**Масавыя пахаванні ў Батайніцы** — брацкія магілы 744 забітых албанцаў, якія сталі ахвярамі этнічных чыстак, якія праводзіліся югаслаўскімі сіламі падчас Косаўскай вайны.

Масавыя пахаванні албанцаў у Батайніцы сталі першымі знойдзенымі ў Сербіі пасля заканчэння вайны разам з аналагічнымі ў возера Перучац, на мяжы Сербіі і Босніі і Герцагавіны, і на паліцэйскім палігоне ў мястэчку Пятрова Сяло.

Масавыя пахаванні размяшчаліся на паліцэйскім палігоне Спецыяльнай антытэрарыстычнай групы (SAJ) у прыгарадзе Бялграда Батайніца. Акрамя забойстваў косаўскіх албанцаў Спецыяльная антытэрарыстычная група таксама была ўцягнутая ва «ўтылізацыю трупаў» ахвяр.

Перадгісторыя
-------------

Цэнтр гуманітарнага права (HLC), няўрадавая арганізацыя, якая размяшчаецца ў Сербіі і Косава, апублікавала ў сваім даследаванні, што агульная колькасць забітых падчас вайны ў Косава (перыяд даследавання са студзеня 1998 года па 31 снежня 2000 года) ацэньваецца ў 13 517 чалавек, калі з гэтай колькасці ўсіх забітых ці зніклых без вестак мірных жыхароў было: 8661 косаўскіх албанцаў, 1797 сербаў, 447 цыган, баснійцаў і прадстаўнікоў іншых этнічных меншасцяў.

Выяўленне масавых пахаванняў
----------------------------

Цэнтр гуманітарнага права у дасье «Аперацыя па ўтойванні цел» паведаміла, што ў Батайніцы ў 2001 годзе знойдзены целы 744 асоб.

Целы ахвяр былі дастаўлены ў месцы пахавання аўтатранспартам з Косава і Мятохія, большая частка астанкаў папярэдне была спалена ў двух месцах: на алюмініевым камбінаце Мачкаціца ў горадзе Сурдуліца і горна-медзеплавільным камбінаце ў горадзе Бор.

Эксгумацыя
----------

Пасля заканчэння вайны Спецыяльнае антытэрарыстычнае падраздзяленне абмежавала доступ да месцаў пахавання, матывуючы гэта неабходнасцю правядзення вучэбных стрэльбаў, чым перашкаджала рабоце судова-медыцынскай камісіі, якая спрабавала расследаваць масавыя забойствы. Праца праводзілася з чэрвеня 2001 па канец лістапада 2002 гадоў. Праца праводзілася з чэрвеня 2001 па канец лістапада 2002 года. Целы да свайго даставанне праляжалі ў магілах каля 2 гадоў і мелі на касцях сляды куль, сярод іх былі астанкі 86 косаўскіх албанцаў, раней змешчаных у халадзільную камеру грузавіка, затопленага ў Дунаі.

Расследаванне
-------------

У чэрвені 2001 года Міністэрства ўнутраных спраў Сербіі выпусціла 10-хвілінны фільм, які паказвае даставанне астанкаў ахвяр з пахаванняў, які стаў першым афіцыйным пацвярджэннем распраў над косаўскімі албанцамі. Таксама сербскія ўлады сцвярджалі, што Слабадан Мілошавіч аддаваў загады пазбавіцца ад доказаў, якія ў будучыні маглі служыць доказамі яго датычнасці да ваенных злачынстваў.

На судзе ў Міжнародным трыбунале па былой Югаславіі намеснік міністра ўнутраных спраў Сербіі Уласцімір Джорджавіч прызнаўся, што ведаў пра перапраўку целаў з аднаго грузавіка, знойдзенага ў р. Дунай, але не ведаў пра фактычныя забойствы.

У культуры
----------

* У 2001 годзе выйшаў дакументальны фільм рэжысёра Агнена Главоніча *«Depth Two»*, які прысвечаны масаваму пахаванню ў Батайніцы.
* У дакументаьным фільме *«The Unidentified»*, які быў зняты Balkan Investigative Reporting Network (BIRN), расказваецца пра забойства албанскіх мірных жыхароў сербамі ў Косаве ў 1999 годзе, парэшткі якіх былі спалены, некаторыя з іх знойдзены ў Батайніцы.

Зноскі
------

1. 1 2  Deine komplette Schraubenschlüssel Anleitung **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 24 верасня 2015. Праверана 7 кастрычніка 2016.
2. 1 2  *Stojanovic, Milica*. BIRN to Hold Art Exhibition About Kosovo War Mass Graves **(нявызн.)** (16 лістапада 2020). Праверана December 7, 2020.
3. ↑  Тайна сербского городка Рашка **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2016. Праверана 7 кастрычніка 2016.
4. ↑  Protected witness on Batajnica mass graves - CrimesEnglish - on B92.net **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 23 верасня 2015. Праверана 7 кастрычніка 2016.
5. ↑  Kosovo Albanian mass grave found under car park in Serbia **(нявызн.)**, *The Guardian* (10 мая 2010). Праверана 7 октября 2016.
6. ↑  The Kosovo Memory Book, 1998-2000 **(нявызн.)**. *Fond za humanitarno pravo*. Праверана 11 кастрычніка 2021.
7. ↑  *Domanovic, Milka*. List of Kosovo War Victims Published **(нявызн.)**. *Balkan Insight* (10 снежня 2014). Праверана October 11, 2021.
8. ↑  Secret mass graves in Serbia **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *ratusrbiji.rs*.  Youth Initiative For Human Rights, Belgrade, Serbia (5 мая 2020). — «Petrovo Selo is situated in Eastern Serbia near Kladovo. In 1999, this was the location of the Training Centre for Police Special Units (PJP).»  Архівавана з першакрыніцы 25 лістапада 2020. Праверана December 8, 2020.
9. ↑  Vreme 618 - Druga sezona iskopavanja "hladnjaca": Batajnicka arheologija **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 9 кастрычніка 2016. Праверана 7 кастрычніка 2016.
10. ↑  The Town Of Glogovac **(нявызн.)**. *hrw.org*. — «The largest town in the Drenica region, Glogovac (Gllogofc in Albanian) lies approximately twenty-five kilometers south-west of Pristina. Prior to the outbreak of Kosovo fighting in March 1998, it had a population of approximately 12,000, almost exclusively ethnic Albanians.»  Праверана December 8, 2020.
11. ↑  Workshop on Secret Mass Graves in Serbia **(нявызн.)**. *Youth Initiative For Human Rights, Belgrade, Serbia* (23 снежня 2019). Праверана December 8, 2020.
12. ↑  Fresh scars on the body of archaeology, excavating mass-graves at Batajnica, Serbia | Slobodan Mitrovic - Academia.edu **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 25 верасня 2018. Праверана 7 кастрычніка 2016.
13. 1 2  В сербской могиле нашли 269 тел **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 16 кастрычніка 2018. Праверана 7 кастрычніка 2016.
14. ↑  Bodies of 250 Albanian war victims found in mass grave **(нявызн.)**. *France 24* (10 мая 2010). Праверана February 4, 2021.
15. ↑  "Depth Two" A Barrier To Contamination Of Memory of Victims **(нявызн.)**. *Humanitarian Law Center/Fond za humanitarno pravo* (18 мая 2016). Праверана December 4, 2020.
16. ↑  *de Castro, Collette*. Ognjen Glavonić's Depth Two (Dubina dva, 2016) (англ.)  **(нявызн.)**?. *East European Film Bulletin* (1 лютага 2016). Праверана 5 чэрвеня 2022.
17. ↑  BIRN's Kosovo War Film Screened in Belgrade **(нявызн.)**. *balkaninsight.com*.  BIRN, the Balkan Investigative Reporting Network (16 мая 2016). Праверана December 7, 2020.