**Мэры Эма Скіпінг** (англ.: Mary Emma Skeaping, 15 снежня 1902 — 9 лютага 1984) — англійская балерына, больш вядомая як балетны педагог, рэжысёр, харэограф і прадзюсар. Дырэктар Каралеўскага шведскага балета ў Стакгольме на працягу дзевяці гадоў (1953—1962), міжнародны аўтарытэт у галіне балета з XVII па XIX ст. Кавалер Ордэна Брытанскай імперыі.

Біяграфія
---------

Мэры Скіпінг нарадзілася ў Вудфардзе  (англ.) (бел. Эсекс, 15 снежня 1902 года. Была малодшай з чатырох дзяцей Кенета Маціясана Скіпінга  (англ.) (бел. (13 снежня 1856 — 16 мая 1946) і Сары Эн Скіпінг, у дзявоцтве Ратэнберы (2 студзеня 1867—1961).

Яе трое старэйшых братоў і сясцёр былі:

* *Кенет Маціясан Скіпінг* (22 верасня 1897 — 14 кастрычніка 1977), музыкант, педагог у галіне старажытнай музыкі.
* *Салі Скіпінг* (13 жніўня 1899 — 9 студзеня 1916), памерла ад апендыцыту і перытаніту}} ў бальніцы Гая  (англ.) (бел. ў Лондане ва ўзросце 16 гадоў у прысутнасці сваёй маці.
* *Джон Ратэнберы Скіпінг  (англ.) (бел.* (англ.: John Rattenbury) (9 чэрвеня 1901 — 5 сакавіка 1980), скульптар, член Каралеўскай акадэміі мастацтваў.

Дзеці атрымалі незвычайнае выхаванне. У дзяцінстве яны ніколі не хадзілі ў школу, хаця сама Скіпінг пазней наведвала манастырскую школу.

Калі Мэры Скіпінг нарадзілася, сям’я жыла на віле Керсал, Малмсберы-роўд, Саўт-Вудфард, Эсекс, недалёка ад Эпінг-Форэст, куды дзеці штодня хадзілі гуляць са сваім бацькам. Некаторыя звычайныя дзіцячыя заняткі, у тым ліку футбол і язда на ровары, былі забаронены. Дома дзяцей вучылі чытанню, граматыцы і табліцы множання, але не гісторыі і геаграфіі. Пра гісторыю Мэры Скіпінг даведывалася з гістарычных раманаў, пакуль яна штодня не пачала ездзіць на ровары ў манастырскую школу, якой кіраваў французскі ордэн манашак, спачатку для вывучэння французскай мовы, а затым для атрымання атэстата аб заканчэнні школы. Яна была нашмат старэйшай астатніх вучаніц.

Калі Мэры разам з братам Джонам і сястрой Салі наведвала мясцовы танцавальны клас, настаўнік сказаў, што маці павінна адвезці іх у Лондан для навучання. У рэшце рэшт, Мэры і Салі бралі ўрокі ў італьянскай танцоўшчыцы Франчэскі і пантаміма Занфрэты ў Лондане, прычым урокі аплачваў багаты чалавек, які быў кліентам іх бацькі. Джон кінуў урокі танцаў і засяродзіўся на мастацтве. Іх маці суправаджала дзяўчынак на ўрокі і рабіла нататкі. У бацькавай майстэрні дома яны мелі станок і займаліся там паміж урокамі па нататках маці. Пачатак Першай сусветнай вайны паклаў канец урокам.

У 1905 годзе Скіпінг яшчэ жыла ў Вудфардзе, але потым пераехала ў Кліфтанвіл, Уорэн-роўд, Бексліхіт  (руск.) (бел. Лондан, згодна перапісу 1911 года і заставалася там да 1918 года. Да 1929 года ў спісе выбаршчыкаў пазначана, што Скіпінг жыла са сваімі бацькамі і старэйшым братам Кенетам па адрасе *2 Eton College Road*, у Камдэне, Лондан. Яны ўсё яшчэ былі там праз дзесяць гадоў падчас перапісу 1939 года. Да 1951 года Скіпінг жыла па адрасе Крэйвен-роўд, 42а, Падзінгтан, Лондан, які заставаўся яе лонданскім адрасам на працягу наступных 33 гадоў.

Мэры Скіпінг памерла 9 лютага 1984 года ў бальніцы Святога Чарльза ў Кенсінгтане, Лондан. Яе маёмасць была ацэнена ў 116 452 фунта стэрлінгаў. Яе сыход быў адзначаны некралогамі ў The Times і ў The Stage  (англ.) (бел..

Творчасць
---------

Першапачаткова Мэры навучалася музыцы ў Каралеўскім музычным каледжы, дзе яе старэйшы брат Кенет быў супрацоўнікам і настаўнікам. Калі яна ўпершыню прайшла праслухоўванне ў Г. Паўлавай у 1925 годзе, яна мела намер патанчыць на працягу сезона і вярнуцца ў Каралеўскі музычны каледж.

Мэры вучылася ў большасці вялікіх педагогаў той эпохі, уключаючы Лаўрэнція Новікава  (руск.) (бел. Леаніда Мясіна  (руск.) (бел. Серафіму Астаф’еву  (руск.) (бел. Станіслава Ідзікоўскага  (англ.) (бел. Любоў Ягораву  (руск.) (бел. Веру Трэфілаву  (руск.) (бел. і Маргарэт Краск  (англ.) (бел.. Скіпінг была вядучым прадстаўніком метаду Чэкеці  (руск.) (бел. пад апекай Краск.

Скіпінг гастралявала як танцоўшчыца з трупай Ганны Паўлавай два сезоны (1925 і 1930—1931). Гастралявала з трупай Нямчынавай  (руск.) (бел.-Доліна  (руск.) (бел. з 1927 года. Выступала таксама з *Балетным Клубам*, пазней вядомым як танцавальная трупа Rambert  (руск.) (бел. з 1930 года.  Летам 1930 года Мэры Скіпінг была адным з шасці танцораў, абраных трупай Нямчынавай-Доліна на сезон у Нідэрландах.

Хоць у яе некралогу ў «The Times» гаворыцца, што Скіпінг працавала ў Паўднёвай Афрыцы падчас Другой сусветнай вайны, яна вярнулася адтуль у верасні 1939 года, і правяла наступныя тры гады, падарожнічаючы па Вялікабрытаніі разам з Ганнай Івановай з *Рускіх сезонаў* і выступаючы нават у Перце, Шатландыя і Сент-Айвс, Корнуал  (руск.) (бел.. Потым яны гастралявалі па ўзброеных сілах і выступалі на караблях, у бамбасховішчах, у казармах і заезных дварах. Улетку 1942 года яны выступалі пад эгідай Заходняга камандавання падчас Другой сусветнай вайны для дапаможнай тэрытарыяльнай службы  (англ.) (бел. жаночых дапаможных ваенна-паветраных сіл  (англ.) (бел. зенітных частак і транспартнага персанала. Скіпінг працавала ў Англіі да лістапада 1942 года, калі яна выступіла на канцэрце ў Кембрыджы ў дапамогу Фонду грамадзянскіх медсясцёр для ахвяр авіяналётаў. Скіпінг вярнулася ў Англію ў студзені 1946 года, чытала лекцыю ў Чычэстэрскім балетным клубе ў Заходнім Сусексе  (англ.) (бел..

Пасля вайны Скіпінг перайшла ад выступленняў да харэаграфіі і рэжысуры. Разам з Ганнай Івановай яна была тэхнічным кансультантам фільма *«Маленькая балерына»* кампаніі *Mary Field Productions*. Фільм здымалі на студыі *Nettlefold Studios* з пачатку снежня 1946 года па канец студзеня 1947 года і выпусцілі The Rank Organization  (англ.) (бел. у верасні 1947 года. Гэтая 61-хвілінная драма для дзяцей была пра маладую дзяўчыну, якая хоча выйграць месца ў балеце Sadlers Wells  (руск.) (бел..

