Асноўныя артыкулы: **Беларуска-кітайскія адносіны** і **Знешняя палітыка БССР**
**Адносіны БССР і КНР** — двухбаковыя кантакты паміж Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікай і Кітайскай Народнай Рэспублікай у 1949—1991 гадах. 

Пік узаемадзеяння на розных узроўнях прыйшоўся на 1950-я гады. Праз савецка-кітайскі раскол кантакты паміж Мінскам і Пекінам спыніліся. Аднаўленне двухбаковых адносін адбылося толькі пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці.

На міжнароднай арэне
--------------------

У лютым 1944 года савецкае кіраўніцтва прадаставіла рэспублікам знешнепалітычныя паўнамоцтвы, што прывяло да выхаду БССР на міжнародную арэну. У 1945 годзе разам з УССР яна стала членам ААН.

У 1949 годзе, калі па выніках грамадзянскай вайны ў Кітаі была абвешчана КНР, беларуская дыпламатыя занялася барацьбой за прадастаўленне Пекіну месца ў ААН. Дэлегацыя БССР выступала за пазбаўленне тайваньскага ўрада правы прадстаўляць інтарэсы кітайскага народа ў міжнароднай супольнасці.

3 кастрычніка 1950 года міністр замежных спраў БССР Кузьма Кісялёў без санкцыі агульнасаюзнага кіраўніцтва выступіў з трыбуны Генасамблеі ААН у абарону КНР, з рэзкім асуджэннем пазіцыі прадстаўніка Тайваня. Ініцыятыва беларускага міністра не адпавядала тактыцы савецкага прадстаўніцтва. Міністр замежных спраў СССР Андрэй Вышынскі абвінаваціў калегу ў экстрэмізме, загадаў пасадзіць яго пад дамашні арышт і адправіў адпаведную тэлеграму ў Маскву. Аднак Іосіф Сталін ухваліў учынак Кісілёва.

Грамадскія сувязі
-----------------

У 1950-я гады вялася перапіска паміж студэнтамі Віцебскага і Пекінскага педінстытутаў, навучэнцамі СШ № 29 горада Мінска і СШ № 14 горада Нанкін, супрацоўнікамі Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў Мінску і Музей рэвалюцыі ў Пекіне.

У 1960 годзе ў складзе Беларускага таварыства дружбы і культурнай сувязі з замежжам заснавана рэспубліканскае аддзяленне Таварыства савецка-кітайскай дружбы (ТСКД). Гарадскія аддзяленні арганізацыі адкрыліся ў Мінску, Віцебску і Магілёве. За першы год першасныя ячэйкі былі створаны на 5 беларускіх прадпрыемствах. Члены ТСКД у БССР займаліся абменам з кітайскім бокам выставамі, фотападборкамі, дакументальнымі і мастацкімі фільмамі, іншымі інфармацыйнымі матэрыяламі.

У 1958 годзе абмяняліся дэлегацыямі Мінскі і Цяньцзінскі трактарныя заводы, у 1961-м былі ўсталяваныя сувязі паміж БДУ і Цзіньмінскім універсітэтам горада Гірын.

Эканамічныя сувязі
------------------

З 1950 года пастаўкі ў Кітай выраблялі мінскія аўтамабільны, трактарны, станкабудаўнічы заводы, Гомельскі станкабудаўнічы завод, Мазырскі завод меліярацыйных машын, Бабруйскі машынабудаўнічы завод. У гэты ж перыяд у СССР знаходзілася на практыцы каля 8 тыс. кітайцаў, якія працавалі, у тым ліку на найбуйнейшых прадпрыемствах Мінска, Гомеля, Віцебска.

Культурныя сувязі
-----------------

На кітайскую мову перакладзены зборнікі вершаў «Жалейка» Янкі Купалы і зборнік апавяданняў «У Маскву» Івана Шамякіна, п’есы Кандрата Крапівы «Пяюць жаваранкі» і «Хто смяецца апошнім». Выдадзены зборнік выбраных твораў Максіма Танка. У сваю чаргу на беларускую перакладаліся кітайскія творы. Сярод выдадзенага — зборнік кітайскіх народных казак 1952 года і зборнік твораў кітайскіх аўтараў 1953 года.

У ліпені 1952 года Беларускі дзяржаўны тэатр імя Якуба Коласа (Віцебск) паставіў спектакль «Пралітая чаша» па творы пісьменніка Ван Шыфу. Вялікай папулярнасцю карысталіся ў рэспубліцы выступленні кітайскіх артыстаў. Адным з першых мерапрыемстваў такога роду быў прыезд у Мінск у лютым 1952 года мастацкага ансамбля моладзі КНР. У 1955 годзе БССР наведаў Шанхайскі тэатр шаосінскай оперы, у 1957 — Маладзёжны ансамбль песні і танца, у 1960 — балетная трупа Цэнтральнага тэатра оперы і балета, у 1965 — ансамбль Народна-вызваленчай арміі Кітая.

У сакавіку—красавіку 1959 года ў Мінску дэманстравалася выстава твораў маладых мастакоў Кітая, у верасні прайшлі выстава кітайскай кнігі і Тыдзень кітайскай музыкі, у кастрычніку — Дэкада кітайскага фільма, у лістападзе – вечар памяці (да 1200-годдзя з дня смерці) паэта і мастака Ван Вэя.

