**Рэкс Стаўт** (англ.: Rex Stout; 1 снежня 1886 — 1975) — амерыканскі пісьменнік, аўтар дэтэктыўных раманаў, стваральнік цыклу раманаў пра Нэра Вулфа.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў горадзе Ноўблсвіл (штат Індыяна) у сям'і квакераў. Быў шостым з дзевяці дзяцей у сям'і. Хутка пасля яго нараджэння яго бацькі Джон Уолес Стаўт і Люсета Элізабэт Тодхантэр Стаўт пераехалі ў Канзас. Там будучы пісьменнік пайшоў у школу. У чатыры гады ён цалкам прачытаў Біблію, у трынаццаць зрабіўся чэмпіёнам штата па правапісе і арыфметыцы, а пасля распрацаваў унікальную праграму накаплення банкаўскіх зберажэнняў для школьнікаў, якую ўвялі ў 400 гарадах. Гэтая ідэя прынесла Стаўту 400 тысяч долараў. Пасля заканчэння школы Стаўт паступіў ва ўніверсітэт Канзаса, але хутка яго кінуў і пайшоў у ваенны флот.

У 1913 годзе Стаўт выпусціў свой першы раман «Яе забаронены рыцар» (Her Forbidden Knight), дэтэктыў. У 1914 годзе выдаў прыгодніцкі раман «Пад Андамі» (Under the Andes), у 1915 — яго працяг «Узнагарода для прынцаў» (A Prize for Princes), пасля чаго Стаўт 10 гадоў нічога не пісаў.

У 1916 годзе Стаўт ажаніўся з Фэй Кенэдзі, з якой разышоўся ў 1933 годзе і адразу ажаніўся з Полай Хофман. Яна нарадзіла яму дзвюх дачок. За гэты час Стаўт паспеў папрацаваць стайнікам, гідам-спецыялістам па індзейцах пуэбла ў Санта-Фэ, прадаўцом у кнігарні, менеджарам у гатэлі і гандляром цыгарамі ў Кліўлендзе.

У 1927 годзе Стаўт пераехаў у Парыж, дзе зноў заняўся літаратурай. У 1929 годзе ён выдаў псіхалагічны раман «Як Бог» (How Like a God), потым яшчэ тры творы ў гэтым жанры. Крытыкі пісалі пра раманы прыхільна, але сярод чытачоў яны папулярнасці не мелі. У 1930-х Стаўт вярнуўся ў ЗША. У 1934 годзе выйшаў яго першы раман пра Нэра Вулфа і яго памочніка Арчы Гудвіна (ад імя якога вядзецца аповед) «Fer-de-Lance». Усяго Стаўт напісаў пра гэтых герояў 32 раманы і 40 аповесцяў.

Кнігі Рэкса Стаўта перакладзеныя на 35 моў і выдадзеныя агульным накладам 70 млн асобнікаў. У дэтэктыўных раманах Стаўта адлюстраваныя норавы амерыканскага грамадства з 30-х да 70-х гадоў ХХ ст. і закранутыя грамадскія праблемы, такія як дыскрымінацыя, татальнае ўмяшанне ФБР у жыццё простых людзей. Нэра Вулф — адзін з самых знакамітых літаратурных дэтэктываў. Раман «Дзе Цэзар крывёю сцякаў» (Some Buried Caesar) увайшоў у спіс ста найлепшых дэтэктыўных раманаў ХХ стагоддзя паводле версіі Незалежнай асацыяцыі гандляроў дэтэктыўнай літаратуры.

Зноскі
------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. 1 2  Rex Stout // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. ↑  Indiana Authors and their Books, 1917-1966 / D. E. Thompson — Wabash College, 1974.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7958639'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54639697'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q117272481'></a>

Спасылкі
--------

* Ўотсан быў жанчынай?
* Крылаты рэвальвер

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Project Gutenberg · Internet Speculative Fiction Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Кругасвет · American National Biography · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a10953231 · BNE: XX904174 · BNF: 11925625g · CONOR: 47234915 · GND: 11879907X · ICCU: CFIV007560 · ISNI: 0000 0001 0879 2864 · LCCN: n50010846 · NDL: 00457870 · NLC: 000320353 · NKC: jn19990008296 · NLA: 35656858 · NLG: 135585 · NLP: A29132344 · NTA: 070024138 · NUKAT: n94201521 · PTBNP: 39172 · LIBRIS: 227190 · SUDOC: 027149978 · VIAF: 24608302 |

 |