recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Эрдман.

**Эдуард Эрдман** (ням.: Eduard Erdmann; 5 сакавіка 1896, Вендэн, Расійская Імперыя — 21 чэрвеня 1958, Гамбург) — нямецкі піяніст   і кампазітар
. Траюрадны пляменнік філосафа Іагана Эдуарда Эрдмана.

Біяграфія
---------

Вучыўся музыцы ў Рызе ў піяністаў Брора Мёлерстэна (вучня Лешаціцкага) і Жана дзю Шатэна і арганіста Домскага сабора Харальда Кройцберга, затым, з 1914 г. у Берліне ў піяніста Конрада Анзорге і кампазітара Хайнца Тысена.

У 1920-я гг. Эрдман лічыўся адным з вядучых піяністаў Германіі, сумяшчаючы ў рэпертуары твора Бетховена і сучасных кампазітараў. Быў таксама прызнаны як прыкметная фігура сярод нямецкіх кампазітараў, пачынаючы з паспяховай прэм'еры яго Першай сімфоніі ў 1919 г. (прысвечана Альбану Бергу), уваходзіў у кола асноўных удзельнікаў Дзён новай музыкі ў Донаўэшынгене. З 1925 г. быў прафесарам Кёльнскай Акадэміі музыкі, аднак у 1935 г. з-за канфлікту з нацысцкім рэжымам сыйшоў у адстаўку і практычна перастаў выступаць і публікавацца.

У 1946 г. даў першыя пасля перапынку канцэрты, пачаўшы з цыклу з чатырох вечароў, прысвечанага забароненым у гітлераўскія часы кампазітарам: (Шонбергу, Хіндэміту, Кшэнеку і інш.). У 1950 г. вярнуўся да выкладання на пасадзе прафесара Гамбургскай Вышэйшай школы музыкі. 5 чэрвеня 1958 г. выступіў з апошнім канцэртам (на карысць хворы Клары Хаскіл). Значная частка кампазітарскай спадчыны Эрдмана так і засталася не выдадзенай і практычна не выконваецца.

Магіла Эдуарда Эрдмана
Позняе выкананне Эрдманам санат Франца Шуберта атрымала высокую ацэнку спецыялістаў. Серджыу Чэлібідаке вылучаў таксама яго працу з творамі Іагана Себасцьяна Баха.

Зноскі
------

1. 1 2  Eduard Paul Ernst Erdmann // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2  Eduard Erdmann // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

Спасылкі
--------

* Eduard Erdmann Архівавана 8 лістапада 2004.: Падборка водгукаў  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Spotify |
| Тэматычныя сайты | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13893688f · GND: 118685104 · ISNI: 0000 0000 8146 5352 · LCCN: no97034687 · NLP: A27526616 · NTA: 07046846X · NUKAT: n2012101939 · VIAF: 66651652 |

 |
**Ніжні Лябяжы мост** (Ніжне-Лябяжы; былы 1-ы Царыцынскі мост) — аўтадарожны арачны мост цераз Лябяжую канаўку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае востраў 1-ы Адміралцейскі і Летні Сад. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Размешчаны па паўночнай (няцотнай) набярэжнай ракі Мойкі, ля вусця Лябяжай канаўкі. Мост знаходзіцца ў атачэнні гістарычных месцаў: непасрэдна ля Міхайлаўскага саду, Летняга саду, Марсава поля і ансамбля Інжынернага (Міхайлаўскага) замка. Утварае ансамбль з размешчаным побач 1-м Садовым мостам цераз раку Мойку. Вышэй па цячэнні Лябяжай канаўкі знаходзіцца Верхні Лябяжы мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Гасціны двор».

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
**Глу́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай вобласці БССР. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Глухавічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Ільіцкага і Казялужцаўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Брагінскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Глухавіцкага сельсавета 8 населеных пунктаў. 8 студзеня 1987 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Спярыжскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: вёскі Глухавічы, Ільічы, Казялужцы, Круг-Рудка, Нудзічы, Рафалаў, Ясменцы, пасёлак Рафалаў.

Зноскі
------

1. ↑  Белорусская ССР. Административно-территориальное деление. На 1 января 1974 года. (руск.). — Выданне 5-е. — Мн.: Беларусь, 1974. — С. 73. — 248 с. — 10 000 экз.
2. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А. И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
Рурская канурбацыя
**Канурба́цыя** (ад лац.: con — разам і urbs — горад) — гарадская агламерацыя поліцэнтрычнага тыпу, якая мае ў якасці ядраў некалькі больш-менш аднолькавых па памеры і значнасці гарадоў ці гарадскіх тэрыторый пры адсутнасці відавочна дамінантнага горада (напр. скопішчы гарадоў у Рурскім басейне, Германія). Тэрмін *«канурбацыя»* часам аб'ядноўваюць з тэрмінам *«гарадская агламерацыя»* (*«монацэнтрычная агламерацыя»*), галоўным адрозненнем якой з'яўляецца фарміраванне агламерацыі вакол аднаго буйнога горада-ядра.

Найбольш значныя канурбацыі (поліцэнтрычныя агламерацыі) сфармаваліся ў Еўропе: Рурская ў ФРГ (11,5 млн жыхароў), Рандстад у Нідэрландах (каля 7 млн.).
**Канферэнцыя лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна** (фр.: Conférence des Latins Bishop's dans les Arabes Regions, CELRA.) — калегіяльны орган царкоўна-адміністрацыйнага кіравання Рымска-Каталіцкай царквы, які аб'ядноўвае царкоўную іерархію Бахрэйна, Джыбуці, Егіпта, Ізраіля, Іарданіі, Ірака, Емена, Катара, Кіпра, Кувейта, Лівана, Аб'яднаных Арабскіх Эміратаў, Амана, Палесціны, Саудаўскай Аравіі, Сірыі і Самалі. Канферэнцыя лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна ажыццяўляе пэўныя пастырскія функцыі, накіраваныя для рашэння літургічных, дысцыплінарных і іншых пытанняў, уласцівых для каталіцкай абшчыны арабамоўных дзяржаў, Кіпра і Ізраіля. Вышэйшым органам Канферэнцыі з'яўляецца агульны сход біскупаў і архібіскупаў. Рашэнні Канферэнцыі лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна зацвярджаюцца Рымскім Папам.

Гісторыя
--------

Канферэнцыя лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна была створана ў 1967 годзе сумесным дэкрэтам Кангрэгацыя евангелізацыі народаў і Кангрэгацыі па справах Усходніх цэркваў. 23 жніўня 1986 года Святы Прастол зацвердзіў Статут Канферэнцыі лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна.

