 3 месяцы ў 1970 годзе за ўдзел у арганізацыі і адкрыцці непальскага студэнцкага саюза.
* На 4 гады з 1971 па 1975 год за ўдзел у актывізацыі палітычнай дзейнасці пасля вызвалення Б.П. Каіралы.
* На 10 месяцаў у 1977 годзе за ўдзел у канферэнцыі непальскага кангрэса ў Патане, дзе было прынята рашэнне пачаць рух грамадзянскага непадпарадкавання (Сацьяграха) за аднаўленне дэмакратыі і вызваленне яго хворага лідара Б.П.Каіралы.
* На 6 месяцаў у 1979 годзе за тое, што ён граў вядучую ролю ў антыпанчаяцкіх рухах.
* На працягу 6 месяцаў у 1981 годзе ў сувязі з байкотам выбараў у Панчаяці.
* На працягу 9 месяцаў у 1985 годзе ў сувязі з рухам грамадзянскага непадпарадкавання (Сацьяграха).
* На 3 месяцы ў 1988 годзе па абвінавачванні ў публікацыі органа непальскага кангрэса і ў парушэнні Закона аб друку.
* На працягу 5 месяцаў у 1989 годзе па абвінавачванні ў арганізацыі і натхненні людзей прыняць удзел у руху за аднаўленне дэмакратыі.
* Прыкладна паўтара года, з 2003 па 2005 год, падчас прамога праўлення караля.

Прэзідэнт Непала (з 2023)
-------------------------

Паудэл быў кандыдатам ад непальскага кангрэса і яго 10-партыйнага альянсу на прэзідэнцкіх выбарах 2023 года і быў абраны прэзідэнтам 9 сакавіка 2023 года, перамогшы былога спікера Субаса Чандру Немванга з КПН (АМЛ). Паудэл адмежаваўся ад усіх партыйных абавязкаў і сышоў у адстаўку з пасады актыўнага члена нэпальскага кангрэса пасля таго, як быў абраны прэзідэнтам. Паудэл падаў у адстаўку з пасады члена парламента перад уступленнем на пасаду прэзідэнта 13 сакавіка 2023 года.

Прыватнае жыццё
---------------

Жанаты на Савіце Паудэл, і ў пары пяцёра дзяцей: чатыры дачкі і адзін сын.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Паудел, Рам Чандра **(нявызн.)**. *ТАСС*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
2. ↑  Ram Chandra Paudel is new President(нявызн.). *kathmandupost.com*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
3. ↑  

	1. *. Ram Chandra Paudel is the new president of Nepal - OnlineKhabar English News (англ.)  **(нявызн.)**? (9 сакавіка 2023). Праверана 28 кастрычніка 2023.*
4. ↑  Paudel caps his career with presidency(нявызн.). *kathmandupost.com*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
5. ↑  *रासस*. संस्कृत भाषाको पुनर्जागरण गर्नुपर्छः रामचन्द्र पौडेल (англ.)  **(нявызн.)**?. *देशसञ्चार* (14 чэрвеня 2021). Праверана 28 кастрычніка 2023.
6. ↑  वामपन्थी राजनीति छाडेर कांग्रेसमा होमिएका रामचन्द्र, यस्तो छ बेलथुम्कीदेखि शीतलनिवाससम्मको यात्रा  :: शिलापत्र संवाददाता :: Shilapatra शिलापत्र - खबरको स्थायी ठेगाना **(нявызн.)**. *shilapatra.com*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
7. 1 2  Ram Chandra Paudel elected new President of Nepal(нявызн.). *The Annapurna Express*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
8. ↑  Ram Chandra Paudel Failed to Become Nepal PM 17 Times, But Won President Polls in First Attempt (англ.). *News18* (10 сакавіка 2023). Праверана 28 кастрычніка 2023.
9. ↑  Koirala’s death sparks leadership tussle in Nepali Congress (англ.). *Hindustan Times* (16 лютага 2016). Праверана 28 кастрычніка 2023.
10. ↑  *Times, The Himalayan*. Sher Bahadur Deuba elected Nepali Congress president (англ.). *The Himalayan Times* (7 сакавіка 2016). Праверана 28 кастрычніка 2023.
11. ↑  *Sen, Sandeep*. NC senior leader Poudel defeated in Tanahun 1 (англ.). *The Himalayan Times* (10 снежня 2017). Праверана 28 кастрычніка 2023.
12. ↑  *Republica*. NC leader Paudel elected as HoR member from Tanahun-1 (англ.). *My Republica*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
13. ↑  Eight political parties to support Congress candidate in presidential election(нявызн.). *kathmandupost.com*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
14. ↑  Nepal elects new president amid political uncertainty (англ.). *AP News* (9 сакавіка 2023). Праверана 28 кастрычніка 2023.
15. ↑  *Republica*. President-elect Paudel separates himself from party responsibilities (англ.). *My Republica*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
16. ↑  President Paudel resigns as HoR member (англ.). *Khabarhub*. Праверана 28 кастрычніка 2023.
17. ↑  *Republica*. President Paudel assumes his office, resigns from the post of HoR member (англ.). *My Republica*. Праверана 28 кастрычніка 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |