recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Іакаста. Мініяцюра з рукапіснай кнігі Бакача *Пра знакамітых жанчын*, XV—XVI стст.
**Іакаста** (**Эпікаста**; стар.-грэч.: Ἰοκάστη) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі царыца Фіваў, дачка Менекея і сястра Крэонта (альбо дачка Крэонта). Жонка Лая і маці Эдыпа, пасля гібелі Лая — жонка Эдыпа.

Не ведаючы пра лёс свайго сына Эдыпа, якога немаўляткам пакінула па загадзе Лая на гары Кіферон, выйшла замуж за Эдыпа, які па сканчэнні шматлікіх гадоў прыйшоў у Фівы з Карынфа і вызваліў жыхароў Фіваў ад Сфінкса, маці Антыгоны, Ісмены, Этэокла і Палініка (бацька — Эдып).

Калі стала вядома яе сваяцтва з Эдыпам, павесілася або кінулася на меч. У Стэсіхора згадваецца як жывая пасля адрачэння Эдыпа.


| ?Іакаста — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Echion[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Іакаста |  | Менекей[d] |  | Оклас[d] |  | Пенфей[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Agave[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Pauly-Wissowa |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 120908360 · SUDOC: 238339610 · VIAF: 20524263 |
**«Аб’яднанае антысавецкае падполле»** (**«ААП»**) — назва неіснаваўшых «антысавецкіх дыверсійна-шкодніцкіх, шпіёнскіх, тэрарыстычных і паўстанцкіх арганізацый», выкарыстаная ў 1937 – 1938 гг. у перыяд масавых палітычных рэпрэсій супрацоўнікамі НКУС БССР для фабрыкацыі шэрагу палітычных працэсаў на Беларусі. Галоўны матыў абвінавачвання – «барацьба супраць Камуністычнай партыі і савецкага ўрада». 

Паводле абвінаваўчых актаў, «ААП» складалася з 6 самастойных арганізацый: «правых», «бундаўска-сіянісцкай», «нацыянал-фашысцкай», «трацкісцка-тэрарыстычнай», «шпіёнска-паўстанцкай», «эсэраўскай». У кіраўнікі «ААП» былі залічаны М.М.Галадзед, М. Ф. Гікала, В. Ф. Шаранговіч, А. Р. Чарвякоў, З. Х. Жылуновіч (Ц. Гартны), А. А. Чарнушэвіч, П. Бадунова і іншыя. 

У 1937 – 1938 гг. арыштавана і засуджана больш за 2570 чалавек, абвінавачаных у прыналежнасці да «ААП». «Кіраўнікі» і «актыўныя члены» арганізацый «ААП» былі прыгавораны да расстрэлу, астатнія – да розных тэрмінаў папраўча-працоўных лагераў. Іх рэабілітацыя адбывалася на працягу 1955 – 1989 гг.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 25.
**Адры́на**, **пуня**, **сянніца** — гаспадарчая пабудова для захоўвання неабмалочанага збожжа, сена, саломы, а таксама прылад працы. Будаваліся розных памераў і формаў, у залежнасці ад рэгіёных традыцый, часта разгароджаваліся на некалькі памяшканняў для асобнага захоўваўння кожнага віду запасаў.

Перш чым пакласці на захоўванне неабмалочанае збожжа, рабілі своеасаблівыя сцены са снапоў па ўсім перыметры з унутранага боку. Першы рад снапоў ставілі камлём на зямлю (ці хвораст) і прывязвалі да жэрдак перакручанай лазовай веткай. Другі рад снапоў прывязвалі да жэрдак вышэй першага і г.д. да самага даху. Такім чынам утваралася сцяна са снапоў, якая закрывала астатнія. Затым снапы ўкладвалі радамі да тока каласамі. Снапы захоўваліся ў адрыне да абмалоту. Абмалот пачынаўся ў верасні і доўжыўся да лютага. Пасля абмалоту ў адрыне захоўвалася салома.

Літаратура
----------

* Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — С. 65. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.
* *Герасіменя В.* Адрына // Малая краязнаўчая энцыклапедыя / Ганцавіцкі раённы краязнаўча-інфармацыйны партал — Эл.рэсурс gants-region.info
* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.

Гл. таксама
-----------

* Адрына з Лявонавічаў
**Раймонд Мары Жульет Майніель** (фр.: Raymonde Marie Juliette Meyniel; 22 студзеня 1936, Сен-Іпаліт, рэгіён Аксітанія — 21 ліпеня 2023, Сан-Мігель-дэ-Альендэ, Мексіка) — французская актрыса кіно і тэлебачання. Вядомая ролямі ў фільмах кінематаграфістаў французскай новай хвалі на працягу 1950-х - 1960-х гадоў.

Біяграфія
---------

Дачка французскіх сялян, вырасла ў аддаленай вёсцы. Загарадны дом яе бацькоў быў штабам саюзнікаў падчас Другой сусветнай вайны.

Дэбютавала ў кіно ва ўзросце дваццаці двух гадоў. У канцы 1950-х гадоў стала адной з вялікіх надзей французскага кіно, дзякуючы галоўнай ролі Фларанс у адным з першых фільмаў французскай новай хвалі - "Кузены", які зняў і спрадзюсаваў Клод Шаброль.

Паміж 1958 і 1982 гадамі знялася ў 35 кінафільмах і на тэлебачанні.

У 1964—1968 гадах была замужам за італьянскім акцёрам Віторыа Гасманам, ад якога нарадзіла сына Алесандра, які таксама стаў акцёрам.

Памерла ў Мексіцы, дзе пражыла дваццаць гадоў.

Зноскі
------
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Скрыпка.
**Міхась (Міхаіл Аляксандравіч) Скрыпка** (26 лістапада 1907, в. Месціна, цяпер Бярэзінскі р-н — 8 кастрычніка 1991) — беларускі пісьменнік-сатырык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Рагачоўскі педагагічны тэхнікум (1930). Працаваў настаўнікам у Рагачоўскім раёне. Скончыў завочна літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута (1940). У час Вялікай Айчыннай вайны быў у партызанах, у 1944—1945 — у Чырвонай Арміі. Пасля вайны працаваў настаўнікам у школах Магілеўшчыны і Міншчыны, у т.л. у 1952—1954 г. — настаўнікам Талькаўскай СШ. У 1965—1971 працаваў намеснікам дырэктара бюро прапаганды мастацкай літаратуры СП БССР.

Творчасць
---------

Дэбютаваў у друку у 1927. Аўтар зборнікаў баек, вершаў, мініяцюр «Сатыра і гумар» (1958), «Сатырычны калаўрот» (1967), «Ад смеху не ўцячэш» (1975), зборнікаў аповесцей, апавяданняў і гумарэсак «Мая хата не з краю» (1959), «Пад корань» (1962), «Усяк бывае…» (1963), «Шануючы вас» (1982), кніжак антырэлігійных нарысаў «Сцеражыся цемрашалаў!» (1964), «Дзіва ў кошыку» (1983), «Злазьце — прыехалі!» (1985), «З сэрцам і перцам» (1987), кніжкі апавяданняў для дзяцей «Дзіва ў рэшаце» (1963) і вершаванага зборніку «Пад смешнай вясёлкай» (1971). Выйшла кніга выбраных твораў «І з перцам і з сэрцам» (1977).

