recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Чунчхон** (кар. 중천, 中川 *Chungch'ŏn*; 224—270) — карэйскі ван, дванаццаты кіраўнік дзяржавы Кагуро перыяду Трох дзяржаў..

Біяграфія
---------

Быў сынам і спадчыннікам Танчхона. Заняў трон пасля смерці бацькі ў 248 годзе.

У тым жа годзе супраць новага вана згаварыліся яго малодшыя браты, за што яны былі пакараныя. Пазней Чунчхон ажаніўся з паннай Ён. Але ў 251 годзе ён пазнаёміўся з доўгавалосай прыгажуняй, паннай Гваннай. Дзве жонкі кіраўніка доўга спрачаліся адна з адной за прыязнасць Чунчхона, і ў рэшце рэшт Гванну ўтапілі ў Жоўтым моры. Сын Гванны ніколі не прэтэндаваў на права наследаваць прастол, а ў 255 годзе спадчыннікам быў абвешчаны сын паны Ён, Сачхон.

У 259 годзе ў межы Кагуро ўварваліся войскі Вэй  (укр.) (бел.. Чунчхон адправіў 5 000 коннікаў і атрымаў перамогу над кітайскім войскам.

У 270 годзе ван памёр у 46-гадовым узросце. Трон пасля смерці бацькі заняў Сачхон.

Зноскі
------

1. ↑  中川王 //
2. 1 2 3 4 5 6  King Jungcheon **(нявызн.)**. *KBS Radio*.  KBS. Архівавана з першакрыніцы 12 квітня 2018. Праверана 8 мая 2020.


| ?Чунчхон — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Jungcheon |  | Dongcheon[d] |  | Sansang[d] |  | Sindae[d] |  | Jaesa[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |
Галоўны корпус універсітэта
Мемарыяльная дошка першаму рэктару
**Камянец-Падольскі нацыянальны ўніверсітэт імя Івана Агіенка** — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Камянец-Падольскі (Украіна).

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1918 годзе як Камянец-Падольскі дзяржаўны ўкраінскі ўніверсітэт. Першым рэктарам быў абраны вядомы мовазнавец прафесар І. Агіенка. У 1919 годзе налічвалася 5 факультэтаў: гісторыка-філалагічны, фізіка-матэматычны, юрыдычны, багаслоўскі і сельскагаспадарчы. У 1920 быў ператвораны ў Акадэмію тэарэтычных ведаў, якая ў 1921 была падзеленая на Інстытут народнай адукацыі і Сельскагаспадарчы інстытут. У наступныя гады Інстытут народнай адукацыі (пераемнік Акадэміі) быў неаднаразова ператвораны: у 1930 — у Інстытут сацыяльнага выхавання, у 1933 — у педагагічны інстытут, у 1939 — у настаўніцкі інстытут, у 1948 — у педагагічны інстытут.

У 1997 году на базе педагагічнага інстытута быў створаны Камянец-Падольскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт, у 2003 ператвораны ў Камянец-Падольскі дзяржаўны ўніверсітэт, якому ў 2008 годзе быў прысвоены статут нацыянальнага і назва Камянец-Падольскі нацыянальны ўніверсітэт.

Сучасны стан
------------

На сённяшні дзень функцыянуе 10 факультэтаў: 

* гістарычны;
* фізіка-матэматычны;
* украінскай філалогіі і журналістыкі;
* замежнай філалогіі;
* фізічнай культуры;
* педагагічны;
* эканамічны;
* прыродазнаўства;
* псіхалогіі;
* карэкцыйнай і сацыяльнай педагогікі і псіхалогіі;

Таксама ў складзе ўніверсітэта дзейнічаюць інстытут даўніверсітэцкай падрыхтоўкі, цэнтр падвышэння кваліфікацыі і навучальна-кансультацыйны цэнтр у горадзе Шэпэціўка. Ва ўніверсітэце навучаюцца каля 8 тысяч студэнтаў на дзённай і завочнай форме навучання. Універсітэт мае ІV узровень акрэдытацыі. Дзейнічае аспірантура і докторантура.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 28 жніўня 2011.
**Міхаіл Данілавіч Максімцоў** (1909, Росаш Варонежскай вобласці — 1994, Кіеў) — генерал-маёр, удзельнік баёў за вызваленне Магілёва ў 1944 годзе.

Біяграфія
---------

Працоўную дзейнасць пачаў у 1925 годзе трактарыстам. У 1926 годзе паступіў у Варонежскі індустрыяльны тэхнікум, які скончыў у 1929 годзе. Працаваў на будаўніцтве завода штучнага каўчуку ў г. Варонежы.

У 1939 годзе прызваны ў рады Чырвонай Арміі. Да Вялікай Айчыннай вайны скончыў Ваенна-інжынерную акадэмію і быў пасланы на будаўніцтва ўмацаванняў на фінскай граніцы. З першых дзён вайны на фронце. З ліпеня 1941 года — камандзір 359-га сапёрнага батальёна 269-й стралковай дывізіі. У 1942 годзе — памочнік начальніка штаба інжынерных войск 50-й арміі. У 1943 годзе быў назначаны начальнікам штаба інжынерных войск 50-й арміі. Перадавыя часці 50-й арміі аднымі з першых у верасні 1943 года ўступілі на беларускую зямлю. З 1944 годзе начальнік аператыўнага аддзела, начальнік штаба інжынерных войск 2-га Беларускага фронта.

Удзельнік абароны Тулы, Маскоўскай і Курскай бітваў, Арлоўскай аперацыі, вызвалення Беларусі ў 1943 годзе (Клімавічы, Крычаў, Хоцімск), Усходне-Прускай, Усходне-Памеранскай, Берлінскай аперацый. У час Магілёўскай аперацыі 1944 годзе — удзельнік фарсіравання Проні, Басі, Расты, пры вызваленні Магілёва — начальнік пераправы праз Дняпро войск 2-га Беларускага фронта.

Пасля вайны скончыў Вышэйшую акадэмію Генеральнага штаба і з 1951 года па 1955 год працаваў начальнікам інжынерных войск Закаўказскай ваеннай акругі, затым па стану здароўя быў звольнены ў запас у званні генерал-маёра. Праводзіў вялікую грамадскую работу, займаўся выкладчыцкай дзейнасцю.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны чатырма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Багдана Хмяльніцкага 1-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, медалямі «За адвагу», «За баявыя заслугі» і інш.

Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 25 красавіка 1980 года.

Зноскі
------

1. ↑  Максімцоў Міхаіл Данілавіч

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 2472 7168 · LCCN: n80123028 · VIAF: 33305823 |
**«Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні»** — навукова-практычны і інфармацыйна-метадычны часопіс БІП. Выдаецца з верасня 2005 года на рускай, беларускай і англійскай мовах. У часопісе друкуюцца навуковыя артыкулы, у тым ліку вынікі дысертацыйных даследаванняў, а таксама рэцэнзіі і іншыя навуковыя і метадычныя матэрыялы. Часопіс прызначаны для азнаямлення навуковай грамадскасці з новымі вынікамі ў галіне фундаментальнай і прыкладной навукі. Часопіс уключаны ў Пералік навуковых выданняў ВАК для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў па юрыдычных і эканамічных навуках.

