**Шчаўе маршчакаватае**, **Шчаўе шпінатнае** (*Rumex patientia*) — шматгадовая травяністая расліна; тыпавы від роду Шчаўе сямейства Драсёнавыя (*Polygonaceae*).

Батанічная апісанне
-------------------

|  |
| --- |
|  |
| Батанічная ілюстрацыя Якаба Штурма з кнігі «*Deutschlands Flora in Abbildungen*», 1796 |

Расліна з прамым сцяблом, дасягае 140 см у вышыню. Сцябло тоўстае, пакрыта баразёнкамі, у верхняй частцы галінаванае.

Ніжняе лісце даўгавата-ланцэтнай формы або яйкападобнае, з вострымі або тупымі канцамі, памерам ад 10 да 35 см у даўжыню і шырынёй 5-10 см. Ліставыя пласцінкі з трохі хвалістымі краямі, ля аснавання маюць закругленую або сэрцападобную форму, сядзяць на доўгіх хвосціках з жалабком зверху. Верхняе лісце адносна дробнае, пасаджанае на кароткія хвосцікі, з пласцінкамі ланцэтападобнай формы.

Кветкі сабраны ў густое мяцёлкавае суквецце, утворанае кветкавымі мутоўкамі з 10-16 кветак, якія ўтвараюць бязлісцевыя гронкі. У ніжняй частцы кветаножак маюцца патоўшчаныя сучляненні.

|  |
| --- |
|  |
| Плод і насенне |

Плады ўтрымліваюць трохграневае насенне авальнай формы, востраканцовае, светла-бурага колеру, даўжынёй да 3 мм, у шырыню могуць дасягаць 2 мм. Цвіценне адбываецца ў чэрвені — ліпені, плоданашэнне надыходзіць у ліпені — жніўні.

Карыятып: *2n* = 40.

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Расліна распаўсюджана на большай частцы Еўразіі ад Усходняй Еўропы да Кітая. На тэрыторыі Расіі расце ў Еўрапейскай часткі, у Сібіры і на Алтаі, на Далёкім Усходзе расселена аж да Сахаліна.

Сустракаецца каля жылля людзей і на абочынах дарог. Месцапражыванні прымеркаваны да берагоў рэк, селіцца на лугах і па лясных палянах, аддае перавагу сырым глебам.

Гаспадарчае значэнне і прымяненне
---------------------------------

Лісце прыдатнае ў ежу ў якасці гародніны, можа ўжывацца ў сырым або адвараным выглядзе, як шпінат. Расліна можа згадвацца пад назвай «англійскі шпінат».

Батанічная класіфікацыя
-----------------------

### Падвіды

* Rumex patientia subsp. orientalis (Bernh. ex Schult. & Schult.f.) Danser
	+ [syn.  Rumex lonaczewskii Klokov]
	+ [syn.  Rumex orientalis Bernh. ex Schult. & Schult.f.]
* Rumex patientia subsp. recurvatus (Rech.) Rech.f.
	+ [syn.  Rumex recurvatus Rech.]

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 115. — 160 с. — 2 350 экз.
4. ↑  Флора СССР, 1936

Літаратура
----------

* Флора СССР. В 30-ти томах / Главный редактор и редактор тома акад. В. Л. Комаров. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1936. — Т. V. — С. 464—465. — 762 + XXVI с. — 5 175 экз.

Спасылкі
--------

* Шчаўе маршчакаватае: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)
* AgroAtlas: Дикие родичи культурных растений: *Rumex patientia* — Щавель шпинатный

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · Plantarium · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780507558 |