**(25143) Ітакава** (лац.: Itokawa ад яп.: ??) — калязямны астэроід з групы апалонаў, які характарызуецца моцна выцягнутай арбітай, з-за якой падчас свайго руху вакол Сонца ён перасякае арбіты Зямлі і Марса. Ён быў адкрыты 26 верасня 1998 года ў рамках праграмы LINEAR у абсерваторыі Сакора і названы ў гонар заснавальніка японскай касмічнай праграмы прафесара Хідэа Ітакавы. Дадзены астэроід цікавы перш за ўсё тым, што ён быў выбраны аб’ектам даследавання зонда «Хаябуса» і стаў першым астэроідам, з якога на Зямлю былі дастаўлены ўзоры грунта.

Памеры і паверхня
-----------------

Ітакава адносіцца да астэроідаў класа S(IV). Даўжыня астэроіда складае 535 метраў, сярэдняя шчыльнасць да 2 г/см³. Астэроід верціцца вакол восі з перыядам каля паловы зямных сутак.
Ітакава мае няправільную форму, яго можна разглядаць як які складаецца з меншай часткі («галавы») і большай («цела»). Па знешнім відзе астэроід моцна адрозніваецца ад іншых вывучаных астэроідаў. Яго паверхня можна падзяліць на 2 тыпу ландшафта: перасечаную мясцовасць, пакрытую вялікай колькасцю камянёў і валуноў, і роўныя рэгалітавыя раўніны ў «перашыйка». Да апошніх адносяцца *мора Муз* і *мясцовасць Сагаміхара*, на астатняй частцы астэроіда пераважае камяністы ландшафт.
На Ітакаве выяўлена больш дзясятка ярка выяўленых ударных структур кругавой формы. Адной з найбуйнейшых з’яўляецца *Малая Вумера* дыяметрам каля 50 метраў. Большасць кратараў малога памеру запоўнены пылам і па знешнім відзе нагадваюць «сажалкі», выяўленыя на паверхні Эраса. Галоўнай асаблівасцю Ітакавы з’яўляецца наяўнасць вельмі вялікай колькасці камянёў і валуноў. Усяго было выяўлена больш 1000 валуноў памерамі больш 5 метраў, а максімальны памер некаторых груд дасягае ~50 метраў.

Высадка на паверхню
-------------------

У 2000 годзе астэроід быў выбраны ў якасці мэты місіі «Хаябусы». Зонд апынуўся зблізку Ітакавы 12 верасня 2005 года і першапачаткова «прыпаркаваўся» на адлегласці 20 км (12 міль), а затым і ў 7 км (4,3 міль) ад астэроіда (гравітацыя Ітакавы была занадта слабая, каб утрымацца на яго арбіце, таму карабель скарэктаваў сваю арбіту вакол Сонца, пакуль яна не супадзе з арбітай астэроіда). «Хаябуса» здзейсніў пасадку на астэроід 20 лістапада і заставаўся на паверхні на працягу трыццаці мінуць, але прылада, прызначанае для збору ўзораў грунта, не спрацавала. 25 лістапада, пасля другой пасадкі была прадпрынятая другая спроба збору проб. Капсула з узорам была вернутая на Зямлю і прызямлілася на аўстралійскім выпрабавальным палігоне Вумера 13 чэрвеня 2010 года, каля 13:51 UTC. 16 лістапада 2010 года Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў паведаміла, што пыл, сабраная падчас місіі «Хаябусы», сапраўды ад астэроіда.

