**Юзаф Ежы Кукучка** (польск.: Józef Jerzy Kukuczka; 24 сакавіка 1948, Катавіцы, Польшча — 24 кастрычніка 1989, Лхоцзэ, Гімалаі) — польскі альпініст, другім пасля Райнхольда Меснера заваяваў усе 14 васьмітысячнікаў планеты.

Біяграфія
---------

Ежы Кукучка працаваў шахцёрам і першы раз выкарыстаў вяроўку і карабіны пад зямлёй. Яго экспедыцыі сутыкаліся з рознымі цяжкасцямі: знайсці спонсараў было цяжка. Усё жыццё ён быў вымушаны рабіць ўзыходжанні, карыстаючыся старым, больш танным і не зусім прыдатным рыштункам, што і стала пазьней адной з прычын яго смерці.

У 1971—1972 і 1977 гадах здзейсніў некалькі узыходжанняў у Татрах, у 1972—1973 гадах у Даламітах, у 1973 — у Альпах (пачынаючы з адкрыцця Паўночнай сцяны Пці Дру да зімовага праходжання Гран Жорас), у 1974 — на Мак-Кінлі на Алясцы, у 1976 і 1978 гадах — на Гіндукуш.

4 кастрычніка 1979 года падняўся на вяршыню свайго першага васьмітысячніка Лхоцзэ ў Гімалаях.

19 мая 1980 года Кукучка і Анджэй Чок падняліся на Эверэст па новым маршруце па Паўднёвым контрфорсе. Гэта ўзыходжанне стала адзіным, на якім Кукучка карыстаўся кіслародам.

У 1981 годзе Кукучка здзейсніў 2 першапраходжанні на Макалу: праз Макалу Ла і па Паўночна-Заходняй рабру сола. У 1982 годзе Кукучка і Куртука падняліся па класіцы на Броўд-Пік. У 1983 годзе Кукучка і Куртука зрабілі 2 першапраходжанні на Гашэрбрум I і Гашэрбрум II у альпійскім стылі.

У 1984 годзе Кукучка і Куртука прайшлі траверс 3 вяршыняў горнага масіва Броўд-Пік. 21 студзеня 1985 года Кукучка і Анджэй Чок падняліся на Дхаўлагіры.

15 лютага 1985 года Бербека і Паўлікоўскі здзейснілі першапраходжанне на Чо-Айю па Паўднёва-Усходняй контрфорсе, які стаў першым зімовым першапраходам на васьмітысячнік. Кукучка быў лідарам экспедыцыі і сам падняўся на вяршыню на наступны дзень.

Улетку 1985 года з камандай здзейсніў першапраход па Паўднёва-Усходнім грэбенi Нанга Парбат. 11 студзеня 1986 года Кукучка ў пары з Кшыштафам Веліцкі падняўся на Канчэнджангу па класічным маршруце.

У 1986 года Кукучка і Піятроўскі прайшлі маршрут па Паўднёвай сцяне К2. На спуску з вяршыні па рабру Абруцкага Піятроўскі сарваўся і загінуў. 10 лістапада 1986 года з напарнікам прайшоў маршрут па Паўночна-Усходняй сцяне Манаслу — зноў першапраходжанне. 3 лютага 1987 года падняўся на вяршыню Анапурны па Паўночнай сцяне. У верасні таго ж года Кукучка і Хайцэр здзейснілі першапраход па Усходнім рабры Шышабангмы.

Шышабангма стала чатырнаццатым васьмітысячнікам Ежы Кукучкі. Праз некалькі месяцаў яму і Райнхольду Меснеру ўручылі Сярэбраныя Алімпійскія медалі за праходжанне ўсіх васьмітысячнікаў планеты. У 1988 годзе Кукучка падняўся на Усходнюю Анапурну.