Станам на 2023 год галоўным рэдактарам з’яўляецца рэктар БІП, кандыдат тэхнічных навук С. І. Раманюк, намеснікам — доктар юрыдычных навук М. І. Пастухоў.

Спасылкі
--------

* «Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні»
**Рабаул** (англ.: Rabaul) — порт на паўночна-ўсходнім беразе вострава Нов. Брытанія ў складзе дзяржавы Папуа-Новая Гвінея. Горад знаходзіцца на тэрыторыі правінцыі Усходняя Новая Брытанія, у мінулым быў яе адміністрацыйным цэнтрам. Насельніцтва — 3885 чалавек.

Падчас Ціхаакіянскай вайны ў Рабауле размяшчалася вельмі важная японская ваенная база — месца базавання паветраных сіл. Японцамі былі выкапаныя шматлікія падземныя збудаванні (агульная працягласць амаль 576 км).

19 верасня 1994 у выніку вывяржэння вулкана Тавурвур горад Рабаул быў амаль цалкам засыпаны попелам. Мноства людзей загінула; большасць будынкаў апынуліся разбураныя. Хоць частка горада і была пазней адноўлена, насельніцтва яго пасля катастрофы скарацілася больш чым на траціну.
**Фёдар Святаславіч** (канец XIII ст. — каля 1356) — князь ржэўскі (да 1314—1356), вяземскі (1339—1341) з дынастыі Расціславічаў Смаленскіх.

Вядомы з 1314 года як падручны князь вял.кн.маскоўскага Юрыя Данілавіча падчас яго барацьбы з вял.кн.уладзімірскім і цверскім Міхаілам Яраславічам за Ноўгарад. У 1320-1330-я гады залежаў ад вял.кн.літоўскіх, у 1326 годзе кн. Фёдар Святаславіч быў адным з паслоў вял.кн. Гедыміна пры заключэнні мірнага дагавору з Ноўгарадам.

Пазней зноў пад уплывам Масквы, у 1335 годзе вял.кн. маскоўскі Іван Каліта ваяваў Асечань і Расну — гарадкі Ржэўскага княства, захопленыя Вялікім княствам Літоўскім, на думку А. А. Горскага, як саюзнік ржэўскага кн. Фёдара. Пасля пераходу старэйшага брата кн. Глеба каля 1339 года на княжанне ў Бранск, кн. Фёдар Святаславіч стаў князем вяземскім. Неўзабаве, на думку А. А. Горскага, пасля антымаскоўскага паходу вял.кн. літоўскага Альгерда ў 1341 годзе, кн. Фёдар страціў Вяземскае княства і пайшоў на службу да вял.кн. маскоўскага Сямёна Іванавіча. Быў маскоўскім намеснікам у Волаку. Летам 1345 года выдаў дачку Еўпраксію замуж за вял.кн. маскоўскага Сямёна Іванавіча. Зімой 1346 года, аднак, вял.кн. Сямён Іванавіч адаслаў Еўпраксію да бацькі ў Волак, неўзабаве яна ўзяла другі шлюб з фамінскім кн. Фёдарам Красным.

На думку А. А. Горскага, Ржэўскае княства засталося за кн. Фёдарам і падчас службы вял.кн. Сямёну Іванавічу, бо ў 1356 годзе, падчас літоўска-смаленскага канфлікту, «*Сижского сынъ Иванъ сѣде съ Литвою во Ржевѣ*» — Сіжка, гарадок у Ржэўскім княстве — такім чынам, вялося пра ўкняжанне з вялікалітоўскай дапамогай у Ржэве аднага са сваякоў кн. Фёдара, што было звязана з яго смерцю і пытаннямі спадчыны.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Горский А. А.* Ржева, Фомин и Березуй // От земель к великим княжениям: «примыслы» русских князей второй половины XIII—XV в. / А. А. Горский. -- М.: Индрик, 2010. — 176 с. – ISBN 978-5-91674-049-3.
2. ↑  *Воронин В.* Княжение Ольгерда в Витебске // Ukraina Lithuanica. -- К. 2013. — Т. ІІ — C. 30.
Двухбаковая рабатка з выкарыстаннем трох відаў раслін. Тур, Францыя
**Рабатка** (ад ням.: *Rabatte**Rabatte*) — прамавугольны кветнік у выглядзе вузкай (шырыня да 2—3 метраў) паласы ўздоўж садовай дарожкі, плота або агароджы; з адным або некалькімі відамі раслін. Звычайна рабатка мае паралельныя бакі.

Адзін з элементаў ландшафтнай архітэктуры.

Па наяўнасці бардзюра рабаткі падзяляюцца на аднабаковыя і двухбаковыя.

Літаратура
----------

* *Анціпаў В. Р.* Рабатка // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 182. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

Спасылкі
--------

* Рабатка — унікальны дэкаратыўны элемент
* Як зрабіць: рабатка Архівавана 24 верасня 2015.
* Рабатка

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4397499-5 |
**Лопух дуброўны**, **Лопух лясны** (*Arctium nemorosum*) — кветкавая расліна роду Лопух (*Arctium*) сямейства Астравыя (*Asteraceae*).

Апісанне
--------

Двухгадовая травяністая расліна з моцным прамастойным галінастым сцяблом вышынёй да 2 м і магутным верацёнападобным коранем. Ніжнія галіны звычайна дугападобна адагнутыя ўніз. Лісце буйное, сэрца-, яйкападобнае, тонкае, па краі расстаўлена-выемчаста-зубчастае, з доўгімі пустымі чаранкамі; зверху зялёнае, знізу слаба лямцавае, шэра-зялёнае з дробнымі рассеянымі жаўтаватымі залозкамі. Агульнае суквецце гронкападобнае; верхавінкавыя кошыкі адзіночныя або сабраны ў клубочкі па 2—6. Абгорткі большай часткай голыя, радзей злёгку павуціністыя, іх лісцікі шылападобныя, заканчваюцца кручочкамі. Кветкі трубчастыя з пурпурова-чырвоным вяночкам. Плод — падоўжная рабрыстая сямянка з ападаючым чубком.

Пашырэнне
---------

Пашырэнне: Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, поўдзень Скандынаўскага паўвострава, Крым, Каўказ. На тэрыторыі Беларусі вядомы ў Белавежскай пушчы і яшчэ некалькіх ізаляваных лакалітэтах за паўночна-ўсходняй мяжой арэала. Месцы росту: шыракалістыя і хвойна-шыракалістыя лясы на багатай гумусам глебе. Расце невялікімі групамі і адзінкавымі экземплярамі.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Цвіце ў чэрвені—жніўні, пладаносіць у жніўні—верасні. Размнажэнне насеннае.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 17. — 160 с. — 2 350 экз.

