**Сірыйскі цэнтр маніторынгу за выкананнем правоў чалавека** (**Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека**, **Сірыйскі назіральны пункт за правамі чалавека**, англ.: Syrian Observatory for Human Rights, SOHR) — інфармацыйны праект, які ініцыяваў і вядзе Асама Алі Сулейман (псеўданім Рамі Абдул-Рахман), грамадзянін Сірыі, што з 2000 года пражывае ў Кавентры (Вялікабрытанія).

У цэнтра ёсць толькі адзін пастаянны работнік — сам Асама Алі Сулейман. Ён, аднак, сцвярджае аб наяўнасці сеткі з больш чым 200 актывістаў на тэрыторыі Сірыі. Матэрыялы SOHR, асабліва ўлік колькасці ахвяр сярод грамадзянскага насельніцтва Сірыі ў ходзе пачатай у 2011 годзн грамадзянскай вайны, актыўна выкарыстоўваюцца ў заходніх СМІ.

Гісторыя праекта
----------------

Пра арганізатара «Сірыйскага назіральнага пункта за правамі чалавека» вядома няшмат і ў асноўным з яго ўласных слоў. Асама Сулейман нарадзіўся ў 1970 ці 1971 годзе ў Сірыі. Дзяцінства прайшло ў прыбярэжным горадзе Баніяс. Яшчэ з юнацтва далучыўся да тайнай апазіцыі рэжыму Асада, абураны прэферэнцыямі для алавітаў. Тады ж абраў сабе псеўданім Рамі Абдул-Рахман, які выкарыстаў і пазней. Так як якія-небудзь дэталі жыцця ў Сірыі ім не раскрываюцца з-за боязі за жыццё пакінутых там сваякоў, то дакладна невядома, ці з’яўляецца Асама Сулейман яго сапраўднымі імем і прозвішчам ці яшчэ адным псеўданімам. У Сірыі валодаў невялікім крамай адзення. У 2000 годзе некалькі актывістаў былі арыштаваныя, Асама Сулейман здолеў уцячы з Сірыі і атрымаць палітычны прытулак у Вялікабрытаніі. Пражывае ў Кавентры з жонкай Этаб Ракамеа і дачкой Аман (у 2013 годзе ёй было 6 гадоў). Валодае двума крамамі адзення, таксама атрымлівае дапамогу за палітычную дзейнасць ад некаторых краін і арганізацый: памер і дэталі ім не раскрываюцца.

Праект «Сірыйскі назіральны пункт за правамі чалавека» пачаты ім у маі 2006 года з апорай на знаёмых актывістаў, якія засталіся ў Сірыі. Першапачаткова быў сродкам, каб адсочваць і даносіць да ведама заходніх чытачоў парушэнні правоў чалавека ўладамі Сірыі. З пачаткам грамадзянскай вайны ў 2011 стаў адным з асноўных рэсурсаў заходніх СМІ і палітычных колаў аб лічбах ахвяр сярод грамадзянскага насельніцтва. Як кажа аб самім сабе: «Я просты грамадзянін з простай сям’і, якому ўдалося зрабіць нешта велізарнае простымі сродкамі».

Даныя «Цэнтра» выкарыстоўваюцца для складання дакладаў ААН і рознымі праваабарончымі арганізацыямі, такімі як Amnesty International. Дзяржаўны дэпартамент ЗША таксама выкарыстоўвае падлікі «Сірыйскага цэнтра маніторынгу» ў сваіх дакладах.

Крытыка
-------

Пры высокай цытуемасці праекта ў СМІ і выкарыстанні яго падлікаў ахвяр для абгрунтаванні палітычных рашэнняў, тэлеканал Russia Today выказваў сумнеў у надзейнасці і непрадузятасці такой крыніцы, які прадстаўлены адным чалавекам без спецыяльнай адукацыі і вопыту, які спасылаецца на сетку актывістаў у Сірыі. Прадстаўнікі МЗС Расіі таксама заяўлялі, што не давяраюць інфармацыі, якая паступае ад «Цэнтра» і патрабавалі крытычна ставіцца да даных «Цэнтра», паколькі «прадастаўленыя гэтай арганізацыяй звесткі рэгулярна знаходзяць абвяржэнне».

Аўтар нямецкага выдання Süddeutsche Zeitung Ёнас Шайбле мяркуе, што дакладнасць інфармацыі «Цэнтра» сумніўная.

Ліванская газета «Аль-Акбар» у 2012 годзе пісала пра канфлікт Асамы Сулеймана з Мусабам Азаві, яго былым памочнікам, таксама пражываючым у Вялікабрытаніі. Некаторы час абодва бакі абвінавачвалі адзін аднаго ва ўзурпацыі правы на імя праекта і сцвярджалі, што менавіта на іх дамене знаходзіцца сапраўдны сайт SOHR.

Заўвагі
-------

1. ↑  Совбез ООН не пришел к согласию по Сирии(руск.), *BBC Русская служба* (8 красавіка 2017). Праверана 9 красавіка 2017.
2. ↑  *Jonas Schaible*. Menschenrechte in Syrien: Ominöse Protokollanten des Todes (ням.).  sueddeutsche.de (26 кастрычніка 2012). Праверана 2017-4-10.
3. ↑  в публикации NYT за апрель 2013 сказано, что ему 42 года
4. 1 2 3  *MacFarquhar N.*. A Very busy man behind the Syrian civil war’s casualty count **(нявызн.)**.  The New York Times (9 красавіка 2013).
5. ↑  SOHR: About us **(нявызн.)**.
6. ↑  *John Hudson*. The Activists Assad Hates Most Are Now Obama’s Problem **(нявызн.)**.  Foreign Policy (10 кастрычніка 2014). Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2014.
7. ↑  Западные СМИ используют сомнительные источники при освещении операции РФ в Сирии // RT, 06.10.2015
8. ↑   Syrian Observatory for Human Rights run by immigrant from his UK home  RT
9. ↑  За год в беспорядках в Сирии погибли 9 тысяч человек «Комсомольская правда», 15.03.12
10. ↑  МККК не подтвердил сообщения о якобы ударах ВКС РФ по госпиталям в САР **(нявызн.)** (29 кастрычніка 2015). Праверана 27 жніўня 2019.
11. ↑  Йонас Шайбле, Süddeutsche Zeitung, «Сирийский центр мониторинга за соблюдением прав человека: сомнительные хроникеры смерти»
12. ↑  *Winstanley A.*. The Syrian Observatory: The Inside Story (англ.)(недаступная спасылка).  Al-Akhbar (26 студзеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 30 верасня 2014. Праверана 18 кастрычніка 2015.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт SOHR (англамоўная версія) **(нявызн.)**.
* Charlie Skelton. The Syrian opposition: who’s doing the talking? // Гардиан, 12 июля 2012. (англ.)