recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цімафеева.

**Ні́на Уладзіміраўна Цімафеева** (руск.: Ни́на Влади́мировна Тимофе́ева; 11 чэрвеня 1935, Ленінград — 3 лістапада 2014, Іерусалім) — савецкая артыстка балета, педагог. Народная артыстка СССР (1969).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 11 чэрвеня 1935 года ў Ленінградзе.

У 1953 годзе скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча імя А. Я. Ваганавай (цяпер Акадэмія рускага балета імя А. Я. Ваганавай) па класе Н. А. Камковай. За год да выпуску дэбютавала на сцэне Ленінградскага тэатра оперы і балета імя С. М. Кірава (цяпер Марыінскі тэатр) у партыі Машы ў балеце «Шчаўкунок» П. І. Чайкоўскага.

З 1953 па 1956 год працавала ў трупе Ленінградскага тэатра оперы і балета імя С. М. Кірава, дзе спачатку выконвала невялікія сольныя партыі, а затым — Мірту ў балеце «Жызэль» А. Адана і галоўную партыю Адэты-Адыліі ў балеце «Лебядзінае возера» П. І. Чайкоўскага, пасля чаго была запрошана ў Вялікі тэатр, дзе дэбютавала ў балеце П. І. Чайкоўскага «Лебядзінае возера», выканаўшы партыю Адэты-Адыліі. Педагогам балярыны ў тэатры спачатку была Г. С. Уланава, затым Ніна перайшла да М. Ц. Сямёнавай. Гастралявала ў Фінляндыі (1958), на Кубе (1960), у ГДР (1965).

У 1980 годзе скончыла педагагічнае аддзяленне ГІТІСа па курсе М. Ц. Сямёнавай. У 1988 годзе скончыла сваю сцэнічную кар’еру, у 1989—1991 гадах працавала ў тэатры педагогам-рэпетытарам.

Была дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання (1966—1970).

У 1991 годзе разам з дачкой Надзеяй пакінула СССР і пераехала на пастаяннае жыхарства ў Іерусалім (Ізраіль), дзе займалася педагагічнай і балетмайстарскай дзейнасцю.

Памерла на 80-м годзе жыцця 3 лістапада 2014 года ў Іерусаліме.

Зноскі
------

1. 1 2  Тимофеева Нина Владимировна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Nina Timofeyeva // Find a Grave — 1996. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

Літаратура
----------

* *Чернова Н. Ю.* Тимофе́ева Нина Владимировна // Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.— М.: Советская энциклопедия, 1981. — С. 514. — 623 стр. с илл. (руск.)
* Тимофе́ева Нина Владимировна // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М. Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М. 1967. — Стб. 201. — 1136 стб. с илл. 8 л. илл. — 38 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ніна Уладзіміраўна Цімафеева

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX4963268 · ISNI: 0000 0001 1805 4013 · LCCN: no94028999 · NKC: xx026009401 · VIAF: 428481 |
Ленінгорскі раён на карце Паўднёвай Асеціі
**Ленінгорскі раён**, адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Паўднёвай Асеціі. Тэрыторыя 1011 км². Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Ленінгор.

Фізіка-геаграфічныя вобласці раёна
Раён размешчаны ва ўсходняй частцы Паўднёвай Асеціі. Рэльеф пераважна горны. Найвышэйшы пункт — гара Нарванхох (3247 м). Фізіка-геаграфічна раён падрадзяляецца на дзве буйныя цясніны і адну раўніну:

* Ксанская цясніна на ўсходзе;
* Лехурская цясніна на захадзе;
* Тырыпонская раўніна на крайнім паўднёвым захадзе раёна.

На паўднёвым захадзе раёна размешчаны самы паўднёвы населены пункт на тэрыторыі Паўднёвай Асеціі — Арчасан. На поўначы раёна, у верхняй частцы Ксанскай цясніны, размешчана Кельскае вулканічнае плато. Тут знаходзіцца шэраг азёр, буйнейшае з якіх Кялістба. На крайнім паўднёвым захадзе раёна прадстаўлены клімат сухіх субтропікаў, для астатняй тэрыторыі характэрная вышынная пояснасць. Буйнейшыя рэкі Ксані і Ляхура маюць мноства прытокаў, бяруць пачатак у гарах раёна і ўпадаюць у Куру на тэрыторыі Грузіі.

Зноскі
------

1. ↑  Перапіс ахапіў толькі Ксанскую цясніну, падкантрольную на той час Грузіі.

| ⛭Адміністрацыйны падзел Паўднёвай Асеціі |
| --- |
| Раёны | 
* Дзаўскі
* Знаурскі
* Ленінгорскі
* Цхінвальскі

 |
| Гарады | 
* Квайса
* Цхінвал

 |
**Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе** (араб. عبد الحميد الدبيبة‎‎; нар. 1958, Місурата, Каралеўства Лівія) — лівійскі палітык і бізнесмен. Быў прызначаны часовым прэм’ер-міністрам Лівіі. Шэраг СМІ называюць яго пра-эрдаганскім палітыкам, які мае блізкія адносіны з Турцыяй.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1958 годзе ў горадзе Місурата. Атрымаў ступень магістра інжынерных навук у Канадзе. Быў менеджэрам футбольнага клуба «Аль-Аль-Ітыхад» і старшынёй савета дырэктараў Лівійскай холдынгавай кампаніі па развіцці і інвестыцый (LEDCO).

У 2020 годзе Дбэйбе заснаваў рух «Лівія аль-Мустакбал» (Будучыня Лівіі).

5 лютага 2021 года быў прызначаны часовым прэм’ер-міністрам краіны на Форуме палітычнага дыялогу Лівіі. Дбэйбе балатаваўся разам з Махамедам аль-Манфі ў якасці прэзідэнта і Мусам аль-Кані і Абдалой аль-Лафі ў якасці віцэ-прэзідэнтаў. У той жа час ён сутыкнуўся з абвінавачваннямі ў спробах падкупіць некаторых дэлегатаў форума праз свайго стрыечнага брата, багатага бізнэсмэна Алі аль-Дбэйбе. Яго спіс атрымаў 39 галасоў, што на пяць больш, чым у Агілы Салех Іса і Фатхі Башагі. Апошні быў успрыняты як прыхільнік ЗША, але амерыканскі пасол адмаўляў любыя спробы паўплываць на выбарчы працэс.

15 сакавіка афіцыйна заняў пасаду прэм’ер-міністра.

У верасні 2021 года парламент прагаласаваў за вынясенне недаверу ўраду Абдэля Хаміда Дбэйбы.

10 лютага 2022 года на палітыка быў здзейснены замах. Невядомыя абстралялі яго аўтамабіль, калі Дбэйбе вяртаўся дадому. У той жа дзень Палата прадстаўнікоў прызначыла Фатхі Башагу прэм’ер-міністрам. Дбэйбе і УНА адхілілі гэтае прызначэнне.

Сям’я
-----

Жанаты. Мае шасцярых дзяцей.

