**Акіра Ёсідзава** (яп.: 吉澤 章, 14 сакавіка 1911 — 14 сакавіка 2005) — майстар арыгамі, які ўнёс вялікі ўклад у развіццё гэтага мастацтва.

Біяграфія
---------

Акіра Ёсідзава нарадзіўся ў горадзе Камінакава японскай прэфектуры Татыгі, у небагатай сялянскай сям'і. У 13 гадоў ён пакінуў дзённую школу і паступіў на працу, аднак працягваў навучанне ў вячэрняй школе. У 22 гады Ёсідзава ўладкаваўся працаваць на машынабудаўнічы завод. Ён стаў чарцёжнікам і навучаў пачаткоўцаў начартальнай геаметрыі, складаючы для тлумачэння фігуркі арыгамі. Уладальнікі завода былі настолькі ўражаныя яго майстэрствам, што дазволілі яму займацца арыгамі ў працоўны час.

Падчас Другой сусветнай вайны Ёсідзава паступіў у санітарны корпус і працаваў у ваенным шпіталі ў Ганконгу. Ён не пакідаў сваё захапленне арыгамі і ўпрыгожваў ложкі параненых рознакаляровымі папяровымі фігуркамі. Пасля вайны ў яго жыцці надышоў цяжкі перыяд: яго жонка, з якой ён пабраўся шлюбам неўзабаве перад вайной, памерла, і ён некалькі гадоў жыў у сваёй роднай прэфектуры Татыгі на грошы ад выпадковых заробкаў.

Толькі ў 1951 годзе Ёсідзава атрымаў магчымасць заявіць аб сваім мастацтве. Часопіс «Асахі Граф» вырашыў праілюстраваць адзін з сваіх артыкулаў папяровымі фігуркамі жывёл кітайскага календара. Рэдактар часопіса, Тадас Іідзава, звярнуўся да Ёсідзавы, які выканаў працу настолькі па-майстэрску, што нумар «Асахі Граф» за студзень 1952 года зрабіў фурор, а аўтар фігурак вельмі хутка зрабіўся вядомым за межамі Японіі.

У 1954 у Японіі выйшла яго першая кніга «Новае мастацтва арыгамі», і адначасова ён заснаваў Міжнародны Цэнтр Арыгамі ў Токіа. Ёсідзава распрацаваў азбуку арыгамі і прыдумаў больш за 50 000 мадэляў арыгамі. Ён напісаў 18 кніг па арыгамі і вынайшаў тэхналогію мокрага складання, па якой можна складаць прыгожыя фігуркі арыгамі з круглявымі формамі са шчыльнай паперы. У 1983 годзе імператар Японіі Хірахіта ўзнагародзіў яго Ордэнам Узыходзячага сонца, адной з вышэйшых узнагарод Японіі.

Ёсідзава памёр 14 сакавіка 2005 года ў такійскай бальніцы Агікуба ад ускладнення пнеўманіі ў дзень, калі яму споўнілася 94 гады.

Тэхніка
-------

Ёсідзава быў піянерам многіх метадаў, у тым ліку мокрага складання. У гэтай тэхніцы папера змочваецца перад складваннем, дазваляючы ствараць больш круглявы і скульптурны выгляд. Гэта, на думку многіх, з'яўляецца зменай парадыгмы родаў, што дазволіла арыгамі стаць формай мастацтва, у адрозненне ад мудрагелістых дзівацтваў народных промыслаў.

Бібліяграфія
------------

* *ATARASHII ORIGAMI GEIJUTSU*, Origami Geijutsu-Sha 1954;
* *Origami Reader I*, Ryokuchi-Sha 1957;
* *Dokuhon, Vol.1*  (Origami Tokuhon),1973, ISBN 4-8216-0408-6;
* *SOSAKU ORIGAMI*  (Creative Origami), Nippon Hoso Kyokai 1984, ISBN 4-14-031028-6;
* *Dokuhon, Vol.2*  (Origami Tokuhon),1986;
* *ORIGAMI DOKUHON II* (Origami Reader II), Kamakura Shobo 1986, ISBN 4-308-00400-4.

Зноскі
------

1. ↑  Akira Yoshizawa<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Akira Yoshizawa // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
3. ↑  «Акира Ёсидзава, 94, Современный мастер оригами», 2 апреля 2005, MARGALIT FOX, The New York Times
4. 1 2 3  A list of books by Akira Yoshizawa. Спіс кніг Ёсідзавы, падрыхтаваны Брытанскім таварыствам арыгамі (англ.: British Origami Society, BOS).

Спасылкі
--------

* Akira Yoshizawa - Origami artist of stunning originality who became an ambassador for Japanese culture and his art (англ.).  The Times. — апісанне жыцця Акіры Ёсідзавы.
* *David Lister*. A Tribute To Akira Yoshizawa 1911 - 2005 (англ.)(недаступная спасылка). — меркаванне аднаго з брытанскіх вучняў Ёсідзавы. Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2008.
* Інтэрв'ю В. Бяскроўных з Акірай Ёсідзавай, апублікаваныя ў № 13 і 14 часопіса "Арыгамі. Мастацтва складання з паперы "за 1998 год

  


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 129978566 · ISNI: 0000 0000 5858 9808 · LCCN: no2016135395 · NDL: 00098125 · NKC: jo2008409672 · NTA: 353308242 · SUDOC: 190456019 · VIAF: 79192501 |

 |