Аэрафотаздымак выбуху бомбаў у Барселоне.

| Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі |
| --- |
| 
* **Путч**: Мелілья
* Тэтуан
* Севілья
* Барселона (1)
* Мантанья
* Хіхон
* Аўеда (1)
* Гранада
* Казармы Лаёла
* Мяцеж на флоце**1936 год**: Гвадарама
* Алькасар
* Эстрэмадура
* Паветраны мост
* Мерыда
* Сігуэнса
* Бадахос
* Балеарскія астравы
* Кордава
* Гіпускаа
* Сьера-Гуадалупе
* Монтэ-Пелада
* Талавера
* Ірун
* Іспанская Гвінея
* Мыс Спартэль
* Сесенья і Эсківіяс
* Мадрыд
* Вільярэаль
* Асейтуна
* Лапера
* Карунская дарога (1)
* Карунская дарога (2)**1937 год**: Карунская дарога (3)
* Малага
* Харама
* Аўеда (2)
* Гвадалахара
* Пасабланка
* Паўночная Іспанія
* Біская
* Більбаа
* Барселона (2)
* Сеговія
* Уэска
* Альбарасін
* Герніка
* Брунетэ
* Сантандэр
* Сарагоса
* Кінта
* Бельчытэ
* Астурыя
* Сабіньяніга
* Эль-Мазука
* Фуэнтэс-дэ-Эбра
* Мыс Шэршэль
* Тэруэль**1938 год:** Вальядалід
* Альфамбра
* Арагон
* Каспэ
* Барселона (3)
* Лерыда
* Гандэса
* Сегрэ
* Левант
* Балагер
* Лос-Бласкес
* «Мяшок Б’ельсы»
* «Мяшок Мерыда»
* Мыс Палас
* Лінія XYZ
* Эбра**1939 год:** Каталонія
* Вальсекілья
* Менорка
* Картахена
* Пераварот
* Апошняе наступленне

 |

**Бамбардзіроўка Барселоны (1938)** — серыя авіяўдараў ваенна-паветраных сіл Італіі і Германіі па каталонскай сталіцы Барселоне. Налёты праведзены з 16 па 18 сакавіка 1938 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. У выніку паветраных рэйдаў каля 1300 чалавек загінулі і не менш за 2000 атрымалі раненні. Гэта падзея лічыцца першай у гісторыі дывановай бамбардзіроўкай з паветра.

Перадгісторыя
-------------

У сакавіку 1938 года нацыяналісты, разграміўшы рэспубліканцаў пад пад Тэруэлем, пачалі наступленне ў Арагоне. 15 сакавіка французскі ўрад на чале з Леонам Блюмам вырашыў адкрыць мяжу з Іспаніяй, праз якую савецкі прыпасы пачалі паступаць у Барселону. Італьянскі дучэ Беніта Мусаліні, не праінфармаваўшы загадзя саюзныя нацыяналістычныя сілы, вырашыў правесці масіраваныя паветраныя бамбардзіроўкі горада, мяркуючы, што гэта *«аслабіць баявы дух чырвоных»*. Мусаліні, як і італьянскі генерал Джуліа Дуэ, лічыў, што авіяцыя можа выйграць вайну з дапамогай тэрору.

Бамбардзіроўка
--------------

З 16 па 18 сакавіка 1938 года Барселону бамбілі самалёты Італьянскай легіянерскай авіацыяі, якія ляцелі з Мальёрка з іспанскімі апазнавальнымі знакамі. Першы налёт быў здзейснены ў 22:00 16 сакавіка нямецкімі знішчальнікамі Heinkel He 51. Пасля гэтага было праведзена семнаццаць паветраных налётаў італьянскіх бамбардзіроўшчыкоў Savoia-Marchetti SM.79 і Savoia-Marchetti SM.81 з трохгадзінным інтэрвалам да 15:00 18 сакавіка. У ноч на 18 сакавіка моцна пацярпелі працоўныя раёны.

