recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Карта гор Індыі. Дэканскае пласкагор'е ў цэнтры**Дэканскае пласкагор'е** (англ.: Deccan Plateau ад санскр.: *дакшына* — поўдзень) — пласкагор'е ў Індыі на паўвостраве Індастан. Размешчана ва ўнутранай частцы паўвострава, абмежавана з поўначы ракой Нармада, з поўдня ракой Каверы. Плошча каля 1 млн км². Паверхня нахілена пераважна на ўсход, з-за чаго большасць рэк сцякае на ўсход і ўпадае ў Бенгальскі заліў.

На поўнач ад Дэкана размешчана Інда-Гангская раўніна. Па заходнім краі пласкагор'я праходзяць Заходнія Гаты, якія ў паўднёвай частцы адгароджваюць Малабарскі бераг, а па ўсходнім краі — Усходнія Гаты, якія адгароджваюць ад пласкагор'я Карамандэльскі бераг адпаведна.

Спасылкі
--------

* Деканское плоскогорье // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
* Декан, географическая область // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пагост.
**Паго́ст** — вадасховішча ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана за 22 км на паўночны ўсход ад горада Пінск, каля вёскі Пагост Загародскі і аграгарадка Новы Двор.

Дно — пясок. Ваганні ўзроўню вады на працягу года — 2—3 м. Замярзае прыкладна ў снежні, таўшчыня лёду — 40—60 см.

Збудавана ў 1976 годзе з мэтай арашэння зямель саўгаса «Парахонск» і для водазабеспячэння рыбаводнай гаспадаркі «Палессе».

Напаўняецца з ракі Бобрык 1 па канале даўжынёй 8,5 км з выкарыстаннем шлюзаў-рэгулятараў. Былое возера каля вёскі Пагост Загародскі абгароджана дамбай-плацінай з вадаспускам даўжынёй 16,2 км.

На беразе размешчаны вёскі Навадворскага і Загародскага сельскіх саветаў.

З’яўляецца месцам адпачынку, летняй і зімовай лоўлі рыбы.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
**Дзяленне з астачай** (**дзяленне па модулю**, **знаходжанне астачы ад дзялення**) — арыфметычная аперацыя, від аперацыі дзялення, вынікам якой з'яўляюцца два цэлыя лікі: няпоўная дзель і астача ад дзялення цэлага ліку на другі цэлы лік.

Астача ад дзялення ўтвараецца, калі вынік дзялення нельга выразіць цэлым лікам, пры гэтым астача ад дзялення павінна быць па абсалютнай велічыні меншаю за дзельнік. У выпадку, калі лікі дзеляцца адзін на аднаго без астачы, лічаць, што астача роўная нулю. Тэрмін ужываецца таксама пры дзяленні мнагачленаў.

Азначэнне
---------

### Натуральныя лікі

Падзяліць цэлы лік {\displaystyle a\,} на натуральны лік {\displaystyle 0<b<a\,} з астачай азначае прадставіць яго ў выглядзе:

{\displaystyle a=b\,q+r,\quad 0\leqslant r<b\quad (q\in \mathbb {Z} ,\,r\in \mathbb {Z} ).}
Пры гэтым *q* называецца **няпоўнаю дзеллю**, а *r* — **астачаю ад дзялення** *a* на *b*.

Прыклад:

* Пры дзяленні з астачаю дадатнага ліку {\displaystyle a=78} на {\displaystyle b=33} атрымліваем няпоўную дзель {\displaystyle q=2} і астачу {\displaystyle r=12}. Праверка: {\displaystyle 78=33\cdot 2+12.}

### Абагульненні

#### Цэлыя лікі

Формула 

{\displaystyle r=a-\lfloor a/b\rfloor \cdot b}
абагульняе паняцце астачы на выпадак дзялення цэлага ліку {\displaystyle a} на цэлы лік **Не ўдалося разабраць (SVG (можна ўключыць з дапамогай дапаўнення браўзера): Няслушны адказ («Math extension cannot connect to Restbase.») ад сервера «http://localhost:6011/be.wikipedia.org/v1/»:): {\displaystyle b}**
. Пры гэтым выконваюцца суадносіны {\displaystyle a=bq+r} і няроўнасць {\displaystyle 0\leqslant |r|<|b|}.

Прыклады:

* раз астачай называецца неадмоўны лік, які ў суме са здабыткам няпоўнае дзелі і дзельніка дае дзеліва, то матэматычна дакладным будзе наступнае рашэнне:

Пры дзяленні з астачаю адмоўнага ліку math>a = -78</math> на {\displaystyle b=33} атрымліваем няпоўную дзель {\displaystyle q=-3} і астачу {\displaystyle r=21}. Праверка: {\displaystyle -78=33\cdot (-3)+21.}

* пры дзяленні з астачаю дадатнага ліку {\displaystyle a=17} на {\displaystyle b=33} атрымліваем няпоўную дзель {\displaystyle q=0} і астачу {\displaystyle r=17}. Праверка: 1{\displaystyle 17=33\cdot 0+17.}

#### Рэчаісныя лікі

Любы рэчаісны лік {\displaystyle a} можна без астачы падзяліць на любы ненулявы рэчаісны лік {\displaystyle b}. Пры гэтым дзель таксама будзе рэчаісным лікам. Калі ж дзель па ўмове павінна быць цэлым лікам, у гэтым выпадку астача будзе рэчаісным лікам, гэта значыць можа аказацца дробным лікам.

Фармальна:

калі {\displaystyle a,b\in \mathbb {R} ,b\neq 0}, то {\displaystyle ~a=pb+q}, дзе {\displaystyle 0\leqslant q<|b|}
Прыклад:

{\displaystyle ~7{,}9:2{,}1=3} (астача 1,6)
#### Мнагачлены

Пры дзяленні двух мнагачленаў {\displaystyle f(x)} і {\displaystyle g(x)} ступень рэшткавага мнагачлена павінна быць строга меншаю за ступень дзельніка:

{\displaystyle f(x)=q(x)g(x)+r(x),}
прычым {\displaystyle \deg(r)<\deg(g).}

Прыклад:

{\displaystyle 2x^{2}+4x+5=(x+1)(2x+2)+3}
(астача **3**).

Гл. таксама
-----------

* Дзялімасць

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 103481479 |
**Яская дыяцэзія** (лац.: Dioecesis Iasensis, рум.: Dieceza Romano-Catolică de Iași) — каталіцкая дыяцэзія лацінскага абраду з цэнтрам у горадзе Ясы, Румынія.

Гісторыя
--------

Былы кафедральны сабор Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі
27 чэрвеня 1884 года Папа Леў XIII заснаваў Яскую дыяцэзію на аснове былога апостальскага вікарыята Малдавіі. У Яскую дыяцэзію ўваходзіла тэрыторыя поўначы сучаснай Румыніі і большая частка тэрыторыі сучаснай Малдовы.

Першапачаткова дыяцэзія знаходзілася ў прамым падпарадкаванні Святому Прастолу, з утварэннем у 1930 годзе Бухарэсцкай мітраполіі падпарадкавана ёй. Пасля ўваходжання Малдовы ў склад СССР юрысдыкцыя Яскай дыяцэзіі дэ-факта распаўсюджвалася толькі на поўнач Румыніі. У 1993 годзе гэта было замацавана юрыдычна з утварэннем на тэрыторыі незалежнай Малдовы апостальскай адміністратуры, ператворанай у 2001 годзе ў Кішынёўскую дыяцэзію.

17 мая 2014 года быў беатыфікаваны біскуп яскі Антон Дурковічы (англ.), які памёр у турме ў 1951 годзе падчас ганенняў камуністычнага рэжыму на Каталіцкую царкву.

Сучасны стан
------------

Тэрыторыя дыяцэзіі на паўночным усходзе, вылучана жоўтым
З 1990 года дыяцэзію ўзначальвае біскуп Петру Гергель. Кафедральным саборам дыяцэзіі доўгі час служыў сабор Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Ясах, але ў 2005 годзе ў горадзе быў асвячоны новы сабор Святой Марыі Царыцы, куды была перанесена біскупская кафедра. Статус сабора акрамя двух вышэйпералічаных таксама мае сабор Наведзінаў ў горадзе Бакэу, былы кафедральны сабор скасаванай Бакэўскай дыяцэзіі. На тэрыторыі дыяцэзіі размешчана адна з 4 малых базілік Румыніі — базіліка Качыкі ў жудзецы Сучава.

Яская дыяцэзія з'яўляецца суфраганнай у адносінах да Бухарэсцкія архідыяцэзіі. У адрозненне ад трох іншых падпарадкаваных Бухарэсту дыяцэзій — Арадзьскай, Сату-Марскай і Тымішаарскай, дзе большасць каталікоў складаюць этнічныя венгры, у Яскай дыяцэзіі большасць каталікоў — этнічныя румыны.

Паводле даных на 2006 год дыяцэзія налічвала 255 798 вернікаў, 130 парафій і 364 святары.

Зноскі
------

1. ↑  Diocese of Iaşi — Catholic-Hierarchy.org. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>
2. 1 2  Diocese of Iasi
3. ↑  PROMULGAZIONE DI DECRETI DELLA CONGREGAZIONE DELLE CAUSE DEI SANTI
4. ↑  Diocese of Iaşi

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Яская дыяцэзія
* Афіцыйны сайт дыяцэзіі
* Інфармацыя на сайце gcatholic.org
* Інфармацыя на сайце catholic-hierarchy.org
**Дэкларацыя аб абвяшчэнні незалежнасці Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусь** — дзяржаўны і палітычны акт аб аднаўленні Беларускай ССР на асновах, вызначаных у Маніфесце Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі 1 студзеня 1919 года. Прынятая 31 ліпеня 1920 года на сумесным пасяджэнні Менскага губернскага ваенна-рэвалюцыйнага камітэта з шэрагам палітычных партый і прафсаюзных арганізацый Менскай губерні. 

Дэкларацыю падпісалі Вільгельм Кнорын, Аляксандр Чарвякоў і Івар Смілга (ад КП(б)ЛіБ), Аляксандр Крыніцкі (прафсаюзныя арганізацыі Менскай губерні), Усевалад Ігнатоўскі (Беларуская камуністычная арганізацыя), Арон Вайнштэйн (Бунд). Прадстаўнік Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПС-Р) Яўсей Трафімаў адмовіўся падпісаць Дэкларацыю праз тое, што ў ёй не былі зафіксаваны патрабаванні аб уключэнні ў склад Беларусі Віцебскай, Магілёўскай, Смаленскай губерняў, аб абвяшчэнні беларускай мовы дзяржаўнай, аб стварэнні самастойнага беларускага войска і інш. 

Прыняцце Дэкларацыі было абумоўлена вызваленнем Беларусі ад польскай акупацыі ў часе польска-савецкай вайны і фактычным скасаваннем Літбел ССР. У сувязі з міжнародным становішчам (мірны дагавор РСФСР з Літвой 12 ліпеня 1920 года; наступленне Чырвонай Арміі на Варшаву і інш). Дэкларацыя дакладна не акрэслівала граніц савецкай Беларусі. «*Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусь*, — гаварылася ў ёй, — *вызначае сваю заходнюю мяжу па этнаграфічнай мяжы паміж Беларуссю і буржуазнымі дзяржавамі, якія прымыкаюць да яе*». Паводле Дэкларацыі да склікання з’езда Саветаў БССР уся ўлада ў рэспубліцы перадавалася Ваенна-рэвалюцыйнаму камітэту БССР, адмяняліся ўсе законы і пастановы польскай акупацыйнай улады.

Літаратура
----------

* Каминский, Н.И. Карпачев, А.М. К вопросу о провозглашении Белоруссии независимой Советской социалистической республикой // Исторический архив. – 1957. – № 3. – С.
* Шумейко, М. Именем рабочих и крестьян // Политический собеседник. – 1991. – № 7. – С.
**Дэкада́нс** (ад французскага *decadence* — заняпад) — агульная арыентацыя шматлікіх напрамкаў у амерыканскім і еўрапейскім мастацтве канца XIX — пачатку XX стагоддзяў.

Тэрмін узнік у Францыі ў 1880-х гадах. Асноўныя матывы дэкадансу — адчуванне безнадзейнасці, страта сэнсу быцця, крызыс ідэалаў, тэмы смерці, адзіноцтва, «зыходу ў сябе». Характэрныя змрочныя настроі, культ вытанчанай, згасаючай прыгажосці, часта грэбаванне нормамі грамадства і маралі, эскапізм, індывідуалізм, ідэя свабоды творчасці дзеля творчасці. Дэкаданс праявіўся ва ўсіх відах мастацтва і ў розных стылях. У літаратуры ён найбольш выражаны ў творчасці Э. По, О. Уайльда, Ш. Бадлера, французскіх сімвалістаў (П. Верлен, А. Рэмбо і інш.), таксама дэкаданс прыметны ў жывапісе і графіцы стылю мадэрн (напр. О. Бёрдслей).

Спасылкі
--------

* Декадентство Архівавана 3 верасня 2014. // Российский гуманитарный энциклопедический словарь: В 3 т. — М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС: Филол. фак. С.-Петерб. гос. ун-та, 2002. (руск.)
* Декадентство // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
Каланіялізм у 1945
**Дэкаланізацыя** — працэс надання незалежнасці і поўнага суверэнітэту дамініёнам, падмандатным тэрыторыям, калоніям.

Палітыку злому каланіяльных імперый абвясціла Атлантычная хартыя 1941, калі ў абмен на падтрымку ў Другой сусветнай вайне ЗША запатрабавалі адкрытага доступу на рынкі каланіяльных краін.