Літаратура
----------

* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. — ISBN 5-85700-095-5

Спасылкі
--------

* Лопух дубравный: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · WoRMS |
**Каркава́ду** (парт.: Corcovado — «гарбаты») — гара на тэрыторыі горада Рыа-дэ-Жанэйра.

Геаграфія
---------

Статуя Хрыста Збаўцы на вяршыні гары
Краявід Рыа-дэ-Жанэйра з вяршыні Каркаваду: злева гара Цукровая галава і раён Батафогу, у цэнтры — пляж Капакабана
Гранітны пік вышынёй 710 метраў, размешчаны ў лесе Тыжука, у нацыянальным парку, у межах горада. Гара Каркаваду ляжыць на захад ад цэнтра Рыа-дэ-Жанэйра і бачная з вялікай адлегласці з амаль усіх раёнаў горада. Гара з'яўляецца сусветна вядомай каштоўнасцю дзякуючы статуі Ісуса Хрыста вышынёй 38 метраў, якая стаіць на яе вяршыні. Статуя таксама вядомая як «Хрыстос Збаўца» або «Ісус на Каркаваду».

З вяршыні гары адкрываецца цудоўная панарама розных раёнаў Рыа-дэ-Жанэйра: гара Цукровая галава, возера Радрыгу-ды-Фрэйташ, пляжы Капакабана, Іпанема і Леблон, стадыён Маракана.

Наведванне
----------

Цягнік
Да вяршыні і статуі можна дабрацца вузкай аўтамабільнай дарогай або на цягніку па зубчастай чыгунцы «Каркаваду», даўжыня якой складае 3,8 кіламетраў, якая была адчынена ў 1884 годзе і адрэстаўравана ў 1980 годзе. Чыгунка выкарыстоўвае адначасова тры электрычныя цягнікі з двух вагонаў кожны, агульнай умяшчальнасцю 540 пасажыраў у гадзіну. Уздым у гару на цягніку займае каля 20 хвілін і адбываецца кожныя 20 хвілін. З-за абмежаванай пасажыраўмяшчальнасці, чакання месца на станцыі можа заняць некалькі гадзін. Ад канчатковай станцыі цягніку і дарогі да назіральнай пляцоўцы ля падножжа статуі можна дабрацца па лесвіцы ў 223 прыступкі, ліфтамі і эскалатарамі. Гэта адзін з самых папулярных турыстычных маршрутаў у Рыа-дэ-Жанэйра на працягу ўсяго года.

Зноскі
------

1. ↑  Афіцыйная старонка чыгункі «Каркаваду» Архівавана 22 чэрвеня 2015.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каркаваду

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
**Нетрыманне мачы** — міжвольнае выдзяленне мачы ад парушэння функцыі сфінктараў (кругавых мышцаў) мачавога пузыра. З'яўляецца вынікам пашкоджання цэнтральнай нервовай сістэмы, спіннога мозгу, заганаў развіцця мачавых шляхоў і энурэзу. Вылучаюць 2 віды нетрымання: 1) стрэсавае — падчас бегу, кашлю і смеху, што павышаюць унутрыбрушны ціск; 2) ургентнае — ад раздражнення гукам струменю вады і мыццём рук найчасцей у халодную пару. Выклікае раздражненне скуры і дэпрэсію.

Папярэджанне
------------

Хваробу прадухіляе адмова ад палення і ўздыму цяжараў, змяншэнне набору лішняй вагі і пітва перад сном, своечасовае лячэнне запалення мочапалавых органаў, поўнае апаражненне мачавіка. Выключэнню з харчавання падлягаюць раздражняльныя для мачавіка вырабы: алкаголь, вострыя стравы, газіраваныя напоі (кола), гарбата, кава, мёд, таматы, цытрусавыя, цукар і яго штучныя заменнікі, шакалад. Карысна займацца плаваннем, танцамі, яздой на веласіпедзе і ранішняй гімнастыкай. Таксама варта пазбягаць выкарыстання араматызаваных мыла і туалетнай паперы, каляровых хімічных напаўняльнікаў для ваннаў.

Прычыны
-------

Немачы спрыяюць цяжкая цялесная праца, нястача эстрагенаў, запор і шэраг лекаў (мачагонныя, антыдэпрэсанты, антыгістамінныя, супраць гіпертаніі).

Зноскі
------

1. ↑  Нетрыманне мачы // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / Генадзь Пашкоў. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2000. — Т. 11. — С. 301. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0188-5.
2. ↑  *Вольга Кулінковіч.* Вас не слухаецца мачавы пухір // *Краіна здароўя*. — 21 верасня 2010. — № 48 (217). — С. 8.(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11962544k · GND: 4072326-4 · LCCN: sh85141423 · LNB: 000161454 · NKC: ph121116 |
**Фактар ​​Лорэнца**, або **Лорэнц-фактар​​**, **гама-фактар** ​​- беспамерная фізічная велічыня, якая выкарыстоўваецца ў рэлятывісцкай кінематыцы, манатонна нарастальная станоўчая функцыя хуткасці. Названая па імя Х. А. Лорэнца. вызначаецца як

{\displaystyle \gamma \equiv {\frac {1}{\sqrt {1-v^{2}/c^{2}}}},}
дзе *v* — хуткасць, *c* — хуткасць святла у вакууме.

З павелічэннем хуткасці ад 0 да *c* Лорэнц-фактар γ павялічваецца ад 1 да {\displaystyle +\infty .}

Звязаны з беспамернай хуткасцю β = *v*/*c* наступным чынам:

{\displaystyle \gamma ={\frac {1}{\sqrt {1-\beta ^{2}}}},}
{\displaystyle \beta ={\sqrt {1-{\frac {1}{\gamma ^{2}}}}}.}
Лорэнц-фактар з'яўляецца гіпербалічным косінусам шпаркасці φ:

{\displaystyle \gamma =\mathrm {ch} \,\varphi ;}
{\displaystyle \varphi =\mathrm {Arch} \,\gamma .}
Ўласны час часціцы зваротна прапарцыйны яе лорэнц-фактару. Час, які вымяраецца гадзіннікам, які раўнамерна рухаецца ў дадзенай інерцыяльнай сістэме адліку, запавольваецца ў γ раз. Калі часціца (гадзіннік) рухаецца з зменнай хуткасцю, яе ўласны час, які прайшоў паміж падзеямі А і В на яе сусветнай лініі, роўны:

{\displaystyle \tau =\int \_{A}^{B}{\frac {dt}{\gamma (t)}}.}
Напрыклад, уласны час мюона, які ляціць з верхніх слаёў атмасферы з хуткасцю 0,99 ад хуткасці святла, запавольваецца ў параўнанні з каардынатных часам у {\displaystyle \gamma ={\frac {1}{\sqrt {1-0,99^{2}}}}\approx 7} раз, у выніку час жыцця такога мюона аказваецца ў 7 разоў даўжэй часу жыцця мюона, які спачывае.

Рэлятывісцкае скарачэнне даўжыні аб'екта, які рухаецца, прапарцыйнае яго лорэнц-фактару. Так, у сістэме адліку вышэйзгаданага мюона Зямля рухаецца з хуткасцю 0,99 *с*, і ў выніку адлегласць паміж верхнімі пластамі атмасферы і паверхняй Зямлі скарачаецца ў 7 разоў.