Удзельнікі канферэнцыі
----------------------

| Дыяцэзіі | Дзяржавы |
| --- | --- |
| Лацінскі Патрыярхат Іерусаліма |  Ізраіль,  Іарданія,  Кіпр,  Палесціна |
| Архідыяцэзія Багдада |  Ірак |
| Дыяцэзія Джыбуці |  Джыбуці |
| Дыяцэзія Магадыша |  Самалі |
| Апостальскі вікарыят Бейрута |  Ліван |
| Апостальскі вікарыят Александрыі Егіпецкай |  Егіпет |
| Апостальскі вікарыят Алепа |  Сірыя |
| Апостальскі вікарыят Паўднёвай Аравіі |  ААЭ,  Аман,  Емен |
| Апостальскі вікарыят Паўночнай Аравіі |  Саудаўская Аравія,  Бахрэйн,  Кувейт,  Катар |

Прэзідэнты канферэнцыі
----------------------

* Альберта Горы (1965—1970);
* Джакама Джузэпэ Бельтрыці (1970—1987);
* Мішэль Саба (1987—2008);
* Фуад Туаль (2008 — па цяперашні час).

Зноскі
------

1. ↑  Annuario Pontificio, 2003, стр. 1013

Крыніца
-------

* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3

Спасылкі
--------

* Інфармацыя пра Канферэнцыю лацінскіх біскупаў арабскага рэгіёна  (англ.)
* Інфармацыя  (англ.)
**Кантэкстнае навучанне -** форма актыўнага навучання, прызначаная для прымянення ў Вышэйшай школе, арыентаваная на прафесійную падрыхтоўку студэнтаў і якая рэалізуецца пры дапамозе сістэмнага выкарыстання прафесійнага кантэксту, паступовага насычэння навучальнага працэсу элементамі прафесійнай дзейнасці.

Асаблівасці методыкі
--------------------

Канцэпцыя распрацавана А. А. Вярбіцкім ў 1991 годзе. кантэкстнае навучанне абапіраецца на тэорыю дзейнасці, у адпаведнасці з якой засваенне сацыяльнага вопыту ажыццяўляецца ў выніку актыўнай, небесстаронняй дзейнасці суб’екта. У ім атрымліваюць ўвасабленне наступныя прынцыпы:

* актыўнасці асобы
* праблемнасці
* адзінства навучання і выхавання
* паслядоўнага мадэлявання ў формах вучэбнай дзейнасці слухачоў зместу і ўмоў прафесійнай дзейнасці спецыялістаў.

Асаблівая ўвага звяртаецца на рэалізацыю паступовага, паэтапнага пераходу студэнтаў да базавых формаў дзейнасці больш высокага рангу: ад вучэбнай дзейнасці акадэмічнага тыпу да квазіпрафесійнай дзейнасці (дзелавыя і дыдактычныя гульні) і, потым, да вучэбна-прафесійнай дзейнасці (НДРС, практыкі, стажыроўкі). Выкладанне агульнаадукацыйных дысцыплін прапануецца трактаваць у кантэксце прафесійнай дзейнасці, адыходзячы ў гэтым ад акадэмічнага выкладу навуковых ведаў. У якасці сродкаў рэалізацыі тэарэтычных падыходаў у кантэкстным навучанні прапануецца ў поўным аб’ёме выкарыстоўваць метады актыўнага навучання (у трактоўцы А.а. Вярбіцкага — метады кантэкстнага навучання). Разам з тым адзначаецца, што неабходна комплексна падыходзіць да выкарыстання розных формаў, метадаў і сродкаў актыўнага навучання ў арганічным спалучэнні з традыцыйнымі метадамі.

Зноскі
------

1. ↑  Вербицкий А. А. Активное обучение в высшей школе: контекстный подход: Метод. пособие.- М.: Высшая школа, 1991.- 207 с.
**Кантэміраўскі мост** — развадны мост цераз Вялікую Неўку ў Санкт-Пецярбургу. Злучае Выбаргскую старану і Аптэкарскі востраў, звязваючы Выбаргскі і Петраградскі раёны.

Злучае Кантэміраўскую вуліцу і Выбаргскую набярэжную з праспектам Медыкаў і Аптэкарскай набярэжнай. Побач з мостам размешчана Ленінградская тэлевежа.

Вышэй па плыні знаходзіцца Грэнадзерскі мост, ніжэй — Ушакоўскі мост.

Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Лясная».

Назва дадзена ў 1982 годзе па аднайменнай вуліцы, якая перайменавана ў памяць аб вызваленні ад нямецкіх акупантаў у снежні 1942 года чыгуначнай станцыі Кантэміраўкі ў Варонежскай вобласці.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

| Масты цераз Вялікую Неўку |
| --- |
| 
* Сампсоніеўскі мост
* Грэнадзерскі мост
* Кантэміраўскі мост
* Ушакоўскі мост
* 3-і Ялагін мост
* Яхценны мост

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Папоў.

**Фёдар Кузьміч Папоў** (8 снежня 1921, цяпер Батарынскі наслег, Мягіна-Кангаласкі ўлус, Якуція — 13 кастрычніка 1943 г. Лоеўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі) — чырвонаармеец, Герой Савецкага Саюза.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 8 снежня 1921 года ў Батарынскім наслеге цяпер Мягіна-Кангаласкага ўлуса Рэспублікі Саха (Якуція) у сям'і селяніна. Якут. Адукацыя пачатковая. Працаваў у саўгасе.

У 1942 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію Чурапчынскім РВК. У тым жа годзе быў накіраваны на фронт.

Стралок 3-й стралковай роты 467-га стралковага палка (81-я стралковая дывізія, 61-я армія, Цэнтральны фронт) чырвонаармеец Фёдар Папоў адным з першых у палку ў складзе аддзялення 1 кастрычніка 1943 года пераправіўся праз раку Дняпро каля вёскі Глушэц. Сваімі смелымі дзеяннямі спрыяў пераадоленні ракі іншымі стрелковыми падраздзяленнямі палка: у рукапашнай сутычцы ў траншэі ворага знішчыў да 50 салдат і афіцэраў праціўніка і ўтрымліваў плацдарм да пераправы асноўных сіл.

У баі 11 кастрычніка 1943 года быў смяротна паранены і праз два дні 13 кастрычніка памёр ад атрыманых ран.

Быў пахаваны ў вёсцы Глушэц Гомельскай вобласці ў брацкай магіле (пасля перапахаваны ў брацкай магіле на паўночнай ускраіне вёскі Дзяражычы Лоеўскага раёна той жа вобласці).

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкім захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм першаму з якутаў, чырвонаармейцу Папову Фёдару Кузьмічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

У гады Вялікай Айчыннай вайны землякі Папова арганізавалі збор сродкаў на будаўніцтва танка. У адказ на гэты пачын паступіла тэлеграма ад Вярхоўнага Галоўнакамандуючага І. В. Сталіна і атрыманы падзячны ліст ад генерал-маёра танкавых войскаў Ліпадаева у якім гаворыцца: «Паведамляю, што на сродкі, сабраныя працоўнымі Мягіна-Кангаласкага раёна, пабудаваны танк „Герой Савецкага Саюза Папоў" і перададзены войскам генерала-палкоўніка тав. Рыбалка (палявая пошта № 16180)».

Памяць
------

* Імя Героя Фёдара Папова прысвоена:

вуліцам у гарадах Гомель, Якутск і на радзіме;
школе № 20 у Якуцка.
* У ПГТ Ніжні Бесцях Мягіна-Кангаласкага ўлуса усталяваны помнік на плошчы Перамогі.
* У вёсцы Майя Мягіна-Кангаласкага ўлуса усталяваны помнік.
* Подзвігу Ф. К. Папова прысвечана паэма якуцкага паэта Л. А. Папова «Ырыа буолбут олох» (Жыццё, якое стала песняй).

Зноскі
------

1. ↑  Яны баранілі Беларусь. Склад.: Калашнікаў А. А. — Якутск: Трыяда, 2005. ISBN 5-9508-0004-4.
2. ↑  Узнагародны ліст у электронным банку дакументаў «Подзвіг Народа».
3. ↑  Узнагародны ліст у электронным банку дакументаў «Подзвіг Народа».
4. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1.

Спасылкі
--------

Фёдар Кузьміч Папоў на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сабор Святога Пятра.
**Сабор Святога Пятра** — каталіцкі сабор у горадзе Джакава  (руск.) (бел. Харватыя. Кафедральны сабор
архідыяцэзіі Джакава-Осіека, помнік архітэктуры. Адзін з сямі харвацкіх сабораў, якія носяць статус «малой базілікі».

Сабор пабудаваны ў 1866-1882 гадах пры архіепіскапе Ёсіпе Юраі Штросмаеры  (руск.) (бел. значным дзеячам харвацкага нацыянальнага адраджэння, які быў галоўным ініцыятарам будаўніцтва новага сабора ў Джакаве наўзамен старой і сціплай царквы. Архітэктарамі сабора былі венскія архітэктары Карл Рэзнер і Фрыдрых фон Шміт  (руск.) (бел.. Сабор трохнефны, мае ў плане форму лацінскага крыжа. Фрэскі з выявай сцэн з Старога Запавету ў галоўным нефе і сцэн з жыцця Святога Пятра ў алтарнай прасторы выканалі рымскія мастакі Аляксандр Максіміліян, Ладавіка Зейц і Акілле Ансільёні.

Галоўны алтар і ківорый
Асаблівай увагі заслугоўвае высокі 15-метровы ківорый над галоўным алтаром, які абапіраецца на 4 мармуровыя калоны. З кожнага боку ківорыя ў верхняй яго часткі медальёны з выявамі чатырох лацінскіх Айцоў Царквы: Амвросій Медыяланскі, Еранім Стрыдонскі, Аўрэлій Аўгусцін і Рыгор Вялікі. Аўтар ківорыя — Карл Рэзнер. У апсідзе храма знаходзіцца кафедра епіскапа з разнога дуба аўтарства Фрыдрыха фон Шміта. У кафедру ўпраўлены драўляны малюнак Багародзіцы, выкананы пізанскімі майстрамі XIV стагоддзя і набыты Штросмаерам у Італіі.

У крыпце сабора — магіла епіскапа Штросмаера. У 1993 годзе сабор наведваў Папа Ян Павел II.

Сабор акружае парк XIX стагоддзя, прызнаны ландшафтным помнікам і знаходзіцца пад аховай. У парку знаходзіцца палац епіскапа.

Спасылкі
--------

* Аб саборы на афіцыйным сайце Джяковской епархіі (харв.) Архівавана 23 красавіка 2009.
* Damjanović, Dragan, National Ideologies and 19th Century Art on the Example of Frescoes in the Đakovo Cathedral Apses, Društvena istraživanja. Časopis za opća društvena pitanja, Vol. 18, Nr. 3 (101); Zagreb, 2009 г. pages 461-478.
Прынцып працы клеткі Фарадэя
**Клетка Фарадэя** (альбо «шчыт Фарадэя», англ.: Faraday Shield) — прылада, вынайдзеная англійскім фізікам і хімікам Майклам Фарадэем у 1836 годзе для экранавання апаратуры ад вонкавых электрамагнітных палёў. Звычайна ўяўляе сабой заземленую клетку, выкананую з добра праваднога матэрыялу.

Прынцып працы клеткі Фарадэя вельмі просты — пры трапленні замкнутай электраправоднай абалонкі ў
электрычнае поле вольныя электроны абалонкі пачынаюць рухацца пад уздзеяннем гэтага поля. У выніку процілеглыя бакі клеткі набываюць зарады, поле якіх кампенсуе вонкавае поле.

Клетка Фарадэя абараняе толькі ад электрычнага поля. Статычнае магнітнае поле будзе пранікаць унутр. Зменлівае электрычнае поле стварае зменлівае магнітнае, якое, у сваю чаргу спараджае зменлівае электрычнае. Таму, калі з дапамогаю клеткі Фарадэя блакуецца зменлівае электрычнае поле, тое зменлівае магнітнае поле генеравацца таксама не будзе.

Высакавольтны трансфарматар, змешчаны ў клетку Фарадэя
Аднак, у вобласці высокіх частотаў дзеянне такога экрана заснавана на адлюстраванні электрамагнітных хваляў ад паверхні экрана і згасання высокачастотнай энергіі ў яго тоўшчы з прычыны цеплавых страт на віхравыя токі.

Уваход у пакой Фарадэя
Здольнасць клеткі Фарадэя экранаваць электрамагнітнае выпраменьванне вызначаецца:

1. таўшчынёй матэрыялу, з якога яна выраблена;
2. глыбінёй паверхневага эфекту;
3. суадносінамі памераў праёмаў у ёй з даўжынёю хвалі вонкавага выпраменьвання.

Для экранавання кабелю неабходна стварыць клетку Фарадэя з добра праводзячай паверхняй па ўсёй даўжыні экрануемых праваднікоў. Для таго, каб клетка Фарадэя эфектыўна працавала, памер ячэйкі сеткі павінен быць значна менш за даўжыню хвалі выпраменьвання, абарону ад якой патрабуецца забяспечыць. Прынцып дзеяння прылады заснаваны на пераразмеркаванні электронаў у правадніку пад уздзеяннем электрамагнітнага поля.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Клетка Фарадэя на Вікісховішчы |

* Клетка Фарадея.Cловарь по естественным наукам. Глоссарий.ру(недаступная спасылка)
* Распаўсюджванне зарадаў у правадыру. Клетка Фарадэя\\Physel.ru Архівавана 8 верасня 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4326084-6 · Microsoft: 108948954 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Клепачы.

**Клепачы́** (трансліт.: *Kliepačy*, руск.: Клепачи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета.

Гісторыя
--------

За 2,5 км на захад ад вёскі, за 20 м на поўдзень ад возера Бяздоннае знаходзіцца каменны могільнік канца XIV — пач. XVI ст. На пляцоўцы памерам 200х50 м больш за 100 магіл.

