У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Антонія Падуанскага.
**Касцёл Святога Антонія** — каталіцкі храм з кляштарам, знаходзіўся ў Віцебску на Ратушнай плошчы праз дарогу ад Ратушы.

Комплекс Віцебскага бернардынскага кляштара складаўся з касцёла і кляштарнага корпуса, якія ўтваралі замкнёны ўнутраны двор. У 1961 годзе савецкія ўлады зруйнавалі касцёл і кляштар (захаваліся падмуркі).

Гісторыя
--------

Кляштар быў фундаваны ў 1676 годзе ваяводам віцебскім Янам Антоніем Храпавіцкім, у 1685 г. пастаўлены першыя драўляныя будынкі. Праз кароткі час ён згарэў і быў наноў адбудаваны з дрэва ў 1700 г. Падчас пажару 1733 г. касцёл зноў згарэў. У 1737 г. пачалося будаўніцтва мураванага касцёла і кляштара на сродкі Казіміра і Тэклі (з Ларскіх) Саковічаў. У 1768 г. касцёл быў асвечаны ў імя Св. Антонія беларускім біскупам-суфраганам Феліксам Тавянскім.

У 1832 г. кляштар бернардзінцаў скасаваны. У 1843 г. касцёл стаў парафіяльным і дзейнічаў да 1920-х гадоў. Спустошаны кляштарны корпус у 1855 г. перайшоў да дзяржаўных устаноў. У 1920-х гадах касцёл закрылі, некалькі гадоў тут працаваў «Музей атэізму», дзе захоўваліся мошчы Еўфрасінні Полацкай. У 1940-я гады спецыяльнай пастановай кляштар быў зруйнаваны. Будынак пацярпеў у гады Другой сусветнай вайны і быў канчаткова зруйнаваны ў 1961 г.

У канцы 2017 года Міністэрства культуры Беларусі ўхваліла эскізную прапанову па аднаўленні касцёла. Архітэктары Яўген Калбовіч і Ігар Рацько (навуковы кіраўнік праекта) выканалі прадпраектныя работы і ўстанавілі дакладнае месца размяшчэння старога падмурка касцёла, раскапаўшы яго частку. Касцёл прапануецца аднавіць, ссунуўшы яго на некалькі метраў ад першапачатковага месца, улічваючы сучаснае становішча і загружанасць вул. Леніна, адной з галоўных магістралей горада. Супраць гэтай прапановы выступіла Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры. Паводле старшыні таварыства Антона Астаповіча, пераносіць помнік з яго гістарычнага месца недапушчальна, бо гэта будзе «псеўдааднаўленне», якое «парушае і міжнародныя методыкі, і прынцыпы, закладзеныя ў нацыянальных нарматыўна-прававых актах і ў тэхнічных нарматыўных дакументах».

Архітэктура
-----------

Трохнефавы будынак меў толькі чатыры ўнутраныя апоры, дзякуючы чаму яго вонкавы контур плана блізкі да квадрата (без рызніц абапал галоўнага алтара). У адрозненне ад большасці касцёлаў Беларусі вонкавы фасад гэтага касцёла мае абрысы, якія развіваюцца ў шырыню. Магчыма, што гэтая шырокасць была выклікана вялікай працягласцю самой Ратушнай плошчы, для якой быў неабходны расцягнуты па гарызанталі фасад.

Фасад меў трохчасткавае чляненне: дзве вежы і шырокая паласа паміж імі, якая адпавядала сярэдняму нефу. Кожная частка стылістычна блізкая да пануючага ў той час віленскага барока, для якога характэрны стройныя, выцягнутыя па вертыкалі ажурныя сілуэты. Бернардзінскі касцёл дзякуючы свайму расцягнутаму агульнаму абрысу гарманаваў з распасцёртай па гарызанталі масай кляштара.

Інтэр'ер
--------

Паўкруглую апсіду ў інтэр'еры запаўняў магутны 2-ярусны барочны алтар, падсвечаны 2 высокімі бакавымі арачнымі аконнымі праёмамі. Першы ярус алтара быў вырашаны карынфскай каланадай, што несла крапаваны прафіляваны антаблемент, другі ўяўляў сабой прамавугольны шчыт з ляпным пано «Глорыя» і бакавымі валютамі з фігуркамі анёлаў. Ідэнтычна, але ў меншым маштабе, былі вырашаны кулісныя алтары. Падлога была выкладзена тэракотавай пліткай. Сярод касцельнага начыння вылучаўся абраз-палатно «Св. Іасафат» у фігурнай разной раме ў стылі ракако.