Стаўленне поўнай энергіі часціцы да яе масы роўнае Лорэнц-фактару (з дакладнасцю да множніка *с*2. У прыватнасці, поўная энергія часціцы, якая спачывае, роўная яе масе, а для ультрарэлятывісцкай часціцы яе маса занядбана малая ў параўнанні з энергіяй ({\displaystyle \gamma \gg 1}). Такім чынам, поўная энергія разгледжанага вышэй мюона (маса якога *m*μ = 106 МэВ/*c*2) прыблізна роўная 7*m*μ*c*2=740 МэВ.

Лікавыя значэнні
----------------

Лорэнц-фактар як функцыя хуткасці

| Хуткасць (у адзінках хуткасці святла) | Лорэнц-фактар | Зваротны лорэнц-фактар |
| --- | --- | --- |
| {\displaystyle \beta =v/c\,\!} | {\displaystyle \gamma \,\!} | {\displaystyle 1/\gamma \,\!} |
| 0.000 | 1.000 | 1.000 |
| 0.100 | 1.005 | 0.995 |
| 0.200 | 1.021 | 0.980 |
| 0.300 | 1.048 | 0.954 |
| 0.400 | 1.091 | 0.917 |
| 0.500 | 1.155 | 0.866 |
| 0.600 | 1.250 | 0.800 |
| 0.700 | 1.400 | 0.714 |
| 0.800 | 1.667 | 0.600 |
| 0.866 | 2.000 | 0.500 |
| 0.900 | 2.294 | 0.436 |
| 0.990 | 7.089 | 0.141 |
| 0.999 | 22.366 | 0.045 |
|

Гл. таксама
-----------

* Пераўтварэнні Лорэнца

Літаратура
----------

* Hugh D. Young, Roger A. Freedman et al. (2008). *Sears' and Zemansky's University Physics* (12th ed.). Pearson Ed. & Addison-Wesley. ISBN 978-0-321-50130-1. .
**Смаленская архіепархія (уніяцкая)** – адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (архіепархія) ўніяцкай царквы ў межах Вялікага Княства Літоўскага ў час існавання Рэчы Паспалітай.

Ахоплівала тэрыторыю Смаленскага і Чарнігаўскага ваяводстваў.

Гісторыя
--------

Створана ў 1625. Пасля вайны вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў большая частка тэрыторыі епархіі адышла да Расіі. У ВКЛ да канца 18 стагоддзя працягвалі прызначацца смаленскія архібіскупы, якія мелі некалькі прыходаў у прыгранічных з Расіяй рэгіёнах.

Епіскапы
--------

Асноўны артыкул: **Смаленскія ўніяцкія архіепіскапы**

Літаратура
----------

* Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
**Фёдар Фёдаравіч Багданаўскі** (руск.: Фёдор Фёдорович Богдановский; 16 красавіка 1930, Шацеева, Удомельскі раён, Калінінская вобласць — 3 кастрычніка 2014, Санкт-Пецярбург, Расійская Федэрацыя) — савецкі цяжкаатлет. Заслужаны майстар спорту СССР (1957). Заслужаны трэнер РСФСР (1973). Скончыў Нацыянальны дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, спорту і здароўя імя П. Ф. Лесгафта ў 1962 годзе, выкладчык. Выступаў за СКА Ленінград.

Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1957). Член КПСС з 1968 года.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Amerzone** (таксама вядомая як (**Amerzone: The Explorer’s Legacy**) — камп’ютарная гульня ў жанры квэст, з выглядам ад першай асобы, створаная кампаніяй «Microïds» і выпушчаная кампаніяй «Ubisoft» у 1999 годзе. Дызайнерам гульні выступіў Бенуа Сакаль.

Сюжэт
-----

Кіраўнік 1 - у маяк.
У 1932 годзе малады даследчык Аляксандр Валембуа (*Alexandre Valembois*), жадаючы праславіцца, адправіўся разам са сваім блізкім сябрам Антоніё Альварэс (*Antonio Álvarez*) даследаваць таямнічую выспу Амерзон. Яны пасябравалі з мясцовымі абарыгенамі і сталі сведкамі дзіўнага рытуалу, у якім было задзейнічанае гіганцкае яйка знакамітых белых птушак. Жадаючы даказаць усяму свету існаванне гэтых птушак, Аляксандр скарыстаўся даверам абарыгенаў і скраў таямнічае яйка. На жаль, пасля яго вяртання ў Францыю, ніхто не паверыў ні самому Аляксандру, ні яго запісам пра Амерзон.

Прайшло шэсцьдзесят гадоў, свет змяніўся. Скончылася Другая сусветная вайна, а выспа Aмерзон да гэтага часу застаецца недаследаванай і закрытай для старонніх сваім дэспатычным лідарам, Антоніё Альварэсам. Аляксандр Валембуа даўно састарыўся і адзінока дажывае свой век на закінутым маяку. Толькі адно не дае яму спакою: жаданне выправіць зробленую ім калісьці памылку. І вось аднойчы да старога прыходзіць малады журналіст, каб паслухаць аповед пра яго былыя прыгоды…

Гульнявы ​​працэс
-----------------

Amerzone — гэта прыгодніцкая гульня ад першай асобы, падобная на Myst, дзе гулец прымае на сябе ролю журналіста, які спрабуе выратаваць ад вымірання рэдкі від чарадзейных птушак. Для дасягнення сваёй мэты, гульцу трэба перамяшчацца паміж маляўнічымі гульнявымі лакацыі і шукаць падказкі, пакінутыя Аляксандрам Валембуа.

Ацэнкі і ўзнагароды
-------------------

Гульня атрымала прэстыжную прэмію «PixelINA Award» на фэсце «Imagina'99».

Рэакцыі

Агульная адзнака| Агрэгатар | Адзнака |
| --- | --- |
| GameRankings | 72.78% |

Адзнакі аглядаў| Публікацыя | Адзнака |
| --- | --- |
| *IGN* | 5.5/10 |
| *Absolute Games* | 65% |

Цікавыя факты
-------------

* На самай справе, назва «Амерзон» утварылася шляхам аб’яднання двух слоў: «Амазон» (французская назва ракі Амазонкі) і «амер», што азначае — «горкі».
* Гульня была распрацавана Бенуа Сокалем і Microïds, яны ж пазней распрацавалі гульню Syberia і яе працяг — Syberia II. Гэтыя гульні ўтрымліваюць дасылкі на Amerzone і знаходзяцца ў тым жа выдуманым Сусвеце.
* Месцы, канцэпцыі і некаторыя персанажы, выкарыстаныя ў Amerzone, бяруць свой пачатак з работ Сокаля 80-х гадоў — серыі коміксаў пра Інспектары Canardo, асабліва — з пятага аповяду серыі, пад назвай L’Amerzone.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2 3 4 5  Steam — 2003. Праверана 29 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q337535'></a>
3. ↑  Game Trivia for AmerZone: The Explorer's Legacy <! — Загаловак дададзены ботам -->

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Amerzone на Вікісховішчы |

* Amerzone Архівавана 26 мая 2011.  (англ.) на сайце Microïds
* Amerzone  (англ.) на сайце MobyGames
* Рэцэнзія «Absolute Games»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Behind The Voice Actors · GameFAQs · Giant Bomb · MobyGames |
***Dungeons*** — камп’ютарная гульня, стратэгія ў рэальным часе, распрацаваная кампаніяй Realmforge Studios. Візуальны стыль і геймплэй вельмі нагадваюць Dungeon Keeper 2, і самі распрацоўшчыкі заяўляюць аб тым, што натхняліся гэтай стратэгіяй ад Bullfrog Productions .

