**Colocasia esculenta** — шматгадовая расліна сямейства ароідныя. У розных мовах мае розныя назвы, але найбольш распаўсюджаная **та́ра** (*taro*, відавочна, паходзіць з мовы маары).

Гісторыя
--------

*Colocasia esculenta* паходзіць з вільготных краін Паўднёва-Усходняй Азіі. Лічыцца адной з першых свойскіх раслін. Некаторыя даследчыкі сцвярджаюць, што яе вырошчвалі каля чалавечага жытла ўжо 10 тыс. гадоў таму, і першыя знойдзеныя археолагамі тэрасіраваныя палі лепей падыходзілі для тара, чым для рысу. У глыбокай старажытнасці з Паўднёва-Усходняй Азіі гэта расліна была завезена ў Індыю і Акіянію, пазней — у Афрыку і Паўднёвы Кітай, адкуль трапіла ў Японію. Зараз шырока вырошчваецца, а таксама сустракаецца у здзічэлым відзе ва ўсіх трапічных краінах.

Знешні выгляд
-------------

Тара — травяністая расліна. Лісце ўтварае разетку, мае доўгія хвосцікі — да 140 см. Сэрца- і стрэлкападобныя ліставыя пласціны даўжынёй 80-100 см і шырынёй да 50 см. Агульная колькасць лістоў на расліне за адну вегетацыю — да 20, але адначасова на расліне іх можна ўбачыць не болей за 5 — 7. У сярэднім 1 ліст жыве 30 — 45 дзён.

Каранёвая сістэма махрыстая, шырока разгалінаваная. Сцябло развіваецца ў выглядзе падземнага патоўшчанага клубня дыяметрам 6 — 8 см з вялікай колькасцю адлучын у выглядзе малых цыбулін. Пад час росту частка адлучын фарміруецца ў дадатковыя крыху меншыя па памерах клубні.

Кветаносныя парасткі ўтвараюцца толькі ў выніку шматгадовага цыкла развіцця. У выніку паспяховага красавання і апыляння развіваецца маленькая чырвоная ягада з недаразвітым насеннем. Таму часцей размножваецца клубнямі.

Тара аддае перавагу нейтральным, вельмі вільготным глебам. Добра пераносіць доўгае затапленне. Сярэдні вегетацыйны перыяд складае 8 — 15 месяцаў у залежнасці ад сорту.

Выкарыстанне і пераапрацоўка
----------------------------

У ежу ўжываюць клубні, якія ўтрымоўваюць каля 30 % дробнага якаснага крухмалу. Ва ўмовах тропікаў клубні могуць захоўвацца ў невялікіх кучах пад падстрэшкамі на працягу 1 — 1,5 месяца. Але далейшае захоўванне магчыма толькі ў спецыяльных сховішчах з тэмпературай не болей 10° С.

У сырых клубнях маюцца рэчывы, якія раздражняюць слізістую абалонку рота. Таму іх ужыванне магчыма толькі пасля пераапрацоўкі — звычайна пасля варэння або падсмажвання. На ўсходзе Мадагаскара сырыя клубні дзяруць, а атрыманую массу доўгі час вымочваюць у салёнай марской вадзе, потым сушаць. Атрыманая такім чынам мука выкарыстоўваецца пры выпяканні хлеба.

З пераапрацаваных клубняў здабываюць спірт, крухмал, робяць корм для жывёлы.

Галерэя
-------

* Плантацыя Colocasia esculenta на ГаваяхПлантацыя *Colocasia esculenta* на Гаваях
* Вырошчванне ў зачыненым грунцеВырошчванне ў зачыненым грунце
* ЛісцеЛісце
* СцяблоСцябло
* КлубніКлубні
* Сабраны ўраджай на базарыСабраны ўраджай на базары

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. 1 2 3 4 5  *Жуковский П. М.* Культурные растения и их сородичи. — Издание 3-е, перераб. и доп. — Л.: Издательство "Колос", 1971. — С. 266—267.
4. 1 2 3 4 5 6  Гл. спасылку GRIN у картцы расліны.
5. ↑  Define taro Архівавана 9 мая 2012.

Спасылкі
--------

* Як вырошчваць тара на Беларусі
* Усё пра *Colocasia esculenta*
* Тара на Паўночным Каўказе

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85132678 · Microsoft: 2776653192 · NDL: 001105257 · NKC: ph718694 |