Вырашальны пералом каланіяльнай сістэмы (дэкаланізацыя) адбыўся ў 1947 (незалежнасць Індыі) і 1960 - незалежнасць шэрагу афрыканскіх уладанняў. Краіны, якія вызваліліся ад каланіяльнай залежнасці, атрымалі назву краін Трэцяга свету. І ў посткаланіяльны перыяд развітыя заходнія краіны захоўваюць сваё эканамічнае панаванне над многімі краінамі трэцяга свету, у першую чаргу, у выглядзе неэквівалентнасці гандлёвага абмену (неакаланіялізм). Краіны трэцяга свету выступаюць у ролі крыніц таннай сыравіны і рэзервуараў таннай працоўнай сілы, дае магчымасць заходнім карпарацыям мінімізаваць тут свае выдаткі.
**Дом па вуліцы 17 верасня, 31** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Жылы дом пабудаваны ў канцы XIX — першай палове XX ст. з цэглы.

Архітэктура
-----------

План забудовы вуліцы 17 Верасня. Дом № 31 другі справа
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы.

Аднапавярховы будынак. Тарцовымі сценамі састыкаваны з дамамі № 29 і 33, што стварае адзіны фронт забудовы. Архітэктура без элементаў дэкору. Галоўны фасад з 4 прамавугольнымі вокнамі. Унутраная прастора падзелена капітальнымі сценамі на 3 кватэры.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* 26. Забудова вуліцы 17 Верасня // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Зальцбург.

**Зальцбургскае курфюрства** (ням.: Kurfürstentum Salzburg, Kursalzburg) — курфюрства ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое існавала ў 1803—1805 гадах.

Курфюрства было створана ў рамках германскай медыятызацыі з былога Зальцбургскага архібіскупства для Фердынанда III, былога вялікага герцага тасканскага, у якога Напалеон I адняў землі і стварыў на іх Каралеўства Этрурыя. Тэрыторыя курфюрства складалася з земляў ранейшага архібіскупства, а таксама часткі тэрыторый былых Пасаўскага біскупства, Айхштэцкага княства-біскупствы і Берхтэсгадэнскага пробства. У 1805 годзе, паводле ўмоў Прэсбургскага міру, тая частка тэрыторыі курфюрства, якая раней была архібіскупствам, увайшла ў склад Аўстрыйскай імперыі, а Айхштэт і Пасау дасталіся Баварыі; Фердынанд III атрымаў у якасці кампенсацыі Вялікае Герцагства Вюрцбург.

Гл. таксама
-----------

* Герцагства Зальцбургскае

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Буслаў.
**Казімір Паўлавіч Буслаў** (25 кастрычніка 1914, в. Кашалёў, Буда-Кашалёўскі раён — 20 студзеня 1983) — беларускі савецкі філосаф. Акадэмік АН БССР (1972; член-карэспандэнт з 1969), доктар філасофскіх навук (1965), прафесар (1966). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978).

Біяграфія
---------

Член КПСС з 1943 г. Скончыў Смаленскі педагагічны інстытут у 1938, Вышэйшую партыйную школу пры ЦК ВКП(б) ў 1947 годзе, Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС у 1951 г.

У 1944—1948 гг. лектар ЦК КП(б)Б, у 1951-56 загадчык аддзела ЦК КПБ, у 1956—1972 гг. дырэктар Інстытута філасофіі і права АН БССР. У 1970—1972 гг. выконваючы абавязкі, у 1973—1976 гг. акадэмік-сакратар Аддзялення грамадскіх навук АН БССР, з 1976 года загадчык сектара Інстытута філасофіі і права АН БССР. Адначасова з 1951 г. дацэнт, затым прафесар БДУ, Мінскага радыётэхнічнага інстытута. З 1972 года старшыня Беларускага аддзялення Філасофскага таварыства СССР.

Кандыдат у члены ЦК КПБ ў 1952—1954 гг. член ЦК КПБ ў 1954—1961 гг. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1955—1959 гг.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя працы Буслава прысвечаны гістарычнаму матэрыялізму  (руск.) (бел. праблемам сацыялістычнага прагрэсу, гуманізму і культуры.

### Навуковыя працы

Апублікаваў больш за 60 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфіі.

Асноўныя працы:

* Социальное единство, противоречия, ответственность. Мн.: Наука и техника, 1972.
* Социально-историческое развитие классов в СССР. Мн.: Наука и техника, 1979.
* Формирование социального в человеке. Мн.: Наука и техника, 1980.

Узнагароды
----------

Дзяржаўная прэмія БССР 1984 г. за цыкл работ па гісторыі філасофіі і грамадскай думкі Беларусі дакастрычніцкага перыяду. Узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1974), медалямі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Буслов Казимир Павлович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 93. — 737 с.
2. 1 2 3  Акадэмік БУСЛАЎ Казімір Паўлавіч

Літаратура
----------

* Буслаў Казімір Паўлавіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 136. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* К. П. Буслаў // Весцi АН БССР. Серыя грамадскiх навук. 1974. № 5.

Спасылкі
--------

* Акадэмік БУСЛАЎ Казімір Паўлавіч
* Казімір Паўлавіч Буслаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
* Юбілейны буклет да 100-годдзя Буслава Казіміра Паўлавіча падрыхтаваны Цэнтральнай навуковай бібліятэкай імя Я. Коласа НАН Беларусі
**Алена Лолавіч** (сербск.: Јелена Лоловић; нар. 14 ліпеня 1981 года ў Сараева, СФРЮ) — сербская гарналыжніца, якая спаборнічае галоўным чынам у слаламе, гіганцкім слаламе, супер-гіганце і радзей у хуткасным спуску. З'яўляецца членам лыжнага клуба «Чукарычкі» з Бялграда.

Алімпійскія гульні
------------------

Брала ўдзел у трох алімпіядах і на ўсіх трох была сцяганосцам зборнай.

| Алімпіяда | Дысцыпліна, месца (час) |
| --- | --- |
| Гіганцкі слалам | Слалам | Супер-гігант | Камбінация |
| Сцяг ЗША  Солт-Лэйк-Сіці 2002 | **40** (2:42,04) | DNF | - | - |
| Сцяг Італіі Турын 2006 | **30** (2:18,84) | **43** (1:42,80) | **43** (1:37,45) | DNF |
| Сцяг Канады Ванкувер 2010 | **33** (2:34,54) | DNS | **30** (1:26,67) | - |

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Профіль Архівавана 12 лютага 2010.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Манюшка.
**Казімір Станіслававіч Манюшка** (1795 — 21 лютага 1836) — арыстакрат, асветнік.

Біяграфія
---------

Прадстаўнік старажытнага беларускага шляхецкага роду Манюшкаў герба «Крыўда», сын Станіслава (1734—1807) і Евы з Вайніловічаў. Дваюрадны брат кампазітара Станіслава Манюшкі.

Вучыўся ў Віленскай гімназіі, 16 верасня 1810 года паступіў у Віленскі ўніверсітэт. Быў сябрам Таварыства шубраўцаў (мянушка *Балдэр*). Атрымаў ступень кандыдата праў (25.06.1811), магістра (30.03.1814), доктара абодвух праў (15.08.1817). У 1822—1825 гадах — прысяжны Беластоцкага земскага суда. 1 снежня 1823 г. выбраны ганаровым сябрам Віленскага ўніверсітэта. У 1824 г. займаў пасаду генеральнага візітатара вучылішчаў Валынскай і Падольскай губерні, акрамя таго, прызначаўся па асаблівых даручэннях па ВНА. Адчыніў сваю школу. У снежні 1829 годзе Навасільцаў зрабіў у ёй рэвізію і данёс міністру адукацыі, што яна яму спадабалася, але ён не ведае, што рабіць. Той адказаў, што такія школы трэба развіваць і прасіў перадаць Манюшку падзяку. Наглядальнік вучылішчаў Ігуменскага павета, сябра судовай Эдукацыйнай Літоўска-Віленскай камісіі. Валодаў радавым маёнткам Смілавічы ў Ігуменскім павеце (46 душ м. п.). Значна пераабсталяваў сядзібу і заснаваў у ёй батанічны сад.

23 студзеня 1836 года падаў прашэнне аб звальненні з пасады ганаровага наглядальніка вучылішчаў Ігуменскага павета (жыў у Ігумене, дом № 27) у сувязі з неабходнасцю выехаць з губерні на працяглы час па асабістых справах. Але, відаць, яго не паспелі звольніць, бо 21 лютага 1836 г. памёр ад чахоткі ў маёнтку свайго брата Дамініка ў Радкаўшчызне.

Член масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 3-й ст. у 1820.

Літаратура
----------

* *Швед, В. В.* Манюшка Казімір Станіслававіч // Масоны і ложы на землях Беларусі (канец XVIII — першая чвэрць XIX ст.) : біябібліягр. слоўн.. — Гродна: ГрДУ, 2007. — 275 с. — ISBN 978-985-417-866-0.


| ?Казімір Манюшка — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Юзаф Манюшка[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Станіслаў Манюшка[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марыяна з Урачынскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Казімір Манюшка |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Антон Вайніловіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ева з Вайніловічаў[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ганна з Бжазоўскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лукомская.
**Алена Георгіеўна Лукомская** (24 студзеня 1939, Менск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. З 1965 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

 Гасцініца «Інтурыст» у Брэсце
Будынак эксперыментальнай школы № 137[d] у мікрараёне Усход-1
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гасцініца «Магілёў» і Дом спорту ў Магілёве (1967—1971), гасцініца «Інтурыст» у Брэсце (1974—1976), сярэдняя агульнаадукацыйная школа № 137[d] на 40 класаў у мікрараёне Усход-1 у Мінску (1976), навучальны камбінат Міндарбуда БССР па Кальварыйскай вуліцы, 37 (1979), ГПТВ будаўнікоў і ПТВ завода «Шкловалакно» ў Полацку (1986—1987).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Лукомская Елена Георгиевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сакалова.
**Алена Канстанцінаўна Сакалова** (22 верасня 1950, Кіраў —) — беларускі дырыжор. Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

У 1979 годзе скончыла кансерваторыю імя М. Глінкі  (руск.) (бел. ў Ніжнім Ноўгарадзе (клас прафесара, дырыжора В. А. Кружаўскага).

Пасля заканчэння вучобы прыехала ў Гомель, дзе працавала галоўным дырыжорам ансамбля песні і танца пад кіраўніцтвам народнага артыста БССР А. Рыбальчанкі, выкладчыкам у Гомельскім музычным каледжы імя Н. Ф. Сакалоўскага.

З 1989 года з'яўляецца мастацкім кіраўніком і галоўным дырыжорам камернага хору Гомельскай абласной філармоніі.

Узнагароды
----------

2000 год — Ганаровы знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь за ўклад у развіццё беларускай культуры.

2007 — Ганаровая грамата Савета міністраў Рэспублікі Беларусь "За асабісты ўклад у развіццё і прапаганду нацыянальнай культуры.

2009 — Медаль Францыска Скарыны за шматгадовую добрасумленную працу, высокае прафесійнае майстэрства і заслугі ў развіцці культуры.

2010 — Медаль Гомельскай Епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  СОКОЛОВА Елена Константиновна  (руск.)
**Зальцах** (Salzach, у старажытнасці Juvavus) — самы буйны прыток Іна, асноўная рака аўстрыйскай зямлі Зальцбург, працякае па Аўстрыі і Германіі. Выток бярэ ў Кіцбюэльскіх Альпах, каля Крымля. Цячэ спачатку ва ўсходнім кірунку да пасёлка Шварца (Понгаў), затым паварочвае на поўнач і працякае праз гарады Халайн і Зальцбург. На працягу амаль 70 км утварае мяжу паміж Германіяй (Баварыяй) і Аўстрыяй. Адзін з прытокаў - рака Крымлер-Ахе, на ёй размешчаны каскад вадаспадаў Крымль. На Зальцаху знаходзяцца такія гарады як Зальцбург, Лаўфен (Зальцаў), Бургхаўзен і Цітмонінг. Упадае ў Ін каля Браўнаў-на-Іне.
**Лансэлот Хогбэн** (Lanselot Hogben) (1895 — 1975) — англійскі навуковец, стваральнік штучнай мовы Інтэрглоса. Вучыўся ў Трыніці Коледжэ, Кембрыдж. Быў біёлагам, меў навуковую ступень прафесара ва ўніверсітэтах Паўднёвай Афрыкі, ЗША, Лондана, і Абердзіна. Ён быў мужам Энід Чарлз — вядомай вучонай у галіне статыстыкі, меў пяць дзяцей.

Ён шмат падарожнічаў, быў нават у Японіі. З’яўляецца аўтарам навукова-папулярнай кнігі *Science for the Citezen* (Навука для грамадзяніна), шматлікіх эсэ па адукацыі, напрыклад *Dangerous Thoughts* (Небяспечныя думкі). Іншыя папулярныя ягоныя творы — *Mathematics for the Million* (Матэматыка для мільёнаў) і напісаная ў сааўтарстве *The Loom of Language* (Кросны мовы).

Ён стварыў у 1943 годзе штучную мову Інтэрглоса. Адсутнасць поспеха яго мовы стала падставай таго, што ён пакінуў заняткі ёй у 1963 годзе, калі прапанаваў іншы праект: *Essential World English*, створаны на аснове Бэйсік-інгліш.

Зноскі
------

1. 1 2  Lancelot Thomas Hogben // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
**Дом па Савецкай вуліцы, 8** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, на рагу з вуліцай Міцкевіча (№ 10). Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя.

Архітэктура
-----------

План першага паверха дамоў № 10 і 8
Фасад часткі дома пад № 10
Прамавугольны двухпавярховы цагляны будынак пад пакатым двухсхільным дахам падоўжаным фасадам выцягнуты ўздоўж вул. Савецкай. Вулічныя фасады апрацаваны багатым архітэктурным і скульптурным дэкорам (раслінны арнамент, капітэлі, разеткі, руставаныя лапаткі, балясіны і інш.). 1-ы паверх расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і руставанымі лапаткамі, 2-і дэкарыраваны пластычным, арнаментальна насычаным фрызам і ляпнымі ліштвамі акон. Дом падзелены па 2 палавіны (№ 8 і 10) з самастойнымі ўваходамі і лесвіцамі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *А. М. Кулагін.* 1212. Забудова вуліцы Савецкай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — С. 286. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Савецкай вуліцы, 8 (Пінск)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Валовіч.
**Казімір Крыштафавіч Валовіч** (пам. каля 1704) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў сям’і Крыштафа Казіміра, слонімскага земскага пісара.

У 1676 годзе разам бацькам падпісаў соймікавую інструкцыю: *«K(a)z(i)m(ie)rz Wołłowicz»*, відавочна, гэта ён быў у 1688 годзе слонімскім харужым, крайчы жамойцкі з 1699(?) года.

Сям’я
-----

У шлюбе з Соф’яй Пятроўнай Орвід. Памылкова сцвярджалася, што не пакінуў нашчадкаў, насамрэч меў сына Антонія Казіміра, крайчага жамойцкага.

Літаратура
----------

* 13/7. Казімір Крыштафавіч // Валовічы ў гісторыі Вялікага княства Літоўскага XV―XVIII стст. / Цэнтр генеалагічных даследаванняў, «Музей "Замкавы комплекс "Мір"» ; [складальнік А. М. Янушкевіч ; навуковы рэдактар А. І. Шаланда]. — Мн.: Медысонт, 2014. — 506 с. — 500 экз. — ISBN 978-985-7085-36-1.


| ?Казімір Крыштафавіч Валовіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Казімір Крыштафавіч Валовіч |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

 |
**Дом па вуліцы Будзённага, 28** — дом у гістарычным цэнтры Брэста.

Гісторыя
--------

Пасля Першай сусветнай вайны на дзялцы № 15-2 Брэста-над-Бугам, дзе знаходзіцца будынак былі руіны, якія засталіся з ваеннага часу. Дзялка належала Збар Бруху. Упраўляючы дзялкай Збар Сымха 5 траўня 1923 года атрымлівае зацверджаны рашэннем Магістрата Брэста-над-Бугам № 59/270, праект двухпавярховага жылога дома з убудаванымі крамамі, які быў распрацаваны брэсцкім архітэктарам Мікалаем Сінкевічам. Афіцыйны будынак уведзены ў эксплуатацыю рашэннем магістрата № 26/1057 ад 8 сакавіка 1924 года. У міжваенны час у будынку, акрамя жылля месцілася гарбатня (чайная) Збар Бруха.

Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР будынак нацыяналізаваны згодна з пастановай Часовага ўпраўлення горада Брэста ад 22 лістапада 1939 года. Афіцыйна будынак перададзены гаркамгасу рашэннем гарвыканкама № 562а ад 30 мая 1950 года.

8 верасня 1994 года будынак набыла вытворча-гандлёвая фірма «Алеся» (з 2008 — ААТ «Алеся-Сэрвіс»).

Зноскі
------

1. 1 2 3  Кароткая гістарычная даведка аб ГКК(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Круглазвённы ланцуг
**Ланцу́г** — прыстасаванне для злучэння асобных дэталяў ці прадметаў у адзіную канструкцыю. Складаецца з металічных звёнаў, злучаных паміж сабой. Паводле канструкцыі звёнаў ланцугі падзяляюцца на некалькі падтыпаў:

1. з лінейнымі звёнамі;
2. з лінейна-падзеленымі звёнамі;
3. з перавітымі звёнамі;
4. з дэкаратыўна трансфармаванымі звёнамі.

У IX—XIII стст. ланцугі ўжываліся ў гаспадарча-побытавай сферы, у ювелірных упрыгажэннях. Сфера гаспадарчага выкарыстання ланцуга была больш шырокай, чым іх дэкаратыўная функцыя. Ланцужкі з каляровых металаў (медзь), напрыклад, выступалі ў якасці канструктыўнага элемента складных шаляў; вялікія ланцугі з чорнага металу ўжываліся разам са скабянымі вырабамі або для падвешвання да бэлькі рэчаў. Пры археалагічныз раскопках найчасцей знаходзяць толькі асобныя элементы ланцугоў — звёны. Поўнасцю захаваны ланцуг для падвешвання катла быў выяўлены пры раскопках у Полацку.

Матацыклетны і веласіпедны ланцугі
Бываюць ланцугі грузавыя (для падвешвання і пад’ёму грузаў), цягавыя (для перамяшчэння грузаў) і прыводныя (для перадачы руху; гл. ланцуговая перадача). Выкарыстоўваюцца таксама проціслізготныя ланцугі, якія надзяваюць на вядучыя колы аўтамабіля для павышэння яго праходнасці па зледзянелых дарогах ці бездарожжы.

Паводле канструкцыі ланцуг можа быць круглазвённы, пласціністы, карданны, ролікавы і інш.

Гл. таксама
-----------

* Магнітны ланцуг
* Электрычны ланцуг

Літаратура
----------

* Клімаў, М. В. Ланцуг / М. В. Клімаў // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2009. — 492, [1] c. — С. 7. — ISBN 978-985-11-0354-2.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ланцуг на Вікісховішчы |
**Дом па Савецкай вуліцы, 4** — будынак у Мінску.

Гісторыя
--------

Дом у 1941 годзе
Тэрыторыя квартала, у якім размешчаны будынак № 4, пачала інтэнсіўна асвойвацца ў другой палове 19 ст. У першую чаргу, гэтаму паспрыяла будаўніцтва ў 1871 г. Маскоўска-Брэсцкай і ў 1873 г. Лібава-Роменскай чыгункі. Паводле адміністрацыйна-паліцэйскага падзелу г. Мінска ў пачатку 20 ст. квартал атрымаў № 167. Архітэктурна-планіровачная структура квартала сфарміравалася ў канцы 19 — пачатку 20 ст. Участак, на якім узведзены будынак № 4, у пачатку 20 ст. меў парадкавы № 10. Тагачасным яго ўладальнікам у пачатку 20 ст. была Бэйля Натанаўна Багацін. Плошча пляца складала 435,5 кв. саж. Паводле архіўных дакументаў забудова пляца была здзейснена ў канцы 1880-х — пачатку 1890-х гг. Па вул. Захар’еўскай (сучаснай вул. Савецкай) з паўночнага боку ўчастка стаяў драўляны жылы дом з такой жа прыбудовай. У доме была трохпакаёвая кватэра, у прыбудове — аднапакаёвая кватэра і сталярная майстэрня. З паўднёвага боку ўчастка па лініі вуліцы ў 1910 г. была пабудавана мураваная бакалейная лаўка. Паміж прыбудовай да жылога дома і лаўкай існаваў праезд у двор. У двары размяшчаліся гаспадарчыя пабудовы (стайня, бандарная майстэрня, хлеў).

У 1922 г. у Менску была праведзена муніцыпалізацыя. У 1920-я — 1930-я гг. у сувязі з будаўніцтвам БДУ і Дома ўрада гэты раён Мінска падвергся значнай рэканструкцыі. Хутчэй за ўсё, у гэты перыяд на месцы драўляных дамоў на былым пляцы Багацін быў узведзены мураваны будынак. Сведчаннем таго, што дом пабудаваны ў даваенны перыяд, служаць дакументы па аднаўленні і забудове г. Мінска ў першыя пасляваенныя гады. У спісе будынкаў, адноўленых і капітальна адрамантаваных на 1 красавіка 1946 г. названы адміністрацыйна-жылы дом УШАСДАР БССР па вул. Савецкая, 4 і будынак Упраўлення Заходняй чыгункі па вул. Савецкай, 6. Указаны ў тэхпашпарце год будаўніцтва дома — 1945, несумненна, з’яўляецца годам аднаўлення. На дэталёвым плане г. Мінска 1948 г. (здымка 1947 г.) будынак пазначаны як чатырохпавярховы жылы дом.

Архітэктура
-----------

Будынак з’яўляецца прыкладам шэраговай забудовы 1940-х гг. Дом № 4 па архітэктурным рашэнні мае даволі блізкае падабенства з будынкам № 6, да таго ж міжпаверхавая цяга і карнізы дамоў выведзены на адным узроўні, што можа сведчыць пра іх адначасовае аднаўленне пасля вайны. Фасады будынкаў вырашаны спрошчана, у архітэктурным афармленні выкарыстаны руст, прафіляваная ліштва дзвярнога праёма галоўнага ўвахода, развіты карніз на дэкаратыўных кранштэйнах. Аналіз планаў дома № 4 паказаў, што ў выніку пераноса лесвічнай клеткі ў тарэц будынка, была істотна зменена яго ўнутраная планіроўка.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Кароткая гістарычная даведка аб ГКК(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Дом па Савецкай вуліцы, 4 (Мінск) у Банку звестак аб гісторыка-культурнай спадчыне Рэспублікі Беларусь
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Францыя (значэнні).
**«Францыя»** — колішні будынак у Магілёве, які размяшчаўся па Першамайскай вуліцы, на заходнім боку Тэатральнай плошчы. На поўнач ад яго размяшчаўся дом Капцелева (таксама знішчаны).

Гісторыя
--------

Будынак гасцініцы ў 1934 годзе
Была пабудавана ў ХIХ стагоддзі на месцы драўлянай Васкрасенскай праваслаўнай царквы, якая не была адноўлена пасля аднаго з гарадскіх пажараў 1820-х гадоў.

У XIX — пачатку XX стагоддзяў гасцініца «Францыя» належала Патапію Піліпавічу Капцелеву. У 1914 годзе належала Соф’і Іосіфаўне Пасэ.

Калі ў час Першай сусветнай вайны ў Магілёве знаходзілася Стаўка Вярхоўнага галоўнакамандуючага, гасцініца была адведзена для флігель-ад’ютантаў Світы імператара. У гасцініцы жылі генерал-ад’ютант М. Іваноў[ru], генерал В. Барысаў[ru], вялікі князь Дзмітрый Паўлавіч, князь Ігар Канстанцінавіч, граф Д. Шарамецеў[ru], капітан 1-га рангу Саблін. Пасля ў суседніх намерах пражывалі камісар Часовага ўрада ў Стаўцы Вярхоўнага галоўнакамандуючага Уладзімір Станкевіч і начальнік штаба генерал Міхаіл Бонч-Бруевіч. У лістападзе 1917 года ў Магілёў прыбылі лідары эсэраў і меншавікоў, каб адхіліць бальшавікоў ад улады. Па ўспамінах Бонч-Бруевіча ў двух нумарах, якія займаў Станкевіч, увесь час засядалі і нешта вырашалі эсэраўскія лідары Чарноў, Аўксенцьеў[ru] і Гоц[ru], вядомы меншавік, былы міністр працы Скобелеў[ru] і «яшчэ некалькі валасатых і барадатых чалавек такога ж эсэра-меншавіцкага толку і выгляду».

Гарадская камендатура ў час нямецкай акупацыі
У час нямецкай акупацыі будынак займала гарадская камендатура. У вайну гасцініца не пацярпела. Знішчана ў пачатку 1970-х гг.

Зноскі
------

1. ↑  Гістарычная характарыстыка планіроўкі і забудовы.
2. ↑  У Магілёве скралі надмагілле XIX стагоддзя. Хутчэй за ўсё, пліту здалі на металалом
3. ↑  Иоффе Э. Г. По достоверным источникам: Евреи в истории городе Беларуси / Э. Г. Иоффе. — Мн.: Изд-во «Четыре четверти» 2001. — 352 с.: ил. ISBN 985-6089-81-6.
4. ↑  Мордвинов А. А. Из пережитого. Воспоминания флигель-адъютанта императора Николая II. М.: Кучково поле, 2014. — Том 2. — 720 с.
5. ↑  Русская армия в Великой войне: Кондзеровский П. К. В ставке верховного.
6. ↑  Почанин, С. З. Историей обреченные / С. З. Почанин. — Минск : Беларусь, 1977. — 288 с.
7. ↑  История Могилева: кто разрушил до основания центр города

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Францыя (гасцініца, Магілёў)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лукашанец.
**Алена Глебаўна Лукаша́нец** (нар. 18 жніўня 1956, Тамбоў, РСФСР) — беларускі мовазнаўца. Кандыдат філалагічных навук (1982), дацэнт (1993), прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Структурна-прыкладная лінгвістыка», 1978), Інстытут рускай мовы АН СССР (аспірантура, 1981).

У 1984—1996 гадах працавала ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (старшы выкладчык, дацэнт); у 1996—1999 гадах у Нацыянальным інстытуце адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (старшы навуковы супрацоўнік); з 1999 года — у Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце (дацэнт, прафесар кафедры агульнага мовазнаўства). 30 кастрычніка 2020 год пайшла з МДЛУ ў знак салідарнасці з адлічанымі і звольненымі на фоне пратэстаў у Беларусі.

Навукова-даследчыцкая дзейнасць
-------------------------------

Навуковыя інтарэсы: агульнае мовазнаўства, руская мова, сацыялінгвістыка.

Сям’я
-----

У шлюбе з мовазнаўцам Аляксандрам Лукашанцам. Сын Сяргей — кандыдат гістарычных навук, Дзмітрый — кандыдат біялагічных навук.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Беларускiя сацыялекты XIX стагоддзя : вопыт тыпалагічнага апісання / А. Г. Лукашанец. — Мінск, 1999.
* Словообразовательная система русского арго и проблемы ее описания / Е. Г. Лукашанец. — Минск, 2007.

Зноскі
------

1. ↑  В Минске задержана уволенная преподаватель МГЛУ. 30.10.2020

Спасылкі
--------

* unicat.nlb.by
**Дом па Савецкай вуліцы, 12** — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада.

Гісторыя
--------

Дом у 1902 годзе
Пабудаваны ў 1900 годзе. Першапачаткова належаў друкару Давіду Мейлахавічу, сыну пачынальніка выдавецкай справы ў Гродне Майсея Мейхалавіча (навучэнца Імператарскай Акадэміі мастацтваў). Сыны Майсея — Давід і Іосель у 1868 сталі першымі ўладальнікамі літаграфій у Гродне, а ў 1893 сын Давіда Зундель адчыніў уласную выдавецкую фірму. Пажар 1885 зруйнаваў будынак Мейхалавіча, будынак у канцы 1890 гг. быў праданы купцам Франкам. Апошнія пабудавалі тут будынак з усімі выгодамі, у якім размяшчалася ў тым ліку і крама Жураўскага. Франк аддаў плошчы ў доме для гарадской публічнай бібліятэкі (з 1903). Таксама тут знаходзілася Паўночнае старахавое таварыства[ru] (1903), агент Расійскага страхавога таварыства (1910), камера судовага следчага па важных справах (1911). У 1926 пражываў доктар С. Біргер, працавала кнігарня «Культура». У 1937 у будынку працаваў Іпатэчны гаспадарчы банк. Пасля вайны (з 15 верасня 1944) на першым паверсе пачала працаваць піўная крама мясцовага бровара. У 1946 у будынку знаходзілася абласная кантора «Саюзутыль». У красавіку 1962 арачны праезд перададзены мясцовай краме і перароблены пад гандлёвае памяшканне. У 1970 у доме знаходзілася крама каапгандлю «Журавінка». Увогуле, перабудовы савецкага часу значна змянілі знешні выгляд аднаго з самых яскравых мадэрнавых будынкаў у Гродне.

Цяпер у доме знаходзіцца «IdeaBank».

Архітэктура
-----------

Выкарыстоўваўся як жылы дом. Трохпавярховы Г-падобны ў плане будынак. Кампазіцыя галоўнага фасада ярусная, сіметрычная. Паверхі аддзелены карнізамі. Бакавыя часткі вылучаны рызалітамі. У цэнтры 1-га паверха і па рызалітах 3-га балконы з чыгуннымі літымі агароджамі. Балконы 2-га паверха аб’ядноўваюць 3 прамавугольныя праёмы. Усе праёмы 3-га паверха лучковыя з ліштвамі. Завяршае сцены развіты карніз.

Зноскі
------

1. ↑  *Калектыў аўтараў: А. Вашкевіч, А. Госцеў, В. Саяпін і інш.* Біяграфія гарадзенскіх вуліц. Ад Фартоў да Каложы.. — Гродна-Вроцлаў: Вроцлаўская навуковая друкарня, 2012. — С. 293. — 370 с. — ISBN 978-93-61617-77-8.

Літаратура
----------

* 29. Забудова вуліцы Савецкай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Гродзенская вобласць. — 371 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Савецкай вуліцы, 12 (Гродна)
**Ланкастэрхаўзская канферэнцыя** адбылася ў Лондане, якая ліквідавала уладу нашчадкаў белых каланістаў у Радэзіі (цяпер Зімбабвэ). Дагавор быў падпісаны пасля таго, як перамовы паміж прадстаўнікамі Патрыятычнага фронту, і дэлегатамі ўрада Радэзіі: Абэлем Музарэвай і Янам Смітам. Пагадненне было падпісана 21 снежня 1979 года.

Пасля канферэнцыі кіраўнікоў урадаў краін, якія ўваходзяць у склад Брытанскага Садружнасці Нацый, які быў праведзены ў Лусаке (Замбія) 1-7 жніўня 1979 гада, брытанскі ўрад прапанаваў Абэлю Музарэве і кіраўнікам Патрыятычнага фронту на канстытуцыйнай канферэнцыі ў Ланкасэрхаўзе. Мэтай канферэнцыі было дамовіцца пра змест Дэкларацыі аб незалежнасці Зімбабвэ. Прадстаўнікі брытанскага ўрада прапанавалі, каб першыя выбары ў незалежным Зімбабвэ былі праведзены пад кіраўніцтвам Вялікабрытаніі, каб надаць магчымасць Радэзіі ў поўнай меры ўзмацніць незалежнасць закону і справядлівасці і абраць новы ўрад. Прысутнасць брытанскіх назіральнікаў будзе гарантаваць захаванне прынцыпу плюралізму у краіне.

Канферэнцыя праходзіла пад старшынствам лорда Пітэра Карынгтана, міністра замежных спраў Вялікабрытаніі. Разгляд доўжылася з 10 верасня па 15 снежня 1979 года і складаўся з 47 пленарных пасяджэнняў.

У ходзе канферэнцыі была дасягнутая дамоўленасць аб:

* кароткім выкладу палажэнняў Дэкларацыі незалежнасці Зімбабвэ
* вызначаны мэты на перыяд да абвяшчэння незалежнасці
* пагадненні аб спыненні агню паміж канфліктуючымі бакамі

У адпаведнасці з гэтым пагадненнем, бакі дамовіліся:

* прыняць перавагу новага ўрада
* выконваць палажэнні Дэкларацыі незалежнасці
* выкананоўваць задачы, запланаваных на перыяд да абвяшчэння незалежнасці
* выконваць умовы спынення агню
* аб спакойнай і сумленнай выбарчай кампаніі
* адмовіцца ад прымянення сілы ў палітычных мэтах
* прыняць вынікі выбараў і маюць падначаленыя філіялы целаахоўнікі узброеныя арганізацыі прыняцце абранай магутнасці

У адпаведнасці з палажэннямі Дэкларацыі аб незалежнасці, 20% месцаў у парламенце Зімбабвэ былі зарэзерваваны для белых палітыкаў.

Пагадненне было падпісана Лордам Карынгатанам, сэрам Енам Гілмарам, Робертам Мугабэ, Джошуа Нкома, Абелем Музарэвай.

| ⛭ Радэзія ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | Дакаланіяльная гісторыя Зімбабвэ ·  Першая англа-ндэбельская вайна ·  Другая англа-ндэбельская вайна ·  Паўднёвая Радэзія ·  Другая сусветная вайна ·  Федэрацыя ·  Незалежнасць ·  Вайна ў бушы ·  Ланкастэрхаўзская канферэнцыя ·  Зімбабвэ-Радэзія ·  Зімбабвэ |
| Дзяржаўны лад | Прэзідэнт ·  Прэм'ер-міністр Радэзіі ·  Губернатар ·  Палітычныя партыі |
| Армія і паліцыя | Паліцыя |
| Геаграфія | Правінцыі ·  Лімпопа ·  Замбезі ·  Гарады |
| Эканоміка | Фунт · долар |
| Мовы | англійская ·  Шона ·  Ндэбеле ·  Афрыкаанс |
| Культура | Герб ·  Сцяг ·  Гімн ·  Святы ·  Эмблема ·  Кветка ·  Жывёліна |
**Дом па Пушкінскай вуліцы, 18** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, на рагу вуліц Пушкінскай і Савецкай. Жылы дом пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. На 1-м паверсе была аптэка № 4, цяпер магазін.

Архітэктура
-----------

Прамавугольны ў плане трохпавярховы будынак (3-і паверх надбудаваны ў 1970-я гады) мае з двара кароткае крыло з міжпаверхавай лесвіцай. Вуглы сцен галоўнага фасада скругленыя, апрацаваны рустам. Першы паверх апрацаваны рустам і трактаваны як цокальны. Фасад завяршае высокі парапет з трохвугольным атыкам у цэнтры. Прамавугольныя аконныя праёмы верхніх паверхаў дэкарыраваны прафіляванымі ліштвамі з сандрыкамі. Сіметрыю фасаду надаюць раўнамерна размешчаныя 3 балконы з ажурнай чыгуннай агароджай. Планіроўка будынка сіметрычная адносна цэнтральнага вестыбюля.

Мемарыяльная дошка
------------------

У 1964 годзе на будынку ўстаноўлена мемарыяльная дошка на ўшанаванне памяці Галіны Аляксандраўны Аржанавай, якая працавала ў гады акупацыі Брэста нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў аптэцы па заданні партыйнага падполля.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* 25. Жылы дом, мемарыяльная дошка Аржанавай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Францэска Марыя Барбара Донер** (кар.: 프란체스카 도너; 15 ліпеня 1900 — 19 сакавіка 1992) — першай ўступіла на пасаду першай лэдзі Паўднёвай Карэі і займала яе з 1948 па 1960 год. Другая жонка Лі Сын Мана, першага Прэзідэнта Рэспублікі Карэя.

Поўнае імя
----------

Паводле пасведчання аб нараджэнні яе імя — Францыска Донер. Пазней яна выкарыстала імя Францэска Донер (нават у афіцыйных дакументах). Гэтая версія яе імя выкарыстоўваецца ва ўсіх яе паўднёвакарэйскіх дакументах (уключаючы пашпарт).

Біяграфія
---------

Донер нарадзілася ў муніцыпалітэце Інцэрсдорф, прыгарадзе сталіцы Вены. У 1933 годзе сустрэла карэйскага палітыка Лі Сын Мана у гатэлі ў Жэневе. У той час жыў у Злучаных Штатах і быў праездам у Жэневе.

Спачатку Францэска і Сын Ман жылі ў Нью-Йорку і штаце Вашынгтон, затым на Гаваях. У ЗША яна працавала яго сакратаром.

Памерла 19 сакавіка 1992 года ў Сеуле, Паўднёвая Карэя.

Зноскі
------

1. 1 2  Franziska Donner // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 2648 4016 · LCCN: n82004317 · VIAF: 25939042 |
**Дом па вуліцы Вільняус, 27**, таксама **Дом Балінскіх** — будынак у Вільнюсе па вул. Вільняўс. Помнік архітэктуры стылю неарэнесанс. Пабудаваны ў 1880 годзе.

Апісанне
--------

Адзін з першых у Вільні даходных дамоў, які належаў Канстанціну і Стэфаніі Балінскім. Трохпавярховы будынак з фасадам, у афармленні якога дамінуе дэкор у стылі неарэнесансу, збудаваны па праекце архітэктара Вікенція Горскага ў 1879 год — 1880 гадах. У гэтым доме ў 1884 годзе нарадзіўся паэт Людас Гіра, пра што абвяшчае мемарыяльная дошка, устаноўленая ў 1960 годзе, з надпісам на літоўскай мове:

> 
> Šiuose namuose  
> 
> 1884 m. rugpjūčio 27 d.  
> 
> gimė  
> 
> Lietuvos liaudies poetas  
> 
> Liudas Gira  
> 
> 
> 
> 

У гэтым жа доме жыў выбітны грамадскі дзеяч Нахман Рахмілевіч, член гарадской управы ў 1916—1918 гадах, пасля член Сойму Літоўскай Рэспублікі, віцэ-міністр прамысловасці і гандлю першага ўраду Літвы. На фасадзе будынка ўстаноўлена мемарыяльная пліта з надпісам на літоўскай мове:

> 
> Čia gyveno  
> 
> visuomenės veikėjas  
> 
> 1916—1918 m.  
> 
> Vilniaus miesto Valdybos narys  
> 
> Nachmonas Rachmilevičius  
> 
> 
> 
>

Зноскі
------

1. ↑  *Doveika, Kostas, Lukšionytė, Nijolė.* L. Giros gimtasis namas // Lietuvos TSR istorijos ir kultūros paminklų sąvadas. — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988. — Т. 1: Vilnius. — С. 181. — 592 с. (літ.)

Літаратура
----------

* *Doveika, Kostas, Lukšionytė, Nijolė.* L. Giros gimtasis namas // Lietuvos TSR istorijos ir kultūros paminklų sąvadas. — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988. — С. 181. — 592 с. (літ.)
**Дом па вуліцы 17 верасня, 29** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, на рагу вуліц 17 верасня і Дзяржынскага. Жылы дом пабудаваны ў канцы XIX — першай палове XX ст. з цэглы. Рэканструяваны ў 1980 г.

Архітэктура
-----------

План забудовы вуліцы 17 Верасня. Дом № 29 крайні справа
Скрыжаванне вуліц 17 верасня і Дзяржынскага
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы.

Вуглавое размяшчэнне абумовіла форму плана ў выглядзе няправільнага прамавугольніка з закругленым вуглом. Плоскасныя атынкаваныя фасады двухпавярховага будынка дзеляцца прамавугольнымі аконнымі праёмамі, завершаны развітым прафіляваным карнізам. Асіметрыю фасадам надае вуглавое размяшчэнне балконаў з ажурнай агароджай. У крапоўцы галоўнага фасада выкарыстаны невялікія бакавыя рызаліты. Бакавы фасад завершаны трохвугольным шчыпцом з вокнамі мансардавага паверха. Дом падзелены капітальнай унутранай сцяной на 2 палавіны з самастойнымі ўваходамі з вуліцы і з двара. Міжпаверхавая двухмаршавая лесвіца ў вуглавой частцы дома, пры дваровым уваходзе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* 26. Забудова вуліцы 17 Верасня // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх