recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Мейнуцкі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт** (ірл.: Ollscoil na hÉireann Mhá Nuad) — ірландская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мейнут.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Гэта быў самы малады ўніверсітэт Ірландыі да таго часу, пакуль у 2019 годзе не быў створаны Дублінскі тэхналагічны ўніверсітэт. Мейнуцкі ўніверсітэт таксама з’яўляецца адзіным універсітэцкім горадам у Ірландыі, усе астатнія універсітэты знаходзяцца ў звычайных гарадах. Універсітэт складаецца з двух кампусаў: старэйшага паўднёвага кампуса з будынкамі ХІХ стагоддзя, агульных з Каледжам Святога Патрыка, і сучаснага паўночнага кампуса. З больш чым 12 000 студэнтаў, якія ў ім навучаюцца, і больш чым 900 супрацоўнікамі з больш чым 20 краін свету, гэта самы маленькі, але найбольш хутка растучы ўніверсітэт Ірландыі. У 2009 годзе ўніверсітэт быў занесены ў спіс 500 найлепшых універсітэтаў у сусветным рэйтынгу універсітэтаў «Times Higher Education-QS». Сусветны рэйтынг універсітэтаў QS за 2012 год паставіў яго на 501—550 месцы ва ўсім свеце, але ўніверсітэт заняў 701—750 месцы ў рэйтынгу «QS World University Rankings» 2019 года. У 2008 годзе ён быў названы газетай Sunday Times універсітэтам года. У 2011 годзе ўніверсітэт стаў першай і адзінай установай за межамі Паўночнай Амерыкі, якая была ўключана ў «Прынстанскі агляд найлепшых каледжаў».

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мейнуцкі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Catholic (1997—…) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 16033067-1 · ISNI: 0000 0000 9331 9029 · LCCN: n98100280 · Microsoft: 157286207 · VIAF: 137100769 |

| ⛭Універсітэты і тэхналагічныя інстытуты Ірландыі |
| --- |
| Універсітэты | 
* Голуэйскі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
* Дублінскі ўніверсітэт
* Дублінскі гарадскі ўніверсітэт
* Дублінскі тэхналагічны ўніверсітэт
* Ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
* Лімерыкскі ўніверсітэт
* Манстэрскі тэхналагічны ўніверсітэт
* Мейнуцкі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
* Шэнанскі тэхналагічны ўніверсітэт

 | Герб Ірландыі |
| Тэхналагічныя інстытуты | 
* Голуэй-Маёўскі тэхналагічны інстытут
* Дандолкскі тэхналагічны інстытут
* Дан-Лэрыйскі інстытут мастацтва, дызайну і тэхналогій
* Карлоўскі тэхналагічны інстытут
* Летэркенскі тэхналагічны інстытут
* Слайгаўскі тэхналагічны інстытут
* Уотэрфордскі тэхналагічны інстытут

 |
**Фелічэ Казараці** (іт. Felice Casorati, 4 снежня 1883, Навара — 1 сакавіка 1963, Турын) — італьянскі мастак.

Ф. Казараці нарадзіўся ў сям'і афіцэра. У дзяцінстве і юнацтве Казараці часта пераязджалі з месца на месца, жылі ў Мілане, на Сардзініі, у Падуі. Будучы мастак першапачаткова вучыўся на піяніста, затым скончыў факультэт права ў Падуанскім універсітэце. Паралельна ён браў урокі жывапісу - перш у Павіі, а з 1908 года - у Неапалі. У 1907 і 1909 гадах прайшлі выставы яго карцін у Венецыі. У гады Першай сусветнай вайны быў прызваны ў войска. У 1923 годзе Казараці быў арыштаваны за ўдзел у антыфашысцкім руху.

У творчасці мастака першапачаткова моцны ўплыў сімвалізму і стылю мадэрн (асабліва Густава Клімта). У пачатку 1920-х гадоў Казараці прымае метафізічны рэалізм Джорджа дэ Кірыка і выкарыстоўвае яго прынцыпы прасторавай пабудовы на палатне. Пазней у 1920-я гады вывучаў мастацтва Адраджэння (асабліва працы П’ера дэла Франчэска). Пісаў нацюрморты, жанравыя і рэлігійныя палотны, жаночыя партрэты і карціны ню; працаваў таксама як тэатральны мастак.

Зноскі
------

1. 1 2  Felice Casorati<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Felice Casorati // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>
**Інтэгра́л імаве́рнасці** — агульная назва некалькіх звязаных адна з адной спецыяльных функцый, напрыклад, **інтэграл памылак**

{\displaystyle \mathrm {erf} (x)={\frac {2}{\sqrt {\pi }}}\int \limits \_{0}^{x}e^{-t^{2}}dt.}
У тэорыі імавернасцей пераважна выкарыстоўваюць **інтэграл імавернасцей Гауса**

{\displaystyle \Phi (x)={\frac {1}{\sqrt {2\pi }}}\int \limits \_{0}^{x}e^{-t^{2}/2}dt={\frac {1}{2}}\left(1+\mathrm {erf} \left({\frac {x}{\sqrt {2}}}\right)\right).}
Для выпадковай велічыні *x*, якая мае нармальнае размеркаванне з матэматычным чаканнем 0 і дысперсіяй 1, імавернасць таго, што |*x*|<*t* роўная {\displaystyle \mathrm {erf} (x/{\sqrt {2}})}. Для вылічэння інтэграла імавернасці створаны спецыяльныя табліцы.

Літаратура
----------

* Інтэграл імавернасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 280. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* *Иванов А. Б.* Интеграл вероятности // Математическая энциклопедия / И. М. Виноградов (гл. ред.). — М.: Советская энциклопедия, 1979. — Т. 2. — 552 с. — 150 000 экз. Стл. 566—567.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая савецкая (1 выд.) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4156112-0 · Microsoft: 202286095 · NDL: 00562553 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Марыні.

**Фелічэ Мары́ні** (італ.: Morini) — балетмайстар і кампазітар 2-й паловы 18 стагоддзя.

Біяграфія
---------

Родам з Венецыі.

Балетмайстар Слонімскага тэатра Агінскага. Паступіў на службу да 1781 года, працаваў у ім да красавіка 1788 года.

Стварыў шэраг балетных партытур.

Адначасова выкладаў у Слонімскай балетнай школе.

Слонімскі балет пад кіраўніцтвам Марыні дасягнуў высокага ўзроўню: 4 вучні мясцовай школы выступалі ў Варшаве ў балеце «Рыбакі» (14 лютага 1788 года).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).
* Фелічэ Марыні // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. — Т. 2.
**Здзітаўская абарона** — баі партызанскіх брыгад імя Ф. Э. Дзяржынскага, «Савецкая Беларусь» і 345-га партызанскага атрада супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў 3 — 11 красавіка 1944 года каля вёскі Здзітава Бярозаўскага раёна.

Перадумовы
----------

Непадалёку ад вёскі Здзітава базіраваліся партызанскія фарміраванні, штаб Брэсцкага партызанскага злучэння, Брэсцкі падпольны абком КП(б)Б. У пачатку красавіка 1944 гітлераўцы сканцэнтравалі ў гэтым раёне атрады СС, 10 артылерыйскіх і мінамётных батарэй, танкі, машыны, бамбардзіроўшчыкі. Партызанскія брыгады і атрады, пад аховай якіх знаходзілася 10 000 мірных жыхароў, апынуліся ў акружэнні.

