У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гародня (значэнні).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Функ.

**Але́сь Гаро́дня**, сапраўднае імя **Алякса́ндр Эра́ставіч Функ** (8 студзеня 1899, Перм, Расійская імперыя — 12 верасня 1944, ГУЛАГ) — празаік, літаратурны крытык. Вядомы таксама пад псеўданімамі *Ян Дораг*, *Яндораг*, *А. Падбярэзкі*, *А. Веркін*.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і польскага чыноўніка нямецкага паходжання. Сям’я часта наведавалася на Пружаншчыну, дзе былі маёнткі дзеда (у Здзітаве) і маці (у Семянчы) Аляксандра Функа. Яго бацькі варожа ставіўся да беларускай мовы, але сам Аляксандр цікавіўся беларускім словам, вывучаў пружанскі фальклор.

Кастрычніцкі пераварот сустрэў у Фінляндыі. У 1917 годзе пераехаў у Маскву на вучобу. Далучыўся да мясцовай арганізацыі Беларускай сацыялістычнай грамады.

Працаваў тэхнічным рэдактарам часопіса «Чырвоная Беларусь» (пачатак 1930) разам з Міхасём Чаротам, Валерыем Мараковым і мастаком Анатолем Тычынам.

3 лістапада 1930 года арыштаваны ДПУ БССР па адрасе: Менск, зав. Маляўскі, д. 19. Абвінавачаны ў тым, што «скрываў каштоўныя звесткі пра беларускіх нацыянал-дэмакратаў». 15 чэрвеня 1931 года паводле пастановы калегіі АДПУ СССР прыгавораны да 10 гадоў ППК. Этапаваны ў Беламорска-Балтыйскі канцлагер[ru] НКУС Карэла-Фінскай ССР (ст. Мядзведжая Гара). Вызваліўся ў 1934 годзе.

Паўторна арыштаваны 30 лістапада 1935 года, сасланы ў Самаркандскую вобласць (Узбекская ССР). У 1942 годзе арыштаваны «за контррэвалюцыйную агітацыю». 19 снежня 1942 года Самаркандскім абласным судом прыгавораны да расстрэлу. Прысуд быў заменены на 10 год пазбаўлення волі. Памёр у зняволенні.

Рэабі­літаваны 13 верасня 1988 года.

Асабовая справа Ф. № 20966-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Дзейнасць
---------

Друкавацца пачаў у 1925 годзе ў часопісе «Полымя». Член «Літаратурнай камуны», пазней «Маладняка».

Як літаратурны крытык выступаў з пазіцый вульгарнага сацыялагізму. Галоўным аб’ектам крытычных нападак была літаратурная дзейнасць сябраў аб’яднання «Узвышша». Таксама прычыніўся да выкрыцця так званых «нацдэмаў».

У сакавіку 1929 года верш Алеся Дудара «Пасеклі наш Край папалам», які распаўсюджваўся ў рукапісу, стаў прычынаю арышту паэта органамі дзяржбяспекі. А. Гародня пад псеўданімам  *А. Падбярэзскі* тут жа надрукаваў артыкул (фактычна зрабіў данос) пад кідкай назвай «На трухлявым карчы», дзе абвінаваціў паэта ў «нацыянал-дэмакратызме», а верш «Пасеклі наш Край папалам» назваў «выразна контррэвалюцыйным».

У рэцэнзіі на зборнік вершаў Тодара Кляшторнага «Светацені» крытык Алесь Гародня заўважыў занадта многа *«трухі»:* «багемшчыну»*,* «эстэтнічанне»*,* «песімізм» *і* «беспадстаўны сум»*,* «гітарную возбразнасць»*, эпітэты, узятыя паэтам з* «літаратурных анучнікаў» *і іншага, а ў* «галіне ідэялагічнай»*: не можа* «аб’ектыўна падысці да сучаснасці» *і* «зрабіць правільныя вынікі»*,* «пазбаўлены класавага пачуцця» *і* «ў класавым змаганні Кляшторны яшчэ дагэтуль не вызначыў сабе шляхі»*.*

Ацэнкі дзейнасці
----------------

Слынны гісторык Мікола Улашчык, на вачах якога разгортвалася дзейнасць Алеся Гародні, наўпрост абазваў яго «*падбрэхічам у Бэндэ*».

Творы
-----

* «На крэсах»: аповесць (Мн. 1927)
* «Варта на Рэйне»: аповесць (Мн. 1930)
* *Варта на Рэйне*: аповесць. — Мінск : Галіяфы, 2021. — 203 с. — (Святлацені; вып. 2). ISBN 978-985-7140-69-9.

Зноскі
------

1. ↑  Адам Бабарэка ў сваёй картатэцы пазначыў, што пад псеўданімам *Ф. Гарадзенскі* друкаваўся Фелікс Купцэвіч, а таксама згадвае, што А. Функ карыстаўся псеўданімам *А. Веркін*. **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 мая 2020. Праверана 11 лютага 2021.
2. 1 2  *Канстанцін Карнялюк.* Шляхі вядуць у Здзітава і Семянчу… // *Раённыя будні*. — Пружаны: 24 чэрвеня 1997. — № 50 (7498). — С. 2.
3. ↑  Пасеклі Край наш — Вікікрыніцы  (бел.). *be.wikisource.org*. Праверана 13 лістапада 2023.
4. ↑  *Маладняк.* 1929. № 4. С. 103.
5. ↑  *Полымя.* 1928. № 8. С. 167—169.
6. ↑  *Мікалай Улашчык.* Выбранае. — Мн .: Беларускі кнігазбор, 2001. — С. 385. — 608 с. — 320 экз. — ISBN 985-6638-08-9.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5). — С. 68.
* Гародня Алесь // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995. — Т. 2. — С. 126.
* Гародня Алесь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.
* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. Абрамовіч—Кушаль. / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Смаленск, 2003. — 480 с. — ISBN 985-6374-04-9.
* *Мікуліч Б.* Пра аповесці Гародні // *Літ. дадатак да газ. «Савецкая Беларусь»*. — 28 жніўня 1928.
* *Мушынскі М.* Беларуская крытыка і літаратуразнаўства (20-30-я гады). — Мн. 1975.
* *Кандыбовіч С.* Функ Аляксандр // Разгром нацыянальнага руху ў Беларусі. — Мн.: Беларускі гістарычны агляд, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 1017154380957630290919 |