Магілы, згрупаваныя па 2, 3 і больш, працягнуліся няроўнымі радамі з поўначы на поўдзень. У галаве пахаванняў вялікія камяні, зрэдку крыху меншыя — у нагах. Некаторыя камяні абчасаны з бакоў, на адным выбіты крыж вышынёю 9 см. Характэрныя каменныя вымасткі авальнай формы. У пахаваннях найбольш старажытнай часткі могільніка выяўлены вуглі і інвентар (большасць даследаваных магіл без інвентару). Выяўлены рэшткі дамавін, вугалі, прасочаны рэшткі рытуальных вогнішчаў. Знойдзены фрагменты непаліванай, у т. л. моранай, ганчарнай керамікі. На венчыках некаторых гаршкоў лінейны арнамент у 1 ці 2 рады, у адным выпадку на тулаве хвалісты арнамент. Пахавальны інвентар бедны, у асноўным жаночыя ўпрыгожанні: бронзавае скроневае кольца з 3 кроплепадобнымі падвескамі, кольца з бронзавага дроту, перавітага на адным канцы кавалачкам дроту, з дзвюма ажурнымі падвескамі ў цэнтры; кольца з гладкага бронзавага дроту, двойчы перавітага другім кавалачкам дроту, завушніца ў форме запытальніка, шпількі для мацавання галаўных убораў, пярсцёнкі, аздобленыя 3 равочкамі і з круглым на вершам у выглядзе пласцінкі, бронзавая спражка з кавалачкам тканіны, расшытай тонкім медным дротам.

Аналіз вымасткаў, пахавальнага інвентару і абраду сведчыць, што, нягледзячы на афіцыйнае прыняцце хрысціянства, да пач. XVI ст. нябожчыкаў хавалі паводле язычніцкага абраду.

Славутасці
----------

* Свята-Ільінская царква 1842 г.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).

Літаратура
----------

* Квяткоўская А. Клепачы // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Рэдкал.: В. В. Гетаў [і інш.]. — Мн.: БелЭн, 1993. — 702 с.; іл. С. 329.

| ⛭**Азярніцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Азярніца |
| Аграгарадкі | Драпава ·  Сялявічы |
| Вёскі | Варонічы ·  Ваўчкі ·  Вецявічы ·  Вялікая Кракотка ·  Ермалоўшчына ·  Збочна ·  Клепачы ·  Мыслава ·  Плаўскія ·  Рудаўка ·  Юхнавічы |
**Белая гарачка**, або **алкагольны дэлірый** — найбольш частая форма вострых алкагольных псіхозаў  (руск.) (бел.. Узнікае пасля чарговага запою  (руск.) (бел. або калі раптоўна спыняюць прыём алкаголю. Пачынаецца з таго, што хворы дрэнна спіць, бачыць пакутлівыя сны, палахлівы. Пазней з'яўляюцца бяссонніца, зрокавыя і слыхавыя галюцынацыі. Хворым бачацца пачвары, чэрці, насякомыя, пацукі, мышы. Парушаецца свядомасць. Такія хворыя небяспечныя для сябе і тых, хто іх акружае. Іншы раз павышаюцца тэмпература і крывяны ціск, дрыжаць рукі. Стан пагаршаецца пад вечар. Хвароба цягнецца З—9 дзён, пасля чаго хворы звычайна ачуньвае. Лячэнне ў псіхіятрычным стацыянары  (руск.) (бел..

Зноскі
------

1. ↑  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018. Праверана 4 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
**Клеменс Фрыц** (ням.: Clemens Fritz; нар. 7 снежня 1980, Эрфурт, ГДР) — былы нямецкі футбаліст, абаронца. Вядомы ў першую чаргу дзякуючы шматгадовым выступленням за клуб «Вердэр», дзе доўгі час быў капітанам.

Кар’ера
-------

### Клубная

Футбольную кар’еру Клеменс пачаў у 14 гадоў у юнацкай камандзе клуба «Рот-Вайс» з яго роднага Эрфурта. Праз два гады ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы і футбольная школа была зачынена. Клеменс працягнуў заняткі ў Лейпцыгу, у футбольнай школе мясцовага клуба «Лейпцыг», але праз год ён зноў вярнуўся ў Эрфурт, дзе стаў выступаць за моладзевую каманду чырвона-белых. З 1999 года Фрыц стаў прыцягвацца да гульняў асноўнай каманды і за два сезоны правёў 57 матчаў і забіў 14 мячоў.

У 2001 годзе маладога абаронцу запрасілі ў клуб Другой Бундэслігі «Карлсруэ». У новым клубе Фрыц рэгулярна выходзіў на поле ў асноўным складзе.

У 2003 годзе ён заключыў кантракт з «Баерам» з Леверкузена. 9 лістапада 2003 года Фрыц правёў свой першы матч у Бундэслізе. Улетку 2004 года Клеменс атрымаў сур'ёзную траўму і здолеў вярнуцца на поле толькі ў сакавіку 2005 года, выйшаўшы на поле ў матчы супраць «Ліверпула» у рамках розыгрышу Лігі чэмпіёнаў.

У 2006 годзе Клеменс Фрыц перайшоў у брэменскі «Вердэр», дзе неўзабаве таксама стаў асноўным правым абаронцам каманды, выцесніўшы са складу іграка зборнай Германіі Патрыка Авамаелу. Пазней таксама стаў капітанам брэменскай каманды. У сакавіку 2017 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезону, і ў маі абвясціў аб завяршэнні кар’еры

### Міжнародная

Дэбют у нацыянальнай зборнай Германіі адбыўся 7 кастрычніка 2006 года ў матчы супраць зборнай Грузіі, а 2 чэрвеня 2007 года ў матчы супраць зборнай Сан-Марына Фрыц правёў свой першы гол.

Дасягненні
----------

### Клубныя

**«Вердэр»**:

* Уладальнік Кубка Германіі: 2009
* Уладальнік Кубка нямецкай лігі: 2006

### Міжнародныя

**Германія**:

* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы: 2008

Зноскі
------

1. ↑  Clemens Fritz // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  CLEMENS FRITZ // Argentine Soccer Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470'></a>
3. ↑  Капитан «Вердера» Фритц объявил о завершении карьеры. by.tribuna.com.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Клеменс Фрыц
* Статыстыка на сайце *UEFA.com* (руск.)
* Профіль на сайце fussballdaten
* Профіль на сайце kicker.de

| ⛭Зборная Германіі — Чэмпіянат Еўропы 2008 — 2-е месца |
| --- |
| Сцяг Германіі | 
* 1 Леман (б)
* 2 Янсен
* 3 Фрыдрых
* 4 Фрыц
* 5 Вестэрман
* 6 Рольфес
* 7 Швайнштайгер
* 8 Фрынгс
* 9 Гомес
* 10 Нёвіль
* 11 Клозэ
* 12 Энке (б)
* 13 Балак
* 14 Трахоўскі
* 15 Гіцльспергер
* 16 Лам
* 17 Мертэзакер
* 18 Бароўскі
* 19 Аданкор
* 20 Падольскі
* 21 Метцэльдэр
* 22 Кураньі
* 23 Адлер (б)
* трэнер: Ёахім Лёў

 |
**Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Балгарыі**, афіцыйная назва — **Міжрытуальная біскупская канферэнцыя ў Балгарыі** (балг.: Междуритуална епископска конференция в България) — канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Балгарыі. У яе склад паводле даных на 2014 год уваходзіць 5 чалавек: 3 біскупы, з іх два — лацінскага абраду (ардынарыі дыяцэзіі Сафіі-Плоўдзіва і дыяцэзіі Нікопала) і адзін біскуп візантыйскага абраду — ардынарый апостальскага экзархата Сафіі, утваралага сабой Балгарскую грэкакаталіцкую царкву; а таксама генеральны сакратар і прэс-аташэ.

Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Балгарыі была ўтворана ў 1970 годзе, яе першым старшынёй стаў кіраўнік Балгарскай грэкакаталіцкай царквы Мяфодзій Страціеў. Біскуп Страціеў быў главой канферэнцыі з 1970 па 1995 год, калі яго змяніў на гэтай пасадзе яго пераемнік на грэкакаталіцкай кафедры Хрыста Пройкаў.

Балгарская канферэнцыя каталіцкіх біскупаў з'яўляецца паўнапраўным членам Савета канферэнцый каталіцкіх біскупаў Еўропы.

Склад канферэнцыі паводле даных на 2014 год
-------------------------------------------

* Хрыста Пройкаў, старшыня, экзарх Сафіі, тытулярны біскуп Брыулы, глава Балгарскай грэкакаталіцкай царквы
* Георгі Ёўчаў, біскуп Сафіі-Плоўдзіва
* Петка Хрыстаў, біскуп Нікопала
* Срэчка Рымац, генеральны сакратар
* Валдзімір Градзеў, прэс-аташэ

Зноскі
------

1. ↑  Канферэнцыя на сайце gcatholic.org
2. ↑  Старонка канферэнцыі

Спасылкі
--------

* Старонка канферэнцыі
* Канферэнцыя на сайце gcatholic.org
**Берэнс Рэйнальд фон (Бернард Міхайлавіч) Міхельсан** (каля 1759 г. — ?) — лекар.

Біяграфія
---------

Паходзіў з яўрэйскай купецкай сям’і. Па некаторых дадзеных, пачынаў вывучаць медыцыну ў Гарадзенскай лекарскай школе (медыцынскай акадэміі). У 1785 г. скончыў медыцынскі факультэт Віленскай акадэміі. У 1786 г. абараніў доктарскую працу ў Круляўцы (Кёнігсбергу). У 1786 г. — доктар Берасцейскага павеце, сябра віленскай медыцынскай управы. За выдатную вольную практыку Станіслаў Аўгуст надаў яму ў 1789 г. тытул надворнага дарадцы. У 1791 меў медыцынскую практыку ў Горадні. Ёсць у спісе жыхароў Горадні 1794 г. меў маёнтак (Vel Beer Michelowicz).

З 1799 г. у Мінску быў аператарам, затым урачэбным інспектарам. Прымаў удзел у кампаніі генерала Нунсена і М. І. Кутузава. У 1808 г. — заснавальнік вайсковых шпіталяў у Мінску і іншых гарадах. У 1811 г. пераведзены ў Гродна ўрачэбным інспектарам урачэбнай управы губернскага праўлення. У 1821 г. — сябра Віленскай акадэміі, старшы
інспектар Гродзенскай урачэбнай управы. За парушэнні па службе быў звольнены з пасады.

Сябра масонскай «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 4-й ст. у 1819—1820; сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Вузел еднасці» ў Навагрудку, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, непрысутны масон 4-й ст. у 1820.

Літаратура
----------

* *Швед, В. В.* фон Міхельсан Берэнс Рэйнальд (Бернард Міхайлавіч) // Масоны і ложы на землях Беларусі (канец XVIII — першая чвэрць XIX ст.) : біябібліягр. слоўн.. — Гродна: ГрДУ, 2007. — 275 с. — ISBN 978-985-417-866-0.
**Канферэнц-цэнтр «Каралева Елізавета II»** (англ.: Queen Elizabeth II Conference Centre) — будынак у Лондане, акрузе Вэстмінстэр. Размешчана ў цэнтры горада, непадалёк ад Вэстмінстэрскага палаца — месца пасяджанняў брытанскага парламента. Па прычыне свайго месцазнаходжання прыцягвае мноства высокапастаўленых сустрэч.

Гісторыя
--------

Участак пад Цэнтрам Каралевы Элізабэт II Конферэнс быў раней заняты некалькімі будынкамі. У паўночны канец участку быў заняты грамадскімі і дзяржаўнымі ўстановамі, паўднёвы бок — Вэстмінстэрскім шпіталем.

Гл. таксама
-----------

* Елізавета II

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Белая Сарока (паселішча)** — паселішча эпохі мезаліту (VIII—V тысячагоддзі н.э.) каля вёскі Белая Сарока Нараўлянскага раёна. За 1 — 1,5 км на паўночным захадзе ад вёскі, на 1-й надпоплаўнай тэрасе р. Прыпяць, на вышыні 3 — 4 м над поплавам. Абмежавана з 3 бакоў балотамі, з IV-га — старыцай Прыпяці. Памеры паселішча 200х80 м. Адкрыў у 1962 г. даследаваў у 1972 г. У. Ф. Ісаенка. Знойдзены 123 крамянёвыя прылады працы (нажы са скошаным канцом, скрабкі, скоблі, разцы, рэтушоры, праколкі, свярдзёлкі), тронкавыя і вербалістыя наканечнікі стрэл свідэрскай і постсвідэрскай культуры, 27 мікралітычных пласцін з прытупленым рэтушшу краем, 600 апрацаваных крамянёў (нуклеусы, трапецыі, прамавугольнікі), рэшткі 4 вогнішчаў.

Літаратура
----------

* Белая Сарока // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: В. В. Гетаў [і інш.]. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — С. 83.
* Белая Сарока // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: М. В. Біч [і інш.]. Том 1: А — Беліца. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — С. 493.
* Исаенко, В. Ф. Неолит Припятского Полесья / В. Ф. Исаенко. — Мн.: Наука и техника, 1976. — 128 с.

Спасылкі
--------

* Белая Сарока (паселішча) на сайце «Архіварта»
**Клерыкалізм** (лац.: clericalis — «царкоўны») — палітычны кірунак, які дамагаецца галоўнай ролі царквы і духавенства ў грамадскім, палітычным і культурным жыцці. У вузейшым, эклезіялагічным сэнсе — арганізацыя царкоўнага жыцця, якая прадугледжвае панаванне кліра — прафесійнага духавенства. Варта адрозніваць ад тэакратыі. Процілеглы тэрмін — секулярызм.

