recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Александровіч.
**Віктар Францавіч Александровіч** (нар. 28 жніўня 1951, в. Слабодка, Гудагайскі сельсавет, Астравецкі раён) — беларускі графік і жывапісец. Член Беларускага Саюза мастакоў (1987).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Пасля заканчэння ў 1968 годзе Астравецкай сярэдняй школы, год працаваў на мясцовай аўтабазе № 4. У 1975 скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. У 1975—1981 Выкладаў на кафедры графікі гэтага інстытута, з невялікім перапынкам на службу ў войску (1976—1977).

Працы Віктара Александровіча адзначаны шматлікімі дыпломамі на конкурсах кнігі ў Беларусі і за межамі краіны. Творы мастака знаходзяцца ў музеях беларускай сталіцы, прыватных калекцыях. У 1999 годзе адбылася персанальная выстаўка майстра на радзіме — у Астраўцы.

Творчасць
---------

Удзельнік мастацкіх выставак з 1975 года. Працаваў пераважна ў галіне станковай графікі, пазней кніжнай. Ілюстратар твораў мастацкай літаратуры. З ранніх работ — афармленне кнігі Якуба Коласа «Рыбакова хата» (1975), літаграфічная Iлюстрацыя да паэмы Янкі Купалы «Адвечная песня» серыя «Адвечная песня» па матывах паэмы Янкі Купалы (1979), літаграфічны партрэт Цёткі (1980). Выканаў афармленне (гуаш, соус, пастэль, акварэль, тэмпера) кніг «Вялікі лес» — трылогіі Барыса Сачанкі (1979—1983), «Вершы Янкі Купалы» (кніжка-мініяцюра (1980)), «РВС» Аркадзя Гайдара (1981), «Белая знічка» Алеся Савіцкага (1983), «Цяжкія часы» Чарльза Дыкенса (1983), «Станаўленне» Генрыха Далідовіча (1984), «Цыганскія песні» (1984), «Алімпіяда» Івана Пташнікава (1984), «Лес шуміць» Уладзіміра Караленкі (1984), «Кепска будзе» Францішка Багушэвіча (1985), «Сымон-музыка» Якуба Коласа (1986), «Чайкі на хвалях» Івана Чыгрынава (1988), «Міколка-паравоз» Міхася Лынькова (1989), «Параненая памяць» Івана Новікава (1990), «Людзі на балоце» (1991), «Подых навальніцы» (1991), «Завеі і снежань» (1995) — Івана Мележа, зборнік беларускіх народных казак «Ня сілай, а розумам» (1997).

Зноскі
------

1. ↑  Александрович Виктор Францевич  Архівавана 23 ліпеня 2012.

Літаратура
----------

* Александровіч Віктар — мастак-графік(недаступная спасылка) на неафіцыйным сайце Астравеччыны
**Путны баярын** (ад усходнесл. *путь* — карысць, прыбытак, маёмасць) — адміністрацыйная пасада на землях Русі ў сярэднявеччы; кіраўнік *пуці́*. У раннім сярэднявеччы путныя баяры належалі да вярхоў феадальнага грамадства.

Пасада ўваходзіла ў дварцовую сістэму кіравання, пры якой у склад двара (дварца) уваходзілі дварцовыя *пуці́* пад кіраўніцтвам путных баяраў. Існавалі такія пуці, як сакольнічы, канюшы, стольнічы, чашнічы. Да пуцёў прыпісваліся, і імі кіраваліся, пэўныя землі і вёскі.

Гл. таксама
-----------

* Панцырныя баяры
* Баяры
* Аднадворцы
* Ваколічная шляхта
* Шляхта
* Выбранцы

Літаратура
----------

* История Государства и права России: Учебник для вузов / Под ред. С. А. Чибиряева. — М. 1998. — 528 с.
**Спантаннае парушэнне электраслабай сіметрыі** — з'ява ў тэорыі электраслабага ўзаемадзеяння, якая заключаецца ў тым, што калібравальныя W± і Z-базоны, адказныя за слабае ўзаемадзеянне, становяцца масіўнымі, у той час як фатон застаецца бязмасавым.

Пасля пабудовы першага варыянта тэорыі адзінага электраслабага ўзаемадзеяння аказалася, што ў гэтай тэорыі як фатон, так і новыя калібравальныя W± і Z-базоны павінны быць бязмасавыми, што адпавядае выпадку непарушанай электраслабай сіметрыі. Аднак, у нашым свеце мы не назіраем ніякіх іншых бязмасавых базонаў, акрамя фатона і глюона. Такім чынам, калі электраслабая сіметрыя і рэалізуецца ў нашым свеце, то яна павінна быць парушаная.

У прынцыпе, масу можна было б увесці ў тэорыю «рукамі», гэта значыць дадаўшы ў лагранжыян электраслабай тэорыі складнік, які надае масу гэтым базонам. Гэта — так званае яўнае, ці прымусовае, парушэнне сіметрыі. Аднак у такой тэорыі з'яўляюцца квадратычныя ультрафіялетавыя разбежнасці. Пазбегнуць гэтага можна, калі ўвесці масу "мяккім" чынам, гэта значыць мадыфікаваўшы лагранжыян так, што маса базонаў узнікае як дынамічны эфект. Сіметрыя пры гэтым парушаецца не адкрыта, а спантанна, калі тэмпература ніжэйшая за пэўнае значэнне, а пры вышэшых шчыльнасцях энергіі яна зноў аднаўляецца.

Найбольш элегантным спосабам правесці спантаннае парушэнне сіметрыі з'яўляецца хігсаўскі механізм, прапанаваны ў 1965 годзе Пітэрам Хігсам. У гэтым варыянце спантаннае парушэнне электраслабай сіметрыі ажыццяўляецца праз увядзенне новага скалярнага поля, якое і надае масы калібравальным базонам пры ўзаемадзеянні з імі. Аднак у апошні час распрацоўваюцца і варыянты спантанага парушэння сіметрыі без увядзення хігсаўскіх палёў.

Нобелеўская прэмія па фізіцы 2008 (1/2 прэміі) была прысуджана амерыканскаму фізіку Ёіціра Намбу «За адкрыццё механізма спантанага парушэння сіметрыі ў фізіцы элементарных часціц».

Гл. таксама
-----------

* Сіметрыя
* Спантаннае парушэнне сіметрыі

Літаратура
----------

* Л. Б. Окунь, *Лептоны и кварки*, Главная редакция физико-математической литературы изд-ва «Наука», 1981 г. 304 стр.
**Мэцью Дзікман** (англ.: Matthew Dickman; нар. 1975, г. Портленд, штат Арэгон, ЗША) — амерыканскі паэт, лаўрэат American Poetry Review (2008).

Творчасць
---------

Свае першыя паэтычныя спробы М. Дзікман звязвае з імем Эн Сэкстан, паэтэсы, якой у старэйшых класах захаплялася сяброўка, у якую ён быў закаханы. Каб спадабацца дзяўчыне, Дзікман спрабаваў пераняць манеру пісьма Сэкстан. Але стасункі з дзяўчынай скончыліся новай закаханасцю, гэтым разам у паэзію. З таго часу Мэцью пачаў пісаць.

