**Ганна-Марыя Ленгрэн**, народжаная *Malmstedt* (шведск.: Anna Maria Lenngren; 18 чэрвеня 1754, Упсала — 8 сакавіка 1817, Стакгольм) — шведская паэтка.

Бацька і брат Ганны-Марыі таксама былі паэтамі. Адным з яе найбольш вядомых вершаў з’яўляецца *Några ord till min kära dotter, ifall jag hade någon*  («Саветы маёй дарагой дачкі…»). Напісала некалькі сатырычных вершаў — *Hans nåds morgonsömn nåds morgonsömn* («Яго светласці ранішняя дрымота») і *Grevinnans besök* («Візіт графіні»).

Біяграфія
---------

Надмагільны помнік на магіле Леннгрен на могілках у СтакгольмеНадмагільны помнік на магіле Леннгрен на могілках у Стакгольме
Ганна-Марыя Ленгрэн нарадзілася 18 чэрвеня 1754 года ў старадаўнім шведскім горадзе Упсала. Яе бацька, паэт Magnus Brynolf Malmstedt (1724—1798) — быў прафесарам лацінскай мовы у Упсальскім універсітэце, маці — Märta Johanna Florin (ск. 1788). Бацька, член Мараўскай царквы займаўся дабрачыннай дзейнасцю; у 1772 годзе ён арганізаваў у сваёй хаце школу для бедных дзяцей. Брат Ганны-Марыі, Йохан Магнус (1749—1780) пісаў свецкія вершы.

У маладосці Ганна-Марыя Ленгрэн мела антырэлігійны настрой, цікавілася эпохай асветы. Яе гуманізм і імкненне да сацыяльнай справядлівасці сфармавалася пад уплывам бацькі. Ганна-Марыя была прыхільніцай простага і сціплага ладу жыцця.

Бацька рана выявіў імкненне дачкі да заняткаў літаратурай. Ён даў ёй добрую адукацыю — Ганна-Марыя вывучала дома лацінскую і антычную літаратуру. Яе любімым паэтам быў Гарацый. У 1770-х гадах Ганна-Марыя пачала літаратурную дзейнасць, пісала эпіграмы, займалася перакладамі, пісала пад псеўданімамі артыкулы ў прэсе. У 1772 годзе апублікавала першы верш «*På mademoiselle Anna Lovisa Pahls saliga hemfärds dag, den 14 Maji 1772, die Corona*» пад сваім імем.

 Срэбны медаль з выявай Ленгрэн, 1818 год. 
У 1776 годзе на замову герцага Карла, брата караля Швецыі, яна пераклала на шведскую мову французскую аперэту "Люсіль". За зроблены пераклад яна была ўзнагароджана залатымі гадзіннікам герцагіняй Гедвігай Лізаветай Шарлотай Гальштэйн-Готорпскай.

Творы Ленгрэн карысталіся ў Швецыі вялікім поспехам. У 1774 годзе яна стала сябрам літаратурнага грамадства ў Уппсале. У 1775 годзе стала членам Каралеўскага таварыства навук і літаратуры ў Гётэбаргу .

У 1780 годзе Ленгрэн выйшла замуж за чыноўніка Карла Пятра Ленгрэна (1750—1827), галоўнага рэдактара шведскай газеты *Stockholms-Posten*. З 1778 года Ганна-Марыя публікавала свае творы ў гэтым выданні, але пасля вяселля і да 1780 года стала публікавацца там пад псеўданімам. Шлюб прывёў да вялікіх пераменаў у жыцці пісьменніцы. Яна друкавалася пад псеўданімамі, адмовілася ад сваіх поглядаў на інтэлектуальную эмансіпацыю жанчын. Сцвярджала, што жанчыны павінны пазбягаць інтэлектуальнай працы, на карысць выканання матчыных абавязкаў.

У свой час Ленгрэн арганізавала літаратурны салон, які стаў цэнтрам культурнага жыцця горада. Салон наведвалі шведскія паэты Карл Густаў аф Леапольд, Нільс фон Розенштейна, Міхаіл Франс Франс і інш.

Ленгрэн памерла 8 сакавіка 1817 года ад рака малочнай залозы ва ўзросце 62 гадоў, пахавана ў Стакгольме на могілках Царквы Святой Клары.

Літаратурная дзейнасць
----------------------

Ганна-Марыя Ленгрэн дэбютавала як паэт у 1770-х гадах. У сваіх кароткіх творах яна выкарыстала сатыру, сарказм, і іронію, парадыравала пастарал, оперу і баладу.

Спадчына
--------

Ганна-Марыя Ленгрэн з’яўляецца адной з самых вядомых паэтак у гісторыі Швецыі. Пасля смерці паэткі, яе творы неаднаразова друкавалася на працягу ХIХ, ХХ і ХХI стагоддзяў.

