**Базіліка Канстанціна** (ням.: Konstantinbasilika) — старажытнарымская тронная зала, найбуйнейшы асобны будынак, які дайшоў да нашых дзён з антычнасці. Базіліка размешчана ў Старым горадзе, за 500 метраў на поўдзень ад Галоўнай рыначнай плошчы.

Гісторыя
--------

Базіліка пабудавана ў першым дзесяцігоддзі IV стагоддзя нашай эры пры імператары Канстанціне. У эпоху антычнасці базіліка не выкарыстоўвалася для рэлігійных мэт — на працягу ста гадоў яна служыла троннай залай імператара.

Базіліка ўяўляе сабой прамавугольны ў плане будынак з чырвонага каменя, шырынёй 27,2 метраў, вышынёй 33 метра і даўжынёй 67 метраў, завершаны з усходняга боку паўкруглай апсідай. У сценах прарэзаны два рады паўцыркульных вокнаў вышынёй 7 метраў, шырынёй — да 3,5 метраў, якія ўжо ў антычны час былі зашклёныя. Сцены на падмурку з бетону шырынёй 4 метра і глыбінёй ад 4 да 6 метраў. Скляпенні базілікі ўпрыгожвае кесонная столь.

У эпоху імператара Канстанціна ўнутраная прастора базілікі была аздоблена мармурам, ва ўпрыгожаных залатой мазаікай нішах былі пастаўлены мармуровыя статуі. З асаблівай раскошай была аформлена апсіда, у якой размяшчаўся імператарскі трон. Велізарны памер залы падкрэслены з дапамогай аптычнага прыёму — вокны апсіды і бакавых сцен становяцца вужэйшымі да сярэдзіны, што зрокава павялічвае ўнутраную прастору базілікі. Падлога і сцены будынка да васьмімятровай вышыні ацяпляліся.

Аднак усе дасягненні антычнай цывілізацыі былі разбураны ў V стагоддзі франкамі, пасля чаго базіліка доўгі час стаяла без даху. У эпоху Меравінгаў базіліка была рэзідэнцыяй каралеўскіх гаўграфаў. З 1198 года ў базіліцы размяшчалася рэзідэнцыя архібіскупа Трыра. Апсіда тым часам была перабудавана ў жылую вежу, на сценах былі надбудаваны шэрагі зубцоў. Базіліка служыла архібіскупам крэпасцю для абароны ад знешніх ворагаў.

План палаца курфюрстаў і базілікі
У 1615—1647 гадах побач з базілікай быў пабудаваны Палац курфюрстаў. Пры гэтым базіліка страціла ўсходнюю і паўднёвую сцены і была ўключана ў будынак палаца. У 1810 годзе французскія войскі выкарыстоўвалі базіліку як лазарэт і казармы.

Базіліка і палац курфюрстаў
Толькі пры каралі Фрыдрыху Вільгельме IV (1795—1861) базіліка Канстанціна была адноўлена ў першапачатковым выглядзе. З 1856 года базіліка выкарыстоўваецца як пратэстанцкая царква і з'яўляецца ўласнасцю зямлі Рэйнланд-Пфальц.

У канцы XIX стагоддзя скульптарам Густавам Каўпертам было створана пяць мармуровых скульптур для базілікі, якія адлюстроўваюць Ісуса Хрыста і чатырох евангелістаў. Да нашых дзён захаваліся толькі галовы статуй.

Сучасны інтэр'ер
У 1944 годзе базіліка моцна пацярпела ад запальных бомбаў, але да 1956 годзе была адноўлена і зноў адкрылася як дзеючы пратэстанцкі храм.

У 1986 годзе базіліка Канстанціна, разам з іншымі збудаваннямі рымскага перыяду, Кафедральным саборам Трыра і царквой Маці Божай, была ўключана ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Базіліка Канстанціна (Трыр)
* Базилика Константина (Konstantinbasilika)

| ⛭≛ Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Германіі |
| --- |
| Культурныя аб’екты | Ахенскі сабор ·  Шпаерскі сабор ·  Вюрцбургская рэзідэнцыя ·  Паломніцкая царква ў Вісе ·  Палац Аўгустусбург і паляўнічы замак Фалькенлуст ·  Кафедральны сабор Успення Св. Марыі і царква Св. Міхаіла ·  Трыр: Рымскія помнікі, Кафедральны сабор Св. Пятра і Царква Божай Маці ·  Ганзейскі горад Любек ·  Палацы і паркі Патсдама і Берліна ·  Лоршскі кляштар ·  Рамельсберг і Гослар ·  Манастыр Маульброн ·  Металургічны завод у Фёльклінгене ·  Кёльнскі сабор ·  Помнікі архітэктурнай школы Баухаус ·  Памятныя месцы Лютэра ў Айслебене і Вітэнбергу ·  Класічны Веймар ·  Музейны востраў у Берліне ·  Замак Вартбург ·  Паркавае каралеўства Дэсау-Вёрліц ·  Востраў Райхенау ·  Вугальная шахта Цольферайн ·  Культурны ландшафт Даліны Сярэдняга Рэйна ·  Гістарычныя цэнтры Вісмара і Штральзунда ·  Брэменская ратуша і Брэменскі Роланд ·  Парк Мускау (сумесна з Польшай) ·  Верхнегерманска-ретыйский лімес ·  Калегіацкая царква і Стары горад Кведлінбурга ·  Бамберг ·  Стары Рэгенсбург ·  Берлінскія жылыя комплексы эпохі мадэрнізму | Сцяг Германіі |
| Прыродныя аб’екты | Кар’ер Месель ·  Ватавае мора (Сумесна з Нідэрландамі) |
| Выбылі са спісу | Дрэздэнская даліна Эльбы |