**Альфрэд Дрэйфус** (фр.: Alfred Dreyfus; 9 кастрычніка 1859, Мюлуз, Эльзас — 12 ліпеня 1935, Парыж) — французскі афіцэр, яўрэй паводле паходжання, герой знакамітага працэсу (справа Дрэйфуса), які меў велізарнае палітычнае значэнне.

Вучыўся ў Парыжы ў Ваеннай і потым Вышэйшай Політэхнічнай школе; служыў у артылерыі і даслужыўся да чыну капітана; у 1893 годзе быў прылічаны да Генеральнага штаба. Ён адрозніваўся працавітасцю, выканаўчасцю, вялікай рэўнасцю да службы, строгасцю да сябе і іншых, але, разам з тым, сухім характарам, таму не карыстаўся сімпатыяй таварышаў.

У 1894 годзе ў Генштабе быў выяўлены дакумент з пералікам сакрэтных папер, перададзеных германскаму аташэ ў Парыжы. У напісанні запіскі (а, значыць, у перадачы сакрэту верагоднаму праціўніку) быў абвінавачаны Дрэйфус (па почырку); у снежні 1894 года суд прысудзіў яго да пажыццёвага зняволення, і капітан быў публічна зневажальна разжалаваны і адпраўлены ў турму ў французскай Гвіяне на Чортаў востраў. Сваёй віны ён не прызнаў. Неўзабаве ў многіх узніклі сумневы ў неабвержнасці доказаў; былі названы іншыя падазраваныя.

У 1895 годзе справу пачалі пераглядаць. У 1898 годзе ў падтрымку Дрэйфуса выступіў Эміль Заля, апублікаваўшы артыкул «*Я абвінавачваю*». У ім пісьменнік абвінаваціў французскі ўрад у антысемітызме і супрацьзаконным заключэнні ў турму Дрэйфуса. Заля ўказваў на прадузятасць ваеннага суда і на поўную адсутнасць рэальных доказаў. Выкладзены цудоўнай французскай мовай, падрабязны, лагічны, старанна прадуманы і знішчальна аргументаваны артыкул быў заснаваны на матэрыялах, прадстаўленых пісьменніку начальнікам французскай контрразведкі палкоўнікам Пікарам[en], перакананым у невінаватасці Дрэйфуса. Сам зняволены нічога пра гэта не ведаў да 1899 года, калі справу сталі слухаць у касацыйным судзе. Прысуд яго быў скарочаны да 10 гадоў, а ў 1900 годзе прэзідэнт Эміль Лубэ яго памілаваў, і Дрэйфус выйшаў на свабоду.

У 1906 годзе суд цалкам апраўдаў Дрэйфуса. Ён быў адноўлены на службе і павышаны ў званні да маёра, але неўзабаве, з-за праблем са здароўем, набытых у зняволенні, выйшаў у адстаўку. Быўшы афіцэрам запасу Дрэйфус вярнуўся ў армію з пачаткам Першай сусветнай вайны, даслужыўся да падпалкоўніка і ў 1918 годзе быў узнагароджаны ордэнам Ганаровага легіёна.

Памёр у 1935 годзе і быў пахаваны з нацыянальнымі ўшанаваннямі.

Зноскі
------

1. ↑  Alfred Dreyfus // Léonore database — ministère de la Culture. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602'></a>
2. 1 2  Alfred Dreyfus // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. ↑  Alfred Dreyfus // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>
4. ↑  LIBRIS — 2012. Праверана 24 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>

Літаратура
----------

* *А. Я. Бруштейн*. «Весна»

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Альфрэд Дрэйфус**
* Дрейфус, Альфред // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Дрейфус, Альфред // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Notable Names Database · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11986700 · BIBSYS: 90185856 · BNC: a10389933 · BNE: XX910828 · BNF: 119005994 · CiNii: DA00435218 · CONOR: 70943843 · GND: 118527460 · ISNI: 0000 0001 2122 9355 · LCCN: n80057218 · LNB: 000132011 · NDL: 00438243 · NKC: jn20000700433 · NLA: 35045434 · NLG: 227403 · NLP: A1181763X · NSK: 000117249 · NTA: 068600275 · NUKAT: n97084574 · PTBNP: 34925 · LIBRIS: 207828 · SUDOC: 026837226 · VIAF: 19676856 |

 |