Бітва
-----

З красавіка пачалося наступленне на пазіцыі брыгады імя Дзяржынскага і 345-га партызанскага атрада. Толькі на трэці дзень карнікам удалося ўклініцца ў абарону партызан. На дапамогу абаронцам прыйшоў атрад імя Будзённага. Страціўшы на гэтым участку 57 салдат і афіцэраў, карнікі адступілі і кінулі асноўныя сілы супраць брыгады «Савецкая Беларусь», якая займала абарону ўздоўж ракі Дарагабуж і прыкрывала асноўныя партызанскія базы. Некалькі дзён карнікі беспаспяхова атакавалі, бамбілі і абстрэльвалі з гармат партызанскія ўмацаванні. У партызан канчаліся боепрыпасы. У начы 11 красавіка паводле загаду камандавання яны перайшлі на другую лінію абароны паміж вёскамі Здзітава і Спорава. Другі ўзвод трэцяй роты атрада імя Суворава, які прыкрываў адыход, шэсць гадзін утрымліваў пераправу. Толькі на сёмы дзень карнікі увайшлі ў вёскі Здзітава і Спорава, але другую лінію абароны штурмаваць так і не адважыліся.

Памяць
------

На месцы баёў у вёсцы Здзітава ў 1975 годзе збудаваны мемарыяльны комплекс.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.:І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Антоні Клімантовіч** (14 лютага 1969, в. Лабуці, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі рэлігійны дзеяч, ксёндз.

Біяграфія
---------

У 1977—1984 гадах вучыўся ў сярэдняй школе ў в. Васюкі, у 1984—1987 гадах ПТВ № 168 у Глыбокае. У 1987—1989 гадах служыў у войску. У 1989—1995 гадах вучыўся ў Вышэйшай каталіцкай семінарыі ў Гродна. У 1994 годзе атрымаў пасвячэнні ў дыяканы. 9 ліпеня 1995 атрымаў святарскія пасвячэнні. 7 жніўня 1995 быў прызначаны вікарыем архікафедральнай парафіі Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Мінску. 8 чэрвеня 1997 годзе быў прызначаны выконваючым абавязкі пробашча архікафедральнай парафіі Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Мінску. 18 студзеня 2000 года быў прызначаны выконваючым абавязкі пробашча парафіі Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Бабруйску. 1 сакавіка 2001 года быў прызначаны на пасаду аканома Міждэяцэзіяльнай Вышэйшай духоўнай семінарыі імя Св. Тамаша Аквінскага ў Пінску. 26 студзеня 2003 года быў прызначаны пробашчам парафіі Св. Антонія Падуанскага ў Мінску, 10 мая 2003 года — выконваючым абавязкі пробашча архікафедральнай парафіі Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Мінску. 2 лютага 2005 года быў прызначаны дэканам Мінскага дэканату і пробашчам архікафедральнай парафіі Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Мінску. 15 студзеня 2007 года прызначаны дэканам Архікафедральнага дэканату ў Мінску.
**Меланезі́йскія мовы** — назва часткі аўстранезійскіх моў, распаўсюджаных у Меланезіі. Іх галоўнымі носьбітамі з'яўляюцца меланезійскія народы. Меланезійская моўная група вылучаецца не па генетычнаму, а этна-тэрытарыяльнаму прынцыпу. Усяго налічваюць каля 250 - 300 меланезійскіх моў.

Па граматычнай структуры і часткова лексічна блізкія да палінезійскіх моў, але адрозніваюцца ад іх большай архаічнасцю, вялікай колькасцю граматычных форм, суфіксаў і прэфіксаў, падзелам імён на класы, наяўнасцю поўных і скарочаных займеннікаў.

Літаратура
----------

* Народы Австралии и Океании / Под ред. С. А. Токорева, С. П. Толстова. - М.: АН СССР, 1956. С. 382 - 392
**Феміста** (ст.-грэч. Θεμιστώ) — нерэгулярны спадарожнік планеты Юпітэр з прамым арбітальным зваротам. Адкрыты ў 1975 годзе, страчаны, а затым паўторна адкрыты ў 2000 годзе. Названы імем Феміста, ад дачкі рачнога бога Інаха з грэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Юпітэр XVIII**.

Гісторыя адкрыцця
-----------------

Феміста была ўпершыню выяўлена Чарльзам Ковалем і Элізабет Ромер 30 верасня 1975 г, аб адкрыцці паведамлена 3 кастрычніка 1975 г. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/1975 J 1**. Аднак зробленых назіранняў было недастаткова для разліку арбіты, і пасля спадарожнік быў страчаны. Затым, у 2000 годзе, спадарожнік быў знойдзены Скотам Шэпардам, Дэвідам Джуітам, Янгай Фернандэсам і Юджынам Магнайерам, і атрымаў часовае абазначэнне **S/2000 J 1**. Неўзабаве было пацверджана, што зноў адкрыты аб'ект адпавядае адкрытаму ў 1975 годзе.

Уласная назва была прысвоена 22 кастрычніка 2002 года.

Характарыстыкі
--------------

У адрозненне ад большасці спадарожнікаў Юпітэра, якія ў адпаведнасці са сваімі арбітальнымі ўласцівасцямі ўтвараюць групы, Феміста абарачаецца ў адзіноце, займаючы прамежкавае становішча паміж Галілеевымі спадарожнікамі і групай нерэгулярных спадарожнікаў з прамым зваротам - групай Гімаліі.

Феміста каля 8 кіламетраў у дыяметры, калі прыняць альбеда за 0,04.

| ⛭Спадарожнікі ✯✰Юпітэра |
| --- |
| *Пералік у групах у парадку ўзрастання вялікай паўвосі арбіты* |
| Унутраныя спадарожнікі | Метыда ·  Адрастэя ·  Амальтэя ·  Фіва |
| Галілеевы спадарожнікі | **Іо** ·  **Еўропа** ·  **Ганімед** ·  **Каліста** |
| Група Гімаліі | Леда ·  Гімалія ·  Лісітэя ·  Элара ·  S/2000 J 11 |
| Група Ананке | Эўпорыэ ·  S/2003 J 3 ·  S/2003 J 18 ·  S/2010 J 2 ·  Тэльксіноэ ·  Эвантэ ·  Геліке ·  Артазіэ ·  Іакастэ ·  S/2003 J 16 ·  Праксідыке ·  Гарпаліке ·  Мнемэ ·  Герміпэ ·  Тыёнэ ·  Ананке |
| Група Кармэ | Герсе ·  Этнэ ·  Кале ·  Тайгетэ ·  S/2003 J 19 ·  Халдэнэ ·  S/2003 J 10 ·  Эрыномэ ·  Каліхорэ ·  Каліке ·  Кармэ ·  Пазіфеэ ·  S/2010 J 1 ·  Эўкеладэ ·  Архэ ·  Ісаноэ ·  S/2003 J 9 ·  S/2003 J 5 |
| Група Пасіфэ | S/2003 J 15 ·  S/2003 J 23 ·  Аойдэ ·  Калірое ·  Эўрыдомэ ·  S/2011 J 2 ·  Кіленэ ·  S/2003 J 4 ·  Пасіфэ ·  Гегемонэ ·  Сінопэ ·  Спондэ ·  Аўтаное ·  Корэ ·  Мегаклітэ |
| Адасобленныя спадарожнікі | 

|  |  |
| --- | --- |
| з прамым зваротам | Феміста ·  Карпо |
| з процілеглым зваротам | S/2003 J 12 ·  S/2011 J 1 ·  S/2003 J 2 |

 |
**Місісі́пская культура** (англ.: Mississippian culture) — археалагічная культура ў даліне ракі Місісіпі ў VIII - XVI стст.

