Не блытаць з Французская акадэмія навук.
Мост Мастацтваў вядзе да французскай Акадэміі ад Луўра
**Французская Акадэмія** (фр.: Académie Française) — навуковая ўстанова ў Францыі, мэтай якога з'яўляецца вывучэнне французскай мовы і літаратуры і фарміраванне моўнай і літаратурнай нормы французскай мовы. Штогод Акадэмія ўручае каля 60 літаратурных прэмій.

Гісторыя стварэння
------------------

Заснавальнік французскай Акадэміі кардынал Рышэльё
Заснавана дараванай граматай кардынала Рышэльё ад 29 студзеня 1635 года. Як указвалася ў грамаце, Акадэмія створана, «каб зрабіць французскую мову не толькі элегантным, але і здольным тлумачыць усе мастацтвы і навукі». У ліку першых членаў Акадэміі — Валантэн Канрар, Жан Дэмарэ дэ Сен-Сарлен, Жан Аж'е дэ Гамбо, Франсуа Лё Метэль дэ Буарабер, Жан Шаплен, Нікаля Фарэ, Антуан Гадо, Франсуа Мейнар, Марэн Леруа дэ Гамбервіль, Гіём Кальтэ, Жан-Луі Гез дэ Бальзак, Анора дэ Бюэй (маркіз дэ Ракан), Клод Фаўр дэ Важла, Марк-Антуан Жырар дэ Сент-Аман, Венсан Вуацюр.

Членства
--------

Акадэмія налічвае 40 членаў. Абранне ў Акадэмію з'яўляецца пажыццёвым, акадэмікаў завуць «несмяротнымі» (фр.: les immortels) паводле дэвізу Акадэміі, уведзенаму яшчэ пры Рышэльё — «Для неўміручасці»; знак адрознення, пачынаючы з часоў Напалеона III, — зялёны фрак (фр.: habit vert). Пасля смерці акадэміка на яго месца (крэсла, фр.: fauteuil) выбіраюць новага; ізноў выбраны член у дзень свайго «прыняцця пад скляпенні Акадэміі» павінен прачытаць прамову ў гонар свайго памерлага папярэдніка. Шэраг акадэмікаў па розных прычынах не былі ўрачыста «прыняты» ў Акадэмію, сярод іх Жорж Бенжамен Клемансо і Ален Роб-Грые; большасць з іх саміх адмовіліся ад гэтай цырымоніі, але ў 1923 годзе быў выпадак, калі прамова ў гонар папярэдніка была палічана нездавальняльнай і акадэмік адмовіўся яе пераробліваць.

Пасля Другой сусветнай вайны некалькі акадэмікаў былі выключаны па прысуду суда за калабарацыянізм, сярод іх — маршал Анры Філіп Петэн. Пры гэтым месца Петэна, а таксама месца філосафа-нацыяналіста Шарля Мараса па прапанове абавязковага сакратара Акадэміі Жоржа Дзюамеля было абвешчана вакантным, але пры іх жыцці не замяшчалася (у адрозненне ад двух іншых калабарацыяністаў, Абеля Банара і Абеля Эрмана).

Часам у Акадэмію выбіраюць людзей, вядомых першым чынам не як пісьменнікі ці вучоныя, а як ваенныя ці палітыкі (хоць звычайна такія акадэмікі маюць тыя ці іншыя публікацыі, мемуары і іншае).

Спіс дзеючых членаў Акадэміі
----------------------------

Асноўны артыкул: **Спіс членаў Французскай акадэміі**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Нумар месца | Імя | Дата абрання |
| --- | --- | --- |
| 1 | Клод Дажан | 2008 |
| 2 | вакантна |  |
| 3 | Жан-Дэні Брэдэн | 1989 |
| 4 | Жан-Люк Марыён | 2008 |
| 5 | Асія Джэбар | 2005 |
| 6 | Марк Фюмаролі | 1995 |
| 7 | Жуль Хофман | 2012 |
| 8 | Мішэль Дэон | 1978 |
| 9 | Ален Дэко | 1979 |
| 10 | Флоранс Дэле | 2000 |
| 11 | Габрыэль дэ Бройль | 2001 |
| 12 | Жан д'Армесон | 1973 |
| 13 | Сімона Вейль | 2008 |
| 14 | Элен Карэр д’Анкос | 1990 |
| 15 | Фрэдэрык Віту | 2001 |
| 16 | вакантна |  |
| 17 | Эрык Арсена | 1998 |
| 18 | Мішэль Сер | 1990 |
| 19 | Жан-Лу Дабадзі | 2008 |
| 20 | Анжэла Рынальдзі | 2001 |

 | 

| Нумар месца | Імя | Дата абрання |
| --- | --- | --- |
| 21 | вакантна |  |
| 22 | Рэнэ дэ Абальдзіа | 1999 |
| 23 | П'ер Розанберг | 1995 |
| 24 | Макс Гало | 2007 |
| 25 | Дамінік Фернандэз | 2007 |
| 26 | Жан-Мары Руар | 1997 |
| 27 | П’ер Нара | 2001 |
| 28 | Жан-Крыстоф Руфен | 2008 |
| 29 | Амін Маалуф | 2011 |
| 30 | Даніэль Саленаў | 2011 |
| 31 | вакантна |  |
| 32 | Франсуа Веерган | 2009 |
| 33 | вакантна |  |
| 34 | Франсуа Чэн | 2002 |
| 35 | Іў Пулікан | 2001 |
| 36 | Філіп Басан | 2007 |
| 37 | Рэнэ Жырар | 2005 |
| 38 | Франсуа Жакоб | 1996 |
| 39 | Жан Клер | 2008 |
| 40 | вакантна |  |

 |

Зноскі
------

1. ↑  Пасля сканання 11 чэрвеня 2012 года Э. Б'янчоці.
2. ↑  Дуаен (старэйшына) Акадэміі.
3. ↑  Абавязковы сакратар.
4. ↑  Пасля сканання 2 снежня 2020 года Жыскара.
5. ↑  Пасля сканання 7 сакавіка 2012 года Ф. Марса.
6. ↑  Пасля сканання 17 студзеня 2011 года Ж. Дзютура.
7. ↑  Пасля сканання 17 жніўня 2011 года Мішэля Морта
8. ↑  Пасля сканання 28 красавіка 2010 года П'ера-Жана Рэмі.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Французскай акадэміі  (фр.)
* Члены Французскай акадэміі (па крэслах)  (фр.)
* Прэміі Французскай акадэміі  (фр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Ларуса · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12647515 · BIBSYS: 90576251 · BNE: XX143578 · BNF: 11872851q · CiNii: DA02016996 · GND: 1022924-3 · ICCU: IEIV013678 · ISNI: 0000 0001 2108 3851 · LCCN: n50052672 · Microsoft: 1340731699 · NKC: kn20040112004, ko2003183531 · NLA: 36513562 · NLG: 114669 · NUKAT: n02010979 · PTBNP: 394616 · LIBRIS: 256373 · SUDOC: 027259056 · VIAF: 126246242 · ULAN: 500310041 |

 |