recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ігнатава.

**Марыя Якаўлеўна Ігнатава** (25 верасня 1930, в. Палавінкі , Лёзненскі раён — 17 ліпеня 2001) — Герой Сацыялістычнай Працы (1950). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў в. Палавінкі Лёзненскага раёна. Працоўную дзейнасць пачала ў 1945 годзе ў калгасе імя Сталіна. З 1956 года працавала на жывёлагадоўчай ферме саўгаса «Крынкі» Лёзненскага раёна, у 1957—1968 гадах — на племзаводзе «Крынкі». Па яе ініцыятыве былі арганізаваны спаборніцтвы свінаводаў за высокія паказчыкі.

За самаадданую працу і высокія паказчыкі ў вытворчасці свініны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у 1960 годзе было прысвоена званне «Герой Сацыялістычнай Працы».

У 1968—1987 гадах працавала ў Крынкаўскім аддзяленні сувязі. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання (1959—1963).

Узнагароджана ордэнам Леніна. На Алеі Славы ў г. п. Лёзна знаходзіцца стэла ў гонар М. Я. Ігнатавай.

Зноскі
------

1. ↑  Ігнатава Марыя Якаўлеўна

Спасылкі
--------

* Ігнатава Марыя Якаўлеўна // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Лёзненскага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]; мастак А. М. Хількевіч. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 1992. — С. 568—569.
**«Baggage Battles»** (бел.: Багажныя баі) ― амерыканскі дакументальны фільм, які выпускаўся «The Travel Channel[en]» з 2012 па 2016 год. Першы эпізод шоу выйшаў у эфір 11 красавіка 2012 года. 5 сезон быў створаны ў Канадзе для «Travel Channel International» і канадскай «CMT Network».

Лорэнс і Салі Марцін таксама з’яўляюцца перыядычнымі ацэншчыкамі «Storage Wars». Уільям Лерой з’явіўся адзін раз у «Toy Hunter[en]», а Джордан Хэмбро з’явіўся тройчы ў «Baggage battles».

Спін-оф, прысвечаны Уільяму Лерою «Billy Buys Brooklyn», выпусціў у эфір першыя 20 серый у 2021 годзе. Марк Мэер з’явіўся ў першым сезоне.

Зноскі
------

1. ↑  fernsehserien.de Праверана 22 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54871129'></a>

Спасылкі
--------

* Baggage battles на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Metacritic |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фішэр.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сліж.

**Марыя Фішэр-Сліж** (укр.: Марія Фішер-Слиж; 13 верасня 1922 — 13 лютага 2012) — урач-педыятр, дзяячка ўкраінскай дыяспары ў Канадзе.

Член управы Украінскага медыцынскага таварыства Паўночнай Амерыкі (укр.: Українське Лікарське Товариство Північної Америки (УЛТПА)) у Чыкага і былая кіраўніца гэтай супольнасці ў Таронта. Член управы Канадскага таварыства сяброў Украіны, Лігі ўкраінскіх мецэнатаў у Кіеве і ганаровы член Навуковага таварыства імя Тараса Шаўчэнкі ў ЗША.

Была сярод ініцыятараў і падтрымала ва Украіне шэраг праектаў па стварэнні Канадска-ўкраінскіх бібліятэчных цэнтраў, развіцці скаўцкага руху, увядзенні конкурсаў па роднай мове, стымуляванні творчых настаўнікаў-мовазнаўцаў, студэнтаў, дапамозе ўкраінскай царкве.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Багдановіч.
**Іван Іларыёнавіч Багдановіч** (5 верасня 1883, м. Копысь Мінскай губерні — 21 ліпеня 1976) — беларускі медык, педагог і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1948). Кандыдат медыцынскіх навук, прафесар (1935).

Біяграфія
---------

Скончыў Магілёўскую фельчарскую школу (1912), медыцынскі факультэт 1-га Маскоўскага ўніверсітэта  (руск.) (бел. (1921). Фельчар у Баранавіцкай бальніцы, у сяле Ручальскае Речыцкага павета (1912—1914).

Малодшы медыцынскі фельчар Бабруйскага ваеннага шпіталя (1914—1919). Ардынатар Мінскай кожна-венералагічнай бальніцы (1921—1923), ардынатар, дацэнт кожна-венералагічнай клінікі ў Мінску (1923—1935). Загадчык кафедры скурных і венерычных хвароб Віцебскага медыцынскага інстытута (1935—1941).

Загадчык Чалябінскіх скурна-венералагічнай бальніцы і дыспансера (1941—1943). Прафесар кафедры скурна-венералагічных хвароб Беларускага (Яраслаўль), Мінскага медыцынскага інстытута (1943—1946). Намеснік дырэктара па вучэбна-навуковай рабоце (1946—1949), рэктар (1950—1961) Віцебскага медыцынскага інстытута.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Сентябрь Архівавана 28 жніўня 2021.  (руск.)

Літаратура
----------

* Витебский государственный университет (1934—2004) / Под ред. А. Н. Косинца [и др.]. — Витебск: ВГМУ, 2004. — С. 27-28.

| ⛭Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта‎ |
| --- |
| 
* Майсей Хазанаў (1934—1946)
* Анісім Саўчанка (1946—1950)
* Іван Багдановіч (1951—1961)
* Глафіра Мядзведзева (1961—1965)
* Яўген Мядзведскі (1965—1979)
* Міхаіл Сачак (1979—1997)
* Аляксандр Косінец (1997—2005)
* Валерый Дэйкала (2005—2015)
* Анатоль Шчастны (2015—2023)
* Аляксей Чуканаў (з 2023)

 |
Арыгінал закона з подпісам прынцэсы-рэгента
**«Залаты закон» ад 13 мая 1888 года** ці **«Залатая була»** (парт.: Lei Aurea) канчаткова адмяніў рабства ў Бразіліі. «Дзень мулата» (*Dia do Mulato*), 13 мая — памятны дзень бразільскага календара.

Закон утрымлівае ўсяго два пункты:

1. Рабства ў Бразіліі адмяняецца.
2. Любыя палажэенні права, якія супярэчаць першаму пункту, адмяняюцца.

Раней, у 1871 годзе, быў прыняты закон аб свабодзе нараджэння, паводле якога ўсе, хто нарадзіўся ад рабоў аўтаматычна атрымлівалі асабістую свабоду, але закон не тычыўся іх бацькоў. Да 1888 годзе Бразілія заставалася апошняй краінай Заходняга паўшар'я, у якой існавала рабства; з прытокам таннай рабочай сілы імігрантаў яно ўжо не было выгодна эканамічна. Акрамя таго, Вялікабрытанія аказвала ціск на Бразілію, патрабуючы адмяніць рабства, якое нібы давала бразільскай эканоміцы несправядлівыя перавагі перад брытанскімі калоніямі.

Закон быў складзены міністрам земляробства Антоніу да Сілва Праду і падпісаны прынцэсай Ізабелай, якая выконвала абавязкі рэгента падчас паездкі яе бацькі, імператара Педру II, у Еўропу. Дата падпісання, 13 мая, наўмысна супала з днём нараджэння Жуана VI, прадзеда Ізабелы і бацькі першага імператара Бразіліі.

Бліжэйшым наступствам закона стала пагаршэнне становішча землеўладальнікаў-фазендэйру (гл. фазэнда) і эканомікі краіны ў цэлым, што ў выніку прывяло да падзення Бразільскай імперыі.

Спасылкі
--------

* Тэкст закона (парт.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: no2003049466 · VIAF: 181288770 |
**Іван Іларыёнавіч Бардышаў** (14 ліпеня 1912, с. Рускія Нарвашы, Янцікаўскі раён, Чувашыя — 30 кастрычніка 2000) — беларускі савецкі вучоны ў галіне лесахіміі. Член-карэспандэнт АН БССР (1959), доктар хімічных навук (1953), прафесар (1955).

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію ў 1936 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1954 загадчык кафедры хіміі Беларускага лесатэхнічнага інстытута, адначасова загадчык лабараторыі лесахіміі, у 1963-79 загадчык лабараторыі хіміі тэрпеноідаў Інстытута фізіка-арганічнай хіміі АН БССР.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя працы па распрацоўцы сучасных метадаў аналізу тэрпеноідаў, вывучэнню іх хімічнай будовы і ператварэнняў, сінтэзу практычна важных прадуктаў. Распрацаваў тэхналогію сінтэзу медыцынскіх прэпаратаў — камфары  (руск.) (бел. эпікамфары, фянхона  (руск.) (бел. і іх вытворных, метад асвятлення каніфолі, спосабы атрымання гідрыраванай, палімерызаванай і дыспрапарцыяніраванай каніфолі, каніфолі з высокімі дыэлектрычнымі ўласцівасцямі і іншае.

Вызначыў колькасны склад сумесяў тэрпенаў  (руск.) (бел. іх кіслародзмяшчальных вытворных і смаляных кіслот, выдзеленых з дрэў іглічных парод.

Навуковыя працы
---------------

Аўтар больш за 500 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій, больш за 50 вынаходстваў:

* Развитие отечественной лесохимической промышленности. Мн. 1958.
* Синтетические продукты из канифоли и скипидара. Мн. 1964 (в соавт.).
* Новое в лесохимии. М. 1973.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1962), Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Бардышев Иван Илларионович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 41. — 737 с.
2. 1 2 3  Член-карэспандэнт БАРДЫШАЎ Іван Іларыёнавіч

Літаратура
----------

* Весці АН БССР. Серыя хімічных навук. 1992, № 5-6.

Спасылкі
--------

* Іван Іларыёнавіч Бардышаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)
**Іван Іванавіч Пляхімовіч** (нар. 30 студзеня 1978, г. Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі юрыст. Кандыдат юрыдычных навук (2004), дацэнт (2007).

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы (спецыяльнасць «Правазнаўства», 1999), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, спецыяльнасць «Канстытуцыйнае права; муніцыпальнае права», 2002).

Працаваў у Нацыянальным цэнтры законапраектнай дзейнасці (2004—2008, намеснік дырэктара), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2002, у 2004—2008 — па сумяшчальніцтве, юрыдычны факультэт, кафедра канстытуцыйнага права, дацэнт). Да 2016 года ён выкладаў канстытуцыйнае права, потым прадмет адабралі. З 1 ліпеня 2019 года Іван Пляхімовіч афіцыйна звольнены з БДУ.

Навукова-даследчыцкая дзейнасць
-------------------------------

Навуковыя інтарэсы: канстытуцыйнае права (асновы канстытуцыйнага ладу; прававыя акты; нарматворчы працэс). Аўтар двухтомнага Каментара да Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, дзе маюцца ў тым ліку прыклады парушэння Канстытуцыі.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Канстытуцыйнае заканадаўства Беларусі: агульнасістэмны і іерархічны аспекты / І. І. Пляхімовіч // Вестник Полоцкого государственного университета. — 2008. ― № 4. ― С. 127―132.
* Дэмакратыя. Аўтарытарызм. Навука / І. І. Пляхімовіч // Демократия. Закон. Право: сб. материалов круглого стола, посвящ. 90-летию со дня рождения А. А. Головко, Минск, 12 дек. 2015 г. / Белорус. гос. ун-т. — Минск, 2016. — С. 112—115.

Зноскі
------

1. ↑  nashaniva.by
2. ↑  nashaniva.by
3. ↑  /naviny.media Архівавана 1 лістапада 2020.

Спасылкі
--------

* unicat.nlb.by
Аўтамабільны старцёр
**Старцёр** — рухавік, які служыць для заводкі рухавіка ўнутранага згарання. Часцей выкарыстоўваюцца электрычныя, але таксама сустракаюцца пнеўматычныя і малыя рухавікі ўнутранага згарання.

Старцёр электрычны — гэта рухавік пастаяннага току, які выконвае кручэнне каленчатага вала рухавіка, надае яму адпаведную колькасць абаротаў, пры якіх рухавік можа пачаць працаваць самастойна. Спажывае элетраэнергію з акумулятара. Падчас заводкі спажывае прыкладна 200—600 A.

Літаратура
----------

* Старцёр // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 163—164. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
**Эве́рнія** (*Evernia*) — род кусцістых лішайнікаў сямейства Пармеліевыя (*Parmeliaceae*).

Апісанне
--------

Слаявіна даўжынёю 5—30 см, прымацавана да субстрату слаба выяўленай асновай або ляжыць свабодна. Мае зеленаваты, шаравата-белаваты ці жаўтаваты колер. Лопасці мяккія, вуглавата-акруглыя або плоскія, стужкападобныя, са шматлікімі сарэдыямі па краі. Пладовыя целы (апатэцыі) утвараюцца рэдка. Сумкі падоўжаныя, споры яйцападобныя.

Віды і экалогія
---------------

Адрозніваецца 10 відаў. Пашыраны ўсюды. На Беларусі 3 віды: эвернія мезаморфная (*Evernia mesomorpha*), распасцёртая (*Evernia divaricata*) і слівавая (*Evernia prunastri*). Трапляюцца на кары дрэў, гнілой драўніне, глебе.

Значэнне
--------

3 эверніі слівавай (т.зв. «дубовы мох») атрымліваюць сыравіну для антыбіятычнага прэпарату «Эвазін», на аснове канцэнтраванага спіртавога экстракту вырабляюць духі, адэкалон, пудру, крэмы, мыла і інш.

Літаратура
----------

* Эвернія // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. I. Мн. 2003.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · Mycobank · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778562206 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пірожнік.
**Іван Іванавіч Пірожнік** (2 студзеня 1952, пас. Міжрэчча, Клічаўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі географ, прафесар, доктар геаграфічных навук, дэкан геаграфічнага факультэта БДУ. Загадчык кафедрай эканамічнай геаграфіі замежных краін (з 2002).

Навучанне
---------

У 1973 годзе скончыў геафак БДУ, потым аспірантуру на кафедры эканамічнай геаграфіі замежных краін.

Навуковая дзейнасць
-------------------

У 1976 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Эканоміка-геаграфічныя праблемы фарміравання тэрытарыльных рэкрэацыйных сістэм і рэкрэацыйнага раянавання ў буйным эканамічным раёне (на прыкладзе Беларускай ССР)».

У 1993 годзе на паседжанні навуковага савета факультэта біялогіі і навук пра Зямлю Ягелонскага ўніверсітэта (Кракаў, Польшча) абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Сацыяльна-геаграфічныя тэндэнцыі развіцця і тэрытарыяльнай арганізацыі турысцкага абслугоўвання (на прыкладзе СССР у 1976—1990 гг.)».

Навуковае званне прафесара прысвоена ў 1997 г. Таксама з’яўляецца прафесарам Люблянскага і Кракаўскага ўніверсітэтаў.

Узнагароды
----------

Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2001), нагрудны знак Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік адукацыі» (2009), прэмія імя А. Н. Сеўчанкі БДУ (2003).

Літаратура
----------

* Геополитика в современном мире : учебное пособие для вузов / И. И. Пирожник. — Минск, 2008.
* География мирового океана : пособие для студентов вузов / И. И. Пирожник, Г. Я. Рылюк, Я. К. Еловичева. — Минск, 2007.
* Пірожнік Іван Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — С. 382. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).
* Пирожник Иван Иванович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 79.
* Пірожнік Іван Іванавіч // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, 1921—2001. — Минск, 2001. — С. 222—223.

Спасылкі
--------

* Пірожнік Іван Іванавіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 138722676 · ISNI: 0000 0001 1001 2951 · LCCN: n86136049 · NKC: jx20080115036 · NUKAT: n96224975 · VIAF: 101882381 · БАП: 136599 |

 |
**Цэлымі алгебраічнымі лікамі** называюцца камплексныя (і ў прыватнасці рэчаісныя) карані мнагачленаў з цэлымі каэфіцыентамі і са старшым каэфіцыентам, роўным адзінцы.

Адносна складання і множання камплексных лікаў, цэлыя алгебраічныя лікі ўтвараюць колца {\displaystyle \Omega }.
Відавочна, {\displaystyle \Omega } з'яўляецца падколцам поля алгебраічных лікаў і ўтрымлівае ўсе звычайныя цэлыя лікі.

Няхай {\displaystyle u} — некаторы камплексны лік. Разгледзім колца {\displaystyle \mathbb {Z} [u]}, спароджанае добаўленнем {\displaystyle u} да колца звычайных цэлых лікаў {\displaystyle \mathbb {Z} }. Яно ўтворана ўсімі магчымымі значэннямі {\displaystyle f(u)}, дзе {\displaystyle f(z)} — мнагачлен з цэлымі каэфіцыентамі. Тады спраўджваецца наступны крытэрый: лік {\displaystyle u} з'яўляецца цэлым алгебраічным лікам тады і толькі тады, калі {\displaystyle \mathbb {Z} [u]} — канечнапароджаная абелева група.

Прыклады цэлых алгебраічных лікаў
---------------------------------

* Гаусавы цэлыя лікі.
* Карані з адзінкі — карані мнагачлена {\displaystyle x^{n}-1} над полем камплексных лікаў.

Уласцівасці
-----------

* Усе рацыянальныя лікі, якія ўваходзяць у {\displaystyle \Omega }, з'яўляюцца на справе цэлымі лікамі. Інакш кажучы, ні адзін нескарачальны дроб {\displaystyle m/n} з назоўнікам, большым за адзінку, цэлым алгебраічным лікам быць не можа.
* Для кожнага алгебраічнага ліку {\displaystyle u} існуе натуральны лік {\displaystyle n} такі, што {\displaystyle nu} — цэлы алгебраічны лік.
* Корань любой ступені з цэлага алгебраічнага ліку таксама з'яўляецца цэлым алгебраічным лікам.

Гісторыя
--------

Тэорыю цэлых алгебраічных лікаў стварылі ў XIX стагоддзі Гаус, Якобі, Дэдэкінд, Кумер і іншыя.
Цікавасць да яе, сярод іншага, выклікана тым, што гістарычна гэта структура аказалася першай у матэматыцы, дзе было выяўлена неадназначнае раскладанне на простыя множнікі.
Класічныя прыклады пабудаваў Кумер; скажам, у падколцы алгебраічных лікаў віду {\displaystyle a+b{\sqrt {-5}}} маюць месца 2 раскладанні:

{\displaystyle 6=2\cdot 3=(1+{\sqrt {-5}})\cdot (1-{\sqrt {-5}}),}
прычым у абодвух выпадках усе множнікі — простыя, г. зн. не раскладаюцца ў гэтым падколцы.

Даследаванне гэтае праблемы прывяло да адкрыцця важных паняццяў ідэала і простага ідэала, у структуры якіх раскладанне на простыя множнікі можна вызначыць адназначна.

