**Вялікая французская камея** (фр.: Grand Camée de France) — пяціслаёвая камея з сарданіксу, якая датуецца прыкладна 23 годам н.э. З'яўляецца самай вялікай вядомай антычнай камеяй.

Гісторыя
--------

Дакладнае паходжанне камеі невядома, магчыма, што некаторы час яна знаходзілася ў Візантыі, а затым была набыта Людовікам Святым у Балдуіна II, імператара Лацінскай імперыі. Першым дакументальным пацверджаннем існавання камеі з'яўляецца вопіс скарбніцы Сент-Шапель да 1279 года. У 1343 Філіп VI адправіў твор Папе, які выказаў жаданне агледзець камею, пакуль яе каля 1363 года не вярнуў дафін, будучы Карл V. У 1379 годзе камея вярнулася ў Сент-Шапель да 1791 года, калі кароль вырашыў змясціць яе ў свой кабінет медалёў. У 1804 годзе камея была крадзена, але ўжо ў наступным годзе яе змаглі вярнуць назад.

Камея была вядомая пад назвай фр.: Triomphe de Joseph en Egypte і лічылася, што на ёй намалявана сцэна трыумфу Іосіфа Цудоўнага пры двары фараона, пакуль у сваім лісце рымскаму антыквару і паэту Джыралама Алеандэру ад 23 верасня 1620 года Пейрэск не ідэнтыфікаваў усе намаляваныя на ёй фігуры і не звязаў яе з імем Тыберыя.

Апісанне
--------

Кампазіцыя складаецца з 24 персанажаў, размешчаны на трох узроўнях. Ідэнтыфікацыя ўсіх фігур з не можа быць выканана дакладна, аднак лічыцца, што яны адлюстроўваюць членаў дынастыі Юліяў-Клаўдзіяў, а кампазіцыя ў цэлым сімвалізуе легітымнасць і адзінства імператарскай сям'і. З трох узроўняў, на якіх размешчаны персанажы, верхні сімвалізуе Алімп і заняты абагаўлёнымі памерлымі членамі дынастыі. Гэта Актавіян Аўгуст у цэнтры, злева ад яго Друз II і Германік справа на Пегасе.

Сярэдні ўзровень заняты жывымі. У цэнтры Тыберый, які трымае доўгае жазло і літуус, і яго маці Лівія Друзіла. Сярод нашчадкаў, якія акружаюць іх, адлюстраваны Нерон Юлій Цэзар Германік, прыёмны сын Германіка, Антонія. Справа малодшы сын Германіка, Друз Юлій Цэзар. Крайнія злева Агрыпіна Старэйшая і яе малалетні сын Калігула, які топча груду брані сваімі маленькімі салдацкімі ботамі (лац.: caligae).

Ніжні ўзровень аддадзены пераможаным варварам — парфянам у фрыгійскіх каўпаках і доўгавалосым германцам.

Зноскі
------

1. ↑  Zwierlein-Diehl, 2007, p. 160

Літаратура
----------

* *Charbonneaux, Jean* Le grand Camée de France(фр.) // *Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres*. — 1948. — В. 1. — Т. 92. — С. 115-118.
* *Bibliothèque impériale.* Catalogue général et raisonné des camées et pierres gravées de la Bibliothèque impériale. — 1858. — P. 29-30. — 634 p.
* Babelon, Ernest. Catalogue des Camées antiques et modernes de la Bibliothèque Nationale. Paris : E. Leroux, 1897, n° 264.
* Bibliothèque nationale de France. Trésors de la Bibliothèque nationale de France, I : Mémoires et merveilles. Paris : BNF, 1996, n° 25.
* Giard, Jean-Baptiste. Le grand camée de France, Paris, 1998
* Giuliani, Luca and Gerhard Schmidt, *Ein Geschenk für den Kaiser. Das Geheimnis des großen Kameo*, Verlag C.H.Beck, Munich 2010.
* *Zwierlein-Diehl E.* Antike Gemmen und ihr Nachleben. — Walter de Gruyter, 2007. — 567 p. — ISBN 978-3-11-019450-0.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Вялікая французская камея**