**ААТ «АвтоВА́З»** (бел.: «АўтаВА́З») — расійская аўтамабілебудаўнічая кампанія, буйнейшы вытворца легкавых аўтамабіляў у Расіі і Усходняй Еўропе. Штаб-кватэра і асноўная вытворчасць знаходзіцца у горадзе Тальяці Самарскай вобласці.

Поўная афіцыйная назва — *Адкрытае акцыянернае таварыства «АўтаВАЗ»*. Папярэднія назвы — *Волжский автомобильный завод* (бел.: Волжскі аўтамабільны завод) (ВАЗ) (1966—1971), *Волжское объединение по изготовлению легковых автомобилей «АвтоВАЗ»* (бел.: Волжскае аб'яднанне па вытворчасці легкавых аўтамабіляў «АўтаВАЗ») (з 1971). Загадам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР у 1972 годзе Волжскаму аўтазаводу прысвоена імя 50-годдзя СССР*.*

Раней выпускаў аўтамабілі маркі ВАЗ з найменнямі «Жыгулі», «Ніва», «Спутнік»/«Самара» (2108, 2109, 21099), «Ака». Цяпер вырабляе аўтамабілі пад ўласнай гандлёвай маркай Lada («Лада»), а таксама аўтамабілі маркі Renault. Апроч гэтага АўтаВАЗ пастаўляе іншым вытворцам машынакамплекты для зборкі аўтамабіляў маркі «Lada» і іх мадыфікацый.

Уласнікі
--------

Да канца 2021 года ўладальнікам 100% АўтаВАЗа была нідэрландская *Alliance Rostec Auto B.V.* — сумеснае прадпрыемства расійскай дзяржкарпарацыі Растэх (32,3%) і французскай Renault Group (67,7%). У снежні 2021 года быў завершаны перавод 100% акцый АўтаВАЗа ў расійскую юрысдыкцыю, пад уласнасць новай сумеснай кампаніі з рэгістрацыяй у Маскве — *Лада Аўта Холдынг*, долі ў якой у акцыянераў не змяніліся.

У маі 2022 года, у сувязі з сыходам Renault з расійскага рынку, акцыі, якія раней належалі альянсу, перайшлі пад кантроль і кіраванне НАМІ  (руск.) (бел..

Вытворчыя пляцоўкі
------------------

### «Лінія 1»

Ад моманту заснавання завода гэта была першая нітка галоўнага канвеера. На працягу супрацоўніцтва з Рэно мела назву **B0** — па назве аўтамабільнай платформы, якая выкарыстоўвалася ў аўтамабілях B-класа марак Nissan, Renault і Lada. На гэтай лініі да 2022 года выпускаліся сямействы аўтамабіляў Lada XRAY, Lada Largus, Renault Logan, Renault Sandero. Цяпер прызначана для выпуску Lada Largus і Lada Vesta NG.

### «Лінія 3»

На трэцяй нітцы галоўнага канвеера выпускаюцца аўтамабілі сямейства «Ніва». Магутнасць 300 тысяч машын у год.

У 2014 годзе лінію мадэрнізавалі ў адпаведнасці з патрабаваннямі вытворчай сістэмы AIMS (Alliance Integrated Manufacturing System) альянсу Renault-Nissan, каб запусціць тут вытворчасць Lada Vesta. Але ў выніку выпуск Весты пачалі ў Іжэўску, а на трэцюю нітку перанеслі зборку Lada Priora.

Ад пачатку выпуску ў 1977 годзе Ніва 2121 выраблялася ў асобным корпусе, не звязаным з іншымі канвеерамі (корпус №62). У 2016 годзе зборку перанеслі на трэцюю нітку, дзе выпускалася Lada Priora. Летам 2021 года на гэтую лінію быў перанесены выпуск мадэлі Lada Niva Travel.

### «Лінія 5»

На «Лініі 5» (да 2022 года — *«зборачна-кузаўная вытворчасць Kalina»*) выпускаюцца аўтамабілі на платформе Lada Kalina — уласна Lada Kalina (2004—2018), Lada Granta (з 2011 года), а таксама Datsun on-DO і Datsun mi-DO (2014—2020).