Носьбітамі клерыкалізму выступаюць духавенства і звязаныя з царквой асобы. Клерыкалізм выкарыстоўвае ў сваіх мэтах не толькі царкоўны апарат, але і розныя клерыкальныя арганізацыі, клерыкальныя палітычныя партыі, а таксама створаныя пры цесным удзеле царквы прафсаюзныя, маладзёжныя, жаночыя, культурныя і іншыя арганізацыі. Клерыкальныя партыі ўзніклі разам з парламентарызмам, хоць клерыкалізм, як светапогляд і палітычны ідэал, непараўнальна больш старажытны.

Гл. таксама
-----------

* Фундаменталізм
* Секулярызацыя, сацыялогія
* Антыклерыкалізм

Зноскі
------

Літаратура
----------

*под ред. Цамеряна И. П.* Краткий научно-атеистический словарь. — М.: Наука, 1964. С. 644.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX548982 · BNF: 122371173 · LCCN: sh85026985 · Microsoft: 2778541215 · NKC: ph121614 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Запарожац.
**Іван Кузьміч Запарожац** (17 чэрвеня 1884, Белая Царква — 1952) — савецкі архітэктар, брат вядомага рэвалюцыянера Пятра Запарожца  (руск.) (бел..

Біяграфія
---------

Скончыў архітэктурнае аддзяленне Кіеўскага мастацкага вучылішча.

У 1920-х гадах быў загадчыкам будаўнічага аддзела Савета раённых дум Масквы і старшынёй яго тэхнічнага савета.

Творчасць
---------

Адзін з аўтараў універсітэцкага гарадка і ў тым ліку даваеннага галоўнага корпуса Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску, стваральнік жылых дамоў у Хосце  (руск.) (бел. Сочы і іншых аб’ектаў.

Праект Дома Саветаў у Омску
Акрамя гэтага з’яўляецца аўтарам нерэалізаванага праекта Дома Саветаў у Омску і аўтарам аднаго з дамоў у Ансамбле жылых дамоў кааператыва палярнікаў у Маскве.

Зноскі
------

1. ↑  Остров Двиново  (руск.)
2. ↑  Советская архитектура 1920-х годов: организация проектирования. С. 35
3. ↑  Дом Советов Архівавана 26 лютага 2017.  (руск.)
4. ↑  Нормативно-правовые акты г. Москвы. 23.10.2013(недаступная спасылка)  (руск.)
**Ка́нуан** (англ.: Canouan) — востраў архіпелага Грэнадзіны (Малыя Антыльскія астравы). Уваходзіць у склад дзяржавы Сент-Вінсент і Грэнадзіны. Агульная плошча - 7,6 км². Насельніцтва (2012 г.) - 1 200 чал. 

Востраў Кануан месціцца ў 45,3 км на поўдзень ад вострава Сент-Вінсент. Мае вулканічнае паходжанне. Клімат трапічны засушлівы. 

У старажытнасці быў населены індзейцамі-іньеры і карыбамі. З аравакскай мовы сучасная назва вострава перакладаецца як "чарапаха". У 1719 г. на востраве з'явілася паселішча французскіх плантатараў і іх рабоў. У 1814 г. перададзены Вялікабрытаніі. У 1979 г. увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Сент-Вінсент і Грэнадзіны. 

Востраў Кануан з'яўляецца сусветна вядомым дарагім кліматычным курортам. Насельніцтва занята абслугоўваннем турыстаў. Працуе аэрапорт.

Спасылкі
--------

* Canouan Estate Архівавана 11 мая 2018.
* WELCOME TO CANOUAN Архівавана 30 мая 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 234360845 |
**Фёдар Любартавіч** (ці *Фёдар Дзмітрыевіч*; 1351 — 1 чэрвеня 1431, Уладзімір-Валынскі) — вялікі князь валынскі (1383—1390), апошні кіраўнік рускай Ладамерыі (Валыні) і апошні галіцка-валынскі кіраўнік да поўнага заваявання земляў і іх раздзела. Сын Любарта (Дзмітрыя) Гедзімінавіча і Вольгі-Агафіі Растоўскай, прадстаўнік галіцка-валынскіх Гедзімінавічаў.

Біяграфія
---------

Фёдар Любартавіч пачаў кіраваць пасля смерці бацькі. Аднак Галіцкае княства ўжо было падзелена, пасля заключэння Польшчай і Літвой Крэўскай уніі 1385 года, тады ж літоўскі Вялікі Князь Ягайла адабраў у Фёдара частку княства. Завяршальны этап вайны за спадчыну галіцкіх каралёў праходзіў у часы валадарання Фёдара Любартавіча. У выніку вайны з Польска-Літоўскай дзяржавай, якое ўзначальваў цяпер адзіны кіраўнік Ягайлам, Фёдар страціў Луцк у 1387 і Уладзімірскую зямлю ў 1390, перастаўшы быць Валынскім князем.

Вайну завяршыла падпісанае паміж Польшчай і Літвой Востраўскага пагаднення 1392 года. Паводле яго Польшча атрымала Галіцкае княства, Белз і Холм, а Літва — Уладзімір і Луцк.

Пасля сыходу з Валыні Фёдар стаў князем Ноўгарада-Северскага, адабранага Вітаўтам у Дзмітрыя-Карыбута Альгердавіча (да 1405 года), а затым — у Жыдачаве.

Памёр 1 чэрвеня 1431 года ва Уладзіміры-Валынскім, які незадоўга да смерці здолеў адбіць у Літвы.

Зноскі
------



| ?Фёдар Любартавіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Любарт |  | Гедзімін |  | Будзівід |  | Трайдзень |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  | Фёдар Любартавіч |  |  |  | Канстанцін Барысавіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Васіль Канстанцінавіч[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Agafia of Moscow[d] |  | Канстанцін Васілевіч[d] |  |  |  |  | NN[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | NN[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n2018023009 · VIAF: 3623152502804610800004 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лакін.
**Іван Емяльянавіч Лакін** (1900, в. Хальч, Гомельскі павет, Расійская імперыя — 16 сакавіка 1978) — беларускі педагог і дзяржаўны дзеяч, кандыдат педагагічных навук.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1900 годзе ў сялянскай сям’і.

Пасля сканчэння двухкласнай вучылішча ў 1915 годзе паступіў у Гомельскую настаўніцкую семінарыю, якую скончыў у 1919 годзе. У шэрагах чырвонай арміі з 1919 года. У 1925 годзе скончыў сацыяльна-гістарычнае аддзяленне БДУ. У 1925—1932 гадах працаваў настаўнікам, дырэктарам сярэдняй школы, працаваў у Наркаме асветы БССР.

У 1935 годзе скончыў аспірантуру Навукова-даследчага інстытута педагогікі Міністэрства асветы БССР, працаваў старэйшым навуковым супрацоўнікам гэтага інстытута. У 1935 годзе абараніў дысертацыю і стаў дацэнтам кафедры педагогікі Мінскага педінстытута. Два гады працаваў намеснікам дырэктара і загадчыкам кафедры педагогікі Аршанскага настаўніцкага інстытута. У 1937 годзе накіраваны ў Гомельскі педагагічны інстытут, дзе працаваў дацэнтам, загадчыкам кафедры педагогікі. У 1939 годзе прызначаны намеснікам дырэктара па навучальнай і навуковай працы інстытута.

