**Дзмітрый Іванавіч Паўлуцкі** (? — 14 [25] сакавіка 1747, вусце ракі Арловая каля Анадырскага астрога  (руск.) (бел.) — расійскі афіцэр, драгунскі маёр, кіраўнік ваенных экспедыцый на Чукотку.

Біяграфія
---------

Карта Далёкага Усходу, складзеная па выніках экспедыцыі Шастакова-Паўлуцкага
Нарадзіўся, верагодна, у Табольску, у дваранскай сям’і з беларуска-літоўскімі каранямі. Яго прадзед Ян Паўлуцкі паступіў на рускую службу пасля Смутнага часу пачатку XVII стагоддзя, накіраваны быў на службу ў Табольск, дзе ў 1622—1624 гадах вырабіў першы перапіс насельніцтва.

У 1727 годзе ў чыне капітан драгунскага палка з атрадам у 400 казакаў адпраўлены на Чукотку «для адшукання новых зямліц і прызыву ў падданства нямірных іншаземцаў» у складзе экспедыцыі Апанаса Шастакова  (руск.) (бел. аднак з-за ўзніклых рознагалоссяў аддзяліўся ад яе. Пасля гібелі Шастакова ў сакавіку 1730 года ў бітве пры Ягачы  (руск.) (бел. Паўлуцкі быў прызначаны кіраўніком экспедыцыі і выраблены ў маёры.

У верасні 1730 года Паўлуцкі прыбыў у Анадырскі астрог  (руск.) (бел. зімаваў тут і ў 1731 годзе здзейсніў паход супраць чукчаў, з мэтай абароны каракаў, якія прынялі расійскае падданства. Разбіўшы чукчаў у некалькіх буйных бітвах, прайшоў ад Чукоцкага  (руск.) (бел. да Шалагскага мыса  (руск.) (бел. і вярнуўся ў Анадырскі астрог. У 1732 годзе здзейсніў паход супраць паўстанцаў каракаў, разграміўшы іх на рацэ Парэнь  (руск.) (бел..

У 1733—1739 гадах узначальваў казацтва на Камчатцы, прымаў меры да распаўсюджання земляробства і жывёлагадоўлі сярод карэннага насельніцтва, у прыватнасці падарыў камчадалам першую пару рагатай жывёлы.

У 1739—1742 гадах служыў ваяводам у Якуцку, у 1742 годзе Сенацкім указам зноў накіраваны на Анадыр. Здзейсніў паходы на Чукоцкі паўвостраў у 1744 годзе і да Чавунскай губы  (руск.) (бел. ў 1746 годзе. Складаў карты.

Падчас баявых дзеянняў у 1731—1732 гадах у трох сутычках разбіў чукчаў, забіўшы каля 1 000 чалавек і здабыўшы больш за 40 000 аленяў, якія з’яўляюцца асновай жыццядзейнасці чукчаў.

Забіты ў баі з чукчамі на рацэ Арловай  (руск.) (бел. 14 [25] сакавіка 1747 года. Пахаваны ў Якуцку.

Сям’я
-----

Яго жонка Ганна Піліпаўна жыла ў Якуцку. Вядомы рускі даследчык Камчаткі С. П. Крашаніннікаў быў жанаты з яго пляменніцай.

Зноскі
------

1. ↑  *Филь С. Г.* Казаки «Литовского списка»(недаступная спасылка) // Казачество Сибири от Ермака до наших дней. Материалы Всероссийской научно-практической конференции (30 октября — 1 ноября 2009 года). — Ч. 3.

Літаратура
----------

* Павлуцкий, Дмитрий // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Павлуцкий, Дмитрий Иванович // Русский биографический словарь : в 25-ти томах. — СПб.—М. 1896—1918. (руск.)
* Зуев А. С. Поход Д. И. Павлуцкого на Чукотку в 1731 г. // Актуальные проблемы социально-политической истории Сибири (XVII—XX вв.): Бахрушинские чтения 1998 г.; Межвуз. сб. науч. тр. / Под ред. В. И. Шишкина; Новосиб. гос. ун-т. — Новосибирск, 2001. — С. 3-38.
* Нефёдкин А. К. Очерки военно-политической истории Чукотки (начало I тыс. н. э. — XIX в.). — СПб.: Петербургское Востоковедение, 2016. — 368, [2] с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-85803-491-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |