**Кірыл Генік** (1857 — 12 лютага 1925) — украінска-канадскі эміграцыйны дзеяч.

Біяграфія
---------

Кірыл Генік нарадзіўся ў 1857 годзе ў вёсцы Ніжні Бярозаў ў Галіччыне ў сям'і Івана Геніка, сельскага старасты, і Ганны Пярцовіч. Генік атрымаў пачатковую адукацыю ў Каламіі, а затым з'ехаў у Станіслаў (цяпер Івана-Франкоўск), дзе атрымаў сваю педагагічную адукацыю. Ступень бакалаўра атрымаў ў 1879 годзе і быў прызначаны настаўнікам ў раёне горада Надворная. У 1882 годзе Генік вярнуўся ў сваё родную вёску і адкрыў школу. У 1880-х гадах Генік заснаваў прадпрыемства і вытворчы кааператыў, які назваў Карпацкай крамай. У 1890 годзе абраны ў гарадскі савет у Каламіі, горадзе, дзе пачынаў вучобу.

Пазней Генік пазнаёміўся з Восіпам Алеськовым — чалавекам, які заахвочваў эміграцыю украінцаў у Канаду. Олеська папрасіў Геніка суправаджаць групу ўкраінцаў у Канаду і дапамагчы ім там пасяліцца. Генік з жонкай і чатырма дзецьмі далучыўся да групы з 64 украінцаў і прыбыў у Квебек 22 чэрвеня 1896 года. Першапачаткова група спынілася ў Вініпегу, а адтуль скіравалася на пасяленне ўглыб правінцыі Манітоба і заснавала пасяленне, што стала вядомым як Сцюартбёрн і сёння лічыцца першай украінскай суполкай у Заходняй Канадзе. У жніўні Генік падаў заяву на атрыманне гомстэда (фермерскага ўчастка) у Сцюартбёрне, але хутка перадумаў і перасяліўся ў Вініпег. У тым жа месяцы Олеська парэкамендаваў Геніка Міністэрству ўнутраных спраў Канады на пасаду эміграцыйнага агента. У верасні Генік стаў супрацоўнікам міністэрства і выконваў пераклады. У сваёй працы эміграцыйнага агента Генік сустракаў новых украінскіх эмігрантаў у Квебеку, заахвочваў іх карыстацца англійскай мовай, адмовіцца ад традыцыйных звычаяў і, калі патрабавалася, граў ролю дарадцы. У сувязі з ростам эміграцыі ўкраінцаў ў Канаду яго праца павялічылася да той ступені, што ў 1898 годзе Генік быў прыняты працаваць ва ўрадзе Канады на ўмовах поўнай занятасці, прычым ён стаў першым украінцам- канадскім дзяржаўным служачым на пастаяннай аснове.

У 1899 годзе Генік заснаваў чытальную залу імя Тараса Шаўчэнкі ў сваім доме і першую ўкраінскамоўную газету ў Канадзе «Канадскі Фармер» ў 1903 годзе. Хаця Генік не быў рэлігійным, ён верыў, што хрысціянства павінна існаваць незалежна ад грэка-праваслаўных і руска-праваслаўныхнормаў. У 1903—1904 гг. у супрацоўніцтве з прэсвітарыянскімі пастарамі ён заснаваў "НезалежнуюПраваслаўную Царкву ". У 1911 годзе пасля таго, як любімая ліберальная партыя Геніка прайграла выбары, ён страціў працу і скончыў сваё жыццё на грамадскай працы. Ён жыў некаторы час у Злучаных Штатах Амерыкі, але пазней вярнуўся ў Вініпег, дзе памёр 12 лютага 1925 года.

На момант смерці Генік быў настолькі папулярным, што ва ўкраінскай суполцы Канады ён стаў вядомым як «Цар Канады».

Бібліяграфія
------------

* *Dictionary of Ukrainian Canadian biography, pioneer settlers of Manitoba*, 1891—1900, V. J. Kaye, editor and compiler (Toronto, 1975).
* Oleksander Dombrovsky, *Outline of the history of the Ukrainian Evangelical-Reformed movement* (New York et Toronto, 1979) [text in Ukrainian].
* *A heritage in transition : essays in the history of Ukrainians in Canada*, M. R. Lupul, editor (Toronto, 1982).
* J.-P. Himka, *Galician villagers and the Ukrainian national movement in the nineteenth century* (New York, 1988).
* V. J. Kaye, *Early Ukrainian settlements in Canada*, 1895—1900 Dr. Josef Oleskow's role in the settlement of the Canadian northwest (Toronto, 1964).
* O.T. Martynowych, The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches, umanitoba.ca/…canadian…/05\_The\_Seraphimite\_Independent\_Greek\_Presbyterian\_and\_United\_Churches.pdf -
* O.T. Martynowych, *The Taras Shevchenko Reading Club/Educational Society* for …umanitoba.ca/faculties/…/04\_The\_Taras\_Shevchenko\_Reading\_Club.pdf -
* O. T. Martynowych, *Ukrainians in Canada : the formative period*, 1891—1924 (Edmonton, 1991).
* M. H. Marunchak, *Studies in the history of Ukrainians in Canada* (5 vol. published, Winnipeg, 1964-) [text in Ukrainian].
* O. I. Sych, From the «new land» letters of Ukrainian emigrants from Canada (Edmonton, 1991) [text in Ukrainian].

Гл. таксама
-----------

* Бляшаная кафедра

Зноскі
------

1. ↑  *University of Toronto, Laval University* CYRIL GENYK // Dictionary of Canadian Biography, Dictionnaire biographique du Canada / G. Brown, D. Hayne, F. Halpenny et al. — UTP, Presses de l'Université Laval, 1959. — ISSN 0420-0446; 0070-4717 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1067935'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q180865'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3101851'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7896496'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5546378'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55723359'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3402572'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5479642'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q838302'></a>
2. 1 2 3  *Hryniuk, Stella*. Cyril Genik **(нявызн.)**.  Dictionary of Canadian Biography. Праверана January 25, 2011.
3. 1 2  Forging Our Legacy: Canadian Citizenship and Immigration, 1900–1977 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Citizenship and Immigration Canada (2000). Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2010. Праверана January 25, 2011.
4. ↑  Martynowych, Orest T. The Taras Shevchenko Reading Club/Educational Society For …
umanitoba.ca/faculties/…/04\_The\_Taras\_Shevchenko\_Reading\_Club.pdf -
5. ↑  Martynowych, Orest T. The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches, umanitoba.ca/…canadian…/05\_The\_Seraphimite\_Independent\_Greek\_Presbyterian\_and\_United\_Churches.pdf -
6. ↑  *Family of C. C. T. (Con) Genik*. Obituary for C. C. T. (Con) Genik **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Passages MB (2010). Архівавана з першакрыніцы 27 сакавіка 2019. Праверана January 25, 2011.

Спасылкі
--------

* *Hryniuk, Stella*. Cyril Genik **(нявызн.)**.  Dictionary of Canadian Biography.
* Martynowych, Orest T. The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches
* Martynowych, Orest T. The Taras Shevchenko Reading Club