**Будва** (чарнагор.: Будва, Budva) — горад у Чарнагорыі, размешчаны ў цэнтральнай частцы адрыятычнага ўзбярэжжа краіны. Горад з’яўляецца цэнтрам аднайменнай муніцыпальнай акругі. Будва і яе ваколіцы ўтвараюць Будванскую Рыўеру — найбуйнейшы турыстычны цэнтр Чарнагорыі

Клімат
------

Клімат у Будве — тыповы міжземнаморскі, з цёплым летам і мяккай зімой. Колькасць сонечных дзён складае ў сярэднім 297 за год. Будва — адзін з самых цёплых гарадоў Міжземнамор’я: сярэдняя тэмпература студзеня складае 8 °C, ліпеня — 23,9 °C, сярэдняя гадавая тэмпература — 23,1 °C, зімовая — 9,3 °C. Тэмпература марской вады летам падымаецца да 24,7 °C, а ўвосень — 18 °C — 19 °C. Адносная вільготнасць паветра — ад 63 % летам да 80 % восенню.

Гісторыя
--------

Будва ў 1615 годзе
Ёсць мноства археалагічных пацверджанняў таму, што першыя паселішчы на тэрыторыі Будвы існавалі ў V стагоддзі да н.э.. Паводле легенды, горад быў заснаваны Кадмам, які быў выгнаны з Грэцыі і знайшоў тут прытулак для сябе і сваёй жонкі Гармоніі. Дзве іншыя цывілізацыі, грэчаская і рымская, таксама пакінулі тут незлічоную колькасць слядоў. Пасля падзення Рымскай імперыі і яе падзелы на дзве часткі, мяжа паміж гэтымі часткамі праходзіла праз Будву, што аказала вялікае ўздзеянне на культуру гэтага рэгіёна. У Сярэднявеччы Будва знаходзілася пад уладай каралёў Дуклі, сербскіх і зэцкіх феадалаў.

Венецыянцы кіравалі горадам з 1420 па 1797 год. У той час горад насіў назву Будуа і адносіўся да Венецыянскай Албаніі. Ён быў акружаны непрыступнымі сценамі, якія абаранялі яго ад турэцкіх набегаў. Жыхары горада размаўлялі на венецыянскай мове аж да XIX стагоддзя. Горад быў невялікі: колькасць яго жыхароў не перавышала тысячу.

У 1815—1867 гадах Будва ўваходзіла ў склад Аўстрыйскай, у 1867—1918 гадах — Аўстра-Венгерскай імперыі. Пасля Першай сусветнай вайны Будва ўвайшла ў склад Каралеўства Сербаў, Харватаў і Славенцаў (з 1929 г. — Югаславія). З сярэдзіны 1930-х горад патроху пачаў развівацца як міжнародны курорт. У красавіку 1941 г. акупаваны фашысцкай Італіяй. Другая сусветная вайна панесла шмат чалавечых жыццяў: загінула больш за палову жыхароў Будвы. Горад быў вызвалены ад фашыстаў 22 лістапада 1944 года. Пачынаючы з 1970-80-х гг. Будва набывае статус моднага сярод заходнееўрапейскіх турыстаў курорта. З 2006 г. ў складзе незалежнай Чарнагорыі.

15 красавіка 1979 года адбылося магутнае землетрасенне, у выніку якога была разбурана большая частка горада, пазней горад быў адноўлены.

Славутасці
----------

Цэрквы ў Старым горадзе.
Крапасныя сцены.
* Археалагічны музей
* Стары горад  (серб.) (бел.
* Востраў Свеці Нікола  (англ.) (бел.
* Царква Санта Марыя ін Пунта  (серб.) (бел.
* Сабор Святога Іаана Хрысціцеля  (руск.) (бел. (1640—1867)
* Царква Св. Тройцы
* Цытадэль

Гарады-пабрацімы
----------------

* Банска-Бістрыца, Славакія (2001)
* Біеліна, БіГ (2018)
* Веліка Плана[d], Сербія
* Луга, Італія, Італія
* Нові-Сад, Сербія
* Охрыд, Паўночная Македонія (1984)
* Сан-Рэма, Італія
* Уэст-Палм-Біч[d], ЗША
* Цэле, Славенія
* Ялава[d], Турцыя (18 ліпеня 2012)

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Будва

| ⛭Сцяг Чарнагорыі Гарады Чарнагорыі |
| --- |
| Гарады з асобым статусам | Цэтынэ *(сталіца)* • Падгорыца *(«галоўны горад»)* |  |
| Гарады | Андрыевіца • Бар • Беранэ • Біела-Поле • Будва • Данілаўград • Жабляк • Калашын • Котар • МойкавацНікшыч • Плаў • Плеўля • Плужынэ • Рожае • Улцынь • Херцэг-Нові • Ціват • Шаўнік |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n79125141 · NKC: ge214111 · VIAF: 129648426 |