recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Гром победы, раздавайся!** (бел.: Гром перамогі, раздавайся!) — неафіцыйны рускі нацыянальны гімн канца XVIII—пачатку XIX стагоддзя. 

Створаны ў 1791 годзе Гаўрылам Дзяржавіным (словы) і Восіпам Казлоўскім на матыў паланеза.

Падставай для стварэння гімну з'явілася ўзяцце рускімі войскамі пад камандаваннем А. В. Суворава турэцкай крэпасці Ізмаіл падчас руска-турэцкай вайны 1787—1792.

У пачатку XIX стагоддзя быў заменены афіцыйным гімнам "Божа, Цара беражы!"

Тэкст (фрагмент)
----------------

Гром победы, раздавайся!
Веселися, храбрый Росс!
Звучной славой украшайся.
Магомета ты потрёс!
*Припев:*
*Славься сим, Екатерина!*
*Славься, нежная к нам мать!*
Воды быстрые Дуная
Уж в руках теперь у нас;
Храбрость Россов почитая,
Тавр под нами и Кавказ.
*Припев*

Спасылкі
--------

* Музей рускіх гімнаў Архівавана 1 ліпеня 2005.
* Запіс гімну ў фармаце mp.3(недаступная спасылка)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Не** | **Гімн Расіі**1791—1816 | Пераемнік**Малітва рускіх** |
Састаў серыі 424 
Схема ліній S-Bahn Hannover
**Гановерская гарадская электрычка** (ням.: S-Bahn Hannover) — сетка прыгарадна-гарадскога рэйкавага транспарту (S-Bahn), якая дзейнічае ў Гановерскай агламерацыі і кіруецца кампаніяй DB Regio. Сістэма была запушчана незадоўга да Expo 2000 і злучае Гановер з суседнімі гарадамі, такімі як Нінбург, Лертэ і Лангенгаген. У 2008 годзе адбылося адкрыццё ўчастка лініі да Гільдэсгайма.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гановерская гарадская электрычка

| ⛭S-Bahn Германіі |
| --- |
| Дзеючыя | 
* Берлін
* Брэмен
* Гамбург
* Гановер
* Дрэздэн
* Лейпцыг
* Магдэбург
* Мюнхен
* Нюрнберг
* Рэйн-Майн
* Рэйн-Некар
* Рэйн-Рур
* Ростак
* Штутгарт

 |  |
| Запланаваныя | Аўгсбург |
**Бружмель Альберта** (*Lonicera spinosa*) — кветкавая расліна сямейства Бружмелевыя (*Caprifoliaceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Карлікавыя лістападныя кусты да 60 см вышынёй, лістападныя, часта з дубцовымі, бязлісцевымі галінамі. Кара расшчэпленая. Зімовыя пупышкі з некалькімі лускавінкамі. Лісце супратыўнае; хвосцік каля 1 мм; Ліставая пласцінка лінейная да даўгаватай, 4-15 × 1-2 мм, голая, аснаванне шырока клінаватае да закругленага, па краі тупое. Парныя кветкі духмяныя, пазухавыя ля аснавання бакавых маладых галін; кветканос да 1 мм; прыкветкі лісцяныя, даўжэй завязі.

Вяночак пурпурна-чырвоны, пазней белы, трубчаста-варонкавай формы; трубка каля 10 мм; долі распаўсюджаныя, яйкападобна-даўгаватыя, каля 4 мм. Тычынкі ўстаўленыя ў вусце вяночка. Плады бледна-фіялетавыя да белых, эліпсападобныя, каля 5 мм. Цвіценне ў чэрвені-ліпені, плады ў верасні.

Арэал і экалогія
----------------

Расце ў зарасніках кустоў, на асыпках, часта ў супольнасцях з відамі роду *Caragana*, на вышынях 1700-4600 метраў н. у. м. Сустракаецца ў Кітаі (Сіньцзян, [[Тыбецкі аўтаномны раён*), Афганістане, Індыі, Кашміры, Казахстане, Кыргызстане, Таджыкістане.*

Значэнне і выкарыстанне
-----------------------

Дэкаратыўнае значэнне віду ў яго прыемным водары.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 76. — 160 с. — 2 350 экз. — у крыніцы пад назвай Lonicera albertii Regel
4. 1 2 3 4  efloras.org
5. ↑  hortipedia.com

Спасылкі
--------

* Бружмель Альберта: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | GBIF · IPNI · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
**Гемадынаміка** — рух крыві па сасудах, які ўзнікае з прычыны рознасці гідрастатычнага ціску ў розных участках сасудзістай сістэмы. Рознасць ціскаў забяспечваецца нагнятальнай функцыяй сэрца, якое выкідвае ў сасудзістую сістэму пры кожным скарачэнні ў чалавека 60-70 мл крыві, што складае ў стане спакою 4,5-5 л/хв. Гэтая велічыня - хвілінны аб'ём сэрца, або сардэчны выкід, - найважнейшы паказчык функцыі сардэчна-сасудзістай сістэмы; падчас цягліцавай працы яна можа дасягаць 20-25 л/хв.

Гл. таксама
-----------

* Сардэчна-сасудзістая сістэма
* Артэрыёла
* Гематалогія
* Кровазварот

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Гемадынаміка на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 178853913, 2911204500 · NKC: ph120667 |
**Audi TT** - спартовае купэ ад нямецкага аўтавытворцы Audi. Яго вытворчасць было пачата ў Венгрыі ў 1998 г. Усяго было прадстаўлена 3 пакалення Audi TT: 

* 1 пакаленне (8N) - 1998 года - 2006
* 2 пакаленне (8J) - 2006 - 2014
* 3 пакаленне - 2014 - 2023.

Audi TT Coupe 1.8 TFSIAudi TT Coupe 1.8 TFSIAudi TT Coupe 1.8 TFSI на ВікісховішчыAudi TT Coupe 1.8 TFSI на ВікісховішчыАгульныя даныя

|  |  |
| --- | --- |
| Вытворца: | Audi |

|  |  |
| --- | --- |
| Выпуск: | 2014 - ц.ч. |

|  |  |
| --- | --- |
| Зборка: | Германія |

ХарактарыстыкіМасава-габарытныя

|  |  |
| --- | --- |
| Даўжыня: | 4177 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Шырыня: | 1832 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Вышыня: | 1353 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Колавая база: | 2505 мм 
  |

Іншае

|  |  |
| --- | --- |
| Аб'ём бака: | 50 л 
  |

Апісанне '2017
--------------

Audi TT прапануе новую сістэму счаплення Haldex, якая будзе пасылаць больш магутнасці на заднія колы, калі гэта неабходна, ці зробіць аўтамабіль больш збалансаваным у спартыўным руху (ён рэагуе не толькі на падачу хуткасці, але і на кіраванне рулём). Адчуванні дарогі ўсё яшчэ не хапае, гэта і плюс і мінус для магнітнай падвескі, уключанай у мадэль TTS, якая, дарэчы, адфільтроўвае дарожны шум, чым не можа пахваліцца ТТ Coupe. Audi TT і TTS з'яўляюцца лёгкімі і спрытнымі, а электронныя сістэмы дапамагаюць кіроўцу пры дапамозе інфармацыйных паведамленняў. Многорежімная сістэма Audi Drive Select дазваляе наладжваць трансмісію, рухавік, рулявое кіравання ў адпаведнасці з дарожнымі ўмовамі, і спрыяе стабільнаму руху. 

