**Галаўнэ** (укр.: Головне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

Геаграфія
---------

Мястэчка размешчана за 15 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Любомль, за 132 км ад абласнога цэнтра і ў 35 км ад мяжы з Польшчай. Праз мястэчка праходзіць асфальтаваная дарога, якая ідзе ад аўтадарогі Любомль — Брэст да Ратна. Мястэчка мае аўтобусную камунікацыю з Любомлем, Луцкам, Уладзімірам-Валынскім, Ковелем.

Гісторыя
--------

Галаўнэ адносіцца да ліку самых старажытных паселішчаў Валыні. Ва ўрочышчы Колэсо захавалася гарадзішча часоў Кіеўскай Русі (IX—XI ст.). Гарадзішча размешчана на ўзвышшы сярод багністага луга. Круглая пляцоўка (дыяметр 30 метраў) злёгку павышаецца ў цэнтры і пакрыты пластом попелу таўшчынёй да 50 см. Пад насыпам кальцавога вала (вышыня 1 м) залягаў пласт камянёў, вугалю і абгарэлых бярвення. Тэрыторыя паселішча ўваходзіла тады ў склад Валынскага княства.

У 40-х гадах XIV ст. паселішча ўвайшло ў склад Вялікага княства Літоўскага. У асноўным згадваецца ў люстрацыі Любомльскага староства 1564 г. У 1564 г. там было 15 работных кметаў, якія пражывалі на 12 дварах, 3 баяраў, якія плацілі падатак 8 флорынаў, 17 агароднікаў, 2 каморнікі, 2 каваля, 2 дзяхцяры, 3 рыбакоў, была карчма і вадзяны млын. Жыхары вёскі мелі павіннасць араць 6 дзён у год у Любомльском маёнтку, будаваць вялікія лодкі і сплаўляць іх па Прыпяці, прывозіць пяць вазоў дроў да Любомльского замка і касіць сенакос.

У 1618 г. царква мястэчка згадваецца як Пакроўская. Невядома, калі яна перайшла да уніі, але ўжо ў 1620 г. па загаду грэка-каталіцкага біскупа Афанасія, у Любомле праводзіўся царкоўны сабор, дзе прысутнічаў і святар з царквы мястэчка.

Да 60-х гадоў XVIII ст. мястэчка было ва ўласнасці караля. У 1768 г. кароль аддаў яго разам з усім Любомльскім староствам у валоданне магнату Браніцкаму. У 1795 г. пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай Заходняя Валынь увайшла ў склад Расіі. Паселішча стала валасным цэнтрам Уладзімір-Валынскага павета Валынскай губерні. На той час у Галаўнэ была драўляная царква, але 8 мая 1820 г. адбыўся пажар, і царква цалкам згарэла. Старажылы распавядаюць, што царква, якая згарэла, стаяла ў 100 м на паўночны захад ад цяперашняй.

У 1841 г. стараннямі графа Браніцкага была пабудавана новая каменная Траецкая царква і пры ўваходзе каменная званіца, якая прыцягвае сваёй архітэктурай і з’яўляецца помнікам нацыянальнага значэння.

У снежні 1916 г. падчас аўстрыйскай акупацыі была ўпершыню адкрыта ўкраінскімі сечавымі стральцамі школа з украінскай мовай. З пачатку 1919 г. да 1939 г. паселішча было пад уладай Польшчы.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»

| ⛭ Населеныя пункты Любамльскага раёна |
| --- |
| Горад | **Любамль** |  |
| Пгт | Галаўнэ |
| Вёскі | Бабаці ·  Бэрэжці ·  Білычы ·  Біркы ·  Барэмшчына ·  Баравэ ·  Будныкы ·  Вэрбіўка ·  Выгнанка ·  Выжгіў ·  Высокэ ·  Высоцк ·  Вышніў ·  Вышніўка ·  Вілька-Підгараднэнска ·  Глынянка ·  Горадне ·  Гараховышчэ ·  Гумэнці ·  Гупалы ·  Гушча ·  Забалатця ·  Забужжя ·  Замлыння ·  Заазэрнэ ·  Запілля ·  Застаўе ·  Зачэрнэчча ·  Згараны ·  Кацюры ·  Краснаволя ·  Крушынэць ·  Куснышча ·  Ладынь ·  Лыснякы ·  Лакуткы ·  Маславэць ·  Машыў ·  Мылавань ·  Мосыр ·  Мшанэць ·  Новаўгрузкэ ·  Нудыжэ ·  Олэск ·  Підгароднэ ·  Підлісся ·  Палапы ·  Почапы ·  Прырычча ·  Пустынка ·  Радэхіў ·  Рымачы ·  Рыўнэ ·  Рагаві Смоляры ·  Руда ·  Сыльнэ ·  Скыбы ·  Скрыпыця ·  Сокіл ·  Старавойтавэ ·  Столынскі Смоляры ·  Тэрэхы ·  Хворасціў ·  Чэрэмошна Воля ·  Чмыкас ·  Чарнаплэсы ·  Штунь ·  Яснэ |

| Валынская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Камінь-Кашырскі
* Ковэльскі
* Луцкі
* Уладзімірскі

 | Сцяг Валынскай вобласціСцяг Валынскай вобласціГерб Валынскай вобласціГерб Валынскай вобласці |
| Гарады | 
* Бэрэстэчка
* Гарохіў
* Камень-Кашырскі
* Ківэрці
* Ковель
* **Луцк**
* Любамль
* Новавалынск
* Ражышчэ
* Уладзімір
* Устылуг

 |
| Пгт | 
* Алыка
* Благадатнэ
* Галаўнэ
* Галобы
* Дубышчэ
* Забалоцця
* Іванычы
* Колкы
* Локачы
* Лукіў
* Люблынэць
* Любэшыў
* Манэвычы
* Мар’яніўка
* Ракыні
* Ратна
* Стара Выжыўка
* Сэнкэвычыўка
* Торчын
* Турыйск
* Цумань
* Шацк

 |