Выступаў як драматург. Аўтар сцэнарыя кароткаметражнай тэлекамедыі «Акадэмік» (пастаўлена ў 1963). Аўтар звыш трыццаці аднаактовых п'ес, камедый для мастацкай самадзейнасці «Дадому» (1958), «Тэлеграма» (1959), «Землякі» (1962), «Чорт дапамог» (1963), «Навагодняя сустрэча» (1963), «Небяспечны госць» (1964), «На сваю галаву» (1966) і інш.

Перакладаў з рускай і ўкраінскай моў. Пераклаў асобныя вершы А. Твардоўскага, С. Маршака, С. Міхалкова, А. Барто, С. Алейніка, А. Вішні, П. Глазавога і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Скрыпка Міхась // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.
* Скрыпка Міхась // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995.
* Скрыпка Міхась (Міхаіл Аляксандравіч) // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 473—474. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Скрыпка Міхась (Міхаіл Аляксандравіч) на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»
**Паала Джэнавезэ** (іт. Paolo Genovese; нар. 20 жніўня 1966, Рым, Італія) — італьянскі кінарэжысёр і сцэнарыст. Лаўрэат шматлікіх кінапрэмій.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Рыме. Пасля заканчэння факультэта эканомікі і бізнесу Джэнавезэ пачаў сваю кар'еру ў McCann Erickson, зняў больш за сто рэкламных ролікаў і выйграў некалькі ўзнагарод. У 1998 годзе ён пачаў супрацоўніцтва з Лукай Мін'ера, у суаўтарстве з якім зняў некалькі кароткаметражных стужак і свой паўнаметражны рэжысёрскі дэбют «Неапалітанская абаяльнасць».

У 2010 годзе Джэнавезэ сышоў у вольнае плаванне, здзейсніў сольны дэбют — камедыю «Няспелыя», галоўныя ролі ў якой выканалі Рауль Бова, Барбара Бабулава і Амбра Анджаліні. У 2016 годзе фільм Джэнавезэ «Ідэальныя незнаёмцы» меў грандыёзны нацыянальны і міжнародны поспех, атрымаў дзве прэміі «Давід дзі Данатэла», тры прэміі «Сярэбраная стужка» і некалькі прызоў на замежных кінафестывалях. У сусветным пракаце было сабрана звыш 20 мільёнаў долараў ЗША.

Зноскі
------
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Сучасны герб Мазыра (злева) і гістарычны (справа) |

**Герб Мазыра́** — афіцыйны геральдычны сімвал Мазыра.
Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 18 мая 2001 г. пад № 61.

Афіцыйнае апісанне:

> 
> 
> У сінім полі барочнага шчыта ўзлятае чорны арол з залатымі дзюбай, языком і лапамі.
> 
> 
> 
> *Арыгінальны тэкст* (руск.)  
> 
> *В синем поле барочного щита взлетает чёрный орёл с золотыми клювом, языком и лапами.*
> 
> 
> 
> 

Герб Мазыра мае даўнюю гісторыю ўжывання (з некаторымі зменамі) і адносіцца да гісторыка-геральдычных помнікаў Беларусі.

Гісторыя
--------

Герб Мазыра з прывілея 1680 года на пацвярджэнне Магдэбургскага права.
Расійскі герб Мазыра
Герб быў нададзены гораду разам з Магдэбургскім правам вялікім князем літоўскім Стэфанам Баторыем 28 студзеня 1577: *«у блакітным полі чорны аднагаловы арол з сярэбраным шыльдам на грудзях; на шыльдзе — чырвоная літара S»* (манаграма Стэфана Баторыя).

Вытрымка з адпаведнага велікакняжацкага прывілея:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Надаем тому месту нашему печать месткую, то есть Орел з Сэм в нем вырысованым... которую урад месткий на судах и иных справах и потребах местких печатовать и того гербу ужывать мают вечные часы | "|

10 верасня 1609 сярэбраны шыльд з літарай «S» замянілі на пусты чырвоны. У XVII ст. пэўны час на шыльдзе быў герб «Трубы» Радзівілаў.

У час расійскага панавання імператрыца Кацярына II 22 студзеня 1796 даравала Мазыру новы герб, створаны на аснове папярэдняга.

У сучаснай Беларусі 22 лютага 1994 статус афіцыйнага геральдычнага сімвала Мазыра атрымаў варыянт гарадскога герба без шыльда.

Зноскі
------

1. 1 2  *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5. С. 72—73.
2. 1 2  Мазыр // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 258. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
3. ↑  Решение сессии Мозырского городского Совета депутатов от 22 февраля 1994 г. № 80.

Літаратура
----------

* *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Герб Мазыра
* Герб города Мозыря // «Геральдика Беларуси» (руск.)

| ⛭Гербы адзінак Гомельскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Буда-Кашалёва ·  Васілевічы ·  Ветка ·  Гомель ·  Добруш ·  Ельск ·  Жлобін ·  Жыткавічы ·  Калінкавічы ·  Мазыр ·  Нароўля ·  Петрыкаў ·  Рагачоў ·  Рэчыца ·  Светлагорск ·  Тураў ·  Хойнікі ·  Чачэрск
 |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Азарычы ·  Акцябрскі ·  Брагін ·  Камарын ·  Капаткевічы ·  Карма ·  Лельчыцы ·  Лоеў ·  Парычы ·  Сасновы Бор ·  Стрэшын ·  Уваравічы
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сікорскі.
**Епіскап Палікарп** (свецкае імя *Пётр Сікорскі*; 2 ліпеня 1875, Зэлэнькы, Украіна — 26 ліпеня 1953, Францыя) — украінскі праваслаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Скончыў Кіеўскую духоўную семінарыю. У 1919—1921 гадах быў віцэ-дырэктарам Дэпартамэнта агульных справаў ва ўрадзе Пятлюры. 3 1921 года жыў у Польшчы, з 1922 года — епіскап Луцкі. 2 жніўня 1941 года мітрапаліт Варшаўскі Дыянісій прызначыў яго архіепіскапам Луцкім і Ковельскім, а 24 снежня 1941 года — адміністратарам Аўтакефальнай Украінскай Праваслаўнай Царквы. 3 мая 1942 года — мітрапаліт Кіеўскі. 3 1944 года — за мяжой, жыў у Парыжы, кіраваў Украінскай Замежнай Праваслаўнай Царквой.

Зноскі
------

1. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 17 сакавіка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
2. ↑  Савецкая акупацыя Заходняй Беларусі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Sejm-Wielki.pl · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1112152466 · LCCN: n85287193 · VIAF: 11298792 |
**Дзяржаўны сакратар (Дзяржсакратар)** — назва вышэйшых дзяржаўных пасад у шэрагу краін Еўропы і Амерыкі. 

У **Расіі** дзяржаўным сакратаром зваўся начальнік Дзяржаўнай канцылярыі (справаводнага органа Дзяржаўнага савета), якая існавала з 1810 па 1917 год. У 1991—1992 гадах пост дзяржаўнага сакратара існаваў у РСФСР.

* Дзяржаўны сакратар у Расійскай імперыі
* Дзяржаўны сакратар РСФСР

У **ЗША** дзяржаўны сакратар — кіраўнік Дзяржаўнага дэпартамента (замежнапалітычнага ведамства) - Міністр замежных спраў. Існуюць таксама пасады дзяржаўных сакратароў у Міністэрстве абароны.