Паводле прызнання аўтара, ступень магістра ён атрымліваў цягам 7 гадоў, і з 75 % працаў яго звальнялі. Паэт і пекар, Мэцью атрымаў ступень магістра прыгожых мастацтваў у Тэхаскім універсітэце ў Остэне. Шмат падарожнічаў па Амерыцы і зноў вярнуўся ў Портленд, дзе і працуе ў краме, гатуючы піцу і бутэрброды, але спадзяецца распачаць выкладніцкую дзейнасць ва ўніверсітэце ці заняцца чым-небудзь іншым.

Вершы Мэцью Дзікмана друкаваліся ў часопісах Boston Review, The New Yorker, Clackamas Literary Review і іншых. У 2008 годзе выйшла яго першая сур'ёзная кніга паэзіі All American Poem, а раней — два зборнікі: Amigos (Q Ave Press, 2007) і Something About a Black Scarf (Azul Press, 2008).

Беларускія пераклады
--------------------

Паасобныя паэтычныя творы М. Дзікмана на беларускую пераклала Ю. Цімафеева.

Спасылкі
--------

* Непрыемнасці. Вершы


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 122199851X · ISNI: 0000 0000 4769 5779 · LCCN: no2008175092 · VIAF: 78608345 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Думаноўская.
**Любоў Фёдараўна Думаноўская** (28 студзеня 1946, Алма-Ата) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе ў 1970 г. Працавала старшым архітэктарам у Мінскпраекце, аддзела знешняга афармлення і малых архітэктурных формаў у ГалоўАПУ Мінгарвыканкама, з 1977 па 1980 г. — архітэктарам-будаўніком у ГДР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты гандлёвага цэнтра ў мікрараёне Чыжоўка, падземнага пешаходнага пераходу па вул. Валгаградскай і Ленінскім праспекце, праект забудовы вуліцы Нямігі, рэканструкцыя атэлье па зав. Ламаносава, 9 і адміністрацыйнага будынка райвыканкама Першамайскага раёна, праект будынка апорна-ўзмацняльнай станцыі (1970—1974) у Мінску, зала германа-савецкай дружбы, сталовая і інтэрнацыянальнае кафэ ў Лейпцыгу (1977—1980).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Думановская Любовь Федоровна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Пліцхаўзенская брошка** (таксама вядомая як **Пліцхаўзенскі дыск**, **Пліцхаўзенскі брактэат  (руск.) (бел.** або **Пліцхаўзенская дыскавая брошка**; ням.: Reiterscheibe von Pliezhausen) — гэта залаты дыск, упрыгожаны фігурамі, які быў знойдзены ў 1928 годзе пры раскопках у Пліцхаўзене  (руск.) (бел. у раёне Ройтлінген  (руск.) (бел. у Германіі, у магіле багатай Алеманскай жанчыны, датаванай пачаткам VII стагоддзя, і з’яўляўся пярэдняй часткай дыскавай фібулы. Гэта адзін з нямногіх артэфактаў ранняга Сярэдневякоўя  (руск.) (бел. які адлюстроўвае фігуры людзей.

Адкрыццё
--------

Прамалёўка малюнка дыска
Падчас будаўнічых работ у раёне вуліцы *Pliezhauser Alamannenstraße* адкрыліся магілы з алеманскага магільнага поля. У 1928 годзе, пры раскопках Магілы 1, у якой была пахавана багатая жанчына, была выяўлена Пліцхаўзенская конная брошка як частка пахавальнага інвентару. Дыск, зроблены з тонкай залатой пласціны, прадстаўляў сабой дэкаратыўную накладку для дыскавай фібулы з бронзавай шпількай у якасці зашпількі. Іншыя магільныя рэчы ўключалі бронзавы пярсцёнак, фрагменты бронзавага дроту і 13 жамчужын.

Пліцхаўзенская брошка экспануецца ў Дзяржаўным музеі Вюртэмберга  (англ.) (бел. ў Старым замку у Штутгарце.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Haseloff, Günther (1979). *Kunststile des Frühen Mittelalters: Völkerwanderungs- und Merowingerzeit*. Stuttgart: Württembergisches Landesmuseum.   (ням.)
* Kurt Böhner: *Die Goldscheibe von Pliezhausen*. In: Gemeinde Pliezhausen (Hrsg): *900 Jahre Pliezhausen 1092—1992 — Heimat zwischen Neckar und Schönbuch*. Gemeinde Pliezhausen, 1992.
* Böhner, Kurt; Quast, Dieter (1994). "Die merowingerzeitlichen Grabfunde von Pliezhausen, Kreis Reutlingen". *Fundberichte aus Baden-Württemberg* (Stuttgart: Landesdenkmalamt Baden-Württemberg) **19** (1): 383–419.

Спасылкі
--------

* Gemeinde Pliezhausen (арыгінал(недаступная спасылка) архіва)
**Барэады** — персанажы грэчаскіх міфаў і легенд:, сыны Барэя і Арэйфіі; уяўляліся акрыленымі.

Прымалі ўдзел у паходзе арганаўтаў, падчас якога, прыбыўшы ў фракійскі Салмідэс да цара Фінея, вызвалілі сваю сястру Клеапатру, жонку Фінея, з яе сынамі, з вязніцы, куды яна была пасаджаная мужам па напутствам другой яго жонкі. Па іншай версіі падання, яны вызвалілі самога Фінея ад гарпій, за што Фіней паведаміў арганаўтам, як мінуць Сімплегады. Паводле некаторых паданняў Барэады загінулі, пераследваючы гарпій, а па іншых паданнях былі забітыя Гераклам, на в. Тэнас, дзе паказвалі іх магільні. Казалі, што адна з калон, стаялых на гэтых магільнях, круцілася пры павеве паўночнага ветру (Барэя).

| Арганаўты, грэчаская міфалогія |
| --- |
| 
* Аўтолік
* Адмет
* Акаст
* Амфіарай
* Аргос
* Арменій
* Аскалаф
* Аталанта
* Зеф і Калаід
* Бут
* Геракл
* Гілас
* Дэўкаліён
* Кастар і Палідэўк
* Еўрыал
* Еўрыт
* Еўфем
* Ідас
* Ідмон
* Іфікл (сын Амфітрыёна)
* Іфікл (сын Фесція)
* Іфіт (сын Наўбола)
* Іфіт (сын Эўрыта)
* Кеней
* Карон
* Лаэрт
* Лінкей
* Мелеагр
* Менетый
* Мопс
* Нестар
* Аілей
* Арфей
* Пеант
* Пелей
* Перыклімен
* Паліфем
* Талай
* Тэламон
* Тэфей
* Філакцет
* Цэфей
* Эфалід
* Эхіён
* Ясон

 |
**Любоў Гудчанка** (нар. 5 сакавіка 1992) — беларуская футбалістка, паўабаронца жаночай футбольнай каманды «Дняпро Магілёў». Майстрам спорту па футболе (2009), удзельніца фінальнай часткі чэмпіянату Еўропы (2009). Выступала за юніёрскую і маладзёжную зборныя Беларусі.

Біяграфія
---------

Наведвала ў Маларыце д/с № 6, з 5 па 9 класы вучылася ў СШ № 3 г. Маларыты, затым закончыла СШ № 1.

У футболе з 1999 года, першы трэнер Аляксандр Лядзінскі. Іграла за каманды «Маларытчанка» г. Маларыта, «Жамчужына» (г. Брэст), «Бабруйчанка» (г. Бабруйск), з 2013 года ў складзе ЖФК «Надзея-Дняпро» (г. Магілёў).

