**Клён чырвоны** (*Acer rubrum*) — від лістападных дрэў, адно з найбольш часта сустраканых ва ўсходняй частцы Паўночнай Амерыкі; від роду Клён трыбы Кляновыя (*Acereae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Батанічная ілюстрацыя з кнігі Н. Л. Брытана (англ.: Nathaniel Lord Britton) і Э. Браўна (англ.: Addison Brown) *Illustrated flora of the northern states and Canada*, 1913.
Лістападнае дрэва сярэдніх памераў, 9—28 м вышынёй і дыяметрам ствала да 1,6 м. Хоць гэты від даволі лёгка ідэнтыфікуецца, ён валодае дастаткова шырокімі марфалагічнымі характарыстыкамі, больш чым любы іншы клён Паўночнай Амерыкі. Самы просты спосаб распазнання гэтага віду — гэта форма ліста.

Як і ў іншых прадстаўнікоў дадзенага роду, лісце прадстаўнікоў віду размешчана супратыўна і ў зімовы час ападае. Лісце простае, 5-10 см даўжынёй, далонепадобнае з трыма-пяццю аднолькавай шырыні зубчастымі лопасцямі няправільнай формы (для параўнання, у блізкага яму віду *Acer saccharinum* зубцоў як правіла 5 і яны значна глыбей парэзаныя). Верхняя частка ліста светла-жоўтая, ніжняя бледная. Хвосцікі звычайна чырвоныя, гэтак жа як і пупышка. Увосень лісце становяцца ярка-чырвоным.

Кара гладкая, вар’іруе ад шэра-карычневага да белага колеру, з узростам цямнее і пакрываецца расколінамі. Галінкі падобныя з галінкамі *Acer saccharinum* — чырвоныя, з V-падобнымі ліставымі рубцамі, толькі ў *Acer saccharinum* на зломе яны непрыемна пахнуць. На многіх галінках ёсць карлікавыя парасткі.

Пупышкі тупыя, неапушаныя, ад чырвонага да шаравата-карычневага колеру, у зімовы час добра бачныя на адлегласці.

Жаночыя кветкі
Кветкі разнаполыя (хоць мужчынскія і жаночыя кветкі размешчаны на адным дрэве). Жаночыя насенныя кветкі ярка-чырвоныя, кожная з пяццю пялёсткамі і пяццю чашалісцікамі, сабранымі ў гронку. Мужчынскія кветкі ўяўляюць сабой толькі жоўтыя тычынкі, якія выступаюць з карлікавых галінак на галінцы. У маладых дрэў могуць прысутнічаць кветкі толькі аднаго полу. Цвіценне пачынаецца ранняй вясной, да з’яўлення лісця.

Плод уяўляць сабой крылаткі, колеравая гама якой вар’іруе паміж чырвоным, жоўтым і карычневым колерамі. Крылаткі 15-25 мм даўжынёй, з’яўляюцца парамі пад вуглом у 50-60 градусаў.

Від часта стварае гібрыд з блізкім яму *Acer saccharinum*. Атрыманы гібрыд *× freemanii* мае прыкметы абодвух відаў.

Жывуць дрэвы 100—200 гадоў, але часам і даўжэй.

Распаўсюджанне і экалогія
-------------------------

Распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы, на поўдзень і ўсход ад Ляснога возера (англ.: Lake of the Woods) на мяжы амерыканскага штата Мінесота і канадскай правінцыі Антарыа. На ўсходнім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі арэал на поўначы абмежаваны Ньюфаўндлендам і Новай Шатландыяй, на поўдні горадам Маямі ў Фларыдзе. Паўднёва-заходняя мяжа распаўсюджання праходзіць у штаце Тэхас.

Лёгка адаптуецца да шырокага кола прыродных ландшафтаў: яго можна сустрэць як на багністых, так і бедных пажыўнымі рэчывамі засушлівых глебах. Ён таксама лёгка ўжываецца пры шырокім роскідзе значэнняў вадароднага паказчыка, хоць у шчолачным асяроддзі можа пакутаваць жаўтухай (хвароба раслін, адсутнасць хларафілу).

Дамінуе або выступае адным з дамінантаў ў лісцевых лясах і забалочаных мясцовасцях з прысутнасцю такіх відаў, як *Fraxinus nigra*, *Betula alleghaniensis*, *Quercus velutina*, *Quercus rubra*, *Populus tremuloides* і відаў вязу (*Ulmus*). На узвышшах з умераным увільгатненнем займае верхні ярус расліннасці сярод *Liquidambar styraciflua* і дуба балотнага (*Quercus palustris*).

Прыроднае значэнне
------------------

Лісцем і галінкамі від ў дзікай прыродзе харчуюцца *Odocoileus virginianus*, лось (*Alces alces*), алені вапіці і *Lepus americanus*. На галінках клёну часта гняздуюцца *Otus*, *Dryocopus pileatus* і *Colaptes auratus*.

Прымяненне
----------

Расліна Acer rubrum у тэхніцы бансай
Выкарыстоўваецца для вырабу мэблі, фанеры, бочак, драўлянай тары, паркету і чыгуначных шпал. Як і *Acer saccharinum*, выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі кляновага сіропу, хоць і радзей.

Часта выкарыстоўваецца ў зялёных насаджэннях паркаў і садоў, акрамя тых месцаў, дзе глебы шчолачныя або кіслыя. Асабліва яго высаджваюць там, дзе шмат месца для яго каранёвай сістэмы. Перавагамі гэтага клёну называюць талерантнасць да вільготных і сухіх ландшафтаў, да забруджвання навакольнага асяроддзя. Гэтыя клёны прыцягваюць да сябе вавёрак, якія харчуюцца пупышкамі клёну ранняй вясной, калі іх рацыён вельмі абмежаваны. Недахопам віду называюць яго высокую, хоць і некалькі меншую ў параўнанні з *Acer saccharinum* і *Acer saccharum*, інвазійнасць — ён здольны выцясняць блізка растучыя расліны, дзякуючы свайму шчыльнаму лісцю і неглыбокай каранёвай сістэме.

Галерэя
-------

* ЛистьяЛісце
* ЦветкиКветкі
* ПлодыПлады

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  Сістэматычнае становішча роду дадзена згодна з GRIN.

Спасылкі
--------

* Красный клёнАрхівавана 12 лістапада 2021.
* Описание Красного клёна
* *Клён красный*Архівавана 10 снежня 2021. на сайте USDA NRCS (англ.) Проверено 1 февраля 2009 г.
* Фотографии Красного клёна на сайте bioimages.vanderbilt.edu

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · iNaturalist · iNaturalist · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · Plantarium · The Plant List · Tropicos · WFO |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85112070 |