Літаратура
----------

* *К. Айерлэнд, М. Роузен.* Классическое введение в современную теорию чисел. Перевод с английского С. П. Демушкина под редакцией А. Н. Паршина. М.: Мир, 1987, глава 6.
* *Боревич З. И. Шафаревич И. P.* Теория чисел.(недаступная спасылка) М. 1964.
* *Ван дер Варден Б. Л.* Алгебра.(недаступная спасылка) М.: Мир, 1975, глава 17: Целые алгебраические элементы.
* *Гекке Э.* Лекции по теории алгебраических чисел, пер. с нем. М. — Л. 1940.
* *Гельфонд А. О.* Трансцендентные и алгебраические числа, М. 1952.
* *Постников М. М.* Введение в теорию алгебраических чисел
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Самцэвіч.
**Васіль Андрэевіч Самцэ́віч** (7 (19) сакавіка 1889, в. Дакудава, цяпер Крупскі раён, Мінская вобласць — 11 кастрычніка 1978) — беларускі краязнаўца і педагог. Заслужаны настаўнік БССР (1945). Удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый, Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў.

Біяграфія
---------

В. А. Самцэвіч нарадзіўся ў вёсцы Дакудава (сучасны Крупскі раён Мінскай вобласці). У 1915 годзе скончыў настаўніцкі інстытут у Віцебску. Таксама вучыўся на Віцебскім аддзяленні Маскоўскага археалагічнага інстытута.

У 1918—1928 і 1932—1956 гг. працаваў настаўнікам ва ўстановах народнай асветы, у 1929—1932 гг. навуковы сакратар Цэнтральнага Бюро краязнаўства пры Інбелкульце. Таксама кіраваў Барысаўскай краязнаўчай філіяй і супрацоўнічаў з часопісам «Наш край».

Навуковая дзейнасць
-------------------

В. А. Самцэвіч аўтар падручнікаў па беларускай мове, метадычных дапаможнікаў для пачатковай школы, метадычных распрацовак. Дапамагаў сайму брату П. А. Самцэвічу ў складанні слоўніка беларускай мовы.

Сярод публікаваных кніг:

* Беларуская мова: Падручнік для 3-га класа школ з рускай мовай навучання. — Мн. 1954;
* Беларуская мова: Падручнік для 3-га і 4-га класаў школ з рускай мовай навучання. — Мн. 1960

Зноскі
------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4 5

Літаратура
----------

* *Каханоўскі Г. А.* САМЦЭВІЧ Васіль Андрэевіч. // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. Т. 4. Накцюрн — Скальскі / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 4. — 742 с. — 9 500 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-977943 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Талкачоў.
**Іван Іванавіч Талкачоў** (нар. 18 кастрычніка 1955, с. Старая Гута Унецкага раёна Бранскай вобласці РСФСР) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (выкладчык гісторыі), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст). Працоўную дзейнасць пачаў токарам на заводзе «Тэмбр» у горадзе Унеча Бранскай вобласці.
Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў прасаўшчыком на вытворчым аб’яднанні «Гомсельмаш», настаўнікам гісторыі Старагутнянскай сярэдняй школы Бранскай вобласці, Падарэскай сярэдняй школы Мінскай вобласці, Зябраўскай сярэдняй школы Гомельскай вобласці, сярэдняй школы
№ 8 горада Гомеля. Быў намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце ГПТВ № 6 горада Гомеля, дырэктарам сярэдняй школы № 25 горада Гомеля. Займаў пасады загадчыка аддзела адукацыі, намесніка кіраўніка адміністрацыі Чыгуначнага раёна горада Гомеля.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «300 год Расійскаму флоту», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік адукацыі».

Зноскі
------

1. ↑  ТОЛКАЧЕВ ИВАН ИВАНОВИЧ Архівавана 14 лютага 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барысевіч.

**Вольга Міхайлаўна Барысе́віч** (4 ліпеня 1903, г. Порт-Артур — 13 верасня 1947) — беларускі савецкі тэатральны рэжысёр.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве ў 1926 годзе. З 1926 артыстка БДТ-2 (цяпер тэатр імя Я. Коласа). З 1931 года рэжысёр-асістэнт Беларускай студыі оперы і балета, з 1933 года рэжысёр Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР.

Творчасць
---------

Паставіла оперы «Яўген Анегін» П. Чайкоўскага (1933), «Севільскі цырульнік  (руск.) (бел.» Дж. Расіні (1934), «Трыльбі» А. Юрасоўскага (1940), «Казкі Гофмана  (руск.) (бел.» Ж. Афенбаха (1941), «Чыа-Чыа-сан» Дж. Пучыні (1945), «Русалка  (руск.) (бел.» А. Даргамыжскага (1946). Была суаўтарам лібрэта оперы «Кветка шчасця» А. Туранкова.

Работы Барысевіч адрозніваліся пошукамі сцэнічнай формы, яркай творчай фантазіяй.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Борисевич Ольга Михайловна // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 74. — 737 с. — 50 000 экз.
2. ↑  Борисевич, Ольга Михайловна (режиссер ; 1903—1947)  (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская ССР: Кароткая энцыклапедыя. У 5-і т. Т. 5.: Біяграфічны даведнік / Рэд. кал.: І. П. Шамякін і інш.. — Мн.: Гал. рэд. БелСЭ імя П. Броўкі, 1981. — Т. 5. — 720 с. — 15 000 экз.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мажны.
**Васіль Андрэевіч Мажны** (? — ?) — беларускі медык, штабс-лекар, стацкі саветнік.

Біяграфія
---------

Скончыў Пецярбургскую медыка-хірургічную акадэмію.

У 1848—1851 гадах ардынатар, затым галоўны ўрач Брэст-Літоўскага крапаснога шпіталя. У 1864—1865 гадах галоўны ўрач Бабруйскага крапаснога ваеннага шпіталя.

Сям’я
-----

Быў жанаты. Жонка Кацярына Кірылаўна памерла ў 1851 годзе, калі В. А. Мажный служыў у Брэсце. Сыны Дзмітрый і Фёдар сталі вайскоўцамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Мажный, Василий Андреевич  (руск.)
2. ↑  А. Крылов-Толстикович «Русские врачи XIX-начала XX вв.»
3. ↑  Госпиталь  (руск.)
**Эвелін Кейс** (англ.: Evelyn Keyes; 20 лістапада 1916 — 4 ліпеня 2008) — амерыканская актрыса.

Біяграфія
---------

Эвелін Луіза Кейс нарадзілася ў невялікім мястэчку Порт-Артур у штаце Тэхас. У юнацтве яна выступала ў царкоўным хоры, а ў 18 гадоў падпісала кантракт з прадзюсарам Сесіль дэ Мэла на здымкі ў кіно. Спярша яна выканала некалькі эпізадычных роляў у фільмах катэгорыі «В» на кінастудыі «Paramount Pictures», а ў 1939 годзе ў фільме «Знесеныя ветрам» сыграла невялікую, але сваю самую знакамітую ролю, Сьюлін О’Хара, сястру Скарлет.