Зноскі
------

1. ↑  Lyubov Gudchenko // FBref.com<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56239490'></a>
2. ↑  8 ЛЮБОВЬ ГУДЧЕНКО Архівавана 18 мая 2021.
3. ↑  Футбалістка з Маларыты

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FBref.com · soccerdonna.de (ігрок) · Soccerway · worldfootball.net (ігрок) · УЕФА |
Барэльеф п'едэстала Аляксандраўскай калоны
**Барэльеф** (фр.: bas-relief — нізкі рэльеф) — разнавіднасць скульптурнага выпуклага рэльефу, у якім малюнак выступае над плоскасцю фону не больш, чым на палову аб'ёму. Калі больш — рэльеф называецца гарэльефам (высокі рэльеф).

Барэльеф — распаўсюджаны від упрыгожвання архітэктурных збудаванняў і дэкаратыўных вырабаў усіх часоў, вядомы з эпохі палеаліту: першыя барэльефы — глыбока высечаныя або вычасаныя наскальныя малюнкі. Барэльефы таксама часта змяшчаюць на пастаментах помнікаў, на стэлах, мемарыяльных дошках, манетах, медалях і гемах.

Як частка архітэктурнага дэкору, барэльеф можа ўпрыгожваць пілоны, сцены, франтоны, фрызы, метопы, скляпенні, капітэлі.

Зноскі
------

1. ↑  *Сомов А. И.* Ваяние // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Літаратура
----------

* Барельеф // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4258426-7 |
**Барэаатлантычная падвобласць** — марская зоагеаграфічная падвобласць барэальнай вобласці; размешчана ў Паўночным паўшар'і ў ўмеранай зоне Атлантычнага акіяна.

Флора і фаўна
-------------

Межы барэаатлантычнай падвобласці звязаныя з распаўсюджваннем плыні Гальфстрым, які праходзіць у яе межах. Для яе асабліва характэрныя: з водарасцяў — бурыя (напрыклад, ламінарыя, алярыя, фукусы), чырвоныя (анфельцыя); з малюскаў — мідыі; з ракападобных — весланогія ракі (напрыклад, каланус гельгаландскі), крэветкі, лангусты, амары; з рыб — траска, пікша, сайда, камбалападобныя, сом, кефаль, султанка; з птушак — чайкі, кайра, гагаркі, чысцікі; з ластаногіх — хахлач, шэры і грэнландскі цюлені; з кітападобных — грында. У распаўсюджанні некаторых арганізмаў назіраецца акіянічны разрыў (яны сустракаюцца толькі ля ўсходніх і заходніх берагоў Атлантычнага акіяна).

Літаратура
----------

* Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Янкоўская.
**Любоў Міхайлаўна Янкоўская** (народжаная *Ковенская*, парт. псеўданім *Уладка*; 14 сакавіка 1901, г. Беласток — 18 лістапада 1978) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

Біяграфія
---------

Член Кампартыі Польшчы з 1921 года. З 1922 года на падпольнай працы ў Заходняй Беларусі: сакратар Беластоцкага акруговага камітэту, Цэнтральнага жанаддзелу КПЗБ, Часовага сакратарыяту ЦК КПЗБ. Па працэсу 133-х прыгаворана да 7 гадоў турмы. З 1930 года ў СССР, у Выканкаме Прафінтэрна. З 1934 года зноў на падпольнай працы ў Заходняй Беларусі, член і кіраўнік Краявога сакратарыята ЦК КПЗБ (1935, 1937).

У 1935 годзе ўзначальвала Камісію па вывучэнні Заходняй Беларусі пры АН БССР. На II з’ездзе КПЗБ (1935) абрана членам ЦК. З 1937 года ў СССР. З 1945 года ў ПНР, намеснік старшыні Цэнтральнай камісіі партыйнага кантролю ПАРП (да 1957 года).

Зноскі
------

1. 1 2 3  Янковская Любовь Михайловна // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 717-718. — 737 с.
**Дом Саветаў** — будынак у горадзе Баранавічы Брэсцкай вобласці, размешчаны па Савецкай вуліцы, 79. Пабудаваны ў 1978 годзе па праекце архітэктара Л. Макарэвіча. У будынку размешчаны Баранавіцкі раённы выканаўчы камітэт, раней таксама размяшчаўся гарадскі выканаўчы камітэт.

Архітэктура
-----------

Г-падобная ў плане кампазіцыя складаецца з асноўнага 6-павярховага прамавугольнага ў плане цаглянага са зборна-маналітным каркасам будынка і злучанай з ім па першым паверсе крытай пераходнай галерэяй прамавугольнай у плане залы пасяджэнняў (на 395 месцаў). Службовыя памяшканні размешчаны абапал калідораў, што адыходзяць у 2 бакі ад лесвічна-ліфтавага хола. Галоўны ўваход акцэнтаваны асіметрычна размешчаным вынасным аб’ёмам лесвічна-ліфтавога вузла. Пластыка галоўнага фасада ствараецца мерным рытмам пілонаў на вышыню 2—6-га паверхаў, злучаных паміж сабой міжпаверхавымі прасценкамі. Фасады апрацаваны тынкоўкай светлага колеру. У аддзелцы інтэр’ераў выкарыстаны гіпсабетонныя пліткі, тэразітавы тынк і іншыя матэрыялы.

Разам з іншымі будынкамі фарміруе адміністрацыйна-грамадскі цэнтр горада па вуліцы Савецкай.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Л. В. Макарэвіч.* Баранавіцкі Дом Саветаў // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. А капэла — Габелен. — 727 с. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* *Л. В. Макарэвіч.* Баранавіцкі Дом Саветаў // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. А капэла — Габелен. — 727 с. — 10 000 экз.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пакаташкін.
**Любоў Міхайлаўна Пакаташкіна** (нар. 18 кастрычніка 1936, Мінск) — беларускі мастак-графік. Член Саюза мастакоў СССР.

Біяграфія
---------

У 1960 годзе скончыла Мінскае мастацкае вучылішча, з дыпломнай працай «Вясновы вецер». З 1960 года брала ўдзел у выстаўках рэспубліканскага і ўсесаюзнага узроўняў.

Творчасць
---------

Працуе ў галіне станкавай графікі, у асноўным у тэхніцы лінагравюры, тэмперы, афорта.

Асноўныя творы, напісаныя ў суаўтарстве з Яўгенам Пакаташкіным — графічныя лісты, прысвечаныя абароне Брэсцкай крэпасці: «Памром, але не здадзімся», «У напад», «Глыток вады» (1961). Імі створаны таксама індустрыяльная серыя «Светлагорск. Разгрузіць хлеў» (1962); лісты «Станцыя Навабеліца», «Пагрузка кантэйнераў» (1963), «Верталёты», «У дождж. Аэрадром» (1964), «Аэрапорт» (1967).

Сям’я
-----

Была ў шлюбе з беларускім мастаком-графікам Яўгенам Пакаташкіным.

Зноскі
------

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Масквін.
**Іван Міхайлавіч Масквін** (18 чэрвеня 1874, Масква — 16 лютага 1946, Масква) — савецкі акцёр, Народны артыст СССР (1936).

Біяграфія
---------

Скончыў Музычна-драматычнае вучылішча Маскоўскага філарманічнага таварыства (1896). 3 1896 года ў Яраслаўскім тэатры, тэатры Корша ў Маскве. 3 1898 года ў Маскоўскім Мастацкім тэатры (з 1943 дырэктар).

