**Вольскі ваенны інстытут матэрыяльнага забеспячэння** (руск.: Вольский военный институт материального обеспечения) — вышэйшая ваенна-навучальная ўстанова, заснаваная 23 лютага 1928 года, якая ажыццяўляла падрыхтоўку афіцэрскіх кадраў для тылавых службаў Узброеных Сіл СССР і Расійскай Федэрацыі. З 16 верасня 1998 года у якасці філіяла ўваходзіць у структуру Ваеннай акадэміі матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння імя А. В. Хрулёва.

Гісторыя
--------

### Перадгісторыя

У 1821 годзе ў горад Вольск з Варонежскай губерні быў перадыслакаваны Елісаветградскі гусарскі полк. З 1823 па 1829 год на базе палка, і з 1829 па 1853 год на базе 3-й брыгады Саратаўскіх батальёнаў ваенных кантаністаў вялася падрыхтоўка юнакоў да ваеннай службы, якая падрыхтавала больш за трынаццаць тысяч чалавек. У 1858 годзе на базе школы ваенных кантаністаў было адкрыта Саратаўскае вучылішча ваеннага ведамства, у 1868 годзе вучылішча ваеннага ведамства было пераўтворана ў ваенную прагімназію.

У 1882 годзе ваенныя гімназіі былі ператвораныя ў кадэцкія карпусы, а ваенныя прагімназіі былі зачыненыя і толькі ў 1885 годзе Вольская ваенная прагімназія была рэарганізавана ў Вольскую ваенную школу. У 1908 годзе на базе Вольскай ваеннай школы быў створаны Вольскі кадэцкі корпус, які стаў трыццаць шостым і перадапошнім з усіх кадэцкіх карпусоў Расійскай імперыі. 29 мая 1914 года адбыўся першы выпуск у Вольскім кадэцкім корпусе. 19 красавіка 1918 года пастановай Вольскага Савета народных Камісараў Вольскі кадэцкі корпус быў зачынены.

### Асноўная гісторыя

13 ліпеня 1928 года загадам РВСР № 221 у горадзе Вольску была створана Аб’яднаная школа лётчыкаў і авіяцыйных тэхнікаў і 7 лістапада 1928 года ў школе быў пачаты навучальны працэс. 6 чэрвеня 1931 года загадам Рэвалюцыйнага ваеннага савета СССР Аб’яднаная школа лётчыкаў і авіяцыйных тэхнікаў была перайменавана ў Другую Вольскую ваенную школу авіяцыйных тэхнікаў. 11 сакавіка 1932 года пастановай УЦВК № 10 школе было прысвоена ганаровае найменне «Ленінскага Чырванасцяжнага камсамола».

13 мая 1937 года загадам наркама абароны СССР № 067 на базе школы было створана Вольскае ваеннае авіяцыйна-тэхнічнае вучылішча. 5 лютага 1941 года загадам Наркамата абароны СССР № 048 23 лютага 1928 года быў вызначаны гадавым святам вучылішча. 5 лютага 1941 года загадам Наркамата абароны СССР № 049 на базе ваеннага авіяцыйна-тэхнічнага вучылішча была створана першая Вольская ваенная авіяцыйная школа авіямеханікаў. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны вучылішча рыхтавала афіцэраў авіяцыі для ваенна-паветраных сіл ваеннага перыяду для патрэб фронту. Цэлая плеяда выпускнікоў вучылішча таго перыяду былі ганараваны звання Герой Савецкага Саюза.

У 1951 годзе паводле дырэктывы Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР ваенная авіяцыйная школа авіямеханікаў была рэарганізавана ў першае Вольскае ваеннае авіяцыйна-тэхнічнае вучылішча, з атрыманнем сярэдне-спецыяльнай адукацыі і тэрмінам навучання два гады, з 1953 года тэрмін навучання быў павялічаны на адзін год і склаў тры гады. 31 снежня 1959 года загадам Міністра абароны СССР першае Вольскае ваеннае авіяцыйна-тэхнічнае вучылішча было пераведзена ў склад РВСП СССР. 22 снежня 1962 года на базе ваеннага авіяцыйна-тэхнічнага вучылішча было створана Вольскае камандна-тэхнічнае вучылішча імя Ленінскага Чырванасцяжнага камсамола.

2 ліпеня 1964 года дырэктывай Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР і начальніка Тылу Узброеных Сіл СССР камандна-тэхнічнае вучылішча было рэарганізавана ў Вольскае ваеннае вучылішча імя Ленінскага Чырванасцяжнага камсамола з перадачай у структуру Тылу Узброеных Сіл СССР. 24 чэрвеня 1971 года пастановай Савета Міністраў СССР і загаду Міністра абароны СССР Вольскае ваеннае вучылішча было пераўтворана ў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу імя Ленінскага Чырванасцяжнага камсамола, стаўшы вышэйшай ваенна-навучальнай установай, з тэрмінам навучання чатыры гады. 13 верасня 1978 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу было ганаравана Ордэнам Чырвонай Зоркі.

З 1994 года вучылішча было пераведзена на пяцігадовы тэрмін навучання. 16 верасня 1998 года загадам Міністра абароны Расійскай Федэрацыі № 417 Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу ўваходзіць у склад Ваеннай акадэміі тылу і транспарту ў якасці яго філіяла. 1 студзеня 2005 года Вольскі філіял Ваеннай акадэміі тылу і транспарту зноў быў перайменаваны ў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу (ваенны інстытут тылу). У ліку прафесарска-выкладчыцкага складу інстытута маецца: 9 дактароў і 119 кандыдатаў навук. За час існавання Вольскага ваеннага вучылішча 35 яго выпускніка былі ганараваны звання Герой Савецкага Саюза, прычым двое былі ганараваны гэтага звання двойчы — І. С. Полбін і В. І. Мыхлік, два выпускнікі былі ганараваны звання Герой Сацыялістычнай Працы і адзін звання — Герой Расійскай Федэрацыі, больш за 80 выпускнікоў пасля былі ганараваны генеральскімі званнямі.

Пастановай ад 29 жніўня 1998 года «Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу імя Ленінскага камсамола» рэарганізавана шляхам далучэння да Ваеннай акадэміі тылу і транспарту (Санкт-Пецярбург) у якасці філіяла.

Пастановай ад 09.07.2004 на базе філіяла Ваеннай акадэміі тылу і транспарту імя генерала арміі А. У. Хрулёва ў горадзе Вольск створана «Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу (ваенны інстытут)».

Пастановай ад 24.12.2008 «Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу (ваенны інстытут)» рэарганізавана ў форме далучэння да акадэміі «Ваенная акадэмія тылу і транспарту імя генерала арміі А. У. Хрулёва».

У красавіку 2010 «Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу (ваенны інстытут)» рэарганізавана ў Вольскі ваенны інстытут тылу (філіял) Ваеннай акадэміі тылу і транспарту імя генерала арміі А. У. Хрулёва Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі.

З верасня 2013 года рэарганізаваны ў Вольскі ваенны інстытут матэрыяльнага забеспячэння.

У 2023 годзе ў Вольскім ваенным інстытуце адбыўся скандал, калі навучэнцы 5-га курса факультэта забеспячэння гаручым адзначылі дату 100 дзён да заканчэння вучобы, разграміўшы казарму першакурснікаў, зламаўшы ў ёй мэблю і абліўшыся шампанскім. Начальнік Інстытута Вячаслаў Зянкоў і два яго намеснікі былі адхіленыя ад сваіх пасад, выконваючым абавязкі начальніка інстытута стаў палкоўнік Ахмед Кажараў. 11 курсантаў, якія зладзілі пагром, былі адлічаныя.

Кіраўніцтва
-----------

* 1928—1931 — камбрыг Фёдар Іванавіч Жараў
* 1931—1933 — камдыў Міхаіл Цімафеевіч Мікалаеў
* 1933—1936 — камдыў Роза Абдулаевіч Якубаў
* 1936—1937 — ваенінжынер 1-га рангу Кірыл Якаўлевіч Баранаў
* 1937—1941 — інжынер-палкоўнік Сцяпан Пятровіч Хадзееў
* 1942—1949 — інжынер-палкоўнік Сцяпан Харытонавіч Хрысцюк
* 1949—1955 — інжынер-палкоўнік Якаў Аляксандравіч Нікіфараў
* 1955—1959 — інжынер-палкоўнік Сяргей Дзмітрыевіч Церахаў
* 1959—1965 — генерал-маёр Аляксандр Іванавіч Кічыгін
* 1965—1968 — генерал-маёр Мікалай Іванавіч Гарэтнін
* 1968—1976 — генерал-маёр Уладзімір Фёдаравіч Гарун
* 1976—1986 — генерал-лейтэнант Мікалай Міхайлавіч Талмачоў
* 1986—1991 — генерал-маёр Уладзімір Мікалаевіч Мукамолаў
* 1991—2001 — генерал-маёр Яўген Сяргеевіч Громаў
* 2001—2002 — палкоўнік Сяргей Дзмітрыевіч Мухаед
* 2002—2015 — генерал-маёр Міхаіл Міхайлавіч Гарбуноў
* 2015—2020 — генерал-маёр Сяргей Рыгоравіч Рыхель
* 2020—2023 — палкоўнік Вячаслаў Юр’евіч Зянкоў
* з 2023 — палкоўнік Ахмед Кажараў (в. а.)