Сюжэт
-----

Уладара падзямелляў падстаўляе яго сяброўка, і ён аказваецца на самым верхнім узроўні, практычна каля зямной паверхні. Яму трэба будзе пракласці шлях назад ў сэрцы падземнага свету і вярнуць скрадзеную ўлада.

Геймплэй
--------

Для перамогі над супернікамі гулец павінен сабраць вялікую армію розных істот і добра іх натрэніраваць, забяспечыўшы ежай і забаўкамі. Сюжэтная кампанія складаецца з 20 заданняў. Мэта гульца — прывабіць у свае ўладанні самых моцных воінаў, займець іх сілы і стаць адзіным кіраўніком падземнага свету. Па меры праходжання карыстальнік адкрые новыя віды пакояў, пастак і дэкарацый. Сістэма стварэння жылля і пакояў для падапечных вельмі падобная з Dungeon Keeper 2. Для атрымання новых байцоў гульцу патрабуецца ствараць вызначаныя тыпы памяшканняў.

Захавальнік падзямелля валодае цялеснай формай. За межамі зоны ўплыву ён вымушаны спадзявацца толькі на меч і заклінанні. Камера пры гэтым вісіць строга за яго спіной і наадрэз адмаўляецца ўзлятаць ўверх. У родных валадарствах Захавальнік глядзіць на свет у ізаметрыі, аддае загады гоблінам, якія капаюць тунэлі, і расстаўляе разнастайныя прадметы. Уладкаваць цямніцу прыгожа і з розумам — адна з яго найважнейшых задач, бо чым змрочней і небяспечней падзямелле, тым вышэй яго прэстыж. Багата аформленыя валоданні прыцягваюць народ з паверхні. Адны героі спускаюцца сюды ў надзеі знайсці годнага суперніка, іншых прыцягваюць стэлажы з старажытнымі фаліянтамі, трэція жадаюць набіць кішэні золатам і знайсці магутная зброя.

Крытыка
-------

У некаторых выданнях гульня падвергнулася рэзкай крытыцы за не прапрацаванасць сюжэту, адступленні ад асноўнага жанру і ўскладненне гульні лішнімі эканамічнымі элементамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Steam — 2003. Праверана 29 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q337535'></a>
2. ↑  kalypso-media-zanimaetsya-proektom-dungeons/3DNews — Kalypso Media займаецца праектам Dungeons
3. ↑  3DNews — Інтэрв'ю з мастацкім кіраўніком гульні Dungeons Архівавана 11 лютага 2011.
4. ↑  -475 Нататкі з gamescom: Dungeons
5. ↑  Артыкул — Dungeons <! — Загаловак дададзены ботам --> **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 23 сакавіка 2011. Праверана 20 сакавіка 2011.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт гульні
* Прэв’ю гульні ад часопіса «Лепшыя камп'ютарныя гульні»
* *Dungeons* (руск.) на сайце Absolute Games

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Metacritic · Giant Bomb · MobyGames |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 166668734 |
**Плошча Карла Маркса** — цэнтральная плошча ў г. Свіслачы Гродзенскай вобласці.

Рынак на плане мястэчка 1795 года
Гістарычна насіла назву *Рынак* або *Гімназічная плошча*. Апошняя назва фактычна датычылася ўсёй плошчы, але магла таксама выкарыстоўвацца як азначэнне толькі заходняй яе часткі, якая прылягала да гімназічнага ансамбля. Жонка графа Вінцэнта Тышкевіча Тэрэза Панятоўская адразу пасля замужжа запатрабавала перабудаваць Свіслач так, каб мястэчка было падобнае да Варшавы. Тышкевічам была праведзена поўная перапланіроўка мястэчка. У цэнтры створана прасторная чатырохбаковая плошча. Ад плошчы, як промні сонца, разыходзіліся прамыя вуліцы: Мсцібаўская (Каліноўскага), Брэсцкая (Леніна), Гродзенская (Камсамольская), Варшаўская (Савецкая), Рудаўская (Першамайская) і Дворная (Дзяржынскага).

Па ўспамінах графа Лявона Патоцкага *«ў самым цэнтры мястэчка была квадратная рыначная плошча, упрыгожаная абеліскам, што завяршаўся пазалочаным шпілем. Вялі да яго з чатырох бакоў шырокія, пад шнур пракладзеныя вуліцы, забудаваныя ладнымі дамамі, пакрытымі гонтай… У самым цэнтры рынкавай плошчы, паміж вуліцамі Мсцібаўскай і Рудаўскай, узвышалася прамавугольнае збудаванне, пабудаванае з каменя, з 48 крамамі… На самой плошчы пяць заезных двароў: пад Арлом, Аленем, Волам, Аднарогам і Лебедзем. У адным куце аптэка, у іншым — кафенгаўз (кавярня), самавіты, з більярдам, для забавы прыезджых. Насупраць кафенгаўза распасціраўся вялікі пляц, на левым боку якога знаходзіўся драўляны парафіяльны касцёл з вежай і гадзіннікам…»*.

Зноскі
------

1. ↑  С. Л. Раманаў. АРХІТЭКТУРА І ТАПАГРАФІЯ МЯСТЭЧКА СВІСЛАЧ У ХІХ ст.
2. ↑  Праект «Бацькаўшчына»: Свіслаччына. Мінулае і сучаснае
3. ↑  Праект «Бацькаўшчына»: Мінулае і сучаснае побач. 12 Мая’22 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2022. Праверана 12 ліпеня 2022.
**Хо́цемля, Чорнае** — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дняпро, прыкладна за 9 км у напрамку на поўнач ад горада Рэчыца, каля вёсак Чорнае і Хацецкае.

Плошча паверхні возера 0,4 км². Даўжыня 4,55 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 9,3 км.  

Катлавіна возера старычнага тыпу, на пойме Дняпра, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны на ўсходзе спадзістыя, вышынёй да 2 м астатнія схілы стромкія, вышынёй да 17 м. Заходнія берагі возера зліваюцца са схіламі катлавіны, усходнія нізкія. Берагі пясчаныя, месцамі на ўсходзе забалочаныя. У паўднёвай частцы пратокай злучаецца з возерам Капалка, на ўсходзе з возерам Вадземлі.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь, язь і іншыя віды рыб.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 5. — С. 258. — 583 с. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Гомельская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2011. — С. 17. — 68 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-107-5. (руск.)