Аналіз часціц
-------------

26 жніўня 2011 года ў часопісе Science выйшлі шэсць артыкулаў, якія змяшчаюць высновы, заснаваныя на аналізе пылу, якую «Хаябуса» сабраў з паверхні Ітакавы. Навукоўцы выказалі здагадку, што Ітакава быў, верагодна, фрагментам з глыбіні большага астэроіда, які распаўся. Пыл, сабраная з паверхні астэроіда, як мяркуюць, праляжала там каля васьмі мільёнаў гадоў.
Навукоўцы выкарыстоўвалі разнастайныя метады хіміі і мінералогіі для аналізу пылу з Ітакавы. Ітакава быў вызначаны, у адпаведнасці з распаўсюджанай класіфікацыяй, як тып астэроідаў, вядомых як «з нізкім утрыманнем агульнага жалеза, звычайныя хандрыты з нізкім утрыманнем металаў». Іншая група навукоўцаў усталявала, што цёмны колер жалеза на паверхні Ітакавы з’яўляецца вынікам уздзеяння мікраметэарытаў і высакахуткасных часціц, выходных ад Сонца.

Гл. таксама
-----------

* Спіс астэроідаў (25101—25200)
* Класіфікацыі малых планет
* Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Зямлі
* Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | (25143) Ітакава на Вікісховішчы |

* База даных JPL НАСА па малых целах Сонечнай сістэмы (25143)  (англ.)
* База даных MPC па малых целах Сонечнай сістэмы 25143
* Фота астэроіда Ітакава(недаступная спасылка)
* Close-up images of Itokawa, a rubble pile asteroid.  (англ.)
* Special issue: Hayabusa at Itokawa, Science, Vol. 312, no. 5778, June 2 2006.  (англ.)
* Касмічны апарат «Хаябуса» сапраўды даставіў часціцы пазаземнага паходжання Архівавана 28 красавіка 2012.
* Апублікаваны вынікі вывучэння пылу з астэроіда Ітакава(недаступная спасылка)
* Склад грунта з астэроіда Ітакава
* 

* Astronomy Picture of the Day (англ.) (The Missing Craters of Asteroid Itokawa). Праверана 16 ліпеня 2023.

| Малыя планеты |
| --- |
| 

(25142) Хопф       ·      
**(25143) Ітакава**
      ·       (25144) 1998 SC43

 |

| ⛭Сонечная сістэма (≛ спіс аб’ектаў) |
| --- |
| 
 |
| **Сонца** |
| **планеты і *карлікавыя планеты*:** ✰ Меркурый ·  ✰ Венера ·  ✯ Зямля ·  Марс ·  *Цэрэра* ·  ✯✰ Юпітэр ·  Сатурн ·  ✰ Уран ·  ✯ Нептун ·  *Плутон* ·  *Хаўмеа* ·  *Макемаке* ·  *Эрыс* |
| **іх спадарожнікі/кольцы:** Зямлі ·  Марса ·  Юпітэра/∅ ·  Сатурна/∅ ·  Урана/∅ ·  Нептуна/∅ ·  *Плутона* ·  *Хаўмеа* ·  *Эрыды* |
| **Малыя целы**: метэароіды ·  астэроіды/іх спадарожнікі (калязямныя ·  асноўнага пояса ·  траянцы ·  кентаўры) ·  транснептунавыя (ПК ·  РД) ·  дамаклоіды ·  каметы (ВО) |

| ⛭Даследаванне астэроідаў касмічнымі апаратамі |
| --- |
| Пралётныя | Галілеа ·  NEAR Shoemaker ·  Deep Space 1 ·  *Стардаст* ·  *New Horizons* ·  *Разета* ·  *Касіні-Гюйгенс* |  |
| З арбіты | NEAR Shoemaker ·  Хаябуса ·  *Dawn* |
| Спушчальныя | NEAR Shoemaker ·  Хаябуса |
| Будучыя | OSIRIS ·  Don Quijote ·  SIMONE |
| Гл. таксама | Гаспра ·  Іда ·  Мацільда ·  Эрас ·  Брайль ·  Анафранк ·  APL ·  Штэйнс ·  Лютэцыя ·  Мазурскі ·  Ітакава ·  Веста ·  Цэрэра ·  1999 RQ36 |
| *Курсівам* выдзелены дзеючыя АМС |