* Дзяржаўны сакратар ЗША
* Дзяржаўны сакратар арміі ЗША
* Дзяржаўны сакратар ваенна-паветраных сіл ЗША

У **Ватыкане** дзяржаўны сакратар Святога прастола (і Ватыкана) — вышэйшая адміністрацыйная службовая асоба.

* Дзяржаўны сакратар Ватыкана

|  |  |
| --- | --- |
|  | Спіс значэнняў слова або словазлучэння са спасылкамі на адпаведныя артыкулы.Калі вы трапілі сюды з іншага артыкула Вікіпедыі, можаце вярнуцца і ўдакладніць спасылку, каб яна вяла да пэўнага артыкула. |
| Смаленская бітва, 1941 |
| --- |
| Полацк • Віцебск • Смаленск • Бабруйск • Магілёў • Ельня • Гомель |

**Абарона Гомеля** — ваенная аперацыя, якая вялася войскамі 21-й арміі (генерал-лейтэнант М. Р. Яфрэмаў, генерал-маёр В. М. Гардоў) Цэнтральнага фронту і апалчэнцамі 12—19 жніўня у Вялікую Айчынную вайну; састаўная частка Смаленскай бітвы (1941).

Перадумовы
----------

У пачатку жніўня нямецкае камандаванне перакінула ў раён Гомеля часткі 2-й палявой арміі, з раёна Смаленска — 2-ю танкавую групу Гудэрыяна; усяго пад Гомелем было 25 нямецка-фашысцкіх дывізій. 8 — 10 жніўня праціўнік уклініўся ў абарону 21-й арміі, прарваў яе на ўчастку Крычаў — Прапойск — Рэчыца і выйшаў на подступы да Гомеля. Разам з ваенным камандаваннем мабілізацыю сіл на абарону горада ўзначалілі Гомельскія абком і гарком КП(б)Б. Сфарміраваны Гомельскі полк народнага апалчэння, вакол горада выкапана 28 км траншэй, створаны мінныя палі, на вуліцах пастаўлены барыкады.

Баявыя дзеянні
--------------

Бамбардыроўка Гомеля нямецкай авіяцыяй 19 жніўня 1941 года
12 жніўня 2-я нямецкая армія пачала штурм горада, нямецкая авіяцыя без перапынку бамбіла яго. Выключна цяжкія баі ішлі ў раёне вёсак Сямёнаўка і Пакалюбічы, дзе разам з савецкімі воінамі трымалі абарону апалчэнцы і байцы асобнага батальёна Гомельскага гарнізона (камандзір маёр М. С. Ісаеў). Савецкія войскі не толькі абараняліся, але і контратакавалі, 14 жніўня выбіўшы ворага з вёскі Сямёнаўка. Сустрэўшы ўпартае супраціўленне на гэтым напрамку, нямецкія войскі ўзмацнілі атакі на Гомель з паўночнага ўсходу і з боку Добруша. У раёне Веткі гітлераўцы фарсіравалі Сож і захапілі гарадскі пасёлак, аднак савецкія войскі затрымалі далейшы рух праціўніка і прычынілі яму значныя страты. Выкарыстаўшы перавагу ў сілах, 19 жніўня нямецкія войскі ўварваліся ў Гомель. На левым беразе Сажа, у Навабеліцы баі ішлі яшчэ трое сутак.

Памяць
------

У 1961 годзе ў гонар абаронцаў Гомеля ў вёсцы Пакалюбічы пастаўлены помнік.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 175. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 82
* Гомель: Энциклопедический справочник / И. П. Шамякин (гл. ред.) и др.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 191. — 527 с. — 15 000 экз. — ISBN 5-85700-054-8.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Гістарычны герб Чавусаў (злева) і сучасны афіцыйны паводле расійскага герба места (справа) |

**Герб Чавусаў** — геральдычны сімвал Чавусаў, нададзены гораду разам з Магдэбургскім правам каралём польскім і вялікім князем літоўскім Уладзіславам Вазам 12 жніўня 1634: *«у блакітным полі на белым кані святы Марцін з мячом у руцэ, на плячах чырвоны плашч»*. Гэты герб варта разглядаць у адным шэрагу гарадскіх знакаў, якія адлюстроўваюць ідэі абароны і перамогі хрысціянскіх каштоўнасцей.

У часы расійскага панавання імператрыца Кацярына II 16 жніўня 1781 даравала Чавусам новы герб.

> 
> 
> У верхняй частцы шчыта частка герба Магілёўскага: у залатым полі палова Расійскага герба. У ніжняй — у чырвоным полі шпага, пакладзеная крыжападобна з мячом, злучаныя лаўровым вянком, у памяць слаўнай перамогі, здабытай над шведамі, у наваколлях гэтага горада пад Лясным.
> 
> 
> 
> *Арыгінальны тэкст* (руск.)  
> 
> *В верхней части щита часть герба Могилевского: в золотом поле половина Российского герба. В нижней — в красном поле шпага, положенная крестообразно с мечом, соединенные лавровым венком, в память славной победы, одержанной над шведами, в окрестностях сего города под Лесным.*
> 
> 
> 
> 

Расійскі герб Чавусаў
Калі ў 2001 паўстала пытанне аб выбары афіцыйнага геральдычнага сімвала, Чавускі райвыканкам на чале са старшынёй А. Мацюліным аддаў перавагу гербу часоў Расійскай імперыі як *«больш адпаведнаму менталітэту грамадзян»*. 3 студзеня 2005 статус афіцыйнага геральдычнага сімвала Чавусаў атрымаў расійскі герб.

Афіцыйнае апісанне:

> 
> 
> Герб места Чавусы ўяўляе сабой выяву на чырвоным полі французскага шчыта шпагі і мяча, размешчаных крыжападобна і злучаных лаўровым вянком.
> 
> 
> 
> *Арыгінальны тэкст* (руск.)  
> 
> *Герб города Чаусы представляет собой изображение на красном поле французского щита шпаги и меча, расположенных крестообразно и соединенных лавровым венком.*
> 
> 
> 
>

Зноскі
------

1. ↑  *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.
2. 1 2  Чаусы **(нявызн.)**.  Геральдика.by. Гербы и флаги Беларуси.. Праверана 30 кастрычніка 2010.(недаступная спасылка)
3. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 3 студзеня 2005 г. № 1 Архівавана 7 жніўня 2018.

Літаратура
----------

* *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.

| ⛭Гербы адзінак Магілёўскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
* Асіповічы
* Бабруйск
* Быхаў
* Бялынічы
* Горкі
* Касцюковічы
* Кіраўск
* Клімавічы
* Клічаў
* Круглае
* Крычаў
* Магілёў
* Мсціслаў
* Слаўгарад
* Чавусы
* Чэрыкаў
* Шклоў

 |
| ПГТ | 
* Глуск
* Дрыбін
* Краснаполле
* Хоцімск

 |
| Раёны | 
* Асіповіцкі
* Бабруйскі
* Быхаўскі
* Бялыніцкі
* Глускі
* Горацкі
* Дрыбінскі
* Касцюковіцкі
* Кіраўскі
* Клімавіцкі
* Клічаўскі
* Краснапольскі
* Круглянскі
* Крычаўскі
* Круглянскі
* Магілёўскі
* Мсціслаўскі
* Слаўгарадскі
* Хоцімскі
* Чавускі
* Чэрыкаўскі
* Шклоўскі

 |
**Чжоу Шэнь** (кіт. спр. 周深, піньінь *Zhōu Shēn*; нарадзіўся 29 верасня 1992 года), таксама вядомы як Чарлі Чжоу — кітайскі спявак. Спявае на кітайскай, англійскай, украінскай і рускай мовах. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання

Творчасць
---------

Ён найбольш вядомы сваёй песняй "Big Fish", якая атрымала 8 узнагарод. У лістападзе 2017 года Чжоу выпусціў свой дэбютны альбом 深 的 深, створаны сумесна з прадзюсарам Гаа Сяасунам, аўтарам песень Інь Юэ і кампазітарам Цян Лэем. Ён выступаў у многіх тэлесерыялах і кітайскіх анімацыйных фільмах, такіх як «Вялікая рыба і бягонія», «Дауфа» і «Крыштальнае неба ўчора». У 2020 годзе Чжоу Шэнь заняў першае месца за выкананне песні «Da La Beng Ba" на шоў Singer 2020, імітуючы некалькі галасоў, у тым ліку галасы маленькай дзяўчынкі і мужчыны. Да красавіка 2020 года колькасць праглядаў гэтага кліпа на Bilibili перавысіла 10 мільёнаў, перавысіўшы колькасць праглядаў арыгінальнай песні; пасля таго, як песня (версія Чжоу) была выпушчана на Netease Cloud Music, яна дамінавала ў чарце на працягу некалькіх дзён, і гэты сінгл быў прайграны больш за 100 мільёнаў разоў і быў адзначаны лепшымі пошукавымі сістэмамі Кітая. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання

Біяграфія
---------

Чжоу нарадзіўся ў Шааяне, правінцыя Хунань, а затым пераехаў у Гуян (правінцыя Гуйчжоу) са сваімі бацькамі ў другім класе пачатковай школы. Пазней ён быў прыняты ў сярэднюю школу № 6 Гуяна. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання

Пасля заканчэння сярэдняй школы з'ехаў на Украіну вывучаць стаматалогію. Аднак праз год ён прыняў рашэнне перайсці ва Львоўскую нацыянальную музычную акадэмію, каб замест гэтага вывучаць бельканта. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання

Творчасць
---------

Першая серыя канцэртаў Чжоу, 深 空间, адбылася ў маі і чэрвені 2018 года, а таксама ў студзені, чэрвені і ліпені 2019 года. Яго другі канцэртны тур Planet C-929 пачаўся ў лістападзе 2019 года з прыпынкамі ў Пекіне, Нанкіне, Шэньчжэні, Чунцыне, Чэнду, Шанхаі і Гуанчжоу. У ліпені 2020 года Чжоу Шэнь правёў анлайн-канцэрт TME "Дабранач, да сустрэчы" на некалькіх платформах, сярод якіх QQ Music паглядзелі анлайн больш за 7,2 мільёна гледачоў. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання

Узнагароды
----------

Чжоу атрымлівае ўзнагароду кожны год з 2016 года. У лістападзе 2019 года ён выйграў музычную прэмію MTV Europe Music Award у намінацыі MTV Europe Music Award for Best Greater China Act  (англ.) (бел.. У жніўні 2020 года ён заняў 42-е месца ў спісе знакамітасцяў Кітая 2020 года па версіі Forbes. Тэставае паведамленне, якое патрэбна выдаліць пасля захавання
**Алонса Альварэс дэ Пінеда** (ісп.: Alonso Álvarez de Pineda; 1494—1519?) — іспанскі мараплаўца.

Быў пасланы ў 1519 годзе іспанскім губернатарам Ямайкі Франсіска дэ Гараем для даследавання і нанясення на карту паўночнага берага Мексіканскага заліва, у тым ліку вострава Дафін-Айленд. Пінеда прайшоў ад заходняга берага паўвострава Фларыда да горада Веракрус, нанёсшы на карту каля 1200 кіламетраў берагавой лініі. Верагодна, ён быў першым еўрапейцам, які наведаў Тэхас. У жніўні 1519 гда, дабраўшыся да Веракруса, Пінеда сутыкнуўся з Эрнанам Картэсам, які паспрабаваў узяць яго ў палон. Мабыць, ратуючыся ад Картэса, Пінеда рушыў углыб кантынента і быў забіты індзейцамі — ва ўсякім разе, пра яго вяртанне на Ямайку нічога не вядома.
**Вяленье** (славенск.: Velenje) — горад у цэнтральнай частцы Славеніі. Насельніцтва горада — 26 742 чалавек па дадзеных перапісу 2002 г. Насельніцтва ўсяго раёна складае 33 331 (2002).

Праз горад праходзіць аўтамабільная дарога Драваград — Жалец.

У наваколлях горада вялікія залежы бурага вугля, што спрыяла развіццю горада ў XX стагоддзі, як буйнага прамысловага цэнтра. У 1981 г. пасля смерці прэзідэнта Югаславіі І. Броз Ціта горад быў пераназваны ў Цітава Вяленье. Ранейшае імя было вернута гораду ў 1991 годзе пасля абвяшчэння незалежнасці Славеніі.

У Вяленье размешчанна штаб-кватэра канцэрна Gorenje, вытворцы бытавой тэхнікі.

Спасылкі
--------

* Гарадскі партал
* Афіцыйны сайт
**Пітэр Сетэра** (англ.: Peter Cetera; нар. 13 верасня 1944) — амерыканскі спявак і музыкант, аўтар-выканаўца. Праславіўся як адзін з вакалістаў і бас-гітарыст рок-гурта Chicago, потым пачаў сольную кар’еру.

Для Chicago ён, у прыватнасці, у 1976 годзе напісаў баладу «If You Leave Me Now», якая дасягнула 1 месца ў ЗША і задала наступны софт-фатальны стыль гурта. (Большасць песень гурт працягнуў выпускаць у тым жа рэчышчы.)

У 1981 годзе Сетэра запісаў свой першы сольны альбом (Peter Cetera), але з гуртом заставаўся да 1985 года.

Па сыходзе з Chicago ён хутка, у 1986 годзе, запісаў ужо на свой уласны рахунак два хіты нумар 1 у ЗША: «Glory of Love» (з сольнага альбома Solitude/Solitaire і з фільма «Маляня-каратыст 2») і «The Next Time I Fall» (дуэт з Эмі Грант).

Зноскі
------

1. ↑  Peter Cetera // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>
**Герб Горак** — геральдычны сімвал Горак, праект якога з’явіўся 27 жніўня 1867: *«у залатым полі тры чорныя горкі, з іх вырастае па адным зялёным коласе»*.

Гісторыя
--------

У 1862 годзе Б. Кёне распрацаваў праект герба Горак па новых правілах гарадскіх гербаў, якія былі прыняты ў 1857 годзе. Але гэты праект не быў зацверджаны. У 1867 годзе Б. Кёне распрацаваў яшчэ адзін праект герба, які быў зацверджаны 27 жніўня 1867 года. І ў Палажэнні аб гербе горада ад 27 жніўня 1867 г. гаварылася:

> 
> 
> …изобразить в сём гербе, как главную эмблему города Горки, три горы, средняя выше других, а чтобы указать на занятие земледелием жителей города — вырастающие из гор колосья, в вольной части щита поместить герб Могилёвской губернии. Щит украсить башней с тремя зубцами.
> 
> 
> 

На працягу часу герб горада панёс некаторыя змяненні: знікла башня з зубцамі і герб Магілёўскай губерні. Выглядаў так: у залатым полі тры чорныя горкі, а з іх вырастае па аднаму зялёнаму коласу.