Мадэлі Audi TT уключаюць: бесключевого запальванне, дыстанцыйную блакаванне, сігналізацыю, адкрывальнік гаражных дзвярэй, круіз-кантроль, заднія датчыкі паркоўкі і аўтаматычныя шклоачышчальнікі і фары. У мадэлі 2017 года Audi дадалі: сістэму камер задняга выгляду, аўтаматычнае зацямненне і закрыццё бакавых люстэркаў. Мадэль TTS дапоўненая магнітнай падвескай, якая прыглушае шум і шурпатасць дарогі, абноўленымі коламі і сістэмай тармазоў, а таксама пярэднімі і заднімі датчыкамі паркоўкі і Audi Side Assist.

Бяспека
-------

Вынікі краш-тэсту Audi TT 2015 года згодна з EuroNCAP:

Audi TT 2015 года| Дарослы 
пасажыр | Дзіця | Пешаход | Сістэмы 
бяспекі |
| --- | --- | --- | --- |
| 81% | 68% | 82% | 64% |

Агляд мадэлі
------------

Сусветная прэм'ера трэцяга пакалення спорткупэ Audi TT адбылася ў сакавіку 2014 года на Жэнеўскім аўташоу.

* Audi TT_front veiwAudi TT\_front veiw
* Audi TT_rear viewAudi TT\_rear view
* Audi TT_suspensionAudi TT\_suspension
* Audi TT_interiorAudi TT\_interior
* Audi TT_headlightAudi TT\_headlight
* Audi TT_faceliftAudi TT\_facelift

Зноскі
------

1. ↑  Обзор тест-драйва: Audi TT 2017
2. ↑
**Ганна Маргрэт Хог** (швед. Anna Margret Haag, 1 чэрвеня 1986, Чэпінг, Вестманланд) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету.

Біяграфія
---------

Прозвішча пры нараджэнні — Ганна Хансан. Вырасла ў Эстэрсундзе. Пачатку спартыўную кар’еру ў 2003 годзе. У сезоне 2007—2008 выйшла на міжнародны ўзровень, заваяваўшы некалькі разоў месцы ў першай дзесятцы на этапах Кубка свету. 21 лістапада 2009 года ўпершыню ўзышла на подыум медалістаў на кубку свету ў складзе каманды па эстафеце. 20 снежня таго ж года зноў заняла трэцяе месца чэмпіянату свету, на гэты раз у гонцы на 15 кіламетраў. У пачатку 2010 года заваявала сярэбраныя алімпійскія медалі ў гонцы на 15 кіламетраў і ў камандным спрынце (разам з Шарлотай Кала).

Зноскі
------

1. ↑
**Вастрыца чалавечая** (*Enterobius vermicularis*) — від круглых чарвей. Паразітуе ў канцавым аддзеле тонкага кішэчніка і ў тоўстым кішэчніку чалавека.

Апісанне
--------

Цела даўжынёй 2—12 мм, белаватае, укрыта кутыкулай, унутраная поласць запоўнена вадкасцю. Самкі даўжэйшыя за самцоў. Задні канец у самак роўны, завостраны, у самцоў кручкападобны. Рот з трыма губамі.

Жыццёвы цыкл
------------

Жыве каля 1 месяца. Разммажаецца без прамежкавага гаспадара. Полаваспелыя самкі выпаўзаюць праз заднепраходную адтуліну, адкладваюць каля яе яйцы (да 10—12 тыс.) і гінуць. Яйцы у вонкавым асяроддзі выспяваюць (становяцца інвазійнымі) праз 6 гадзін. Трапляюць у арганізм чалапека з ежай, вадой і ў кішэчніку ператвараюцца ў дарослых паразітаў.

Літаратура
----------

* *Гусева І.* Вастрыцы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Таксанамія | EOL · GBIF · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
**Сцяг Вашынгтона** (англ.: Flag of Washington) — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Вашынгтон. Адзіны сцяг ЗША зялёнага колеру і з выявай прэзідэнта ЗША.

Апісанне сцяга
--------------

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча цёмна-зялёнага колеру, сімвалізуючага мянушку штата — «Вечназялёны штат». У цэнтры знаходзіцца пячатка штата Вашынгтон, на якой намаляваны партрэт першага прэзідэнта ЗША Джорджа Вашынгтона, і па акружнасці, на залатым фоне, надпіс «Пячатка штата Вашынгтон 1889».

Кожны сцяг павінен мець афіцыйныя ідэнтычныя пячаткі, па адной на кожным боку сцяга і размешчаныя так, каб цэнтр кожнай пячаткі быў строга размешчаны па цэнтры сцяга. Пячатка можа мець вышчарблены край.

Пры вырабе сцяга шырыня сцяга павінна адносіцца да яго даўжыні як 5/8, дыяметр пячаткі да даўжыні сцяга 1/3.

Выраб сцяга
-----------

Паколькі пячатка павінна быць выканана з абодвух бакоў, гэты сцяг — самы дарагі дзяржаўны сцяг у Злучаных Штатах. Асобы, якія жадаюць зрабіць сцяг штата Вашынгтон, павінны паслаць дзве копіі іх версіі сцяга Дзяржсакратару штата Вашынгтон. Калі яны будуць ухвалены, сакратар адсылае адну копію сцяга таму вытворцу з паметкай «адобрана», а другі застаецца ў яго для кантролю.

Пячатка штата можа быць выраблена вышыўкай, фарбай і метадам друку. Па краях сцяга могуць выкарыстоўвацца махры, якія маюць тое ж адценне, што і кольца з надпісам на пячатцы.

| ≛ Сцягі штатаў ЗША |
| --- |
| Штаты | 
Агая · 
Аёва · 
Айдаха · 
Аклахома · 
Алабама · 
Аляска · 
Арканзас · 
Арызона · 
Арэгон · 
Ваёмінг · 
Вашынгтон · 
Вермонт · 
Віргінія · 
Вісконсін · 
Гаваі · 
Джорджыя · 
Дэлавэр · 
Заходняя Віргінія · 
Ілінойс · 
Індыяна · 
Каларада · 
Каліфорнія · 
Канектыкут · 
Канзас · 
Кентукі · 
Луізіяна · 
Мантана · 
Масачусетс · 
Мінесота · 
Місісіпі · 
Місуры · 
Мічыган · 
Мэн · 
Мэрыленд · 
Небраска · 
Невада · 
Нью-Гэмпшыр · 
Нью-Джэрсі · 
Нью-Ёрк · 
Нью-Мексіка · 
Паўднёвая Дакота · 
Паўднёвая Караліна · 
Паўночная Дакота · 
Паўночная Караліна · 
Пенсільванія · 
Род-Айленд · 
Тэнесі · 
Тэхас · 
Фларыда · 
Юта
 |  |
| Федэральная акруга | Акруга Калумбія |
| Астраўныя тэрыторыі | Амерыканскае Самоа ·  Гуам ·  Паўночныя Марыянскія астравы ·  Пуэрта-Рыка ·  Амерыканскія Віргінскія астравы |
| Гл. таксама | Сцяг Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі |
**Беражно́е** (трансліт.: *Bieražnoje*, руск.: Бережное) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Беражноўскага сельсавета.