Асаблівасці
-----------

Місісіпская археалагічная культура ўзнікла ў другой палове 1 тысячагоддзя н. э. і спалучала элементы, характэрныя для ранейшых культур на поўдні, бліз вусця ракі Місісіпі і тэрыторыі сярэдняга захаду сучасных ЗША. На працягу некалькіх стагоддзяў яна пашырылася ўздоўж даліны Місісіпі і яе прытокаў. У выніку склалася некалькі буйных рэгіянальны культур — сярэднемісісіпская культура, культура Паўднёвых Апалачаў, Кадаанская археалагічная культура, культура Плакемін і інш. Іх агульнымі рысамі з'яўляюцца наступныя:

* Насыпныя пірамідальныя тэрасы, якія, відавочна, служылі асновамі для драўляных пабудоў.
* Ручное земляробства. Асноўнай сельскагаспадарчай раслінай з'яўлялася кукуруза.
* Здабыча і выплаўка медзі. Захаваліся медныя арнаментаваныя пласціны. Здабычы жалеза і выплаўкі бронзы прадстаўнікі Місісіпскай культуры не ведалі.
* Выкарыстанне ракавін рачных (радзей марскіх) малюскаў для вытворчасці керамікі.
* Шырокая гандлёвая сетка ўздоўж ракі Місісіпі і яе прытокаў.
* Узнікненне сацыяльнай няроўнасці і інстытуту правадыроў.
* 

Адным з найбуйнейшых і паселішчаў была Кэхокія на тэрыторыі сучаснага штата Ілінойс, дзе развівалася здабыча медзі. Яе росквіт прыпаў на XII - сярэдзіну XIV стст.

Перыядызацыя
------------

Агульнапрынятая перыядызацыя Місісіпскай культуры:

* **Ранні Місісіпскі перыяд** (да XII ст.) — пераход лясных паляўнічых плямён да аселага вобраза жыцця.
* **Сярэдні Місісіпскі перыяд** (XIIII - XIV стст.) — росквіт Місісіпскай культуры, складанне буйных населеных цэнтраў, спецыялізацыя ў вытворчай сферы.
* **Позні місісіпскі перыяд** (XV - першая палова XVI стст.) — заняпад, пашырэнне ваенных дзеянняў і знікненне.

Заняпад
-------

Канчатковых прычын заняпаду і знікнення агульнай Місісіпскай культуры не выяўлена. Мяркуюць, што гэта можа быць звязана з ростам сацыяльнай няроўнасці і буйных ваенна-палітычных аб'яднанняў накшталт пазнейшых канфедэрацый плямён паўночнаамерыканскіх індзейцаў. На карысць гэтага довада кажа пашырэнне рэгіянальных асаблівасцяў. У XVI ст. іспанцы арганізоўвалі з Мексікі некалькі даследчых экспедыцый, якія пакінулі апісанні позніх місісіпскіх паселішчаў і іх насельнікаў. Адносіны паміж іспанцамі і карэнным насельніцтвам складваліся па-рознаму, у тым ліку мелі варожы характар. Аднак пранікненне іспанцаў не было заваяваннем, кантакты не сталі сталымі. Існуе магчымасць, што іспанскія даследчыкі незнарок занеслі эпідэмічныя захворванні, якія прывялі да высокай смяротнасці і заняпаду гандлёвых і культурных сувязяў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Місісіпская археалагічная культура
* Mississippian Period: Overview
* Mississippian Culture. Native American Farmers of the American Midwest and Southeast Архівавана 11 ліпеня 2014.
* Cahokia as copper center of America
«Мейфлаўэр у гавані Плімута». Палатно Уільяма Холсала, 1882
**Мейфлаўэр** (англ.: Mayflower, літ. «майская кветка» — так называюць у Англіі глог) — англійскае гандлёвае судна (тып якога часцей за ўсё вызначаюць як галеон), на якім англічане, якія заснавалі адно з першых брытанскіх паселішчаў у Паўночнай Амерыцы, у 1620 годзе перасеклі Атлантычны акіян.

Выкарыстоўваўся як гандлёвы карабель у рэйсах паміж Англіяй, Францыяй, Іспаніяй і Нарвегіяй. З 1609 па 1622 гады капітанам быў Крыстафер Джонс. Пасля яго смерці ў 1623 годзе судна, хутчэй за ўсё, было разабрана на драўніну.

Раніцай 6 верасня 1620 года карабель, капітанам якога быў Крыстафер Джонс, выйшаў з англійскага горада Плімут. Сто два перасяленцы знаходзіліся на яго борце: сорак адзін дарослы мужчына, дзевятнаццаць жанчын і дзеці, а таксама прынамсі два сабакі. Адно дзіця нарадзілася падчас плавання, яшчэ адно нарадзілася на караблі 20 лістапада, да абгрунтавання ў Плімуце. Экіпаж карабля складаўся з 25—30 чалавек. Самі сябе яны называлі «пілігрымамі».

Памеры «Мейфлаўэра», водазмяшчэнне якога было ўсяго 180 тон, не дазвалялі пасажырам размясціцца з камфортам. 11 (21) лістапада 1620 года, абмінуўшы мыс Код, судна стала на якар ля берагоў Плімута і пілігрымы прычалілі да Плімуцкай скалы (цяпер — нацыянальны помнік). На караблі лідарамі пілігрымаў Уільямам Брустэрам і Уільямам Брэдфардам было падпісана Мейфлаўэрскае пагадненне, якое стала кіраўніцтвам для новазаснаванай Плімуцкай калоніі.

Мейфлаўэр II
------------

«Мейфлаўэр II»
Поўнапамерная копія карабля Мейфлаўэр, створаная ў рамках праекта Plimoth Plantation, вядомая пад назвай Mayflower II, з 1957 года прышвартавана ў Плімуцкай бухце як музейны экспанат. Штогод Мейфлаўэр II наведваюць шматлікія дзясяткі тысяч турыстаў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мейфлаўэр
* Сайт Калеба Джонсана (англ.)
**Дзень нямецкага адзінства** (ням.: Tag der Deutschen Einheit) — з 1990 года нацыянальны свята Германіі, адзначаецца ў адпаведнасці з Дагаворам аб аб'яднанні ФРГ і ГДР 3 кастрычніка ў дзень аб'яднання Германіі. 3 кастрычніка з'яўляецца ў Германіі непрацоўным днём.

Гісторыя свята
--------------

Пасля аб'яднання краіны ў 1990 годзе нацыянальная свята аб'яднанай краіны меркавалася прызначыць на 9 лістапада — дзень падзення Берлінскай сцяны. Аднак паколькі гэты дзень быў звязаны з цёмнымі перыядамі ў гісторыі Германіі (Піўны путч ў 1923 годзе і лістападаўскія пагромы 1938), для новага дзяржаўнага свята была абраная іншая дата — 3 кастрычніка 1990 года, калі адбылося фактычнае аб'яднанне двух нямецкіх дзяржаў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Дзень нямецкага адзінства**
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ляхніцкі.
**Антоні Дызмас Ляхніцкі** (1756 — 5 лістапада 1819) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Сям’я
-----

Сын вількамірскага стольніка Юзафа Ляхніцкага і Розы з Богушаў. Меў брата Ігнація Рамана Ляхніцкага.