Зноскі
------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>

Спасылкі
--------

* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 5. (руск.)
**«Сцяпа́ныч»** (руск.: Степаныч) — беларускі незалежны серыял у дэтэктыўным жанры, першы сезон якога пабачыў свет ў 2019 годзе ў сетцы Інтэрнэт. Серыял распавядае пра будні супрацоўнікаў паліцыі і быў створаны з мэтай прыцягваць увагу да праблемы парушэння правоў чалавека. Пры падтрымцы беларускіх грамадскіх арганізацый «Прававая ініцыятыва» і «Дзеянне» створаны першы сезон серыяла з 10 серый.

Сюжэт
-----

Дзеянні серыяла разгортваюцца ў горадзе Комску — сталіцы выдуманай Рэспублікі Комія. Галоўны герой — капітан паліцыі Удоеў Мікалай Сцяпанавіч (для сваіх проста Сцяпаныч) — за гады службы не дасягнуў значных кар’ерных вышынь, але зарабіў аўтарытэт сярод калег і спецыфічную рэпутацыю ў парушальнікаў закону. Сцяпаныч не злыдзень і нават не герой — ён звычайны «*мент*», хай у Рэспубліцы Комія міліцыя ўжо даўно і называецца паліцыяй. У працы Сцяпанычу дапамагае зусім «*зялёная*» Зоя Нікіціна — малодшы лейтэнант, малады спецыяліст. У Зоі зусім няма практычнага вопыту паліцэйскай працы, але яна шчыра верыць у закон і справядлівасць. Зоя перакананая, што яе місія — лавіць злачынцаў і абараняць мірных грамадзян Коміі.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Сяргей Усцінаў | Сцяпаныч  Сцяпаныч  |
| Юлія Швабовіч | Зоя  Зоя  |
| Алег Волчак | начальнік  |
| Міхаіл Варанцоў | наркаман  |
| Андрэй Гурын | Дымон напарнік Дымон  |
| Ігар Чэпіга | другі напарнік  |
| Дзмітрый Міцкевіч | ДПС  |
| Юлія Шэўчук | Ірына палюбоўніца Ірына  |

Здымачная група
---------------

* аўтар ідэі — Сяргей Усцінаў
* сцэнарый — Сяргей Усцінаў, Юрый Восіпаў
* рэжысёр, аператар, мантаж — Юрый Восіпаў
* выканаўчы прадзюсар — Вікторыя Фёдарава
* здымачнае абсталяванне — Яўген Шапчыц
* асістэнты — Маргарыта Корбут, Галіна Харланава

Зноскі
------

1. ↑  «Степаныч». Первый независимый YouTube-сериал о белорусской милиции! Премьера 1 июня(руск.), *«Белсат»* (01.06.2019). Праверана 17 лютага 2020.
2. ↑  Сериал «Степаныч» уже в сети. (руск.).  «Правовая инициатива» (1 чэрвеня 2019). Праверана 17 лютага 2020.
3. ↑  Сериал «Степаныч» — скоро премьера! (руск.)(недаступная спасылка).  «Правовая инициатива» (27 мая 2019). Архівавана з першакрыніцы 17 лютага 2020. Праверана 17 лютага 2020.

Спасылкі
--------



* Афіцыйны трэйлер серыяла на YouTube
**Гаа Цзічун** (кіт. трад. 高繼沖, піньінь *Gāo Jichong*; 943—973) — апошні кіраўнік Цзінані  (руск.) (бел. перыяду пяці дынастый і дзесяці дзяржаў  (укр.) (бел..

Біяграфія
---------

Быў сынам Гаа Баажуна і пляменнікам свайго папярэдніка Гаа Баасюя. Заняў трон пасля смерці апошняга ў 962 годзе.

Выконваў хутчэй цырыманіяльныя функцыі, фактычна ж меў пасаду цзедушы  (укр.) (бел. адной з правінцый Сун. У 963 годзе Цзінань афіцыйна спыніла сваё існаванне пад ціскам Сун, не сустрэўшы супраціву з боку Гаа Цзічуна. Апошні пасля таго служыў афіцэрам у Сюйчжоу  (укр.) (бел.. Памёр у 973 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2 3  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>


| ?Гаа Цзічун — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Gao Jixing[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Gao Jichong |  | Gao Baorong[d] |  | Gao Conghui[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Lady Zhang[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | CBDB: 0022191 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Астравіты.
Не блытаць з Астравіта.

**Аставі́ты** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 16 км у напрамку на поўнач ад горада Браслаў. Знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні 0,41 км². Даўжыня 1,15 км, найбольшая шырыня 0,64 км. Даўжыня берагавой лініі 3,8 км. Найбольшая глыбіня 2,7 м, сярэдняя 1,2 м. Плошча вадазбору 2,5 км². Аб’ём вады 0,51 млн. м³.  

Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны стромкія, вышынёй 5—10 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, пясчаныя і тарфяністыя, на ўсходзе зліваюцца са схіламі катлавіны. Дно плоскае, амаль цалкам выслана сапрапелем, каля ўсходніх і паўднёва-ўсходніх берагоў — вузкая пясчаная паласа.  

Возера эўтрофнае з прыкметамі дыстафіравання. Зарастае. У паўднёвай частцы выцякае ручай у возера Снуды.

У возеры водзяцца шчупак, лінь, карась, лешч, акунь, плотка і іншыя віды рыб.

Літаратура
----------

* *Мыслівец І. А.* Астравіты // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.1 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 1. — 575 с. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 9. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Астравіты Архівавана 19 верасня 2013.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шоц.
**Іван Мікалаевіч Шоц** (?, в. Святляны, Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць — студзень 1972, Смаргонь) — адзін з кіраўнікоў Руху дапамогі Бацькаўшчыне ў Аргенціне, стваральнікаў Беларускага цэнтральнага дэмакратычнага камітэта дапамогі сіротам Вялікай Айчыннай вайны. З 1946—1949 гг. — рэдактар газеты «Наш голос» (Буэнас-Айрэс). Арыштаваны ў 1949 г. аргенцінскімі ўладамі. Рээміграваў на Радзіму ў 1955 г.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Шабельцаў С. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930 — 1960-я гг.): Зборнік дакументаў і ўспамінаў / Сяргей Шабельцаў; Рэдактар Н.Гардзіенка. — Мн.: Медысонт, 2009. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 17). — С. 51.
**Магіпала I** — індыйскі кіраўнік з дынастыі Гуджара-Пратыхары  (укр.) (бел. атрымаў у спадчыну ўладу ад свайго брата Бходжы II. Вядомы таксама як Кшытыпала.

Праўленне
---------

Уладанні Магіпалы ўключалі тэрыторыі ад верхняга цячэння ракі Біяс на паўночным захадзе да Калінгі ці Арысы на паўднёвым усходзе і ад Гімалаяў да Кералы або да краіны Чэра на далёкім поўдні.

