**Уладзі́мір Алякса́ндравіч Зяле́нскі** (укр.: Володимир Олександрович Зеленський, нар. 25 студзеня 1978, Крывы Рог) — шосты і дзейны Прэзідэнт Украіны з 20 мая 2019 года.

Да ўступлення на пасаду вядомы як шоумен, акцёр, комік, рэжысёр, прадзюсар і сцэнарыст. Быў саўладальнікам і мастацкім кіраўніком «Студыі Квартал-95» (2003—2019) і генеральным прадзюсарам тэлеканала «Інтэр» (2010—2012).

Біяграфія
---------

Мае яўрэйскае паходжанне. Маці — Рыма Уладзіміраўна Зяленская — працавала інжынерам. Бацька — Аляксандр Сямёнавіч Зяленскі — матэматык, праграміст, доктар тэхнічных навук, прафесар.

Удзельнік КВЗ у камандах «Запарожжа — Крывы Рог — Транзіт», «Зборная Крывога Рога» і «95-ты квартал», у апошняй з іх Уладзімір Зяленскі быў капітанам, акцёрам і аўтарам большасці нумароў. У 2003 годзе, пасля выхаду з КВЗ, яго каманда пачала даваць канцэрты на тэлебачанні. Ужо як «Студыя Квартал-95» у 2005 годзе каманда стварае шоу «Вячэрні квартал», у якім Уладзімір Зяленскі становіцца аўтарам, рэжысёрам і вядучым акцёрам.

У 2010—2011 гадах працаваў генеральным прадзюсарам тэлеканала «Інтэр». На працягу сваёй кар’еры выступаў у шматлікіх тэлепраектах, найбольш знамянальна — у ролі акцёра («Вячэрні квартал»), вядучага («Кіеў вячэрні», «Ліга смеху») і суддзі («Рассмяшы коміка»).

Уладзімір Зяленскі ўдзельнічаў у вытворчасці больш за двух дзясяткаў кінафільмаў і тэлесерыялаў як акцёр (у прыватнасці «Каханне ў вялікім горадзе», «8 першых спатканняў», «Я, ты, ён, яна»), прадзюсар (напрыклад «Сваты», «Я буду побач», «Каханне ў вялікім горадзе 3»), сцэнарыст («Сваты»), а таксама быў акцёрам дубляжу («Хортан», «Падынгтан» і іншыя).

На канцэрце ў 2016 годзе ў Юрмале Уладзімір Зяленскі заявіў, што Украіна нагадвае «актрысу з нямецкага кіно для дарослых», якая «гатова прыняць у любой колькасці, з любога боку». Гэта выказванне выклікала скандал, абвінавачанні ў абразе краіны.

На працягу 2015—2018 гадоў іграў у тэлесерыяле «Слуга народа» ролю Васіля Галабародзькі — настаўніка гісторыі, які абраны прэзідэнтам Украіны. Тэлесерыял абвінавачвалі ў палітычнай рэкламе, першыя серыі трэцяга сезона серыяла выйшлі непасрэдна перад выбарамі прэзідэнта Украіны, у якіх Уладзімір Зяленскі ўдзельнічаў як вылучэнец аднайменнай партыі.

Кандыдат у прэзідэнты Украіны на выбарах 2019 года, пераможца першага тура (31 сакавіка). Як заўважыў кіраўнік Фонду «Украінская палітыка» Косць Бандарэнка:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| 
…людзі, якія галасавалі за яго, галасавалі хутчэй за яго сцэнічны вобраз, не столькі за канкрэтнага чалавека, колькі супраць усіх астатніх палітыкаў.
 | "|

Яго сапернік у другім туры выбараў, дзейны тады Прэзідэнт Украіны Пятро Парашэнка, заявіў 19 красавіка ў часе дэбатаў паміж кандыдатамі на НСК «Алімпійскі», што Уладзімір Зяленскі прымярае вобраз героя з серыяла «Слуга народа», аднак насамрэч прадстаўляе інтарэсы збеглага алігарха Ігара Каламойскага.

У другім туры прэзідэнцкіх выбараў, які адбыўся 21 красавіка, Уладзімір Зяленскі ўпэўнена перамог, атрымаўшы 73,22 % галасоў.

На чале дзяржавы
----------------

З 20 мая 2019 года Прэзідэнт Украіны. У часе цырымоніі інаўгурацыі, якая прайшла ў Кіеве, Уладзімір Зяленскі заявіў, што яго першай задачай на пасадзе Прэзідэнта Украіны стане спыненне агню на Данбасе. Ён таксама абвясціў пра роспуск парламента, пра зняцце недатыкальнасці з дэпутатаў, пра крымінальную адказнасць за незаконнае ўзбагачэнне, змены ў Выбарчым Кодэксе, пра зняцце з пасад генпракурора, міністра абароны і іншых урадоўцаў сілавога блока.

21 мая распусціў украінскі парламент і прызначыў пазачарговыя выбары ў Раду на 21 ліпеня. На парламенцкіх выбарах партыя Уладзіміра Зяленскага «Слуга народа» атрымала пераканаўчую перамогу і паводле партыйных спісаў, і па мажарытарных акругах.

Неўзабаве тэлефонная размова Уладзіміра Зяленскага і Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа стала прычынай «украінскага крызісу» ў Злучаных Штатах Амерыкі і выклікала няўдалую спробу імпічменту Дональда Трампа.

Пасля ўварвання Расіі ва Украіну ў ноч на 25 лютага 2022 года стварыў і сам узначаліў стаўку Вярхоўнага галоўнакамандуючага. Заняў пазіцыю, накіраваную на абарону суверэнітэту. З вясны здзяйсняў паездкі па Украіне, у тым ліку наведваў прыфрантавую зону.

