**Абвал гандлёвага цэнтра «Maxima» ў Рызе**— катастрофа, якая адбылася 21 лістапада 2013 года а 18 гадзіне ў Рызе. У выніку абвалу даха супермаркету «Maxima XX» загінулі 54 асобы, а 38 былі параненыя. Гэта была самая вялікая катастрофа ў Латвіі ад часоў атрымання незалежнасці ў 1991 годзе.

Будынак
-------

Будынак, які абрынуўся, належаў гандлёвай сетцы Maxima. Ён быў плошчай 4750 метраў квадратных і быў здадзены ў эксплуатацыю 3 лістапада 2011 года. Кошт пабудовы перасягнуў 1,4 млн еўра. Выканаўцам работ была фірма Re&Re. У будынку акрамя супермаркету «Maxima XX» знаходзіўся таксама банк, пошта і салон прыгажосці. Пасля здачы ў эксплуатацыю будынак перамог у архітэктурным конкурсе.

Катастрофа
----------

21 лістапада а 16:21 у супермаркеце спрацавала пажарная сігналізацыя. Персанал аднак не распачаў эвакуацыю, а заспакоіў кліентаў і праінфармаваў іх, што сігнал быў выкліканы тэхнічнай аварыяй. У сапраўднасці сігналізацыя спрацавала на дым ад электразварачных прац, якія адбываліся ў супермаркеце. Дах супермаркету абрынуўся а 17:41, калі шмат народа прыйшло туды па закупы пасля працы.

Выратавальная акцыя
-------------------

Каля 18:00 выратавальнікі атрымалі паведамленне пра абвал часткі даху. Пасля прыбыцця першых адзінак спецтэхнікі адбыўся чарговы завал, у выніку якога загінулі трое пажарнікаў. Падчас выратавальнай акцыі частка элементаў канструкцыі, які маглі абрынуцца, утрымліваліся пад’ёмнымі кранамі. Выратавальнікі праз нейкі час спынялі працы і прасілі сваякоў загінуўшых тэлефанаваць родным, што апынуліся пад заваламі. Дзякуючы гэтаму знаходзіліся новыя ахвяры.

Прычыны катастрофы
------------------

Прычыны катастрофы невядомыя. Паліцыя мае тры гіпотэзы: заганы праекта і няправільны будаўнічы нагляд, заганнае выкананне ці змяшчэнне на даху цяжкіх матэрыялаў у сувязі з размешчаным там зімовым садам. Тэрарыстычны акт — выключаецца.

Ахвяры
------

Загінулі ў асноўным жыхары рыжскага раёна Zolitūde. Падчас другога абвалы загінулі трое пажарных.

| Прыналежнасць | Лічба ахвяр |
| --- | --- |
|  Латвія | 51 |
|  Расія | 2 |
|  Арменія | 1 |
| **Агулам** | **54** |

Вынікі
------

Прэзідэнт Латвіі абвясціў 23-25 лістапада днямі нацыянальнай жалобы. Дадаткова 23 лістапада а 10 гадзіне ў краіне прайшла хвіліна цішыні. У салідарнасць з латышамі 24 лістапада нацыянальную жалобу абвясцілі ў Літве і ў Эстоніі.

Бурмістр Рыгі паабяцаў пабудаваць на месцы трагедыі помнік, прысвечаны ахвярам.

27 лістапада прэм’ер Латвіі Валдзіс Даброўскіс падаў у адстаўку, беручы пэўную адказнасць за катастрофу.

Зноскі
------

1. ↑  ЧП в Золитуде: пострадали более 40 человек, 54 погибших, трое из них — спасатели — DELFI
2. ↑  Latvia president calls supermarket collapse 'murder'
3. ↑  Maxima Zolitūdē
4. ↑  Maxima sniedz savu skaidrojumu par notikušo Архівавана 8 мая 2016. 2013-11-22
5. ↑  51 ахвяра абрушанага супермаркету
6. ↑  Kāpēc ignorēja trauksmes signalizāciju? Архівавана 2 снежня 2013. LSM.lv 2013-11-23
7. ↑  Traģiskā nakts pie sagruvušās 'Maxima' Zolitūdē. Teksta tiešraides arhīvs Delfi 2013-11-23}}
8. 1 2 3  Латвія: Да 49 узрасла лічба ахвяраў ў супэрмаркеце 2013-11-22
9. ↑  Два гражданина России погибли при обрушении ТЦ в Риге
10. ↑  Armenian citizen reported among victims in Latvia trade center collapse Архівавана 12 сакавіка 2016.
11. ↑  Нацыянальная жалоба ў Латвіі
12. ↑  Ушаков: здание Maxima снесут, на его месте будет мемориал 23 лістапада 2013
13. ↑  Латвія: прэм’ер-міністр сыходзіць з-за абрушэння супермаркету Архівавана 4 сакавіка 2016. 27 лістапада 2013

Спасылкі
--------

* Галерэя розных прыватных здымкаў «Maxima XX» да катастрофы (партал de.foursquare.com)
* Галерэя здымкаў з супермаркету «Maxima XX» да катастрофы (партал Delfi.lv)
* The Baltic Course: «Будаўнічыя фірмы, якія прымалі ўдзел у пабудове „Maxima XX", адмаўляюцца прызнаваць адпаведнасць за катастрофу» ( (англ.))