**Падзеі Міяке** (англ.: Miyake events) — феномены зямной гісторыі планетарнага характару, з прычыны якіх былі адзначаны істотныя скокі атмасфернай канцэнтрацыі радыеактыўнага ізатопа вугляроду  (руск.) (бел. прынамсі, пік у 774  (руск.) (бел. і пік у 993  (англ.) (бел. гадах.

Група японскіх навукоўцаў, якая аналізавала метадам паскаральнай мас-спектраметрыі (AMS) актыўнасць вугляроду-14 у гадавых кольцах дрэў *Cryptomeria*, выявілі рэзкі скачок актыўнасці радыёўглерода ў кольцах, якія ўтварыліся ў 774 і 775 годзе. Гэты рост (1,2 % у год, у 20 разоў больш звычайных змяненняў) быў настолькі высокім, што аўтары ў артыкуле, апублікаваным 14 чэрвеня 2012 года ў часопісе «Nature  (руск.) (бел.», заявілі аб немагчымасці тлумачэння такога скачка канцэнтрацыі радыеактыўнага вугляроду ў атмасферы ні сонечнай успышкай, ні з’яўленнем звышновай. Першай у спісе аўтараў паведамлення была паказаная аспірантка універсітэта Нагоя Фуса Міяке (Fusa Miyake). Неўзабаве такі ж скачок у гадавых кольцах, якія адносяцца да гэтага ж года, быў знойдзены ў дубах з Германіі, лістоўніцы з Ямалу, хвоі з Каліфорніі і пазней у дрэў з шэрагу іншых рэгіёнаў. Дадатковая колькасць вугляроду-14, якая з’явілася ў выніку названай падзеі, па паверхні Зямлі склала (1,1…1,5) × 108 атамаў/см2. Паводле іншай інфармацыі, агульная колькасць атамаў вугляроду-14, якая ўзнікла ў выніку падзеі 774 года, склала (9,6 ± 0,5) × 1026, або ў цэлым каля 22 кг, гэта значыць у (3,2 ± 0,2) разы больш, чым у сярэднім узнікае ў зямной атмасферы за год у звычайных умовах.

Фізікі паказалі, што скачок такой інтэнсіўнасці ў 774 годзе ўсё ж такі можна растлумачыць сонечнай успышкай, толькі яна павінна была быць вельмі моцнай. Успышка павінна быць найбольш моцнай за апошнія тысячагоддзі. Аднак частка навукоўцаў мяркуе, што сонечная актыўнасць дрэнна тлумачыць падзеі Міяке.

Гляцыёлагамі была пацверджана рэальнасць гэтай падзеі пасля выяўлення ўсплёску канцэнтрацый касмагенных ізатопаў берылію 10Be  (англ.) (бел. і хлору 36CL, выяўленых у антарктычных і грэнландскіх лядовых кернах  (руск.) (бел..

У 2013 годзе з’явіўся яшчэ адзін артыкул Фусы Міяке з двума суаўтарамі, у якой паведамлялася аб выяўленні аналагічнага, але крыху меншага, скачка канцэнтрацыі вугляроду-14 у 994 годзе. Пазней адбылося ўдакладненне датыроўкі падзей: пік вугляроду-14 у 774 годзе  (руск.) (бел. (чэрвень-жнівень) і пік вугляроду-14 у 993 годзе  (англ.) (бел. (люты-чэрвень). Колькасць вугляроду-14, які ўзнік у выніку падзеі 993 года, ацэнена ў (5,3 ± 0,5) × 1026 атамаў (у 1,8 ± 0,2 раза больш іх сярэдняй генерацыі за год).

У 774 і 993 гадах у хроніках адзначаліся назіранні нябесных з’яў, якія могуць быць інтэрпрэтаваныя як палярныя ззянні ў нізкіх шыротах (Германія, Ірландыя, Карэя).

Групамі даследчыкаў з ЗША і Кітая было выяўлена яшчэ некалькі падобных падзей у больш далёкім мінулым. Усе яны былі аб’яднаны пад назвай *падзей Міяке*.

У 2019 годзе былі апублікаваныя сведчанні яшчэ адной велізарнай сонечнай буры прыкладна ў 660 годзе да н. э. параўнальнай з падзеямі 774/775 і 993 гадоў. Напэўна, палярнае ззянне падчас гэтай успышкі было зафіксавана ў асірыйскіх запісах.

У 2021 годзе адкрылі яшчэ дзве падзеі Міяке, яны адбыліся ў 7176 і 5259 гадах да н. э..

На 2023 год вядома як мінімум восем падзей Міяке:

* 7176 год да н. э.
* 5480 год да н. э.
* 5410 год да н. э.
* 5259 год да н. э.
* 813—815 гады да н. э.
* 662—664 гады да н. э.
* 774-775 гады  (руск.) (бел.. Было выкарыстана, напрыклад, пры ўсталяванні метадам дэндрахраналогіі сезону і года пачатку будаўніцтва крэпасці Пор-Бажын  (руск.) (бел..
* 993—994 годы[en]. Дазволіла вылічыць, што дрэвы для будаўніцтва дома вікінгаў на Ньюфаўндлендзе былі ссечаны праз 28 гадоў пасля ўсплёску: ужо ў 1021 годзе вікінгі былі ў Новым Свеце.

Вывучаецца таксама яшчэ шэраг дат, якія могуць быць прылічаны да падзей Міяке.

Зноскі
------

1. ↑   *Miyake F. Nagaya K. Masuda K. Nakamura T.* A signature of cosmic-ray increase in AD 774–775 from tree rings in Japan(англ.) // *Nature*. — 2012. — В. 7402. — Т. 486. — С. 240—242. — DOI:10.1038/nature11123 — Bibcode: 2012Natur.486..240M — PMID 22699615.
2. ↑  DOI:10.1051/0004-6361/201321080  
Вы можаце падставіць цытату уручную ці з дапамогай бота.
3. 1 2 3 4  DOI:10.1038/s41467-018-06036-0  
Вы можаце падставіць цытату уручную ці з дапамогай бота.
4. ↑  *Qingyuan Zhang and etc* Modelling cosmic radiation events in the tree-ring radiocarbon record(англ.) // *Proceedings of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences*. — 2022-10. — В. 2266. — Т. 478. — С. 20220497. — ISSN 1471-2946 1364-5021, 1471-2946. — DOI:10.1098/rspa.2022.0497 Архівавана з першакрыніцы 30 красавіка 2023.
5. ↑  *O'Hare, Paschal et al.* Multiradionuclide evidence for an extreme solar proton event around 2,610 B.P. (∼660 BC)(англ.) // *Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America* : journal. — 2019. — Т. 116. — № 13. — С. 5961—5966. — DOI:10.1073/pnas.1815725116 — Bibcode: 2019PNAS..116.5961O — PMID 30858311.
6. ↑  *Hayakawa, Hisashi et al.* The Earliest Candidates of Auroral Observations in Assyrian Astrological Reports: Insights on Solar Activity around 660 BCE(англ.) // *The Astrophysical Journal* : journal. — IOP Publishing, 2019. — Т. 884. — С. L18. — DOI:10.3847/2041-8213/ab42e4 — Bibcode: 2019ApJ...884L..18H Архівавана з першакрыніцы 12 чэрвеня 2020.
7. ↑  Tree rings reveal two strong solar proton events in 7176 and 5259 BCE | Research Square **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 верасня 2021. Праверана 29 верасня 2021.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Michael Price*. Marking time: Cosmic ray storms can pin precise dates on history from ancient Egypt to the Vikings (англ.). *Science*. doi:10.1126/science.adi2040. Архівавана з першакрыніцы 22 красавіка 2023. Праверана 25 красавіка 2023.
9. ↑  *Егор Антонов* Как вспышка на солнце «объяснила» происхождение заброшенной крепости(руск.) // *Наука и жизнь*. — 2020. — № 11. — С. 80.

Літаратура
----------

* *Хантемиров Р. М.* События Мияке: обзор современного состояния исследований // *Лесотехнический журнал*. — 2023. — В. 2. — Т. 13. — № 4 (52). — С. 174–211.

Спасылкі
--------

* *Рашит Хантемиров*. События Мияке. Как солнечные вспышки тысячелетней давности помогли совместить дендрохронологические шкалы. **(нявызн.)**.  (21 верасня 2018). Праверана 22 верасня 2018.