Галерэя
-------

* Фасад і план касцёла і кляштара ў XIX ст.Фасад і план касцёла і кляштара ў XIX ст.
* Касцёл у 1867 г.Касцёл у 1867 г.
* Касцёл і кляштар (справа) на малюнку Напалеона Орды (1875)Касцёл і кляштар (справа) на малюнку Напалеона Орды (1875)
* Касцёл у 1910 г.Касцёл у 1910 г.
* Галоўны алтарГалоўны алтар
* На паштовай марцы Беларусі, 1999На паштовай марцы Беларусі, 1999

Зноскі
------

1. ↑  В Витебске готовится предложение о месте восстановления костела св. Антония Падуанского.
2. ↑  У Віцебску перанясуць фантан, каб адбудаваць разбураны бальшавікамі касьцёл сьвятога Антонія

Літаратура
----------

* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыклапедычны даведнік — Мн.: БелЭн, 2000. — 216 с. — ISBN 985-11-0187-7
* *Габрусь Т. В.* Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. — Мн.: Ураджай, 2001. — С. 240—241. — 287 с.: іл. — ISBN 985-04-0499-X

Спасылкі
--------

* Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Віцебск) на сайце Radzima.org





| ⛭Славутасці Віцебска |
| --- |
| Раёны і кварталы | 
* Верхні замак
* Ніжні замак
* Узгорскі астрог
* Узгорская слабада
* Заручаўская слабада
* Кстоўская слабада
* Задунайская слабада
* Задзвінская слабада
* Успенская гара

 | Успенскі_сабор
Вул. Леніна |
| Вуліцы і плошчы | 
* Дзімітрава
* Замкавая
* Калініна
* Камсамольская
* Кастрычніцкая
* Кірава
* Прывакзальная пл.
* Крылова
* Я. Купалы
* Леніна
* Пакроўская
* пл. Перамогі
* Рэвалюцыйная
* Савецкай Арміі
* Савецкая
* Смаленская пл.
* Суворава
* Талстога
* Урыцкага
* Чэхава
* Энгельса

 |
| Масты | 
* Мост Баўмана
* Мост Блахіна
* Кіраўскі мост
* Кастрычніцкі мост
* Мост Тысячагоддзя
* Мост Шмырова
* Пушкінскі мост
* Юбілейны мост

 |
| Палацы і сядзібы | 
* Палац губернатара
* Палац Агінскіх†

 |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | 
* Жаночае епархіяльнае вучылішча
* Страхавое таварыства
* Пазямельна-сялянскі банк
* Казармы 41-й артылерыйскай брыгады
* Казармы Ленкаранскага палка
* Дом спецыялістаў
* Дом-камуна
* Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа
* Хедэр
* Чыгуначны вакзал
* Дом Кібардзіна
* Гарадское вучылішча
* Акруговы суд
* Ратуша
* Грамадскі сход
* Віцебскае народнае мастацкае вучылішча
* Гандлёвыя рады
* Мужчынскае духоўнае вучылішча
* Маскоўскі міжнародны банк
* Першая віцебская электрастанцыя
* Завод Лісоўскага
* Лабазы
* Прытулак адстаўных чыноўнікаў імя Галімбатоўскага
* Клуб металістаў
* Летні амфітэатр
* Духаўскі круглік

 |
| Музеі | 
* Віцебскі музей Марка Шагала
* Віцебскі абласны краязнаўчы музей
* Віцебскі мастацкі музей
* Віцебскі літаратурны музей

 |
| Помнікі і мемарыялы | 
* Помнік Альгерду
* Бюст П. М. Машэрава
* Помнік У. І. Леніну
* Магіла А. К. Ільінскага
* Мемарыяльны комплекс у гонар савецкіх воінаў, партызан і падпольшчыкаў Віцебшчыны
* Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года
* Помнік падпольшчыкам

 |
| Манастыры, саборы і храмы | 
* Казанская царква
* Царква Раства Прасвятой Багародзіцы
* Касцёл і кляштар трынітарыяў (Пакроўскі сабор і царква Святога Афанасія)
* Касцёл Святой Варвары
* Касцёл Святога Антонія†
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы†
* Касцёл Святога Іосіфа і кляштар езуітаў†
* Касцёл Святога Міхаіла Арханёла і кляштар дамініканцаў†
* Успенскі сабор і манастыр базыльян
* Свята-Васкрасенская (Рынкавая) царква
* Свята-Дабравешчанская царква
* Свята-Васкрасенская (Заручаўская) царква†
* Успенская царква
* Свята-Духаўскі жаночы манастыр
* Маркаў манастыр
* Троіцкая царква†
* Вялікая (Харальная) сінагога†

 |
| Сады і паркі, могілкі | 
* Батанічны сад
* Юр’ева горка
* Мазурынскія могілкі
* Стара-Сямёнаўскія могілкі
* Парк імя Фрунзэ

 |
| † страчаныя аб'екты |