Творчасць Масквіна вызначалася мастацтвам пераўвасаблення, жыццёвай дакладнасцю вобразаў, імкненнем да раскрыцця іх унутранай сутнасці, ярка выражаным нацыянальным характарам. Сярод роляў: цар Фёдар («Цар Фёдар Іаанавіч» А. Талстога), Федзя Пратасаў («Жывы труп» Л. Талстога), Фама Апіскін («Сяло Сцяпанчыкава» паводле Ф. Дастаеўскага), Наздроў («Мёртвыя душы» паводле М. Гогаля), Епіходаў («Вішнёвы сад» А. Чэхава), Хлынаў («Гарачае сэрца» А. Астроўскага), Лука («На дне» М. Горкага), Пугачоў («Пугачоўшчына» К. Транёва) і інш. Выступаў як рэжысёр: «Сіняя птушка» М. Метэрлінка і «Рэвізор» Гогаля (1908), «Месяц на вёсцы» І.Тургенева (1909) і інш.

Здымаўся ў кіно: «Палікушка» (1919, вып. 1922), «Калежскі рэгістратар» (1925) і інш. У 1941 з тэатрам гастраліраваў у Мінску.

Узнагароды
----------

* Дзяржаўная прэмія СССР (1943 і 1946)

Памяць
------

У Мінску яго імем названа вуліца (1948) і завулак.

Зноскі
------

1. ↑  *Brozović D. Ladan T.* Ivan Mihajlovič Moskvin // Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 с. — ISBN 978-953-6036-31-8<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619'></a>

Літаратура
----------

* Масквін Іван Міхайлавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10). — С. 173—174.
**Дом Мудрасці** (араб. بيت الحكمة‎‎‎) — ісламская акадэмія, заснаваная ў 20-я гады IX стагоддзя халіфам ал-Мамунам у Багдадзе. Ал-Мамун сімпатызаваў вучэнню мутазілітаў, і па задуме халіфа Дом Мудрасці павінен быў забяспечыць прыхільнікаў гэтага вучэння багатым фактычным матэрыялам, карысным пры вядзенні тэалагічных спрэчак, у першую чаргу працамі па філасофіі. У Багдад з усіх абласцей халіфата былі сабраны выдатныя вучоныя, многія з якіх з'яўляліся выхадцамі Сярэдняй Азіі і Ірана. Узначальваў Дом Мудрасці Сахль ібн Харун.

Пры Доме Мудрасці існавала бібліятэка «Хізанат аль-хікма». Адной з найважнейшых задач акадэміі быў пераклад на арабскую мову індыйскіх і старажытнагрэчаскіх прац па астраноміі, матэматыцы, медыцыне, алхіміі, філасофіі. Па ініцыятыве аль-Мамуна ў Візантыю было адпраўлена спецыяльнае пасольства з мэтай атрымаць каштоўныя грэчаскія рукапісы. Главой перакладчыкаў Дому Мудрасці быў прызначаны нестарыянін Хунайн ібн Ісхак ал-Ібадзі, які валодаў чатырма мовамі і атрымліўваў узнагароду золатам, прычым паводле падання вага ўзнагароды залежала ад вагі перакладзеных прац. Ён пераклаў на арабскую мову Платона, Арыстоцеля і іх каментатараў, а таксама працы трох заснавальнікаў грэчаскай медыцыны: Гіпакрата, Галена і Дыяскарыда.

Вялікая ўвага надавалася астранамічным назіранням, мэтай якіх была праверка і ўдакладненне даных, атрыманых са старажытнагрэчаскіх і індыйскіх сачыненняў. Пры ал-Мамуне (829) была пабудавана абсерваторыя ў багдадскім прыгарадзе Шамасія. Па яго ж ініцыятыве ў 827 годзе на раўніне каля Сінджара былі праведзены геадэзічныя працы, у выніку якіх была непасрэдна вымерана даўжыня дугі 1° зямнога мерыдыяна. Яны ставілі мэтай удакладніць памеры Зямлі, вылічаныя Эратасфенам, з прычыны таго, што апынуліся невядомымі суадносіны паміж старажытнагрэчаскімі і арабскімі адзінкамі даўжыні. Атрыманы арабскімі астраномамі вынік толькі на 1 % адхіляецца ад сучаснага.

Супрацоўнікамі Дому Мудрасці ў розны час былі такія выдатныя вучоныя, як аль-Харэзмі, Ібн Турк, ал-Фаргані, ал-Джаўхары, Хабаш аль-Хасіб, аль-Кіндзі, браты Бану Муса, ал-Махані, Сабіт ібн Кура, Куста ібн Лука, ан-Насрані, ал-Ахвазі, Абу-л-Вафа, ал-Кухі.

12 лютага 1258 года пасля захопу Багдада войскамі мангольскага хана Хулагу Дом Мудрасці быў разбураны, а кнігі, якія захоўваліся ў ім, былі скінуты ў раку Тыгр.

Гл. таксама
-----------

* Браты чысціні

Літаратура
----------

* Матвиевская Г. П. *Учение о числе на средневековом Ближнем и Среднем Востоке.* Ташкент: Фан, 1967.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мазоль.
**Любоў Ціханаўна Мазоль** (27 лістапада 1923, в. Аснежыцы, Пінскі павет, Палескае ваяводства — 31 студзеня 2007, Пінскі раён) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Біяграфія
---------

З 1948 года працавала паляводам, звеннявой па вырошчванні лёну, свінаркай, з 1955 года па 1978 год даяркай калгасу «Аснежыцкі».

Дэпутат Вярхоўнага Савету БССР у 1971—1975 гадах.

Узнагароды
----------

Герой Сацыялістычнай працы (1971). Узнагароджана ордэнам Леніна (1971), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1958), урадавымі ўзнагародамі. У 2006 годзе за асаблівыя заслугі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці Пінскага раёна прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна».

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Мазоль Каханне Ціханаўна
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Керэс.

**Паўль Керэс** (ісп.: Paul Keres; 7 студзеня 1916, Нарва — 5 чэрвеня 1975, Хельсінкі, Фінляндыя) — эстонскі шахматыст, шахматны кампазітар і тэарэтык. Адзін з наймацнейшых шахматыстаў свету 1930—1960-х гадоў. Увайшоў у спіс «100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя», прызнаны найлепшым спартсменам Эстоніі ў XX стагоддзі. Першы ў гісторыі шахматыст, якога адлюстравалі на банкнотах (5 эстонскіх крон).

Гросмайстар (1937), міжнародны гросмайстар з моманту заснавання звання (1950), міжнародны арбітр па шахматнай кампазіцыі (1957), міжнародны арбітр па шахматах (1974), Заслужаны майстар спорту СССР (1948). Разам з Ройбенам Файнам падзяліў 1—2-е месцы на АВРА-турніры 1938, дзе вызначалі прэтэндэнта на тытул чэмпіёна свету. Чатыры разы запар займаў другое месца на турнірах прэтэндэнтаў (1953, 1956, 1959, 1962), спыняючыся за крок ад матча за тытул чэмпіёна свету па шахматах, за што атрымаў мянушку «вечна другі». Пяціразовы чэмпіён Эстоніі. Трохразовы чэмпіён СССР (1947, 1950, 1951). У складзе зборнай Савецкага Саюза 7 разоў выйграваў шахматныя алімпіяды і тройчы — камандныя чэмпіянаты Еўропы. Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1957).

Малодшы брат фізіка Харальда Керэса.

