**Міжнародная федэрацыя баскетбола** (фр.: **F**édération **I**nternationale de **Ba**sketball, скар. **FIBA**, у беларускай транслітарацыі **ФІБА**) — арганізацыя, што аб’ядноўвае ўсе нацыянальныя баскетбольныя федэрацыі, якая вызначае асноўныя кірункі развіцця сусветнага баскетбола. Пад эгідай ФІБА праводзіцца чэмпіянат свету па баскетболе і іншыя міжнародныя спаборніцтвы. Штаб-кватэра ФІБА знаходзіцца ў швейцарскай Жэневе.

Першапачаткова абрэвіятура расшыфроўвалася як *Міжнародная фдэрацыя аматарскага баскетбола* (фр.: Fédération Internationale de Basketball Amateur). У 1989 г. слова  *Amateur*  было прыбрана (у сувязі з афіцыйным допускам прафесійных баскетбалістаў да міжнародных спаборніцтваў), але скарачаць назву не сталі.

Гісторыя
--------

Арганізацыя была ўтворана 18 чэрвеня 1932 года на першай міжнароднай канферэнцыі нацыянальных баскетбольных асацыяцый, якая адбылася ў Жэневе, Швейцарыя. Нарада нацыянальных баскетбольных камітэтаў прыняла пастанову аб стварэнні Міжнароднай федэрацыі баскетбольных асацыяцый (FIBA), ля вытокаў стварэння ФІБА стаялі нацыянальныя баскетбольныя камітэты васьмі краін: Аргенціна, Грэцыя, Італія, Латвія, Партугалія, Румынія, Чэхаславакія і Швейцарыя. У 1989 годзе на кангрэсе ФІБА ў нямецкім горадзе Мюнхен была прынятая гістарычная пастанова аб удзеле прафесійных баскетбалістаў ва ўсіх спаборніцтвах пад эгідай ФІБА, у тым ліку Алімпійскіх гульнях.

Спаборніцтвы пад эгідай ФІБА
----------------------------

З 1950 году пачаў праводзіцца чэмпіянат свету па баскетболе сярод мужчын, а з 1953 года сярод жанчын. У цяперашні час абодва турніры праводзяцца незалежна адзін ад аднаго, з інтэрвалам раз у чатыры гады, на змену з Алімпійскім баскетбольным турнірам двухгадовым інтэрвалам. Акрамя гэтага пад эгідай ФІБА праводзяцца першынства свету для юніёрскіх (да 19 гадоў) і юнацкіх (да 21 года) мужчынскіх і жаночых зборных. Таксама ФІБА курыруе ўсе кантынентальныя першынствы, якія праходзяць на ўсіх пяці кантынэнтах, акрамя іх, юніёрскія (да 18 гадоў) і юнацкія (да 20 гадоў) кантынентальныя першынствы, якія праводзяцца толькі ў Афрыцы, Амерыцы і Еўропе.

З 1936 года баскетбольны турнір з’яўляецца нязменнай часткай праграмы летніх Алімпійскіх гульняў, правядзеннем турніру ў роўнай ступені займаюцца краіна-арганізатар Алімпійскіх гульняў, МАК і ФІБА.

З 1972 па 2002 год пад яго эгідай праводзіўся турнір Кубак Ранкеці. У 2003 годзе зменены на Жаночы Еўракубак (*FIBA EuroCup Women*).

| ⛭ Міжнародныя арганізацыі па летніх алімпійскіх відах спорту |
| --- |
| 
* Сусветная федэрацыя бадмінтона (BWF)
* Міжнародная федэрацыя баскетбола (FIBA)
* Сусветная канфедэрацыя бейсбола і софтбола (WBSC)
* Міжнародная асацыяцыя аматарскага бокса (AIBA)
* Аб’яднаны свет барацьбы (UWW)
* Міжнародны саюз веласіпедыстаў (UCI)
* Міжнародная федэрацыя валейбола (FIVB)
* Міжнародная федэрацыя гандбола (IHF)
* Міжнародная федэрацыя гімнастыкі (FIG)
* Міжнародная федэрацыя гольфа (IGF )
* Міжнародная федэрацыя вяслярнага спорту (FISA)
* Міжнародная федэрацыя каноэ (ICF)
* Міжнародная федэрацыя дзюдо (IJF)
* Міжнародная федэрацыя коннага спорту (FEI)
* Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый (IAAF)
* Міжнародная федэрацыя настольнага тэніса (ITTF)
* Міжнародная федэрацыя паруснага спорту (WS)
* Міжнародная федэрацыя плавання (FINA)
* Міжнародны савет рэгбі (WR)
* Міжнародны саюз сучаснага пяцібор’я (UIPM)
* Міжнародная федэрацыя спартыўнага скалалажання (IFSC)
* Міжнародная федэрацыя спартыўнай стральбы (ISSF)
* Міжнародная федэрацыя стральбы з лука (WA)
* Міжнародная федэрацыя тэніса (ITF)
* Міжнародная саюз трыятлона (ITU)
* Сусветная федэрацыя тэквандо (WTF)
* Міжнародная федэрацыя цяжкай атлетыкі (IWF)
* Міжнародная федэрацыя фехтавання (FIE)
* Міжнародная футбольная федэрацыя (FIFA)
* Міжнародная федэрацыя хакея на траве (FIH)

 |

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт ФІБА Архівавана 4 лістапада 1996.


1. ↑  OpenStreetMap — 2004.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q936'></a>
2. ↑   Праверана 24 жніўня 2022.