Першым яе пасмяротным зборнікам быў зборнік пад назвай  *Skaldeförsök* («Спробы паэзіі»). Яе перапіска з яе сябрам Густафос аф Леапольдам была апублікавана ў 1795—1798 гадах.

Бібліяграфія
------------

Мастак Фрыц фон Дардэл. Ілюстрацыя да твора Ганны-Марыі Ленгрэн «Кантраст», 1884 г.
Ілюстрацыя Карла Ларсана да рамана Ленгрэн «Grevinnans»
Вершы
* *På mademoiselle Anna Lovisa Pahls saliga hemfärds dag, den 14 Maji 1772, die Corona*, Upsala, 1772
* *Tankar vid det nya kyrko årets början 1772*, Upsala veckotidningar, 1772, Upsala
* *Klagan vid mademoiselle Anna Maria Bobergs graf den 3 Julii 1774*, Upsala, 1774
* *Afton-qväde*, Upsala vecko-tidning, 1774
* *Vid caffe-pannan*
* *Vid archi-biskopens. .. Magni Beronii graf, den 13 Ju-lii, 1775*, Uppsala, 1775
* *Herrans fruktan, grunden till then bästa vishet,. .. förklarad vid. .. Magni O. Beronii. .. begrafning. . .* Uppsala, 1778
* *Impromptu*, Lunds vecko-blad, 1775
* *Thé-conseillen*, Stockholm, 1777
* *Öfver hans Kongl. höghets kronprinsens födelse den 1 november 1778*, 1778
* *Dröm*, 1798
* *Skaldeförsök*, 1819
* *Porträtterna* (The Portraits)
* *Grefvinnans besök* (Visit from the Countess)
* *Fröken Juliana* (Miss Juliana)
* *Hans nåds morgonsömn* (His Grace’s morning snooze)
* *Pojkarne* (The Boys)
* *Den glada festen* (The happy party)
* *Några ord till min kära dotter, ifall jag hade någon* (Advice to my dear daughter, if I had one) 1794
* *Andra tyger, andra seder!* (Other fabrics, Other customs!)

Проза
* Contributions in *Musikaliskt tidsfördrif*, 1789—1791, 1793, 1796—1797, 1801, 1816
* Contributions in *Sommarpromenaden*, 1792, 1794—1797, 1801
* Contributions in *Skaldestycken satta i musik*, 1795, 1796, 1798, 1800, 1803, 1816

Пераклады
* J F Marmontel: *Lucile* operetta, 1776
* *Zemire och Azor*, Comedie ballet, 1778
* *Publius Ovi-dius Naso, Dido til Eneas*, Heroide, 1778
* C-S Favart: *Arsene*, comedie, 1779
* O Wolff: *Snart döden skall det öga sluta*, 1819

Зноскі
------

1. 1 2 3  Anna Maria Lenngren — 1917.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>
2. 1 2 3  Helga Trefaldighets kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10392/C/2 (1705-1778), bildid: C0003851\_00126 Праверана 9 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>
3. 1 2  Klara kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/0010/F I a/6 (1811-1828), bildid: C0056143\_00057 Праверана 10 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10478639'></a>
4. ↑  Gravsten #66536 // Gravstensinventeringen — Sveriges släktforskarförbund. Праверана 1 чэрвеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685961'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28736343'></a>
5. ↑  *Magnus von Platen*. Anna Maria Lenngren (шведск.). *Svenskt biografiskt lexikon*. Праверана 17 November 2015.
6. ↑  Ann Öhrberg (2010). ""Fasa för all flärd, konstlan och förställning" Den ideala retorn inom 1700-talets nya offentlighet" (PDF). *Samlaren* [шведская]. **131** (5): 38–85. `{{cite journal}}`: Пададзена больш чым адно значэнне `|author=` і `|last=` specified (даведка)

Літаратура
----------

* Anna Maria Lenngren — *Svenskt biografiskt handlexikon*

Sv icon
* Anna Maria Lenngren — *Nordisk Familjebok* (2-е выданне)

Sv icon

Спасылкі
--------

* (шведск.)Samlade Skaldeförsök — Anna Maria Lenngren’s collected works
* Anna Maria Lenngren

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Шведскі біяграфічны · Настольны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90143266 · BNF: 14422692f · CiNii: DA09303792 · GND: 120154978 · ISNI: 0000 0000 8366 8794 · LCCN: n87151260 · NKC: xx0251285 · NTA: 067517757 · NUKAT: n2012214450 · LIBRIS: 215165 · SUDOC: 167633368 · VIAF: 27282962 |

 |