Зноскі
------

1. 1 2 3  На форуме в Швейцарии избрали премьера и Президентский совет Ливии **(нявызн.)**.  ТАСС (5 лютага 2021). Праверана 23 сакавіка 2021.
2. 1 2  Profile of Libya's new executive authority heads Anadolu Agency, February 6 2021
3. ↑  UN-led Libya forum selects new interim government Al-Jazeera. February 5, 2021.
4. ↑   Abdul Hmaid al-Dabaiba: All Libyans respect Ali al-Dabaiba, and bribes are not among our morals (In Arabic) November 16, 2020.
5. ↑  BREAKING: New unified Libyan government selected by LPDF in Geneva  Zaptia, S. Libya Herald. February 5, 2021
6. ↑  *Sami Zaptia*. U.S denies attempting to influence LPDF process **(нявызн.)**. *Libya Herald* (4 лютага 2021). Праверана 5 February 2021.
7. ↑  В Ливии совершено покушение на премьер-министра
8. ↑  Libya rifts deepen as new PM named, incumbent refuses to yield **(нявызн.)**, *Reuters* (10 February 2022). Праверана 10 February 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | X |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Treccani · OpenSanctions |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Паеўскі.
**Леў Сямёнавіч Паеўскі** (1850—1919) — беларускі гісторык. Бацька мітрапаліта Мелхіседэка.

Біяграфія
---------

Скончыў Люблінскую духоўную семінарыю. Служыў святаром у прыходах Холмска-Варшаўскай, потым Гродзенскай праваслаўнай епархіі: у с. Шчытнікі Брэсцкага павета, г. Слоніме, мястэчку Каменец-Літоўскі і інш. 

Арганізатар т.зв. рухомых школ (штодзень у новай хаце), якія ў 1870—1880-я гады набылі папулярнасць сярод сялян. Удзельнік 7-га Маскоўскага (1890), 9-га Віленскага (1893) і 10-га Рыжскага (1896) археалагічных з’ездаў. 3 1903 года член Гродзенскага губернскага статыстычнага камітэта.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследаваў царкоўную гісторыю 18—19 стст. гісторыю гарадоў і мястэчак Беларусі, пытанні археалогіі. Аўтар прац, змешчаных у перыядычных царкоўных і свецкіх выданнях Гродна, Вільні, Холма, Масквы («Пра цэрквы Брэсцкай капітулы ў пачатку другой паловы 18 ст.», 1887; «Пра цэрквы старажытнай Брэсцкай епархіі, якія ўваходзілі ў склад Мельніцкага благачыння ў 1775 г.», 1892; «Старажытнае паданне аб Жыровіцах і аб цудатворным абразе Жыровіцкай божай маці», 1897; «Горад Брэст-Літоўскі і яго старажытныя храмы», 1894).

Літаратура
----------

* Чарапіца В. М. Са скарбніцы кніжных паліц (Нарысы пра аўтографы даследчыкаў гісторыі Беларусі ў канцы XIX — пачатку XX ст.). Мн. 1994.
* Паеўскі Леў Сямёнавіч // Рэлігія і царква на Беларусі : Энцыкл. давед. / Рэдкал.: Пашкоў Г.П. (гал.рэд.) і інш.; Маст. Глекаў А.А. — Мн.: БелЭн, 2001. — 365 с. — ISBN 985-11-0220-2.
Лагатып серыі
Браты Далтоны — галоўныя праціўнікі Шчасліўчыка Люка
**Шчасліўчык Люк** (англ.: Lucky Luke) — серыя коміксаў; упершыню яе апублікаваў 1947 года бельгійскі мастак Морыс дэ Бевер, ён вядомы пад псеўданімам «Моррыс». Галоўным героем комікса ёсць Шчасліўчык Люк, бясстрашны каўбой на Дзікім Захадзе; ён «страляе хутчэй ад сваёй цені». Разам з коміксамі «Прыгоды Тынтына» і «Астэрыкс і Абелікс», «Шчасліўчык Люк» ёсць адным з самых вядомых і самых прадаваных коміксаў у Еўропе, яго прыгоды перакладзена мноствам моў света, за матывамі гэтых коміксаў зфільмавана мультыплікацыйныя і мастацкія стужкі і серыялы.

Упершыню комікс «Шчасліўчык Люк» апублікавана 7 грудня 1946 на старонках бельгійскага журнала Spirou. Яго першая прыгода называлася *Arizona 1880*. За некалькі гадоў дэ Бевер пачаў супрацоўніцтва з пісьменнікам Рэне Гасіні, што стаў пісаць сцэнарыі коміксаў. Іх першай супольнай працай стала гісторыя *Des rails sur la prairie*, яе апублікавана 25 серпня 1955 ў *Spirou*. У 1967 году дэ Бевер і Гасіні памянялі выданне на французскі журнал *Pilote*.

Пасля смерці Гасіні 1977 года дэ Бевер працаваў з рознімі сцэнарыстамі. Морыс дэ Бевер памер 2001 года ў веку 77 гадоў, але два гады пазней французскі мастак Ашдэ прадоўжыў серыю коміксаў пра Шчасліўчыка Люка.

См. таксама
-----------

* Прыгоды Тынтына
* Peanuts

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Шчасліўчык Люк**
**Тэхаскі жаночы ўніверсітэт** (англ.: Texas Woman's University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Дэнтан у штаце Тэхас.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Гэта дзяржаўны ўніверсітэт сумеснага навучання жанчын і мужчын ў Дэнтане з двума дадатковымі кампусамі ў Даласе і Х’юстане, якія ў асноўным спецыялізуюцца на медыцынскіх навуках. Нягледзячы на тое, што з 1994 года ўніверсітэт з'яўляецца ўстановай з поўнасцю сумесным навучаннем жанчын і мужчын, гэта буйнейшы дзяржаўны універсітэт у Злучаных Штатах, прызначаны ў асноўным для жанчын. Універсітэт з'яўляецца часткай аднайменнай універсітэцкай сістэмы. Ён прапануе праграмы бакалаўрыяту і магістратуры па 60 напрамках навучання ў шасці акадэмічных каледжах.

Структура
---------

* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* каледж медыцынскіх навук
* Каледж медсястрынства
* Каледж прафесійнай адукацыі

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Эспірыту-Санта** (ад ісп. *Espíritu santo* — Святы Дух, часам называюць проста Санта) — найбуйнейшы востраў у складзе дзяржавы Вануату. Плошча 3955,5 км². Уваходзіць у склад архіпелага Новыя Гебрыды ў ціхаакіянскім рэгіёне Меланезія. Асноўная частка правінцыі Санма. Горад Луганвіл на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Эспірыту-Санта — другі па велічыні горад Вануату і сталіца правінцыі. Дарогі ідуць на поўнач і на захад ад Луганвіла, але большая частка вострава далёка ад невялікай дарожнай сеткі. Найвышэйшы пункт вострава — гара Табвемасана на захадзе цэнтральнай часткі вострава, яна з’яўляецца адначасова найвышэйшым пунктам усёй краіны.

Гл. таксама
-----------

* Спіс астравоў Вануату

Спасылкі
--------

* Settlement History and Landscape Use in Santo, Vanuatu
**Навабеліцкія могілкі** (**могілкі Тлушчакамбінатаўскія**, **Засожскія могілкі**) — самыя старыя могілкі, што існуюць на тэрыторыі сучаснага Гомеля. Знаходзяцца ў пачатку вуліцы Ільіча ў Навабеліцкам раёне Гомеля. Могілкі займаюць 11 гектараў, знаходзяцца на прыроднай пяшчанай дзюне, выцягнуты з поўдня на поўнач уздоўж шашы (вул. Ільіча).

