У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Арцішэўскі.

**Томаш Арцішэўскі** (польск.: Tomasz Arciszewski; 4 лістапада 1877, Сяжховы, Царства Польскае, Расійская імперыя — 20 лістапада 1955, Лондан, Вялікабрытанія) — польскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр урада Польшчы ў выгнанні ў 1944—1947 гадах.

Біяграфія
---------

### Раннія гады

Томаш Арцішэўскі нарадзіўся ў маленькім гарадку, размешчаным паміж Варшавай і Лоддзю, у сям’і Мікалая Арцішэўскага, ветэрана  паўстання 1863 года, і Гелены з Млынарскіх. Наведваў тэхнічныя вучылішчы ў Любані і Радаме, пазней працаваў на металічным заводзе ў Сасноўцы, у рэгіёне Заглэмбе. У 1896 годзе ўступіў у Польскую сацыялістычную партыю, браў удзел у страйках, з-за чаго быў звольнены. У 1898—1900 гадах знаходзіўся за мяжой, жыў у Лондане і Брэмене, быў актывістам Асацыяцыі польскіх сацыялістаў у выгнанні. У 1900 вярнуўся ў Польшчу, быў арыштаваны і правёў у зняволенні 3 года. У 1904 Арцішэўскі ўступіў у Баявую арганізацыю Польскай сацыялістычнай партыі. Там ён пазнаёміўся з Юзафам Пілсудскім. Як член Баявой арганізацыі арганізоўваў замахі на высокапастаўленых расійскіх чыноўнікаў, прыняў удзел у Бязданскім абрабаванні паштовага цягніка і выкраданні 200 тысяч рублёў. З пачаткам Першай сусветнай вайны Арцішэўскі ўступіў у адзін з Польскіх легіёнаў, якія ўваходзілі ў склад арміі Аўстра-Венгрыі. Пасля здабыцця Польшчай незалежнасці ў 1918 годзе Арцішэўскі стаў міністрам працы і сацыяльнага развіцця ва ўрадзе Ігнацы Дашынскага, міністрам пошт і тэлеграфаў ва ўрадзе Енджая Марачэўскага. З 1919 стаў членам Сойма ад Польскай сацыялістычнай партыі, якая была ў апазіцыі да Юзафа Пілсудскага, адносіны з якім у Арцішэўскага сталі напружанымі.

### У эміграцыйным урадзе

У верасні 1939 Арцішэўскі браў удзел у абароне Варшавы. Пасля акупацыі краіны — у падполле, браў удзел у Савеце нацыянальнага адзінства, які адагрываў ролю парламента пры падпольным урадзе Яна Янкоўскага. Незадоўга да Варшаўскага паўстання 1944 года Арцішэўскага эвакуіравалі ў Лондан, дзе ўвосень 1944 года ён заняў пасаду прэм'ер-міністра Урада Польшчы ў выгнанні.

### Паваенныя гады

У адрозненне ад свайго папярэдніка на пасадзе прэм’ер-міністра, Станіслава Мікалайчыка, Арцішэўскі не спрабаваў знайсці кампрамісу з Савецкім Саюзам ў паваенным дзяржаўным ладзе Польшчы, а цалкам абапіраўся на падтрымку заходніх краін. Яго высілкі, зрэшты, не змянілі няўхільнага шляху Польшчы да сацыялістычнага ладу, і ўлетку 1947 года Арцішэўскі падаў у адстаўку. Ён застаўся ў Лондане, дзе і правёў апошнія гады жыцця і быў пахаваны на Бромптанскіх могілках.

Зноскі
------

1. 1 2  Tomasz Stefan Arciszewski // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>
2. ↑
3. ↑  National Library of Israel Names and Subjects Authority File Праверана 10 верасня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q106509962'></a>

Літаратура
----------

* Aleksandra Tymieniecka, Tomasz Arciszewski, w: Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, Tom 1, Wydawnictwo «Książka i Wiedza», Warszawa 1978
* Adam Ciołkosz, Ludzie PPS, Londyn 1981
* Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919—1927. Pod red. Henryka Mościckiego i Włodzimierza Dzwonkowiskiego, Warszawa 1928

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Томаш Арцішэўскі

| ⛭Сцяг Польшчы Прэм’ер-міністры Польшчы |
| --- |
| Каралеўства Польскае (1916—1918) | 
* Кухажэўскі
* Панікоўскі
* Стэчкоўскі
* Свяжыньскі
* Урублеўскі

 |  |
| Польская Рэспубліка (1918—1939) | 
* Дашынскі
* Марачэўскі
* Падарэўскі
* Скульскі
* Грабскі
* Вітас
* Панікоўскі
* Слівіньскі
* Новак
* Сікорскі
* Вітас
* Грабскі
* Скшыньскі
* Вітас
* Барталь
* Пілсудскі
* Барталь
* Світальскі
* Барталь
* Славак
* Пілсудскі
* Славак
* Прыстар
* Енджаевіч
* Казлоўскі
* Славак
* Зындрам-Касцялкоўскі
* Славай-Складкоўскі

 |
| Урад Польшчы ў выгнанні (1939—1990) | 
* Сікорскі
* Мікалайчык
* Арцішэўскі
* Камароўскі
* Тамашэўскі
* Адзяжыньскі
* Грынеўскі
* Мацкевіч
* Ганке
* Паянк
* Завіша
* Мухнеўскі
* Урбаньскі
* Сабат
* Шчэпанік

 |
| Польская Народная Рэспубліка (1944—1989) | 
* Асубка-Мараўскі
* Цыранкевіч
* Берут
* Цыранкевіч
* Ярашэвіч
* Бабюх
* Пінькоўскі
* Ярузельскі
* Меснер
* Ракоўскі
* Кішчак
* Мазавецкі

 |
| Польская Рэспубліка (1990 — н.ч.) | 
* Мазавецкі
* Бялецкі
* Альшэўскі
* Паўляк
* Сухоцкая
* Паўляк
* Алексы
* Цімашэвіч
* Бузек
* Мілер
* Бэлька
* Марцінкевіч
* Качыньскі
* Туск
* Копач
* Шыдла
* Маравецкі

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · IPSB: tomasz-stefan-arciszewski-wiesz · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 123488605 · ISNI: 0000 0001 0894 264X · NKC: mzk2007386179 · NUKAT: n97007909 · VIAF: 45209842 |