**Міхаіл Сафарбекавіч Гуцарыеў** (руск.: Михаил Сафарбекович Гуцериев; нар. 9 сакавіка 1958, Акмалінск, Казахская ССР, СССР) — расійскі прадпрымальнік, палітык і паэт-песеннік, які з’яўляецца адным з галоўных прыватных інвестараў у Беларусі і паплечнікам Аляксандра Лукашэнкі. Фігурант санкцыйных спісаў ЕС, Вялікабрытаніі, шэрагу іншых краін з лета 2021 года.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Маскоўскім інстытуце нафтахімічнай і газавай прамысловасці імя І. М. Губкіна і Маскоўскім інстытуце народнай гаспадаркі імя Г. Пляханава, а таксама ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце МУС Расіі  (руск.) (бел. на юрыста. У 1992 годзе заснаваў расійскую фінансавую ўстанову «Бінбанк  (руск.) (бел.». У 1995 годзе Гуцарыеў ​​быў абраны ў Дзяржаўную думу Расіі, ў 2000 годзе быў пераабраны дэпутатам Думы. У студзені 2000 года быў абраны старшынёй расійскага ААТ «НГК „Слаўнафта"  (укр.) (бел.», а ў 2002 годзе заснаваў кампанію «РусНафта  (укр.) (бел.». Паводле амерыканскага часопіса «Forbes», Гуцарыеў ​​- адзін з самых багатых расіян. Таксама ён мае і кіпрскі пашпарт.

У ліпені 2007 года Гуцарыеў ​​публічна абвясціў, што ўрад Расіі аказвае на яго ціск. Ён паведаміў, што прадае «РусНафту  (укр.) (бел.» кампаніі «Базавы элемент  (укр.) (бел.», якая належыць расійскаму прадпрымальніку Алегу Дзерыпаску  (укр.) (бел.. Ціск быў выкліканы расійскім палітыкам Муратам Зязікавым  (польск.) (бел. тагачасным прэзідэнтам Інгушэціі, які прад’явіў да Гуцарыева непад’ёмныя фінансавыя патрабаванні, якія той адхіліў.

Гуцарыеў ​​жыў у Вялікабрытаніі з 2008 года. Расійскі ўрад падаў хадайніцтва аб яго выдачы. Вярнуўся ў Расію ў 2010 годзе, пасля таго як усе абвінавачванні былі знятыя, а крымінальныя справы закрыты.

Гуцарыеў таксама актыўна займаецца паэзіяю, піша тэксты спеваў. Напрыклад, разам з Шарон Вон ён напісаў лірыку для ўдзельніцы ад Малдовы ў Конкурсе песні Еўрабачанне 2021 Наталлі Гардзіенка  (руск.) (бел..

У кастрычніку 2021 года Гуцарыеў ​​разам з членамі сваёй сям’і быў узгаданы ў спісе людзей, названых у Паперах Пандоры  (ням.) (бел..

### Асабістае жыццё

Жанаты на Аксане Гуцарыевай і мае дзяцей. У жніўні 2007 года пасля нераскрытай атакі памёр сын Гуцарыева.

Санкцыі ЕС, іншых краін
-----------------------

21 чэрвеня 2021 года быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза ў якасці асобы, якая атрымлівае выгаду ад рэжыму Лукашэнкі і падтрымлівае яго. Пры абгрунтаванні ўвядзення санкцый Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што Гуцарыеў, які мае дзелавыя інтарэсы ў Беларусі ў шэрагу сфер, як даўні сябар Аляксандра Лукашэнкі назапасіў значнае багацце і ўплыў сярод палітычнай эліты Беларусі. Да прыкладу, падкантрольная Гуцырыеву «Сафмар» была адзінай расійскай нафтавай кампаніяй, якая працягнула пастаўляць нафту на беларускія нафтаперапрацоўчыя заводы падчас энергетычнага крызісу паміж Беларуссю і Расіяй 2020 года.

Гуцарыеў таксама падтрымліваў Лукашэнку ў спрэчках з Расіяй з нагоды паставак нафты. Яго кампанія «Слаўкалій» будуе Нежынскі горна-абагачальны камбінат па вытворчасці хлорыстага калію на базе Старобінскага радовішча недалёка ад Любані, у той час як за самую буйную інвестыцыю ў краіну на два мільярды даляраў ЗША Лукашэнка паабяцаў перайменаваць Любань у Гуцарыеўск. Лукашэнка стаў на абарону Гуцырыева пасля таго, як супраць яго ў Расіі была ўзбуджаная крымінальная справа, а таксама падзякаваў яму за ахвяраванні на дабрачыннасць і шматмільярдныя інвестыцыі ў Беларусь. Паведамляецца, што Гуцарыеў падарыў Лукашэнку раскошныя падарункі.

Гуцарыеў таксама заявіў, што з’яўляецца ўладальнікам рэзідэнцыі, якая дэ-факта належыць Лукашэнку, тым самым пакрываючы яго, і, паводле паведамленняў, прысутнічаў на таемнай інаўгурацыі Лукашэнка 23 верасня 2020 года. У кастрычніку 2020 года Лукашэнка і Гуцарыеў з’явіліся на адкрыцці царквы, якую апошні спансаваў. Паводле паведамленняў СМІ, калі ў жніўні 2020 года былі звольненыя страйкуючыя супрацоўнікі беларускіх дзяржаўных СМІ, работнікі расійскіх СМІ былі дастаўлены ў Беларусь самалётам Гуцырыева для замены звольненых і пасяліліся ў мінскім гатэлі «Рэнесанс», які належыць Гуцырыеву.

