**Гуль Рахман** (пушту: ګل رحمان; памёр 20 лістапада 2002) — грамадзянін Афганістана, які па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці знаходзіўся ў зняволенні ў Солт-Піт, сакрэтнай турме ЦРУ.

Біяграфія
---------

Аб жыцці Гуля Рахмана амаль нічога невядома.

Па словах брата афганца, Хабіба, у 1994 годзе ён удзельнічаў у вызваленні з турмы Хаміда Карзая, прэзідэнта Афганістана з 2001 па 2014 год.

Увосень 2002 года Рахман выехаў з Пешавара ў Ісламабад для медыцынскага агляду. Мужчына супыніўся ў доме Гайрата Бахіра  (англ.) (бел. зяця вядомага пакістанскага ісламіста Гулбудзіна Хекматыяра  (англ.) (бел.. 29 кастрычніка абодва арыштаваны ў ходзе сумеснай аперацыі агентаў ЗША і пакістанскіх сілавікоў.

Рахман трапіў у турму Солт-Піт. Афіцыйныя асобы ЗША сцвярджалі, што ён адмаўляўся супрацоўнічаць, у тым ліку пагражаў забіць ахоўнікаў, які адказаў збіццём вязня. Падчас зняволення афганец пацярпеў ад катаванняў. У дачыненні да Рахмана ўжыты 48-гадзіннае пазбаўленнн сну, слыхавая перагрузка, поўная цемра, ізаляцыя, халодны душ і грубае абыходжанне. У апошні раз затрыманага распранулі дагала ніжэй пояса і прыкавалі кайданамі да халоднай цэментнай сцяны, дзе тэмпература складала прыкладна 36 ° F (2 ° C). Як вынік, ён замёрз і памёр.

Гібель мужчыны выклікала ўнутраную праверку ЦРУ і паляпшэнне інструкцый да «пашыраных метадаў допыту», але ніхто не быў абвінавачаны ў яго смерці.

Пасля гібелі
------------

Яго імя трымалася ў сакрэце амерыканскімі ўладамі больш за сем гадоў. У 2010 годзе Associated Press апублікавала інфармацыю пра Рахмана. Як адзначалася, урад ЗША не паведаміў пра гібель Гуля яго сям’і (той меў жонку і чатырох дачок).

У снежні 2014 года была апублікаваная справаздача сенацкага камітэта разведкі аб катаваннях ЦРУ, дзе казалася, што Рахман пацярпеў ад катаванняў. У крыніцы гаворыцца, што ён быў адзіным палонным, які, як вядома, памёр у зняволенні ЦРУ.

У кастрычніку 2015 года Амерыканскі саюз грамадзянскіх свабод падаў пазоў ад імя Рахмана і двух іншых былых зняволеных супраць двух псіхолагаў, Джэймса Мітчэла і Бруса Джэсена. Яны нібыта былі адказны за распрацоўку пратаколаў, што ўскосна прывялі да смерці афганца. Справа стала першым судовым працэсам, распачатым супраць асоб, датычных да катаванняў ЦРУ.

У ліпені 2017 года акруговы суддзя ЗША Джасцін Квакенбуш адхіліў хадайніцтвы абодвух бакоў аб вынясенні рашэння ў парадку спрошчанага судаводства.

Зноскі
------

1. 1 2  Mayer, Jane (31 March 2010). "Who Killed Gul Rahman?". *The New Yorker*. Архівавана з арыгінала 3 September 2021. Праверана 3 October 2021.
2. 1 2  CIA victim said to have rescued future Afghan pres **(нявызн.)**, *Associated Press* (6 April 2010). Праверана 20 April 2010.mirror
3. 1 2 3  Death shed light on CIA 'Salt Pit' near Kabul: Handling of terror suspect led to inquiry by agency's inspector general **(нявызн.)**, *Associated Press* (28 March 2010). Праверана 15 April 2012.
4. 1 2  Did CIA Torture Victim Once Rescue Hamid Karzai? **(нявызн.)**, *CBS News* (6 April 2010). Праверана 20 April 2010.
5. ↑  Leopold, Jason.  After a Detainee Died at a Black Site, the CIA Blamed Training From the Federal Bureau of Prisons **(нявызн.)**, *Vice News* (3 June 2016). Праверана 17 March 2017.
6. ↑  
What CIA Interrogators Did To 17 Detainees Without Approval **(нявызн.)**, *National Journal* (10 December 2014). Праверана 10 December 2014. «Cited by the Senate report as the only detainee who died from the CIA's interrogation, Rahman was subjected to "'48 hours of sleep deprivation, auditory overload, total darkness, isolation, a cold shower, and rough treatment'" during his time at the Cobalt detention site. One night in November 2002, he was "shackled to the wall of his cell," resting on the bare concrete floor. Wearing only a sweatshirt and naked from the waist down, he was found dead—likely of hypothermia—the next day. Other factors in his death included "dehydration, lack of food, and immobility due to 'short chaining.'"».
7. ↑  Salim v. Mitchell - Complaint **(нявызн.)**.  ACLU. — «Lawsuit Against Psychologists Behind CIA Torture Program»  Архівавана з першакрыніцы 24 кастрычніка 2015. Праверана 13 кастрычніка 2015.
8. ↑  Government tries to stop CIA testimony in lawsuit against Spokane-based psychologists **(нявызн.)**.  The Seattle Times (11 сакавіка 2017). Архівавана з першакрыніцы 14 снежня 2018. Праверана 11 снежня 2018.
9. ↑  Former U.S. Detainees Sue Psychologists Responsible For CIA Torture Program **(нявызн.)**. *The Intercept* (13 кастрычніка 2015). Архівавана з першакрыніцы 25 кастрычніка 2015. Праверана 13 кастрычніка 2015.
10. ↑  2 Psychologists in C.I.A. Interrogations Can Face Trial, Judge Rules **(нявызн.)**, *The New York Times* (29 July 2017), стр. A18. Праверана 29 July 2017.


| ⛭ Сакрэтныя турмы ЦРУ |
| --- |
| Турмы | 
* Афганістан Солт-Піт
* Кэмп-Эгерс
* Куба Гуантанама
* Сунічныя палі
* Пені-Лейн
* Кэмп-Ноу
* Марока Тэмара
* Айн-Ауда
* Польшча Старэ-Кейкуты
* Шчытна-Шыманы
* Румынія 57-я авіябаза
* Бухарэст
* Літва Антавілей

 |
| Вязні | 
* Саудаўская Аравія Абу Зубайда
* Мустафа аль-Хаўсаві
* Хасан бін Аташ
* Абд ар-Рахім аль-Нашыры
* Емен Абдул аль-Салам аль-Хілаль
* Мусаб Амар Алі аль-Мудвані
* Іарданія Джаміль аль-Бана
* Ірак Бішэр Амін Халіль аль-Раві
* Алжыр Лаід Саідзі
* Эфіопія Біньям Махамед
* Кувейт Халед аль-Масры
* Афганістан Гуль Рахман
* Пакістан Халід Шэйх Махамед
* Маўрытанія Махамед Ульд Слахі
* Судан Самі аль-Хадж

 |
| Іншае | 
* Пашыраныя метады допыту
* Затрыманы прывід
* Катаванне вадой
* Надзвычайная выдача
* Гібель вязняў у Гуантанама (2006)

 |