У 1956 годзе Эвелін пакінула здымкі ў кіно, з’явіўшыся затым на экранах толькі некалькі разоў у невялікіх ролях у кінафільмах і тэлесерыялах.

У 1977 годзе яна апублікавала аўтабіяграфію «Малодшая сястра Скарлет О’Хара: Маё яркае жыццё ў Галівудзе і за яго межамі».

Асабістае жыццё
---------------

Эвелін чатыры разы выходзіла замуж:

Бартон Бэйнбрыдж (1938—1940) (смерць мужа). Чарлз Відар (1943—1945) — рэжысёр, шлюб з якім скончыўся разводам. Джон Х’юстан (1946—1950) — акцёр і рэжысёр, разам з якім яна ўяла за сына мексіканскага хлопчыка Пабла. Арці Шоў (1957—1985) — музыкант (развод). Эвелін памерла ад раку 4 ліпеня 2008 года ў сваім доме ў Мантэсіта, непадалёк ад Санта-Барбары. Сваякі паведамілі пра смерць актрысы толькі праз тыдзень.

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* — Rivista del Cinematografo. Праверана 6 чэрвеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3938001'></a>
2. 1 2  Evelyn Keyes // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
3. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 11 чэрвеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 3034251 · BNE: XX1070956 · BNF: 141932319 · CONOR: 62607971 · GND: 119018713 · ISNI: 0000 0001 1768 0450 · LCCN: n85151823 · NKC: xx0211082 · NLP: A2707660X · NUKAT: n2011066284 · LIBRIS: 250824 · SUDOC: 071016341 · VIAF: 66676081 |

 |
**Вольга Зянонаўна Крэч** (25 красавіка 1969, в. Жупраны, Ашмянскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 25 красавіка 1969 года ў в. Жупраны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Педыятрыя»; клінічную ардынатуру Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Педыятрыя».

Працавала ўрачом-неанатолагам Полацкага радзільнага дома; участковым урачом-педыятрам Маладзечанскай цэнтральнай раённай бальніцы; загадчыкам дзіцячага аддзялення Акцябрскай цэнтральнай раённай бальніцы Гомельскай вобласці; урачом-педыятрам, урачом-неанатолагам (загадчыкам) педыятрычнага аддзялення для неданошаных дзяцей Гомельскай гарадской клінічнай бальніцы № 3.

Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па заканадаўстве.

Сям’я
-----

Замужам, мае дваіх дзяцей.

Узнагароды
----------

* медаль «За працоўныя заслугі»,
* ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Сведения о результатах голосования по выборам депутатов Палаты представителей Национального собрания Республики Беларусь седьмого созыва 17 ноября 2019 года по Гомельской области Архівавана 24 лістапада 2019.
2. ↑  Крэч Вольга Зянонаўна Архівавана 19 лютага 2020.
**Эвернія слівавая** (*Evernia prunastri*) — від лішайнікаў роду Эвернія (*Evernia*).

Апісанне
--------

Слаявіна мяккая кусцістая, можа дасягаць 10 см у даўжыню. Яна складаецца з зрослых унізе (на кары дрэва) густарослых, надзвычай разгалінаваных, падобных на рогі аленя, лопасцей. Колер слаявіны вар’іруе ад зялёнага да зелянява-белага ў сухое надвор’е — і ад цёмна-карычнева-зялёнага да жоўта-зялёнага, калі мокра. Структура слаявіны *Evernia prunastri* у сухое надвор’е даволі грубая, а пры наяўнасці вільгаці ў навакольным асяроддзі набывае эластычнасць. Гэты лішайнік мае вельмі выяўлены, але даволі складаны водар, які можа быць апісаны, як драўняны і злёгку салодкі. Асобнікі, якія растуць на хвоях, маюць відавочны пах шкіпінару, што ацэнена ў парфумерыі.

Галінка з сарэдыямі

Распаўсюджанне
--------------

Расце на ствале і галінах дубоў і некаторых іншых лісцяных і іглічных дрэў, у тым ліку на піхтах і хвоях, на мёртвай драўніне. Гэты лішайнік распаўсюджаны паўсюль у горных лясах умеранага клімату ў Паўночным паўшар’і, у тым ліку ў Францыі, Іспаніі, Партугаліі, краінах Цэнтральнай Еўропы і Паўночнай Амерыкі.

На тэрыторыі Беларусі сустракаецца паўсюдна.

Выкарыстанне
------------

Экстракт (рэзіноід) *Evernia prunastri* выкарыстоўваецца ў сучаснай парфумернай прамысловасці для фіксацыі водараў. Камерцыйны збор расліны вядзецца ў краінах Паўднёвай і Цэнтральнай Еўропы. Сабраны ўраджай экспартуецца ў Францыю, дзе перапрацоўваецца.

Утрымлівае эверніевую і ўснінавую кіслоты.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Эверния сливовая // Лекарственные растения и их применение. — 5-е, перераб. и. доп.. — Мн.: «Наука и техника», 1974. — С. 54-55. — 592 с. — 120 000 экз.

Літаратура
----------

* Лекарственные растения и их применение. Изд. 5-е, перераб. и. доп. — Мн.: «Наука и техника», 1974. (руск.)

Спасылкі
--------

* Эверния сливовая: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · Mycobank · NCBI · Tropicos · WoRMS |
**Вольга Лапіцкая** (Алёна Шарэпа‑Лапіцкая) (1918 (1917?) — 25 чэрвеня 2011) — беларуская паэтка. З роду Лапіцкіх, сястра Алега і Расціслава Лапіцкіх.

Біяграфія
---------

Алёна Шарэпа-Лапіцкая нарадзілася ў 1918 (1917?) у Разані, куды сям’я выехала ў эвакуацыю падчас Першай сусветнай вайны, ў шматдзетнай сям'і праваслаўнага святара Аляксандра Лапіцкага з роду Лапіцкіх. Маці — Настасся з роду Жабінскіх. Маці хацела назваць дачку Алёнай, але бацька запісаў яе як Вольгу, бо ўсіх сваіх дзяцей называў імёнамі Кіеўскіх князёў. Так і засталася дзяўчынка з двума імёнамі.