Тут пахаваны многія знакавыя асобы горада: Адольф Крушэўскі — гарадскі галава, ён жа правадыр дваранства Магілёўскай губерні, Баляслаў Дзерангоўскі — знакаміты фатограф дарэвалюцыйнага Гомеля, Анісім Шчакудаў — аўтар вядомага плана горада 1910 года, Уладзімір Караткевіч — рэжысёр, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі і іншыя.

Там жа пахаваныя прадстаўнікі польскіх шляхецкіх семьяў, вайскоўцы рускай арміі перыяду Першай сусветнай вайны, размешчана брацкая магіла перыяду Вялікай Айчыннай вайны, ваенныя лётчыкі 20-х гадоў. На могілках захавалася каталіцкая капліца, а многія надмагіллі і крыжы ўяўляюць сабой творы мастацтва дарэвалюцыйных і савецкіх майстроў.

Разам з тым, некаторыя надмагільныя збудаванні, датаваныя XIX — пачаткам XX стагоддзя пашкоджаны, маюцца прыкметы пранінення ў магільныя скляпы. Некалькі элементаў старадаўніх агароджаў, крыжоў і мемарыяльных дошак, вырабленых з чорных і каляровых металаў, выкрадзены.

7 мая 2010 г. на тэрыторыі вайсковага некропаля быў адкрыты памятны знак, прысвечаны подзвігу дзесяці вязняў сакрэтнага фашысцкага канцлагеру КЦ-4 на востраве Узедам у Германіі, дзе выраблялі ракеты Фау-2. Вязням атрымалася збегчы з лагера смерці, пры гэтым яны змаглі ўгнаць нямецкі бамабардыроўшчык Heinkel He 111 на якім яны пераляцелі лінію фронта. Сярод герояў-вязняў — ураджэнец Гомеля Уладзімір Немчанка.

Галерэя
-------

* Брацкая магіла на Навабеліцкіх могілкахБрацкая магіла на Навабеліцкіх могілках
* Манумент у памяць уцёкаў групы ДзевятаеваМанумент у памяць уцёкаў групы Дзевятаева
* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. 1 2  Фотоистория самого старого гомельского кладбища
2. 1 2 3  Навабеліцкія могілкі ў Гомелі могуць стаць гісторыка-мемарыяльным месцам пахавання **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2019. Праверана 9 чэрвеня 2019.

Літаратура
----------

* Гомель. Энцыклапедычны справачнік. — Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.

Спасылкі
--------

* Фотоистория самого старого гомельского кладбища
* Навабеліцкія могілкі ў Гомелі могуць стаць гісторыка-мемарыяльным месцам пахавання Архівавана 9 чэрвеня 2019.
* Навабеліцкія (Засожскія) могілкі Гомеля Архівавана 11 снежня 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сільвановіч.
**Аляксандр Сільвановіч** (1937 — 16 мая 2007, Саўт-Рывер, Нью-Джэрсі, ЗША) — беларускі (у эміграцыі) грамадскі дзеяч.

Біяграфія
---------

Жыў у ЗША з пачатку 1950-х гадоў. Вышэйшая адукацыя. Член прэзідыуму Рады БНР, член Рады і Кансісторыі Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, супрацоўнік Беларускага інстытута навукі і мастацтва. Cустаршыня Кааліцыі ў абарону дэмакратыі і правоў чалавека ў Беларусі, лабіст дапамогі Беларусі «ў змаганні за незалежнасць і народаўладдзе». Удзельнічаў у арганізаванні і завозе ў Беларусь гуманітарнай дапамогі ахвярам Чарнобылю.
[*крыніца?*]
**Мальдыўскія астравы** — група астравоў на паўночным захадзе Індыйскага акіяна. Складаюцца з 26 атолаў, уключаюць каля 2 тыс. дробных каралавых астравоў, утвараюць два паралельныя ланцугі. Частка атолаў абкружана бар’ернымі рыфамі. Плошча 298 км², насельніцтва 298 тыс. чал. (2006). Клімат экватарыяльны мусонны. На астравах дзяржава Мальдывы.

Этымалогія
----------

Існуюць дзве версіі паходжання назвы, паводле якіх у перакладзе з зусім няроднасных моваў тапонім «Мальдывы» азначае прыблізна адно і тое ж:

* ад тамільскіх словаў maalai (гірлянда) і theevu (астравы) — гірлянда астравоў;
* ад сінгальскага Maala Divaina — каралі астравоў.

Геаграфічнае становішча
-----------------------

Мальдыўскія астравы — каралавыя ўтварэнні на вяршынях падводнага хрыбта ў паўночнай частцы Індыйскага акіяна на паўднёвым захадзе ад паўвострава Індастан. Ланцужок з 26 атолаў прасціраецца з поўначы на поўдзень на 960 км ад атола Іхавандзіполу да атола Аду Сіці. Два паралельныя ланцугі атолаў уключаюць каля 1200 дробных каралавых астравоў. Частка іх абкружана бар’ернымі рыфамі.

Прырода
-------

Адзін з 1200 каралавых астравоў
Мальдыўскія астравы сфармаваліся на вяршынях сярэдняй часткі падводнага Чагас-Лакадыўскага хрыбта. Разам з Лакадыўскімі астравамі і архіпелагам Чагас на поўначы і поўдні адпаведна, Мальдывы ўтвараюць агульны экарэгіён. Астравы каралавага паходжання, таму выключна нізінныя і роўныя: сярэдняя вышыня краіны — 1,5 метры над узроўнем мора, найбольшая — усяго 2,4 метры (на атоле Аду).

Клімат субэкватарыяльны мусонны. Сярэдняя тэмпература ўвесь год 24-28 °C. Ападкаў каля 2500 мм у год, яскрава выражанага сухога сезона няма. Рэк і ручаёў няма. Порысты вапняковы грунт не затрымлівае ваду, таму адзначаецца яе недахоп. Раслінны свет вельмі бедны, на каралавых выспачках растуць гаі какосавых пальмаў, хлебнага дрэва. Жывёльны свет: фруктовыя кажаны, чарапахі; у прыбярэжных водах — чарапахі, малюскі, кітовыя акулы.

Гл. таксама
-----------

* Праліў Восьмага Градуса
**Чарлз Арчыбальд «Арчы» Хан** (англ.: Charles Archibald "Archie" Hahn; 14 верасня 1880, Доджвіл, Вісконсін, ЗША — 21 студзеня 1955, Шарлатсвіл, Віргінія, ЗША) — амерыканскі лёгкаатлет, трохразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1904 у спрынтарскім бегу.

Арчы Хан нарадзіўся ў горадзе Доджвіл, Вісконсін 14 верасня 1880 года. У 1901 годзе ён змог усталяваць асабісты рэкорд у бегу на 100 ярдаў з вынікам 9,8 с. Праз два гады ён двойчы выйграў чэмпіянат ЗША па лёгкай атлетыцы ў забегах на 100 і 220 ярдаў. У тым жа годзе ён паступіў у Мічыганскі ўніверсітэт па спецыяльнасці права, які скончыў у 1905 годзе.

