**«Куінз Парк Рэйнджэрс»** (англ.: Queens Park Rangers) — англійскі футбольны клуб, які базуецца ў заходняй частцы Лондана. «Куінз Парк Рэйнджэрс» таксама шырока вядомы па скарочанай назве КПР. Іх таксама называюць «Рэйнджэрс» і «Гупс» (англ.: hoops — «абручы», з-за папярочных бела-блакітных палосаў іх асноўнай традыцыйнай формы). На працягу многіх гадоў клуб гуляў хатнія матчы на розных стадыёнах, перш чым атрымаў у сваё карыстанне «Лофтус Роўд» у 1917 годзе. У сезонах 1931/32 і пазней у 1962/63 каманда таксама гуляла на стадыёне «Уайт Сіці», каб прыцягнуць большую колькасць заўзятараў. Дзякуючы сваёй блізкасці да іншых клубаў на захадзе Лондана, КПР падтрымліваюць даўнюю канкурэнцыю з некалькімі іншымі клубамі ў гэтым раёне. Найбольш прыкметнымі з іх з’яўляюцца «Чэлсі», «Фулхэм» і «Брэнтфард», з якімі яны маюць супрацьстаянне вядомае як Дэрбі заходняга Лондана. Клуб і яго заўзятары падтрымліваюць даўняе суперніцтва з клубам «Уотфард», нягледзячы на тое, што ў апошні час яно стала менш прыкметным.

Гісторыя
--------

### Канец XIX стагоддзя

Футбольны клуб быў утвораны ў 1882 годзе, калі каманда, вядомая як «Сент-Джудз» была аб’яднаная з «Крайстчэрч Рэйнджэрс». Новы клуб атрымаў назву «Куінз Парк Рэйнджэрс» альбо больш вядомую ў скарачэнні КПР, паколькі большасць ігракоў жылі ў Куінз-Парку на паўночным захадзе Лондана. У 1889 годзе КПР стаў прафесійным клубам.

### Першая палова XX стагоддзя

З 1920 года каманда пачала выступаць у Трэцім дывізіёне і толькі ў сезоне 1947/48 КПР, пад кіраўніцтвам Дэйва Меньёлы, нарэшце перамог турнір і атрымаў падвышэнне ў класе. Наступныя чатыры сезоны клуб правёў у Другім дывізіёне, адкуль вылецеў па выніках сезона 1951/52. Прыкладна ў гэты час у каманду, з «Лідс Юнайтэд», перайшоў Тоні Інгем, пасля ўсталяваўшы рэкорд клубу, згуляўшы за яго 519 матчаў.

### Другая палова XX стагоддзя

Перад пачаткам сезона 1959/60 у клуб на пасаду старэйшага трэнера прыйшоў Алек Сток. Сток і Джым Грэгары, які пасля стаў старшынёй КПР, у сярэдзіне 1960-х цалкам перабудавалі працу клубу, а таксама стадыён і яго наваколлі.

У сезоне 1966/67 КПР выйграў чэмпіянат у трэцім дывізіёне. У тым жа сезоне КПР стаў першым у гісторыі клубам, з трэцяга дывізіёна, якія здолеў узяць Кубак Футбольнай лігі, абыграўшы 4 сакавіка 1967 года «Вест Бромвіч Альбіён» з лікам 3:2. Праз 40 гадоў гэты трафей па-ранейшаму застаецца найвышэйшым дасягненнем у гісторыі клубу. Матч гэты ўвайшоў у гісторыю таксама і тым, што гэта быў першы фінал Кубка Футбольнай лігі, які быў згуляны на легендарным стадыёне «Уэмблі». У 1968 годзе КПР упершыню ў сваёй гісторыі выйшаў у Першы дывізіён, але толькі на год: наступныя чатыры сезоны клуб зноў праводзіў у другім. У пачатку сезона 1969/70 у каманду, з «Тотэнхэма Хотспура» перайшоў Тэры Венейблс. У той жа час сышоў, у «Манчэстэр Сіці», ранейшы лідар клубу Родні Марш, але неўзабаве ў клуб былі запрошаны новыя зоркі, як Філ Паркс, Дон Гівенс, Дэйв Томас і Стэнлі Боўлс. Побач з імі ў поўную сілу зайгралі і дамарослыя ігракі, як Дэйв Клемент, Ен Гілард, Мік Ліч і Джэры Фрэнсіс.

У 1974 годзе ў клуб прыйшоў новы менеджар Дэйв Секстан. Пад яго кіраўніцтвам клуб у сезоне 1975/76 заняў у Першым дывізіёне 2 месца, да чэмпіёнства не дабраўшы толькі адзін пункт. Пяць ігракоў гэтай зорнай каманды гулялі ў зборнай Англіі, а практычна ўсе астатнія ўключаліся ў зборныя Ірландыі, Паўночнай Ірландыі, Шатландыі, Уэльса. У канцы 1970-х гадоў КПР дэбютаваў у Кубку УЕФА, дайшоўшы да чвэрцьфіналу і прайграўшы грэчаскаму клубу AEK па пенальці. Пасля сыходу Секстана ў 1977 годзе клуб зайграў горш і ў 1979 годзе вярнуўся ў Другі дывізіён.

Тытулы
------

* **Уладальнік Кубка лігі**: 1967

Вядомыя ігракі
--------------

У 2008 годзе сярод заўзятараў было праведзена галасаванне на найлепшых адзінаццаць ігракоў клуба за ўсю гісторыю існавання каманды. У спіс увайшлі:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Англія Філ Паркс
* Англія Дэйв Клемент
* Паўночная Ірландыя Элан Мак-Доналд
* Англія Пол Паркер
 |  | * Англія Ен Гілард
* Англія Трэвар Сінклер
* Англія Стэн Боўлс
* Англія Геры Фрэнсіс
 |  | * Англія Дэйв Томас
* Англія Лес Фердынанд
* Англія Родні Марш
 |

Зноскі
------

1. ↑  Simon Inglis: «Football Grounds of Britain», стар. 305-6. ISBN 0-00-218426-5
2. ↑  Alec Stock Obituary. QueensParkRangersFC.com

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Куінз Парк Рэйнджэрс
* Афіцыйны сайт Архівавана 2 снежня 2008. (англ.)
* QPR Report Messageboard (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Тэматычныя сайты | FootballDatabase.eu · Soccerway · Transfermarkt |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 152697099 |

| ⛭Чэмпіёншып Англійскай футбольнай лігі |
| --- |
| Сезон 2023/24 | 
* Бірмінгем Сіці
* Блэкберн Роверс
* Брысталь Сіці
* Вест Бромвіч Альбіён
* Іпсвіч Таўн
* Кардыф Сіці
* Ковентры Сіці
* Куінз Парк Рэйнджэрс
* Лестэр Сіці
* Лідс Юнайтэд
* Мідлсбра
* Мілуал
* Норвіч Сіці
* Плімут Аргайл
* Прэстан Норт Энд
* Ротэрэм Юнайтэд
* Сандэрленд
* Саўтгемптан
* Сток Сіці
* Суонсі Сіці
* Уотфард
* Хадэрсфілд Таўн
* Хал Сіці
* Шэфілд Уэнсдэй

 |
| Былыя ўдзельнікі | 
* Астан Віла
* Барнслі
* Бернлі
* Бертан Альбіён
* Блэкпул
* Болтан Уондэрэрс
* Борнмут
* Брайтан энд Хоўв Альбіён
* Брэнтфард
* Вест Хэм Юнайтэд
* Вулверхэмптан Уондэрэрс
* Данкастэр Роверс
* Джылінгем
* Дэрбі Каўнці
* Ёвіл Таўн
* Колчэстэр Юнайтэд
* Кру Александра
* Крыстал Пэлас
* Лутан Таўн
* МК Донс
* Нотынгем Форэст
* Ньюкасл Юнайтэд
* Пітэрбора Юнайтэд
* Портсмут
* Рэдынг
* Саўтэнд Юнайтэд
* Скантарп Юнайтэд
* Уіган Атлетык
* Уікам Уондэрэрс
* Фулхэм
* Чарльтан Атлетык
* Шэфілд Юнайтэд

 |
| Турніры | 
* Кубак Англіі
* Кубак Англійскай футбольнай лігі
* Плэй-оф

 |
| Сезоны | 
* 2004/05
* 2005/06
* 2006/07
* 2007/08
* 2008/09
* 2009/10
* 2010/11
* 2011/12
* 2012/13
* 2013/14
* 2014/15
* 2015/16
* 2016/17
* 2017/18
* 2018/19
* 2019/20
* 2020/21
* 2021/22
* 2022/23
* 2023/24

 |
| Перспектывы | 
* Выхад у Прэм’ер-лігу
* Выбыванне ў Лігу 1

 |

| ⛭Англійская Прэм’ер-ліга |
| --- |
| Сезоны | 
* 1991/92
* 1992/93
* 1993/94
* 1994/95
* 1995/96
* 1996/97
* 1997/98
* 1998/99
* 1999/2000
* 2000/01
* 2001/02
* 2002/03
* 2003/04
* 2004/05
* 2005/06
* 2006/07
* 2007/08
* 2008/09
* 2009/10
* 2010/11
* 2011/12
* 2012/13
* 2013/14
* 2014/15
* 2015/16
* 2016/17
* 2017/18
* 2018/19
* 2019/20
* 2020/21
* 2021/22
* 2022/23
* 2023/24

 |
| Клубы | 

|  |  |
| --- | --- |
| 2023/24 | 
* Арсенал
* Астан Віла
* Бернлі
* Борнмут
* Брайтан энд Хоўв Альбіён
* Брэнтфард
* Вест Хэм Юнайтэд
* Вулверхэмптан Уондэрэрс
* Крыстал Пэлас
* Ліверпул
* Лутан Таўн
* Манчэстэр Сіці
* Манчэстэр Юнайтэд
* Нотынгем Форэст
* Ньюкасл Юнайтэд
* Тотэнхэм Хотспур
* Фулхэм
* Чэлсі
* Шэфілд Юнайтэд
* Эвертан

 |
| Былыя | 
* Барнслі
* Бірмінгем Сіці
* Блэкберн Роверс
* Блэкпул
* Болтан Уондэрэрс
* Брэдфард Сіці
* Вест Бромвіч Альбіён
* Дэрбі Каўнці
* Іпсвіч Таўн
* Кардыф Сіці
* Ковентры Сіці
* КПР
* Лестэр Сіці
* Лідс Юнайтэд
* Мідлсбра
* Норвіч Сіці
* Олдэм Атлетык
* Портсмут
* Рэдынг
* Сандэрленд
* Саўтгемптан
* Сток Сіці
* Суіндан Таўн
* Суонсі Сіці
* Уіган Атлетык
* Уімблдан
* Уотфард
* Хадэрсфілд Таўн
* Хал Сіці
* Чарльтан Атлетык
* Шэфілд Уэнсдэй

 |

 |
| Спісы | 
* Пераможцы

 |
| Спадарожныя спаборніцтвы | 
* Кубак Англіі
* Кубак лігі
* Суперкубак Англіі
* Ліга чэмпіёнаў УЕФА
* Ліга Еўропы УЕФА

 |

| ⛭Клубы-заснавальнікі Прэм’ер-лігі, сезон 1992/93 |
| --- |
| Арсенал ·  Астан Віла ·  Блэкберн Роверс ·  Іпсвіч Таўн ·  Ковентры Сіці ·  Крыстал Пэлас ·  Куінз Парк Рэйнджэрс ·  Ліверпул ·  Лідс Юнайтэд ·  Манчэстэр Сіці ·  Манчэстэр Юнайтэд ·  Мідлсбра ·  Норвіч Сіці ·  Нотынгем Форэст ·  Олдэм Атлетык ·  Саўтгемптан ·  Тотэнхэм Хотспур ·  Уімблдан ·  Чэлсі ·  Шэфілд Юнайтэд ·  Шэфілд Уэнсдэй ·  Эвертан |