**Элін Мацільда Элізабэт Вэгнер** (шведск.: Elin Mathilda Elisabeth Wägner; 16 мая 1882, Лунд — 7 студзеня 1949, Берг, Крунуберг) — шведская пісьменніца, журналістка, педагог, эколаг. Грамадскі дзеяч, арганізатар руху па абароне і выратаванні дзяцей, актывістка фемінісцкага і пацыфістскага рухаў; заснавальнік групы Фогельстад. Член Шведскай акадэміі з 1944 года.

Біяграфія
---------

Элін Вэгнер нарадзілася ў 1882 годзе ў Лундзе. Яе бацькам быў школьны дырэктар; у трохгадовым узросце яна пазбавілася маці. Калі бацька паўторна ажаніўся, Элін некаторы час жыла з дзядзькам, а потым пераехала разам з новай сям’ёй бацькі спачатку ў Нючэпінг, а затым у Хельсінгбарг.

Журналісцкая дзейнасць Вэгнер пачалася ў газеце Helsingborgs Dagblad. Затым яна пераехала ў Стакгольм і працавала ў вядомым жаночым часопісе «Idun». Пазней яна стала першым рэдактарам часопіса Tidevarvet[sv], які выдаваўся так званай групай Фогельстад. Вегнер таксама сама шмат пісала для гэтага часопіса, у прыватнасці, аб нямецкай і ангельскай літаратуры, этналогіі і антрапалогіі. Яна таксама працавала выкладчыкам у жаночай школе ў Фогельстаде[sv].

Група Фогельстад, 1920-я гады.  
 Злева направа: Элізабэт Тамм, Ада Нільсан, Ханарын Хермелін и Элін Вэгнер; сядзіць Керсцін Хесельгрэн
У 1910 годзе Вэгнер выйшла замуж за літаратурнага крытыка Ёна Ландквіста. У 1922 годзе муж і жонка развяліся, але працягвалі падтрымліваць адзін аднаго. Дзяцей у іх не было. На сястры Элін быў жанаты Грэгар Паульсон.

Пасля разводу Вэгнер пераехала са сталіцы ў Смоланд і пасялілася ў вёсцы Берг на поўнач ад Векшэ. Непадалёк жыла яе сяброўка і паплечніца Флоры Гате, з якой яны разам падарожнічалі: як па Смоланду, збіраючы матэрыял для кнігі Вегнер «Tusen år i Småland», так і за межы Швецыі, у тым ліку ў Маскву і Ленінград ў 1934 годзе.

Грамадская дзейнасць
--------------------

Пісьменніца, журналістка і актывістка фемінісцкага руху Элін Вэгнер з тэчкамі з 350 000 подпісамі, сабранымі ў 1913—1914 у падтрымку права жанчын на галасаванне ў выбарах
Элін Вэгнер была адной з найбольш вядомых суфражыстак, дзеячаў руху за прадастаўленне жанчынам выбарчага права ў Швецыі, ініцыятарам стварэння шведскага грамадства за жаночае раўнапраўе.

Разам з Фрэдрыкай Брэмер Вэгнер з’яўляецца ініцыятарам і найбольш важнай і ўплывовай дзяячкай фемінісцкага руху Швецыі.

У лістападзе 1919 года Элін Вэгнер, Элен Пальмшэрна і Герда Маркус стварылі ў Швецыі першую ў краіне арганізацыю па абароне і выратаванні дзяцей пад назвай "Рэдда Барнен "(шведскае аддзяленне «Міжнароднага саюза дапамогі дзецям»).

Літаратурная творчасць
----------------------

Аўтар раманаў, артыкулаў у газетах і часопісах, сцэнарыяў да 4-м фільмаў. Сярод найбольш папулярных раманаў Э. Вэгнер — «Norrtullsligan» («мужчыны і іншыя няшчасці», 1908), «Pennskaftet» («Ручка», 1910), аповесць у духу народных традыцый з жыцця сялян «Åsa-Hanna» (1918). Выкарыстала творчы псеўданім «Дэвінэз» (Devinez).

Кнігі і шматлікія артыкулы Э. Вэгнер прысвечаны праблемам жаночай  эмансіпацыі, грамадзянскіх правах, руху за мір, павышэнню дабрабыту людзей, ахове навакольнага асяроддзя.

Абраная бібліяграфія
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Från det jordiska museet (1907)
* Norrtullsligan (1908)
* Pennskaftet (1910)
* Helga Wisbeck (1913)
* Mannen och körsbären (1914)
* Camillas äktenskap (1915)
* Släkten Jerneploogs framgång (1916)
* Åsa-Hanna (1918)
* Kvarteret Oron (1919)
* Den befriade kärleken (1919)
* Den förödda vingården (1920)
* Nyckelknippan (1921)
* Den namnlösa (1922)
* Från Seine, Rhen och Ruhr (1923)
* Silverforsen (1924)
* Natten till söndag (1926)
* De fem pärlorna (1927)
* Den odödliga gärningen (1928)
 | * Svalorna flyga högt (1929)
* Korpungen och jag (1930)
* Gammalrödja (1931)
* Dialogen fortsätter (1932)
* Mannen vid min sida (1933)
* Vändkorset (1934)
* Genomskådad (1937)
* Hemlighetsfull (1938)
* Tusen år i Småland (1939)
* Fred med jorden (1940)
* Väckarklocka (1941)
* Selma Lagerlöf I (1942)
* Selma Lagerlöf II (1943)
* Hans Larsson (1944)
* Vinden vände bladen (1947)
* Spinnerskan (1948)
* Fredrika Bremer (1949)
 |

Зноскі
------

1. 1 2  Elin Matilda Elisabeth Wägner // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2 3 4 5  Elin Mathilda Elisabeth Wägner Праверана 28 лютага 2020.
3. 1 2  Lunds domkyrkoförsamlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/LLA/13254/C I/14 (1881-1892), bildid: 00106227\_00062, sida 58 Праверана 28 верасня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>
4. ↑  Bergs kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/VALA/00028/C/4 (1920-1949), bildid: 80007270\_00183 Праверана 28 верасня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10478639'></a>
5. ↑  Wägner, Elin Matilda Elisabet //  — Svenskagravar.se. Праверана 10 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26699962'></a>
6. ↑  12) Elin Wägner // Norra kyrkogården i Lund Праверана 12 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q118221286'></a>
7. ↑
8. ↑  *(unspecified title)* Праверана 20 ліпеня 2020.
9. ↑
10. 1 2 3 4  Svenskt kvinnobiografiskt lexikon. sfn error: шмат якараў (2×): CITEREFSvenskt\_kvinnobiografiskt\_lexikon (даведка)
11. ↑  *Irene Andersson*. Hilda Florence (Flory) Margaret Gate (англ.). *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon*.

Спасылкі
--------

* *Bibi Jonsson*. Elin Mathilda Elisabeth Wägner (англ.). *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon*.
* Elin Wägner (шведск.). *Stockholmskällan*.


| ?Элін Вэгнер — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Элін Вэгнер |  | Sven Wägner[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90215748 · BNF: 12781923p · GND: 118937006 · ISNI: 0000 0001 0905 9939 · LCCN: n81019095 · NKC: mub2013766965 · NTA: 071426779 · NUKAT: n2009076782 · LIBRIS: 219076 · SUDOC: 086042939 · VIAF: 59210949 |

 |