Мэры Скіпінг была балетмайстарам Каралеўскага балета (англ.: Sadlers Wells) на працягу трох гадоў з 1948 па 1951. У 1951 годзе была адказнай за «Спячую прыгажуню» для BBC, першую прамую трансляцыю поўнаметражнага класічнага балета па тэлебачанні. Гэта было не першая яе праца з тэлебачаннем. У 1933 годзе яна танцавала ў тэлевізійнай трансляцыі, выкарыстоўваючы працэс Бэрда. Затым здзейсніла двухгадовае турнэ па ЗША, Канадзе і Кубе.

Прызначэнне Мэры Скіпінг мастацкім кіраўніком Каралеўскага шведскага балета Каралеўскай шведскай оперы ў Стакгольме ў 1953 годзе стала паваротным момантам для Каралеўскага шведскага балета. Яна зрабіла Стакгольм сусветным цэнтрам вывучэння танцавальных стыляў ранейшых стагоддзяў. У гэтым ёй дапамаглі яе ўласная калекцыя ранніх твораў па танцам, архівы Каралеўскай бібліятэкі і выпадковае захаванне Дротнінгхольмскага прыдворнага тэатра  (руск.) (бел. цалкам з рабочым абсталяваннем, дэкарацыямі і касцюмамі, пачынаючы з заснавання балета.

Нікалас заяўляе, што нацыянальны здабытак Шведскага каралеўскага балета складаўся «ў гістарычных балетах, любоўна рэканструяваных у прыдворным тэатры васемнаццатага стагоддзя  (руск.) (бел. ў Дротнінгхольме». Першым з іх быў *«Cupid out of his humour»* у 1956 годзе, заснаваны на сцэнарыі 1649 года. Быў пастаўлены Скіпіннг для дзяржаўнага візіту каралевы Лізаветы ІІ у Швецыю ў 1956 годзе.

Праца Скіпінг у Шведскім Каралеўскім балеце зрабіла яе вядучым аўтарытэтам у галіне балета сямнаццатага, васемнаццатага і дзевятнаццатага стагоддзяў. Яна выкарыстоўвала свае веды танцаў канца шаснаццатага стагоддзя, каб паставіць доўгую і дзіўную сцэну для фільма *«Anne of the Thousand Days»* (1970), у якім Рычард Бёртан сыграў Генрыха VIII. Большая частка яе працы ў Швецыі была знята для шведскага тэлебачання. Вынікі яе даследавання ранняга балета ў Швецыі прывялі да яе манаграфіі «Балет пад трыма каронамі» (англ.: Ballet under the Three Crowns) (*Dance Perspectives* No 32. 1967), якая пазней была пашырана да дзвюх кніг, выдадзеных у Швецыі. Скіпінг была настолькі ўражаная «Тэарэтыка-практычным трактатам па танцам» (італ.: Trattato teorico-prattico di ballo) Джэнара Магры  (англ.) (бел. (Неапаль, 1779), што атрымала спонсарскую падтрымку Фонду Галуста Гюльбенкяна  (англ.) (бел. і Фонда Рэдкліфа, каб перакласці яго на англійскую мову. Яна памерла, не паспеўшы завяршыць працу, якая была скончаная яе памочнікам Ірмгардам Беры і апублікаваная ў 1988 году.

У 1960-х гадах праца Скіпінг над раннім танцам легла ў аснову першых двух праграм «Балета для ўсіх», адукацыйнай секцыі Каралеўскага балета Англіі. Гэтая праца дала Скіпінг магчымасць паэксперыментаваць з аднаўленнем арыгінальнай харэаграфіі да «Жызелі», для якой некаторыя часткі арыгінальнай партытуры былі страчаны. Гэта прывяло да пастаноўкі яе версіі «Жызелі» трупай Лонданскага фестывальнага балета ў 1971 годзе. Гэтая версія «Жызелі» атрымала высокую адзнаку як пастаноўка, якая адлюстроўвае рамантычны стыль і найболей блізкая да арыгінала 1841 года. Гэта прынесла ёй міжнароднае прызнанне не толькі публікі, але і сярод знаўцаў танца.