У горадзе было мала зенітнай артылерыі і не было прыкрыцця з паветра (да раніцы 17 сакавіка Іспанская рэспубліканская авіяцыя не адпраўляла знішчальнікі ў Барселону), што рабіла яго практычна безабаронным. Бамбардзіроўшчыкі бясшумна слізгалі над горадам на вялікай вышыні і перазапускалі свае рухавікі толькі пасля скіду бомбаў, а гэта азначала, што трывога не магла быць паднята, бо авіацыя не выяўлялася да першых выбухаў. Італьянцы выкарыстоўвалі бомбы запаволенага дзеяння, прызначаныя для праходжання праз дахі і наступнага выбуху ўнутры будынка, а таксама бомбы новага тыпу, якія выбухалі з вялікай бакавой сілай. Паўтаральная хваля нападаў зрабіла паветраную трывогу для горада неактуальнай, паколькі больш не было ясна, абвяшчаюць сірэны пачатак ці канец атакі.

Усяго італьянская авіацыя скінула 44 тоны бомбаў. Замест таго, каб нацэльвацца на ваенныя аб’екты, італьянцы мелі намер разбурыць прамысловыя раёны горада і дэмаралізаваць рэспубліканскі бок. Іх заяўленымі мэтамі былі ваенныя склады, зброевыя заводы, эшалоны з салдатамі і порт, але грамадзянскія будынкі, кінатэатры, консульствы і тэатры таксама пацярпелі або былі разбураны падчас налётаў.

Рэакцыя
-------

Атака была асуджана заходнімі дэмакратыямі. Дзяржсакратар ЗША Кордэл Хал сказаў: *«Ніякая тэорыя вайны не можа апраўдаць такія паводзіны ... я адчуваю, што кажу ад імя ўсяго амерыканскага народа!»*. Лідар нацыяналістаў Франсіска Франка першапачаткова не быў праінфармаваны аб нападах і быў незадаволены; 19 сакавіка ён папрасіў прыпыніць атакі, баючыся *«ўскладненняў за мяжой»*. Мусаліні быў вельмі задаволены бамбардзіроўкамі. Міністр замежных спраў Італіі і зяць дучэ Галеаца Чыана сказаў: *«Яго парадавала тое, што італьянцы здолелі выклікаць жах сваёй агрэсіяй, а не дабрадушнасцю са сваімі мандалінамі. Гэта павысіць нашу апору ў Германіі, дзе любяць татальную і бязлітасную вайну»*.

У літаратуры
------------

* Карлас Руіс Сафон пачынае свой раман «Лабірынт духаў» з аповяду аб бамбардзіроўцы Барселоны ў сакавіку 1938 года.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Hugh, Thomas (2003). *The Spanish Civil War* (4th ed.). London: Penguin. ISBN 9780141011615.
2. 1 2 3 4 5  Beevor, Antony (2006). *The Battle for Spain: The Spanish Civil War, 1936-1939*. New York: Penguin Books. cc. 332–333. ISBN 9780143037651.
3. 1 2 3  Preston, Paul (2006). *The Spanish Civil War: Reaction, Revolution and Revenge*. London: Harper Perennial. ISBN 9780007232079.
4. 1 2  Jackson, Gabriel (2012). *The Spanish Republic and the Civil War, 1931-1939*. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 9780691007571.
5. ↑  Graham, Helen (2005). *The Spanish Civil War: A Very Short Introduction*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0192803778.
6. ↑  Langdon-Davies, John (1975). *Air Raid; the Technique of Silent Approach, High Explosive, Panic*. New York: Haskell House Publishers. ISBN 0838318398.
7. ↑  Massacre in Barcelona **(нявызн.)**, *theARXXIDUC* (16 сакавіка 2008). Праверана 7 лістапада 2017.
8. ↑  Barcelona air raid, 17 and 18 march
9. ↑  "Foreign News: Barcelona Horrors". *Time*. (28 March 1938).
10. ↑  Thomas, Hugh (2006). *The Spanish Civil War*. Penguin Books: London. p. 785.
11. ↑  Payne, Stanley G. & Palacios, Jesús (2014). *Franco: A Personal and Political Biography*. University of Wisconsin Press. p. 194.

Спасылкі
--------

* "Foreign News: Barcelona Horrors". *Time*. 28 March 1938.
* Catalunya martir (1938).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2005003438 |