### LADA Захад Тальяці

Гл. таксама: GM-АўтаВАЗ
У 1998 годзе на Маскоўскім аўтасалоне адбылася афіцыйная прэм'ера новай «Нівы» ВАЗ-2123. Была пачата дробнасерыйная зборка машыны па абыходных тэхналогіях у доследна-прамысловай вытворчасці, аднак з прычыны эканамічнага крызісу ў завода не было рэсурсаў на запуск паўнавартаснай серыйнай вытворчасці навінкі і таму паралельна вёўся пошук стратэгічнага інвестара. У выніку цікавасць да мадэлі праявіла карпарацыя General Motors. 27 чэрвеня 2001 года прадстаўнікі General Motors, АўтаВАЗа і Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця падпісалі пагадненне аб стварэнні сумеснага прадпрыемства GM-AvtoVAZ. Кожны бок унёс сваю долю ў СП: АўтаВАЗ (41,61% акцый) — інтэлектуальная ўласнасць (ліцэнзія на мадэль ВАЗ-2123 і гандлёвая марка «Ніва»); «Джэнерал мотарс» (41,61%) — абсталяванне для вытворчасці і тэхналогіі; ЕБРР (16,78%, пазней выйшаў са складу акцыянераў) — грошы для пабудовы завода і запуску вытворчасці. Будаўніцтва завода было хутка завершана, і ўжо 23 верасня 2002 года з канвеера сышоў першы аўтамабіль Chevrolet Niva.

У снежні 2019 года АўтаВАЗ выкупіў долю GM у сумесным прадпрыемстве і ў выніку стаў адзіным уладальнікам СП «GM-АўтаВАЗ». Пасля пераназвана ў АТ «Лада Захад Тальяці».

Вытворчыя магутнасці прадпрыемства ўключаюць цэх афарбоўкі, цэх зборкі і дапаможныя цэхі, а таксама экспедыцыю (падрыхтоўка да адгрузкі аўтамабіляў) і адміністрацыйны корпус. Агульная тэрыторыя складае больш за 137 тысяч квадратных метраў. У вытворчасці задзейнічана больш 1984 адзінак тэхналагічнага абсталявання. Агульная працягласць канвеернай лініі — 481 метр.

Да 2021 года на пляцоўцы вырабляўся пазадарожнік Lada Niva Travel. Улетку 2021 года вытворчасць гэтай мадэлі была перанесена на трэцюю нітку галоўнага канвеера, а завод «Лада Захад Тальяці» закансерваваны.

### LADA Іжэўск

Асноўны артыкул: **LADA Іжэўск**
У 2011 годзе у склад групы АўтаВАЗ увайшоў Іжэўскі аўтазавод. У маі 2014 года на заводзе стартавала вытворчасць ліфтбекаў Lada Granta, у жніўні 2014 года з канвеера сышлі першыя аўтамабілі Nissan.

У 2017 годзе Іжэўскі аўтазавод быў перайменаваны ў ТАА «Лада Іжэўскі Аўтамабільны Завод» (скарочана ТАА «Лада Іжэўск»).

З верасня 2015 да сакавіка 2022 года тут ажыццяўляўся выпуск Lada Vesta. У жніўні 2022 года было прынята рашэнне перанесці вытворчасць мадэлі ў Тальяці на былую лінію *«B0»* (з лістапада 2022 года — *«Лінія 1»*).

### ВІС-Аўта

«ВІС-Аўта» — даччынае прадпрыемства па вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў і ўсюдыходаў на базе аўтамабіляў Lada. Утворана ў 2012 годзе шляхам аб'яднання даччыных структур «Бронта» і «ВАЗІНТЭРСЕРВІС».

Вытворчыя і складскія памяшканні складаюць 9440 м². Прадпрыемства вырабляе звыш 3500 машын у год. Станам на 2021 год выпускае фургоны і пікапы на базе Lada Granta і Lada Largus, а таксама пазадарожнікі і ўсюдыходы пад маркай «Бронта» на базе Lada 4x4.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  АВТОВАЗ завершил перевод контролирующего предприятия в российскую юрисдикцию(руск.), *autostat.ru* (30 снежня 2021). Праверана 17 мая 2022.
3. ↑  Renault sells Russia's Avtovaz stake, but leaves room for return(англ.), *Reuters* (16 мая 2022). Праверана 17 мая 2022.
4. ↑  Производство АВТОВАЗа. Выпуск автомобилей на платформе B0 (руск.).  лада.онлайн (4 лютага 2020). Праверана 14 красавіка 2021.
5. 1 2  АВТОВАЗ переименовал конвейеры завода в Тольятти (руск.).  лада.онлайн (11 лістапада 2022). Праверана 23 лістапада 2022.
6. ↑  Где и как собирают Lada Niva Legend (руск.).  лада.онлайн (8 красавіка 2021). Праверана 14 красавіка 2021.
7. ↑  АвтоВАЗ переносит сборку Лады 4х4 на другой конвейер (руск.).  autoreview.ru (29 лістапада 2016). Праверана 14 красавіка 2021.
8. 1 2  Нивы Travel и Legend будут выпускать на одном конвейере (руск.).  autoreview.ru (30 красавіка 2020). Праверана 30 красавіка 2021.
9. ↑  Производство АВТОВАЗа. Выпуск автомобилей Lada Granta и Datsun (руск.).  лада.онлайн (6 лютага 2020). Праверана 14 красавіка 2021.
10. ↑  АВТОВАЗ приобретает долю GM в совместном предприятии GM-АВТОВАЗ (руск.).  lada.ru (9 снежня 2019). Праверана 14 красавіка 2021.
11. ↑  Будем знакомы: ЛАДА Запад Тольятти (руск.).  na-zavode.ru (17 сакавіка 2021). Праверана 14 красавіка 2021.
12. ↑  Будем знакомы: LADA ИЖЕВСК (руск.).  na-zavode.ru (31 сакавіка 2021). Праверана 14 красавіка 2021.
13. ↑  АВТОВАЗ объявил о переносе производства LADA Vesta в Тольятти(руск.), *Автостат // autostat.ru* (4 жніўня 2022). Праверана 26 верасня 2022.
14. ↑  АВТОВАЗ рассказал про свое дочернее предприятие «ВИС-Авто» (руск.).  лада.онлайн (4 лютага 2021). Праверана 14 красавіка 2021.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт ААТ «АўтаВАЗ» Архівавана 7 снежня 2008.
* Афіцыйны сайт Група «АўтаВАЗ»
* Структура Растэх: «АўтаВАЗ Архівавана 21 красавіка 2014.»
* Гісторыя «АўтаВАЗ»

Гл. таксама
-----------

* Пётр Міхайлавіч Прусаў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 10065437-X · NKC: ph118169 |

| ⛭Аўтамабілі вытворчасці ВАЗ і АТ «АўтаВАЗ» |
| --- |
| I пакаленне: «Жыгулі» | 
* ВАЗ-2101
* ВАЗ-2102
* ВАЗ-2103
* ВАЗ-2106
* ВАЗ-2105
* ВАЗ-2107
* ВАЗ-2104

 |
| II пакаленне (на платформе «Гама»):«Спутник», «Самара» | «Лада Спутник» (2108 • 2109 • 21099)«Lada Samara» (ВАЗ-2115 • 2114 • 2113) |
| III пакаленне (на платформе «Гама»):«Lada 110»/«111»/«112», «Priora» | ВАЗ-2110 • 2111 • 2112«Lada Priora» (2170 • 2172 • 2171) |
| IV пакаленне (на платформе «Гама»):«Каліна», «Granta» | «Lada Kalina» (ВАЗ-1119 • 1118 • 1117 • 2192 • 2194) • «Lada Granta» (2190 • 2191) • «Datsun on-DO» • «Datsun mi-DO» |
| V пакаленне (на платформе «Лада Б»):«Веста» | «Lada Vesta» |
| Аўтамабілі павышанай праходнасці: | ВАЗ-2121 • 21213 • ВАЗ-2131 • 2329ВАЗ-2123 • 2323 • 2723
ВАЗ-2120 |
| Гарадскія аўтамабілі: | 
* ВАЗ-1111 «Ака»
* ВАЗ-1151 «Гном»
* ВАЗ-1121 «Ака-2»

 |
| Сумесная вытворчасць«GM-АўтаВАЗ»: 2001-20 гг. | 
* «Chevrolet Niva» (на аснове «ВАЗ-2123»)
* «Chevrolet Viva» (на аснове «Opel Astra G»)

 |
| Сумесная вытворчасць«Renault-Nissan-АўтаВАЗ» | 
* «Lada Largus» (на аснове «Dacia Logan MCV» I пакалення)
* «Lada Xray» (на платформе «Dacia B0»)
* «Datsun on-DO» (на аснове «ВАЗ-2190»)
* «Datsun mi-DO» (на аснове «ВАЗ-2192»)

 |
| Электрамабілi | 
* ВАЗ-2801
* ВАЗ-1801
* ВАЗ-2802
* ВАЗ-2702
* ВАЗ-1111Э
* ВАЗ-1152 «Эльф»
* «Lada Rapan»
* «ВАЗ-1004» («Лада Рыкша»)
* «ВАЗ-1817»

 |
| Спартыўныя,у т.л. створаныя іншымі арганізацыямі | 
* ВАЗ-2105-VFTS
* ВАЗ-29081-ЛСГА
* «Лада ЭВА»
* «Lada Samara T3» (Rallye Dakar)
* ВАЗ-21106-WTCC
* Lada Priora WTCC
* «Lada Revolution» («Revolution III»)
* «Лада Калiна NFR»
* «Lada Granta WTCC»
* «Лада Веста WTCC»
* «Lada Granta РСКГ (RCRS)»

 |