Зноскі
------

1. 1 2  Paul Keres // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2  Paul Keres // Eesti Spordi Biograafiline Leksikon Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12361673'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | 365chess · Chess Games · Chess Tempo · ESBL · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX915057 · BNF: 121744871 · CONOR: 7823459 · GND: 118721925 · GTAA: 115947 · ISNI: 0000 0000 8354 031X · LCCN: n82093714 · NKC: mzk2003211097 · NLA: 35267636 · NLG: 72443 · NLP: A24599220 · NTA: 068602804 · NUKAT: n2013199274 · LIBRIS: 271913 · SUDOC: 030300088 · VIAF: 7432247 |

 |
**Іва́н Міха́йлавіч Мазаля́ка** (23 мая 1931, в. Яўсеевічы Капыльскага раёна Мінскай вобласці — 13 мая 2006) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловага будаўніцтва БССР (1979—1985), намеснік міністра прамысловага будаўніцтва СССР (1985—1987).

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі аўтамеханічны тэхнікум (1951), Беларускі політэхнічны інстытут (1959).

У 1951—1961 гадах працаваў у будаўнічых упраўленнях домабудаўнічага камбіната №1 у Мінску: майстар, прараб, начальнік участка, намеснік галоўнага будаўніка, начальнік канструктарскага аддзела, галоўны інжынер, пасля сакратар парткама, начальнік камбіната. У 1966—1969 гадах кіраўнік Трэста квартальнай забудовы г. Мінска. З 1969 года намеснік міністра прамысловага будаўніцтва БССР, начальнік вытворча-мантажнага камбіната «Мінскбуд», з 1974 года першы намеснік міністра будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог БССР, з 1979 года міністр прамысловага будаўніцтва БССР. У 1985—1987 гадах працаваў намеснікам міністра прамысловага будаўніцтва СССР. На пенсію выйшаў з пасады міністра будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог БССР.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1975; з 1980), член ЦК КПБ з 1981.

Узнагароды
----------

* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга,
* ордэн «Знак Пашаны»,
* медаль «За доблесную працу».

Зноскі
------

1. ↑  Мозоляко Иван Михайлович
2. 1 2 3 4  Мозоляко Иван Михайлович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 437. — 737 с.
3. ↑  Иван Михайлович Мозоляко. Выпускники Архівавана 28 лютага 2020.
**Дом Случэнкі** — аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння, які размяшчаецца ў завулку Антона Глушко, 8, у Таганрогу Растоўскай вобласці. Прызнаны помнікам архітэктуры.

Гісторыя
--------

У 1840-х гадах гараджанін па прозвішчы Варвацы на пляцоўцы, сучасны адрас якога — завулак Антона Глушко, 6 і 8, пабудаваў паўтарапавярховы дом.

З 1873 па 1880 год дом з пляцоўкай былі ва ўласнасці купчыхі Ганны Дыкіякі, а ў 1890 годзе дом ўжо прыналежала купцу I гільдыі Цімафею Лявонцьевічу Случэнку. У 1885 годзе ён быў членам камісіі для назірання за гарадскімі пачатковымі вучылішчамі, у 1890 годзе, (паводле іншых дадзеных — у 1892 годзе) абіраўся гласным Гарадской Думы. Некаторы час ён працаваў у канторы Д. Г. Кандаянакі і ў якасці канторшчыка атрымваў 3000 рублёў у год. Жонкай Цімафея Лявонцьевіча была Соф'я Якаўлеўна, у шлюбе з якой нарадзіліся сыны: Іван, Павел, Георгі і Аляксандр.

Сын Іван таксама стаў купцом I гільдыі, сябраваў з сям'ёй вольнага мастака Валяр'яна Мола. Купцы Случэнкі валодалі паравым млыном у Таганрогу. У 1898 годзе дом перайшла ва ўласнасць спадчыннікам купца. У перыяд з 1906 па 1915 год домаўласніцтва прыналежала Івану, Аляксею і Аляксандру Случэнкам і Аспазіі Георгіеўне Случэнка.

У 1920-х гадах у двары дома знаходзілася дзяржаўная фабрыка «Сядло» Саўнаргаса. Паводле Рашэння № 301 ад 18.11.1992 года ўваходзіць у спіс аб'ектаў культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Апісанне
--------

Паўтарыпавярховы дом з пяццю вокнамі была пабудаваны на высокім падмурку. У варотах дома размяшчаліся паўкалоны.

* 
*

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
2. ↑  Объект культурного наследия Архівавана 17 сакавіка 2017.
3. 1 2 3 4 5  Дома 6 и 8 Архівавана 17 сакавіка 2017.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баум.

**Паўль Баум** (ням.: Paul Baum; 22 верасня 1859, Майсен — 15 мая 1932, Сан-Джыміньяна) — мастак, малявальшчык і графік, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў постімпрэсіянізму ў Германіі).

Біяграфія
---------

Паўль Баум пачаў сваю творчую дзейнасць як малявальшчык кветак на посудзе, працаваў у родным горадзе на каралеўскім фарфоравым заводзе. Затым вучыўся ў Фрыдрыха Прэлера Малодшага ў дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў. У 1878 годзе Баум пераязджае ў Веймар, дзе вучыцца ў мясцовай Школе мастацтваў у мастака Тэадора Хагена. Падчас вучобы ён здзейсніў падарожжы па Паўночнай Германіі, Фландрыі і Галандыі.

У 1888 годзе Баум жыў у Мюнхене і далучаецца да калоніі мастакоў Дахау, дзе пасябраваў з Карлам Банцэрам і Максам Штрэмелем. У сакавіку 1890 года ён здзейсніў сумесна са Штрэмелем паездку ў Парыж, дзе абодва мастакі пазнаёміліся з працамі французскіх імпрэсіяністаў. Неўзабаве пасля гэтага Баум пакідае Дахау і селіцца ў бельгійскім горадзе Кноке-Хейст. Тут ён у 1894 годзе знаёміцца ​​з Камілем Пісаро і бельгійскім мастаком-пуантылістам Тэа ван Рэйсельбергэ. У тым жа годзе Баум з’яжджае ў Дрэздэн і ўдзельнічае ў мастацкім руху Дрэздэнскі сэцэсіён. У 1895 годзе мастак перасяляецца ў горад Слейс у Нідэрландах, дзе жыве да 1908 года, час ад часу здзяйсняючы паездкі ў Італію, Паўднёвую Францыю, Турцыю і ў Берлін, дзе ён у 1902 годзе прымае ўдзел у выставе Берлінскі сецэсіён.

У 1909 годзе Баум атрымаў прэмію Віла Рамана, пасля чаго ён пражыў 4 гады ў Італіі, пераважна ў Таскане. З пачаткам Першай сусветнай вайны мастак вярнуўся ў Германію і ў 1914 годзе становіцца прафесарам у дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў. З 1918 года ён — прафесар па класе пейзажа ў касельскай Акадэміі мастацтваў. Пасля 1924 года Баум жыў пераважна ў Сан-Джыміньяна, дзе ў 1932 годзе памёр ад запалення лёгкіх.

