**Ханака і свяцілішча шэйха Сафі ад-Дзін у Ардэбілі** (перс.: مجموعه آرامگاه و خانقاه شیخ صفی الدین) — мемарыяльны комплекс у Ардэбілі, пабудаваны для шэйха Сефі ад-Дзіна. У 2010 годзе абвешчаны адным з помнікаў Сусветнай спадчыны.

Шэйх Сефі ад-Дзін — заснавальнік ісламскага суфійска-дэрвішскага ордэна і прадстаўнік дынастыі Сефевідаў, быў родам з Ардэбіля. Грабніца шэйха, малітоўная зала і мячэць утвараюць разам адзіны комплекс — маўзалей-мячэць. Складовай часткай комплексу з’яўляецца невялікі ўнутраны двор (31 метр у даўжыню і 16 у шырыню). Перад уваходам распасціраюцца сады і доўгая алея.

Унутраны двор
План комплексу
Будынак маўзалея пабудаваў сын шэйха Сефі ад-Дзіна — Садр ад-Дзін шэйх Муса, пасля смерці бацькі ў 1334 годзе. Пазней, у перыяд з канца XVI да пачатку XVIII стагоддзя ўключна падчас кіравання дынастыі Сефевідаў комплекс зведаў мноства змен. Паступова ўзводзіліся новыя прыбудовы, ствараліся новыя памяшканні. Тут хавалі прадстаўнікоў кіруючай дынастыі і іх жонак, а таксама воінаў, якія загінулі падчас кровапралітных бітваў, у прыватнасці Чалдыранскай бітвы. Цяпер будынак маўзалея мае ў вышыню 17 метраў і ўяўляе сабой круглую, купалападобную вежу. Знешні бок сцен і купал аздоблены каляровай пліткай розных адценняў. Будаўнікі комплексу змаглі рацыянальна выкарыстаць большую частку абмежаванай прасторы, размясціўшы там бібліятэку, мячэць, школу, маўзалей, водны рэзервуар, шпіталь, кухні, булачную і рабочыя памяшканні. Шлях, які вядзе да свяцілішча шэйха, падзелены на 7 сегментаў, якія адлюстроўваюць сем этапаў суфійскага містыцызму, і падзелены 8 брамамі, якія сімвалізуюць восем палажэнняў суфізму. Багата ўпрыгожаныя фасады і інтэр’еры ўяўляюць сабой найрэдкі ўзор сярэдневяковай ісламскай архітэктуры.

Зноскі
------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425'></a>
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
4. ↑  У розных крыніцах у тым ліку як Сафі аль-Дзін
5. ↑  Sheikh Safi al-din Khānegāh and Shrine Ensemble in Ardabil - UNESCO World Heritage Centre **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Whc.unesco.org (29 ліпеня 2010). Архівавана з першакрыніцы 26 снежня 2018. Праверана 2 жніўня 2010.
6. ↑  *Source: Unescopress*. World Heritage Committee inscribes seven cultural sites on World Heritage List | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Unesco.org. Архівавана з першакрыніцы 10 кастрычніка 2012. Праверана 2 жніўня 2010.
7. ↑  Square Kufic
8. ↑  Sheikh Safi al-din Khānegāh and Shrine Ensemble in Ardabil — UNESCO World Heritage Centre

Літаратура
----------

* Ching, D.K. (2007). A Global History of Architecture. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.. pp. 479. ISBN 0-471-26892-5.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Маўзалей шэйха Сефі ад-Дзіна**

| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Іране |
| --- |
| 
* Чагха-Занбіль
* Персепаль
* Плошча Нахш-е Джахан
* Тахт-і Сулейман
* Пасаргады
* Бам
* Сальтаніе
* Бехістунскі надпіс
* Армянскія манастыры
	+ Св. Фадзея
	+ Св. Сцепаноса
	+ Дзор Дзор
* Сістэма ірыгацыі ў Шуштары
* Тэбрызскі кірмаш
* Маўзалей Сефі ад-Дзіна ў Ардэбілі
* Персідскія сады
* Ганбад-э-Габус
* Пятнічная мячэць Ісфахана
* Палац Галестан у Тэгеране
* Шахры-Сухтэ

 |  |