Safari 15 на iPadOS 15
**Safari** — прапрыетарны браўзер, распрацаваны кампаніяй Apple. Ён пастаўляецца з аперацыйнымі сістэмамі macOS, iOS і iPadOS і выкарыстоўвае рухавічок з адкрытым зыходным кодам WebKit.

Safari быў прадстаўлены ў Mac OS X Panther у студзені 2003 года. Ён быў усталяваны ў iPhone з першага пакалення, якое выйшла ў 2007 годзе. У той час Safari быў самым хуткім браўзерам на Mac. У перыяд з 2007 па 2010 гады Apple падтрымлівала версію для Windows, аднак адмовілася ад яе з-за нізкай долі рынку. У 2010 годзе Safari 5 прадставіў рэжым чытання, пашырэнні і інструменты распрацоўшчыка. Safari 11, выпушчаны ў 2017 годзе, дадаў Intelligent Tracking Prevention, які выкарыстоўвае штучны інтэлект для блакіроўкі адсочвання карыстальніка. Safari 13 дадаў падтрымку Apple Pay і аўтэнтыфікацыю з дапамогай ключоў бяспекі FIDO2.

У красавіку 2022 года Safari стаў трэцім па папулярнасці настольным браўзерам пасля таго, як яго абагнаў Microsoft Edge. На той момант Safari выкарыстоўваўся на 9,62 % персанальных камп’ютараў ва ўсім свеце.

Гісторыя
--------

Пасля выпуску ў 1994 годзе браўзер Netscape Navigator хутка стаў дамінаваць на платформе Mac і ў канчатковым выніку стаў пастаўляцца ў камплекце з Mac OS. У 1996 годзе Microsoft выпусціла Internet Explorer для Mac, а Apple выпусціла інтэрнэт-пакет Cyberdog з уласным браўзерам. У 1997 годзе Apple адмовілася ад Cyberdog і дасягнула пяцігадовага пагаднення з Microsoft, каб зрабіць IE браўзерам па змоўчанні на Mac, пачынаючы з Mac OS 8.1. Netscape Navigator па-ранейшаму быў прадусталяваны на ўсіх Macintosh. Microsoft працягвала абнаўляць IE для Mac, які быў перанесены на Mac OS X DP4 у маі 2000 года. IE перастаў быць браўзерам Mac па змоўчанні пасля выхаду Mac OS X Jaguar у жніўні 2002 года.

7 студзеня 2003 года на выстаўцы Macworld у Сан-Францыска генеральны дырэктар Apple Стыў Джобс анансаваў Safari, заснаваны на WebKit, унутраным форку рухавічка KHTML.
У той жа дзень Apple выпусціла першую бэта-версію выключна для Mac OS X. Пазней у той жа дзень выйшла некалькі афіцыйных і неафіцыйных бэта-версій, пакуль версія 1.0 не была выпушчана 23 чэрвеня 2003 года. У Mac OS X v10.3 Safari быў усталяваны ў якасці сістэмнага браўзера па змоўчанні, а не патрабаваў ручной загрузкі, як гэта было ў папярэдніх версіях Mac OS X. Папярэднік Safari, Internet Explorer для Mac, быў уключаны ў 10.3 у якасці альтэрнатывы.

Характарыстыкі
--------------

У першыя гады Safari стаў піянерам некалькіх стандартных функцый HTML5 (напрыклад, Canvas API). Яго функцыі ўключалі прыватны прагляд (рэжым, у якім браўзер не захоўвае ніякай інфармацыі аб вэб-актыўнасці карыстальніка), магчымасць архіваваць вэб-кантэнт у фармаце WebArchive, магчымасць адпраўляць па электроннай пошце поўныя вэб-старонкі непасрэдна з меню браўзера, магчымасць пошуку па закладках і магчымасць сумеснага выкарыстання ўкладак паміж усімі прыладамі Mac і iOS з адпаведнымі версіямі праграмнага забеспячэння праз уліковы запіс iCloud.

Да версіі 6.0 у Safari быў убудаваны агрэгатар вэб-каналаў, які падтрымліваў стандарты RSS і Atom.

Safari можа сінхранізаваць закладкі, гісторыю і ўкладкі праз iCloud. Гэта адбываецца па змоўчанні, калі Mac, iPhone або iPad карыстальніка ўвайшлі ў iCloud, але сінхранізацыю можна адключыць у наладах.

У Safari 15 дададзена функцыя групіроўкі ўкладак. Групы ўкладак і ўкладкі, якія яны змяшчаюць, сінхранізуюцца паміж прыладамі; калі ўкладка адкрываецца ў групе ўкладак на адной прыладзе, яна дадаецца ў гэтую групу ўкладак на ўсіх прыладах без неабходнасці ўручную адкрываць яе праз iCloud Tabs. 

Safari падтрымлівае функцыю Handoff, якая дазваляе карыстальнікам працягваць там, дзе яны спыніліся на іншай прыладзе. 

У верасні 2017 года Apple абвясціла, што будзе выкарыстоўваць штучны інтэлект, каб паменшыць магчымасць рэкламадаўцаў адсочваць карыстальнікаў Safari. Файлы cookie, якія выкарыстоўваюцца для адсочвання, будуць дазволены на працягу 24 гадзін, а затым адключаны, калі штучны інтэлект палічыць, што карыстальніку не патрэбны гэты файл cookie.

У 2018 годзе Apple унесла тэхнічныя змены ў функцыянальнасць блакіроўкі змесціва Safari, што выклікала негатыўную рэакцыю карыстальнікаў і распрацоўшчыкаў пашырэнняў для блакіроўкі рэкламы. Яны заявілі, што гэтыя змены робяць немагчымым узровень абароны карыстальнікаў, які ёсць у іншых браўзерах. Пачынаючы з Safari 13, такія папулярныя пашырэнні для блакіроўкі рэкламы, як uBlock Origin, больш не працуюць з Safari.

Зноскі
------

1. ↑  Apple apparently kills Windows PC support in Safari 6.0 (англ.). *AppleInsider* (25 ліпеня 2012). Архівавана з першакрыніцы April 9, 2020. Праверана 26 снежня 2022.
2. ↑   (2003-06-23). *Apple Releases Safari 1.0* (in en). Прэс-рэліз.
3. ↑  Desktop Browser Market Share Worldwide (англ.). *StatCounter Global Stats*. Праверана 26 снежня 2022.
4. 1 2  RIP Netscape Navigator (1994 - 2008) (англ.). *Engadget*. Праверана 26 снежня 2022.
5. ↑   (2000-05-15). *Apple Releases Mac OS X Developer Preview 4 with Final API Specs* (in en). Прэс-рэліз.
6. ↑  *Pour, Andreas*. Apple Announces New "Safari" Browser (англ.). *KDE Dot News* (7 студзеня 2003). Архівавана з першакрыніцы October 27, 2020. Праверана 26 снежня 2022.
7. ↑  *Powers, Jeffrey*. Safari 1.0 Released to Public (англ.). *Day In Tech History* (23 чэрвеня 2003). Архівавана з першакрыніцы June 2, 2021. Праверана 26 снежня 2022.
8. ↑  *Hern, Alex*. Apple blocking ads that follow users around web is 'sabotage', says industry. live (англ.). *The Guardian* (18 верасня 2017). Архівавана з першакрыніцы March 23, 2021.
9. ↑  Explanation of the state of uBlock Origin (and other blockers) for Safari (англ.) (8 верасня 2019). Праверана 26 снежня 2022.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт

| ⛭Браўзеры |
| --- |
| На Blink | 
* Chromium
* **Google Chrome**
* **Microsoft Edge**
* **Opera**
* Samsung Internet
* UC
* Vivaldi

 |
| На Gecko | 
* Conkeror
* **Firefox**
* GNU IceCat
* *Netscape Navigator*

 |
| На WebKit | 
* **Safari**
* surf

 |
| Іншыя | 
* Lynx
* w3m
* *Internet Explorer*
* *Mosaic*

 |
| Найбольш папулярныя браўзеры вылучаны **тоўстым** шрыфтам; *курсіў* — распрацоўка спынена |