**Cercozoa** — тып пратыстаў. Не маюць агульных марфалагічных асаблівасцяў на мікраскапічным узроўні, таму вызначэнне ажыццяўляецца пры дапамозе малекулярнай філагеніі на аснове рРНК, будовы акціну або поліубіквіціну.

Характарыстыкі
--------------

Група складаецца пераважна з амёбоідаў і жгуціканосцаў, якія харчуюцца з дапамогай ніткападобных ретыкулаподый. Яны могуць утварацца часткай паверхні клеткі, але ў клетак ніколі не бывае сапраўднага цытастома, як у многіх іншых прасцейшых. Дэманструюць разнастайнасць формаў, што робіць складаным іх вызначэнне і класіфікацыю з пункту гледжання структурных характарыстык, хоць іх адзінства пацвярджаецца генетычнымі даследаваннямі. Cercozoa цесна звязаны з фарамініферамі і прамянёвікамі, так званымі ракавінавымі амёбамі, і разам з імі ўтвараюць групу пад назвай рызарыі.

Падтыпы
-------

Часам Cercozoa групуюць па таму, ці з’яўляюцца яны «ніткападобнымі» або «сеткаватымі».

### Ніткападобныя (падтып Filosa)

Самымі вядомымі Cercozoa з гэтай групы з’яўляюцца *Euglyphida*, ніткападобныя амёбы з ракавінамі з лускавінак або пласцін, якія змяшчаюць крэмній, што звычайна сустракаюцца ў багатых пажыўнымі рэчывамі глебах, у вадзе і на водных раслінах. Некаторыя іншыя ніткападобныя амёбы будуюць знешні шкілет з арганічных лускавінак, у тым ліку *Tectofilosida* і *Gromia*. Раней іх адносілі да *Euglyphida* пад імем *Testaceafilosia*. Гэта не монафілетычная група, але амаль усе таксоны, якія адносяцца сюды, трапляюць у Cercozoa. Да іншых прыкметных ніткападобным Cercozoa ставяцца Cercomonadida, звычайныя глебавыя жгуціканосцы.

### Сеткаватыя (падтып Endomyxa)

Важная група, якая адносіцца да гэтага падтыпу— Chlorarachnea, дзіўныя амёбоіды, якія ўтвараюць сеткаваты плазмодый з пераплеценых псеўдаподый (мераплазмодый). Яны адрозніваюцца наяўнасцю хларапластаў, якія, хутчэй за ўсё, утварыліся ў выніку сімбіезу з зяленымі водарасцямі. Хларапласты акружаны чатырма мембранамі, у перыпластыднай прасторы якіх знаходзіцца нуклеаморф, — рэдукаванае ядро эндасімбіятычнага эўкарыёта. Па гэтай прычыне яны ўяўляюць вялікую цікавасць для даследчыкаў як жывы доказ эндасімбіятычнага паходжання арганел.

Chlorarachnea часам адносяць да Filosa, а не Endomyxa, і наадварот, такія групы, як *Gromia* адносяць да Endomyxa. Filosa, магчыма, з’яўляюцца монафілетычнай групай, а Endomyxa — парафілетычнай.

### Не класіфікаваныя

Акрамя таго, у тып уваходзяць тры групы, раней якія лічыліся Heliozoa: Heliomonadida, Desmothoracida і Gymnosphaerida, якія нядаўна былі аб’яднаны ў новы клас Granofilosea.

Нарэшце, Cercozoa уключаюць Phaeodarea, марскіх прасцейшых, якія раней лічыліся прамянёвікамі.

Класіфікацыя
------------

Дакладны склад і класіфікацыя Cercozoa яшчэ прапрацоўваюцца. Агульная схема такая:

|  |  |
| --- | --- |
| Клас Chlorarachnea | Chlorarachniophyta |
| Клас Proteomyxidea | Gymnophryida, Heliomonadida, Desmothoracida, Gymnosphaerida, *і г. д.* |
| Клас Sarcomonadea | Cercomonadida |
| Клас Imbricatea | Euglyphida і Thaumatomonadida |
| Клас Thecofilosea | Tectofilosida і Cryomonadida |
| Клас Phaeodarea |
| Клас Ebridea | Ebridea |

Акрамя таго дзве групы паразітаў, Phytomyxea і Ascetosporea, і ракавінавыя амёбы *Gromia* могуць апынуцца самымі базальнымі з групы Cercozoa, хоць некаторыя філагенетычныя дрэвы змяшчаюць іх бліжэй да фарамініфераў.

Сюды ж былі аднесены і *Spongomonadea*, якія яшчэ зусім нядаўна лічыліся Amoebozoa.

Некаторыя іншыя невялікія групы прасцейшых з незразумелым таксанамічным становішчам лічаць верагоднымі Cercozoa і цалкам магчыма, многія роды пасля далейшага вывучэння будуць прылічаныя да гэтай групе.

Зноскі
------

1. ↑  Cavalier-Smith, T. (1998). "A revised six-kingdom system of life". *Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society* **73** (3): 203–266. doi:10.1111/j.1469-185X.1998.tb00030.x. PMID 9809012.
2. ↑  Nikolaev SI, Berney C, Fahrni JF (May 2004). "The twilight of Heliozoa and rise of Rhizaria, an emerging supergroup of amoeboid eukaryotes". *Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.* **101** (21): 8066–8071. doi:10.1073/pnas.0308602101. PMID 15148395. PMC: 419558. .  Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 10 красавіка 2020. Праверана 7 кастрычніка 2022.
3. ↑  Hoppenrath, M.; Leander B.S. (2006). "Ebriid phylogeny and the expansion of the Cercozoa". *Protist* **157** (3): 279–290. doi:10.1016/j.protis.2006.03.002. PMID 16730229.
4. ↑  Chantangsi, C. (2009).
5. ↑  SYSTEMATIC BIOLOGY: CERCOZOA **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 красавіка 2015. Праверана 28 сакавіка 2009.
6. ↑  Cavalier-Smith T, Chao EE (October 2003). "Phylogeny and classification of phylum Cercozoa (Protozoa)". *Protist* **154** (3–4): 341–58. doi:10.1078/143446103322454112. PMID 14658494. .
7. 1 2  Bass D, Chao EE, Nikolaev S (February 2009). "Phylogeny of Novel Naked Filose and Reticulose Cercozoa: Granofilosea cl. n. and Proteomyxidea Revised". *Protist* **160** (1): 75–109. doi:10.1016/j.protis.2008.07.002. PMID 18952499. .
8. ↑  Cercozoa **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 кастрычніка 2012. Праверана 21 мая 2009.
9. ↑  Yasuhide Nakamura, Ichiro Imai, Atsushi Yamaguchi, Akihiro Tuji, Fabrice Not, and Noritoshi Suzuki. 2015.