6 ліпеня 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, 7 ліпеня 2021 года — Швейцарыя. 9 жніўня 2021 год Вялікабрытанія ўвяла санкцыі супраць Гуцарыева і забараніла тэхнічнае абслугоўванне яго самалётаў. Еўрапейскія санкцыі ўключаюць забарону на ўезд у краіны ЕС і замарожванне персанальных актываў у іх. Паводле газеты «Коммерсантъ», яны павінны былі выклікаць праблемы і для падкантрольных Гуцырыеву прадпрыемстваў. 24 чэрвеня 2021 года Гуцарыеў выйшаў з савета дырэктараў «РусНафты  (укр.) (бел.».

2 снежня 2021 года ЗША ў рамках чарговага беларускага санкцыйнага пакета ўвялі санкцыі супраць кампаніі «Слаўкалій» і яе верталёта.

У 2022 годзе санкцыі супраць Гуцарыева ўвялі Аўстралія, Канада, Новая Зеландыя і Украіна.

6 верасня 2023 года Еўрапейскі суд адхіліў іскі Гуцарыева і яшчэ некалькіх расійскіх бізнесменаў, якія патрабавалі зняцця санкцый ЕС.

Гл. таксама
-----------

* Спіс спеваў Міхаіла Гуцарыева  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Financial Sanctions Notice (англ.).  Казначэйства Вялікабрытаніі  (укр.) (бел. (9 жніўня 2021). Праверана 9 жніўня 2021.
2. ↑  forbes.com
3. ↑  forbes.com:Behind Russia’s 'Russneft Affair'
4. ↑  RIA Novosti:New law allows fugitive businessman Gutseriyev to return to Russia
5. ↑  *Goodley, Simon; Smith, Joseph*. Revealed: Pandora papers unmask owners of offshore-held UK property worth £4bn (англ.).  The Guardian (5 кастрычніка 2021). Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2021. Праверана 5 кастрычніка 2021.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  EN COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION 2021/997 of 21 June 2021 implementing Article 8a(1) of Regulation (EC) No 765/2006 concerning restrictive measures in respect of Belarus(нявызн.). *Афіцыйны часопіс Еўрапейскага саюза  (укр.) (бел.* (21 чэрвеня 2021).
7. 1 2  *Козлов, Дмитрий; Усов, Илья; Волкова, Екатерина; Зайнуллин, Евгений; Хвостик, Евгений*. Михаил Гуцериев стал жертвой режима (руск.).  Коммерсантъ (21 чэрвеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2021. Праверана 3 студзеня 2022.
8. ↑  Declaration by the High Representative on behalf of the European Union on the alignment of certain third countries with the Council Decision (CFSP) 2021/1002 concerning restrictive measures in view of the situation in Belarus (англ.).  Савет Еўрапейскага саюза (6 ліпеня 2021). Праверана 10 верасня 2021.
9. ↑  *Shields, Michael; Liffey, Kevin*. Swiss widen sanctions list against Belarus (англ.).  Reuters (7 ліпеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 7 ліпеня 2021. Праверана 10 ліпеня 2021.
10. ↑  Sanctions program: Belarus: Verordnung vom 11. Dezember 2020 über Massnahmen gegenüber Belarus (SR 946.231.116.9), Anhang 1 Origin: EU Sanctions: Art. 2 Abs. 1 (Finanzsanktionen) und Art. 3 Abs. 1 (Ein- und Durchreiseverbot) (англ.).  Дзяржаўны сакратарыят па эканамічных пытаннях  (ням.) (бел. (7 ліпеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 7 ліпеня 2021. Праверана 10 ліпеня 2021.
11. ↑  Британия ввела новый пакет санкций против белорусских властей (руск.).  Rosbalt  (нарв.) (бел. (9 жніўня 2021). Праверана 9 жніўня 2021.
12. ↑  Великобритания, США и Канада ввели новые ограничения против Беларуси. Под британские санкции попал и бизнесмен Михаил Гуцериев (руск.). *Meduza* (9 жніўня 2021). Праверана 3 студзеня 2022.
13. ↑  Consolidated text: Council Decision 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures in view of the situation in Belarus (англ.).  EUR-Lex  (польск.) (бел..
14. ↑  Гуцериев решил покинуть совет директоров «РуссНефти» (руск.).  Новая газета  (укр.) (бел. (24 чэрвеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2021. Праверана 9 кастрычніка 2021.
15. ↑  ЕС, США, Британия и Канада ввели санкции против Беларуси из-за миграционного кризиса (руск.).  Новая газета  (укр.) (бел. (2 снежня 2021). Праверана 3 студзеня 2022.
16. ↑  ГУЦЕРІЄВ Михайло Сафарбекович
17. ↑  Суд ЕС пацвердзіў санкцыі супраць Гуцарыева, які трапіў у чорны спіс за падтрымку Лукашэнкі **(нявызн.)**. *Наша Ніва* (6 верасня 2023).

Спасылкі
--------

* RIA Novosti:New law allows fugitive businessman Gutseriyev to return to Russia (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Лентапедыя · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 129386391 · ISNI: 0000 0001 1461 9435 · LCCN: n98034671 · VIAF: 79540143 |