Італьянская каланіяльная імперыя ў 1940 годзе
**Калоніі Італіі** — сукупнасць еўрапейскіх і заморскіх у адносінах да Італіі тэрыторый свету, якія знаходзіліся ў XIX—XX стст. у каланіяльнай залежнасці ад гэтай метраполіі і часам зваліся **Італьянскай каланіяльнай імперыяй**.

Гісторыя
--------

Да канца 1860 года амаль уся тэрыторыя Італіі была аб'яднана вакол Сардзінскага каралеўства. У 1871 годзе з далучэннем Папскай дзяржавы да Італьянскага каралеўства аб'яднанне краіны было завершана і Італія прыступіла да каланіяльнай экспансіі.

У 1885 годзе Італія анексавала і далучыла да сябе Эрытрэю, у 1889 — поўдзень Самалі (Бенадзір), а пасля Італа-турэцкай вайны 1911—1912 — Лівію. У Першай сусветнай вайне Італія ваявала на боку Антанты і, паводле мірных дагавораў (Сен-Жэрменскага 1919 года і Рапальскага 1922 года) атрымала Паўднёвы Ціроль, амаль усю Істрыю.

У 1922 да ўлады прыйшоў фашысцкі ўрад на чале з Беніта Мусаліні. Знешняя палітыка краіны стала больш агрэсіўнай. Фашысцкая Італія атакавала Корфу, захапіла Эфіопію (1935—1936) і Албанію (1939). Быў заключаны саюз з нацысцкай Германіяй, на боку якой з 1940 Італія ўступіла ў Другую сусветную вайну. У 1943 годзе рэжым Мусаліні паў, германскія войскі акупавалі краіну. Паўстанцы руху Супраціўлення сумесна з англа-амерыканскімі войскамі да 1945 годзе вызвалілі Італію. У 1946 годзе краіна была абвешчана рэспублікай — аднак паводле Парыжскага мірнага дагавора 1947 года была пазбаўлена ўсіх калоній (Лівіі — у 1951, Самалі — у 1960), большай часткі паўвострава Істрыя і астатніх раней захопленых тэрыторый. Італьянская каланіяльная імперыя перастала існаваць.

Спіс калоній
------------

У спісе прадстаўлены ўсе тэрыторыі свету, якія калі-небудзь знаходзіліся ў каланіяльнай залежнасці ад Італіі.

### У Еўропе

* Тэрыторыі сучаснай Грэцыі:
	+ Іанічныя астравы
	+ Дадэканес
	+ Корфу
* Далмацыя (уключаючы Істрыю, цяпер частка Харватыі і Славеніі)
* Албанія

### У Афрыцы і Азіі

* Італьянская Паўночная Афрыка (з 1934 Лівія; 1912 — 1942)
	+ Трыпалітанія
	+ Кірэнаіка
	+ Фецан
* Італьянская Усходняя Афрыка
	+ Эфіопія (Абісінія; 1936 — 1941)
	+ Італьянская Эрытрэя (1890 — 1941)
	+ Італьянскае Самалі (цяпер фармальна частка Самалі; 1880-я — 1941)
* Цяньцзінь (1901 — 1943, цяпер частка КНР)

Гл. таксама
-----------

* Гісторыя Італіі
* Тэраферма
* Італьянская каланізацыя Амерыкі
* Італьянская акупацыя Малёркі

| ⛭Тэрытарыяльная экспансія |
| --- |
| Калонія • Метраполія • Каланіялізм • Імперыялізм • Неакаланіялізм • Ірэдэнтызм • Сепаратызм • Суверэнітэт • Заморская тэрыторыя • Незалежнасць |
| Каланіяльныяімперыі | Сцяг Вялікабрытаніі Калоніі, заморскія тэрыторыі Вялікабрытаніі •  Калоніі Іспаніі •  Калоніі, заморскія тэрыторыі Нідэрландаў •  Калоніі Партугаліі Сцяг Францыі Калоніі, заморскія тэрыторыі Францыі | Родэс Калосус: карыкатура на Сесіла Джона Родса, пасля абвяшчэння ім планаў тэлеграфічнай лініі ад Кейптаўна да Каіра |
| Экспансіяіншыхдзяржаў | 

|  |  |
| --- | --- |
| ранняя |  Калоніі Венецыі •  Калоніі Генуі • Сцяг Даніі Уладанні Даніі •  Калоніі Курляндыі • Сцяг Нарвегіі Уладанні Нарвегіі •  Уладанні Маската і Амана • Сцяг Швецыі Уладанні Швецыі • Сцяг Шатландыі Калоніі Шатландыі |
| позняя | Сцяг Бельгіі Калоніі Бельгіі • Сцяг Германіі (1871-1918, 1933-1935) Калоніі Германіі • Сцяг Каралеўства Італія Калоніі Італіі • Сцяг ЗША Калоніі ЗША •  Калоніі Японіі |

 |
| Кантынентальныяімперыі | Рымская імперыя • Сцяг Аўстрыйскай імперыі Габсбургская імперыя, яе экспансія •  Бразільская імперыя •  Імперыя Вялікіх Маголаў • Сцяг Расіі Расія, яе экспансія • Чцяг Асманскай імперыі Асманская імперыя, яе ўладанні • Сцяг Нацысцкай Германіі Нацысцкая Германія, яе экспансія Сцяг дынастыі Цын (1890-1912) Дынастыя Цын |
| Спісы: ***сучасных залежных тэрыторый • былых калоній • гістарычных дзяржаў • пераназваных дзяржаў • найбуйнейшых дзяржаў у гісторыі*** |