Пасля вайны сям'я жыла ў в. Касута Віленскага ваяводства у Польскай Рэспубліцы, дзе Аляксандр Лапіцкі служыў у Петрапаўлаўскай царкве. У дзяцінстве ад шкарлятыны страціла слых, паводле аповедаў сябраў брата Расціслава, праз тое, што адмаўлялася лекавацца. З васьмі гадоў пісала вершы. 

У 1940-м г. пакінула бацькоў і пераехала ў Вілейку. У Вілейцы аднойчы ў рэдакцыі абласной «Сялянскай газеты», дзе працаваў Максім Танк, прабавала аддаць да друку свае вершы, але той адмовіўся, маўляў, яны надта сумныя. У 1950 Алёна пераехала ў Мінск. Гэта адбылося пасля таго, як расстралялі яе малодшага брата Расціслава за арганізацыю антысавецкага падполля. Паводле ўспамінаў знаёмай, Леакадзіі Цыбоўскай, разумела ўсё па вуснах, добра ведала расійскую і польскую мовы, але прынцыпова карысталася толькі беларускай.

Друкавалася ў берлінскай «Раніцы», маладзечанскай і вялейскай раённых газетах, у беластоцкай «Ніве». Выдала зборнік уласных вершаў. Брат Алег, які адседзеў 10 год за ўдзел у Саюзе беларускай моладзі (па іншых звестках — за ўдзел у антыкамуністычнай падпольнай арганізацыі) ў горадзе Ліда, расказваў сястры, што адзін з яе вершаў, «Першая конніца», стаў народнай песняй, якую вязні спявалі.

У 1997 годзе Шарэпа-Лапіцкая склала і выдала зборнік «Пад небам Крыма». Пісала карціны.

Жыла ў Мінску. Памерла 25 чэрвеня 2011 г. пахаваная на Заходніх могілках Мінска

Літаратура
----------

* Алена Шарэпа-Лапіцкая. Зборнік вершаў. Пад небам Крыма 1997 г.
* Чарняўскі Міхась. Ня бойцеся ахвяраў і пакут. — Вільня, 2006. — ISBN 978-9857-0620-58.
* Чарняўскі М. Расціслаў Лапіцкі — з кагорты невядомых герояў // Беларуская маладзёжная. 1997, № 1

Спасылкі
--------

* Наша Ніва. Доўгія гады спадарыні Алёны
* Памерла равесніца БНР
* Верш БЕЛЫЯ РУЖЫ Алёны Шарэпы-Лапіцкай
* Алена Шарэпа-Лапіцкая. Зборнік вершаў. Пад небам Крыма
* Алёна Шарэпа-Лапіцкая. Чалавек на вятрах гісторыі. Вершы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каломб.
**Мішэль Каломб** (фр.: Michel Colombe; каля 1430, Брэтань, Францыя — пасля 1512) — французскі скульптар. Буйнейшы майстар другой паловы XV — пачатку XVI ст.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Працаваў у Туры і Нанце. З яго дзейнасцю звязаны першыя этапы развіцця французскай рэнесанснай скульптуры.

Творчасць
---------

М. Каломб па-свойму выкарыстоўваў культуру італьянскага Адраджэння, уводзіў антычныя матывы ў пластыку сваіх твораў і, што больш важна, ствараў новыя па змесце і форме вобразы. Менавіта такой работай з'яўляецца рэльеф «Святы Георгій перамагае дракона» (1508—09), акаймаваны вытанчаным рэнесансным арнаментам. У строгіх формах скульптар перадае парыў каня, рашучасць і сілу конніка, які ўступіў у бой з пачварай.

Надмагілле герцага Францыска II Брэтонскага і яго жонкі Маргарыты дэ Фуа
Стварыў тып надмагілля, у якім знайшлі ўвасабленне стаічныя адносіны асобы да смерці і праслаўленне дабрачыннасці нябожчыка. Асабліва яскрава гэтыя рысы адлюстраваліся ў мемарыяльным помніку герцага Францыска II Брэтонскага і яго жонкі Маргарыты дэ Фуа (1502—07, сабор у Нанце). Побач з яшчэ гатычным характарам збудавання, складанай сімволікай тут выкарыстана бясспрэчна рэнесансная дэкарыроўка пілястрамі, арнаментамі. Але ў большай ступені прысутнасць рэнесанснай стылістыкі адлюстроўваюць самі вобразы: велічна-спакойныя фігуры нябожчыкаў, строга партрэтныя рысы іх твараў. Выразнай пластыкай вылучаюцца чатыры алегарычныя выявы — «Сіла», «Памяркоўнасць», «Справядлівасць», «Разважнасць», што сведчыць аб пошуках майстрам новага эстэтычнага ідэалу.

Яму прыпісваюць групу «Палажэнне ў труну» (1496, абацтва г. Салем). Аўтар медаля ў гонар прыезду Людовіка XII ў Тур (каля 1500).

Зноскі
------

1. ↑  Michel Colombe // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00040766<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104025176'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  Michel Colombe // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

Літаратура
----------

* *Лазука Б.* Гісторыя сусветнага мастацтва. Ад старажытных часоў па XVI стагоддзе / Б. А. Лазука. — Мн.: Беларусь, 2010. — ISBN 978-985-01-0894-4

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14971838v · GND: 11866980X · ISNI: 0000 0001 1593 7945 · LCCN: nr2001029955 · SUDOC: 056616708 · VIAF: 10121201 · ULAN: 500115377 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Талочка.

**Вольга Мікалаеўна Талочка** (нар. 13 ліпеня 1967, Гродна) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук (Расія, 2014; Беларусь, 2014), дацэнт (1999) .

Біяграфія
---------

Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы (спецыяльнасць «Правазнаўства», 1989; аспірантура, 1992), Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт (дактарантура, 2013).

Працавала ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (1992—2012, асістэнт кафедры міжнародных эканамічных адносін і міжнароднага права, дацэнт кафедры грамадзянскага права і працэсу, загадчык кафедры міжнароднага права), ПУА «БІП — Інстытут правазнаўства» (2012—2018, загадчык кафедры міжнароднага права), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2017, прафесар кафедры грамадзянскага права), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2018, прафесар кафедры дзяржаўнага кіравання).

Навуковыя інтарэсы: міжнароднае прыватнае, публічнае, гуманітарнае, траспартнае, крымінальнае права; міжнародны камерцыйны арбітраж; прававое рэгуляванне знешнеэканамічнай дзейнасці; узаемадзеянне міжнароднага эканамічнага і нацыянальнага права; міжнародная ахова інтэлектуальнай уласнасці.