У 915 годзе пацярпеў цяжкае паражэнне ад Індры III  (укр.) (бел. з Раштракутаў. Здолеў вярнуць сваю сталіцу толькі ў 916 годзе. Вынікам стала паслабленне дзяржавы. Падчас кіравання Магіпалы ў 939 годзе ў яго ўладанні ў Паўночнай Індыі ўварваліся Раштракуты  (укр.) (бел. на чале з Крышнай III  (укр.) (бел.. Паражэнне прывяло да пачатку палітычнага крызісу: раджупскія васалы сталі з гэтага часу адгаліноўвацца і станавіцца самастойнымі. У далейшым гэта прывяло да заняпаду Гуджара-Пратыхараў.

Зноскі
------

1. ↑  Radhey Shyam Chaurasia (2002). *History of Ancient India: Earliest Times to 1000 A. D.*. Atlantic Publishers & Distributors. p. 208. ISBN 81-269-0027-X,ISBN 978-81-269-0027-5. .
2. ↑  Kavyamimansa of Rajasekhara, ch. XVII, стор. 94
3. ↑  Rama Shankar Tripathi (1989). *History of Kanauj: To the Moslem Conquest*. Motilal Banarsidass Publ. p. 267. ISBN 812080404X, ISBN 978-81-208-0404-3.. Retrieved on 16 лютого 2017.


| ?Магіпала I — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Mahipala I |  | Mahendrapala I[d] |  | Mihira Bhoja[d] |  | Ramabhadra[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кучынская.
**Наталля Генадзьеўна Кучынская** (18 студзеня 1971, Мінск, БССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 18 студзеня 1971 года ў г. Мінску.

Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага, настаўнік пачатковых класаў; Акадэмію паслядыпломнай адукацыі, настаўнік-дэфектолаг; Гродзенскі абласны інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў і спецыялістаў адукацыі, менеджар у сферы адукацыі; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання.

Працавала настаўнікам пачатковых класаў сярэдняй школы № 5 г. Смаргоні Гродзенскай вобласці, недзяржаўных гімназій «Мока», «Альтасфера» г. Мінска, сярэдняй школы № 3 г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; настаўнікам-дэфектолагам Цэнтра карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце гімназіі № 1 г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; начальнікам аддзела адукацыі Ашмянскага раённага выканаўчага камітэта.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай цэнтральнага камітэта прафсаюза работнікаў адукацыі і культуры Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя М. Танка.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)
**Канстытуцыя Бразіліі** — асноўны закон Федэратыўнай Рэспублікі Бразілія. Дзеючая канстытуцыя Бразіліі прынята 5 кастрычніка 1988 года.

Канстытуцыя Бразіліі з'яўляецца крыніцай прававых паўнамоцтваў, якія ляжаць у аснове існавання Бразіліі, і замацоўвае асновы палітычнай, прававой і эканамічнай сістэм краіны, асновы прававога статусу грамадзян Бразіліі.

Гісторыя стварэння
------------------

Дзеючая канстытуцыя з'яўляецца сёмай па ліку канстытуцыяй Бразіліі. Яе распрацоўка доўжылася больш трох гадоў: з 1985 па 1988 год.

Стварэнне новай канстытуцыі стала неабходнай пасля таго, як у пачатку 1985 года ў Бразіліі скончылася дваццацігадовая ваенная дыктатура і пачаліся глабальныя дэмакратычныя пераўтварэнні. 18 ліпеня 1985 года прэзідэнт краіны Жазэ Сарней выдаў дэкрэт аб стварэнні Часовай камісіі па канстытуцыйным пераўтварэнняў. Дадзеная камісія распрацавала папярэдні праект канстытуцыі, але ён падвергнуўся крытыцы з боку як левых, так і правых партый і не быў прадстаўлены на разгляд Канстытуцыйнай асамблеі.

Канстытуцыйная асамблея пачала працу над канстытуцыяй ў лютым 1987 года. Тэкст асноўнага закона яна распрацоўвала ў 8 тэматычных камісіях, падзеленых на падкамісіі. У агульнай складанасці ў іх было разгледжана каля 50 тысяч прапаноў і паправак. У выніку 9 ліпеня 1987 года праект канстытуцыі быў вынесены на ўсенароднае абмеркаванне. На працягу месяца насельніцтвам было прапанавана больш за 10 тысяч паправак, пад якімі падпісаліся каля 12 млн. чалавек. У канчатковы тэкст канстытуцыі былі ўключаныя 122 з іх.

Заключнае галасаванне па тэксце канстытуцыі адбылося ў Канстытуцыйнай асамблеі 22 верасня 1988. Пераважнай большасцю галасоў новая канстытуцыя была прынятая і афіцыйна ўступіла ў сілу 5 кастрычніка таго ж года.

Спасылкі
--------

* Канстытуцыя Бразіліі ў бібліятэцы права. Архівавана 19 сакавіка 2011.
* Канстытуцыя 1988 года на рускай мове.
* Тэкст канстытуцыі на 2006 год. (англ.)
* Тэкст канстытуцыі на 2010 год. Архівавана 26 чэрвеня 2013. (парт.)
**Дайдзё тэна** (яп.: 太上天皇, だいじょうてんのう / だじょうてんのう *дайдзё:-тэна: / дадзё:-тэна:*, літ. імператар, саступіўшы трон; адрокшыся імператар; былы імператар) — тытул Імператара Японіі, які адрокся ад трона і выйшаў у адстаўку. Скарочаная назва:  (яп.: 上皇, じょうこう *дзё:ко:*). Часта перакладаецца на еўрапейскія мовы як *экс-імператар* або *імператар на спакоі*.

Гісторыя
--------

Тытул дайдзе тэна мае кітайскае паходжанне. Кітайскі Сын Неба, які сышоў у адстаўку са свайго паста, называўся *тайшан-хуан* — «Вярхоўны гаспадар» або *тайшан-хуандзі* — «Вярхоўны імператар».

У Японіі тытул дайдзё тэна ўпершыню быў выкарыстаны ў VII стагоддзі падчас праўлення Імператрыцы Суйко. З тых часоў яго атрымалі 62 чалавекі.

У сярэднявечных японскіх крыніцах дайдзе тэнно часта называлі **Імператарам-пустэльнікам** (яп.: 院, いん *ін*). Гэта назва паходзіць ад японскай назвы сядзібы, дзе адстаўны манарх жыў са сваёй прыслугай, стаўшы ў баку ад вялікай палітыкі. Дайдзё тэна працягвалі называць «пустэльікамі» нават пасля 1086 года, калі экс-Імператар Сіракава парушыў традыцыю і стаў актыўна ўмешвацца ў дзяржаўныя справы з мэтай аслабіць прыдворную арыстакратыю і ўзмацніць кантроль Імператарскага дома над краінай. Умяшанне дайдзе тэна ў палітыку працягвалася да 1840 года і атрымала ў японскай гістарыяграфіі назву «праўленне Імператараў-пустэльнікаў» — інсэй. Звычайна адстаўныя Імператары станавіліся будыйскімі манахамі і называліся **Імператарамі-манахамі** (яп.: 法皇, ほうおう *хо:о:*).

Апошнім дайдзё тэна быў Імператар Какаку, які перадаў свой пост Імператара ў 1817 годзе свайму пераемніку. У сярэдзіне XIX стагоддзя тытул дайдзё тэна быў скасаваны. У XXI стагоддзі тытул быў адноўлены ў парадку выключэння для імператара Акіхіта.

Сінонімы тытула
---------------

| Кандзи | Транскрыпцыя | Пераклад |
| --- | --- | --- |
| 下居帝 | Орыі-але-мікада | Адстаўны Імператар |
| 院 | Ян | Імператар-пустэльнік |
| 法皇 | Хо: аб: | Імператар-манах |
| 仙洞 | Сэнт: | Імператар-пячорнік |
|

Гл. таксама
-----------

* Імператар Японіі
* Цырымонія перадачы трона
* Інтранізацыя імператара Японіі

Зноскі
------

1. ↑  Бледна-чырвоны колер быў колерам верхняй вопраткі, якую меў права насіць толькі Дайдзё тэна. Выкарыстанне гэтага колера падданымі было строга забаронена.
2. ↑  А. Н. Мещеряков. Японский тэнно и русский царь. Элементная база.
3. ↑  кіт. спр. 太上皇, піньінь *tàishàng-huáng*
4. ↑  кіт. спр. 太上皇帝, піньінь *tàishàng-huángdì*
5. ↑  Император Японии после отречения получит особый средневековый титул — СЕГОДНЯ

Літаратура
----------

* Дайдзё тэна // Дайдзё тэна // 日本大百科全書 : 全26冊. — 2版. — 東京 : 小学館, 1994—1997. : [яп.] = Ниппон дайхякка дзэнсё : 26巻. — 2-е изд. — Токио : Сёгакукан, 1994—1997.

Спасылкі
--------

* Спіс дайдзе тэнно (яп.)
* Праўленне дайдзе тэнно (яп.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Галіноўская.

**Наталля Віктараўна Галіноўская** (нар. 8 мая 1975, г. Гомель) — беларускі ўрач-неўролаг. Доктар медыцынскіх навук (2017), прафесар (2019).

Біяграфія
---------

Скончыла Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1998; аспірантура, спецыяльнасць «Нервовыя хваробы», 2002).

Працавала ў Навукова-даследчым інстытуце медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі (2003—2005; з 2004 — старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі пры наступствах неўралагічных захворванняў); Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2002 і з 2005; у 2007—2017 — дацэнт кафедры неўралогіі і нейрахірургіі з курсам медыцынскай рэабілітацыі і псіхіятрыі, з 2017 — дэкан факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі, і адначасова прафесар кафедры).

Навуковыя інтарэсы: цэрэбраваскулярныя захворванні (інсульт, часовыя парушэнні мазгавога кровазвароту); аўтаімунныя захворванні нервовай сістэмы; нейрафізіялогія; нейрапсіхалогія; нейрарэабілітацыя.

Узнагароды
----------

Грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2016), нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2018).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Преходящие нарушения мозгового кровообращения: клинико-патогенетические особенности : диссертация … доктора медицинских наук : 14.01.11 : защищена 05.05.2017 : утверждена 06.12.2017 / Галиновская Наталья Викторовна. — Минск, 2017.
* Психовегетативный статус при ишемических повреждениях головного мозга / Н. В. Галиновская, Н. Н. Усова, Л. А. Лемешков. — Гомель, 2015.
* Преходящие нарушения мозгового кровообращения: особенности патогенеза, клинических проявлений, возможности диагностики и лечения / Н. В. Галиновская, В. Б. Смычек. — Гомель, 2019.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дамянікава.
**Наталля Вітольдаўна Дамянікава** (11 снежня 1958, г. Магілёў) — беларускі народны майстар саломапляцення. 

У 1986—2004 гадах на Магілёўскай фабрыцы мастацкіх вырабаў распрацоўвала ўзоры-эталоны сувенірных вырабаў з саломы.

Творчасць
---------

Творчасць Дамянікавай адметная сучаснай інтэрпрэтацыяй традыцый мастацкай апрацоўкі саломы. Яе лялькі, букеты, дэкаратыўныя кампазіцыі вылучаюцца разнастайнасцю прыёмаў пляцення, адмысловасцю форм і дэкору. Удзельнік, прызёр, лаўрэат многіх выставак, фестываляў, конкурсаў, у т.л. нацыянальныя выстаўкі народнага мастацтва «Жывыя крыніцы» (2006).

Літаратура
----------

* *Я. М. Сахута.* Дамянікава Наталля Вітольдаўна // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2012. — Т. 3. — 688 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0662-8.
**Праект дэталёвага планавання** (**ПДП**), або **дэталёвы план** — горадабудаўнічы праект мясцовага ўзроўню, які распрацоўваецца на аснове горадабудаўнічых праектаў агульнага планавання, што вызначае ў граніцах дэталёвага плана размяшчэнне структурна-планіровачных элементаў і параметры іх планаванага развіцця, а таксама вызначае горадабудаўнічыя патрабаванні да забудовы тэрыторый.

Уладкаванне тэрыторыі — праектныя і будаўнічыя мерапрыемствы па паляпшэнні тэрыторыі ці яе падрыхтоўцы да наступнай забудовы. Да названых мерапрыемстваў адносяцца: знос існых пабудоў, вертыкальная планіроўка, пракладка вуліц, праездаў і пешаходных шляхоў, будаўніцтва інжынерных сетак і збудаванняў, азеляненне і добраўпарадкаванне тэрыторый.

Дэталёвыя планы распрацоўваюць для тэрыторый частак горада, якія забудаваныя ці падлягаюць забудове, вызначаных дзеючым генеральным планам горада, пасёлка гарадскога тыпу, сельскага населенага пункта.

Гл. таксама
-----------

* Генеральны план
* Праект раённай планіроўкі (ПРП)

Спасылкі
--------

* Градостроительные паспорта // Минскградо (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Цокаль (значэнні).
Тыпы цокаляў
**Цо́каль** (італ.: zoccolo, літар. *чаравік на драўлянай падэшве*) — падножжа будынка, збудавання, помніка, калоны і таму падобных збудаванняў, якое ляжыць на падмурку. Можа быць дэкаратыўна абліцавана. У істужачных падмурках цокалем можа з'яўляцца верхняя частка самога падмурка, у слупкаватых цокаль — сцяна паміж слупамі. Цокалі ў адносінах да вонкавых сцен класіфікуюцца на тыя, што западаюць, выступаюць і размешчаныя ў адной плоскасці са сцяной.

Зноскі
------

1. ↑  *Цокаль (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
2. ↑  *В И Узун Ю Ф Боданов.* Энциклопедия дома и семьи. — Olma Media Group, 2002. — С. 656. — 670 с. — ISBN 9785224033485.

Літаратура
----------

* Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 36. ISBN 83-85001-89-1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4181720-5 |