Заўвагі
-------

1. 1 2  Шадурский 2011, с. 35.
2. ↑  *Владимир Снапковский.* Внешняя политика Республики Беларусь: первые итоги первого десятилетия // *Белорусский журнал международного права и международных отношений*. — 2000. — № 4. — С. 45—51.
3. ↑  *Игорь Бабак* Белорусско-китайское сотрудничество в международных организациях (1990-е) // *Белорусский журнал международного права и международных отношений*. — 2001. — № 1. — С. 51—55.
4. ↑  Шадурский 2011, с. 30—31.
5. ↑  Шадурский 2011, с. 31—32.
6. ↑  Шадурский 2011, с. 32.
7. 1 2 3  Шадурский 2011, с. 33.
8. ↑  *Ирина Воронкова* Крепкой дружбою сильны // *Беларуская думка* : журнал. — 2016. — С. 18—25.
9. ↑  Шадурский 2011, с. 34—35.
10. ↑  Шадурский 2011, с. 34.

Літаратуа
---------

* *В. Г. Шадурский* Сердечность дружеских встреч // *Беларуская думка* : журнал. — 2011. — № 9. — С. 30—35.

Спасылкі
--------

* "В открытом доступе": уникальные архивные кадры, БССР протянула руку КНР // Белтелерадиокомпания, 4 марта 2023

| ⛭Беларусь Міжнародныя адносіны Беларусі |
| --- |
| гл. таксама **Знешняя палітыка БССР** |
| Дзяржавы-ўдзельніцы СНД | 
Азербайджан • 
Арменія • 
Казахстан • 
Кыргызстан • 
Малдова  (англ.) (бел. • 
Расія • 
Таджыкістан • 
Туркменістан • 
Узбекістан • 
Украіна
 |
| Еўропа | 
Албанія • 
Андора • 
Аўстрыя • 
Балгарыя • 
Бельгія • 
Боснія і Герцагавіна (Рэспубліка Сербская) • 
Ватыкан • 
Венгрыя • 
Вялікабрытанія • 
Германія • 
Грузія • 
Грэцыя • 
Данія • 
Ірландыя • 
Ісландыя • 
Іспанія • 
Італія • 
Кіпр • 
Латвія • 
Літва • 
Люксембург • 
Македонія • 
Мальта • 
Нарвегія • 
Нідэрланды • 
Партугалія • 
Польшча • 
Румынія • 
Сербія • 
Славакія • 
Славенія • 
Фінляндыя • 
Францыя • 
Харватыя • 
Чарнагорыя • 
Чэхія • 
Швейцарыя • 
Швецыя • 
Эстонія • 

*Гістарычныя:* ГДР • ПНР • Чэхаславакія • Югаславія |
| Азія | 
ААЭ • 
Аман • 
Афганістан • 
Бангладэш • 
Бахрэйн • 
Бутан • 
В’етнам • 
Емен • 
Іарданія • 
Ізраіль • 
Інданезія • 
Індыя • 
Ірак • 
Іран • 
Камбоджа • 
Катар • 
Кітай (пры БССР) • 
КНДР • 
Кувейт • 
Лаос • 
Ліван • 
Малайзія • 
Манголія • 
М’янма • 
Непал • 
Пакістан • 
Палесціна • 
Рэспубліка Карэя • 
Саудаўская Аравія • 
Сінгапур • 
Сірыя • 
Тайвань • 
Тайланд • 
Турцыя • 
Філіпіны • 
Шры-Ланка • 
Японія
 |
| Афрыка | 
Алжыр • 
Ангола • 
Бенін • 
Бурундзі • 
Габон • 
Гамбія • 
Гана • 
Гвінея-Бісау • 
Джыбуці • 
Дэмакратычная Рэспубліка Конга • 
Егіпет • 
Замбія • 
Зімбабвэ • 
Камерун • 
Кенія • 
Кот-д’Івуар •
Ліберыя • 
Лівія • 
Мадагаскар • 
Мазамбік • 
Малаві • 
Малі • 
Марока • 
Маўрыкій • 
Маўрытанія • 
Намібія • 
Нігер • 
Нігерыя • 
ПАР • 
Паўднёвы Судан • 
Рэспубліка Конга • 
Руанда • 
Самалі • 
Сан-Тамэ і Прынсіпі • 
Свазіленд • 
Сейшэлы • 
Сенегал • 
Судан • 
Сьера-Леонэ • 
Танзанія • 
Тога • 
Туніс • 
Уганда • 
ЦАР • 
Чад • 
Экватарыяльная Гвінея • 
Эрытрэя • 
Эфіопія 
 |
| Паўночнаяі Паўднёвая Амерыка | 
Антыгуа і Барбуда • 
Аргенціна • 
Багамы • 
Балівія • 
Барбадас • 
Беліз • 
Бразілія • 
Венесуэла • 
Гаіці • 
Гандурас • 
Гаяна • 
Гватэмала • 
Грэнада • 
Дамініка • 
Дамініканская Рэспубліка • 
ЗША • 
Калумбія • 
Канада • 
Коста-Рыка • 
Куба • 
Мексіка • 
Нікарагуа • 
Панама • 
Парагвай • 
Перу • 
Сальвадор • 
Сент-Вінсент і Грэнадзіны • 
Сент-Кітс і Невіс • 
Сент-Люсія • 
Сурынам • 
Трынідад і Табага • 
Уругвай • 
Чылі • 
Эквадор • 
Ямайка
 |
| Аўстралія,Новая Зеландыя, Акіянія | 
Аўстралія • 
Вануату • 
Кірыбаці • 
Маршалавы астравы • 
Мікранезія • 
Науру • 
Новая Зеландыя • 
Палау • 
Папуа — Новая Гвінея • 
Самоа • 
Саламонавы астравы • 
Тонга • 
Тувалу • 
Фіджы
 |
| Міжнародныя арганізацыі | 
ААН • 
СНД • 
АДКБ • 
Саюзная Дзяржава • 
ЕАЭС • 
СЕ • 
ЕС • 
НАТА 
 |