У 1904 годзе Хан прыняў удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1904 у Сент-Луісе. Ён удзельнічаў у трох дысцыплінах — бег на 60, 100 і 200 м. Ён выйграваў усе забегі, у якіх удзельнічаў, стаўшы трохразовым чэмпіёнам Гульняў, прычым у фінале бегу на 200 м ён усталяваў алімпійскі рэкорд з часам 21,6 с. Хан стаў першым лёгкаатлетам, які выйграў абедзве спрынтарскія дыстанцыі (100 і 200 м) на адной Алімпіядзе.

Пасля Гульняў Хан яшчэ раз стаў чэмпіёнам ЗША ў забегу на 220 ярдаў ў 1905 годзе і стаў пераможцам у дыстанцыі 100 м на неафіцыйных Алімпійскіх гульнях 1906 у Афінах, але Міжнароднай алімпійскі камітэт не прызнае гэту Алімпіяду і таму фармальна Хан не стаў Алімпійскім чэмпіёнам у чацвёрты раз.

Завяршыўшы спартыўную кар’еру, Хан пачаў трэніраваць універсітэцкія каманды і напісаў кнігу «Як бегаць спрынт» (англ.: How to Sprint).

Арчы Хан памёр 21 студзеня 1955 года ў Шарлатсвілі, Віргінія. За свае дасягненні ён атрымаў мянушку «Мілуокскі метэор» і быў уключаны ў Лёгкаатлетычную залу славы Мічыганскага ўніверсітэта ў 1983 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Olympedia — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922'></a>
2. 1 2  Charles Archibald Hahn // Roglo — 1997. — 8549233 экз.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652'></a>
3. ↑  Archie Hahn // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Track and Field Statistics · МАК |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | American National Biography · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com |
**Змешаная рэальнасць** (англ.: Mixed reality, MR) або **гібрыдная рэальнасць** — тэхналогія, якая з дапамогай спецыялізаваных камп’ютарных прылад робіць магчымым зліццё рэальнага і віртуальнага светаў. Змешаная рэальнасць дазваляе ствараць прынцыпова новыя ўмовы для візуалізацыі, калі фізічныя і лічбавыя аб’екты суіснуюць і ўзаемадзейнічаюць у рэальным часе.

Адрозненні змешанай (MR) рэальнасці ад віртуальнай (VR) і дапоўненай (AR) рэальнасці
------------------------------------------------------------------------------------

Многія эксперты спрабуюць увесь час удакладняць значэнне тэрмінаў і вылучаць межы пераходу ад рэальнага да віртуальнага свету. Нягледзячы на тое, што нейкіх агульных стандартаў пакуль не існуе, ўмоўна можна выкарыстоўваць наступнае раздзяленне:

* **Рэальны свет**: чалавек успрымае самастойна, без дадатковых гаджэтаў і тэхналогій.
* **Віртуальная рэальнасць (VR)**: цалкам адсякае чалавека ад рэальнага свету, для асобы існуе толькі малюнак, спраектаванае асяроддзе.
* **Дапоўненая рэальнасць (AR)**: часткова замяняе рэальны свет, на існуючы свет (па-над ім) накладваецца віртуальны малюнак. Дапоўненая рэальнасць не дае адчування рэальнага размяшчэння і ўзаемадзеяння аб’ектаў з навакольным светам.
* **Змешаная рэальнасць (MR)**: працуе аналагічна дапоўненай рэальнасці, але, у адрозненне ад яе, дазваляе бачыць узаемадзеянне рэальных і віртуальных аб’ектаў. Напрыклад, чалавек можа ацаніць, дзе пярэдні, а дзе задні план, як аб’екты размешчаны адносна адзін аднаго, ёсць кропкі судакранання рэальных і віртуальных аб’ектаў.

Выкарыстанне
------------

Змешаная рэальнасць выкарыстоўваецца ў мастацтве, індустрыі забаў і іншых галінах і сферах паўсядзённага жыцця. Напрыклад, у гандлі пры пераходзе статычных каталогаў тавараў да інтэрактыўных копій, для навучання вайскоўцаў (у тым ліку навучанне пілотаў самалетаў), у медыцыне (візуалізацыі пры аперацыях) і інш.

Літаратура
----------

* De Souza e Silva A. *Digital Cityscapes: merging digital and urban playspaces*. — New York: Peter Lang Publishing.— 2009, ISBN 978-1433105326

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая кітайская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4560202-5 · LCCN: sh2010014466 · LNB: 000314097 · Microsoft: 65889864, 206776904 |
**Фелікс (Шчасны) Юр'евіч Ільініч** ( — каля 1542) — вялікалітоўскі магнат, сын Юрыя Іванавіча Ільініча, будаўніка Мірскага замка.

Быў жанаты з Соф'яй Радзівіл, дачкой Івана Барадатага, з якой меў адзінага сына Юрыя, апошняга прадстаўніка роду Ільінічаў.

Пасля смерці бацькі ў 1527 годзе згодна тэстаменту нябожчыка яго маёмасць была падзелена паміж чатырма сынамі: Янам, Мікалаем, Станіславам і Шчаснам (Феліксам), а таксама дачкой Ядвігай. Маёнткаў Юрыя Ільініча налічвалася 40, а таксама каля двухсот двароў. Тэстамент Юрыя Ільніча — першая пісьмовая згадка пра існаванне Мірскага замка.

У тым жа 1527 годзе памірае Мікалай, а 27 мая таго ж года ў Кракаве вялікі князь літоўскі і кароль польскі Жыгімонт I Стары падпісвае грамату аб перадачы Мірскага замка трэцяму сыну Юрыя Ільініча — Станіславу. Станіслаў памер маладым і бяздзетным у 1531 годэе, быў атручаны на банкеце жонкаю свайго служкі Навіцкага. Суд прысудзіў вінаватую на спаленне, а выканаў прысуд брат нябожчыка Шчасны. Сястра Ядвіга, што была замужам за Янам Абрамовічам таксама неўзабаве памерла.

Браты Ян і Шчасны, якія засталіся адзінымі спадчыннікамі, сталі зноў спрачаюцца за маёнткі, і зноў у спрэчку ўмяшаўся кароль. Мірскі замак дастаўся Шчаснаму, а іншыя мірскія ўладанні былі аддадэены Яну. Апошні яшчэ пры жыцці бацькі быў пазбаўлены права на спадчыну, таму што «меў ад яго непрыемнасці». Тым не менш Ян здолеў заручыцца падтрымкай караля, атрымаць новыя ўладанні і нават стаў намеснікам мсціслаўскім. Ян памёр бяздзетным у 1536 годзе, адпісаўшы трэць удаданняў жонцы, астатняя маёмасць перайшла да брата Шчаснага.

Аднак і Феліксу (Шчаснаму) было наканавана кароткае жыцце. Каля 1542 года памірае спачатку ён, а неўзабаве і яго жонка Соф'я. Іх адзіны васьмігадовы сын Юрый застаўся сіратою і ўладальнікам велізарнай маёмасці, апошнім уладальнікам Мірскага замка з роду Ільінічаў.

Зноскі
------

1. ↑  Radziwiłłowie herbu Trąby — Warszawa: Archiwum Główne Akt Dawnych, Wydawnictwo DiG, 1996. — 67 с. — ISBN 83-85490-62-0<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q270'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7209884'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q9379197'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q121885404'></a>

Літаратура
----------

* Калнін В. В. Мірскі замак = The Mir Castle/В. В. Калнін;пер. На англ. мову А. І. Казека. Мастак К. У. Хацяноўскі. — 2-ое выданне. Мн.:Беларусь, 2005. — 159 с.:іл. ISBN 985-01-0589-5
* Бутэвіч А. І. Таямніцы Мірскага замка: Падарожжа па сівых мурах з Адамам Міцкевічам. Мінск: Літаратура і Мастацтва, 2011. — 2011. — 128с. ISBN 978-985-6994-61-9
**Осмуссаар** (эст.: Osmussaar) — востраў на паўночным захадзе Эстоніі. Уваходзіць у склад павета Ляэнэмаа. Агульная плошча — 4,8 км². Насельніцтва (2013 г.) — 4 чалавекі.

Геаграфія
---------

Вапняковая скала
Востраў Осмуссаар месціцца на ўсходзе Балтыйскага мора за 77 км на паўднёвы захад ад Таліна, сталіцы Эстоніі. Узнік 2 тысячы — 3 тысячы гадоў таму ў выніку разбурэння часткі мацерыковай сушы. 

Поўнач і паўночны захад сфарміраваны вапнякамі, пакрытымі друзам. Астатняя частка вострава нізкая, тут вылучаюцца забалочаныя месцы, ёсць некалькі азёр. На Осмуссаары налічваецца каля 60 валуноў. Найбольшыя з іх маюць свае назвы.

Прырода
-------

Флора Осмуссаара прадстаўлена 607 відамі сасудзістых раслін, 129 відамі імхоў, 127 відамі грыбоў. Для фаўны характэрны лісы, еўрапейскія норкі, бабры, розныя земнаводныя, шматлікія птушкі. На ўзбярэжжы спыняюцца цюлені.

У 1996 г. для аховы навукова каштоўных геалагічных аб'ектаў і прыродных супольнасцей быў створаны ландшафтны запаведнік. Ён займае плошчу 486,6 га і ахоплівае некаторыя водныя аб'екты.

Гісторыя
--------

Востраў вядомы з пісьмовых крыніц з 1250 г. Яго асноўнае насельніцтва складалі шведы, якія займаліся рыбалоўствам, сельскай гаспадаркай і паляваннем на цюленяў. На шведскай мове ён называўся **Одэнсгольм** (*Odensholm*) у гонар бога Одзіна. Згодна паданню, тут існаваў валун Одзіна з паглыбленнем, падобным на чалавечую ступню. Напярэдадні 1939 г. насельніцтва налічвала 125 чалавек. 12 чэрвеня 1940 г. тубыльцы былі вымушаны пакінуць востраў. Ён быў пераўтвораны чырвонаармейцамі ў ваеннае ўмацаванне. Захаваўся мемарыял савецкім салдатам, загінулым пры абароне Осмуссаара ў 1941 г. 

У нашы дні Осмуссаар насяляе 1 эстонская сям'я, што займаецца жывёлагадоўляй. Дзейнічае маяк. Востраў адкрыты для наведвання турыстамі.

* МаякМаяк
* Капліца XIX ст.Капліца XIX ст.
* Руіны хутара шведскай сям'і МарксРуіны хутара шведскай сям'і Маркс

Спасылкі
--------

* Odensholm en pärla i Östersjön
* Northwest Estonian Klint
* Osmussaar hiking trail
* Osmussaare Landscape Reserve
«**Тэхнадром імя І. П. Кулібіна**» (рас. «*Технодром имени И. П. Кулибина*») — расійская навукова-папулярная тэлепраграма, якая выходзіла з 1992 па 2008 год. Вядучымі праграмы ў 1992—1993 гадах былі журналісты Мікалай Рыбакоў і Андрэй Самохін. Пасля 1993 года вядучым быў Андрэй Самохін. Асобныя сюжэты здымалі журналісты Аляксандр Філатаў (раней прымаў актыўны ўдзел у вытворчасці праграмы Гэта вы можаце), Алена Чарнова, Сяргей Бура, Віталь Собалеў. У 2005—2008 гадах аўтарскую рубрыку ў перадачы вёў расейскі матэматык, пісьменнік і вынаходнік Сяргей Федзін[ru] .

Аб перадачы
-----------

Перадача развівала фармат публічнай дэманстрацыі айчынных вынаходнікаў, раней рэалізаваны ў перадачы «*Гэта вы можаце*» і папулярызавала вынаходніцкую дзейнасць (што падкрэсліваецца назвай, якая з'явілася ў гонар расійскага механіка-самавучкі і вынаходніка І. П. Кулібіна). Асноўны акцэнт у перадачы рабіўся на арыгінальнасць ідэі і яе практычнай значнасці. Адметнай рысай з'яўлялася тое, што ў перадачы аўтары наўмысна пазбягалі замежных слоў у тэкстах, знаходзячы ім замену ў рускай мове, часта выкарыстоўвалі прыказкі і прымаўкі. Асобныя сюжэты і рубрыкі здымаліся ў гумарыстычным ключы. У якасці акцёраў у іх удзельнічалі вядучыя і рэжысёры праграмы, тэхнічныя работнікі здымачнай групы і студэнты тэатральных ВНУ. 

Ідэя перадачы належыць журналістам Мікалаю Рыбакову і Андрэю Самохіну, іх ініцыятыву падтрымала прадюсэр і мастацкі кіраўнік Ірына Аляксандраўна Жалязова. Рэжысёрам праграмы быў Генадзь Колін, мастак заставак - архітэктар Ігар Промахаў, яму ж належыць і ідэя лагатыпа праграмы у выглядзе ровара з квадратнымі коламі. 

Кожны выпуск меў працягласць 10 хвілін і складаўся з асобных сюжэтаў працягласцю 3 хвіліны, у якіх альбо вядучы, альбо самі вынаходнікі расказвалі пра свае вынаходніцтва. У перыяд 1992-1993 гадоў перадача выходзіла два разы на тыдзень – у панядзелак і сераду. У 1993 годзе тэлеперадача была на другім месцы (пасля праграмы «Поле цудаў»[ru]) па колькасці лістоў ад тэлегледачоў, але не гледзячы на гэта была знята з эфіру. 

У 1994 годзе выпуск быў на некаторы час адноўлены на канале Расія-1 пад назвай «Навіны Тэхнадрома». Пасля працяглай паўзы выпускі ўзнавіліся ў 2005 годзе, на канале «Звязда»[ru]. Фармат перадачы істотна змяніўся: хранаметраж вырас да 26 хвілін, сюжэты сталі больш працяглымі, перадача атрымала арыгінальную камп'ютарную графіку ад мастака Івана Максімава. На тэлеканале «Звязда» перадача выходзіла па нядзелях. У 2008 годзе выпуск перадачы быў спынены ў сувязі са змяненнем фармату тэлеканала і больш не ўзнаўляўся.