7 сакавіка 2022 года атрымаў Прэмію свабоды імя Рональда Рэйгана «*за яго мужную барацьбу з тыраніяй і за яго нязломную пазіцыю па свабодзе і дэмакратыі*». 26 ліпеня 2022 года прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Борыс Джонсан уручыў Уладзіміру Зяленскаму прэмію лідарства імя Чэрчыля «*за неверагодную мужнасць, супраціўленне і годнасць перад тварам варварскага ўварвання Пуціна*». 28 ліпеня 2022 года быў узнагароджаны найвышэйшай узнагародай Літвы — ордэнам Вітаўта Вялікага. 25 верасня 2022 года Уладзімір Зяленскі названы самым уплывовым яўрэем паводле версіі выдавецтва The Jerusalem Post.

19 кастрычніка Еўрапарламент прысудзіў прэмію Сахарава ўкраінскаму народу і Уладзіміру Зяленскаму. 7 снежня Часопіс «*Time*» назваў чалавекам года Уладзіміра Зяленскага і ўкраінскі дух. Па версіі часопіса Time, Уладзімір Зяленскі стаў самым уплывовым чалавекам у 2022 годзе, набраўшы 5 % галасоў (больш за 3,3 мільёна чытачоў). 12 чэрвеня 2022 года стаў лаўрэатам прэміі імя Барыса Нямцова, за смеласць.

Праводзіў сустрэчы з лідарамі іншых краін. З пачаткам вайны замежныя паездкі Уладзіміра Зяленскага спыніліся амаль на 10 месяцаў. У снежні 2022 года ён здзейсніў візіт у ЗША. У 2023 годзе ўпершыню быў з візітам у Лацінскай Амерыцы, 10 лістапада ён быў запрошаны на інаўгурацыю Прэзідэнта Аргенціны Хаўера Мілея.

Зноскі
------

1. ↑  Wolodymyr Selenskyj // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
2. ↑  Czech National Authority Database Праверана 16 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
3. ↑  Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>
4. ↑  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
5. ↑   Праверана 27 лютага 2022.
6. ↑
7. ↑  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
8. ↑  Czech National Authority Database Праверана 25 ліпеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
9. ↑
10. ↑  Володимир Зеленський склав присягу Президента України (укр.)  **(нявызн.)**?. *Офіційне інтернет-представництво Президента України*. Архівавана з першакрыніцы 28 мая 2019. Праверана 27 жніўня 2019.
11. ↑  Владимир Зеленский У меня еврейская кровь и я украинец!
12. ↑  nashaniva.by
13. ↑  *Слуга народу* – агітація Зеленського? Юрист назвав за і проти (укр.). *Вибори президента 2019*. Архівавана з першакрыніцы 25 мая 2019. Праверана 25 мая 2019.
14. ↑  КВУ: «Слуга народу-3» є передвиборною агітацією Зеленського, за це треба заплатити (укр.). *Радіо Свобода*. Архівавана з першакрыніцы 14 красавіка 2019. Праверана 25 мая 2019.
15. ↑  *Шевченко, Тарас*. Чому серіал "Слуга народу" це агітація Зеленського **(нявызн.)**. *blogs.pravda.com.ua*. Архівавана з першакрыніцы 20 чэрвеня 2019. Праверана 25 мая 2019.
16. ↑  Партія "Слуга народу" висунула Володимира Зеленського кандидатом у президенти **(нявызн.)**. *24 Канал*. Архівавана з першакрыніцы 8 красавіка 2019. Праверана 25 мая 2019.
17. ↑  svaboda.org
18. ↑  nashaniva.by
19. ↑  nashaniva.by
20. ↑  nashaniva.by
21. ↑  svaboda.org
22. ↑  *CNN, Analysis by Stephen Collinson*. Analysis: How Zelensky changed the West's response to Russia **(нявызн.)**. *CNN*. Архівавана з першакрыніцы 21 березня 2022. Праверана 28 лютага 2022.
23. ↑  Володимир Зеленський став євреєм номер один за версією The Jerusalem Post (укр.). *detector.media* (25 верасня 2022). Праверана 25 верасня 2022.
24. ↑  time.com
25. ↑  *Лютий, Кирило*. Зеленський став найвпливовішою людиною 2022 року за версією журналу Time (укр.). *OBOZREVATEL NEWS* (20 мая 2022). Архівавана з першакрыніцы 21 травня 2022. Праверана 21 мая 2022.
26. ↑  Зеленський став лауреатом премії імені Бориса Нємцова – за сміливість (укр.). *www.unian.ua*. Архівавана з першакрыніцы 13 червня 2022. Праверана 15 чэрвеня 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Telegram · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Flickr · Instagram · Instagram · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Treccani · Левы бераг · Ліга.Дасье · Расія-Культура · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка ТАСС · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 1656998780673 · BNF: 18015606d · GND: 1179997255 · ISNI: 0000000500724452 · LCCN: no2019142097 · LNB: 000280822 · NDL: 032205173 · NKC: xx0272679 · NTA: 436281546 · PTBNP: 1874347 · SUDOC: 262688255 · VIAF: 9255154260630724480009 |

 |

| Прэзідэнты Украіны |
| --- |
| Сцяг Украіны | 
* Леанід Краўчук
* Леанід Кучма
* Віктар Юшчанка
* Віктар Януковіч
* Пётр Парашэнка
* Уладзімір Зяленскі

 |