У гады Вялікай айчыннай вайны займаўся эвакуацыяй маёмасці Гомельскага педінстытута ў горад Амутнінск Кіраўскай вобласці. Пасля вайны працаваў начальнікам праўлення ВНУ і педвучылішчаў Міністэрства асветы БССР. У 1952—1953 гады кіраваў НДІ педагогікі Міністэрства асветы БССР. З 1953 па 1970 год займаў пасаду рэктара Мінскага педінстытута імя А. М. Горкага, працу сумяшчаў з педагагічнай і грамадскай дзейнасцю.

Узнагароды
----------

* Ордэн Леніна
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *М.И. СТАРОВОЙТОВ, А.И. ЗЕЛЕНКОВА, М.П. САВИНСКАЯ.* ГОМЕЛЬСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ ФРАНЦИСКА СКОРИНЫ: ИСТОРИЧЕСКИЙ ОЧЕРК. — Гомель: УО «ГГУ им. Ф. Скорины», 2005. — 359 с.

Спасылкі
--------

* Знаменитые люди Гомельщины — Лакин Иван Емельянович
* 

| ⛭Рэктары Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка |
| --- |
| 
* Дзмітрый Сцяпура (1914—1918)
* Васіль Рудніцкі (1931—1932)
* Васіль Волкаў (1932—1934)
* Абрам Мельцэр (1934—1936)
* Ізраіль Леўтаў (1937—1939)
* Грыгорый Пазняк (1939—1940)
* Іван Ермакоў (1940—1941)
* Міхаіл Жаўрыд (1944—1945)
* Максім Макарэвіч (1946—1953)
* Іван Лакін (1953—1970)
* Фрол Шмыгаў (1970—1977)
* Аляксандр Караткевіч (1977—1993)
* Леанід Ціханаў (1993—2003)
* Пётр Кухарчык (2003—2014)
* Аляксандр Жук (з 2014)

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Абразевіч.
**Іван Канстанцінавіч Абразе́віч** (9 верасня 1953, в. Вяжышча, Бешанковіцкі раён) — беларускі хормайстар, аранжыроўшчык. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1997).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1977 годзе Беларускую кансерваторыю. З 1976 года хормайстар харавой капэлы Дома культуры Упраўлення бытавога абслугоўвання насельніцтва Мінгарвыканкама, у 1977 і 1979 галоўны хормайстар Нацыянальнага акадэмічнага хору Рэспублікі Беларусь імя Г. Цітовіча.

Творчасць
---------

Аўтар апрацовак беларускіх («Ой, на гарэ дожджык мрачэ») і рускіх (казацкая «Варэнычкі») народных песень, аўтарскіх («Эх, бульба, бульбачка» Л. Шурмана, «Вяселле» і «Белым кветам адзета каліна» А. Чыркуна) і інш. Кіраўнік (разам з М. Дрынеўскім) тэлевізійных музычных праграм «Звонкія галасы беларусі», «Палескае вяселле» і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Абразевіч Іван Канстанцінавіч // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.
**Іван Маныла** (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1927 г. у сялянскай сям'і ў в. Заполле Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Карэліцкі раён Гродзенскай вобласці). У 1945 г. скончыў Навагрудскае педагагічнае вучылішча. У 1946 г. падчас вучобы ў Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце далучыўся да мясцовай групы падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы беларусаў, беларускую годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць.

У сярэдзіне 1947 г. арганізацыю выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў удзельнікаў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам Алесем Бажко. Пасля пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі»: некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі. Іван Маныла быў арыштаваны органамі МДБ 17 чэрвеня 1947 і засуджаны ў Баранавічах 18 кастрычніка 1947 г. ваенным трыбуналам за садзеянне антысавецкай арганізацыі да 5 гадоў канцлагераў. Пакаранне адбываў у баранавіцкай турме, канцлагерах Іркуцкай вобласці.

3 кастрычніка 1956 г. справу пераглядаў Вярхоўны Суд БССР. Рэабілітаваны ў 1975 г.

Далейшы лёс невядомы.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Івана Манылы

Літаратура
----------

* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Спасылкі
--------

* Маныла Іван Кліментавіч (1927)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кушнір.
**Васіль Васілевіч Кушнір** (нар. 6 мая 1973, г. Вязьма, Смаленская вобласць, Расія) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.

Клубная кар’ера
---------------

У 1990 годзе скончыў Мінскую вучылішча алімпійскага рэзерву № 1.

Выхаванец мінскага «Дынама». Выступаў у складзе каманды «Беларусь». Пазней выступаў за бабруйскі «Шыннік», «Дынама-93» (Мінск).

Два гады Кушнір правёў у Германіі, дзе гуляў за мясцовыя клубы найнізкіх дывізіёнаў. Потым ён вярнуўся ў Беларусь, дзе цягам трох гадоў быў адным з асноўных гульцоў «Славіі» з Мазыра.

Да 2011 года працаваў у слонімскім «Камунальніку». Потым стаў трэнерам жаночай каманды «Зоркая-БДУ». З пачатку 2013 года стаў галоўным трэнерам.

Зноскі
------

1. ↑  Экс-арсеналец Василий Кушнир стал тренером минского «Динамо»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FBref.com · FootballFacts.ru |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Піскунова.

**Валянціна Аляксандраўна Піскунова** (28 сакавіка 1941, в. Рудня-Целяшоўская, Гомельскі раён) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 28 сакавіка 1941 года ў вёсцы Рудня-Целяшоўская Гомельскага раёна, дзе скончыла школу з залатым медалём.

Скончыла факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту ў 1963 годзе, пасля чаго яе накіравалі працаваць у Латвію.

Дырэктар фірмы «Ілгуціемс», была[*калі?*] дэпутатам Ленінградскага райсавета Рыгі, узначальвала камісію народных дэпутатаў па архітэктуры і будаўніцтве.

Кіраўніца Саюза беларусаў Латвіі[ru] (Рыга) (з 2003 года), з 1999 па 2003 гады — намесніца кіраўніка, з 2003 года да 26 лютага 2011 года — кіраўнік Беларускага таварыства «Прамень». Член журы конкурсу даследчых работ «Беларусы Латвіі — мінулае і сучаснасць» у 2018 годзе

8 кастрычніка 2022 года выступала з прывітальнымі словамі на Дне беларускай культуры ў Рызе.

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалём Францыска Скарыны 28 лістапада 2005 года.

4 верасня 2014 года была ўдастоена ганаровага звання «Гаспадыня-беларусачка».