У маладосці служыў у войску (у пяцігорскай брыгадзе). У 1778 годзе прызначаны люстратарам гарадоў у Троцкім, Ковенскім і Гарадзенскім павеце ў сувязі са скасаваннем магдэбургскага права ў малых гарадах Вялікага Княства Літоўскага. У 1785 годзе абраны дэпутатам Трыбунала ВКЛ. З 1786 года каралеўскі шамбялян, вількамірскі абозны ў 1788—1793 гадах, стольнік у 1793—1794 гадах. У 1789 і 1790 гадах абіраўся членам цывільна-вайсковай камісіі Вількамірскага павета, у 1791—1794 гадах пісар гродскі віленскі, у 1794 годзе віцэ-прэзідэнт Вільні. У пачатку 1794 года абраны дэпутатам Трыбунала ВКЛ. Віленскім актам паўстання 24.4.1794 прызначаны членам Найвышэйшай літоўскай рады, а пасля яе роспуску — членам Цэнтральнай дэпутацыі Вялікага княства Літоўскага.

У 1797 годзе харужы Віленскага павета, у 1802 годзе — старшыня 1-га дэпартамента галоўнага суда Віленскай губерні, у 1805 годзе маршалак шляхты Віленскага павета. У 1808 годзе прызначаны членам судова-адукацыйнай камісіі па ўпарадкаванні адукацыйных фундушаў у Віленскай навучальнай акрузе (старшыня камісіі — Тамаш Ваўжэцкі). З 1811 года гранічны суддзя Віленскай губерні.

У час вайны 1812 года пры адступленні расійскай арміі М. Барклай-дэ-Толі прызначыў Ляхніцкага Прэзідэнтам Вільні (хутка быў заменены французскімі ўладамі на мэра М. Ромера). З 1815 года член Радзівілаўскай камісіі, што разглядала юрыдычную прыналежнасць радзівілаўскіх уладанняў.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  Antoni Dyzma Lachnicki // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>

Спасылкі
--------

* Антоні Дызмас Ляхніцкі на сайце Электронная энцыклапедыя «Вялікае Княства Літоўскае»


| ?Антоні Дызмас Ляхніцкі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Юзаф Ляхніцкі[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Антоні Дызмас Ляхніцкі |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Разалія з Богушаў[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: antoni-h-wlasnego-lachnicki · Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 0875 3488 · NUKAT: n2019211717 · VIAF: 301588598 |
**Гранічна дапушчальны выкід** (**ГДВ**) — параметр для апісання колькасці забруджвальнага рэчыва ў выкіданых газах, што лічыцца гранічна дапушчальнай пры яго выкідзе ў атмасферу за пэўную адзінку часу.

ГДВ вызначаецца для ўсіх крыніц забруджвання атмасферы (і для ўсіх дамешкаў, якія выкідаюць гэтыя крыніцы) такім чынам, каб выкіды шкодных рэчываў з пэўнай крыніцы і сукупнай колькасці крыніц горада або іншага населенага пункта не стваралі, з улікам перспектывы развіцця прамысловых прадпрыемстваў і рассейвання ў атмасферы шкодных рэчываў, прыземную канцэнтрацыю, якая перавышае іх ГДКмр.

Асноўныя значэнні ГДВ — максімальныя разавыя — вызначаюць пры поўнай нагрузцы на газаачышчальнае і тэхналагічнае абсталяванне ў звыклым рэжыме работы, без іх перавышэння на працягу 20-хвілінных інтэрвалаў. Нароўні з максімальнымі разавымі (кантрольнымі) значэннямі ГДВ (г/з) вызначаюць вытворныя ад іх гадавыя значэнні ГДВг (т/г) для асобных крыніц і прадпрыемства агулам з улікам часавай нераўнамернасці выкідаў, у тым ліку за кошт планавага рамонту газаачышчальнага і тэхналагічнага абсталявання.

Пры немагчымасці дасягнення прадпрыемствам значэнняў ГДВ з прычын аб’ектыўнага характару для яго вызначаюць нормы часова ўзгодненых выкідаў (ЧУВ) шкодных рэчываў і ўводзяць паступовае зніжэнне іх паказчыкаў да значэнняў, што забяспечваюць трыманне ГДВ.

Гл. таксама
-----------

* Гранічна дапушчальны скід -- аналагічныя нормы для вады
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гранулы.
Сонечная пляма, вакол якой грануляцыя
**Гранулы** — утварэнні ў фотасферы Сонца, выкліканыя канвекцыяй плазмы.

Канвектыўныя патокі фармуюць калоны канвекцыі, якія змешваюць рэчыва ў зоне канвекцыі. Гранулы з’яўляюцца бачнымі вяршынямі такіх асобных калон і ўтвараюць крупчастую структуру, званую грануляцыяй.

Механізм узнікнення
-------------------

Гравітацыйная канвекцыя: гарачая плазма падымаецца ўверх па цэнтры калоны, астывае ў фотасферы і па знешняй акружнасці калоны апускаецца ў глыбіню, пасля чаго цыкл паўтараецца. У выніку цэнтр гранулы аказваецца больш гарачым і яркім за яе краі, куды сцякае астыўшая плазма.

Характарыстыкі
--------------

Тыповы дыяметр гранул — каля 1000 км.

Вымярэння хуткасці руху рэчыва ў гранулах, якія абапіраюцца на эфект Доплера, паказваюць, што хуткасць плазмы ў цэнтры гранулы складае каля 400 м/с і па меры руху да бакоў памяншаецца да 200 м/с.

Гранулы з’яўляюцца дынамічнымі ўтварэннямі, якія пастаянна ўзнікаюць, змяняюцца і знікаюць. Час іх існавання — ад 8 да 20 хвілін.

Гл. таксама
-----------

* Супергрануляцыя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 45537103 |

| ⛭Сонца |
| --- |
| Структура | 
* Ядро
* Зона прамяністага пераносу
* Канвекцыйная зона

 | Picture of the Sun on June 7, 1992 (NASA) |
| Атмасфера | 
* Фотасфера
* Храмасфера
* Сонечная карона

 |
| Пашыраная структура | 
* Геліясфера
	+ Геліясферны токавы слой
	+ Мяжа ўдарнай хвалі
* Геліясферная мантыя
* Геліяпаўза
* Галоўная ўдарная хваля

 |
| З'явы на Сонцы | 
* Сонечнае зацьменне
* Сонечная актыўнасць
	+ Сонечныя плямы
	+ Сонечныя ўспышкі
	+ Каранальныя выкіды масы
* Сонечная радыяцыя
	+ Варыяцыі сонечнага выпраменьвання
* Каранальныя дзіркі
* Каранальныя петлі
* Факелы
* Гранулы
* Флокулы
* Пратуберанцы і валокны
* Спікулы
* Супергрануляцыя
* Сонечны вецер
* Хваля Мортана

 |
| Звязаныя тэмы | 
* Сонечная сістэма
* Сонечнае дынама

 |
| **Спектральны клас** G2 |
Вінілавыя кружэлкі і кампакт-дыскі — асноўны тавар музычнага магазіна.**Дзень музычнай крамы** (таксама *Дзень крамаў грамзапісу*, англ.: Record Store Day) — міжнароднае свята, якое адзначаецца штогод, як правіла, у трэцюю суботу красавіка з 2008 года, але бываюць і выключэнні: у 2017 годзе свята адзначалася ў чацвёртую суботу, а у 2019 — у другую.

Зноскі
------

1. ↑  Музыка апреля // *Ровесник*. — 2013. — № 4 (610). — С. 23. — ISSN 0131-5994.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Дзень музычнай крамы на Вікісховішчы |

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дзень музычнай крамы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Vimeo |
**Жабіцкая шкляная мануфактура** — колішняе прадпрыемства, якое дзейнічала у 1806—1905 гг. у вёсцы Жабічы Вілейскага павета (цяпер вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці). 

У 1866—1890 гг. выпускала бутэлькі, аптэкарскі посуд, слоікі, у 1893—1900 гг. — бутэлькі зялёныя. Шкло аконнае паўбелае і лямпавае. У 1891 г. дзейнічала шклоплавільная печ. Працавала да 116 чалавек. Прадукцыю збывалі ў Вільню, Мінск, Рыгу, Гродна і іншыя.

Літаратура
----------

* Жабіцкая шкляная мануфактура // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
**Грасіёза** (парт.: Graciosa) — востраў у цэнтральнай групе Азорскіх астравоў у Атлантычным акіяне. Плошча - 60,84 км². Насельніцтва (2011 г.) - 4 391 чал.

Геаграфія
---------

Востраў Грасіёза знаходзіцца на поўначы цэнтральнай групы Азорскіх астравоў у 36 км на поўнач ад вострава Сан-Жоржы і ў 54,4 км на паўночны захад ад вострава Тэрсейра. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход - 12,6 км. Найбольшая шырыня - 6,5 км.

Мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся ў плейстацэне. З'яўляецца паверхняй падводнага ўзвышша, рыфта Тэрсейра. На паўднёвым захадзе вылучаецца шырокі вулканічны кратар, сцены якога даходзяць да вышыні 402 м. Берагі нізкія, аднак стромкія, і толькі на паўночным захадзе — да 200 м.

Клімат умераны міжземнаморскі. Сярэднегадавая тэмпература — каля +18 °C.

Гісторыя
--------

Востраў быў адкрыты партугальцамі ў першай трэці XV ст. У 1440 г. па загаду Генрыха Мараплаўца на ім высадзілі свінняў і авечак для пражытка будучых каланістаў. Аднак першыя перасяленцы з'явіліся толькі ў пачатку другой паловы XV ст. Першым з іх лічыцца Васка Жыл Содра, які перабраўся сюды з-пад Каімбры разам з сям'ёй і служкамі.

Партугальскія і фламандскія пасяленцы займаліся вырошчваннем збожжавых культур і вінаграда. Хутка развіваўся гандаль. У 1486 г. порт Санта-Круз атрымаў прывілегію горада. У 1546 г. гарадскі статус быў нададзены паселішчу Прая. Аднак у XVI — XVII стст. астравіцяне моцна пацярпелі ад нападаў англійскіх і галандскіх піратаў.

У XIX ст. асноўнымі заняткамі мясцовых жыхароў сталі трыманне кароў і вытворчасць сыру. Многія з іх наймаліся на іншаземныя гандлёвыя і кітабойныя судны. З канца XX ст. улады вострава праводзяць палітыку захавання экалагічнай чысціні. З 2010 г. тут працуе міжнародная станцыя маніторынга за ядзернымі выпрабаваннямі.

Эканоміка
---------

Насельніцтва пераважна жыве ў гарадах Санта-Круз-дэ-Грасіёза, які выконвае функцыю адміністрацыйнага цэнтра, і Прая на паўночна-ўсходнім узбярэжжы. Працуюць аэрапорт і марскі порт. Сельская гаспадарка спецыялізуецца на жывёлагадоўлі, вырошчванні збожжавых культур і духмяных траў. Важную ролю адыгрывае рыбалоўства. Маецца дробная кансервавая прамысловасць. Паступова развіваецца турызм.

Спасылкі
--------

* Graciosa, Azores
* Graciosa — Azores
* Graciosa, the white island

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11973685w · GND: 4229694-8 · VIAF: 316430019 |
**Антон Лявош** (польск.: *Antoni Lewosz*; 10 лістапада 1896, Саколка, Гродзенская губерня — 8 сакавіка 1975, Беласток) — беларускі і польскі грамадскі і рэлігійны дзеяч, каталіцкі святар.

Біяграфія
---------

Паходзіў з сялянскай сям’і: бацькі — Ян і Зузанна (з дома Жывалеўскіх) Лявошы. У чэрвені 1913 г. скончыў гарадскую 4-класную навучальню ў Саколцы.

З 1913 года вучыцца на 1-м курсе Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. Браў удзел у культурна-асветным гуртку клерыкаў-беларусаў. Пасвячоны ў святары 30.05.1920 г. Служыў вікарыем у фарнай парафіі Гродна. Пасля заканчэння семінарыі прадоўжыў вучобу ў Люблінскім каталіцкім універсітэце (з 1921 г.). Пэўны час быў душпастарам у вёсцы Пералом. У 1925—1927 гадах вучыўся ў Рыме, дзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэалогіі. У складзе беларускай дэлегацыі ўдзельнічаў у працы 5-га Унійнага кангрэса ў Велеградзе (Чэхаславакія, 20-24.07.1927 г.). З 1928 года вікарый пры касцёле Святога Яна Хрысціцеля ў Вільні. У 1929 годзе прызначаны на прасінадальную працу ў літургічнай камісіі Віленскай архідыяцэзіі. З 1932 года пробашч у парафіі Старасельцы.

У міжваеннае дваццацігоддзе выступаў за беларусізацыю нацыянальна-рэлігійнага жыцця на заходнебеларускіх абшарах. Вёў перапіску з рэдакцыямі беларускіх каталіцкіх выданняў («Chryścijanskaja Dumka» і інш.). Сябра Беларускай хрысціянскай дэмакратыі.

Лідары БХД (Антон Лявош стаіць першы злева), Вільня, 1930-я гады.
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны і прыходу савецкай улады быў выселены са сваёй плябаніі. Пражываў у Беластоку па вуліцы Карыцінскай. Падчас нямецкай акупацыі 5 студзеня 1944 года разам з іншымі жыхарамі Старасельцаў быў арыштаваны ў якасці закладніка. Вызвалены 3 мая 1944 года, атрымаў забарону на вяртанне ў парафію і прыбыванне ў Беластоцкай акрузе. Пасля гэтага з’ехаў у Вільню.

Вярнуўся ў Беласток у пачатку 1945 года, а 15 верасня прыняў парафію Дойліды. Працаваў на пасадзе пробашча амаль 30 гадоў. У 1947 годзе пачынае дабівацца дазволу на пабудову новага мураванага касцёла. Праект святыні быў выкананы беластоцкім архітэктарам Станіславам Букоўскім. Будаўніцтва працягвалася ў 1949—1955 гадах. З 1961 года ўзначальваў Беластоцкі дэканат. Быў членам архідыяцэзіяльнай адміністрацыйнай рады. Уваходзіў у склад камісіі па справах літургіі, музыкі і касцёльнага мастацтва.

Пахаваны каля парафіяльнага касцёла Беззаганнага Сэрца Марыі і Маці Божай Вастрабрамскай у Беластоку.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Электронная Энцыкляпэдыя. Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст. Лявош Антон **(нявызн.)**.
* Ksiądz Antoni Lewosz, budowniczy kościołów **(нявызн.)**.
**Антон Казіміравіч Баранцэвіч** (30 студзеня 1837, в. Кірклішкі, Ашмянскі павет (Расійская імперыя) — 26 студзеня 1918, Львоў) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863-64 гадоў у Гродзенскай губерні.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 30 студзеня 1837 года ў в. Кірклішкі Ашмянскага павета Віленскай губерні. З 1853 года — ў войску, падпаручнік, належаў да рэвалюцыйнай арганізацыі. У красавіку 1863 года ўзначаліў падраздзяленне ў галоўным паўстанцкім атрадзе Гродзенскай губерні, затым асобны атрад. Паплечнік В. Урублеўскага. Са студзеня 1864 года — у эміграцыі. Аўтар успамінаў «Апошнія дні коннага літоўскага атрада» (1903). Памёр 26 студзеня 1918 года ў Львове.

Зноскі
------

1. 1 2  Баранцевич Антон Казимирович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 40. — 737 с.
Сабор Афрыканскага Маці Божай, Алжыр
**Хрысціянства** распаўсюдзілася ў Алжыры ў Рымскую эпоху. Хрысціянскі ўплыў паменшыўся падчас уварванняў вандалаў, але ўзмацніўся ў наступны Візантыйскі перыяд, паступова знік пасля арабскіх уварванняў у VII стагоддзі.
Сёння іслам з'яўляецца дзяржаўнай рэлігіяй у Алжыры, Лівіі, Марока і Тунісе. Вызнаванне іншых рэлігій гарантуецца законам. Хоць бягучы лік хрысціян у Паўночнай Афрыцы нізкі, цэрквы, пабудаваныя французамі і італьянцамі, існуюць. Існуе шэраг сведчанняў, што шэраг паўночнаафрыканскіх мусульман звярнуліся ў хрысціянства ў апошнія гады. Агульная колькасць хрысціян застаецца вельмі нізкай. Працэнт хрысціянскага насельніцтва ў Алжыры складае менш чым 2 % (2009). У 2009, ААН налічыла 45 000 каталікоў і 10 000 пратэстантаў у краіне.

Найбольшая колькасць хрысціян жывуць у Кабіліі. У гэтым вілаеце доля хрысціян, па адзнаках, складае ад 1 % да 5 %.

Хрысціяне парой падвяргаюцца рэлігійна-матываваным нападам. У 1996 годзе мансеньёр П'ер Клавер'е, біскуп Арана, быў забіты ісламістамі. Аднак, рэлігійная варожасць, здаецца, паменшылася з тых часоў.

Каталіцызм
----------

Рымска-каталіцкая царква была адноўлена ў Алжыры пасля французскага заваявання, Епархія была створана ў 1838 годзе. Напачатку 1980 года каталікоў у краіне было каля 45000, большасць з якіх былі замежнікамі ці арабамі, якія ажаніліся на францужанцы ці італьянцы.

Краіна падзелена на тры Епархіі і адну Архідыяцэзію:

* Архідыяцэзія Алжыр
* Епархія Канстанціна
* Епархія Аран
* Епархія Лагуат (Найсвяты Прастол)

Гл. таксама
-----------

* Хрысціянства
* Рэлігія Алжыра
* Арабы-хрысціяне
**«Гарады за жыццё»** — міжнародная акцыя супраць смяротнага пакарання, якую распачала ў Рыме каталіцкая «Супольнасць Святога Эгідзія». У Беларусі акцыя адбываецца з 2010 года, ініцыявала яе правядзенне Кампанія «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі».

Гісторыя
--------

У свеце акцыя «Гарады за жыццё» адбываецца штогод з 2002 года 30 лістапада, бо ў гэты дзень ў 1786 годзе ў княсте Таскана ўпершыню ў гісторыі Еўропы было адмененае смяротнае пакаранне.

30 лістапада ў розных краінах свету асвятляюць пражэктарамі славутыя помнікі архітэктуры, каб нагадаць пра неабходнасць адмены смяротнага пакарання.

«Гарады за жыццё» у Беларусі
----------------------------

  

З 2010 году ў Мінску 30 лістапада актывісты Кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання» запальваюць знічы там, дзе славуты Касцёл святых Сымона і Алены.

30 лістапада 2013 года каардынатар Кампаніі праваабаронцы супраць смяротнага пакарання Андрэй Палуда разам з праваабаронцай Тамарай Чыкуновай наведалі Рым, дзе каля Калізея прайшла акцыя «Гарады за жыццё, гарады супраць пакарання смерцю». Каля асветленага Калізея, дзе сабралася некалькі соцен рымлян, з інфармацыяй аб наяўнасці смяротнага пакарання ў Беларусі выступіў Андрэй Палуда.

Зноскі
------

1. ↑  Далучайцеся да акцыі "Гарады за жыццё — гарады супраць смяротнага пакарання" (відэа)
2. ↑  Андрэй Палуда: "Я выбіраю жыццё!"

Спасылкі
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
**Yucca glauca** — шматгадовая вечназялёная аднадомная бессцябловая або з невялікім дравяністым сцяблом расліна, від роду Yucca сямейства *Asparagaceae*.

Апісанне
--------

Шматгадовы вечназялёны куст. Сцябло да 0,4 м вышынёй, лісце лінейнае, шыза-зялёнае, даўжынёй 40-60 да 70 см, 0,8-1,2 см у шырыню з рэдкімі, тонкімі, завітымі ніткамі па краі.

Кветканос 1-2 м да 3 м вышынёй. Суквецце гронкападобнае, але некаторыя расліны валодаюць разгалінаванымі суквеццямі і ім далі сартавыя назвы. Кветкі званочкавыя, белыя, зелянява-белыя ці жаўтлявыя, да 7 см даўжынёй.

Плод сухая каробачка 5-9 × 3-5 см, Насенне чорнае, пляскатае 9-12 × 8-9 мм.

Распаўсюджанне
--------------

Прэрыі Паўночнай Амерыкі. Арэал ад Канадскай правінцый Альберта на поўначы, да штата Тэхас ў ЗША на поўдні.

Мае самае шырокае распаўсюджанне сярод усіх паўночнаамерыканскіх прадстаўнікоў роду.

Падвіды
-------

* *Yucca glauca* subsp. *albertana* Hochstätter
* *Yucca glauca* subsp. *stricta* (Sims) Hochstätter

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. ↑  Юкка: распространенные виды, уход
4. ↑

Спасылкі
--------

* Юкка в Энциклопедии декоративных садовых растений **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 лістапада 2012. Праверана 2 чэрвеня 2017.
* Юкка сизая на сайте флора Северной Америки
Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства **«Граніт»** (РУВП «Граніт») з’яўляецца найбуйнейшым прадпрыемствам у Еўропе па здабычы і перапрацоўцы шчыльных горных парод. Сёння выпускае больш за 21 млн тон нярудных будаўнічых матэрыялаў у год. Сыравінай для перапрацоўкі з’яўляюцца горныя пароды радовішча «Мікашэвічы».

Радовішча
---------

Гісторыя радовішча пачынаецца з 1963 года. Радовішча прымеркавана да Мікашэвіцка-Жыткавіцкага выступа і мае форму прамавугольніка агульнай плошчай каля 377 га. Будаўнічы камень дэталёва разведаны на глыбіню 150 м. На гэтую ж глыбіню запраектаваны кар'ер. Раскрыўныя пароды прадстаўлены ў асноўным пяскамі, магутнасць якіх вагаецца ад 7,3 да 60,2 м, у сярэднім па радовішчы — 30 м. Карыснымі выкапнямі на радовішчы «Мікашэвічы» з’яўляюцца інтрузіўныя крышталічныя пароды (будаўнічы камень) — дыярыты, гранадыярыты, граніты.

Кар’ер
------

Радовішча будаўнічага каменю «Мікашэвічы» распрацоўваецца кар’ерам «Мікашэвічы» з 1973 года. У цяперашні час кар’ер уяўляе сабой самую вялікую адкрытую горную выпрацоўку ў Цэнтральнай Еўропе. Кар’ер расцягнуўся на 2760 м з захаду на ўсход і на 1770 м з поўначы на поўдзень і складаецца з 4 раскрыўных і 11 здабыўных уступаў. На здабыўных і раскрыўных работах задзейнічаны магутныя экскаватары з аб’ёмам каўша да 11 м³, на адвозе горных парод выкарыстоўваюцца кар’ерныя самазвалы грузападымальнасцю да 90 т. За год кар’ер «Мікашэвічы» выдае на-гара да 8 млн м³ карыснага выкапня і да 2 млн м³ раскрыўных парод.

Распрацоўка
-----------

Геаграфічнае становішча прадпрыемства дазваляе адпраўляць прадукцыю чыгуначным, аўтамабільным і водным транспартам. У 1974 годзе пачалася адгрузка адсеву і друзу вадой па суднаходным канале, які злучыў склады з ракой Прыпяць. У красавіку 1976 года пачалася адгрузка прадукцыі па чыгунцы. З 2011 года ўведзена ў строй пятая тэхналагічная лінія. З яе пускам зацверджаная магутнасць па шчэбеню склала за 16 000 тыс. тон/год. З 11 ліпеня 2012 года распачата рэалізацыя інвестыцыйнага праекта "Будаўніцтва горнаабагачальнага камбіната на базе радовішча «Сітніцкае» вытворчай магутнасцю па шчэбеню 9 млн тон.

Зноскі
------

1. ↑
**Zankyou no Terror** (яп. 残 響 の テ ロ ル дзанкё: но тэрору, англ. Terror in Resonance, аф. яп. Terror in Tokyo) - анімэ-серыял, створаны студыяй MAPPA. Над серыялам працавалі рэжысёр Сін'іціро Ватанабэ, дызайнер персанажаў Кадзуто Накадзава і кампазітар Ёко Канно. Прэм'ера адбылася 10 ліпеня 2014 года на канале Fuji TV.

Сюжэт
-----

Дзеянне адбываецца ў альтэрнатыўным цяперашнім часе ў Токіа. У звычайны летні дзень адбываецца тэракт, а адзінай зачэпкай да гэтай справы з'яўляецца відэа з інтэрнэту, у якім два падлеткі распавядаюць пра «апусканне Токіо ў цемру». Паліцыя імгненна пачынае расследаванне па гэтай справе, аднак вылічыць адрас аўтара відэа не ўдалося: злачынцы выкарыстоўвалі ананімную сетку для загрузкі відэа. Пошукі двух геніяў-тэрарыстаў паліцыяй пакуль не маюць поспеху, і яны працягваюць выкладваць ролікі ў інтэрнэт, у якіх яны зашыфравалі падказкі аб месцазнаходжанні або абясшкоджанні наступнай бомбы ў «загадках» або візуальных рухах. Супрацоўнік дэпартамента такійскай паліцыі, былы дэтэктыў Сібадзакі, які адказны за тэрарыстычныя акты, стараецца разгадаць іх загадкі і даведацца сапраўдны матыў, каб спыніць серыю тэрактаў. Двое таямнічых падлеткаў, якія называюць сябе «Сфінкс» (яп. ス ピ ン ク ス супінкусу) (у гонар міфічнай істоты, якая любіць задаваць загадкі), збянтэжылі не толькі паліцыю, але і жыхароў Токіа, а іх асобы па-ранейшаму застаюцца таямніцай.

Зноскі
------

1. ↑  *Cowboy Bebop* Director Watanabe, Composer Kanno Make *Zankyō no Terror* Anime **(нявызн.)**.  Anime News Network. Праверана March 21, 2014.

Спасылкі
--------

* terror-in-tokyo.com — афіцыйны сайт
* Terror in Resonance на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
Парфір
**Парфір** — палеатыпныя эфузіўныя кіслыя горныя пароды, якія маюць парфіравую структуру (буйныя крышталі-украпанікі ў тонказярністай асноўнай масе). Бывае шэрага, жоўтага, ружовага, бурага і іншых колераў. Галоўныя разнавіднасці: ортафір — палеатыпны аналаг трахіту і кварцавы парфір — аналаг ліпарыту. Парфірам называюць таксама гіпабісальныя і жыльныя горныя пароды, у якіх мінералы-украпанікі знаходзяцца ў дробнакрышталічнай гранітападобнай масе (граніт-парфір). Парфір з высокімі дэкаратыўнымі якасцямі выкарыстоўваюцца як вырабы і абліцовачны камень.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12010154v · GND: 4449809-3 · LCCN: sh85105029 |
**Марына Ламбрыні Дыама́ндзіс** (англ.: Marina Lambrini Diamandis, грэч. Μαρίνα-Λαμπρινή Διαμάντη), больш вядомая пад псеўданімам **Marina and the Diamonds** (з англ.: *Марына і Дыямэнты*; нар. 10 кастрычніка 1985) — брытанская (валійская) спявачка і кампазітар грэчаскага паходжання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Абергавені, Уэльс, у сям'і грэка і валійкі. Мае старэйшую сястру Лафіну. Вучылася ў Haberdashers’ Monmouth School для дзяўчынак, дзе прагульвала ўрокі хору, аднак яе настаўніцы па музыцы ўдалося пераканаць дзяўчынку ў тым, што ў яе можа нешта атрымацца. Пасля разводу бацькоў, ва ўзросце шаснаццаці гадоў Марына пераехала з бацькам у Грэцыю, дзе паступіла ў школу Святой Кацярыны пры амбасадзе Вялікабрытаніі. Праз два гады Марына вярнулася ў Уэльс.

Музычная кар'ера
----------------

### 2005-09: Пачатак і дэбют

Марына стварыла псеўданім «Marina and the Diamonds» ў 2005 годзе. Ён складаецца з імя спявачка і пераклада прозвішча на ангельскую мову, што з грэцкага значыць «дыямент».
«Дыяменты» - гэта фанаты Марыны, аднак гэты факт часта ўводзіць у зман і часам Марыну прымаюць за групу, а не сола-выканаўцу.

Першыя дэма-версіі Марыны былі складзеныя і зробленыя з дапамогай праграмнага забеспячэння кампаніі Apple - GarageBand5. Каб вырабіць некалькі песень, спявачка плаціла музыкам каля £500. Завершаныя песні складаюць незалежна выдадзены Mermaid vs. Sailor EP, які выходзіць 23 лістапада 2007 года і прадаваўся праз старонку Марыны ў MySpace. Толькі 70 асобнікаў былі надрукаваныя на фізічны фармат.

У студзені 2008 года яна падпісвае кантракт з лэйблам Neon Gold Records. Пасля прымае ўдзел у першай частке аўстралійскіх канцэртаў спевака Гацье. У тым жа годзе падпісвае кантракт з 679 Recordings, даччынай кампаніяй Warner Music Group.