Зноскі
------

1. ↑  Paul Baum<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Paul Baum — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. ↑  RKDartists Праверана 18 лістапада 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1105388 · BNF: 121284002 · GND: 118816683 · ISNI: 0000 0000 8396 1421 · LCCN: n89673477 · NKC: xx0099055 · NTA: 073851299 · SUDOC: 029720400 · VIAF: 77112319 · ULAN: 500032885 |

 |
**Дом Сенажынскага** — будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёва, размешчаны па Ленінскай вуліцы, 38.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў канцы XIX ст. з цэглы як жылы. Належыў Сенажынскаму. Будынак трохпавярховы, атынкаваны, прамавугольны ў плане, на паўпадвальным цокалі. У двары дома мелася 5 гаспадарчых пабудоў. У доме — вялікі падвал. На першым паверсе мелася 11 пакояў, на другім паверсе — 9 пакояў. Да 1917 г. будынак займала яўрэйская школа і 4-х класнае народнае вучылішча, гарадское паліцэйскае ўпраўленне. У 1919 г. 12 пакояў будынка займала 18-я савецкая школа I ступені; 17 пакояў — кватэранаймальнікі, 15 пакояў 3-га паверха пуставалі. У падвале размясціліся дзве кватэры і склад. У 1920-я гг. будынак нацыяналізаваны, выкарыстоўваўся як жылы. Цяпер на другім паверсе жылыя кватэры, на першым — гандлёвыя ўстановы.

Зноскі
------

1. ↑  Некаторыя звесткі з гісторыі будынкаў па вуліцам Ленінская і Першамайская г. Магілёва

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом Сенажынскага
Берлін, Раўхштрасэ 17-18, будынак Усходняга міністэрства. Да вайны — рэзідэнцыя югаслаўскага каралеўскага пасланца.
Берлін, Унтэр дэн Ліндэн 63, у 1942—1944 — галоўны будынак Усходняга міністэрства. Да вайны і пасля яе — пасольства СССР.
**Імперскае міністэрства акупаваных усходніх тэрыторый** (ням.: Reichsministerium für die besetzten Ostgebiete (RMfdbO)) — адно з імперскіх міністэрстваў Трэцяга рэйха, створанае для грамадзянскага кіравання захопленымі ў падчас вайны тэрыторыямі СССР.
Было заснавана на падставе ўказа Гітлера ад 17 ліпеня 1941 года «Аб грамадзянскім кіраванні ў акупаваных усходніх абласцях». Яшчэ ў красавіку 1941 года Гітлер паведаміў Альфрэду Розэнбергу, што плануе прызначыць яго імперскім міністрам па справах акупіраваных тэрыторый СССР і даручыў яму падрыхтаваць план расчлянення СССР і стварэння мясцовых органаў кіравання. Гэты план быў прадстаўлены ў дакладзе А. Розэнберга 9 мая 1941 года і прыняты з шэрагам паправак.
У ходзе вайны міністэрства займалася грамадзянскім кіраваннем тых захопленых тэрыторый СССР, якія не ўваходзілі ў зону адказнасці ваеннага камандавання. Такімі з'яўляліся: Эстонія, Латвія, Літва, Беларусь, значная частка Украіны і некаторыя раёны РСФСР.

Нягледзячы на тое, што да 1945 ў практычна ўсе тэрыторыі СССР былі вызваленыя савецкімі войскамі, міністэрства працягвала існаваць аж да краху гітлераўскай Германіі ў маі 1945 года.

Мясцовыя органы
---------------

У адпаведнасці з планам раздзялення СССР на яго тэрыторыі стваралася 5 Рэйхскамісарыятаў, якія падпадзяляліся на генеральныя камісарыяты (а тыя ў сваю чаргу на раёны). Фактычна ж былі створаны Рэйхскамісарыят Остланд і Рэйхскамісарыят Украіна. Рэйхскамісарыят Масковія, Рэйхскамісарыят Каўказ і Рэйхскамісарыят Туркестан засталіся ў планах.

Некаторая частка дакументаў міністэрства захоўваецца ў Расійскім дзяржаўным ваенным архіве.

Зноскі
------

1. ↑  Залесский К. «НСДАП. Власть в Третьем рейхе». М.: Яуза, Эксмо, 2005. С 332.
2. ↑  Й. Геббельс «Последние записи». Смоленск, «Русич», 1993. С. 202, 220 (запісы ад 16 і 18 сакавіка 1945 г.). З нагоды існавання гэтага міністэрства ў ваеннай сітуацыі вясны 1945 году Ё. Гебельс запісаў ў сваім дзённіку: «Рэйхсміністр Розэнберг усё яшчэ адмаўляецца распусціць сваё міністэрства. Ён называе яго цяпер не міністэрствам па справах акупаваных усходніх абласцей, бо гэта гучала б занадта смешна, а толькі усходнім міністэрствам. Ён хоча засяродзіць у гэтым міністэрстве ўсю нашу ўсходнюю палітыку» (запіс ад 16 сакавіка 1945 г.).

Спасылкі
--------

* Lexikon zum Zweiten Weltkrieg. Reichsministerium für die besetzten Ostgebiete Архівавана 11 лістапада 2009.  (ням.)
**Дом Намікоса** — аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння другой паловы XIX стагоддзя ў горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Знаходзіцца па адрасе вуліца Грэчаская, 53. Ставіцца да помнікаў гісторыі і культуры.

Гісторыя
--------

Дом па вуліцы Грэчаскай, 53 у горадзе Таганрогу з'явіўся ў трэцяй чвэрці XIX стагоддзя. Ён быў пабудаваны для сям'і часовага купца II гільдыі Мікалая Міхайлавіча Ламбока. У яго і ў яго жонкі Паўліны Васільеўны было некалькі дзяцей. Вядома пра нараджэнне першага дзіцяці — сына Васіля — 31 студзеня 1867 года, праз пару гадоў з'явілася дачка Марыя.

У 1866—1867 годзе дом па вуліцы Грэчаскай, 53 быў прададзены і перайшоў ва ўласнасць Каламіры Васільеўны — жонкі Антона Дзмітрыевіча Намікос. У дакументах першай паловы XIX стагоддзя захавалася інфармацыя, якая, магчыма, тычыцца Антона Дзмітрыевіча: ёсць запіс пра нараджэнне 1 жніўня 1831 года і пра хрышчэнне 16 жніўня таго ж года хлопчыка Антонія — сына Андрэя Рыгоравіча Наміко і Яфіміі Ларыёнаўны.

Сям'я ж самога Антона і Каламіры Намікос была шматдзетнай: вядома пра нараджэнне дзяцей, якія атрымалі імёны Васіля, Каліёпы, Кацярыны, Міхаіла, Евангеллі і Аляксандра. Старэйшы сын Васіль быў народжаны ў 1884 годзе, Аляксандр і Евангелля былі двайнятамі. Каламіра Намікос сур'ёзна займалася перабудовай набытага дома і дамаглася ў гэтым вынікаў. Яе муж вёў у горадзе актыўную дзейнасць — заснаваў макаронную фабрыку, а потым і вальцавы млын — яго ён пабудаваў у 1882 годзе. Прадукцыя, якая выраблялася на яго прадпрыемствах, прызнавалася такой, што мела высокую якасць і была ганаравана некалькіх узнагарод. Пра самага ўласніка вядомыя цікавыя падрабязнасці: ён валодаў вясёлым норавам і быў трапным стралком, заснаваў трэцюю ў горадзе кіназалу «Ілюзіён», якая, праўда, праіснаваў зусім нядоўга.

Памёр Антон Намікос 12 сакавіка 1894 года. З 1912 года часткова яго дом быў заняты частку агентурна-камісійнай канторай таганрожца па прозвішчы Панагіёта. У 1920 годзе будынак займала прафесійная медычная школа, у розны час званая медычным тэхнікумам, медычным вучылішчам і фельчарска-акушэрскай школай.

Дом купца Намікос да 1925 года прыналежаў яго нашчадкам. У 1941 годзе тут быў адкрыты публічны дом. З 1992 года дом будынак ставіцца да спіса аб'ектаў культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння, у доме месціцца «Спецпраекттрэст».

Апісанне
--------

Вуглавы двухпавярховы дом, якаія быў пабудаваны ў цагляным стылі. У пачатку XX стагоддзя з'явілася дадатковае архітэктурнае афармленне ў выглядзе гаўбца і вежкі. Упрыгожваннем фасада сталі замкавыя камяні, сандрыкі і цагляныя ліштвы. Вокны на другім паверсе створаны ў паўцыркулярнай форме і апраўлены трохчвартковымі цаглянымі калонамі. Фігурныя і паўцыркулярныя франтоны мясцуюцца над карнізам з сухарыкам.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Номикоса дом//Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону. Ростиздат, 2003
2. 1 2  Объекты культурного наследия регионального значения Архівавана 16 сакавіка 2017.
3. 1 2  Дом 53, Петровская улица Архівавана 16 сакавіка 2017.
4. ↑  Дом 42, Петровская улица Архівавана 16 сакавіка 2017.
**Матрóнім** — мянушка, утвораная ад імя або мянушкі маці ці больш далёкіх продкаў па жаночай лініі. Так, мужчыну, маці якога звалі Юстынай, называюць *Ю́стын*. Мянушка перайшла і на дзяцей вяскоўца, набыўшы форму прыналежнага прыметніка: *Насця Юстынава*. *Ганчын* — родавая мянушка, утвораная ад імя бабулі, якую звалі Ганна. *Мартося* — родавая мянушка, утвораная ад імя маці жанчыны-носьбіта Марфы.

Гл. таксама
-----------

* андронімы
* патронімы

Літаратура
----------

* Беларуская антрапанімія: вучэбны дапаможнік / пад рэд. Г. М. Мезенка, Г. М. Дзеравягі, В. М. Ляшкевіч, Г. К. Семяньковай. — Віцебск : УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2009. — 254с.
**Імпхал** (англ.: Imphal) — сталіца індыйскага штата Маніпур, размешчаны ў даліне, акружанай узгоркамі, з якіх сцякае некалькі невялікіх рэк.

У цэнтры горада размешчаны руіны старадаўняга форта Кангла. Імпхал размешчаны ў самым цэнтры Маніпурскай даліны. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора - 786 м.

Клімат Імпхала субтрапічны акіянічны, з мяккімі, сухімі зімамі і гарачым мусонавым сезонам. Сярэдняя тэмпература ліпеня - 32°C. Самы халодны месяц - студзень, з сярэднім мінімумам тэмпературы 4°C. Гадавая норма ападкаў 1320 мм. Найбольшая колькасць ападкаў выпадае ў чэрвені.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4410551-4 · LCCN: n78002738 · VIAF: 151246729 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ігельстром.

**Восіп Андрэевіч Ігельстром** (1737 — 1817) — расійскі дзяржаўны дзеяч і военачальнік, барон, а затым граф і генерал ад інфантэрыі, сын ліфляндскага двараніна.

Падчас першай вайны з Турцыяй асабліва адзначыўся пры ўзяцці крэпасці Акермана. Дзякуючы заступніцтву Пацёмкіна ў 1784 атрымаў месца генерал-губернатара сімбірскага намесніцтва і уфімскага намесніцтва. Удзельнічаў у швецкай вайне і быў упаўнаважаным ад рускага двара пры складанні Верэльскага дагавора (1790).

У 1792 пераведзены намеснікам у Пскоў, а ў наступным годзе прызначаны генерал-губернатарам кіеўскім, чарнігаўскім і ноўгарад-северскім. У канцы таго ж года быў пасланы ў Варшаву для прыняцця галоўнага начальства над рускімі войскамі, размешчанымі ў Польшчы. Прадбачачы паўстанне, Ігельстром не раз прасіў графа Зубава павялічыць войска, але атрымліваў толькі папрокі ў баязлівасці. Нарэшце, у 1794 у Варшаве ўспыхнула паўстанне і Ігельстром, які ледзь выратаваўся ад смерці, павінен быў пакінуць службу і выдаліўся на пражыванне ў Рыгу. У 1797 Павел I прызначыў яго на пост ваеннага губернатара ў Арэнбургу. У гэтым званні Ігельстром падпарадкаваў арэнбургскаму начальству башкіраў і мешчаракоў і палепшыў іх унутранае становішча.

Зноскі
------

1. 1 2  Otto Heinrich Frh. v. seit 1792 Gf. Igelström // BBLD - Baltisches biografisches Lexikon digital — 2012. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18616550'></a>


| ?Восіп Андрэевіч Ігельстром — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Восіп Андрэевіч Ігельстром |  | Gustav Heinrich Igelström[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1081512970 · NLP: A12368155 · VIAF: 311487650, 4663154076036411860001 |
**Імператрыца Чжу** (1102 – 1127) — кітайская імператрыца з дынастыі Сун, жонка імператара Цынь-цзуна з Сун  (руск.) (бел..

Біяграфія
---------

Чжу нарадзілася ў Бяньцзіне ў 1102 годзе. Яна стала першай жонкай на Цынь-цзуна ў 1116 годзе. У 1126 годзе імператар Хуэй-цзун адрокся ад прастола на карысць свайго сына, імператара Цынь-цзуна. Чжу, як яго першая жонка, была прызначана на пасаду імператрыцы.

У 1127 годзе сталіца дзяржавы Бяньцзін была захоплена чжурчжэнямі падчас цзінь-сунскай вайны  (укр.) (бел.. Імператар Цынь-цзун быў скінуты, і ён, а таксама яго папярэднік імператар Хуэй-цзун і большая частка імператарскай сям'і  (англ.) (бел. і двара, больш за 3000 чалавек, былі схоплены і сасланы ў Маньчжурыю ў выніку так званага Цзінканскага інцыдэнту.

Спачатку іх даставілі ў сталіцу чжурчжэняў, многія з іх памерлі па дарозе. Імператарскія супругі, наложніцы, палацавыя жанчыны і еўнухі, якія трапілі ў палон, былі размеркаваны сярод чжурчжэняў у якасці рабоў. Яе цесцю было дазволена пакінуць пяць сваіх жонак, у тым ліку яго імператрыцу, таму што яны былі занадта старыя, каб прадстаўляць цікавасць у якасці ваенных узнагарод. Імператрыца Чжу, аднак, была маладая і апісвалася як прыгажуня, і не чакалася, што ёй дазволяць застацца са сваім мужам. Па прыбыцці ёй загадалі прыняць ванну. Зняважаная, яна скончыла жыццё самагубствам, каб пазбегнуць сексуальнага гвалту.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>
2. ↑   (in Chinese)*宋史*. 1346.. Retrieved on 6 March 2017.
3. 1 2  Patricia Buckley Ebrey (2014). *Emperor Huizong*. Harvard University Press. ISBN 9780674725256. .


| ?Імператрыца Чжу (дынастыя Сун) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Імператрыца Чжу (дынастыя Сун) |  | Zhu Bocai[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | CBDB: 0004219 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзеружынскі.

**Авар’ян Сафонавіч Дзеружынскі** (10 чэрвеня 1919, вёска Хляўно, Кармянскі раён, Гомельская вобласць — 4 студзеня 2002, Мінск) — беларускі паэт.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Магілёўскі газетны тэхнікум (1937), затым Камуністычны інстытут журналістыкі ў Мінску (1941). У час Вялікай Айчыннай вайны карэспандэнт і супрацоўнік газет у Краснаярскім краі, Калінінскай вобласці, Маскве. У 1945—1949 гг. — загадчык аддзела газеты «Чырвоная змена». З 1949 г. — рэдактар выдавецтва «Беларусь», з 1972 г. — выдавецтва «Мастацкая літаратура», у 1981—1984 гг. — выдавецтва «Юнацтва».

Творчасць
---------

Першыя літаратурныя творы надрукаваў у 1939 г. Выйшлі зборнікі вершаў «Песні маладосці» (1959), «Калінавы цвет» (1961), «Бярозавы вецер» (1990), зборнікі вершаў для дзяцей «Цуды ёсць на свеце» (1960), «Дзе жыве зіма» (1962), «Карагод» (1963), «Ляцелі дзве птушкі» (1964), «Яе завуць Каця» (1965), «Кую-кую ножку» (1967), «Смешкі і пацешкі» (1968), «Добры ветрык» (1969), «Чабарок» (1970), «Ластаўка» (1971), «Бегунок» (1972), «Каласок» (1975), «Конікі-будаўнікі» (1977), «Цягнік-працаўнік» (1978), «Вясёлікі» (выбранае, 1979), «Добрае сэрца» (1980), «Касмічны агарод» (1981), «Той, хто працуе…» (1984), «Працалюбы» (1987), «Залаты каласок» (1989).

Многія вершы пакладзены на музыку, сярод іх «Мінскі вальс», «Дзявочая лірычная», «Песня аб Мінску», «Нездаровіцца». Песні «Сабірайся ў госці, мой дзядок», «Мяцеліца» сталі народнымі.
**Перапіс насельніцтва ЗША** — перапіс насельніцтва, які праводзіцца ў Злучаных Штатах Амерыкі кожныя дзесяць гадоў. Адказнасць за арганізацыю і правядзенне перапісу нясе Бюро перапісу насельніцтва ЗША.

Гісторыя
--------

Артыкул 1 Канстытуцыі Злучаных Штатаў прадугледжвае, што перапіс насельніцтва павінен праходзіць не радзей аднаго разу ў дзесяць гадоў. Ад гэтага залежыць колькасць мандатаў ад кожнага штата ў Палаце прадстаўнікоў і ў Калегіі выбаршчыкаў. Перапіс ажыцяўляецца кожныя 10 гадоў у гадах, якія сканчаюцца нулём (2000, 2010), і завецца «дзесяцігадовай». Раздзел 13 Кодэкса Злучаных Штатаў апісвае працэдуру правядзення перапісу і апрацоўкі даных.

Першы перапіс быў праведзена ў 1790 годзе пры Томасе Джэферсане.

З 1790 да 1840 гадоў перапіс праводзіўся сіламі шэрыфаў. З 1840 года ўзнік цэнтральны офіс перапісу, які дзейнічаў толькі падчас дзесяцігадовага перапісу. У 1890 годзе ўпершыню пры перапісе выкарыстоўвалі электрычную табуляцыйную машыну Германа Холерыта для апрацоўкі вынікаў.

Вынікі перапісаў
----------------

* 1790 — 3 929 214,
* 1800 — 5 236 631,
* 1810 — 7 239 881,
* 1820 — 9 638 453,
* 1830 — 12 866 020,
* 1840 — 17 069 453,
* 1850 — 23 191 876,
* 1860 — 31 443 321,
* 1870 — 38 558 371,
* 1880 — 49 371 340,
* 1890 — 62 979 766,
* 1900 — 76 212 168,
* 1910 — 92 228 496,
* 1920 — 106 021 537,
* 1930 — 123 202 624,
* 1940 — 132 164 569,
* 1950 — 151 325 798,
* 1960 — 179 323 175,
* 1970 — 203 211 926,
* 1980 — 226 545 805,
* 1990 — 248 709 873,
* 2000 — 281 421 906,
* 2010 — 308 745 538.

Публікацыя вынікаў
------------------

Пасля правядзення перапісу публікуюцца абагульненыя статыстычныя вынікі, якія не ўтрымліваюць персанальных даных грамадзян. Праз 72 года пасля перапісу закон дазваляе публікаваць поўную інфармацыю, атрыманую ў выніку перапісу.

2 красавіка 2012 года на сайце Нацыянальнага архіва ЗША выкладзены амаль 4 мільёна адсканіраваных копій апытальных лістоў перапісу насельніцтва ЗША 1940 года, якія ўтрымліваюць інфармацыю аб 132,2 мільёнах тагачасных амерыканцаў.

Зноскі
------

1. ↑  Канстытуцыя Злучаных Штатаў, параграф 1, раздзел 2: «The actual Enumeration shall be made within three Years after the first Meeting of the Congress of the United States, **and within every subsequent Term of ten Years**, in such Manner as they shall by Law direct.» (англ.)
2. ↑  Кодэкс Злучаных Штатаў, раздзел 13: «Перапіс насельніцтва» **(нявызн.)**.  Cornell University Law School. (англ.)
3. ↑  Census.gov (англ.)
4. ↑  Перапіс у ЗША 1940 года ў інтэрнэце сабрала 22,5 млн праглядаў
**Імперскі** (ням.: Reichsfreiheit, ням.: Reichsfrei ці *Reichsunmittelbarkeit*) — у Свяшчэннай Рымскай імперыі прывілеяваны феадальны або палітычны статус, які маглі мець гарады, рэлігійныя арганізацыі, феадальныя княствы або невялікія феадальныя ўладанні.

Горад, абацтва або тэрыторыя са статусам *Імперскі* знаходзіліся пад непасрэднай уладай імператара і рэйхстага. Перавагай гэтага статусу было тое, што тэрыторыі, якія яго мелі маглі самастойна спаганяць падаткі і мыты, а таксама вяршыць правасуддзе. 

Паняцце «імперскасці» страціла актуальнасць пасля правядзення германскай медыятызацыі 1803-06 гг.

Гл. таксама
-----------

* Імперскае абацтва
* Імперскія саслоўі
* Імперскі горад
* Свабодны горад
* Медыятызацыя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4373403-0 |
**Авенцін** (лац.: *Aventinus*) — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае дзве вяршыні — Вялікі Авенцін (вышыня 46 м.) і Малы Авенцін (вышыня 43 метры), падзеленыя лагчынай.

Паводле падання, на Авенцін і Ватыканскія горы адыходзілі плебеі ў час барацьбы з патрыцыямі. З 450-х гадоў да н. э. землі Авенціна былі падзеленыя паміж плебеямі. У 10 стагоддзі на гэтым пагорку быў кляштар святога Аляксея, у якім нейкі час жыў Бруна Кверфурцкі.

| 7 рымскіх узгоркаў |
| --- |
| 
Авенцін  ·  Вімінал  ·  Капітолій  ·  Квірынал  ·  Палацін  ·  Цэлій  ·  Эсквілін

---

Ватыканскі ўзгорак  ·  Пінцый  ·  Янікул
 |