У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фрыдман.
**Джэром Айзек Фрыдман** (англ.: Jerome Isaac Friedman; нар. 28 сакавіка 1930 года, Чыкага, ЗША) — амерыканскі фізік, прафесар, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1990) за асноўныя даследаванні, якія пацвярджаюць існаванне кваркаў («за піянерскія даследаванні глыбоканяпругкага рассейвання электронаў на пратонах і звязаных нейтронах, істотна важных для распрацоўкі кваркавай мадэлі ў фізіцы часціц»).

Біяграфія
---------

Бацькі Фрыдмана эмігравалі ў ЗША з Расійскай імперыі. Джэром Айзек Фрыдман нарадзіўся ў Чыкага. Скончыў Чыкагскі ўніверсітэт. Там жа абараніў дысертацыю і атрымаў ступень доктара філасофіі па фізіцы (1956). Выкладаў у Чыкагскім універсітэце (1956-1957) і Стэнфардскім універсітэце (1957-1960). З 1960 гады Джэром Фрыдман выкладае ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце. Тут ён атрымаў пасаду прафесара і ў 1983 годзе ўзначальвае кафедру фізікі. На працягу сваёй кар'еры Фрыдман займаўся даследаваннямі ў галіне элементарных часціц. Фізікі да таго часу ўжо ведалі пра існаванне пратонаў і нейтронаў. З 1950 года робяцца спробы знайсці больш дробныя часціцы. У 1964 годзе навукоўцы М. Гел-Ман і Джордж Цвейг зрабілі здагадку аб існаванні кваркаў, але даказаць іх існаванне не маглі. Выкарыстоўваючы найноўшы магутны лінейны паскаральнік ў Стэнфардзе, Фрыдман і яго калегі - Рычард Э. Тэйлар і Генры У. Кендал ў 1967-1973 гадах правялі шэраг эксперыментаў па бамбардзіроўцы пратонаў электронамі. Чакалася, што электроны альбо пройдуць скрозь іх, альбо пераскочаць. Рэчаіснасць абвергла іх чаканні. Пры павелічэнні хуткасці электронаў да велічыні, блізкай да хуткасці святла, навукоўцы ўбачылі, што большасць з гэтых электронаў адскокваюць ад пратонаў пад рознымі вугламі самым дзіўным чынам, што пацвярджала наяўнасць у іх нейкіх больш дробных часціц, умоўна названых кваркамі. У выніку ўважлівай апрацоўкі вынікаў эксперыменту і класіфікацыі знойдзеных часціц, навукоўцы прадставілі набор кваркаў, названых: верхні (up), ніжні (down), зачараваны (charm), дзіўны (strange), праўдзівы (truth), прыгожы (beauty).

Зноскі
------

1. ↑  Jerome Isaac Friedman // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Jerome Isaac Friedman // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  NNDB — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1373513'></a>
4. ↑

Літаратура
----------

* Alan Symons. The jewish contriution to the 20-th century, Polo Publishing, London, 1997

Спасылкі
--------

* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта  (англ.)

| ⛭Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы ў 1976—2000 гадах |
| --- |
| 
* Рыхтэр / Тынг (1976)
* Ф. Андэрсан / Мот / Ван Флек (1977)
* Капіца / Пензіяс / Р. Вільсан (1978)
* Глэшау / Салам / Вайнберг (1979)
* Кронін / Фіч (1980)
* Бломберген / Шаўлаў / К. Сігбан (1981)
* К. Вільсан (1982)
* С. Чандрасекар / Фаўлер (1983)
* Рубія / ван дэр Мер (1984)
* фон Клітцынг (1985)
* Руска / Бініг / Рорэр (1986)
* Беднарц / Мюлер (1987)
* Ледэрман / Шварц / Стэйнбергер (1988)
* Рамзей / Дэмельт / Паўль (1989)
* Фрыдман / Кендал / Р. Тэйлар (1990)
* дэ Жэн (1991)
* Шарпак (1992)
* Халс / Дж. Тэйлар (1993)
* Брокхаўз / Шал (1994)
* Перл / Райнес (1995)
* Д. Лі / Ошэраў / Рычардсан (1996)
* Чу / Коэн-Тануджы / Філіпс (1997)
* Лафлін / Штормер / Цуі (1998)
* ’т Хоафт / Велтман (1999)
* Алфёраў / Кромер / Кілбі (2000)

 |
| 
* Поўны пералік
* (1901—1925)
* (1926—1950)
* (1951—1975)
* **(1976—2000)**
* (2001—2025)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кароткая яўрэйская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1100357130 · ISNI: 0000 0000 3424 3431 · LCCN: n98931013 · NKC: xx0185027 · VIAF: 68254016 |