У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Добасна.

**Добасна**, **Дабасна**, **Дабосна**, **Добысна**, **Дубосьня** — рака ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці, Рагачоўскім і Жлобінскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.

Назва
-----

Назва балцкага паходжання.

Варыяцыя ў корані *Даб- / Дуб-* суадносная з варыяцыяй у літоўскім *daburys, duburys* «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае" месца)», якія звязаныя з *dubti* «ўгінацца» і далей з індаеўрапейскім *\*dheu-b-* з семантыкай паглыблення, глыбіні.

Варыянт гэтага кораня *\*dheu-p-* у назве прыпяцкай ракі Дуполка (прыток Пцічы).

З коранем *Dub-* літоўскія гідронімы тыпу *Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa*. Гідронімы *Dabinta, Dabinčius, Dabotis, Dabulis* звязваюцца з *doba* «яма».

На карысць пярвейшасці назоўнай формы Дубосьня кажа наяўнасць гідроніма Дубасна ў гэтым жа дняпроўскім рэгіёне (прыток Віхры перад Мсціславам).

У гэтых назвах корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам *-sn-*. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *\*Apesna*), Нерасна, Турасна.

Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: *upė* «рака» — *upėsnis* «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера».

Назва матываваная асаблівасцямі рэчышча (яго глыбіні) і значыла «Глыбокая (рака)».

Гідраграфія
-----------

Даўжыня 81 км. Плошча вадазбору 874 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км.

Пачынаецца каля пасёлка Скачок Кіраўскага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне горада Жлобін. Цячэ ў межах паўночнай часткі Гомельскага Палесся. Даліна ў высокай плыні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 700—900 м. Абалона двухбаковая, яе шырыня 200—300 м. Рэчышча каналізаванае амаль на ўсім працягу. Шырыня ракі ў межань 5—15 м. Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў пачатку 3-й дэкады снежня, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,8 м. Замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом у 3-й дэкадзе сакавіка. Веснавы ледаход 3—5 дзён.

У басейне ракі вадасховішча Скрыпліца.

Прытокі
-------

* Беліца
* Язнач

Заўвагі
-------

1. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 184.
2. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 267—268.
3. ↑  В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 294—295.
4. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 186.
5. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 78, 93.
6. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.
7. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

| ⛭Дняпро |
| --- |
| Левыя прытокі | 
* Арловічы
* Арціслаўка
* Баброўка
* Вільчанка
* Ворскла
* Вуглянка
* Вязьма
* Гутлянка
* Дзясна
* Жэрам
* Задубровенка
* Капуснік
* Лешча
* Мярэя
* Окра
* Паўна
* Псёл
* Ракутун
* Расасенка
* Ржаўка
* Рось
* Самара
* Свінка
* Сож
* Сула
* Табора
* Трасна
* Ухлясць
* Цуперка

 |
| Правыя прытокі | 
* Адаменка
* Аршыца
* Адроў
* Брагінка1
* Бярозаўка
* Бярэзіна
* Ведрыч
* Вопь
* Даска
* Добасна
* Друць
* Дубравенка
* Інгулец
* Ірпінь
* Лахва
* Мадорка
* Макранка
* Прыпяць
* Тошчыца
* Тросенка
* Ульянка
* Хватаўка
* Цецераў
* Чарніца
* Чыжоўка

 |
| 1раней левы прыток Прыпяці |