Літаратура
----------

* *А. Самохин.* Памяти друга... // Техника — молодёжи : журнал. — 2006. — № 11. — С. 4. — ISSN 0320-33IX
* *А. Самохин.* «Технодром имени И. П. Кулибина»: TV в журнале - журнал на TV // Техника — молодёжи : журнал. — 2006. — № 6. — С. 3—5. — ISSN 0320-33IX
* *А. Самохин.* Инновационный бум-бум. От Кулибина до Эдисона и обратно // Техника — молодёжи : журнал. — 2007. — Август (№ 887). — С. 5—6. — ISSN 0320-33IX
**Заразіха звычайная** (*Orobanche caryophyllacea*) — від травяністых раслін сямейства Заразіхавыя (*Orobanchaceae*), распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй і Цэнтральнай Азіі, захадзе Паўночнай Афрыкі.

Апісанне
--------

Шматгадовае расліна, 20-50 см вышынёй. Сцёблы рэдка залозіста апушаны дагары. Лісце яйкападобна-ланцэтнае або ланцэтнападобнае, 2-2.5 см × 4-6 мм, голае зверху, залозіста апушана на краі і знізу. Суквецце цыліндрычнае, друзлае, малакветкавае. Чашачка 1-1.2 см, нераўнамерна 2-раздзельная; сегменты ланцэтныя, суцэльныя ці 2-лопасцевыя; долі лінейна-ланцэтныя, няроўныя, 4-8 мм, звычайна 3-жыльныя, на вяршыні доўга завостраныя. Вяночак 20-25 мм даўжынёй, буры, жаўтлява- або цёмна-чырвоны, звонку коратка залозіста-валасісты, трубка яго значна пашырана да зеву. Тычынкі прымацаваныя на адлегласці 1.5-3 мм ад аснавання трубкі венца. Песцік цёмна-чырвоны або жоўты. Каробачка прадаўгаватая, 1-1.2 см. Насенне даўгаватае, 0.4-0.5 × ≈ 0.3 мм. 2n = 38.

Распаўсюджанне
--------------

Распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй і Цэнтральнай Азіі, Паўночнай Афрыцы (Алжыр, Марока).

Ва Украіне від расце на лясных узлесках, сярод хмызнякоў, на сухіх лугах, у стэпах, на агаленнях вапняку — у Карпатах (Закарпацкая вобласць), рэдка; на Палессі (паўднёвая частка), у лесастэпе, стэпе (поўнач Мікалаеўскай і Херсонскай абласцей). Паразітуе на каранях маруны (*Galium'*).

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 92. — 160 с. — 2 350 экз.
4. 1 2 3  *Доброчаева Д. Н. Котов М. И. Прокудин Ю. Н. и др.* Определитель высших растений Украины. — К. 1987. — С. 295.  (руск.) (укр.)
5. ↑  plantsoftheworldonline.org **(нявызн.)**.  (англ.)
6. ↑  bgbm.org **(нявызн.)**.  (англ.)
7. ↑  npgsweb.ars-grin.gov **(нявызн.)**.  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · NCBI · POWO · Plantarium · The Plant List · Tropicos · WFO · WoRMS · Флора Кітая |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крук.

**Павел Крук** (нар. 3 лютага 1992) — беларускі футбаліст, абаронца.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец клуба МТЗ-РІПА, з 2010 года гуляў за мінскае «Дынама», у асноўным за дубль.

У лютым 2013 года быў аддадзены ў арэнду ў клуб «Бяроза-2010», у другой палове сезона 2013 замацаваўся ў аснове.

Па заканчэнні сезона 2013 вярнуўся ў «Дынама», але ў лютым 2014 года зноў стаў іграком «Бярозы-2010» на сезон 2014. Неўзабаве атрымаў траўму і выбыў на невызначаны тэрмін. У чэрвені 2014 года вярнуўся на поле і стаў асноўным іграком «Бярозы-2010».

У пачатку 2016 года «Бяроза-2010», пасля чаго Павел праходзіў прагляд у «Віцебску» і брэсцкім «Дынама», але ў выніку ў сакавіку стаў іграком літоўскага «Тракая». Гуляў у Літве на працягу двух гадоў, з «Тракаем» станавіўся срэбраным і бронзавым прызёрам чэмпіянату краіны.

У пачатку 2018 года паслядоўна праходзіў прагляд у «Смалявічах», мінскіх «Тарпеда» і «Промні», але ў выніку ў красавіку стаў іграком «Белшыны». У жніўні 2018 года перабраўся ў жыткавіцкі ЮАС.

У студзені 2019 года зноў апынуўся ў Літве, папоўніўшы склад дэбютанта A Лігі — клуба «Панявежыс». Стаў трывалым іграком стартавага складу, выступаў за каманду да канца сезона 2019.

У сакавіку 2020 года стаў іграком латвійскага клуба «Тукумс 2000», аднак так і згуляў за яго.

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

Дасягненні
----------

* Літва 02Сярэбраны прызёр Срэбраны прызёр чэмпіянату Літвы: 2016
* Літва 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Літвы: 2017

Зноскі
------

1. ↑  Pavel Kruk // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Защитник "Березы-2010" получил двойной перелом ноги
3. ↑  Калинин, Журавлев, Крук и Барсуков на просмотре в "Витебске"
4. ↑  Пацевич, Карницкий, Крук и Забедашвили на просмотре в брестском "Динамо"
5. ↑  Павел Крук стал третьим белорусским игроком в литовском "Тракае"
6. ↑  Павел Крук стал игроком "Белшины"
7. ↑  Белорусский защитник продолжит карьеру в литовском "Паневежисе"

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Мітрапаліт Аляксандр** (**Мікалай Іванавіч Іназемцаў**; 12.08.1889, Табольск, цяпер Цюменская вобласць, Расія — 09.02.1948) — праваслаўны царкоўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Скончыў Пецярбурскую духоўную акадэмію (1914). З 1922 г. — епіскап Люблінскі, з канца 1922 г. — Пінскі і Палескі (з 1927 г. — арцыбіскуп). Падтрымліваў набыццё аўтакефаліі Польскай праваслаўнай царквой. У 1942—1944 г. — мітрапаліт Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы. З красавіка 1944 г. — мітрапаліт (Палескі) Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы. З лета 1944 г. — у эміграцыі. Не падтрымаў рашэння беларускіх епіскапаў аб пераходзе пад амафор Рускай Зарубежнай Праваслаўнай Царквы (1946). Беларускімі палітыкамі, найперш групоўкай Міколы Абрамчыка, разглядаўся ў якасці кандыдатуры на кіраўніка БАПЦ. Загінуў у Мюнхене пры невысветленых абставінах.