Узнагароды
----------

* (1958) — Кавалер Ордэна Брытанскай імперыі (MBE).
* (1961) — Ордэн Вазы  (англ.) (бел. былы рыцарскі ордэн Швецыі.
* (1971) — Медаль Карыны Ары  (шведск.) (бел. за спрыянне развіццю танца ў Швецыі.
* (1981) — Медаль шведскага караля  (руск.) (бел. 8-га памеру (дыяметр 31 мм) з ярка-блакітнай стужкай.

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. ↑  Mary Skeaping // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 26 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>
4. ↑  LIBRIS — 2004. Праверана 24 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>
5. 1 2 3 4 5 6  Brinson, Peter (1998). "Skeaping, Mary". *International encyclopedia of dance: a project of Dance Perspectives Foundation, Inc.*. **5**. New York: Oxford University Press. pp. 603–604.. Retrieved on 2020-11-27.
6. 1 2 3 4  National Archives (1939-09-29). *1939 Register: Reference: RG 101/238C: E.D. AKBK*. Kew: National Archives.
7. ↑  "Tadworth: Old Resident's Passing". *Surrey Mirror* (Friday 24 May 1946): 7. 1946-05-24.. Retrieved on 2020-11-17.
8. ↑  Index entry **(нявызн.)**. *FreeBMD*.  ONS. Праверана 19 November 2020.
9. ↑  Wills and Probates 1858-1996: Pages for Skeaping and the year of death 1978 **(нявызн.)**. *Find a Will Service*. Праверана 17 лістапада 2020.
10. ↑  London Metropolitan Archives. "Birth and Baptismal Register for Leytonstone Presbyterian Church: Ref No. LMA/4333/A/003: 3 December 1899: Sally Skeaping". *London, England, Non-conformist Registers, 1694-1931*.
11. ↑  Appendicitis: Symptoms and Causes **(нявызн.)**. *Mayo Clinic*. Праверана 21 лістапада 2020.
12. ↑  Peritonitis: Symptoms and Causes **(нявызн.)**. *Mayo Clinic*. Праверана 21 лістапада 2020.
13. ↑  "Entry No. 39 for Sally Skeaping on 9 January 1916". *1916 Deaths in the sub-district of Christ Church and St. Saviour in the Country of London*. London: General Registry Office. 1916.
14. ↑  "Obituary: Mr John Skeaping, Sculptor in variety of stones and woods". *The Times* (Thursday 6 March 1980): 18. 1980-03-06.. Retrieved on 2020-11-17.
15. 1 2 3 4 5  Sound Recording: Susan Reiner interview with Mary Skeaping, 1978 (approx. 4 hours and 39 minutes in 9 sides) **(нявызн.)**. *Digital Collections, The New York Public Library*. New York:  The New York Public Library, Astor, Lenox, and Tilden Foundations (1978). Праверана 22 лістапада 2020.
16. ↑  Blackwood, Jonathan (2011). "Skeaping as Student, Teacher and Traveller". *The Sculpture of John Skeaping*. London: Lund Humphries. pp. 7.
17. ↑  Ancestry.com (2012). "Name and Descriptions of British passengers embarked at the port of Southampton on board the Nieuw Amsterdam of the Holland America Line departing 9 May 1951 for New York". *UK and Ireland, Outward Passenger Lists, 1890-1960*. Provo, Utah: Ancestry.com.
18. ↑  *Notices under the Trustee Act 1925, s. 27*. 1984-02-21. pp. 2562.
19. 1 2 3 4 5  "Obituary: Miss Mary Skeaping, Ballet director and producer". *The Times* (Friday 10 February 1984): 16. 1984-02-10.. Retrieved on 2020-11-17.
20. ↑  Wills and Probates 1858-1996: Pages for Skeaping and the year of death 1984 **(нявызн.)**. *Find a Will Service*. Праверана 23 лістапада 2020.
21. 1 2 3  "Obituaries: Mary Skeaping". *The Stage* (Thursday 23 February 1984): 8. 1984-02-23.. Retrieved on 2020-11-23.
22. ↑  "Dancing: More Ballroom Terms Explained". *Liverpool Echo* (Wednesday 19 October 1938): 6. 1938-10-19.. Retrieved on 2020-11-28.
23. 1 2 3 4 5 6 7  Berry, Irmgard E. (1993). "Skeaping, Mary". in Bremser, Martha; Nicholas, Larraine; Shrimpton, Leanda. *International Dictionary of Ballet*. **2: L-Z**. Detroit: St. James Press. pp. 1298–1299.. Retrieved on 2020-11-27.
24. ↑  Browse, Lilian (1999). *Duchess of Cork Street: The autobiography of an art dealer*. London: Giles de la Mare. ISBN 9781900357142.. Retrieved on 2020-11-29.
25. ↑  National Archives (1939-09-29). "Incoming Passengers, RMS Windsor Castle, Capetown to Southampton.". *Board of Trade: Commercial and Statistical Department and successors: Inwards Passenger Lists.; Class: BT26; Piece: 1186*.
26. ↑  "Advertisement of a dance Recital". *Perthshire Advertiser* (Saturday 7 June 1941): 3. 1941-06-07.. Retrieved on 2020-11-26.
27. ↑  "Advertisement for Grand Concert of Music and Ballet". *Cornishman* (Thursday 19 March 1942): 1. 1942-03-19.. Retrieved on 2020-11-26.
28. ↑  "Men and Affairs: Artist Adventurers". *The Scotsman* (Thursday 9 July 1942): 4. 1942-07-09.. Retrieved on 2020-11-26.
29. ↑  "Nursing Service". *Bury Free Press* (Saturday 14 November 1942): 10. 1942-11-14.. Retrieved on 2020-11-26.
30. ↑  "The Chichester Ballet Club: Annual Meeting". *Chichester Observer* (Saturday 19 January 1946): 1. 1946-01-19.. Retrieved on 2020-11-27.
31. ↑  "Kine Call Board: Technical Credits for Current Productions". *Kinematograph Weekly* (Thursday 23 January 1947): 46. 1947-01-23.. Retrieved on 2020-11-27.
32. ↑  "British Production Schedules at a Glance". *Kinematograph Weekly* (Thursday 3 April 1947): 46. 1947-04-03.. Retrieved on 2020-11-29.
33. ↑  "Mayor to see children's film". *Peterborough Standard* (Friday 26 September 1947): 8. 1947-09-26.. Retrieved on 2020-11-29.
34. ↑  The Little Ballerina (1947) **(нявызн.)**.  IMDb (10 лістапада 1947). Праверана 29 лістапада 2020.
35. ↑  "To-day's Radio". *Western Daily Press* (Monday 30 October 1933): 9. 1933-10-30.. Retrieved on 2020-11-29.
36. ↑  Steeth, Judith A. (1982). *History of ballet and modern dance*. New York: Galahad Books. pp. 126.. Retrieved on 2020-11-27.
37. 1 2  Nicholas, Larraine (1993). "The Royal Swedish Ballet". in Bremser, Martha; Nicholas, Larraine; Shrimpton, Leanda. *International Dictionary of Ballet*. **2: L-Z**. Detroit: St. James Press. pp. 1221–1222.. Retrieved on 2020-11-27.
38. ↑  Magri, Gennaro; Skeaping, Mary; Ivanova, Anna; Berry, Irmgard E. (1988). Berry, Irmgard E.; Fox, Annalisa. eds. *Theoretical and practical treatise on dancing*. London: Dance Books.
39. ↑  Central Chancery of the Orders of Knighthood (1958-06-03). "To be Ordinary Members of the Civil Division of the said Most Escellent Order". *The London Gazette* (41404 Supplement): 3532.. Retrieved on 2020-11-23.
40. ↑  Sök ordens- och medaljförläningar: Namn Skeaping **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Sveriges Kungahus*. Архівавана з першакрыніцы 19 сакавіка 2022. Праверана 23 лістапада 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14865410z · ISNI: 0000 0000 5244 259X · LCCN: n80051278 · NKC: xx0163877 · LIBRIS: 245795 · VIAF: 16066394 |

 |