У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ордэн Дружбы народаў.
Ордэн Дружбы Народаў
**О́рдэн Дру́жбы наро́даў** — адна з дзяржаўных узнагарод СССР. Заснаваны 17 снежня 1972 года указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у азнаменаванне 50-годдзя ўтварэння СССР. Статут ордэна быў часткова зменены указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 18 ліпеня 1980 года. Аўтар эскіза ордэна — мастак Аляксандр Барысавіч Жук. Спыніў сваё існаванне ў 1991 годзе.

Статут ордэна
-------------

Статут ордэна Дружбы народаў, у адпаведнасці з указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 снежня 1972 года, выглядаў наступным чынам:

> 
> 1. У азнаменаванне 50-годдзя ўтварэння Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік заснаваны ордэн Дружбы народаў для ўзнагароджання за вялікія заслугі ва ўмацаванні дружбы і братэрскага супрацоўніцтва сацыялістычных нацый і народнасцяў, за значны ўклад у эканамічнае, сацыяльна-палітычнае і культурнае развіццё Саюза ССР і саюзных рэспублік. 
> 
> 
> 2. Ордэнам Дружбы народаў узнагароджваюцца: 
> — грамадзяне СССР; 
> — прадпрыемствы, установы, арганізацыі, вайсковыя часці і злучэнні, саюзныя і аўтаномныя рэспублікі, краі, вобласці, аўтаномныя вобласці, аўтаномныя акругі, горада. 
> Ордэнам Дружбы народаў могуць быць узнагароджаны і асобы, якія не з'яўляюцца грамадзянамі СССР. 
> 
> 
> 3. Узнагароджанне ордэнам Дружбы народаў вырабляецца: 
> — за вялікі ўклад ва ўмацаванне дружбы і братэрскага супрацоўніцтва сацыялістычных нацый і народнасцей; 
> — за вялікія працоўныя дасягненні ў галіне развіцця народнай гаспадаркі Саюза ССР і саюзных рэспублік; 
> — за заслугі ў нацыянальна-дзяржаўным будаўніцтве СССР; 
> — за асабліва плённую дзейнасць у развіцці навукі, збліжэнні і ўзаемаўзбагачэнні культур сацыялістычных нацый і народнасцяў, актыўны ўдзел у выхаванні савецкіх людзей у духу пралетарскага інтэрнацыяналізму, адданасці і вернасці Савецкай Радзіме; 
> — за адмысловыя заслугі ва ўмацаванні абароннай моцы СССР; 
> — за вялікія заслугі ў развіцці брацкай дружбы і супрацоўніцтва паміж народамі сацыялістычных краін, умацаванні міру, дружалюбных адносін паміж народамі. 
> 
> 
> 4. Ордэн Дружбы народаў носіцца на левым баку грудзей і размяшчаецца пасля ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга.
> 
> 
>

Апісанне ордэна
---------------

Ніжэй прыведзена апісанне ордэна ў адпаведнасці з указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 снежня 1972 года.

> Ордэн Дружбы народаў вырабляецца з срэбра і ўяўляе сабой злёгку выпуклую пазалочаную, пакрытую цёмна-чырвонай эмаллю пяціканцовую зорку, апраўленай серабрыстымі пірамідальнымі гранямі i пяццю пучкамі разбежных залацістых прамянёў.
> 
> 
> У цэнтры зоркі змешчаны накладны пазалочаны Дзяржаўны герб СССР, асобныя дэталі якога пакрытыя каляровай эмаллю. Герб абрамлены накладным абадком з выявай поціскаў рукі, у ніжняй частцы абадка знаходзіцца пазалочаная накладная, пакрытая цёмна-чырвонай эмаллю стужка з надпісам «СССР».
> 
> 
> Паміж Дзяржаўным гербам СССР і абадком на фоне белай эмалі ў верхняй частцы размешчана надпіс «Дружба народов», у ніжняй і сярэдняй — лаўровыя галіны, пакрытыя зялёнай эмаллю.
> 
> 
> Памер ордэна паміж супрацьлеглымі канцамі серабрыстага пірамідальнага апраўлення і пучка залацістых прамянёў — 47 мм.
> Ордэн пры дапамозе вушка і кальца злучаецца з пяцікутнай калодачкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі падоўжная чырвоная паласа шырынёй 13 мм, з двума вузкімі падоўжнымі жоўтымі палоскамі. Злева ад чырвонай паласы знаходзіцца сіняя, а справа — зялёная палоскі шырынёй па 4 мм кожная. Краі стужкі акантаваны белымі палоскамі шырынёй 1,5 мм.
> 
> 
> 

Нумарацыя ордэнаў ажыццяўлялася нанясеннем парадкавага нумара. Нумар наносіўся на рэверсе ордэна, пад надпісам «Манетны двор».

Статыстыка узнагароджанняў
--------------------------

Паштовая марка СССР 1973 года
Першыя ўзнагароджанні ордэнам былі ажыццяўлены 29 снежня 1972 года. У гэты дзень указамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ордэнам Дружбы народаў узнагароджаны пятнаццаць саюзных рэспублік СССР, усе аўтаномныя рэспублікі СССР, усе аўтаномныя вобласці і нацыянальныя акругі (усяго 53 ўзнагароджання). Ордэнам Дружбы народаў № 1 была ўзнагароджана Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка (РСФСР), а ордэн № 2 была ўзнагароджана Украінская ССР.

Першымі грамадзянамі, ўзнагароджанымі ордэнам Дружбы народаў, сталі работнікі грамадзянскай авіяцыі. Вялікая група іх (усяго 199 чалавек) была ўзнагароджана указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 лютага 1973 года.