Спасылкі
--------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Праваслаўная |

| ⛭Прадстаяцелі Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы |
| --- |
| 
* Мелхіседэк (Паеўскі) (1922—1931)
* Філарэт (Раменскі) (1931—1937)
* Панцялеймон (Ражноўскі) (1942—1946)
* Аляксандр (Іназемцаў) (1946—1948)
* Сергій (Ахатэнка) (1948—1971)
* Андрэй (Крыт) (1972—1983)
* Ізяслаў (Бруцкі) (1984—2007)
* Святаслаў (Логін) (з 2008)

 | Герб Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы |
**«Е-Інк-Карпарэ́йшан»** (англ.: E Ink Corporation), кампанія ў ЗША, заснаваная (1997) дзеля камерцыйнага выкарыстання навукова-тэхнічных распрацовак у галіне электронна-папяровых спосабаў візуалізацыі, зробленых у Лабараторыі мультымедый Масачусетскага інстытуту тэхналогій.

Кампанія валодае тэхналогіяй электроннага чарніла, на аснове якой радам вытворцаў выпускаюцца электронна-папяровыя дысплеі і іншыя прадукты: ЭП дысплеі «Соні», гадзіннікі «Сейка» і «Касіё», дарожная маркіроўка «Фослах» (Vossloh) і гандлёвая маркіроўка «Неалюкс» і інш.

Спасылкі
--------

* eink.com — афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 1794 7401 · Microsoft: 185848579 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Іваноў.
**Валерый Кірылавіч Іваноў** (4 студзеня 1948, Глуск — 15 кастрычніка 2020) — беларускі кампазітар, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1988), Народны артыст Рэспублікі Беларусь (1998).

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзіўся ў Глуску. Закончыў глускую сярэднюю і музычную школы, музычнае вучылішча, Беларускую кансерваторыю (1975) класа кампазіцыі дацэнта П. Падкавырава. З 1977 выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі. З 2009 прафесар у Інстытуце сучасных ведаў імя А. М. Шырокава ў Мінску.

Член Саюза кампазітараў Беларусі з 1977. Жыў у Мінску. Памёр на 73-м годзе жыцця.

Творчасць
---------

Кампазітарскую дзейнасць пачаў з лірычных песень. Найбольш вядомыя: цыкл песень-балад «Будзьце абавязку верныя»; песні «Пахне чабор», «Тапаліны звон», «Гуляць дык гуляць», «Раз ды разок…», «Ты ды я ды мы с табой», «Каханая» і інш. на вершы беларускіх паэтаў. Сярод іншых твораў вакальна-сімфанічная паэма «Элегія аб чацвёртай бярозе» на вершы М. Танка (1976), 2 сімфоніі (1974, 1980), сімфанічная паэма «Прысвячэнне старому гораду» (1979), 2 канцэрты ў т.л. для трубы з аркестрам (1992); цыкл музычных карцін «Зямля бацькоў» (1977—1981); драматычная паэма «Сымон-музыка» для аркестра народных інструментаў (1983); п’есы для цымбальнага, у т.л. «Спеў дуброў» (1978), эстраднага аркестраў, музыка для тэатр. і радыёпастановак, кіна- і тэлефільмаў.

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

* Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1978)
* Ганаровы грамадзянін г.п. Глуск (2000)

Літаратура
----------

* Іваноў Валерый Кірылавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

Спасылкі
--------

* Іваноў Валерый Кірылавіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 130936 |
**Арыяна Грандэ-Бутэра** (англ.: Ariana Grande-Butera; нар. 26 чэрвеня 1993, Бока-Ратон, Фларыда, ЗША) — амерыканская спявачка, актрыса, аўтар песень, музычны прадзюсар, уладальніца прэміі «Грэмі».

Прафесійную кар’еру ў шоу-бізнесе Арыяна Грандэ пачала ў 2008 годзе ў брадвейскім мюзікле «13». У 2009 годзе яна атрымала ролю Кэт Валентайн у тэлевізійным серыяле «Вікторыя-пераможца» на канале Nickelodeon, потым працягнула гуляць яе ў тэлесерыяле «Сэм і Кэт», які выходзіў у 2013—2014 гадах. Арыяна таксама прымала ўдзел у запісе саўндтрэкаў і агучванні мультфільмаў (у прыватнасці, мультсерыяла «Клуб Вінкс»). У 2015 годзе яна вярнулася на тэлеэкраны з эпізадычнай роляй Соні Херфман у серыяле «Каралевы крыку».

Музычная кар’ера Арыяны пачалася ў 2011 годзе з запісу саўндтрэку да серыяла «Вікторыя-пераможца». У тым жа годзе яна заключыла кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Republic Records. У 2013 годзе ў яе выйшаў дэбютны альбом Yours Truly, які дэбютаваў на першым месцы ў амерыканскім чарце Billboard 200. Песня The Way з гэтага альбома займала ўпэўненыя пазіцыі ў першай дзясятцы чарта Billboard Hot 100, яе станоўча сустрэлі музычныя крытыкі.

Наступны альбом Арыяны Грандэ, My Everything (2014), таксама дэбютаваў на першай пазіцыі ў амерыканскім чарце. Альбом меў сусветны поспех дзякуючы хітам «Problem», «Break Free», «Bang Bang» і «Love Me Harder». З некалькімі песнямі з яго спявачка 34 тыдні бесперапынна знаходзілася ў першай дзясятцы амерыканскага чарта Billboard Hot 100. У 2015 годзе яна адправілася ў сусветны тур у падтрымку гэтага альбома, азагалоўлены The Honeymoon Tour.

У 2016 годзе Арыяна выпусціла альбом Dangerous Woman (2016, 2-е месца ў ЗША), кліп на сінгл «Side To Side» з дадзенага альбома мае больш за мільярд праглядаў на YouTube. У наступным годзе спявачка адправілася ў сусветнае турнэ Dangerous Woman Tour. 22 траўня 2017 года на канцэрце Арыяны ў Манчэстэры адбыўся тэракт. Грандэ прыпыніла тур і зладзіла дабрачынны канцэрт, каб сабраць грошы для пацярпелых у тэракце.

Наступны альбом — Sweetener — выйшаў у 2018 годзе і заняў 1-е месца ў ЗША. Альбом быў прызнаны Амерыканскай акадэміяй гуказапісу найлепшым поп-альбомам 2018 года. Праз некалькі месяцаў пасля рэлізу альбома Sweetener, Арыяна Грандэ выпусціла альбом Thank U, Next (2019), які таксама заняў першы радок амерыканскага чарта Billboard 200. Альбом паўтарыў рэкорд гурта The Beatles: тры сінглы з Thank U, Next («7 Rings»), «Break Up With Your Girlfriend, I’m Bored» і «Thank U, Next») занялі першыя тры пазіцыі чарта Billboard Hot 100 адначасова. Песні Арыяны Грандэ часта б’юць рэкорды на стрымінг-сэрвісе Spotify. 18 сакавіка 2019 спявачка адправілася ў сусветнае турнэ Sweetener World Tour у падтрымку альбомаў Sweetener і Thank U Next.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 7 сакавіка 2011.
2. ↑  Ariana Grande // Internet Broadway Database — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964'></a>
3. ↑  Ariana Grande // Nederlandse Top 40 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1366358'></a>
**Асо́біна** (трансліт.: *Asobina*, руск.: Особино) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

Побач размешчана радовішча суглінкаў (распрацоўваецца малым прадпрыемствам «Макаўе»).

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 18 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 5 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель), 22 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

На поўначы меліярацыйны канал.

Транспартная сетка
------------------

На шаше Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад (па абодва бакі шашы), да цэнтра якой з усходу далучаецца ледзь выгнутая вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска ў Рудзянецкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні. Па перапісу 1897 года размяшчаліся хлебазапасны магазін і вятрак. У 1909 годзе 1090 дзесяцін зямлі, млын.

У 1926 годзе дзейнічалі паштовае аддзяленне, школа.

З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Асобінскага сельсавета Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі.

У 1929 годзе 37 габрэйскіх сем'яў з Уваравіч перасяліліся ва ўрочышча Асобіна, дзе для іх было вылучана 305 га землі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Бранявік», працавалі артэлі па здабычы торфу і вятрак. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 12 двароў. У баях каля вёскі загінулі 8 савецкіх салдатаў (пахаваны ў брацкай магіле на могілках). На фронце загінулі 36 жыхароў вёскі. У 1959 годзе. Цэнтр міжгаспадарчага аб'яднання «Асобіна».

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 61 гаспадарка, 131 жыхар.

### Дынаміка

* 1897 год — 61 двор, 604 жыхары (паводле перапісу).
* 1909 год — 96 двароў, 653 жыхары.
* 1940 год — 110 двароў.
* 1959 год — 466 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 61 гаспадарка, 131 жыхар.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Леанід Пятровіч Смаляк (1923—1995) — вучоны ў галіне геабатанікі, доктар біялагічных навук.
* Мікалай Ісакавіч Туранкоў (нар. 8.8.1922) — вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар біялагічных навук, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1976 года.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — С. 120. — 583 с. іл. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

| ⛭**Камунараўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Камунар |  |
| Пасёлкі | Зімнік ·  Красін ·  Макаўе ·  Ніва ·  Падсямёнаўка ·  Северны ·  Цёмны Восаў |
| Вёскі | Асобіна ·  Блюдніца |
Не блытаць з Віктарам Шэйманам — дзяржаўным дзеячам БССР.

**Віктар Шэйнман** — піянер у галіне робататэхнікі.

Біяграфія
---------

Ён з’яўляецца выпускніком сярэдняй школы Новы Лінкальн у Нью-Ёрку, якая цяпер не існуе. У канцы 1950-х і на працягу адукацыі ў сярэдняй школе, Шэйнман спраектаваў машыну, якая пераўтварала прамову ў тэкст, як праект для навуковага кірмаша. У 1969 годзе ў час навучання ў Стэнфардскім універсітэце, Шэйнман вынайшаў Стэнфардскую руку, цалкам электрычны, 6-восевы шарнірны робат, прызначаны для ажыццяўлення рашэння зваротнай задачы аб палажэнні рукі ў замкнёнай форме. Гэта дазволіла робату дакладна прытрымлівацца адвольных траекторый у прасторы пад камп’ютарным кіраваннем і пашырыла магчымасць выкарыстання робата для больш складаных прыкладанняў, такіх як зборка і дугавая зварка.

У 1973 годзе Шэйнман заснаваў Vicarm Inc. для вытвочасці яго рабатызаваных рук. У 1977 годзе Віктар Шэйнман прадаў сваі напрацоўкі Джорджу Дэвалу, які распрацаваў сістэму, што атрымала назву Unimate (Юнімэйт), і пры падтрымцы «General Motors» стала базай для робата, вядомага як Programmable Universal Mashine for Assembly (PUMA).

Віктар Шэйнман кароткі час працаваў у якасці генеральнага менэджэра падраздзялення Unimate на заходнім пабярэжжы, пакуль не перайшоў у Automatix у якасці сузаснавальніка і віцэ-прэзідэнта ў 1980 годзе. У Automatix Шэйнман распрацоўваў RobotWorld, сістэму ўзаемадзеяння дробных модуляў, падвешаных на 2-D лінейны рухавік. Прадукт лініі быў пазней прададзены японскай кампаніі Yaskawa.

19 красавіка 2002 года General Motors Controls, Robotics and Welding (CRW) ахвяравала арыгінальны прататып робата PUMA у Смітсанаўскі інстытут.

Сення Шэйнман працягвае кансультацыі і з'яўляецца запрошаным прафесарам у Стэнфардскім універсітэце на факультэце машынабудавання.

Яго пляменнік джазавы скрыпач Джэні Шэйнман.

Зноскі
------

1. ↑  Scheinman Victor // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 15 лістапада 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
3. ↑  url= Scanned image of the Stanford Arm
4. ↑  Stanford Arm history
5. ↑   Архівавана 12 мая 2013.
6. ↑  Yaskawa RobotWorld page Архівавана 20 сакавіка 2006.
7. ↑  Robotics Online

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: no2014161394 · VIAF: 311786769 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цярэшчанка.
**Віктар Іванавіч Цярэшчанка** — беларускі палітык, кандыдат эканамічных навук, кандыдат на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на выбарах 2010 года.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 30 студзеня 1950 года ў вёсцы Дубраўка Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці ў сялянскай сям'і. Беларус. Беспартыйны. Жанаты, выхоўвае трох дачок.

У 1975 годзе Скончыў эканамічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Навучаўся ў Міжнародным інстытуце менеджменту (Кіеў, Украіна), Дэлавэрскім універсітэце (ЗША). У 1990 годзе атрымаў навуковую ступень МВА — Master of Business Аdministration in International Business Activities. Працаваў слесарам, фрэзэроўшчыкам, інжынерам, кіраўніком.

1992—2004 — генеральны дырэктар СТАА «Міжнародны інстытут менеджменту «МІМ-Беларусь»».

1993—2004 — старшыня Беларускага грамадскага аб'яднання «Народная дыпламатыя».

1994—2000 — старшыня Беларускай народнай партыі. Вылучаўся ў кандыдаты на выбарах прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ў 1994 годзе.

Жнівень-верасень 1994 — начальнік упраўлення па справах тэрыторый Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання.

2001 — вылучаўся ў кандыдаты на выбарах прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

2004—2005 — кіраўнік прадстаўніцтва аўтаномнай некамерцыйнай міжнароднай арганізацыі «Выканкам Рады славянскіх народаў Беларусі, Расіі, Украіны» ў Рэспубліцы Беларусь.

Працуе Старшынёй Рады «Асацыяцыя малога і сярэдняга прадпрымальніцтва».

Аўтар больш 70 навуковых і дзяржаўных работ па праблеме развіцця Беларусі. Удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

Зноскі
------

1. ↑  Новый кандидат в президенты - Виктор Терещенко Архівавана 28 лістапада 2010.
2. 1 2  Виктор Терещенко: моя кандидатура — самая подготовленная после Лукашенко Архівавана 24 лютага 2019. (руск.)

| ⛭Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі на выбарах 2010 года |
| --- |
| 
* Дзмітрый Вус
* Рыгор Кастусёў
* Аляксандр Лукашэнка
* Аляксей Міхалевіч
* Уладзімір Някляеў
* Яраслаў Раманчук
* Віталь Рымашэўскі
* Андрэй Саннікаў
* Мікалай Статкевіч
* Віктар Цярэшчанка

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n2013046870 · VIAF: 305022370 |