**Герда Цірэн** (швед. *Gerda Tirén*, 1858—1928) — шведская мастачка. Стварала пейзажы Францыі і Швецыі, дзіцячыя партрэты і жанравыя сцэны.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 11 студзеня 1858 года ў Стакгольме. Яе бацька, Карл Генрык Рыдберг (1820—1902), быў пісьменнікам і журналістам. Яе маці, Эма (1820—1899), была ўнучкай партрэтыста і скульптара Ёнаса Форслунда.

З 1880 па 1883 гады вучылася ў Каралеўскай акадэміі вольных мастацтваў. Дзякуючы стыпендыі змагла вучыцца ў Парыжы, у камуне Гре-сюр-Луэн. У студзені 1884 года яна заручылася з мастаком Юханам Тырэнам і ў тым жа годзе ў Парыжы выйшла за яго замуж. У канцы 1884 года маладыя вярнуліся на радзіму і пасяліліся ў горадзе Увікен. У іх было чацвёра дзяцей: Нільс (1889—1935) і Сціна (1886—1951), якія таксама сталі мастакамі, Карын (1887—1951) і Элізабэт (1890—1937).

Мастачка праводзіла шматлікія выставы, у тым ліку ў Парыжскім салоне (1885 год) і ў Лільевальхса (1917 год).

Пазней сям’я пераехала ў шведскі горад Пенінгбю ў парафіі Лена, дзе пасяліліся ў сядзібе Тырста, і пражылі там амаль усё жыццё. Памерла ў 1928 годзе ў Пенінгбю і пахавана побач з мужам, пазней там былі пахаваныя і іх дзеці.

Творчасць
---------

Мастачка пісала партрэты, пейзажы і нацюрморты, сцэнкі з жыцця французаў і шведаў, а таксама выявы дзяцей.

Сярод вядомых кніжных ілюстрацый Герды Цірэн — малюнкі да кніг «Жыццё ў краіне» Фрыца Рэйтэра, «Прыгоды Рабінзона Круза» Даніэля Дэфо ў 1899 годзе, «Прынц і жабрак» Марка Твэна і да шматлікіх казак.

З 1923 года мастачка актыўна супрацоўнічала з часопісам «Jultomten», які выдавала ў Стакгольме шведская настаўніцкая газета. У гэтым выданні былі надрукаваныя ілюстрацыі да вершу Сакарыяса Тапеліуса «Верабей», шматлікія жанравыя сцэны з дзецьмі.

Карціны Гердцы Цірэн знаходзяцца ў сабранні Нацыянальнага музея ў Стакгольме, у шэрагу правінцыйных музеяў Швецыі і шматлікіх прыватных калекцыях.

Галерэя
-------

* Герда Рыдберг ЦірэнГерда Рыдберг Цірэн
* Вокладка часопіса «Jultomten»Вокладка часопіса «Jultomten»
* Жанчына з хлопчыкам на каленяхЖанчына з хлопчыкам на каленях
* На ганкуНа ганку
* ЖанчынаЖанчына
* Вясельная вечарынкаВясельная вечарынка
* Дачка Карын з сабакай ЦіпаДачка Карын з сабакай Ціпа

Зноскі
------

1. 1 2  Gerda Tiren // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. 1 2  Jakob och Johannes kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0008/C I a/23 (1856-1861), bildid: 00025623\_00060, sida 33 Праверана 7 кастрычніка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>
3. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
4. ↑  Länna kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/1535/F I/4 (1918-1939), bildid: 00032427\_00057, sida 51 Праверана 7 кастрычніка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10478639'></a>
5. ↑  Personakt Gerda Rydberg, gift Tirén.
6. ↑  Gerda Tirén, född Rydberg.
7. ↑  *Svenskt konstnärslexikon* part V, pg. 455, Allhems Förlag, Malmö.
8. ↑  Gerda Tirén i Konstnärslexikonett Amanda.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1217627863 · ISNI: 0000 0001 2280 0138 · LIBRIS: 203659 · SUDOC: 19176034X · VIAF: 54121437 · ULAN: 500168966 |

 |