**Дзікі шоўк** — прыродны шоўк, які здаўна выкарыстоўваўся многімі краінамі, хоць маштабы яго вытворчасці значна меншыя за маштабы вытворчасці спецыяльна вырашчаных шаўкапрадаў (*Bombyx mori*). Дзікі шоўк не варта блытаць з вельмі рэдкім марскім шоўкам, які вырабляецца з валокнаў марскога малюска *Pinna nobilis* і роднасных ёй відаў. Спецыяльна вырашчаных чарвякоў-шаўкапрадаў віду тутавы шаўкапрад (*Bombyx mori*) (Linnaeus, 1758), як правіла, забіваюць перад тым, як кукалкі вылупяцца з кокана — праколваючы іх іголкай або апускаючы коканы ў кіпячую ваду, каб не дапусціць парушэння цэласнасці ніткі. Гэта дазваляе выткаць значна больш тонкую шаўковую тканіну. У свеце налічваецца больш за 500 відаў дзікіх шаўкапрадаў, але толькі некаторыя з іх выкарыстоўваюцца для вытворчасці тканіны. У адрозненне ад спецыяльна выгадаванага віду тутавы шаўкапрад (*Bombyx mori*), дзікія шаўкапрады вырабляюць жорсткі і тоўсты шоўк.

Тканіна «асам». Чадра  (англ.) (бел. з галаўным уборам джаапі  (англ.) (бел. на падшэўцы з карункавай тканіны.
Як правіла, дзікі шоўк збіраюць пасля таго як моль пакінула кокан. Падчас гэтага працэсу нітка пераразаецца, у выніку чаго атрымліваецца не суцэльнай, як у выпадку з прыручанымі шаўкапрадамі.

Дзікі шоўк, як правіла, складаней адбельваць і фарбаваць, у адрозненне ад шоўку тутавых шаўкапрадаў (*Bombyx mori*), аднак большасць тканін, вырабленых дзікімі шаўкапрадамі, мае прывабныя прыродныя расфарбоўкі. Асабліва цэніцца залаты бляск шоўку вытворчасці шаўкапрада Муга з Асама (вусеня *Atheraea assamensis*), часцей вядомага пад назвай «асам».

Пералік некаторых дзікіх шаўкапрадаў
------------------------------------

### *Antheraea mylitta*

* *Antheraea mylitta*. Выкарыстоўваецца ў шаўкаводстве  (англ.) (бел.. Упершыню гэты від сталі разводзіць больш за 250 гадоў таму ў Кітаі. З яго коканаў атрымліваюць шоўк, які ідзе на выраб часучы. Нітка, якая атрымліваецца з кокана, тоўстая, высокатрывалая, валодае добрай пышнасцю.

У СССР *Antheraea mylitta* разводзілі з 1937 года па 1957 год у Чувашскай АССР, да 1957 года савецкая прамысловасць асвоіла выпрацоўку штучнага шоўку  (руск.) (бел. і ў СССР пачалі скасоўваць установы, якія займаліся развядзеннем *Antheraea mylitta*.

### Іншыя

Сярод іншых відаў, здольных выпрацоўваць дзікі шоўк, можна згадаць наступныя (пасля двухкроп’я пазначаны кармавыя расліны):

* Anisota senatoria
* Antheraea assamensis: віды *Cinnamomum* і лаўра (*Laurus*), etc.: *Muga*
* Antheraea paphia: *Anogeissus latifolia*, *Terminalia tomentosa*, *Terminalia arjuna*, *Lagerstroemia parviflora*, *Madhuca indica* — атрымліваюць шоўк, які называюць туса  (англ.) (бел.
* Antheraea pernyi
* Antheraea polyphemus
* Antheraea yamamai: віды дуба (*Quercus*), etc. — атрымліваюць шоўк, які называюць тэнсан
* Automeris io
* Bombyx mandarina
* Bombyx mori: шаўкоўніца белая (*Morus alba*)
* Bombyx sinensis
* Callosamia promethea
* Gonometa postica
* Gonometa rufobrunnae: *Colophospermum mopane*
* Hyalophora cecropia
* Lasiocampa otus: кіпарыс вечназялёны (*Cupressus sempervirens*), *Pistacia atlantica*, віды ясеня (*Fraxinus*) і дуба (*Quercus*)
* Samia cynthia — айлантавы шаўкапрад: *Ailanthus altissima*
* Samia cynthia ricini: клешчавіна (*Ricinus communis*): *Eri*

Зноскі
------

1. ↑  Шелковые дубравы — Советская Чувашия

Спасылкі
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776255139 |