**Шаўгенаўскі раён** (адыг.: Шэуджэн район)  — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Адыгея Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — аул Хакурынахабль.

Геаграфія
---------

Шаўгенаўскі раён знаходзіцца ў паўночнай частцы Рэспублікі Адыгея. Тэрыторыю перасякае паралель 45 градусаў паўночнай шыраты. Плошча тэрыторыі раёна складае — 521,4 км².

Мяжуе на паўднёвым усходзе з Кашэхабльскім, на поўдні — з Гіягінскім, на захадзе — з Краснагвардзейскім раёнамі Адыгеі, на паўднёвым захадзе — з Беларэчанскім, на поўначы — з Усць-Лабінскім і Курганінскім раёнамі Краснадарскага края.

Тэрыторыя раёна размешчана на алювіяльна-пралювіяльнай трасе, на водападзельнай раўніне, раздзеленай рэкамі Гіяга, Улька, Гразнуха і Фарс.

Па плошчы раён пераўзыходзіць толькі Тахтамукайскі, аднак шчыльнасць насельніцтва Шаўгенаўскага раёна амаль у пяць разоў ніжэйшая пры прыкладна аднолькавай колькасці населеных пунктаў і шчыльнасці іх сеткі. Гэта звязана з тым, што ён з’яўляецца пераважна аграрным і тут адсутнічаюць гарадскія паселішчы.

Сельскагаспадарчыя землі займаюць 64,7 % плошчы тэрыторыі раёна і складаюць 12,8 % ад плошчы ўсіх зямель сельскагаспадарчага прызначэння рэспублікі.

Шаўгенаўскі раён размешчаны на нахільнай да паўночнага захаду, нізінай хвалістай Закубанскай раўніне. З поўначы тэрыторыя раёна мяжуе са спадзістай нахільнай Прыкубанскай раўнінай з адзнакамі абсалютных вышынь каля мяжы рэспублікі 10—140 м над узроўнем мора.

Большую частку Шаўгенаўскага раёна займаюць заходне-прадкаўказскія вышчалачаныя чарназёмы. Вышчалачаныя чарназёмы маюць да 6 % перагною, шчыльны склад, невялікую водапранікальнасць.

У Шаўгенаўскім раёне вядомы радовішчы высакаякасных сартоў глін і суглінкаў для вытворчасці цэглы, керамзіту і іншых керамічных вырабаў.

### Клімат

Клімат у раёне мяккі, вільготны, умераны. Сярэдняя працягласць сонечнага ззяння змяняецца ад 1750 да 2200 гадзін у год, пры змене вышыні сонца ад 22 апоўдні 22 снежня, да 68 апоўдні 22 чэрвеня. На тэрыторыі раёна на паверхню зямлі за год паступае 117—120 ккал/см² сумарнай радыяцыі. Вялікая колькасць сумарнай радыяцыі вызначае працяглы вегетацыйны перыяд 230—240 дзён.

Сярэднегадавая тэмпература паветра складае 9,8 °C. Самы халодны месяц: студзень. Сярэднія студзеньскія тэмпературы для Шаўгенаўскага раёна складаюць −2,0 °C. У ліпені сярэдняя месячная тэмпература складае каля +23,0 °C. Працягласць безмарознага перыяду складае 190 дзён. Сярэднегадавая тэмпература глебы складае +12 … +13 °C, у ліпені назіраюцца максімальныя тэмпературы глеб (да +30 °C), у студзені — мінімальныя (−3 … −4 °C). Сярэднія тэмпературы глебы зніжаюцца з поўначы на поўдзень і з захаду на ўсход.

У Шаўгенаўскім раёне гадавая сума ападкаў — 500—700 мм, за год тут фіксуецца 115—150 дзён з ападкамі. Максімум выпадзення ападкаў назіраецца ў маі-чэрвені, што тлумачыцца вялікай паўтаранасцю атлантычных цыклонаў. Мінімальная колькасць ападкаў прыпадае на пачатак восені. Характар выпадзення ападкаў змяняецца пасезонна: з кастрычніка па красавік пераважаюць абложныя дажджы, з мая па верасень — ліўневыя.

Зноскі
------

1. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Federal State Statistics Service. Праверана 23 студзеня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>
2. ↑  *Берсиров Б.М.*. Русско-адыгейский словарь **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Министерство образования и науки Республики Адыгея. Архівавана з першакрыніцы 30 ліпеня 2017. Праверана 5 ліпеня 2017.
3. ↑  *Коллектив авторов.* География Республики Адыгея. — Майкоп, 2001.

| ⛭ Населеныя пункты Шаўгенаўскага раёна |
| --- |
| Аулы | Джаракай ·  Кабехабль ·  Мамхег ·  Пшызаў ·  Пшыча ·  **Хакурынахабль** ·  Хатажукай |  |
| Сёлы | Арэхаў ·  Вясёлы ·  Дарашэнка ·  Дукмасаў ·  Задунаеўскі ·  Касаткін ·  Келеметаў ·  Кіраў ·  Лейбаабозаў ·  Мамацеў ·  Міхайлаў ·  Мокраназараў ·  Наварусаў ·  Пенцюхоў ·  Пікалін ·  Свабодны Труд ·  Сямёна-Макаранскі ·  Хапачаў ·  Ціханаў ·  Чарнышоў ·  Чыкалаў |
| Пасёлкі | Зарэва ·  Лясгасны ·  Ульскі |

| ⛭Адыгея |
| --- |
| Раёны | 
* Гіягінскі
* Кашэхабльскі
* Краснагвардзейскі
* Майкопскі
* Тахтамукайскі
* Тэўчэжскі
* Шаўгенаўскі

 | Сцяг АдыгеіСцяг АдыгеіГерб АдыгеіГерб Адыгеі |
| Гарадскія акругі | 
* Адыгейск
* Майкоп

 |
| Гарады | 
* Адыгейск
* **Майкоп**

 |
| Пгт | 
* Тлюстэнхабль
* Энем
* Ябланоўскі

 |
| Сёлы і аулы — цэнтры раёнаў | 
* Гіягінская
* Кашэхабль
* Краснагвардзейскае
* Панежукай
* Тахтамукай
* Тульскі
* Хакурынахабль

 |