Грамадскія арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Дружбы народаў:

* Камітэт савецкіх жанчын (6 сакавіка 1973 года за № 54)
* Савецкі камітэт абароны міру (1974 год) і інш.

Прадпрыемствы і арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Дружбы народаў:

* Ленінградскае вытворчае аб'яднанне «Кіраўскі завод» (30 красавіка 1976 года)
* Ленінградскі цырк (1978)
* «Літаратурная газета» (1979)
* газета «Маскоўскія Навіны» (1980)
* Маскоўскі цыганскі тэатр «Ромэн» (1981)
* Ансамбль народнага танца СССР (1981)
* часопіс «Вакол святла» (1982)
* газета «Піянерская праўда» (1985)
* Расійскі універсітэт дружбы народаў
* Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва

Гарады, удастоеныя гэтай узнагароды:

* Плевен (1977)
* Пераяслаў-Хмяльніцкі (1979)
* Тарту (1980)
* Дзімітраўград, Кіеў, Паўднёва-Сахалінск (1982)
* Георгіеўск, Гюмры (1984)
* Кагул, Худжанд, Рыдэр (1986)
* Балхаш (1987)
* Ялта (1988)

Музеі — кавалеры ордэна Дружбы народаў:

* Музей Маладой гвардыі ў г. Краснадон.

Першай з замежных грамадзян ордэна ўдастоілася міністр замежных спраў Часовага рэвалюцыйнага ўрада Рэспублікі Паўднёвы В'етнам Нгуен Тхі Дзінь (7 сакавіка 1973 года).

Апошнім узнагароджаным ордэнам Дружбы народаў у гісторыі СССР быў начальнік горна-геалагічнай партыі Казахскай горна-геалагічнай экспедыцыі Дзяржаўнага акцыянернага прамысловага канцэрна «Будаўнічыя матэрыялы» Казахстана Каміль Закіравіч Валіеў. Ён быў удастоены гэтай узнагароды Указам Прэзідэнта СССР ад 21 снежня 1991 года.

Усяго за перыяд з 17 снежня 1972 года па 21 снежня 1991 года было выраблена 72 761 узнагароджанне ордэнам Дружбы народаў СССР. Яшчэ 1 212 узнагароджанняў было выраблена ордэнам Дружбы народаў РФ у перыяд з 2 сакавіка 1992 года па 28 кастрычніка 1994 года.

Як правіла, узнагароджанне насіла адзінкавы характар, хоць шэраг ардэнаносцаў пасля былі прадстаўлены да ўзнагароджання ордэнам Дружбы народаў паўторна.

### Узнагароджаныя двума ордэнамі Дружбы народаў

* Спартак Іванавіч Беглаў (1924—2006), журналіст-міжнароднік (6 верасня 1974; 14 лістапада 1980)
* Георгій Пятровіч Берднікаў (1915—1996), літаратуразнаўца (13 траўня 1981; 16 лістапада 1984).
* Віктар Кузьміч Бойчанка (1925—2012), намеснік старшыні Дзяржкамітэта СССР па замежнаму турызму, Герой Савецкага Саюза (28 мая 1976; 21 лютага 1986).
* Віталь Мікіціч Ігнаценка (нар. 1941), празаік, палітык.
* Сяргей Аляксеевіч Капусцін (1953—1995), хакеіст, алімпійскі чэмпіён 1976 года.
* Сяргей Андрэевіч Лосеў (1927—1988), генеральны дырэктар ТАСС (11 ліпеня 1975; 14 лістапада 1980).
* Уладзімір Ільіч Сцяпанаў (1912—1987), надзвычайны і паўнамоцны пасол СССР.

Зноскі
------

1. ↑  Орден Дружбы народов

Літаратура
----------

* Колесников Г. А. Рожков А. М. Ордена и медали СССР. М. ВИ, 1983
* Гребенникова Г. И. Каткова Р. С. Ордена и медали СССР. М. 1982.
* Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР. М. 1984
* Шишков С. С. Музалевский М. В. Ордена и медали СССР. Владивосток, 1996
* Дуров В. А. Отечественные награды. 1918—1991. М. 2005
* Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. М. 2006

Гл. таксама
-----------

* Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў

Спасылкі
--------

* Інфармацыя аб ордэне

| Ордэны СССР |
| --- |
| за заслугі перад дзяржавай і таварыствам | 
ордэн Леніна  · 
ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі  · 
ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга  · 
ордэн Дружбы народаў  · 
«Знак Пашаны» (з 1988 ордэн Пашаны)  · 
ордэн Працоўнай Славы 3 ступеняў  ·  
«За асабістую мужнасць»
 |  |
| за ваенныя заслугі | 
«Перамога»  · 
ордэн Чырвонага Сцяга  · 
ордэн Суворава 3 ступеняў  · 
ордэн Ушакова 2 ступеняў  · 
ордэн Кутузава 3 ступеняў  · 
ордэн Нахімава 2 ступеняў  · 
ордэн Багдана Хмяльніцкага 3 ступеняў  · 
ордэн Аляксандра Неўскага  · 
ордэн Айчыннай вайны 2 ступеняў  · 
ордэн Чырвонай Зоркі  ·  
«За службу Радзіме ва Узброеных Сілах СССР» 3 ступеняў  · 
ордэн Славы 3 ступеняў
 |
| за выхаванне дзяцей | 
«Маці-гераіня»  ·  
«Матчына слава» 3 ступеняў
 |