Узнагароды
----------

* Ордэн Чырвонай Зоркі (13 верасня 1978 года) — «За вялікія заслугі ў падрыхтоўцы афіцэрскіх кадраў»;
* Ордэн Кутузава (22 лютага 2023 года) — «За заслугі ва ўмацаванні абараназдольнасці краіны і падрыхтоўку высокакваліфікаваных вайсковых кадраў».

Зноскі
------

1. 1 2  Становление и развитие Вольского военного училища до 1918 года **(нявызн.)**.  ВАМТО имени А. В. Хрулёва. Архівавана з першакрыніцы 26 лютага 2021. Праверана 14 снежня 2020.
2. ↑  Вольский кадетский корпус **(нявызн.)**.  Кадеты России. Архівавана з першакрыніцы 30 студзеня 2020. Праверана 14 снежня 2020.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Тыл, равный фронту **(нявызн.)**.  Военно промышленный курьер. Архівавана з першакрыніцы 24 студзеня 2022. Праверана 14 снежня 2020.
4. ↑  История института **(нявызн.)**.  ВАМТО имени А. В. Хрулёва. Архівавана з першакрыніцы 21 красавіка 2021. Праверана 14 снежня 2020.
5. 1 2  Журнал: «Актуальные проблемы гуманитарных и социально-экономических наук» / *Историко-истографический анализ источников по проблеме роли вольской земли в истории российских воинских частей середины ХХ — начала XXI века(недаступная спасылка)* // С. В. Постников, Изд. Вольский военный институт материального обеспечения (филиал) Военной академии материально-технического обеспечения имени генерала армии А. В. Хрулёва, Вольск: № 3 (74) — 2020 г. — С.192—198
6. ↑  Филиал сегодня **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 21 красавіка 2021. Праверана 14 снежня 2020.
7. ↑  Приказ Министра обороны РФ № 417 от 16.09.1998 г. «О реорганизации и ликвидации военных образовательных учреждений профессионального образования МО РФ» на основе постановления Правительства РФ от 29.08.1998 г. № 1009 «О военных образовательных учреждениях профессионального образования МО РФ» Архівавана 21 студзеня 2022.
8. ↑  Правительство РФ. Распоряжение от 9.07.2004 года № 937-р «О создании, преобразовании и переименовании военных образовательных учреждений профессионального образования»
9. ↑  Правительство РФ. Распоряжение от 24.12.2008 г. № 1951-р «О создании и реорганизации государственных военных образовательных учреждений высшего профессионального образования»
10. 1 2  *Р. Бирюлин*. Кузница уникальных профессий (руск.). *Красная звезда* (25 лютага 2019). Архівавана з першакрыніцы 21 студзеня 2022. Праверана 21 студзеня 2022.
11. 1 2 3  В Вольске после погрома казармы в военном училище отчислили курсантов **(нявызн.)**.  Четвёртая власть (21 сакавіка 2023). Архівавана з першакрыніцы 30 мая 2023. Праверана 30 мая 2023.
12. ↑  Всех 11 курсантов, устроивших погром в казарме первокурсников в Вольске, отчислили
13. ↑  Гульбинский В. И. ИСТОРИЯ. ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ. ЛЮДИ Архівавана 21 студзеня 2022.: исторический очерк. — Саратов: СВКИ ВВ МВД России, 2015. — 88 с.
14. ↑  Ведомости Верховного Совета СССР Архівавана 3 чэрвеня 2023. / Изд. Верховный Совет СССР, Том 41: 1978 г. — С.590
15. ↑  Вольский филиал Военной академии МТО награжден орденом Кутузова

Літаратура
----------

* *Вольское военное: исторический очерк* / Изд.￼ Министерство обороны Российской Федерации, М.: 1998 г. — 178 с.
* Журнал: «Актуальные проблемы гуманитарных и социально-экономических наук» / *Историко-истографический анализ источников по проблеме роли вольской земли в истории российских воинских частей середины ХХ — начала XXI века* // С. В. Постников, Изд. Вольский военный институт материального обеспечения (филиал) Военной академии материально-технического обеспечения имени генерала армии А. В. Хрулёва, Вольск: № 3 (74) — 2020 г. — С.192—198

Спасылкі
--------

* От гусар и кадетов к советскому военному училищу **(нявызн.)**.  Вольск. Праверана 14 снежня 2020.
* Выпускники из Вольска служат в каждой части **(нявызн.)**.  Красная звезда. Праверана 14 снежня 2020.