**Капернаум** (іўр.: כְּפַר נַחוּם, Кфар Нахум, літаральна — *«вёска Навума»*) — рыбацкая вёска ў часы Хасманеяў. Размешчана на паўночным беразе Галілейскага мора. Вёска налічвае каля 1500 чалавек. Археалагічныя раскопкі выявілі дзве старажытныя сінагогі, пабудаваныя адна над другой. Царква побач з Капернаумам лічыцца, што стаіць на месцы дома апостала Пятра.

Паходжанне назвы
----------------

*Кфар Нахум* — назва невялікага мястэчка, на іўрыце азначае «*вёска Навума*», аднак не існуе ніякай сувязі з прарокам Навумам. У працах Іосіфа Флавія вёска называецца як грэч. Kαφαρναούμ (Кафернаум), у Новым Запавеце у некаторых рукапісах як грэч. Kαφαρναούμ (Кафернаум), у іншых як грэч. Kαπερναούμ (Капернаум). У арабскай мове месца называецца *Талхум*, і адносіццца да руінаў (Тэль) *Хума* (магчыма, скарочаная форма Навум). На руінах дома Пятра пабудавана царква. Пётр пабудаваў вялікі двухпакаёвы купалападобны дом памерамі прыкладна ад 7,5 да 8 метраў, дом быў выразаны цалкам з скалы. Захавалася адтуліна ў даху, праз якую паралізаваны чалавек быў спушчаны, каб вылячыў Ісус.

У Новым Запавеце
----------------

Джэймс Цісо, Вылячэнне хворага ў Капернауме
Гарадок згадваецца ў Евангеллях ад Лукі і Яна, які, як паведамляецца, быў побач родным горадам апосталаў Сымона Пятра, Андрэя, Якава і Яна, а таксама зборшчыка падаткаў Матфея. Аднойчы ў суботу Ісус вучыў у сінагозе ў Капернауме і ацаліў чалавека, які меў нячыстага духа. Пасля ў Капернауме Ісус вылечыў ад ліхаманкі цёшчу Сымона Пятра. Згодна Лукі 7:1-10 таксама ў Капернауме рымскі сотнік прасіў Ісуса вылечыць яго слугу. Капернаум таксама згадваецца ў Марк. 2:1, як месца знакамітага вылячэння расслабленага, спушчанага праз дах, каб дасягнуць Ісуса. Згодна сінаптычных Евангелляў Ісус выбраў гэты горад як цэнтр свайго служэння ў Галілеі пасля таго, як Ён пакінуў маленькай горнай вёсачку Назарэт (Матф. 4:12-17). Ён таксама пракляў горад, сказаўшы "да пекла зрынешся", (Матф. 11:23) з-за адсутнасці адказу на Яго вучэнне.

Гісторыя
--------

Рэшткі старажытнай сінагогі ў Капернауме
Археалагічныя дадзеныя сведчаць аб тым, што горад быў заснаваны ў 2 стагоддзі да нашай эры падчас кіравання Хасманеяў. Паселішча не мела абарончай сцяны і працягвалася уздоўж берага возера з усходу на захад. Зона могілак знаходзіцца ў 200 метрах на поўнач ад сінагогі, гэтае месца было незаселенае. Вобласць на працягу 3 км да Табха відаць выкарыстоўвалася для сельскагаспадарчых мэтаў, мяркуючы па многіх алейных і збожжавых млынах, выяўленых падчас раскопкаў. Лоў рыбы быў таксама важкай крыніцай даходу; рэшткі другога порта былі знойдзеныя на захадзе ля будынкаў францысканцаў.

