**Джэймс Густаф Эдвард Ле Мезур’е** (англ.: James Gustaf Edward Le Mesurier; 25 мая 1971, Сінгапур — 11 лістапада 2019, Стамбул) — брытанскі ваенны і грамадскі дзеяч, галоўны выканаўчы дырэктар некамерцыйнай арганізацыі «Mayday Rescue Foundation», заснавальнік і спонсар арганізацыі «Сірыйская грамадзянская абарона», вядомай як «Белыя каскі». Загінуў пры загадкавых абставінах.

Адукацыя і ваенная служба
-------------------------

Вырас у Вялікабрытаніі. Пасля заканчэння падрыхтоўчай школы ва Уілтшыры і Кэнфардскай школы паступіў у Ольстэрскі ўніверсітэт у Паўночнай Ірландыі і далучыўся да Белфасцкага афіцэрскага вучэбнага корпуса. У апошні год вучобы перайшоў ва Уэльскі ўніверсітэт, дзе атрымаў ступень у галіне міжнароднай палітыкі і стратэгічных даследаванняў

9 верасня 1990 года як кадэт узведзены ў званне другога лейтэнанта (асабісты нумар — 536239) і залічаны на службу ў пяхотны полк «Каралеўскія зялёныя курткі» брытанскай арміі. Скончыў Каралеўскую ваенную акадэмію, дзе быў узнагароджаны каралеўскай медалём за поспехі.

20 чэрвеня 1993 года атрымаў пастаяннае званне другога лейтэнанта з выпрабавальным тэрмінам. 11 жніўня таго ж года павышаны да лейтэнанта. 11 жніўня 1996 года ўзведзены ў званне капітана. Служыў у місіях Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Паўночнай Ірландыі, Босніі, Косава. 1 чэрвеня 2000 года выйшаў у адстаўку з ваеннай службы ў званні капітана і залічаны ў афіцэрскі рэзерв.

Грамадская дзейнасць
--------------------

Пасля адстаўкі з ваеннай службы быў заняты ў галіне забеспячэння бяспекі, у прыватнасці, служыў у Ізраілі, Палесціне, Іраку, Іарданіі. З 2006 года на працягу пяці гадоў працаваў у Аб’днаных Арабскіх Эміратах у кампаніі «Good Harbor». Таксама прымаў удзел у ліквідацыі наступстваў цунамі ў Інданезіі і Шры-Ланцы. Пасля заканчэння кантракту пераехаў у Сірыю, дзе стаў працаваць у кампаніі Analysis, Research, and Knowledge (ARK) у галіне стабілізацыі і развіцця

У 2013 годзе ў разгар грамадзянскай вайны ў Сірыі пры фінансавай падтрымцы ЗША, Вялікабрытаніі і Японіі наняў некалькі турэцкіх ратавальнікаў, якія спецыялізаваліся на ліквідацыі наступстваў землятрусаў, для навучання групы парадку 20 грамадзянскіх добраахвотнікаў з Алепа, што ў далейшым сталі вядомыя як «Сірыйская грамадзянская абарона», або «Белыя каскі». У 2014 годзе заснаваў і ўзначаліў у якасці галоўнага выканаўчага дырэктара некамерцыйную арганізацыю «Mayday Rescue Foundation». За сваю працу атрымліваў гадавую выплату ў памеры 15 тысяч долараў ЗША (каля 14 тысяч фунтаў стэрлінгаў).

Паводле некаторых звестак, 8 лістапада 2019 года Ле Мезур’е ў асабістым лісце паведаміў краінам-донарам аб спісанні 50 тысяч долраў з бюджэту «Белых касак» на свае асабістыя патрэбы шляхам прад’яўлення недакладных квітанцый. Усклаўшы на сябе «поўную і выключную адказнасць» за тое, што адбылося, ён пакінуў вырашэнне гэтай сітуацыі за краінамі-донарамі, прапанаваўшы спыніць унясенне ахвяраванняў або замяніць кіраўнікоў арганізацыі. Датычна прыняцця апошняга рашэння адзначыў, што гатовы сысці ў адстаўку, узяўшы на сябе ўсе непрадбачаныя выдаткі.

Дзейнасць як «Белых касак», так і самога Ле Мезур’е неаднаразова крытыкавалася сірыйскімі і раійскімі чыноўнікамі. Так, за тры дні да загадкавай яго гібелі афіцыйны прадстаўнік міністэрства замежных спраў Расіі Марыя Захарава абвінаваціла яго ў шпіянажы, у прыватнасці ў працы на МІ-6, а таксама ў сувязях з тэрарыстычнымі арганізацыямі, такімі як Аль-Каіда.

### Смерць

11 лістапада 2019 года быў знойдзены мёртвым у Стамбуле, непадалёк ад свайго дома. Яму было 48 гадоў. Цела з траўмай галавы, шматлікімі парэзамі, пераломамі рук і ног было выяўлена вернікамі па шляху на малітву ў мячэць Кылыча Алі-пашы прыкладна ў 4:30 раніцы па мясцовым часе. Служачыя мячэці выклікалі паліцыю і медыкаў, ад якіх жонка Ле Мезур’е і даведалася пра смерць мужа, убачыўшы яго ляжалым на вуліцы. Паводле яе заявы, ён у апошні час адчуваў стрэс, з прычыны чаго прымаў антыдэпрэсанты і снатворнае. Паводле звестак журналісцкіх крыніц, гібель была магчыма выкліканая падзеннем з балкона, з прычыны чаго следствам разглядаецца версія пра самагубства. Аднак Мезур’е жыў з жонкай на трэцім паверсе свайго дома і офіса, у які можна было ўвайсці толькі па адбітках пальцаў, тады як некалькі камер відэаназірання на ўваходзе не зафіксавалі старонніх. У той жа час журналісты са спасылкай на свае крыніцы палічылі абставіны падазронымі; у прыватнасці, журналіст BBC і сябар Марк Урбан адзначыў, што ён ніяк не мог выпасці з балкона.

Выказваліся меркавання аб дачыненні той ці іншай спецслужбы.

Па паведамленнях турэцкіх СМІ, у выніку патолагаанатамы прыйшлі да высновы аб тым, што Ле Мезур’е загінуў у выніку падзення з вышыні, тады як на яго целе не было выяўлена ДНК старонніх асоб. 2 сакавіка 2020 года пракуратура Турцыі спыніла расследаванне і закрыла справу аб смерці, пастанавіўшы лічыць здарэнне самагубства.