Бібліяграфія
------------

* Международное экономическое право и имплементация его норм в национальную правовую систему (на примере Республики Беларусь) : диссертация … доктора юридических наук : 12.00.10 : защищена 28.11.2013 : утверждена 29.06.2014 : [нострифицирована в Республике Беларусь 08.10.2014] / Толочко Ольга Николаевна. — Санкт-Петербург, 2013.
* Психологическая теория права Л. И. Петражицкого : автореферат диссертации … кандидата юридических наук : 12.00.01 / Толочко Ольга Николаевна. — Минск, 1992

Зноскі
------
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Драздоў.

**Васіль Андрэевіч Драздоў** (нар. 3 мая 1975, Гомель) — беларускі футбаліст, абаронца, спартыўны функцыянер. Дырэктар ФК «Гомель».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 3 мая 1975 года ў Гомелі.

Пачаў выступаць на дарослым узроўні ў 1993 годзе ў складзе ФК «Гомель» (каманда тады называлася «Гомсельмаш»). У 1995 годзе са сваім клубам выляцеў з вышэйшай лігі Беларусі ў першую, дзе правёў тры сезоны. Стаў пераможцай першай лігі ў 1997 годзе. У 1999 годзе стаў бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі, у 2002 годзе — уладальнікам Кубка Беларусі. Пакінуў каманду перад чэмпіёнскім сезонам 2003 гады. Усяго за «Гомель» згуляў 222 матчаў у чэмпіянатах Беларусі і забіў 2 галы, з іх у вышэйшай лізе — 159 матчаў. Правёў адзін матч у Кубку УЕФА, таксама ўдзельнічаў у гульнях Кубка Інтэртота.

У 2003 годзе перайшоў у гомельскі «ЗЛіН», які гуляў у першай лізе. У 2004 годзе выступаў за аўтсайдара чэмпіянату Казахстана «Акжайык» (Уральск), згуляў 24 матчы ў вышэйшай лізе. Пасля вяртання на Радзіму правёў яшчэ адзін сезон за «ЗЛіН», а ў 2006-м выступаў за аб’яднаную каманду «Мазыр-ЗЛіН», аснову якой склала фінансава нестабільная мазырская «Славія». Пасля сезону 2006 года завяршыў гульнявую кар’еру.

Пасля гэтага некалькі гадоў працаваў у структуры ФК «Гомель» — трэнерам, адміністратарам, начальнікам каманды. Затым працаваў на кіраўнічых пасадах у дзяржаўных спартовых структурах Гомельскага раёна і вобласці. У сакавіку 2020 года прызначаны дырэктарам ФК «Гомель».

Дасягненні
----------

* Уладальнік Кубка Беларусі: 2001/02
* Бронзавы прызёр чэмпіяната Беларусі: 1999
* Пераможца Першай лігі Беларусі (Д2): 1997

Зноскі
------

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ківі.

**Эвэ Ківі** (эст.: Eve Kivi, імя пры нараджэнні Ээве, эст.: Eeve; нар. 8 мая 1938, Пайдэ, Эстонія) — эстонская актрыса. Заслужаная артыстка Эстонскай ССР.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 8 мая 1938 года ў горадзе Пайдэ. У 1959 годзе скончыла Тэатральную студыю пры Дзяржаўным акадэмічным драматычным тэатры імя У. Кінгісепа ў Таліне. У кіно здымаецца з 1955 года. У некаторых фільмах у тытрах пазначана як Ківі-Антсан (па мужу Антсу Антсану).

Актрыса кінастудый «Масфільм» і «Талінфільм». З 1993 года працуе ў рэкламнай рэдакцыі эстонскага тэлевізійнага канала «Kanal 2».

Зноскі
------

1. ↑  Eve Kivi // Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1014880114 · ISNI: 0000 0001 4076 4097 · LCCN: nr2003010635 · VIAF: 31938874 |
**Герб Нігерыі** ўяўляе сабой чорны трохвугольны шчыт з двума белымі палосамі, якія злучаюцца ў адну, ўтварае вілападобнае сячэнне. Яны прадстаўляюць дзве галоўных ракі, што цякуць праз Нігерыю: Бенуэ і Нігер. Чорны колер шчыта сімвалізуе добрую і ўрадлівую зямлю Нігерыі, у той час як два коні-шчытатрымальнікі сімвалізуюць годнасць і гонар. Арол прадстаўляе сілу, у той час як зялёныя і белыя стужкі, што на вяршыні шчыта, сімвалізуюць багатую ворную зямлю краіны. Жоўтыя колеры ў аснове (няправільна паказаны як чырвоны у малюнку) з'яўляюцца Costus spectabilis, нацыянальнымі колерамі Нігерыі.

| ⛭Нігерыя паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Нігерыя»**
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Клебановіч.

**Вольга Міхайлаўна Клебановіч** (нар. 25 лютага 1945, г. Ягертаў, Югаславія) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Беларусі (1982), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1986), народная артыстка Беларусі (1995).

Біяграфія
---------

Закончыла 8 класаў Грэскай сярэдняй школы і пераехала ў Мінск. У 1966 г. закончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Працавала ў Гродзенскім драматычным тэатры. З 1967 г. у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі.

Творчасць
---------

Найбольш значныя ролі: Сцепаніда («Знак бяды» В. Быкава), Вольга («Тры сястры» А. Чэхава), Ніла Сніжко («Барабаншчыца» А. Салынскага), Вара («Разгром» А. Фадзеева), Вікторыя («Казкі старога Арбата» А. Арбузава), Лушка («Узнятая цаліна» М. Шолахава), Люся («Апошні тэрмін» В. Распуціна) і інш.

Знялася ў беларускамоўнай камедыі «Свежына з салютам».

Узнагароды
----------

Заслужаная артыстка Беларусі (1982), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1986), народная артыстка Беларусі (1995).

Уладальніца прызоў Гран-пры на фестывалях: «Прыбалтыйская вясна» (1983), маладзёжнага ў Тбілісі (1986), тэатральнага ў Віцебску (1986). Уладальніца прыза «Крыштальная Паўлінка» (2003).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аляшкевіч.

**Васіль Антонавіч Аляшкевіч** (28 студзеня 1893, в. Еськавічы, Нясвіжскі раён — 18 ліпеня 1972) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Беларусі ў гады Грамадзянскай вайны.