Не было знойдзена сведчанныў, што Капернаум быў уцягнуты ў крывавыя яўрэйскія паўстанні супраць рымлян падчас Першай Іудзейскай вайны (66-73) або паўстання Бар-Кохбы (132-135), хоць ёсць падставы меркаваць, што Іосіф Флавій, адзін з яўрэйскіх генералаў у ходзе папярэдніх паўстання быў адвезены ў Капернаум (які ён назваў "Kapharnakos") пасля падзення з каня ў суседняй Віфсаідзе. Ён застаўся там ноч пасля вывіху шчыкалаткі. Падчас першага яўрэйскага паўстання Капернаум пазбегнуў акупацыі рымлянамі.

Ва II стагоддзі ў Капернауме ўтварылася суполка яўрэяў, якія перайшлі ў хрысціянства. У наступным стагоддзі ў горадзе была пабудавана царква, якая стала апорай хрысціянства ў раёне. Да V стагоддзя ў горадзе пражывала каля 1500 чалавек, але ў VII стагоддзі пасля нашэсця персаў і арабаў горад пакінулі хрысціяне і яўрэі.

Сучасны стан
------------

Царква дванаццаці апосталаў
У цяперашні час Капернаум адносіцца да сістэмы ізраільскіх нацыянальных паркаў. У 1838 годзе былі выяўленыя разваліны Белай сінагогі, але археалагічныя даследаванні пачаліся толькі ў пачатку XX стагоддзя. Сінагога была пабудавана ў III - IV стагоддзях. Будынак стаіць на руінах больш старажытнага збудавання, магчыма сінагогі, у якой прапаведаваў Ісус Хрыстос. Тэрыторыя вакол сінагогі належыць да францысканскага ордэна.

Грэцкая царква Сабора Дванаццаці Апосталаў была пабудавана ў 1930-х гадах на частцы тэрыторыі евангельскага Капернаума. Выканана ў традыцыі цэркваў астраўной Грэцыі, які складаецца з кубоў і купалоў ў выглядзе паўсфер. Аднак, у адрозненне ад Грэцыі, дзе купалы звычайна фарбуюцца ў сіні колер, у Капернауме яны пафарбаваны ў чырвоны колер. Гэта ператварыла невялікую царкву ў яркую каляровую дамінанту панарамы. 

У 1986 годзе у вада возера дасягнула незвычайна нізкай тэмпературы, у гэты час была знойдзена старажытная рыбацкая лодка. Радыё-вугляроднае датаванне драўніны паказала на 120 да. н.э. - 40 г. н.э.Судна было памерам 8 метраў і была захавана ў гразі возера. Пасля раскопак лодка была выстаўлена недалёка ад кібуца Гіносар.

Выявы месца
-----------

* Надпіс на браме францысканскага кляштара: Капернаум. Горад Ісуса.Надпіс на браме францысканскага кляштара: **Капернаум. Горад Ісуса.**
* Упрыгожванні Белай сінагогіУпрыгожванні Белай сінагогі
* Млын і прэс для алівакМлын і прэс для алівак
* Руіны Капернаума, на заднім плане сучасная каталіцкая царква, пабудаваная над тым месцам, дзе стаяў дом апостала ПятраРуіны Капернаума, на заднім плане сучасная каталіцкая царква, пабудаваная над тым месцам, дзе стаяў дом апостала Пятра
* Статуя апостала Пятра каля каталіцкай царквыСтатуя апостала Пятра каля каталіцкай царквы
* Інтэр'ер сучаснага каталіцкага храма ў КапернаумеІнтэр'ер сучаснага каталіцкага храма ў Капернауме
* Руіны візантыйскай царквы на месцы дома апостала Пятра, выгляд праз шкляны вітраж ў падлозе каталіцкага храмаРуіны візантыйскай царквы на месцы дома апостала Пятра, выгляд праз шкляны вітраж ў падлозе каталіцкага храма
* прычал на беразе Галілейскага мора (Кінерета) побач з раскопкамі горадапрычал на беразе Галілейскага мора (Кінерета) побач з раскопкамі горада

Спасылкі
--------

* Капернаум Архівавана 10 красавіка 2019.