**Акаралагічныя** даследаванні на Беларусі вядуцца з 1920-х гадоў.

Вывучаліся пераважна відавы склад, геаграфічнае пашырэнне іксодавых кляшчоў (*Ixodidae*) і іх удзел у перадачы ўзбуджальнікаў хвароб чалавека і свойскай жывёлы (М. М. Судзілоўскі, І. В. Шчарбінін, В. Л. Якімаў  (руск.) (бел. К. Ф. Расцягаева, А. В. Беліцэр і іншыя). У пасляваенны час даследаваны экалогія, гаспадары, цыклы развіцця, біятопнае і геаграфічнае пашырэнне іксодавых кляшчоў, іх роля ў пашырэнні кляшчовага энцэфаліту, тулярэміі і гемаспарыдыёзаў (В. Ф. Гусеў, І. Ц. Арзамасаў, Б. П. Савіцкі, В. І. Вацякоў, І. М. Воінаў і іншыя). З 195-х гадоў вывучаюцца іншыя групы кляшчоў.

Цэнтры навуковых даследаванняў па акаралогіі — Інстытут заалогіі НАН Беларусі, беларускія навукова-даследчыя інстытуты эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, эксперыментальнай ветэрынарыі, аховы раслін, земляробства, лясной гаспадаркі, Віцебская ветэрынарная акадэмія, БДСГА.

Кірункі даследаванняў
---------------------

Галоўны кірунак даследаванняў — вывучэнне біялогіі кляшчоў і іх ролі ў фарміраванні эпідэміялагічных і энізаоталагічных сітуацый. Апрача іксодавых даследуюцца гамазавыя, чырванацельцавыя, панцырныя і акароідныя кляшчы — паразіты дробных млекакормячых, птушак і насельнікі іх гнёздаў (І. Ц. Арзамасаў, Н. П. Мішаева, І. В. Чыкілеўская, А. С. Гембіцкі і іншыя). Сабраны звесткі аб панцырных кляшчах (*Oribatida*) глебы (А. А. Маскачова, З. І. Рубцова), пер’евых, валасяных, кароставых кляшчах. Вывучаюцца раслінаедныя кляшчы (Л. Ц. Крушаў, Н. П. Манько, В. І. Сідлярэвіч, Л. І. Трапашка і іншыя).

Значэнне даследаванняў
----------------------

Па выніках даследаванняў дадзены характарыстыкі кляшчовай сітуацыі ў ачагах энцэфаліту і тулярэміі, якасных і колькасных змен акарафаўны пад уплывам меліярацыі балот, распрацаваны доўгатэрміновыя прагнозы дынамікі колькасці кляшчоў у залежнасці ад гаспадароў і фактараў вонкавага асяроддзя. Апісаны кляшчы насякомаедных, рукакрылых, грызуноў, птушак, буйной рагатай жывёлы. Праведзены аўтаэкалагіныя даследаванні па біялогіі найбольш важных відаў кляшчоў — пераносчыкаў узбуджальнікаў хвароб жывёл і чалавека. Вывучаюцца асаблівасці змен акаракомплексаў у залежнасці ад ландшафтнага размеркавання з мэтай прагназіравання асчагоў масавага размнажэння кляшчоў у асноўных лесараслінных зонах Беларусі. Даследуецца роля кляшчоў — паразітаў птушак у пераносе арбавірусаў на далёкія адлегласці. У імуналагічным аспекце на прыкладзе цеплакроўных жывёл і іксодавых кляшчоў даследуюцца праблемы ўзаемаадносін паміж паразітамі і іх гаспадарамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  *Арзамасаў І. Ц.* Акаралогія // // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.. — С. 55-56

Літаратура
----------

* *Арзамасаў І. Ц.* Акаралогія // // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.. — С. 55-56

| ⛭Навука ў Беларусі |
| --- |
| Сацыяльна-гуманітарныя навукі | Гісторыя філасофскай думкі ·  Філасофія ·  Сацыялогія ·  Паліталогія ·  Этыка ·  Эстэтыка ·  Рэлігіязнаўства ·  Культуралогія |
| Педагагічныя і псіхалагічныя навукі | Педагогіка ·  Псіхалогія ·  Псіхалогія |
| Гістарычныя навукі | Гістарыяграфія гісторыі Беларусі ·  Гісторыя ·  Археалогія ·  Этналогія ·  Антрапалогія ·  Спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны |
| Эканамічныя навукі | Гісторыя эканамічнай думкі ·  Эканоміка ·  Статыстыка ·  Дэмаграфія |
| Філалагічныя навукі | Літаратуразнаўства ·  Мовазнаўства ·  Фалькларыстыка |
| Мастацтвазнаўчыя навукі | Мастацтвазнаўства ·  Музыкаўства ·  Тэатразнаўства ·  Кіназнаўства |
| Матэматычныя навукі | Матэматыка ·  Тэорыя лікаў ·  Алгебра ·  Алгебраічная геаметрыя ·  Геаметрыя ·  Тэорыя апраксімацыі ·  Тэорыя функцый і інтэгральныя ўраўненні ·  Тэорыя звычайных дыферэнцыяльных ураўненняў ·  Матэматычная фізіка ·  Тэорыя аптымальнага кіравання ·  Функцыянальны аналіз ·  Тэорыя імавернасцей і матэматычная статыстыка ·  Тэорыя графаў ·  Даследаванне аперыцый |
| Фізічныя навукі | Фізіка ·  Спектраскапія і люмінесцэнцыя ·  Фізічная оптыка ·  Лазерная фізіка ·  Нелінейная оптыка ·  Радыёфізіка і электроніка ·  Фізіка цвёрдага цела ·  Фізіка паўправаднікоў ·  Фізіка плазмы ·  Ядзерная фізіка ·  Фізіка палёў і элементарных часціц |
| Хімічныя навукі | Хімія |
| Біялагічныя навукі | Акаралогія ·  Анатомія ·  Анатомія раслін ·  Арніталогія · Археазаалогія ·  Біялогія ·  Батаніка (Альгалогія) ·  Біяфізіка ·  Біяхімія ·  Брыялогія ·  Генетыка ·  Гідрабіялогія ·  Гісталогія ·  Мікалогія ·  Мікрабіялогія (Вірусалогія ·  Бактэрыялогія) ·  Паразіталогія |
| Медыцынскія навукі | Медыцына (Алергалогія ·  Ахова здароўя  (руск.) (бел. ·  Кардыялогія · Паталагічная фізіялогія · Транспланталогія ) |