Сям’я
-----

Мае двух дзяцей і двух унучак — Яну і Ганну. Дачка — Алена Барысаўна Лазарава — дэпутат ХІ сейма Латвіі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7   Архівавана 30 верасня 2020.
2. 1 2 3 4 5   Архівавана 1 верасня 2020.
3. ↑  *Хто ёсць хто сярод беларусаў свету: Беларусы і ўраджэнцы Беларусі ў намежных краінах* у Google Books[en]
4. ↑  *Кантакты і дыялогі: інфармацыйна-аналітычны бюлетэнь, вып. 1 – 12 Міжнародная асацыяцыя беларусістаў, Навукова-вытворчы цэнтр Аднова, 1999 г.* у Google Books[en]
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑

Спасылкі
--------
**Валянціна Канстанцінаўна Бегеба** (нар. 18 мая 1968, в. Лунін, Лунінецкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па пытаннях экалогіі, прыродакарыстання і чарнобыльскай катастрофы.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 18 мая 1968 года ў вёсцы Лунін Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура»; пазней скончыла гэты ж універсітэт па спецыяльнасці «Правазнаўства».

Працавала арганізатарам пазакласнай і пазашкольнай работы ў Язвінскай сярэдняй школе Лунінецкага раёна; сакратаром Лунінецкага гарадскога камітэта ЛКСМБ; служыла ў органах унутраных спраў Брэсцкага аблвыканкама; працавала спецыялістам аддзела эканомікі і рынкавых адносін, спецыялістам першай катэгорыі аддзела працы, занятасці насельніцтва, абароне ад наступстваў катастрофы на ЧАЭС, вядучым спецыялістам па жыллёвых пытаннях Пінскага райвыканкама; вядучым спецыялістам аддзела па працы, сацыяльнай абароне насельніцтва, пацярпелага ад катастрофы на ЧАЭС Пінска, вядучым спецыялістам аддзела будаўніцтва, архітэктуры і жыллёва-камунальнай гаспадаркі, намеснікам начальніка па вучэбнай рабоце аддзела адукацыі, начальнікам аддзела адукацыі Пінскага райвыканкама; дырэктарам дзіцячага рэабілітацыйна-аздараўленчага цэнтра «Світанак».

Двойчы абіралася дэпутатам Пінскага раённага Савета дэпутатаў.

Сям’я
-----

Не замужам. Мае дачку.

Зноскі
------

1. ↑  Сведения о результатах голосования по выборам депутатов Палаты представителей Национального собрания Республики Беларусь седьмого созыва 17 ноября 2019 года по Брестской области Архівавана 2 студзеня 2020.
2. ↑  Бегеба Валянціна Канстанцінаўна
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Альварэс.

**Эдуарда Альварэс** (англ.: Eduardo Alvarez; нар. 30 студзеня 1990, Маямі, Фларыда) — амерыканскі бейсбаліст і шорт-трэкіст, прызёр Алімпійскіх гульняў.

У пяць гадоў упершыню стаў на ролікавыя канькі. Першапачаткова займаўся баскетболам, гуляў за зборную каледжа.

У 2013 годзе быў уведзены ў нацыянальную зборную ЗША.

На Алімпіядзе ў Сочы не змог выйграць асабістых медалёў, а ў складзе эстафетнай чацвёркі заваяваў срэбра, саступіўшы зборнай Расіі.

Увайшоў у склад зборнай ЗША па бейсболе на Алімпійскіх гульнях 2020, нёс сцяг ЗША на цырымоніі адкрыцця. Стаў шостым у гісторыі атлетам, які выйграў медаль і на летняй, і на зімовай Алімпіядзе.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Тэматычныя сайты | Baseball-Reference.com · Baseball-Reference.com (акрамя MLB) · ESPN.com · MLB · Olympedia · ShorttrackOnLine.info · TheSports.org · Алімпійскі камітэт ЗША |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хахракоў.

**Фёдар Паўлавіч Хахракоў** (1 сакавіка 1925 — 21 ліпеня 1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (25.09.1944 г. пасмяротна).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сяле Югаўское Кунгурскага раёна Пермскай вобласці. Скончыў сярэднюю школу. З чэрвеня 1941 па сакавік 1943 г. працаваў памочнікам рахункавода ў калгасе. У Чырвоную Армію прызваны ў сакавіку 1943 г. У 1944 г. скончыў Смаленскае артылерыйскае вучылішча (знаходзілася ва эвакуацыі ў горадзе Ірбіт, Свярдлоўская вобласць). Удзельнік баёў на тэрыторыі Беларусі падчас Вялікай Айчыннай вайны.

Камандзір 2-га агнявога ўзвода 3-й батарэі 1071-га знішчальна-процітанкавага палка (4-ы гвардзейскі Кубанскі казачы кавалерыйскі корпус, 1-ы Беларускі фронт) вызначыўся ў баях за вызваленне Брэсцкай вобласці 18—21 ліпеня 1944 г. у баях каля вёскі Відамля Камянецкага раёна ўзвод пад камандаваннем малодшага лейтэнанта Ф. П. Хахракова падбіў 4 танкі праціўніка, знішчыў 6 агнявых кропак. Адважны афіцэр загінуў у баі 21.7.1944 г. прыкрываючы адыход параненых таварышаў.

Ф. П. Хахракоў быў пахаваны на месцы апошняга бою ў вёсцы Відамля, у 1960 г. перапахаваны ў брацкай магіле ў скверы ў гарадскім пасёлку (зараз горад) Камянец Брэсцкай вобласці.

Памяць
------

Імем Героя названа адна з вуліц у Камянцы і Відамлянская сярэдняя школа. Імя Героя насілі піянерская дружына ў Югаўской сярэдняй школе і калгас у Кунгурскім раёне.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Фёдар Паўлавіч Хахракоў на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 564. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6 (Т. 16).

Спасылкі
--------

* Фёдар Паўлавіч Хахракоў на сайце «Героі краіны»
* Герои Советского Союза 4-го гвардейского Кубанского кавалерийского казачьего корпуса Архівавана 16 сакавіка 2012.  (руск.)
* Дорогами войны: Каменецкий район  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Вуліца Баўмана** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Віцебска. Вуліца пачынаецца ад моста Баўмана, працягваецца 400 м, перасякаецца з 1-й вуліцай Даватара і заканчваецца уездам у Віцебскую дзяржаўную акадэмію ветэрынарнай медыцыны.

Гісторыя
--------

Будынак пазямельна-сялянскага банка на скрыжаванні вул. Баўмана і 1-й Даватара
Забудова вуліцы пачалася ў 1890-я гады. У пачатку XX ст. была забудавана драўлянымі дамамі. На вуглу з 1-й вул. Даватара 1913 — 1917 гг. пабудавана будынак пазямельна-сялянскага банка, а ў 1932 — 1935 гг. жылы Дом спецыялістаў.

У 1959 г. ў гонар капітана 158-й стралковай дывізіі Д. В. Мясаедава, які 26 чэрвеня 1944 г. усталяваў на будынку чырвоны сцяг.

Літаратура
----------

* Витебск: энциклопедический справочник / Л. М. Агеева и др.; Белорусская Советская Энциклопедия; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др.]. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 406, [1] с. [14] л. цв. ил. — С. 72 — 73. — ISBN 5-85700-004-1.

1. ↑