Біяграфія
---------

З 1915 года ў арміі, вёў бальшавіцкую прапаганду. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі член палкавога камітэта. Падчас акупацыі Беларусі нямецкімі войскамі з мая 1918 арганізатар і камісар партызанскага атрада Ланской воласці Слуцкага павета. Падчас польскай інтэрвенцыі камісар аб’яднанага партызанскага атрада Случчыны з мая 1919, са жніўня 1919 на падпольнай працы ў Бабруйскім павеце, арганізатар партызанскага атрада імя III Інтэрнацыяналу. У 1920-21 ваенны камісар Парыцкі воласці Бабруйскага павета, удзельнік барацьбы з атрадамі Булак-Балаховіча. У 1922-49 на гаспадарчай рабоце.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Алексютович Константин Андреевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 19. — 737 с..
Гайвань
**Гайвань** (кіт.: 蓋) — кітайскі кубак для заварвання чаю з вечкам і сподкам. Лічыцца, што гэтыя тры прадметы сімвалізуюць мадэль свету, у якой сподак з'яўляецца сімвалам зямлі, вечка — сімвалам неба, а кубак — сімвалам чалавека, які знаходзіцца ў гармоніі з зямлёй і небам.

Агульныя звесткі
----------------

Гайвань выконвае функцыю імбрыка і кубка адначасова, яе асаблівасць у тым, што кубак і вечка заўсёды маюць невялікі зазор. Дзякуючы яму чай, які заварыўся можа быць разліты па кубках, калі трэба падзяліць яго на некалькі порцый. У адваротным выпадку праз гэты зазор чай п'ецца адным чалавекам, калі заварваецца толькі адна порцыя. Выкарыстоўваецца звычайна для заварвання зялёных, белых і жоўтых чаёў. Чорныя чаі традыцыйна заварваюць у імбрычках з ісінскай гліны.

Гайвань утрымліваецца трыма пальцамі. Мезены і безыменны пальцы ўтрымліваюць сподак, а вялікі палец прыціскае вечка і кубак пад ім. Запаўняюць гайвані прыкладна на тры чвэрці аб'ёму.

Матэрыялам для вытворчасці гайвані звычайна з'яўляецца шкло або фарфор.

Спасылкі
--------

* Как заваривать чай в гайвани Архівавана 29 красавіка 2014.  (руск.)
* Гайвани Архівавана 29 красавіка 2014.  (руск.)
**Эгаізм** (ад лац. Ego - «я») — паводзіны, цалкам вызначаныя думкай аб уласнай карысці, выгадзе, калі індывід ставіць свае інтарэсы вышэй інтарэсаў іншых. Супрацьлегласцю эгаізму традыцыйна лічыцца альтруізм, хоць сучасная псіхалогія часта лічыць такое проціпастаўленне некарэктным. Вылучаюць таксама спецыфічныя погляды на эгаізм, такія як: рацыянальны эгаізм, геданізм.

Гл. таксама
-----------

* Эга
* Эгацэнтрызм
* Характар

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Сучаснай Украіны · Настольны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12139875h · GND: 4013627-9 · LCCN: sh85041257 · NDL: 00576641 · NKC: ph1025118 |
**Паморнік вялікі** (*Catharacta skua*) — птушка сямейства паморнікавых.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 53-66 см, размах крылаў 125-140 см. Самы вялікі з паморнікаў, увесь цёмна-карычневы, толькі знізу і зверху крылаў (якія закруглены больш, чым у іншых відаў) выразная белая пляма (у маладых меншая). Хвост кароткі і шырокі. Цэнтральныя рулявыя ўтвараюць невялікія выступы ў выглядзе «зубцоў».

Пашырэнне
---------

Арэал разарваны. Ахоплівае ўзбярэжжы Ісландыі, Фарэрскiх, Аркадскіх і Шэтландскіх а-воў, паўночнай Шатландыi, Нарвегіі, Шпіцбергена, Кольскага п-ва, в-ва Вайгач, в-ва Мядзведжы, в-ва Ян-Маен, Новай Зямлi.

Насяляе травяністую вільготную тундру, часта селіцца на вяршыні скалістых узбярэжжаў, паблізу птушыных калоній або камяністыя тэрыторыі з галькай і лававым пяском (на Ісландыі); пасля гнездавання — адлятае на адкрытае мора або марскія ўзбярэжжы, радзей — вялікія кантынентальныя вадаёмы.

Пералётны і качуючы від. Залятае на Паўночнае і Балтыйскае моры, а таксама ў Еўропу (Люксембург, Польшчу, Эстонію, Літву, Латвію, Чэхію, Венгрыю, Аўстрыю, Швейцарыю, на Мальту, у Грэцыю, б. Югаславію, Румынію, Турцыю, Швецыю, Фінляндыю, на Балеарскія і Азорскія а-вы). Месца зімовак: паўднёвая і паўночная часткі Атлантыкі, узбярэжжы Еўропы і Амерыкі.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Гняздо на адкрытым месцы, ямка ў траве, на пагорку або купіне траў, высцілка з кавалкаў траў і іншай расліннасці.

Яйкі (1, радзей 2, часам 3 — верагодна, ад дзвюх самак), уздутыя (найбольш шырокія ў 1/3 даўжыні) з сярэдне завостраным вузейшым канцом. Афарбоўка зменлівая: светла-аліўкава-шэрыя або карычняватыя з цёмна-карычневымі або карычнева-аліўкавымі плямамі; светла-зялёныя з дробнымі папялістымі і бура-аліўкавымі плямкамі; папяліста-блакітныя без плям і інш.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X
**Перыкардыяльна-дыяфрагмальная артэрыя** - гэта доўгая тонкая галіна ўнутранай грудной артэрыі. Яна суправаджае грудзе-брушынны нерв, паміж плеўрай і перыкардам да дыяфрагмы, на якую яна распаўсюджваецца. Яна анастамазуе з міжрабернымі і верхняй дыяфрагмальнай артэрыямі.

На іх шляху праз грудную поласць, перыкардыяльна-дыяфрагмальныя артэрыі знаходзяцца ўнутры і кровазабяспечваюць фіброзны перыкард. Разам з цягліцава-діафрагмальнай артэрыяй яны таксама забяспечваюць артэрыяльным кровазабеспячэннем дыяфрагму.

Зноскі
------

1. ↑  Drake, Richard. *Gray's Anatomy for Students, 3rd Edition*. Saunders. pp. 182.
2. ↑  Drake, Richard. *Gray's Anatomy for Students, 3rd Edition*. Saunders. pp. 162.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778760338, 2910042339 |