Публікацыі
----------

* *Mój pionowy świat* (Mac System Maciej Kukuczka, 2008), ISBN 978-83-928083-0-5
* *Mój pionowy świat czyli 14 × 8000 metrów* (1995), ISBN 1-899397-09-4
* *Ostatnia ściana* (Agencja Reklamowa KOMPLET, Katowice 1999), ISBN 83-912268-0-8.
* *Na szczytach świata* (Krajowa Agencja Wydawnicza, Katowice 1990), ISBN 83-03-03166-X.
* *J. Kukuczka*, «K2 ścianą południową», («Taternik» № 2/86)

Зноскі
------

1. 1 2

| ⛭Пакарыцелі ўсіх 14 гор-васьмітысячнікаў Зямлі |
| --- |
| Пакарыцелі 8000+ | 
* **1986:** Сцяг Італіі  Райнхольд Меснер
* **1987:** Сцяг Польшчы Ежы Кукучка
* **1995:** Сцяг Швейцарыі Эргард Ларэтан
* **1996:** Сцяг Мексікі Карлас Карсоліа
* **1996:** Сцяг Польшчы Кшыштаф Вяліцкі
* **1999:** Сцяг Іспаніі Хуаніта Арзабал
* **2000:** Сцяг Італіі Серджа Марціні
* **2001:** Сцяг Паўднёвай Карэі Парк Юнг-сеок
* **2001:** Сцяг Паўднёвай Карэі Ом Хон Гіль
* **2002:** Сцяг Іспаніі Альберта Іньюратэгі
* **2003:** Сцяг Паўднёвай Карэі Хан Ван Ён
* **2007:** Сцяг Італіі Сільвіа Мандзінэлі
* **2008:** Сцяг Эквадора Іван Вальеха
* **2009:** Сцяг Казахстана Дзяніс Урубка
* **2009:** Сцяг Германіі Ральф Дуймавіц
* **2009:** Сцяг Фінляндыі Вейка Густафсан
* **2009:** Сцяг Аўстраліі Эндру Лок
* **2010:** Сцяг Партугаліі Жуан Гарсіа
* **2010:** Сцяг Польшчы Пётр Пустэльнік
* **2010:** Сцяг Іспаніі Эдурне Пасабан
* **2011:** Сцяг Італіі Абеле Бланк
* **2011:** Сцяг Непала Мінгма Шэрпа
* **2011:** Сцяг Аўстрыі Герліндэ Кальтэнбрунер
* **2011:** Сцяг Казахстана Васіль Піўцоў
* **2011:** Сцяг Казахстана Максут Жумаеў
* **2011:** Сцяг Паўднёвай Карэі Кім Жае-су
* **2012:** Сцяг Італіі Марыа Панзеры
* **2012:** Сцяг Японіі Такеуці Хіратака
* **2013:** Сцяг Непала Чханг Дава Шэрпа
* **2013:** Сцяг Паўднёвай Карэі Кім Чанг-Хо
* **2014:** Сцяг Іспаніі Хорхе Эгачэйга
* **2014:** Сцяг Чэхіі Радэк Яраш
* **2017:** Сцяг Італіі Нівес Мерой
* **2017:** Сцяг Італіі / Сцяг Славеніі Рамана Бенет
* **2017:** Сцяг Славакіі Петэр Гамар
* **2017:** Сцяг Ірана Азім Гейхісаз
* **2017:** Сцяг Іспаніі Феран Латорэ
* **2017:** Сцяг Іспаніі Оскар Кадзяч

 |
| Спрэчныя ўзыходжанні | 
* **1998:** Сцяг Італіі Фауста Дэ Стэфані
* **2004:** Сцяг Украіны Уладзіслаў Тэрзіул
* **2005:** Сцяг Вялікабрытаніі Алан Гінкес
* **2010:** Сцяг Паўднёвай Карэі О Ін Сон
* **2013:** Сцяг Іспаніі Карлас Паўнер

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5732212 · BNF: 121837703 · GND: 118964453 · ISNI: 0000 0000 7140 4775 · LCCN: no93024544 · NKC: jo2017949363 · NLP: A11804312 · NUKAT: n95400500 · SUDOC: 230799167 · VIAF: 12351711 |

 |