**Катастрофа SSJ 100 у Шарамеццева** — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 5 мая 2019 года.

Авіялайнер Sukhoi Superjet 100, які здзяйсняў рэйс Масква—Мурманск, быў вымушаны вярнуцца ў аэрапорт Шарамеццева з-за тэхнічных непаладак. Падчас пасадкі самалёт атрымаў пашкоджанні, якія сталі прычынай узнікнення пажару. Па ўдакладненых даных СК Расіі, загінуў 41 чалавек, у тым ліку адзін член экіпажа, некалькі чалавек шпіталізавана.

Самалёт
-------

Самалёт Sukhoi Superjet 100-95 (RRJ-95B), рэгістрацыйны № RA-89098, завадскі № 95135, насіў імя «Мустай Карым». Першы палёт здзейсніў 21 чэрвеня 2017 года. У верасні 2017 года быў перададзены ў авіякампанію «Аэрафлот». У красавіку 2019 года прайшоў апошнюю планавую праверку.

Катастрофа
----------

Самалёт здзяйсняў рэгулярны рэйс «Аэрафлота» SU1492 Масква—Мурманск з аэрапорта Шарамеццева.

Узляцеў у 18:02 (па даных прэс-службы АТ «Міжнародны аэрапорт Шарамеццева», тут і далей — маскоўскі час) або ў 18:03 (па даных сэрвісу Flightradar24). Праз некалькі хвілін у самалёт, як мяркуецца, трапіла маланка: сцюардэса Таццяна Касаткіна і некалькі пасажыраў сцвярджаюць, што бачылі выбліск і электрычныя разрады ў вобласці правай плоскасці крыла і правага рухавіка, некаторыя з іх чулі гук удара або воплеска.

У 18:11 усталяваны на борце адказчык УУС выдаў код 7600 — «страта сувязі». Паводле расшыфроўкі і запісу перамоў, экіпаж звязаўся з дыспетчарскай службай па аварыйнага каналу сувязі, запытаў пасадку і паведаміў пра праблемы са сувяззю і страты аўтаматычнага кіравання самалётам. Пасажырам было абвешчана аб вяртанні ў аэрапорт «па тэхнічных прычынах».

У 18:14 кіраўнік палётаў АрУС паведаміў зменнаму начальніку аэрапорта Шарамеццева аб вяртанні з паветра рэйса SU1492 (па дакладзе КПС, прычына — адмова радыёсувязі і страта аўтаматычнага кіравання паветраным суднам, заход і пасадка адбываюцца ў штатным рэжыме).

У 18:25 код адказчыка зменены на 7700 — «аварыйная або іншая няштатная сітуацыя». Да прызямлення панікі на борце не было, сам самалёт не трэсла і ён плаўна зніжаўся.

А 18:30 самалёт здзейсніў грубую пасадку з адскокамі ад узлётна-пасадачнай паласы. У выніку самалёт сеў на «пуза» задняй часткай і атрымаў пашкоджанне паліўных бакаў, якое прывяло да разліцця паліва і ўзнікнення пажару ў задняй частцы самалёта.

Па даных прэс-службы АТ «Міжнародны аэрапорт Шарамеццева», у 18:31 кіраўнік палётаў па арганізацыі паветранага руху Шарамеццева абвясціў сігнал «Трывога». У гэты ж час пачалася эвакуацыя пасажыраў сіламі экіпажа па двух трапах у насавой частцы.

У 18:32 да падпаленага самалёта прыбыў першы разлік аварыйна-выратавальнай каманды аэрапорта і пачаў тушыць пажар. Менш чым за дзве хвіліны да яго далучыліся яшчэ пяць разлікаў.

У 18:35 ратавальнікі ўвайшлі ў палаючы самалёт.

У 18:48 пажар быў патушаны. Самалёт часткова згарэў.

Ахвяры
------

На борце самалёта знаходзілася 78 чалавек: 73 пасажыры і 5 членаў экіпажа. Уратавалася 33 пасажыры і 4 члены экіпажа. Загінула 40 пасажыраў і 1 член экіпажа. Амаль усе загінуўшыя пасажыры займалі месцы ў хваставой частцы самалёта, з 11 па 20 рад; загінулы бортправаднік Максім Майсееў таксама знаходзіўся ў хваставой частцы салона. Частка людзей атрымала атручванне прадуктамі гарэння і іншыя траўмы, дзесяць чалавек было шпіталізавана.

Расследаванне
-------------

Расследаванне авіяцыйнага здарэння пачала камісія Міждзяржаўнага авіяцыйнага камітэта. У сувязі са здарэннем, следчыя органы Маскоўскага міжрэгіянальнага СУ на транспарце СК Расіі распачалі крымінальную справу па прыкметах злачынства, прадугледжанага ч. 3 арт. 263 КК РФ («парушэнне правілаў бяспекі руху і эксплуатацыі паветранага транспарту, што пацягнула па неасцярожнасці да смерці дзвюх і больш асоб»). Па рашэнні старшыні СК Расіі, крымінальная справа перададзена для далейшага расследавання ў цэнтральны апарат ведамства. Спецыялістамі МАК пачата даследаванне бартавых самапісцаў. Параметрычны самапісец атрымаў сур’ёзныя пашкоджанні ў выніку ўздзеяння высокіх тэмператур, стан маўленчага самапісца здавальняючы.

Па стане на 6 мая 2019 года, следства разглядала некалькі версій, уключаючы адмову тэхнікі, неспрыяльныя ўмовы надвор’я, а таксама недастатковую кваліфікацыю пілотаў, дыспетчараў і абслугоўваючага персаналу. У чэрвені Міждзяржаўны авіяцыйны камітэт апублікаваў папярэднюю справаздачу. У ёй гаворыцца, што падчас расследавання на фюзеляжы самалёта і вонкавых датчыках былі выяўленыя сляды ад маланкі. У кастрычніку старшы следчы па асабліва важных справах Галоўнага ўпраўлення па расследаванні асабліва важных спраў Следчага камітэта Расіі Іван Сібул прад’явіў камандзіру паветранага судна Дзянісу Еўдакімаву абвінавачванне па ч. 3 артыкула 263 КК РФ. 20 чэрвеня 2023 года суд прысудзіў лётчыка да 6 гадоў калоніі-пасялення. Акрамя таго, з яго спагналі 2,5 млн руб. на карысць двух пацярпелых і забаранілі на тры гады займаць пасаду пілота самалёта.

Заўвагі
-------

1. ↑  Следственный комитет сообщил, что из 78 человек, которые были на борту сгоревшего самолета, выжили только 37 **(нявызн.)**. *Эхо Москвы*.
2. ↑  "Аварийная посадка SSJ-100 в Шереметьево".
3. 1 2  Расследование уголовного дела об аварийной посадке пассажирского самолёта в столице передано в центральный аппарат СК России **(нявызн.)**.
4. ↑  Т.Голикова выразила соболезнования родным и близким погибших при возгорании самолета в Шереметьево (руск.).  www.mskagency.ru. Праверана 6 мая 2019.
5. ↑  Сухой SuperJet 100-95 Бортовой №: RA-89098 **(нявызн.)**.  Russianplanes.net. Праверана 5 мая 2019.
6. ↑  RA-89098 - Sukhoi 100-95B - 95135 **(нявызн.)**. *JetPhotos*.
7. ↑  Сгоревший в Шереметьево Sukhoi Superjet 100 прошел техобслуживание в апреле **(нявызн.)**.  ТАСС (5 мая 2019).
8. 1 2 3  Flightradar24 in Twiiter: Aeroflot flight #SU1492 squawked 7700 (emergency) and returned back to Sheremetyevo Airport in Moscow **(нявызн.)**.
9. 1 2 3 4 5 6  Хронология авиационного происшествия с ВС SSJ–100 и деятельности аварийно-спасательной команды Шереметьево (руск.).  Международный аэропорт Шереметьево (7 мая 2019). Праверана 8 мая 2019.
10. 1 2  Глава Североморска, выживший в катастрофе SSJ 100, рассказал, что в самолет ударила молния **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  www.znak.com. Архівавана з першакрыніцы 8 мая 2019. Праверана 8 мая 2019.
11. 1 2  *Александра Баландина*. «Лучше бы я погибла»: пассажиры SSJ-100 рассказали о катастрофе (руск.).  Газета.Ru (7 мая 2019). Праверана 8 мая 2019.
12. ↑  Напеева, Дарья (2019-05-06). "Главное об авиакатастрофе в Шереметьево". *Би-би-си* [руская]. Праверана 2019-05-08.
13. ↑  Опубликована запись переговоров диспетчеров с экипажем сгоревшего Superjet (руск.).  Interfax.ru. Праверана 9 мая 2019.
14. 1 2  "Самолет горит в молнии": РЕН ТВ публикует переговоры пилота сгоревшего SSJ-100 с диспетчерами **(нявызн.)**.  РЕН ТВ (7 мая 2019). Праверана 8 мая 2019.
15. ↑  Медуза. «Я шел последним. За мной уже никого не было» Мы поговорили с Олегом Молчановым. Ему удалось выбраться из загоревшегося суперджета
16. ↑  Flightradar24 in Twitter: Aeroflot flight #SU1492 squawked 7700 (emergency) and returned back to Sheremetyevo Airport in Moscow **(нявызн.)**.
17. ↑  Источник подтвердил подлинность опубликованных переговоров пилотов SSJ-100 (руск.).  РИА Новости (8 мая 2019). Праверана 8 мая 2019.
18. ↑  Відэа на YouTube
19. ↑  "Коммерсантъ FM" **(нявызн.)**.
20. 1 2 3  RRJ-95B RA-89098 05.05.2019 — страница расследования. МАК.
21. ↑  В результате авиакатастрофе в Шереметьеве погиб 41 человек **(нявызн.)**.  ТАСС. Праверана 5 мая 2019.
22. ↑
23. ↑  Источник: погибший в Шереметьево бортпроводник пытался открыть заднюю дверь **(нявызн.)**.  ТАСС (6 мая 2019). Праверана 9 мая 2019.
24. ↑  Госпитализирована еще одна пострадавшая в катастрофе SSJ 100 (руск.).  Коммерсантъ (7 мая 2019). Праверана 9 мая 2019.
25. 1 2  Возбуждено уголовное дело по факту аварийной посадки пассажирского самолёта в Шереметьево **(нявызн.)**.
26. ↑  Председатель СК России провел оперативное совещание на месте трагедии в столичном аэропорту Шереметьево **(нявызн.)**.  Следственный комитет Российской Федерации (6 мая 2019). Праверана 6 мая 2019.
27. ↑  Предварительный отчёт по результатам расследования катастрофы самолёта RRJ-95B RA-89098
28. ↑  Пилоту сгоревшего в Шереметьево «Суперджета» предъявлено обвинение **(нявызн.)**.  BBC News (2 кастрычніка 2019). Архівавана з першакрыніцы 9 снежня 2019. Праверана 2 кастрычніка 2019.
29. ↑  *Н. Анисимова*. Пилоту сгоревшего в Шереметьево SSJ дали шесть лет колонии-поселения **(нявызн.)**.  РБК (20 чэрвеня 2023). Праверана 20 чэрвеня 2023.

Спасылкі
--------

* Список пассажиров рейса SU1492 Москва — Мурманск Архівавана 6 мая 2019. (Аэрофлот, 06 мая 2019)
* Список выживших пассажиров рейса SU1492 Москва — Мурманск Архівавана 8 мая 2019. (Аэрофлот, 06 мая 2019)
* Катастрофа SU-1492: как это было от первой до последней минуты (Радио Свобода, 07 Май 2019)