**Радыкальны фемінізм** — тып фемінізму, у цяперашні час у першую чаргу звязаны з другой хваляй фемінізму 1980-х гадоў. Радыкальны фемінізм засяроджваецца на тэорыі патрыярхату як сістэме ўлады, якая арганізуе грамадства ў сістэму адносін, заснаваных на зацвярджэнні, што мужчынская перавага прыгнятае жанчын. Радыкальны фемінізм імкнецца кінуць выклік патрыярхату і зрынуць яго, выступаючы супраць гендэрных роляў і прыгнёту жанчын, і заклікае да радыкальнай змене ладу грамадства. Ранні радыкальны фемінізм, які ўзнік у рамках другой хвалі фемінізму ў 1960-х, звычайна разглядае патрыярхат як «трансгістарычную з’яву», больш важную, чым іншыя крыніцы прыгнёту, «не толькі як найстарэйшую і найбольш універсальную форму панавання, але як асноўную форму», узор для ўсіх астатніх формаў.

Радыкальныя феміністкі знаходзяць прычыну прыгнёту жанчын у патрыярхальных гендэрных адносінах, а не ў прававых сістэмах (як ліберальныя феміністкі  (руск.) (бел.) або класавых канфліктах (як у сацыялістычным  (руск.) (бел. і марксісцкім  (руск.) (бел. фемінізме). Радыкальныя феміністкі імкнуцца адмяніць патрыярхат, каб «вызваліць усіх ад несправядлівага грамадства, кідаючы выклік існуючым сацыяльным нормам і інстытутам». Гэта ўключае ў сябе супрацьдзеянне сексуальнай аб’ектывізацыі жанчын, павышэнне дасведчанасці грамадскасці аб такіх пытаннях, як згвалтаванне і гвалт у адносінах да жанчын, а таксама аспрэчванне канцэпцыі гендэрных роляў. Шуламіт Файрстоўн  (руск.) (бел. напісала ў «Дыялектыцы сексу: выпадак феміністычнай рэвалюцыі»(1970): «Канчатковай мэтай феміністычнай рэвалюцыі павінна быць, у адрозненне ад мэты першага фемінісцкага руху, не толькі ліквідацыя прывілеяў мужчын, але і само палавое адрозненне: генітальныя адрозненні паміж людзьмі больш не будуць мець значэння ў культурных адносінах.»

Тэорыя
------

Радыкальныя феміністкі сцвярджаюць, што грамадства — гэта патрыярхат, у якім клас мужчын з’яўляецца прыгнятальнікам класу жанчын. Яны мяркуюць, што прыгнёт жанчын з’яўляецца найбольш фундаментальнай формай прыгнёту, якая існавала з моманту зараджэння чалавецтва. Таксама радыкальныя феміністкі сцвярджаюць, што з-за патрыярхату жанчыны пачалі разглядацца як «іншыя» ў адносінах да мужчынскай нормы, і таму іх сістэматычна прыгняталі, што мужчыны як клас здабываюць выгаду ад прыгнёту жанчын. Патрыярхальная тэорыя звычайна не вызначаецца як перакананне, што ўсе мужчыны заўсёды выйграюць ад прыгнёту ўсіх жанчын.

Крыніцы
-------

1. ↑  Willis, p. 117.
2. ↑  Willis, p. 118.
3. ↑  Willis, p. 122.
4. ↑  Willis, p. 123.
5. ↑  Willis 1992, pp. 117, 141.
6. ↑  Echols 1989, p. 139.
7. ↑  Shelley 2000.

Літаратура
----------

* Bell, Diane and Renate Klein. *Radically Speaking*. Spinifex Press ISBN 1-875559-38-8.
* Coote, Anna and Beatrix Campbell. (1987) *Sweet Freedom: The Movement for women’s Liberation*. Blackwell Publishers. ISBN 0-631-14957-0 (hardback) ISBN 0-631-14958-9 (мяккая).
* Daly, Mary. (1978) *Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism*. Beacon Pr. ISBN 0-8070-1413-3
* Echols, Alice (1989). *Daring To Be Bad: Radical Feminism in America 1967-1975*. Minneapolis: University of Minnesota Press. ISBN 978-0-8166-1787-6.
* Firestone, Shulamith. (1970). *The Dialectic of Sex: The Case for Feminist Revolution*. William Morrow and Company. ISBN 0-688-06454-X (Reprinted editions: Bantam, 1979, ISBN 0-553-12814-0; Farrar Straus Giroux, 2003, ISBN 0-374-52787-3.)
* Koedt, Anne, Ellen Levine, and Anita Rapone, eds. (1973). *Radical Feminism*. Times Books. ISBN 0-8129-6220-6
* Blanche, Linden-Ward (1993). *American Women in the 1960s: Changing the Future*. New York: Twayne. ISBN 978-0-8057-9905-7.
* Love, Barbara J. and Nancy F. Cott. (2006). *Feminists Who Changed America, 1963—1975*. University of Illinois Press. ISBN 0-252-03189-X for biographies of participants in radical feminist groups
* MacKinnon, Catharine. (1989) *Toward a Feminist Theory of the State*. ISBN 0-674-89646-7
* *Shelley, Martha.* «Lesbianism and the Women’s Liberation Movement». In Crow, Barbara A. Radical Feminism: A Documentary Reader (англ.). — New York, 2000. — P. 305—309.
* Willis, Ellen, «Radical Feminism and Feminist Radicalism», 1984, collected in *No More Nice Girls: Контркультуры Essays*, Wesleyan University Press, 1992 г. ISBN 0-8195-5250-X, pp. 117—150.

Спасылкі
--------

* Marxism, Liberalism, And Feminism (Leftist Legal Thought) New Delhi, Serials (2010) by Dr.Jur. Eric Engle LL.M.
* *Notes from the First Year* Архівавана 27 верасня 2011. — an early second-wave publication in which the development of a radical line can be traced.
* *Redstockings* — original source material available through radical feminists from Redstockings of the women’s liberation movement.
* Strands of Feminist Theory Архівавана 6 мая 2004. by Penny Welch, *women’s Studies, University of Wolverhampton*, February 2001.
* «Those Martian Women!» Архівавана 20 студзеня 2013. by Kathleen Trigiani, *Out of the Cave*, November 1999.
* «Radical Women in Gainesville, Florida» by Leila Adams, 2008. A digital collection and online exhibit that documents the history of the radical women in Gainesville.
* Shapiro, Lynne (2010). «Radical Feminism: New York Radical Feminists revised history overview» — a listing of the 1969—1977 activities and resources of the group New York Radical Feminists.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2779155810 |