**Юзаф Сцыпіён (Сцыпіё дэль Кампа)** (? — да 9 чэрвеня 1743) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Староста лідскі (1720—1743), маршалак надворны літоўскі (1739—1743).

Біяграфія
---------

Паходзіў з роду Сцыпіёнаў уласнага герба, адзіны дасцігшы паўналецця сын Яна Сцыпіёна, смаленскага кашталяна, і Тэрэзы Юзафовіч-Глябіцкай.

Ян Сцыпіён рана пачаў далучаць сына да адказных спраў. У 1717 годзе той быў абраны дэпутатам Трыбунала ВКЛ. У 1720 годзе бацька перадаў Юзафу Лідскае староства. Як мага раней Ян Сцыпіён імкнуўся вылучыць адзінаму сыну асобнае ўладанне. У 1718 г. з дазволу караля Аўгуста II Моцнага ён перадаў Юзафу вёску Горні, у 1735 — Кульбакі, у 1736 — Барцяны і Пуршчы ў Лідскім павеце. Юзаф атрымаў заможны стан, адпаведны для актыўнага ўдзелу ў грамадска-палітычным жыцці. Юзаф Сцыпіён неаднаразова выбіраўся на соймы Рэчы Паспалітай ад Лідскага павета, Смаленскага ваяводства і Інфлянтаў. На соймах 1729, 1730 і 1733 Юзаф Сцыпіён спрабаваў атрымаць пасаду маршалка сойму, але безпаспяхова. Паводле аўтараў «Польскага біяграфічнага слоўніка» за кулісамі сойму Юзафа абвінавачвалі ў плябейскім паходжанні, але ніхто не адважыўся выказаць гэта адкрыта.

Некалькі разоў Юзаф Сцыпіён выконваў знешнепалітычныя місіі. Ён веў перамовы з папскім нунцыям (1724), працаваў у камісіі па справах Курляндыі (1727). Юзаф Сцыпіён не здолеў атрымаць пасаду троцкага кашталяна, чаму перашкодзіў літоўскі падканцлер Міхал Чартарыйскі. Затое ў 1739 ён стаў маршалкам надворным літоўскім, што лічылася міністэрскай пасадай.

Юзаф Сцыпіён неверагодна ўзмацніў маёмасны і дынастычны стан свайго роду. Першы раз ён ажаніўся ў 1728 з Веранікай Фірлей — дачкой каменьскага кашталяна Анджэя Фірлея. Пасля смерці ў 1730 яе брата Якуба, Вераніка стала адзіным нашчадкам усёй маёмасці Фірлеяў, якая такім чынам трапіла да Сцыпіёнаў. Ад бацькі Юзаф Сцыпіён меў Шчучынак, Балотна (Воранава), Палубнікі, Сукурчы, Горні, Кульбакі, Борці і Пуршчы ў Лідскім павеце і Канюхі ў Ваўкавыскім павеце. Пасля смерці каля 1739 жонкі Веранікі Юзафу Сцыпіёну дасталася ўся спадчына Фірлеяў ў Люблінскім і Рускім ваяводствах, у тым ліку юрыдыка ў Любліне. Дзякуючы сваім багаццям Юзаф Сцыпіён рабіў вялікія ахвяраванні кляштарам піяраў у Шчучыне і Воранаве і дамініканам у Канюхах. Ён падтрымаў сваю маці ў заснаванні ў Шчучыне канвенту сясцёр міласэрнасці ў 1742. Другой жонкай Юзафа Сцыпіёна стала ў 1740 Тэрэза Барбара Радзівіл — дачка новагародскага ваяводы Мікалая Фаўстына Радзівіла. Фактычна гэты шлюб можна разглядаць як прызнанне за Сцыпіёнамі роўнага становішча з боку магнатаў ВКЛ. У 1742 у Дрэздэне кароль Аўгуст III адзначыў Юзафа Сцыпіёна ордэнам Белага Арла — вышэйшай узнагародай у Рэчы Паспалітай.

Літаратура
----------

* *Пазднякоў В.* Сцыпіёны // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 648. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.

Спасылкі
--------

* Сцыпіёны на pawet.net


| ?Юзаф Сцыпіён — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Андрэй Сцыпіён[d] |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Сцыпіён |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Элеанора з Сухадольскіх[d] |  | Павел Казімір Сухадольскі[d] |  |
|  | Юзаф Сцыпіён |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | Тэрэза з Юзафовічаў-Глябіцкіх[d] |  | Юрый Юзафовіч-Глябіцкі[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

| ⛭Маршалкі надворныя літоўскія |
| --- |
| 
* Рыгор Осцік (1494—1500)
* Міхаіл Глінскі (1500—1506)
* Юрый Ільініч (1518—1526)
* Юрый Радзівіл (1528—1541)
* Іван Гарнастай (1542—1551)
* Астафій Валовіч (1552—1561)
* Мікалай Радзівіл Сіротка (1569—1579)
* Альбрэхт Радзівіл (1579—1586)
* Мікалай Тальваш (1586—1596)
* Крыштоф Дарагастайскі (1596—1597)
* Пётр Весялоўскі (1597—1615)
* Ян Станіслаў Сапега (1617—1621)
* Крыштоф Весялоўскі (1622—1635)
* Аляксандр Людвік Радзівіл (1635—1637)
* Казімір Леў Сапега (1637—1645)
* Антоні Ян Тышкевіч (1645—1649)
* Крыштаф Завіша (1649—1654)
* Тэадор Аляксандр Ляцкі (1654—1683)
* Юзаф Багуслаў Слушка (1683—1685)
* Ян Караль Дольскі (1685—1691)
* Аляксандр Павел Сапега (1692—1699)
* Януш Антоні Вішнявецкі (1699—1702)
* Казімір Антоні Сангушка (1702—1706)
* Юзаф Мнішак (1706—1713)
* Казімір Міхал Пац (1708—1709)
* Павел Караль Сангушка (1713—1734)
* Міхал Казімір Радзівіл (1734—1735)
* Ігнацы Завіша (1736—1738)
* Фердынанд Плятэр (1739)
* Юзаф Сцыпіён (1739—1743)
* Ігнацы Агінскі (1744—1750)
* Януш Аляксандр Сангушка (1750—1760)
* Юзаф Сангушка (1760—1768)
* Уладзіслаў Гуроўскі (1768—1781)
* Міхал Ежы Мнішак (1781—1783)
* Ігнацы Патоцкі (1783—1791)
* Станіслаў Солтан (1791—1792)
* Міхал Гелгуд (1792—1795)

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · IPSB: jozef-scipio-scipio-del-campo-scypion · Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 2023 6563 · NUKAT: n2011204972 · VIAF: 305387605 |