У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 29 мая 2001. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад № 63.

Афіцыйнае апісанне:

> 
> 
> У залатым полі французскага шчыта тры чорныя горкі, з якіх вырастае па зялёным коласе.
> 
> 
> 
> *Арыгінальны тэкст* (руск.)  
> 
> *В золотом поле французского щита три чёрные горки, из которых вырастает по зелёному колосу.*
> 
> 
> 
> 

Марка
21 жніўня 2012 года Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь выпусціла ў абарот паштовую марку «Герб Горак» з серыі «Гербы гарадоў Беларусі».

Зноскі
------

1. ↑  *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.
2. ↑  Решение Горецкого райисполкома от 29 мая 2001 г. № 6/5.
3. ↑  Гербы гарадоў Беларусі. Герб Горак

Літаратура
----------

* *Цітоў А.* Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.
* Васільева Л. Герб горада і раёна / Л. Васільева // Ленінскі шлях (Горкі). — 2001. — 18 ліп.

| ⛭Гербы адзінак Магілёўскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
* Асіповічы
* Бабруйск
* Быхаў
* Бялынічы
* Горкі
* Касцюковічы
* Кіраўск
* Клімавічы
* Клічаў
* Круглае
* Крычаў
* Магілёў
* Мсціслаў
* Слаўгарад
* Чавусы
* Чэрыкаў
* Шклоў

 |
| ПГТ | 
* Глуск
* Дрыбін
* Краснаполле
* Хоцімск

 |
| Раёны | 
* Асіповіцкі
* Бабруйскі
* Быхаўскі
* Бялыніцкі
* Глускі
* Горацкі
* Дрыбінскі
* Касцюковіцкі
* Кіраўскі
* Клімавіцкі
* Клічаўскі
* Краснапольскі
* Круглянскі
* Крычаўскі
* Круглянскі
* Магілёўскі
* Мсціслаўскі
* Слаўгарадскі
* Хоцімскі
* Чавускі
* Чэрыкаўскі
* Шклоўскі

 |
**Автобизнес** (раней *Автобизнес-weekly*, бел.: Аўтабізнэc-weekly, літаральна *«Аўтабізнэс-тыднёвік»*) — былое беларускае аўтамабільнае выданне. Газета выдавалася з лютага 1993 года да снежня 2018 года. Да лістапада 2023 года працягвала дзейнасць у фармаце інтэрнэт-партала.

Газета
------

Першы нумар выйшаў 11 лютага 1993 года.

Асноўная тэматыка газеты — размяшчэнне рэкламы, як прыватнага характару (купля продаж аўто/запчастак/гаражоў і да т.п.), так і камерцыйнай рэкламы (выкананне розных работ і да т.п.). Таксама размяшчала на сваіх старонках тэсты і агляды аўта і мотатэхнікі (як новых, так і карыстаных), артыкулы прысвечаныя мота- і аўтаспорту, узаемадачыненням з ДАІ, мытняй і іншымі дзяржаўнымі органамі і ўстановамі адносна аўтамабільнай тэматыкі, рабіліся агляды працы розных аб’ектаў, якія часта выкарыстоўваюцца аўтааматарамі (напрыклад, АЗС), рэдакцыя адказвала на пытанні па лістах чытачоў.

* Заснавальнік:ЗАТ «Аварыйны сэрвіс для аўтааматараў»
* Выдавец: ЗАТ «Аварыйны сэрвіс для аўтааматараў»
* Тыраж газеты — 30 000 асобнікаў.
* Фармат аднаго нумара — 128 аркушаў.

Выдавалася ў Мінску штотыдзень па чацвяргах. Распаўсюджвалася праз шапікі «Белсаюздрук», па падпісцы, а таксама ў іншых месцах (супермаркеты, і г.д.). Мова — пераважна руская.

У інтэрнэце
-----------

У 2006 годзе на базе газеты «Аўтабізнес» з’явіўся інтэрнэт-партал abw.by. Калі існаваў паралельна з газетай, была магчымасць сцягваць свежыя нумары з сайта.

У лістападзе 2023 года на партале быў апублікаваны адкрыты ліст уласнікаў выдання, у якім паведамлялася аб спыненні працы. Апошнія матэрыялы былі апублікаваныя 19 лістапада. З 20 лістапада інфармацыя на сайце abw.by больш не абнаўляецца.

Зноскі
------

1. ↑  Автобизнесу – 30 лет! Летопись в лицах (руск.).  abw.by (11 лютага 2023). Праверана 11 лютага 2023.
2. ↑  Новый поворот, и мотор ревет! Как ABW.BY двигает Автобизнес (руск.).  abw.by (2 верасня 2019). Праверана 11 лютага 2023.
3. ↑  "ABW.BY: вместо эпилога" [руская]. abw.by. 2023-11-19. Праверана 2024-01-04.
4. ↑  "Автомобильный портал Abw.by остановил свою работу" [руская]. onliner.by. 2023-11-20. Праверана 2024-01-04.

Спасылкі
--------

* www.abw.by
**Метрапалітэн Пальма-дэ-Мальёркі** (ісп.: Metro de Palma de Mallorca) — сістэма ліній метрапалітэна ў сталіцы Балеарскіх выспаў Пальма-дэ-Малёрка (Іспанія).

Была пятай лініяй метро пабудаванай ў Іспаніі, пасля ліній у Мадрыдзе, Барселоне, Валенсіі і Більбаа.

Гісторыя
--------

У лістападзе 2004 года была прапанавана лінія метро для горада Пальма-дэ-Маёрка. Будаўніцтва 8,3 км лініі метро пачалося ў студзені 2005 года. Метрапалітэн быў адчынены 25 красавіка 2007 года.  Іспанскія ўлады прыпынілі працу на лініі ў 24 верасня 2007 года з-за затаплення на станцыі Son Fuster Vell. Паўторнае адкрыцце метрапалітэна адбылося 28 ліпеня 2008 года.

Другая лінія была прапанаваная ў траўні 2007 года, якая павінна будзе праходзіць з Camí dels Reis на першай лініі на захад паўкругам да Pl. Espanya, а затым на ўсход да Rafal Nou (11,8 км, 15 станцый).

Апісанне лініі
--------------

Адзіная лінія даўжынёй 7,2 км выканана ў выглядзе вузкай каляіны шырынёй 1000 мм. Вагонны парк складаецца з 6 цягнікоў вытворчасці фірмы CAF, шырынёй 2,55 метраў і даўжынёй 33 метры.

Амаль усе станцыі, за выключэннем станцыі «Сон Сардынкі», знаходзяцца пад зямлёй. Па паверхні праходзіць ўчастак даўжынёй 2,6 км. Сярэдняя глыбіня залягання складае 8 метраў. Станцыі маюць даўжыню 80 метраў і абсталяваны бакавымі платформамі шырынёй 5 метраў. Вышыня платформаў складае 1,1 метра.

Інтэрвал руху паміж цягнікамі складае 13 хвілін, што дазваляе ажыццяўляць 76 паездак у кожны бок штодня. Першы цягнік адыходзіць у 6:15 ад станцыі Pl. d'Espanya (плошча Іспаніі), апошні ў 22:50 ад станцыі Universitat de les Illes Balears (UIB — Універсітэт Балеарскіх выспаў).

Спіс станцый
------------

Станцыя Universitat de les Illes Balears
Колькасць станцый на дадзеный момант складае дзевяць:

* Plaça d'Espanya (плошча Іспаніі)
* Jacint Verdaguer
* Son Fortesa — Son Costa
* Son Fuster Vell
* Son Castelló
* Gran Vía Asima
* Camí dels Reis
* Son Sardina
* UIB — Universitat de les Illes Balears (Універсітэт Балеарскіх выспаў)

У сеціве
--------

* Метрапалітэн Пальма-де-Мальоркі на urbanrail.net (англ.)
* Гісторыя і апісанне на Railway-Technology.com (англ.)
**Вера Валянцінаўна Алентава** (руск.: Ве́ра Валенти́новна А́лентова; пры нараджэнні — Бы́кава; нар. 21 лютага 1942, Котлас, Архангельская вобласць, РСФСР, СССР) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, тэатральны педагог; народная артыстка Расійскай Федэрацыі (1992), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1981) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1986).

У 1961 годзе адправілася ў Маскву, дзе паступіла і ў 1965 годзе скончыла акцёрскі факультэт школы-студыі імя У. І. Неміровіча-Данчанкі пры МХАТ СССР імя М. Горкага (кіраўнік курса — Васіль Пятровіч Маркаў).

У 1965 годзе была прынята ў трупу Маскоўскага драматычнага тэатра імя А. С. Пушкіна, на сцэне якога яе першай роляй стала Райна Пяткова ў спектаклі «Шакаладны салдацік» рэжысёра Барыса Равенскіх. Служыць у тэатры па цяперашні час.

Дэбютавала ў кіно ў ролі настаўніцы Лідзіі Фёдараўны ў драматычным мастацкім фільме пра савецкіх лётчыкаў-знішчальнікаў «Дні лётныя» (1965) у пастаноўцы Мікалая Літуса і Леаніда Рызіна, знятага на «Кінастудыі імя Аляксандра Даўжэнкі» (Украінская ССР).

Усесаюзную вядомасць атрымала пасля выхаду на савецкія экраны меладраматычнага мастацкага фільма рэжысёра Уладзіміра Мяньшова «Масква слязам не верыць» (1979, кінастудыя «Масфільм»), у якім выканала галоўную ролю Кацярыны Аляксандраўны Ціхаміравай. Стужка стала лідарам савецкага кінапракату 1980 года — яе паглядзела каля 90 мільёнаў гледачоў, а ў 1981 годзе была ўдастоена амерыканскай кінапрэміі «Оскар» у намінацыі «Лепшы фільм на замежнай мове».

З 2009 года Вера Алентава кіравала сумесна з мужам Уладзімірам Мяньшовым акцёрска-рэжысёрскай майстэрняй ва УДІКу.
**«Сялянская доля»** — газета аргнізацыі «Беларускае працоўнае сялянства». Выдавалася ў чэрвені 1921 — красавіку 1922 гг. у г. Каўнас (Літва) на беларускай мове, выходзіла нерэгулярна. Рэдакцыя стаяла на пазіцыях непадзельнасці і незалежнасці Беларусі, прапаведвала ідэю сацыяльнага і нацыянальнага самаўсведамлення сялянства, гуртавання яго сіл на вызваленчую барацьбу супраць польскай акупацыі. Асобныя публікацыі скіраваны на барацьбу за нзалежнасць Беларусі. Аддавала ўвагу выбарам у Віленскі сойм, пытанню далучэння Віленшчыны да Польшчы. Змясціла рэзалюцыі 1-й Усебеларускай канферэнцыі (верасень 1921 г. Прага), дэкларацыю ўрада БНР у сувязі з 4-й гадавінай абвяшчэння суверэнітэту Беларусі, матэрыялы пра кааперацыйны рух і школьнае пытанне. Друкавала творы П. В. Мядзёлкі, А. Смаленца, І. Дварчаніна (пад псеўд. І. Гудок), В. Мурашкі (В. Маслоўскай), В. Ластоўскага (пад псеўд. Юрый В.), Т. Грыба (пад псеўд. А. Небарака), М. Бяздольнага. Выйшла 7 нумароў.

Зноскі
------
**Рыбы, знак задыяка** — з 21 лютага па 20 сакавіка. Астролагі лічаць, што людзі, якія нарадзіліся пад знакам Рыб, валодаюць супярэчлівым, эмацыйна няўстойлівым характарам. Дзве рыбы, якія быццам злучаныя паміж сабой, але пры гэтым імкнуцца ў розныя бакі, якраз і сімвалізуюць супярэчлівасць натуры такога чалавека.

Астролагі лічаць, што больш за ўсё шанцуе Рыбам у зносінах з Ракамі і Скарпіёнамі, а найгоршая сумяшчальнасць са Стральцамі і Блізнятамі.

Глядзіце таксама
----------------

* Знакі задыяка

| Знакі задыяка |
| --- |
| 
Авен · Цялец · Блізняты · Рак · Леў · Дзева · Шалі · Скарпіён · *Змеяносец* · Стралец · Казярог · Вадаліў · Рыбы
 |
Луі Пастэр
**Пастэрызацыя** — працэс аднаразовага награвання ў асноўным вадкіх прадуктаў або рэчываў да 60 °C на працягу 60 мінут або пры тэмпературы 70-80 °C на працягу 30 мінут. Тэхналогія адкрыта ў сярэдзіне XIX стагоддзя французскім мікрабіёлагам Луі Пастэрам. Ужываецца для абеззаражання харчовых прадуктаў, а таксама для падаўжэння тэрміну іх захоўвання.

Пры пастэрызацыі ў прадукце гінуць вегетатыўныя формы мікраарганізмаў, аднак споры застаюцца ў жыццяздольным стане і пры ўзнікненні спрыяльных умоў пачынаюць інтэнсіўна развівацца. Таму пастэрызаваныя прадукты (малако, піва і інш.) захоўваюць пры паніжаных тэмпературах абмежаваны час. Лічыцца, што харчовая каштоўнасць пастэрызаваных прадуктаў практычна не змяняецца, бо захоўваюцца смакавыя якасці і каштоўныя кампаненты (вітаміны, ферменты).

У залежнасці ад віду і ўласцівасцяў харчовай сыравіны ўжываюць розныя рэжымы пастэрызацыі. Адрозніваюць **працяглую** (пры тэмпературы 63-65 °C на працягу 30-40 мін), **кароткую** (пры тэмпературы 85-90 °C на працягу 0,5-1 мін) і **імгненную** (пры тэмпературы 98 °C на працягу некалькіх секунд) пастэрызацыі.

Пастэрызацыя не можна ўжываць пры кансерваванні прадуктаў, бо герметычна закрытая тара з’яўляецца спрыяльным асяроддзем для прарастання спор анаэробнай мікрафлоры (гл. батулізм). У мэтах доўгачасовага кансервавання прадуктаў (асабліва магчыма забруджаных зямлёй, напрыклад, грыбоў, ягад), а таксама ў медыцынскіх і фармацэўтычных мэтах ўжываюць дробную пастэрызацыю — тындалізацыю.

Гл. таксама
-----------

* Стэрылізацыя

Спасылкі
--------

* Пастэрызацыя // Научно-технический энциклопедический словарь (руск.)
* Тэхналогія пастэрызацыі // Сайт WebPticeProm.ru Архівавана 22 сакавіка 2019. (руск.)
* Пастэрызацыя малака // ФЕРМЕР.RU® (руск.)

| ⛭Малако |
| --- |
| Жывёльнае | 
* Авечае
* Аслінае
* Вярблюджае
* Казінае
* Каровіна
* Конскае
* Ласінае
* Сабачае
* Свіное
* Чалавечае

 |  |
| Расліннае | 
* Арахісавае
* Какосавае
* Мігдалавае
* Рысавае
* Соевае

 |
| Віды | 
* Абястлушчанае
* Згушчанае
* Канцэнтраванае
* Кіслае
* Паранае
* Пастаялка
* Пастэрызаванае
* Соладавае
* Сухое
* Сырадой
* Ультрапастэрызаванае
* Шакаладнае

 |
| Прадукты | 
* Віды малочных прадуктаў
* Кісламалочныя прадукты
* Марожанае
* Сыр
* Тварожныя прадукты

 |
| Ёмістасці | 
* Бітон
* Бутэлька
* Збан
* Кардонны пакунак
* Пакунак-укладка
* Тэтрапак

 |
| Іншае | 
* Алергія
* Даенне
* Лактацыя
	+ Грудное выкормліванне
* Малачарня
* Прафесіі
	+ Даярка
	+ Малочнік
	+ Сыравар
* Сусветны дзень малака

 |
| 
* Катэгорыя

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4236993-9 · LCCN: sh2014002794 · Microsoft: 109097599 |
**Палубес**, сапр. **Сцяпан Іваноў** (2-я пал. 17 ст. Мсціслаў) — беларускі цаніннік 2-й паловы 17 ст.

Майстар паліхромных рэльефаў. З 1654(?) г. працаваў у Маскве ў князя Трубяцкога. З 1666 г. — майстар Аружэйнай палаты Маскоўскага Крамля. Мяркуюць, што ўдзельнічаў у аздабленні Церамнага палаца  (руск.) (бел. царквы Спаса за залатой рашоткай  (руск.) (бел.царквы Спаса за залатой рашоткай і Аптэкарскага прыказа  (руск.) (бел. ў Крамлі. Найбольш значны твор — маёлікавыя рэльефы апосталаў для царквы Успення ў Ганчарах  (руск.) (бел. (Масква, 1961).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Палубес // БелСЭ. — 1975. — Т.8. — С.64.
* Палубес // Энцыкл. літ. і мастацтва. — 1987. — Т.4. — С. 157.
**Panolis flammea** — від матылькоў з сямейства совак (*Noctuidae*). Шкоднік хвоі звычайнай, які паражае ігліцу. Распаўсюджаная амаль на ўсім арэале хвоі звычайнай ў Еўропе і Азіі.

Апісанне
--------

Размах крылаў 30-35 мм. Асноўная афарбоўка грудзей і крылаў вар'іруецца ад бурай да шэра-карычневай. Від з'яўляецца вельмі зменлівым па афарбоўцы: ад аранжавай да чырвонай, шэрай і бялявай. Пярэднія крылы нясуць на сабе светлыя круглявыя, часам выгнутыя дробныя плямы і больш цёмны малюнак, які складаецца з цёмных папярочных і зігзагападобных тонкіх палосак.

Пупышкападобная пляма авальнай формы афарбавана ў белы колер. Заднія крылы шэра-чорнай афарбоўкі з дробнай цёмнай дыскальнай плямай у выглядзе рыскі. Падкраёвае поле вохрыстага колеру, к цэнтру ад краёвай лініі чырвона-карычневай афарбоўкі, часта з аранжавым адценнем. Мыхры крылаў плямістыя. На пярэднім краі грудзей праходзіць светлая палоска і некалькі светлых плям. Брушка шэра-жоўтага колеру, у самца з рабрыстым пашырэннем на канцы, у самкі — варонкападобна-тупа-завостранае.

Вусікі шчацінкападобныя, складаюцца з членікаў, пілападобных на знешнім баку. Вусікі самак простыя.

Арэал
-----

Еўропа, Блізкі Усход, Еўрапейская частка Расіі (у лясной і лесастэпавай зоне еўрапейскай часткі Расіі), Урал, Заходняя і Усходняя Сібір, Далёкі Усход, ад Балтыкі да Ціхага акіяну, праз Урал, Алтай, Саяны, а таксама засяляе горы Сярэдняй Азіі, паўночную Манголію, Кітай, Карэю і Японію. На поўначы арэал абмежаваны кліматычнымі ўмовамі, таму від не заходзіць вышэй 63° паўночнай шыраты, на поўдні мяжа арэала праходзіць па поўдні Еўропы да паўночна-заходняй Украіны.

Месцапражыванне
---------------

Насяляе хваёвыя і змешаныя лясы.

Біялогія
--------

Лёт матылькоў у залежнасці ад пагодных умоў і геаграфічнага ўчастка арэала пачынаецца ў канцы сакавіка, у больш халодных рэгіёнах ён можа працягвацца да пачатку чэрвеня. Пік лёту прыпадае на канец красавіка — пачатак мая. Матылі лётаюць у прыцемках пасля заходу сонца, пераважна над вяршынямі дрэў на працягу 30-45 хвілін.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776049985 · NKC: ph903870 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Скварчэўскі.

**Дзмітрый Вячаслававіч Скварчэўскі** (нар. 1988, Барысаў) — беларускі гісторык. Спецыяліст па беларускаму паганству і міфалогіі (ад старажытнасці да ранняга Вялікага Княства Літоўскага) і гісторыі станаўлення навуковай астраноміі ў Вялікім Княстве Літоўскім. Кандыдат гістарычных навук (2017).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1988 годзе ў Барысаве.

Скончыў у 2011 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2012 годзе — магістратуру, у 2015 годзе — аспірантуру БДУ. У 2017 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Фарміраванне і развіццё астранамічных ведаў у Вялікім Княстве Літоўскім у XIV—XVII стст.».

Працуе дацэнтам кафедры гісторыі Беларусі Старажытнага часу і Сярэдніх вякоў гістфака БДУ.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Напрамкі даследаванняў: беларуская дахрысціянская традыцыя; язычніцкі пантэон, вераванні, міфы і ахвярапрынашэнні; этнаастраномія; уяўленні жыхароў Вялікага Княства Літоўскага пра Сусвет; апісанне астранамічных з’яў у летапісах Вялікага Княства Літоўскага; сакральная геаграфія; традыцыйная культура насельніцтва беларускіх зямель.

Бібліяграфія
------------

* Навука звяздарская: астраномія ў Вялікім Княстве Літоўскім у XIV—XVII ст. Мінск, 2022.
* Па слядах багоў : нарысы беларускай міфалогіі. Мінск, 2019.

Удзел у калектыўных працах
* Трошкі бліжэй да Сонца, трошкі далей ад Месяца: беларуская народная філасофія. Мінск, 2021; 2022.
* Беларусь: путь в космос = Belarus: the way to space. Минск, 2018.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5  Марозаў 2022.

Літаратура
----------

* СКВАРЧЭЎСКІ Дзмітрый Вячаслававіч // Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага : біябібліяграфічны даведнік / С. П. Марозаў. — Гродна-Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — ISBN 978-985-7257-57-7, 978-609-96340-1-2.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | academia.edu |
| Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-ar11843514 |
**Доктар Ганібал «Канібал» Лектар** — выдуманы персанаж; фігураваў у чатырох раманах Томаса Харыса ды ў іх экранізацыях: «Чырвоны дракон» (апублікаваны ў 1981 г. экранізаваны ў 1986 як «Паляўнічы на людзей» ды ў 2002 пад аднайменнай назовай), «Маўчанне ягнят» (апублікаваны ў 1988, экранізаваны ў 1991), «Ганібал» (апублікаваны ў 1999, экранізаваны ў 2001) ды «Ганібал: Узыходжанне» (апублікаваны ў 2006, экранізаваны ў 2007).

У 2003 годзе Амерыканскі інстытут кінамастацтва назваў доктара Ганібала Лектара ў выкананні Энтані Хопкінса кіназлыднем нумар адзін усіх часоў.

У тэлесерыяле «Ганібал» вытворчасці канала NBC Ганібала Лектара сыграў дацкі акцёр Мадс Мікельсен. В 2014 году за эту роль Мікельсен атрымаў прэмію «Сатурн»

Зноскі
------

1. ↑  America's 100 Greatest Heroes & Villains (англ.). *Filmsite*.  AMC Networks  (англ.) (бел.. Праверана 24 мая 2016.

Спасылкі
--------

* Старонка на IMDb  (англ.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Главацкі.
**Юзаф Гіляры Глава́цкі** (польск.: Józef Hilary Głowacki; 14 студзеня 1789, Мінск — 21 снежня 1858) — беларускі тэатральны мастак, жывапісец, літограф.

Біяграфія
---------

Юзаф Гіляры нарадзіўся ў сям’і тэатральнага дэкаратара і партрэтыста Антонія Главацкага, які ў 1789—1793 гадах працаваў у менскай трупе А. Ш. Жукоўскага. Першыя ўрокі майстэрства атрымаў ад бацькі. З 1806 г. малады мастак працаваў у Мінскім тэатры, для якога зрабіў свае першыя дэкарацыі. З 1808 г. Юзаф Гіляры жыў у Вільні, там вучыўся жывапісу ў вядомага майстра таго часу Яна Рустэма. Адначасова працаваў у Віленскім тэатры, для якога стварыў аздабленне. У 1821—1825 гг. мастак выкладаў перспектыву і кіраваў літаграфскімі майстэрнямі ў Віленскім універсітэце, зрабіў размалёўку сцен у яго ніжэйшай зале.

З 1826 г. Юзаф Гіляры жыў у Варшаве. Па заказе генерала Людвіга Міхала Паца выканаў серыю роспісаў на сценах яго палаца. У далейшым працаваў мастаком у Варшаўскім тэатры. Праектаваў і выконваў тэатральныя дэкарацыі, займаўся літаграфіяй, маляваў партрэты. Вядомы яго літаграфіі «Касцёл Св. Ганны ў Вільні», «Партрэт Л. Стуока-Гуцявючуса», «Аўтапартрэт» і інш. Сярод жывапісных работ — «Евангеліст Марка», «Партрэт жонкі», «Размова пасла Смірноўскага з гетманам Хмяльніцкім пад Замосцем у 1647 г.» і інш. Карціны мастака захоўваюцца ў Нацыянальным музеі ў Варшаве.

Ганаровы сябра масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 3-й ст. у 1821 годзе.

Памёр Юзаф Гіляры 21 снежня 1858 г.

* «Размова пасла Смірноўскага з гетманам Хмяльніцкім пад Замосцем у 1647 годзе» (1840)«Размова пасла Смірноўскага з гетманам Хмяльніцкім пад Замосцем у 1647 годзе» (1840)
* Літаграфія кампазітара Юзафа ДамсэЛітаграфія кампазітара Юзафа Дамсэ
* Партрэт рэжысёра Людвіка ДмушэўскагаПартрэт рэжысёра Людвіка Дмушэўскага
* Партрэт кавалеркі крыжа ваеннай годнасці Ёаны ЖубрПартрэт кавалеркі крыжа ваеннай годнасці Ёаны Жубр

Зноскі
------

1. 1 2  Józef Hilary Głowacki // European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12021673'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43003820'></a>
2. 1 2  Józef Głowacki // e-teatr.pl — 2004.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q9249766'></a>
3. ↑
4. ↑  *Швед, В. В.* Главацкі (Главацкіс) Юзэф Гіляры, Іосіф (Юзас) Антонавіч // Масоны і ложы на землях Беларусі (канец XVIII — першая чвэрць XIX ст.) : біябібліягр. слоўн.. — Гродна: ГрДУ, 2007. — 275 с. — ISBN 978-985-417-866-0.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Юзаф Главацкі
* Юзаф Главацкі на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1077885776 · ISNI: 0000 0004 0900 522X · NUKAT: n2021001203 · VIAF: 302026214 · БАП: 130898 |
**Юзаф Будзіла** — ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік-мемуарыст XVII ст.

Біяграфія
---------

Быў мазырскім харунжым, каралеўскім палкоўнікам і інш. 3 1607 года знаходзіўся ў лагеры Лжэдзмітрыя II. У вайну Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў удзельнічаў у баях за Маскву 1611—1612, адзін з галоўных военачальнікаў польска-літоўскага гарнізона ў горадзе. Пасля здачы Масквы рускаму ваяводу Дз. Пажарскаму сасланы ў Ніжні Ноўгарад, у 1612—1619 гадах зняволены ў турму.

Творчасць
---------

Яго дзённік «Гісторыя Дзмітрыя фальшывага» — важная дакументальная крыніца для вывучэння т.зв. смутнага часу. Як літаратурны помнік вылучаецца вобразнасцю мовы, дынамізмам у апісанні гістрычных падзей, яркімі аўтарскімі ацэнкамі, багаццем інфармацыйнага матэрыялу.

Творы
-----

* Дневник событий, относящихся к Смутному времени (1603—1613 гг.), известный под именем истории ложного Дмитрия // Русская историческая библиотека. Санкт-Петербург, 1872. Т.1. Памятники, относящиеся к Смутному времени.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Тарасюк.
**Юрый Аляксандравіч Тарасю́к** (верасень 1913, в. Лявонавічы, Слонімскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Дзятлаўскі раён — ?) — беларускі навуковец.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў верасні 1913 года ў вёсцы Лявонавічы Слонімскага павета ў сялянскай сям’і. У 1927 годзе ўступіў у КСМЗБ. Падчас арышту навукова-тэхнічны супрацоўнік БелАН.

Арыштаваны 29.8.1933 у Менску па адрасе: вул. Вакзальная, д. 21/2. Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ 9.1.1934 як «член контррэвалюцыйнай арганізацыі БНЦ» да 10 гадоў працоўна-папраўчых работ і 5 гадоў пазбаўлення волі.

Этапаваны, хутчэй за ўсё, ва Ухта-Пячорскі канцлагер, затым пераведзены (10.5.1938) у Варкута-Пячорскі канцлагер НКУС Комі АССР. Вызвалены ў 1944. Другі раз арыштаваны і 29.7.1950 асуджаны асобай нарадай НКУС на ссылку ў Карагандзінскую вобласць. Вызвалены 10.8.1954. Далейшы лёс невядомы.

Рэабілітаваны 1.9.1956 трыбуналам БВА па першай (No 10182-с, спынена 16.8.1956, захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі) і другой справах.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  ТАРАСЮК Юрый Аляксандравіч // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 3. Кніга 2 / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Мн. 2005.

Літаратура
----------

* ТАРАСЮК Юрый Аляксандравіч // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 3. Кніга 2 / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Мн. 2005.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх