Спакуса Хрыста, мазаіка 12 ст. у саборы Святога Марка, Венецыя
**Спакуса Хрыста** — падзея новазапаветняга апавядання, падрабязна выкладзена ў Евангеллі паводле Матфея, Марка і Лукі. Паводле гэтых тэкстаў, пасля хрышчэння, Ісус пасціўся сорак дзён і начэй у Іўдзейскай пустыні. На працягу гэтага часу, сатана з'явіўся Ісусу і паспрабаваў спакусіць Яго. Пасля таго, як Ісус вытрымаў кожную спакусу, сатана адышоў і анёлы прыйшлі і прынеслі харчаванне да Ісуса.

| Жыццё Ісуса Хрыстазгодна Евангелляў |
| --- |
| Жыццё Ісуса Хрыста |
| Дзяцінства Ісуса
* Дабравешчанне
	+ Наведванне Марыі
* Нараджэнне
	+ Нараджэнне ад дзевы
	+ Пакланенне пастухоў
	+ Абразанне
* Стрэчанне
* Пакланенне вешчуноў
* Бегства ў Егіпет
	+ Забойства немаўлят
* Вяртанне ў Назарэт
* Адшуканне ў храме
 |
| Служэнне Ісуса
* Хрышчэнне Ісуса
* Спакуса
* Закліканне дванаццаці апосталаў
* Нагорная пропаведзь
* Цуды
* Прытчы
* Адвяржэнне
* Праабражэнне
 |
| Пакуты
* Вербная нядзеля
	+ Трыумфальны ўезд у Іерусалім
* Ачышчэнне Храма
* Прароцтва пра другое прышэсце
* Памазанне
* Тайная вячэра
	+ Абяцанне Суцешніка
* Агонія ў Гефсіманіі
	+ Пацалунак Іуды
	+ Арышт
* Суд сінедрыёна
* Здзекі
* Суд Ірада
* Суд Пілата
	+ Хвастанне
	+ *Ecce homo*
	+ Цярновы вянок
	+ *Via Dolorosa*
* Укрыжаванне
	+ Зняцце з крыжа
* Палажэнне ў труну
 |
| Уваскрэсенне
* Пустая труна
* З'яўленне
	+ *Не дакранайся да мяне*
	+ Шлях у Эмаус
	+ Вялікае даручэнне
	+ Узнясенне
 |
| Іншыя падзеі НЗ
* Шлях у Дамаск
* Бачанне Янам
 |
| * Г
* Р
* П
 |

У Евангеллі паводле Марка падзея апісваецца вельмі коратка, аўтар адзначае толькі саму падзею. У Евангеллях паводле Матфея і Лукі апісваюцца спакусы шляхам пераліку дэталяў перамоў паміж Ісусам і сатаной.

Спакуса Хрыста была частым прадметам адлюстравання ў мастацтве і літаратуры.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Спакуса запісана ў Матф. 4: 1-11; Лук. 4:1-13. У апавяданнях Лукі і Матфея парадак трох спакусаў крыху адрозніваецца. Матфей, Лука і Марк даць зразумець, што Дух прывёў Ісуса ў пустыню. Марк не дае падрабязную інфармацыю, але ў Евангеллі паводле Матфея і Лукі д'ябал спакушае Ісуса, Які перад тым быў сорак дзён у пустыні для пасту. Пост традыцыйна прадвяшчаў вялікую духоўную барацьбу. Ілля і Майсей ў Старым Запавеце пасціліся таксама 40 дзён і начэй. Кожная спакуса адбываецца ў іншай абстаноўцы.

### Спакуса хлебам

Джэймс Цісо, Ісус у пустыні
*«Хрыстос у пустыні»*  
(Крамской І. М. 1872)
Спакуса зрабіць хлеб з камянёў адбываецца ў той жа абстаноўцы пустыні, дзе Ісус пасціўся. Лічыцца, што пустыня ўяўляла скалісты і бязлюдны раён паміж Іерусалімам і Іерыхонам, а гара Спакушэння традыцыйна лічыцца дакладным месцазнаходжаннем падзеі. Пустыня разглядаецца як месца па-за межамі грамадства і як дом дэманаў, такіх як Азазель (Левіт 16:10). Падчас спакусы сатана прапануе Хрысту зрабіць з камяня хлеб, каб падсілкавацца, акцэнтуючы ўвагу, што Той можа гэта зрабіць, калі Ён ёсць Божы Сын. Аднак Ісус адказаў: «*Напісана: не хлебам адзіным будзе жывы чалавек, а ўсякім словам, якое зыходзіць з вуснаў Божых*».

### Спакуса ў храме

Потым сатана бярэ Ісуса ў святы горад і ставіць на крыле храма. Д'ябал прапануе Хрысту зрабіць цуд, каб звярнуць на Сябе ўвагу, аргументуючы словамі Пісання: "*Калі Ты Сын Божы, кінься ўніз; бо напісана: «Анёлам Сваім накажа пра Цябе, і на руках панясуць Цябе, каб не спатыкнуўся Ты аб камень нагою Тваёю*». "(Лк 4: 9-13 са спасылкай на Псалмы 91:12).

Большасць хрысціян лічаць, што *святы горад* безумоўна адносіцца да Іерусаліма і храма. У Евангеллі паводле Матфея гаворыцца пра «храм» 17 разоў, ніколі не дадаючы «ў Іерусаліме». Даследчыкі пералічваюць тры месцы ў Іерусалімскім храме, якія маглі адпавядаць гэтаму апісанню: на вяршыні галоўнай вежы храма (каля 50 метраў над зямлёй); на вяршыні перамычкі галоўнага ўваходу ў храм, найбольш бачным месцы; на вежы на паўднёва-ўсходнім куце знешняй сцены, якая глядзіць уніз у даліну Кедрон.

Яшчэ раз, Ісус падтрымаў сваю цэласнасць і адказаў, цытуючы Пісанне, кажучы: «*Напісана яшчэ: „не спакушай Госпада Бога твайго*"»(Матф. 4: 7 і Другі закон 6:16).

### Спакуса на гары

Спакуса на гары, Ганс Тома
Для канчатковага спакусы д'ябал бярэ Ісуса на высокае месца, дзе паказвае ўсё царства свету. Пасля гэтага ён прапануе прызнаць уладу Хрыста і пакланіцца. Сатана заяўляе сабе ўладаром свету і кажа: «*Усё гэта Табе дам, калі ўпаўшы паклонішся мне*».

Ісус зноў адказвае словамі Пісання: «адыдзі ад мяне, сатана; бо напісана: „Госпаду Богу твайму пакланяйся, і Яму аднаму служы"» (Матф. 4: 7 са спасылкай на Другі закон 10:20)

Пасля таго, як заканчэння спакусы, д'ябал пакідае Ісуса, прыходзяць анёлы і служаць Хрысту. Пасля сарака дзён і начэй без ежы, Ісусу была патрэбна ежа і як толькі спакусы спыніліся, Бог стрымаў Сваё абяцанне клапаціцца пра Ісуса.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Спакуса Хрыста

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Catholic (1997—…) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85070130 |