Зноскі
------

1. ↑   — С. 273.
2. ↑   Праверана 12 лістапада 2019.
3. ↑   Праверана 12 лістапада 2019.
4. ↑  James Le Mesurier, founder of MayDay Rescue, whose ‘White Helmets’ first-response teams saved thousands of lives in Syria – obituary **(нявызн.)**.  The Telegraph (13 лістапада 2019). Праверана 21 снежня 2019.
5. ↑  Obituary: James Le Mesurier **(нявызн.)**.  Irish Independent (17 лістапада 2019). Праверана 21 снежня 2019.
6. ↑  Supplement 52323, page 17192 **(нявызн.)**.  The London Gazette (5 лістапада 1990). Праверана 11 лістапада 2019.
7. ↑  James Le Mesurier: Brit who helped found White Helmets discovered dead in Istanbul **(нявызн.)**.  ITV (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
8. ↑  Supplement 53466, page 17153 **(нявызн.)**.  The London Gazette (25 кастрычніка 1993). Праверана 11 лістапада 2019.
9. ↑  Supplement 53794, page 13203 **(нявызн.)**.  The London Gazette (19 верасня 1994). Праверана 11 лістапада 2019.
10. ↑  Issue 54545, page 13341 **(нявызн.)**.  The London Gazette (7 кастрычніка 1996). Праверана 11 лістапада 2019.
11. ↑  *Raf Sanchez, Abbie Cheeseman, Roland Oliphant, Burhan Yüksekkaş*. James Le Mesurier, British ex-army officer who trained Syria's White Helmets, found dead in Istanbul **(нявызн.)**.  The Telegraph (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
12. ↑  Supplement 55866, page 6154 **(нявызн.)**.  The London Gazette (6 чэрвеня 2000). Праверана 11 лістапада 2019.
13. ↑  *Martin Chulov*. James Le Mesurier obituary **(нявызн.)**.  The Guardian (13 лістапада 2019). Праверана 21 снежня 2019.
14. ↑  *Bryan Schatz*. The Most Dangerous Job in the World: Syria’s Elite Rescue Force **(нявызн.)**.  Men's Journal. Праверана 21 снежня 2019.
15. ↑  James Le Mesurier obituary **(нявызн.)**.  The Times (13 лістапада 2019). Праверана 21 снежня 2019.
16. ↑  Our Governance **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Mayday Rescue Foundation. Архівавана з першакрыніцы 11 лістапада 2019. Праверана 11 лістапада 2019.
17. ↑  *Ana van Es, Anneke Stoffelen*. [ The confession 
of James le Mesurier] **(нявызн.)**.  de Volkskrant (17 ліпеня 2020). Праверана 28 ліпеня 2020.
18. ↑  *Ana van Es, Anneke Stoffelen*. Founder of Foundation behind White Helmets Admits Fraud **(нявызн.)**.  de Volkskrant (17 ліпеня 2020). Праверана 28 ліпеня 2020.
19. ↑  Брифинг официального представителя МИД России М. В. Захаровой, Москва, 8 ноября 2019 года **(нявызн.)**.  Министерство иностранных дел Российской Федерации (8 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
20. ↑  Захарова ждет объяснений от Лондона по поводу создателя «Белых касок» **(нявызн.)**.  РИА Новости (8 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
21. ↑  *Андрей Яшлавский*. Найден мертвым основатель «Белых касок»: Захарова назвала его британским шпионом **(нявызн.)**.  Московский комсомолец (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
22. ↑  Один из основателей «Белых касок» Джеймс Ле Мезюрье найден мертвым в Стамбуле **(нявызн.)**.  Коммерсантъ (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
23. ↑  *Ali Kucukgocmen*. Key backer of Syrian 'White Helmets' found dead in Istanbul **(нявызн.)**.  Reuters (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
24. ↑  *Ivana Kottasová, Gul Tuysuz, Gianluca Mezzofiore, Nathan Hodge*. High-profile White Helmets backer found dead in Istanbul **(нявызн.)**.  CNN (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
25. ↑  *Lottie Tiplady-Bishop*. Murder fears as Brit White Helmets founder James Le Mesurier ‘plunges to death’ after Russia accused him of being spy **(нявызн.)**.  The Sun (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
26. ↑  В Стамбуле нашли мертвым помогавшего «Белым каскам» экс-офицера Британии **(нявызн.)**.  РБК (11 лістапада 2019). Праверана 11 лістапада 2019.
27. ↑  МИД России: британские СМИ демонстрируют русофобские вбросы в связи со смертью Ле Мезюрье **(нявызн.)**.  ТАСС. Праверана 11 лістапада 2019.
28. ↑  Eski İngiliz askeri görevlisi Le Mesurier'in ölüm nedeni belli oldu **(нявызн.)**.  TRT Haber (16 снежня 2019). Праверана 21 снежня 2019.
29. ↑  Смерть основателя «Белых касок» Ле Мезюрье: Турция не увидела ничего подозрительного **(нявызн.)**.  BBC Russian (16 снежня 2019). Праверана 21 снежня 2019.
30. ↑  No foul play in former British intel officer Le Mesurier death in Istanbul **(нявызн.)**.  Daily Sabah (3 сакавіка 2020). Праверана 28 ліпеня 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1199338877 · VIAF: 15157413644316051735 |