Гісторыя
--------

Вядома з 1508 года, калі пінскі і давыд-гарадоцкі князь Фёдар Іванавіч Яраславіч даў Беражное баярыну Пятру Пятровічу Алешы. Па смерці князя Фёдара Іванавіча яго ўладанні перайшлі на вялікага князя, які даў іх сваёй жонцы Боне Сфорцы. Каралева Бона ў 1524 годзе пацвердзіла баярыну Пятру Алешы ўладанне Беражным, Гарадком і Парканямі. Род Алешаў валодаў Беражным, пазней званым **Старым Беражным**, на працягу 13-ці пакаленняў. Пасля адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў, у Берасцейскім ваяводстве.

Пасля 2-га раздзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1884 годзе пабудавана царква Параскевы Пятніцы.

12-м гаспадаром Старога Беражнога быў Цэзарый Антоній Алеша (1820—1892), які яшчэ пры жыцці даў яго свайму малодшаму сыну Уладзіславу Алешы. У 1909 годзе Уладзіслаў прадаў беражноўскі маёнтак Станіславу Радзівілу, гаспадару суседняга Давыд-Гарадка.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) у складзе Польшчы, у Столінскай гміне Столінскага павета Палесскага ваяводства. З 1939 года ў БССР.

Апошняй уладальніцай Старога Беражнога была дачка Станіслава Радзівіла, Анна дэ Майе.

Дэмаграфія
----------

* 2005 год — 2000 чалавек

Славутасці
----------

Крыж
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква

Страчаная спадчына
------------------

* Сядзіба Алешаў (кан. XVIII — пач. XIX ст.)

Вядомыя асобы
-------------

* Майсей Цярэнцьевіч Лазнуха (1883—1919) — удзельнік рэвалюцыйнага руху. Ягоным імем названа вуліца.
* Іван Фёдаравіч Штэйнер (нар. 1953) — беларускі літаратуразнавец, доктар філалагічных навук, прафесар.
* Вольга Сільвестраўна Шыкунец (1937—2000) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Беражнэ́**

Літаратура
----------

* *Несцярчук Л.* Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны X—XX стагоддзяў. — Мн.: БелТА, 2002.
* *Roman Aftanazy* Bereźno Stare i Nowe // Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. 2, przejrzane i uzupełnione. T. 2: województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993. — S. 13-15. — ISBN 830403784X.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Беражное

| ⛭**Беражноўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Беражное |
| Пасёлкі | Новаберажное |
| Вёскі | Бор-Дубінец ·  Дубенец ·  Магільнае ·  Ястрабель |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жданко.
**Валянцін Жданко** (нар. 1964, в. Краснае, Шчучынскі раён) — беларускі журналіст.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1964 годзе ў вёсцы Краснае Шчучынскага раёна. З залатым медалём скончыў сярэднюю школу. Скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Працаваў рэпарцёрам у шчучынскай раённай газеце, у мінскай «Чырвонай змене». З 1987 года ў газеце «Звязда». У 1995—1999 гадах — намеснік галоўнага рэдактара «Белорусской деловой газеты». З 1999 года — кіраўнік Мінскага бюро Радыё Свабода. Аўтар штотыднёвай перадачы «Паштовая скрынка 111».

Узнагароды
----------

У 1995 годзе ўзнагароджаны прэміяй імя Алеся Адамовіча Беларускага ПЭН-цэнтра.

Сям’я
-----

Жанаты. Мае дзвюх дачок і сына.
Фарбавальныя рэчывы на прылаўку рынка ў Гоа, Індыя.
**Пігменты** (лац.: pigmentum — фарба) — кампаненты напоўненых кампазіцыйных матэрыялаў, якія надаюць матэрыялам непразрыстасць, колер, супрацькаразійныя і іншыя ўласцівасці. Нярэдка выкарыстоўваецца як сінонім для неарганічнага фарбавальніка. Адрозніваюць прыродныя мінеральныя пігменты (неарганічныя кампаненты фарбаў) і біялагічныя пігменты (*біяхромы* — прыродныя фарбавальнікі ў складзе жывых арганізмаў).

У тэхналогіі лакафарбавых матэрыялаў пігментамі завуць высокадысперсныя неарганічныя або арганічныя, нерастваральныя ў дысперсійных асяроддзях рэчывы, здольныя ўтвараць плеўкаўтваральныя ахоўныя, дэкаратыўныя або дэкаратыўна-ахоўныя пакрыцці.

Растваральныя рэчывы, здольныя афарбоўваць іншыя матэрыялы, завуць фарбавальнікамі.

Гл. таксама
-----------

* Мінеральныя фарбы
* Суперканцэнтраты

Літаратура
----------

* Ball, Philip (2002). *Bright Earth: Art and the Invention of Color*. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 0-374-11679-2.
* Doerner, Max (1984). *The Materials of the Artist and Their Use in Painting: With Notes on the Techniques of the Old Masters, Revised Edition*. Harcourt. ISBN 0-15-657716-X.
* Finlay, Victoria (2003). *Color: A Natural History of the Palette*. Random House. ISBN 0-8129-7142-6.
* Gage, John (1999). *Color and Culture: Practice and Meaning from Antiquity to Abstraction*. University of California Press. ISBN 0-520-22225-3.
* Meyer, Ralph (1991). *The Artist's Handbook of Materials and Techniques, Fifth Edition*. Viking. ISBN 0-670-83701-6.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пігмент
**Беміджы** (англ.: Bemidji) — горад і цэнтр акругі Белтрамі ў штаце Мінесота, ЗША. Насельніцтва паводле перапісу 2020 года складала 14 574 асобы. Будучы цэнтральным горадам для трох індзейскіх рэзервацый, Беміджы з'яўляецца месцам многіх індзейскіх службаў, у тым ліку Службы аховы здароўя індзейцаў. Побач з горадам знаходзяцца індзейскія запаведнікі Чырвонае возера, індзейскія запаведнікі Белая Зямля і індзейскія запаведнікі Ліч-Лейк. Горад ляжыць на паўднёва-заходнім беразе возера Беміджы, самага паўночнага возера, якое ўпадае ў раку Місісіпі; ён атрымаў мянушку «Першы горад на Місісіпі». Горад таксама з'яўляецца самаабвешчанай «сталіцай кёрлінгу» ў ЗША. Беміджыўскі дзяржаўны ўніверсітэт.

Крыніцы
-------
**Каларадска-Месенскі ўніверсітэт** (англ.: Colorado Mesa University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Гранд-Джанкшн у акрузе Меса, штат Каларада, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Вучэльня была заснавана ў 1925 годзе як Гранд-Джанкшнскі дзяржаўны малодшы каледж і перайменавана ў Месаўскі каледж у 1937 годзе. Ступень бакалаўра ўпершыню была нададзена вучэльняй у 1973 годзе, а ў 1988 годзе назва вучэльн была зменена на Месаўскі дзяржаўны каледж. Першыя ступені магістра можна было атрымаць тут у 1996 годзе, а ў 2011 годзе назва вучэльні была зменена на цяперашнюю. Назва вучэльні паходзіць ад назвы акругі Меса, дзе месціцца ўніверсітэт.

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Каларада

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Альтона.

**Аперацыя «Альтона»** (ням.: Operation «Altona» — раён Гамбурга) — кодавая назва карнай антыпартызанскай аперацыі супраць мясцовага насельніцтва і савецкіх партызанскіх атрадаў, якія вырваліся з акружэння ў ходзе аперацыі «Гамбург». Праводзілася ў 2-й палове снежня 1942 г. у Навамышскім, Быценскім, Ляхавіцкім, Ганцавіцкім і Целяханскім раёнах Беларускай ССР.

Праводзілася сіламі 14-га паліцэйскага палка СС, спецыяльным камандамі паліцыі бяспекі і СД і іншымі групамі.

Нямецкія акупацыйныя войскі праследавалі савецкіх партызан у кірунку Налібоцкай пушчы, на ўсход і поўдзень у раён Косава—Быцень. У загадзе групенфюрара СС К. фон Готберг указвалася: *«Праз стараст і іншых падыходзячых асоб устанавіць асоб, якія спачуваюць партызанам, а таксама іншых падазроных асоб і знішчаць іх як яўрэяў і цыган. Асобныя падраздзяленні.... маюць права бязлітасна распраўляцца з асобамі і вёскамі, якія прыхільна ставяцца да ворага»*. На працягу тыдня нямецкія падраздзяленні беспаспяхова спрабавалі акружыць і знішчыць савецкіх партызан, а потым учынілі крывавую расправу над мірнымі жыхарамі.

Усяго ў ходзе аперацыі расстраляна і спалена жывымі больш за тысячу жыхароў беларускіх вёсак.

Літаратура
----------

* *Пасэ, У. С.* «Альтона» // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 36. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Шы Хун** (кіт. 石弘, піньінь *Shí Hóng*, 313-334), Дарослае імя **Дая** (大 大) — імператар дзяржавы Позняя Чжаа. Тэставае паведамленне для выдалення пасля захавання

Біяграфія
---------

Другі сын Шы Лэ, маці была наложніца Чэн, пасля смерці старэйшага брата Шы Сіна стаў афіцыйным спадчыннікам бацькі. У 330 годзе Шы Лэ абвясціў сябе спачатку нябесным князем Чжаа, а затым - імператарам Чжао, а Шы Хун стаў афіцыйным спадчыннікам прастола. Гэта не спадабалася ўсёмагутнаму генералу Шы Ху, які стаў рыхтаваць захоп улады.Тэставае паведамленне для выдалення пасля захавання

Увосень 333 года Шы Лэ памёр, і Шы Хун тут жа забіў сваіх праціўнікаў ва ўрадзе. Шы Хун прапанаваў Шы Ху самому заняць трон, але той адмовіўся, і вымусіў Шы Хуна стаць імператарам, а яму самому даць тытул «Вэйскага князя» і зрабіць кіраўніком урада. Пасля таго, як было раскрыта некалькі змоў супраць Шы Ху, Шы Хун асабіста з'явіўся да яго і прапанаваў яму трон і імператарскую пячатку, але Шы Ху адмовіўся, даўшы зразумець, што калі ён захоча сесці на трон — то зробіць гэта сам, а не па просьбе Шы Хуна.Тэставае паведамленне для выдалення пасля захавання

Неўзабаве пасля гэтага Шы Ху абвясціў Шы Хуна ў парушэнні жалобы, і зрушыў яго з трона, даўшы тытул «Хаянскага князя» (海阳王), а на трон сеў сам. Затым Шы Хун, яго маці і браты (гэта значыць усе нашчадкі Шы Лэ) былі пакараныя па загадзе Шы Ху.Тэставае паведамленне для выдалення пасля захавання

Спасылкі
--------

* Афіцыйная біяграфія Шы Хуна ў «Кнізе Цзінь» (кітайская мова)
* Афіцыйныя біяграфіі кіраўнікоў позняй Чжаа ў "Вёсны і Восені Шаснаццаці дзяржаў» (кітайская мова)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Ахемен.
**Ахемен** (? — 460/459 да н.э.) — персідскі сатрап, прадстаўнік дынастыі Ахеменідаў.

Паводле Герадота быў сынам цара Дарыя І ад Атосы, родным братам цара Ксеркса І. Ктэсій, памылкова называючы яго Ахайменідам, сцвярджае, што Ахемен быў сынам Ксеркса.

Быў прызначаны сатрапам Егіпта пасля пачатку там паўстання. Кіраваў персідскім флотам у бітве пры Саламіне (480 да н.э.). У 460/459 да н.э. войска Ахемена было разбіта, а сам ён быў забіты Інарусам падчас другога егіпецкага паўстання. У знак насьмешкі Інарус адаслаў цела Ахемена яго пляменніку цару Артаксерксу І.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Dandamayev, M. «Achaemenes». Encycloaedia Iranica. vol. 3. Routledge & Kegan Paul


| ?Ахемен (сатрап) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Дарый I |  | Гістасп |  | Арсам |  | Арыярамн |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Камбіз I |  | Кір I |  |
|  | Ахемен |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Кір II Вялікі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Астыяг |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Атоса |  |  |  |  | Мандана Медыйская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Арыеніс[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Касандана[d] |  | Фарнасп[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Pauly-Wissowa |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Стэнтан.

**Эндру Стэнтан** (англ.: Andrew Stanton; нар. 3 снежня 1965, Бостан) — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, кінапрадзюсар, мастак-мультыплікатар і акцёр агучвання. Двухразовы лаўрэат прэміі «Оскар» за мультфільмы «У пошуках Нэма» і «ВАЛЛ-І».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Бостане, ЗША. Пасля заканчэння школы паступіў у Каліфарнійскі інстытут мастацтваў, у якім чатыры гады вывучаў анімацыю. Пасля заканчэння ўніверсітэта атрымаў ступень бакалаўра ў галіне кінамастацтва. Яшчэ падчас навучання ва ўніверсітэце, у 1987 годзе, ён стварыў два кароткаметражныя мультфільмы — «Дзесьці ў Арктыцы» і «Гісторыя».

Прафесійная кар’ера Эндру пачалася на студыі «Kroyer Films». Падчас працы на гэтай студыі, у 1987 годзе, ён напісаў адзін са сваіх першых сцэнарыяў для фільма «Майці Маўс — новыя прыгоды» Ральфа Бакшы.

У 1990 годзе Эндру Стэнтан перайшоў на новае месца працы — у кампанію «Pixar», дзе працаваў у якасці пастаноўшчыка і мастака-аніматара. Першапачаткова, ён браў удзел у стварэнні некалькіх рэкламных ролікаў, а праз некаторы час стаў адным са сцэнарыстаў поўнаметражнага мультфільма «Гісторыя цацак». Мультфільм стаў камерцыйным суперхітом 1995 года, сабраўшы ў пракаце больш за 300 мільёнаў долараў. За працу над гэтым мультфільмам Стэнтан і яшчэ чацвёра сцэнарыстаў былі вылучаныя на прэмію «Оскар». У далейшым, напісаў яшчэ некалькі сцэнарыяў, браў удзел у стварэнні мультфільмаў «Жыццё жукоў (Прыгоды Фліка)» (1998 год) і «Карпарацыя монстраў» (2001 год) у якасці сцэнарыста і рэжысёра.

У 2003 годзе Эндру Стэнтан стварыў вобраз і голас чарапахі Краш і выступіў у якасці рэжысёра-пастаноўшчыка (сумесна з Лі Ульрыхам) новай анімацыйнай карціны студыі «Pixar» — «У пошуках Нэма». Гэты мультфільм сабраў больш за 850 мільёнаў долараў у сусветным пракаце.

Яго наступная рэжысёрская праца — мультфільм «ВАЛЛ-І» — выйшаў на экраны ў ЗША ў 2008 годзе і на працягу некалькіх тыдняў утрымліваў першае месца ў рэйтынгу лепшых карцін за ўсю гісторыю кінематографа (па версіі наведвальнікаў сайта IMDB).

Карціна «Джон Картэр», у стварэнні якой Стэнтан выступіў рэжысёрам і аўтарам сцэнарыя, выйшла на экраны ў 2012 годзе.
**Ламбардская ліга** (італ.: Lega Lombarda) — саюз з 16 паўночна-італьянскіх гарадоў (склад не быў нязменным) у супрацьстаянні са Свяшчэннай Рымскай імперыяй.

Ліга была створана 7 красавіка 1167 года ў манастыры Панціда. Яе заснавальнікамі былі — Мілан, Лодзі, Ферара, Парма і П'ячэнца. Дагавор паміж імі быў падпісаны на 20 гадоў для барацьбы з імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі супраць яго панавання ў ламбардскіх гарадах. На працягу красавіка — снежня 1167 года да Лігі далучыліся і іншыя гарады.

У бітве пры Леньяна ў 1176 годзе Ламбардская ліга сіламі гарадскіх апалчэнняў ушчэнт разбіла рыцараў Фрыдрыха I Барбаросы, вымусіўшы апошняга ў 1183 годзе прызнаць самастойнасць гарадоў Ламбардскай Лігі. Ламбардская ліга была адноўлена ў 1198 годзе на 10 гадоў.

У 1226 годзе ў сувязі са спробай Фрыдрыха II Штаўфена скарыць Ламбардыю зноў адноўлена на 11 гадоў.

Удзельнікі Лігі
---------------

1. Мілан — з 7 красавіка 1167 года;
2. П'ячэнца — з 7 красавіка 1167 года;
3. Ферара — з 7 красавіка 1167 года;
4. Лодзі — з 7 красавіка 1167 года;
5. Парма — з 7 красавіка 1167 года;
6. Крэмона;
7. Мантуя;
8. Бергама;
9. Брэшыя;
10. Балоння;
11. Падуя;
12. Трэвіза;
13. Вічэнца;
14. Венецыя;
15. Верона.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
**Zhejiang Geely Holding Group**, шырока вядомая як **Geely**, з'яўляецца кітайскай транснацыянальнай кампаніяй па вытворчасці аўтамабіляў са штаб-кватэрай у Ханчжоу, Чжэцзян. Кампанія Geely, заснаваная ў 1986 годзе Лі Шуфу, пачынала як вытворца халадзільнікаў, а ў канцы 1990-х пашырылася на вытворчасць матацыклаў, перш чым накіравацца ў аўтамабільную прамысловасць.

Штаб-кватэра Geely знаходзіцца ў горадзе Ханчжоу, які знаходзіцца ва ўсходняй кітайскай правінцыі Чжэцзян. Комплекс штаб-кватэры кампаніі займае плошчу больш за 70 000 квадратных метраў і ўключае некалькі офісных будынкаў і выпрабавальных устаноў.

Кампанія Geely займаецца ў першую чаргу вытворчасцю і продажам аўтамабіляў. Кампанія прапануе шырокі спектр легкавых аўтамабіляў, уключаючы седаны, пазадарожнікі і электрамабілі. Некаторыя з яго папулярных мадэляў уключаюць Geely Boyue, Geely Emgrand, Geely Vision X6, і брэнд электрамабіляў Geometry.

Працуючы ў глабальным маштабе, Geely зрабіла значныя крокі на міжнародным аўтамабільным рынку. Кампанія набыла такія вядомыя даччыныя кампаніі, як Volvo Car Corporation, Lotus Cars, Лонданская кампанія таксі (цяпер вядомая як LEVC), і кантрольны пакет акцый Daimler AG. Geely таксама стварыла сумесныя прадпрыемствы з міжнароднымі брэндамі, такімі як Proton з Малайзіі і Smart з Daimler AG.

З пункту гледжання пазіцыі на рынку, Geely стаў адным з вядучых вытворцаў аўтамабіляў у Кітаі. Ён паслядоўна дабіваўся высокіх паказчыкаў продажаў на кітайскім рынку, перасягнуўшы як унутраных, так і міжнародных канкурэнтаў. Набыццё Geely кампаніі Volvo яшчэ больш палепшыла імідж брэнда і сусветнае становішча, што дазваляе кампаніі выйсці на міжнародныя рынкі, уключаючы Еўропу і ЗША. За апошнія гады Geely дамаглася значных дасягненняў і ўнесла прыкметныя змены ў сваю стратэгію. Яна сканцэнтравана на распрацоўцы электрычных і гібрыдных аўтамабіляў, каб адпавядаць глабальным зрухам да ўстойлівай мабільнасці. Кампанія Geely таксама прыняла новыя канцэпцыі дызайну і тэхналогіі, дэманструючы сваю прыхільнасць інавацыям. З апошніх абнаўленняў Geely працягвае пашыраць сваю глабальную прысутнасць і ўводзіць інавацыі ў аўтамабільнай прамысловасці. Кампанія застаецца ключавым гульцом на кітайскім рынку і ўзмацняецца на міжнароднай арэне, пазіцыянуючы сябе для далейшага росту і поспеху ў будучыні.

Крыніцы
-------



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · Weibo · X |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1050782135 · ISNI: 0000000460183830 · VIAF: 139440013 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васільева.

**Таццяна Рыгораўна Васільева** (руск.: Татья́на Григо́рьевна Васи́льева; пры нараджэнні Іцыковіч; нар. 28 лютага 1947, Ленінград, СССР) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, тэлевядучая; народная артыстка Расійскай Федэрацыі (1992).

Біяграфія
---------

Бацька — Рыгор Абрамовіч Іцыковіч (1908—1970), ураджэнец Себежа Віцебскай губерні. У 1969—1983 гадах — актрыса Маскоўскага тэатра сатыры. Дэбют у тэатры — роля камісара ў спектаклі «У палоне часу» паводле п’есы Аляксандра Штэйна. У 1983—1992 гадах — актрыса Маскоўскага акадэмічнага тэатра імя Уладзіміра Маякоўскага. З 1996 года — актрыса Маскоўскага тэатра «Школа сучаснай п’есы». З 2015 года — вядучая актрыса тэатра «Міленіум» пад кіраўніцтвам Валерыя Панамарэнкі ў Маскве.

Дэбютам у кіно стала роля Веры Аўсяннікавай у фільме «Угледзьцеся ў гэты твар» (1972).

З 2012 па 2017 год вяла некалькі тэлепраграм на «Першым канале»: сувядучая ў тэлепраектах «Паміж намі, дзяўчынкамі»; «Справа ваша…»; «Модны прысуд»; «Бабін бунт».

За доўгія гады творчай дзейнасці актрыса сыграла больш за дзевяноста роляў у фільмах і тэлесерыялах.

Член Саюза кінематаграфістаў Расійскай Федэрацыі, Расійскай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў.
**Наталля Уцелеўна Арынбасарава** (каз.: Наталия Өтеуліқызы Орынбасарова; нар. 24 верасня 1946 — савецкая і расійская актрыса казахскага і польскага паходжання; заслужаная артыстка РСФСР (1979), заслужаная артыстка Казахстана (1997), лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола (1978) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1980), уладальніца Кубка Вольпі — вышэйшай індывідуальнай узнагароды Венецыянскага кінафестывалю (1966).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 24 верасня 1946 гады ў Маскве, дзе пазнаёміліся яе бацькі. Бацька — казах Уцеўле Турэмуратавіч, маці — полька Марыя Канстанцінаўна Канецпольская. Акрамя яе, у сям’і было чацвёра дзяцей — Юрый, Арсен, Таццяна і Міхаіл. Бацька ў той час вучыўся ў Ваеннай акадэміі ім. Фрунзэ. У дзяцінстве, падчас службы бацькі ў Туркменіі, убачыла фільм «Лебядзінае возера» і вырашыла стаць балерынай.

У 1956 годзе сям’я вярнулася ў Казахстан. У Алма-Аце Арынбасарава паступіла ў харэаграфічную школу, адтуль была накіравана ў Акадэмічнае харэаграфічнае вучылішча пры Вялікім тэатры, якое скончыла ў 1964 годзе[3].

У тым жа годзе была запрошана здымацца ў галоўнай ролі ў фільме Андрэя Міхалкова-Канчалоўскага паводле рамана Чынгіза Айтматава «Першы настаўнік». За гэтую ролю атрымала прыз Венецыянскага кінафестывалю «Залаты кубак Вольпі» 1966 года за лепшую жаночую ролю, абышоўшы Джэйн Фонду з фільмам Ражэ Вадзіма «Здабыча». Тады ж выйшла замуж за Андрэя Канчалоўскага. Шлюб, у якім нарадзіўся сын Ягор Канчалоўскі, працягнуўся 5 гадоў.

Паступіла ва УДІК, вучылася ў майстэрні Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай і скончыла яго ў 1971 годзе. Шлюб распаўся ў 1969 годзе — Канчалоўскі хацеў з’ехаць за мяжу і ажаніўся з іншаземкай Вівіян Годэ.

Другі шлюб (1970) — з мастаком-пастаноўшчыкам і жывапісцам Мікалаем Двігубскім, які працаваў у фільмах Канчалоўскага. Ад гэтага шлюбу нарадзілася дачка Кацярына (1974), кінарэжысёр і пісьменніца. У 1980 годзе развялася — Дзвігубскі з’ехаў назад у Францыю.

Трэці шлюб (1982—1988) — з кінарэжысёрам Эльдорам Уразбаевым.

З 1971 года знаходзіцца ў трупе Тэатра-студыі кінаакцёра.

У 1999 годзе дыктавала дачцэ свае мемуары, у выніку выйшла кніга ўспамінаў «Месяцовыя дарогі».

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 жніўня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 140464828 · GND: 124764290 · ISNI: 0000000116789614 · LCCN: no00029008 · NKC: jo2004213432 · VIAF: 79504268 |

 |
**Бленвіль** (фр.: Blainville) — горад, размешчаны ў Ніжніх Лаўрантыдах за 25 км на поўнач ад Манрэаля.

Тэрыторыя
---------

Бленвіль займае плошчу 54,62 км² і падзелены на 10 раёнаў. Частка горада на поўдні (Плошча Адраджэння) пазначаная як Ніжні Сен-Тэрэз. Гэты жылы раён ужо даўно ізаляваны ад астатняй часткі горада, сельскага раёна Кот-Сент-Луіс. Жылыя комплексы Ренесанс і квартал Фантэнбло робяць унёсак у развіццё пад’язных шляхоў на поўначы насельніцтва рэгіёна, якое расце.

Мова
----

Паводле перапісу 2006 года для 91,4 % насельніцтва горада французская мова з’яўляецца роднай.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт горада
* Сайт гараджан Бленвіля
**Адамчыха** (польск.: Adamczycha) — вёска ў Астралэнцкім павеце гміны Баранова Мазавецкага ваяводства на ўсходзе цэнтральнай часткі Польшчы. Знаходзіцца прыкладна ў 8 кіламетрах на поўдзень ад Баранова, 21 кіламетры на захад ад Астралэнка, і ў 101 кіламетры на поўнач ад Варшавы.

У масавай культуры
------------------

Дзеянне серыяла Netflix 1670, знятага ў стыле мак’юментары, адбываецца ў Адамчыхе.

Зноскі
------

1. ↑  Central Statistical Office (GUS) - TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal)(нявызн.) (1 чэрвеня 2008).
2. ↑  Wieś Adamczycha czy naprawdę istniała? Adamczycha w serialu 1670 od Netflix (польск.). *Historia.org.pl* (13 снежня 2023). Праверана 13 December 2023.
3. ↑  1670 - Adamczycha z serialu Netflixa istnieje naprawdę (польск.). *naEKRANIE* (18 снежня 2023). Праверана 20 December 2023.
**Міраслаў Міхайлавіч Валашчук** (укр. Мирослав Михайлович Волощук; нар. 2 ліпеня 1979 Чарганаўка Украінская ССРСССР) — украінскі гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Міраслаў Міхайлавіч Валашчук нарадзіўся 2 ліпеня 1979 года ў вёсцы Чарганаўка Косаўскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці Украінскай ССР (цяпер Украіна). З 1985 па 1992 год вучыўся ў ЗОШ в. Васкрасінцы Каламыйскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці У 1992 годзе паступіў у Тэхнічны ліцэй № 14 г. Каламыя Івага-Франкоўскай вобласці, у верасні 1995 года паступіў на гістарычны факультэт Прыкарпацкага ўніверсітэта імя Васіля Стэфаніка.

З 2000 па 2003 год — аспірант кафедры сусветнай гісторыі. 30 верасня 2005 года абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Ваенна-палітычныя адносіны Венгерскага каралеўства з Галіцкім і Галіцка-Валынскім княствам (канец XII—XIII стст.)», ужо праз 10 гадоў 26 мая 2015 г. абараніў доктарскую дысертацыю на тэму: «Русь» у Венгерскім каралеўстве (XI — другая палова XIV ст.): сацыяльна-палітычная роля, маёмасныя адносіны, міграцыі".

У верасні 2003 г. пачаў працаваць на кафедры сусветнай гісторыі ПНУ імя Васіля Стэфаніка. У верасні 2016 г. атрымаў званне прафесара кафедры сусветнай гісторыі ПНУ імя Васіля Стэфаніка, а таксама з 2018 г. запрошанага прафесара кафедры славацкай гісторыі Універсітэта Коменскага (Браціслава, Славакія). З 2006 па 2013 гг. быў кіраўніком студэнцкага гуртка «Крэпасці Валыні, Карпат» і Прыкарпацця сярэднявечча". У 2015 г. кафедра сусветнай гісторыі заснавала Цэнтр медыявістыкі.

З 2010 г. Валашчук Міраслаў Міхайлавіч з’яўляецца рэдактарам студэнцкага перыядычнага выдання «Студэнцкія гістарычныя сшыткі». Галоўны рэдактар ​​зборніка навуковых прац «Галіч» з 2016 г. Галоўны рэдактар ​​навукова-культурна-асветніцкага краязнаўчага часопіса «Галічына» з 2019 г. а таксама член рэдакцыйных калегій іншых айчынных і замежных перыядычных выданняў, у прыватнасці: «Studia Historica Europae Orientalis» (Мінск, Беларусь) (2017-2022), «Запіскі Львоўскага сярэднявечнага клуба» (Львоў, Украіна) (з 2017) «Україн. Даследаванні» (Івана-Франкоўск, Украіна) (з 2019 г.) etc.

Узнагароды
----------

* Сцяг Украіны «Малады вучоны года» Івана-Франкоўскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі (2006 г.)
* Сцяг Венгрыі Узнагарода ўрада Венгрыі «PRO CULTURA HUNGARICA» (2016)
* Сцяг Украіны Медаль 1125 год Галіча

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Неабходна задаць ***title=*** і ***url=*** для шаблона {{cite web}}. 
 **(нявызн.)**.
**Палескі сцяг** ці **сцяг палешукоў** — сцяг жыхароў Палесся, што жывуць у Беларусі на Берасцейшчыне.

Гісторыя
--------

Вымпел са сцягам згуртавання «Етвызь», 1990 год
З’явіўся ўпершыню як сімвал культурнага згуртавання Палессе прыкладна ў 1990 годзе. Аўтар дакладна невядомы, па нейкіх меркаваннях гэта Мікалай Шэляговіч — адзіны кіраўнік згуртавання.

Згуртаванне з нейкім часам перайшло на назву Яцьвезь і дыскрыдытавала палескае насельніцтва назвай «маладыя яцвягі». Таму ў некаторых крыніцах узгадваецца як сцяг «младаятвягаў».

Тлумачэнне колераў
------------------

Сцяг складаецца з трох колераў зверху ўніз: сіні, жоўты, зялёны.

* Версія 1: Сіні азначае неба, жоўты — урадлівае поле, а зялёны — багатыя лясы і балоты.
* Версія 2: Дзве верхнія паласы сімвалізуюць украінскі сцяг, а самы ніжні ў гонар бульбаўцаў — атрады ровенскіх партызанаў на чале з Тарасам Бараўцом пад псеўданімам Тарас Бульба.

Гл. таксама
-----------

* Заходнепалескі рух

Зноскі
------

1. 1 2  *Басаў А. Н. Куркоў I. М.* Флагі Беларусі ўчора і сёння. — Мінск: Полымя, 1994. — С. 32-33. — 37 с. — ISBN 5-345-00730-6.

Спасылкі
--------

* Флаги этнических групп Беларуси  (руск.)
**Крысцьян Чэх** (славен. Kristjan Čeh; нар. 17 лютага 1999, Птуй) — славенскі кідальнік дыска, чэмпіён свету 2022 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года і чэмпіянату Еўропы 2022 года. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года.

Біяграфія
---------

Крысцьян Чэх дэбютаваў на дарослых чэмпіянатах свету па лёгкай атлетыцы ў 2019 годзе ў горадзе Доха. Не здолеў прайсці кваліфікацыю ў фінал.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа, славенскі атлет прайшоў у фінал і з вынікам 66,62 метра стаў пятым.

З лютага 2022 года яго трэніруе алімпійскі чэмпіён Герд Кантэр. На чэмпіянаце свету ў ЗША, у 2022 годзе, у трэцяй спробе фіналу адправіў дыск на 71 метр 13 см, што стала рэкордам чэмпіянатаў, а славенцу прынесла тытул чэмпіёна свету. На чэмпіянаце Еўропы 2022 года ў Мюнхене, з вынікам 68,28 метра, стаў сярэбраным прызёрам.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, Чэх, у кіданні дыска, з вынікам 70,02 метра стаў сярэбраным медалістам чэмпіянату свету.

Зноскі
------

1. ↑
**Дойчэ банк Парк** (ням.: Deutsche Bank Park); да 1 мая 2005 года *Вальдштадыён* (ням.: Waldstadion, *лясны стадыён*; да 1 ліпеня 2020 года *Камерцбанк-Арэна* (ням.: Commerzbank-Arena, *лясны стадыён*) — стадыён у горадзе Франкфурт-на-Майне, Германія. Хатняя арэна футбольнага клуба *Айнтрахт*, у 1991—2007 гадах на ім таксама праводзіла хатнія матчы каманда па амерыканскім футболе *Франкфурт Гэлаксі*.

Стадыён размешчаны на поўдзень ад ракі Майн у лясным масіве *Frankfurter Stadtwald* у гарадскім раёне Заксенгаўзен (*Sachsenhausen*). Адкрыты ў 1925 годзе і з тых часоў некалькі разоў мадэрнізаваны стадыён быў з 2002 па 2005 год перабудаваны ў чыста футбольны стадыён з нагоды чэмпіянату свету па футболе ў 2006. Умяшчая 51 500 гледачоў, ён уваходзіць у дзесятку буйнейшых футбольных стадыёнаў Германіі.

Характэрнай асаблівасцю стадыёна з'яўляецца дах намётавага тыпу плошчай у 37 500 кв.м. які нагадвае кола са спіцамі. Дах вагой у 3 000 тон падтрымліваецца 44 калонамі.

Спартыўны комплекс знаходзіцца ва ўласнасці горада Франкфурта і ўключае не толькі футбольную арэну, але і іншыя спартыўныя збудаванні. Да іх адносяцца футбольныя пляцоўкі, басейн, тэнісны корт, пляцоўка для пляжнага валейбола і залы зімовых відаў спорту. Раней існавалі таксама веладром, каток і міні-поле для гольфа. Ад арэны праз галоўны вакзал Франкфурта ідзе электрычка (*S-Bahn*), побач са стадыёнам знаходзіцца таксама трамвайны прыпынак.

Значныя спартыўныя падзеі
-------------------------

* Чэмпіянат свету па футболе 1974
* Чэмпіянат свету па футболе 2006
* Чэмпіянат Еўропы па футболе 1988
* Кубак Канфедэрацый 2005
* Фінал Кубка УЕФА 1980
* Жаночы чэмпіянат свету па футболе 2011
* Фінал Кубка УЕФА сярод жанчын 2002, 2008
* Фінал Кубка Нямецкага футбольнага саюза 1966, 1969, 1976, 1982, 1984
* Суперкубак Нямецкага футбольнага саюза 1987, 1988
* Чэмпіянат Еўропы па амерыканскім футболе 2010

11 верасня 2010 г. на стадыёне прайшоў баксёрскі паядынак, у якім Уладзімір Клічко абараніў свае тытулы IBF, WBO і IBO ў цяжкай вазе, накаўтаваўшы ў дзесятым раўндзе былога чэмпіёна WBC нігерыйца Сэмюэла Пітэра.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 3 сакавіка 2009.
**Сцяпан Мікалаевіч Борчук** (нар. 29 кастрычніка 1966, Любкаўцы, Івана-Франкоўская вобласць, УССР) — украінскі гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар. Адказны сакратар часопіса: «З архіваў ВУЧК-ГПУ-НКВД-КГБ».

Біяграфія
---------

Прафесар Сцяпан Мікалаевіч Борчук нарадзіўся 29 кастрычніка 1966 года на Прыкарпацці ў вёсцы Любкаўцы. Пасля заканчэння Воўчкаўскай СШ І-ІІІ ст. паспяхова паступіў на гістарычны факультэт. На першым курсе вучобы быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. Служыў у Закаўказскай ваеннай акрузе.

Паспяхова аднавіў вучобу ў 1986 годзе. У 1991 годзе скончыў Прыкарпацкі нацыянальны ўніверсітэт імя Васіля Стэфаніка. Працоўную дзейнасць пачаў выкладчыкам гісторыі, а з 1994 г. — лабарантам Прыкарпацкага нацыянальнага ўніверсітэта імя Васіля Стэфаніка на кафедры сусветнай гісторыі. У 1995 годзе паспяхова паступіў у аспірантуру.

Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Грамадска-культурная і навуковая дзейнасць Ісідара Іванавіча Шараневіча (1929-1901)» — навуковым кіраўніком выступіў прафесар Уладзімір Васільевіч Грабавецкі. Праца паспяхова абаронена ў 1999 годзе.

У 2015 годзе паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю. на тэму: «Украінская энцыклапедычная традыцыя ХХ ст.: праекты, выканаўцы, перспектывы даследавання». З 2018 г. — прафесар кафедры сусветнай гісторыі факультэта гісторыі, паліталогіі і міжнародных адносін ПНУ імя Васіля Стэфаніка.

Кнігі
-----

Борчук С. М. Громадсько–культурна та наукова діяльність Ісидора Івановича Шараневича (1829–1901) / За ред. Р. Бачкура. – Івано-Франківськ: Вид-во Прикарпатського національного університету імені Василя Стефаника, 2009. – 211 с.

Узнагароды
----------

* Сцяг Украіны "Ганаровы краязнавец Украіны"
* Сцяг Украіны Медаль «Дзень работніка адукацыі»

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
Вялікі Артэзіянскі басейн на карце Аўстраліі
**Вялікі Артэзіянскі басейн** (англ.: Great Artesian Basin) — вялізны падземны рэзервуар вады, размешчаны ў цэнтральнай Аўстраліі. Самы вялікі і глыбокі артэзіянскі басейн у свеце. Займае плошчу ў 1,7 млн км². Адзіная крыніца вады ў засушлівых раёнах цэнтральнай Аўстраліі.

Геаграфія
---------

Вялікі Артэзіянскі басейн займае 22 % плошчы Аўстралійскага кантынента ў межах чатырох адміністрацыйных адзінак, уключаючы большую частку штата Квінсленд, паўночную частку Новага Паўднёвага Уэльса, паўночны ўсход Паўднёвай Аўстраліі і паўднёва-ўсходні куток Паўночнай тэрыторыі. Цягнецца на 2400 км з поўдня на поўнач, дзе абмежаваны морам, і на 1200 км з захаду на ўсход, да ўзгоркаў Дарлінга. Басейн прасціраецца да глыбіні 3000 м і змяшчае каля 65 тыс. км³ вады, што дастаткова, каб 130 тыс. разоў напоўніць Сіднейскую гавань.

Геалогія
--------

Адна з гарачых крыніц
Водапранікальныя слаі складаюцца з пясчаніку і чаргуюцца з водатрывалымі гліністымі пародамі, залягаюць слаі парод сінклінальным чынам (увагнутымі складкамі). Зона жыўлення прыпадае на ўзгоркі Дарлінга — заходнія перадгор’і Вялікага Водападзельнага хрыбта. Тут ападкі — даволі багатыя — праточваюцца ў пясчанікі, і вада паступова рухаецца па нахільна залеглай пародзе паміж вадаўпорнымі слаямі. Дайшоўшы да сярэдзіны складкі, вада працягвае рух, цяпер ужо да паверхні, і шмат дзе выходзіць з-пад зямлі струменьчыкамі крыніц.

Уласцівасці вады
----------------

Салёнасць вады складае 0,5—1,5 праміле, што дазваляе разглядаць яе як прэсна-саланаватую. Тэмпература вар’іруецца ў межах ад 30 °C на невялікай глыбіні да 100 °C на дне басейна. Лабараторныя даследаванні паказалі, што максімальны ўзрост вады складае 2 млн гадоў.

Роля для чалавека
-----------------

Для арашэння, а тым больш для піцця саланаватая вада Басейна лічыцца непрыдатнай.

Шматлікія крыніцы ігралі значную ролю ў жыцці і культуры абарыгенаў, яны фігуруюць у мясцовых міфах і паданнях. Падчас засухі яны заставаліся адзінай крыніцай вады. Сённяшняе насельніцтва Басейна выкарыстоўвае яго ваду ў асноўным для патрэб жывёлагадоўлі і камунальнай гаспадаркі. Найглыбейшыя свідравіны дасягаюць глыбіні 2 км.

Зноскі
------

1. 1 2  The Great Artesian Basin  (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4408757-3 · LCCN: sh90001347 · VIAF: 233863427 |
**Кляштар аўгустынаў**  — былы каталіцкі аб'ект у Гродне, які размяшчаўся ў гістарычным цэнтры горада.

Гісторыя
--------

Найстарэйшая каталіцкая ордэнская ўстанова ў горадзе. Заснаваў кляштар вялiкi князь Аляксандр Ягелон. Манастыр аўгусцінцаў з'явіўся ў канцы XV стагоддзя. Рэзідэнцыя ордэна была заснавана на Нямецкім рынку, які знаходзіўся ў паўночна-заходняй частцы Гродна, нездалёк ад ракi Гараднічанкi. Магчыма, ужо ў той час тут была адна з рынкавых плошчаў.
Манастыр апусцеў яшчэ ў 16 стагоддзі, верагодна, з прычыны наступлення Рэфармацыі
У 1553 г. каралева Бона перадала маёмасць гэтага кляштара на фундацыю парафіяльнага шпіталя Св. Тройцы.
Лічыцца, што манастыр і касцёл былі знішчаны падчас захопу горада маскоўскімі войскамі.
Згодна з інвентаром 1680 года вуліца на якой стаяў манастыр называлася "вуліца ў баку Троіцы ад Вiленскага гасцінца".
Цяпер гэта вуліца Вялікая Траецкая.
Апошнія звесткі пра кляштар паходзяць з 1688 г. Кароль Ян ІІІ Сабескі па просьбе аўгусцінцаў «па былой гродзенскай фундацыі» згадзіўся аднавіць іх гарадзенскую рэзідэнцыю, але гэтага так i не адбылося.

Зноскі
------

1. ↑   Гардзееў Ю. Ю. Магдэбургская Гародня. Гародня – Wrocław, 2008.
2. ↑   Смаленчук А. Ф. Гародня Х – ХХ стст. Каралеўскі горад з правінцыйным лёсам. – Гародня, 2014.
3. ↑   Біяграфія гарадзенскіх вуліц: ад Фартоў да Каложы / аўтары: А. Вашкевіч, А. Госцеў, В. Саяпін, І. Трусаў, А. Чарнякевіч, Я. Лялевіч, І. Лапеха. Гародня - Wroclaw, 2012.

Спасылкі
--------

* Ад аўгустынаў да назаратанак: гайд па каталіцкіх манаскіх ордэнах, якія мелі рэзідэнцыі ў Гродне
**Томас Брашфілд** (1858—1937) — англійскі псіхіятр, які працаваў у галіне разумовай недастатковасці. Ён запомніўся тым, што апісаў плямы Брашфілда, і быў медыцынскім кіраўніком шпіталя Фонтан для імбецылаў, у Тутынгу, раёне Паўдневага Лондана, з 1914 па 1927 год. Памёр 17 мая 1937 года ва ўзросце 79 гадоў.

Ён быў сынам Томаса Надалда Брашфілда (1828—1910), вядомага аўтарытэта ў гэтай жа галіне і экспертам па жыццю сэра Уолтэра Рэйлі.

Крыніцы
-------

1. ↑  Barry G. Firkin, Judith A. Whitworth. *Dictionary of Medical Eponyms.* Informa Health Care, 2001, page 51. ISBN 978-1-85070-333-4.
2. ↑  Wallis, Hugh R.E. (December 1951). "The Significance of Brushfield's Spots in the Diagnosis of Mongolism in Infancy". *Arch Dis Child*. **26** (130): 495–500. doi:10.1136/adc.26.130.495. PMC 1988487. PMID 14904092.
3. ↑  "Thomas Nadauld Brushfield". *British Medical Journal*. **2** (2609): 2054. 31 December 1910. doi:10.1136/bmj.2.2609.2054. PMC 2336482.