**Анжалка Марціч** (харв.: Anđelka Martić; нар. 1 мая 1924, Заграб, Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў — 11 лістапада 2020, Заграб, Харватыя) — харвацкая пісьменніца і перакладчыца літаратуры.

Біяграфія
---------

Анжалка Марціч нарадзілася ў Заграбе, другой з траіх у сям’і дзяцей. Яе бацька памёр маладым у 1933 годзе, і хваравітая маці спрабавала звесці канцы з канцамі. Дзяўчынка праводзіла ўвесь час з бабуляй і дзядулем у сельскай мясцовасці. Гэтыя візіты сталі адным з яе галоўных літаратурных матываў. На мяжы Другой сусветнай вайны Анжэлка скончыла сярэднюю школу. Пасля таго, як яе брат, актывіст супраціву, быў выкрыты і захоплены ў палон у 1941 годзе харвацкай марыянеткавай міліцыяй і пакараны ў лютым 1942 года ў канцлагеры Ясенавац, яна далучылася да партызан і служыла ваенным карэспандэнтам. У канцы вайны ўдзельнічала ў вызваленні Бялграда.

Творчасць
---------

Марціч найбольш вядомая дзякуючы ваеннай прозе для дзяцей, асабліва дзякуючы раману «*Пірга*» аб дружбе хлопчыка і сіраты-казулі ў віхуры Другой сусветнай вайны. Яе першыя вершы былі апублікаваныя ў часопісе *Kulturni prilozi*. Пасля вайны яна працавала журналістам у рэдакцыях газет *VJESNIK* і *Omladinski Borac* і дзіцячага часопіса Піянер. Была галоўным рэдактарам дзіцячага часопіса «*Радасць»* і галоўным рэдактарам выдавецтва «*Наша дзетка»*. Яна — член харвацкай асацыяцыі пісьменнікаў з 1954 года.

Анжалка Марціч пісала вершы, дзіцячыя кнігі і тэксты да кніжак з малюнкамі. Яна з’яўляецца самым выбітным аўтарам харвацкай ваеннай прозы для дзяцей. Некалькі яе прац — гэта аўтабіяграфічныя кнігі і фантастычная проза ў лепшых традыцыях харвацкай пісьменніцы Іваны Брліч-Мажураніч. У сваім рамане «Пірга», напісаным ад першай асобы, яна распавядае лірычную гісторыю пра вайну, у якой усе істоты пакутуюць без розніцы.

Яе творы перакладзены на замежныя мовы — ад польскай, чэшскай, рускай і італьянскай да эсперанта, кітайскай і персідскай. Сама яна пераклала шэраг кніг на славенскую мову.

**Апублікаваныя працы:**

* *Mali konjovodac i druge priče —* Заграб, 1951 год
* *Белкан —* Заграб, 1951 год
* *Пірга —* Заграб, 1953 год
* *Jezero u planini —* Заграб, 1956 год
* *Vuk na Voćinskoj cesti —* Заграб, 1956 год
* *U vihoru —* Заграб, 1958 год
* *Dječak i šuma —* Заграб, 1960 год
* *Kurir Dragan i njegovo konjče —* Сараева, 1961 год
* *Neugasivi životi —* Заграб, 1961 год
* *Малі борац —* Заграб, 1964 год
* *Proljeće, mama i ja —* Заграб, 1968 год
* *Баба Ката —* Заграб, 1971 год
* *Djedica Pričalo i čarobni vrutak —* Заграб, 1977 год
* *Шашаві Дані —* Заграб, 1978 год
* *Mali konjovodac —* Заграб, 1985 год
* *Izabrana djela* in *Pet stoljeća hrvatske književnost —* Заграб, 1991 год
* *Zarobljenik šumske kuće —* Заграб, 1999 год
* *Tri lisice i šumski car —* Заграб, 2002 год
* *Dječak div i druge bajke —* Заграб, 2002 год

Узнагароды
----------

Польскі ордэн усмешкі.
* За сваю літаратурную дзейнасць Анжалка Марціч была ўзнагароджана югаслаўскім ордэнам працы з залатым вянком.
* Югаслаўскі ордэн «За адвагу» за выратаванне параненага таварыша.
* У 1973 годзе яна атрымала ордэн усмешкі — унікальную ўзнагароду ад імя дзяцей Польшчы.

Зноскі
------

1. ↑  Gradska groblja Zagreb - Tražilica pokojnika Праверана 7 снежня 2022.
2. ↑  *Jovanović*. Anđelka Martić: Zagreb je bio izvan sebe od sreće zbog ulaska partizana **(нявызн.)**. *www.portalnovosti.com* (8 ліпеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 7 лістапада 2020. Праверана 12 лістапада 2020.
3. ↑  Umrla je književnica Anđelka Martić, poznata je po romanu Pirgo i prozi za djecu (харв.).  Jutarnji list (12 лістапада 2020). Архівавана з першакрыніцы 12 лістапада 2020. Праверана 12 лістапада 2020.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90638469 · CONOR: 36609123 · GND: 1053926626 · ISNI: 0000000112776939 · LCCN: n79074684 · NKC: js2011626618 · NLA: 35958578 · NSK: 000100292 · NTA: 071580131 · NUKAT: n2006058653 · VIAF: 164462997 |

 |