У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Mayday.
**Mayday** (прамаўляецца «мэй-дэй») — міжнародны сігнал бедства у радыётэлефоннай (галасавы) сувязі, аналагічны сігналу SOS у радыётэлеграфнай сувязі (з выкарыстаннем азбукі Морзэ). Ён выкарыстоўваецца ў сітуацыях, якія ўяўляюць непасрэдную пагрозу для жыцця людзей, напрыклад, якія цярпяць бедства марскімі і паветранымі суднамі. Сігнал перадаецца тры разу запар: *«Mayday, Mayday, Mayday»* для выключэння магчымасці пераблытаць яго з якой-небудзь здаецца якая гучыць фразай, а таксама для таго, каб лягчэй было адрозніць сам сігнал бедства ад паведамлення пра сігнал бедства.

Паходжанне
----------

Фраза ўяўляе сабой прыблізную англійскую транскрыпцыю французскага *m'aidez* — скарочаны варыянт фразы *venez m'aider* («прыйдзіце мне на дапамогу», «дапамажыце мне»). У стандартным французскім ні *m'aidez*, ні *m'aider* не выкарыстоўваюцца як заклік пра дапамогу.

«Mayday» быў прыдуманы ў 1923 годзе Фрэдэрыкам Стэнлі Мокфардам, старэйшым радыстам аэрапорта Кройдан у Лондане. Яго папрасілі прапанаваць сігнал, які было б цяжка пераблытаць са звычайнымі радыёпаведамленнямі і які мог бы быць лёгка зразумелы ва ўмовах дрэннай радыёсувязі. Выбар Мокфарда тлумачыцца тым, што большасць палётаў з Кройдана ў той час ажыццяўлялася ў аэрапорт Ле Буржы у Парыже.

Выкарыстанне
------------

Сігнал Mayday выкарыстоўваецца ў любых сітуацыях, якія ўяўляюць непасрэдную небяспеку для жыцця людзей. Да такіх сітуацый адносяцца, напрыклад, выбух, пажар, немінучая пагроза затаплення судна і т.п. На марскім судне ён можа быць перададзены толькі па распараджэнні капітана. У сітуацыях, якія не нясуць пагрозу жыцця, выкарыстоўваюцца іншыя сігналы.

Mayday можа быць перададзены на любой частаце. Аднак існуюць частоты, спецыяльна прызначаныя для перадачы сігналаў бедства. Марскія выратавальныя службы і службы упраўленні паветраным рухам увесь час праслухоўваюць гэтыя частоты, і звычайная радыёсувязь на іх забаронена, таму верагоднасць таго, што сігнал будзе прыняты, вышэй. На мора ў розных марскіх раёнах плавання для гэтых мэт выкарыстоўваюцца частоты 2182 кгц, 4125 кгц, 6215 кгц, 8291 кгц, 12290 кгц, 16420 кгц, у авіяцыі — 121,5 Мгц.

Існуюць і мясцовыя аварыйныя частоты. Напрыклад, 27,065 Мгц (9-й канал сеткі C СІ-БІ — «аварыйны») з'яўляецца частатой бедства і бяспекі. У Маскоўскім рэгіёне гэта Маскоўская служба выратавання (пазыўны «Выратаванне»).

1 лютага 2009 г. Міжнародная Сістэма Каспас-Сарсат спыніла спадарожнікавую апрацоўку сігналаў радыёбуяў 121,5/243 Мгц. Усе ўладальнікі радыёбуяў і іх карыстальнікі павінны як мага хутчэй замяніць радыёбуі 121,5/243 Мгц на радыёбуі 406 Мгц.

Толькі сігналы ад радыёбуяў 406 Мгц засякаюцца Сістэмай Каспас-Сарсат. Гэта адносіцца да радыёбуяў марскім (МРБ), авіяцыйным (АРБ) і персанальным (ПРБ). У той жа самы час іншыя прылады (напрыклад сістэмы выжывання, а таксама перадатчыкі блізкага прывада), якія працуюць на частаце 121,5 Мгц і не патрабуюць спадарожнікавай апрацоўкі, не закрануты спыненнем спадарожнікавай апрацоўкі частаты 121,5 Мгц.
Рашэнне пра спыненне спадарожнікавай апрацоўкі частаты 121,5 Мгц было прынята ў кастрычніку 2000 г. на 25-й сесіі Савета Каспас-Сарсат (СКС-25).
Калі выратавальныя службы не пацвердзілі прыём сігналу Mayday, любы, хто яго чуў, павінен паўтарыць яго. Такім чынам можа быць забяспечана дапамога тым суднам, якія знаходзяцца па-за межамі прамой радыёсувязі з выратавальнымі службамі. З 1 студзеня 2005 г. таксама выкарыстоўваецца частата 406,025 Мгц.

Перадача лжывага сігналу бедства ў шматлікіх краінах лічыцца злачынствам. Гэта звязана з высокім коштам выратавальных аперацый і з рызыкай, якому могуць падвяргацца іх удзельнікі.

Гл. таксама
-----------

* Pan-pan
* ССН (сістэма сігналізацыі небяспекі)
* Sécurité

Заўвагі
-------

1. ↑  Рэгламент Радыёсувязі *ITU 2012, Глава VII Сувязь у выпадку бедства і для забеспячэння бяспекі, пункт 32.13BA*

Шаблон:НД