Першыя сінглы Дыямандзіс - «Obsession» і «Mowgli's Road» выдаюцца на двухбаковым дыску пад гандлёвай маркай Neon Gold Records. Пасля ўваходзяць у The Crown Jewels EP, які быў выпушчаны 29 маю 2009 года.

### 2009–10: The Family Jewels

*Асноўны артыкул: ru:The Family Jewels*

  

### 2011–13: Electra Heart

*Асноўны артыкул: ru:Electra Heart*

  

### 2014–16: Froot

*Асноўны артыкул: ru:Froot (альбом) ці больш падрабязна: en:Froot*

  

### 2016–: Будучы студыйны альбом
Надмагілле Льва Сапегі і яго жонак
**Надмагілле Льва Сапегі** — ярусны надмагільны помнік канцлера і гетмана вялікага літоўскага Льва Сапегі і дзвюх яго жонак, размешчаны ў віленскім касцёле Святога Міхаіла. Надмагілле Льва Сапегі з’яўляецца адным з найбольш каштоўных помнікаў сакральнага скульптурнага мастацтва ранняга барока.

Надмагілле неаднароднае і стваралася ў некалькі этапаў: спачатку былі зроблены дзве пліты жонак, Альжбеты, народжанай Радзівіл (пам. 1591), і Дароты, народжанай Фірлей (пам. 1611), пасля іх смерці, затым трэцяя, пасля смерці самога Льва Сапегі ў 1633 годзе. Гэтыя тры пліты былі ўключаны ў агульную кампазіцыю імпазантнага помніка, створанага таленавітым паўночнаітальянскім скульптарам Себасцьянам Сала ў 1640-х гг. У выкананні надмагілля ўдзельнічалі і іншыя скульптары, якія працавалі ў яго майстэрні.

Архітэктура
-----------

Малюнак надмагілля. XIX ст.
Рэльефная выява Льва Сапегі
Кампазіцыя помніка, які мае значныя памеры, вышыня складае каля 10 м, даволі складаныя, але ў ёй арганічна аб’яднаны тры надмагільныя пліты з рэльефнымі выявамі, тры чорныя мармуровыя дошкі з тэкстамі, гербы, атрыбуты воінскай славы і доблесці. Значнае месца ў вобразным ладзе помніка адводзіцца фігурам Альжбеты і Дароты — патронам памерлых і сцэне спячых ля труны воінаў. Завяршаюць надмагілле фігуры ўваскрэслага Хрыста і анёлаў на арцы франтона. Яны належаць разцу Себасцьяна Сала і адзначаны тонкасцю мадэліроўкі. Тры цэнтральныя рэльефы ў прафесійных адносінах больш слабыя і выкананы, відаць, іншымі майстрамі. Характар рэнесанснага надмагілля тут мяняецца. У кампазіцыі адчуваецца барочная экспрэсія, якая праяўляецца ў багацці колеравых адценняў, складанасці і напружанасці сілуэта надмагілля, у разарванай арцы франтона, дзе змешчаны яўна несуразмерныя з ёй фігуры анёлаў.

Зноскі
------

1. 1 2  Габрусь, Тамара Віктараўна. Паэзія архітэктуры : нарысы — эсэ / Т. Габрусь; [фота Ў. А. Багданава]. — Мінск: Беларуская навука, 2012. 279 с. ISBN 978-985-08-1426-5
2. 1 2 3  *Лявонава А. К.* Старажытнабеларуская скульптура. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — 208 с. — ISBN 5-343-00155-6.

Літаратура
----------

* *Лявонава А. К.* Старажытнабеларуская скульптура. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — 208 с. — ISBN 5-343-00155-6.
**Ю́ній Галіён** (першапачаткова **Луцый Аней Новат**, каля 1, Кордава — 65) — старэйшы брат Сенекі Малодшага. Сын Луцыя Анея Сенекі Старэйшага. Сваё новае імя Галіён атрымаў пасля ўсынаўлення яго сенатарам Луцыем Юніем Галіёнам. У 51/52 годзе ён быў праконсулам правінцыі Ахая. У 56 годзе Галіён быў консулам-суфектам, а ў 65 годзе ён памёр, скончыўшы жыццё самагубствам.

Згадванне пра яго маецца ў Дзеяннях апосталаў (18: 12-17) — ён адмовіўся разглядаць абвінавачванне іўдзеяў супраць апостала Паўла ў Карынфе.

Зноскі
------

1. ↑  Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. Праверана 6 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582'></a>

Спасылкі
--------

* Gallio at Bible Study Архівавана 10 верасня 2010.
* Paul’s Trial Before Gallio Архівавана 17 лютага 2015. A summary of the historical evidence.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Волма.
**Во́лма** — вадасховішча ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, на рацэ Волма, каля пасёлка Азёрны і вёскі Петравінка. Створана ў 1932 годзе.

Плошча паверхні 0,83 км². Даўжыня вадасховішча 1,8 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Найбольшая глыбіня 4 м, сярэдняя 1,48 м. Аб’ём вады 1,25 млн м³.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах вырошчвання рыбы (рыбгас «Волма»), добраўпарадкавання прылеглых тэрыторый і адпачынку.

Літаратура
----------

* Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е изд. — Мн.: БелСЭ, 1989. — С. 141. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7. (руск.)
* Ліст карты N-35-81. Выданне 1981 г. (руск.)
Нажоўка па метале
Рамка нажоўкі па метале. У правым ніжнім куце — рукаятка нацяжнога ніта (чорная). Рамкі могуць быць самага рознага выканання
Нажовачныя палотны
Зубцы нажовачнага палатна буйным планам
Бабышкі для ўстаноўкі і нацяжэння палатна. Яго можна ўсталёўваць, як звычайна, так і пад кутом 45° (левая бабышка)
**Нажоўка па метале** — разнавіднасць пілы для разразання металічных нарыхтовак. Складаецца з нажовачнай рамкі і нажовачнага палатна.

Нажовачныя палотны вырабляюцца тонкімі і вузкімі. Даўжыня ручных нажовак характарызуецца адлегласцю паміж адтулінамі на канцах — ад 6 "да 14" (ад 150 да 400 мм). Для ручнога пілавання выкарыстоўваюцца палатна 250 мм і 300 мм, шырынёй 12,5 і 25 мм і таўшчынёй 0,63 — 1,25 мм. Палатна машынных нажовак некалькі шырэй — 25 ... 55 мм і таўшчынёй ад 1, 25 да 2,0 мм (пры буйным зубе — 2,5 мм). Палатна для ручных нажовак бываюць двух тыпаў:

Нажовачныя палотны вырабляюць з хуткарэзнай сталіberu Х6ВФ. Для таго, каб палатно не ламалася, выкарыстоўваюць толькі тэрмічную апрацоўку зубцоў палатна.

Зноскі
------

1. ↑  ГОСТ 17270-71
2. ↑  ГОСТ 6645-86

Гл. таксама
-----------

* Нажоўка па дрэве
* Ручная піла

Літаратура
----------

* ДАСТ 17270-71 — Рамкі нажовачныя ручныя. Тэхнічныя ўмовы.
* ДАСТ 6645-86 — Палотны нажовачныя для металу. Тэхнічныя ўмовы.(ДАСТ састарэў)
* ДАСТ Р 53411-2009 Палотны нажовачныя для металу. Тэхнічныя ўмовы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |