У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Радзівіл.
**Герані́м Ляво́н Радзіві́л**, таксама вядомы як **Леў Людвігавіч Радзівіл** (польск.: Leon Hieronim Radziwiłł; 10 сакавіка 1808, Варшава — 8 студзеня 1885, Парыж) — князь, ваенны дзеяч Расійскай імперыі. Генерал-ад’ютант (1855), генерал ад кавалерыі (1869). Дванаццаты клецкі ардынат[d].

Біяграфія
---------

Прадстаўнік вялікалітоўскага шляхецкага роду Радзівілаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Людвіка Мікалая Радзівіла[d] (1773—1830) і яго жонкі Мар’яны Вадзінскай[d] (1778—1823). З’яўляўся ўнукам Міхала Гераніма Радзівіла, пляменнікам князя Антонія Генрыка Радзівіла, намесніка Вялікага княства Познанскага і Міхала Гедэона Радзівіла, аднаго з галоўных кіраўнікоў паўстання 1830—1831 гадоў.

Геранім Лявон Радзівіл атрымаў хатнюю адукацыю: яго выхоўваў французскі эмігрант-манархіст Жан дэ Нэў. Пачаў ваенную службу 7 мая 1825 года, калі цэсарэвіч Канстанцін Раманаў[d] адправіў яго юнкерам у Гродзенскі гусарскі лейб-гвардыі полк, дзе 25 чэрвеня 1826 года Радзівіл даслужыўся да звання карнета.

Удзельнічаў у задушэнні паўстання 1830—1831 гадоў, у тым ліку ў бітве пад Астраленкай[d], штурме Варшавы[d], у ліквідацыі партызанскіх атрадаў, створаных на тэрыторыі Беларусі. За дасягненні ў бітвах у 1831 годзе быў ганараваны званнем паручніка. Асабліва вызначыўся ў бітве пад Грохавам[d], неаднаразова атакаваўшы кавалерыю Юзафа Хлапіцкага[d] з эскадронам гусар. Таксама адзначыўся пры штурме Варшавы, за што атрымаў Ордэн Святога Уладзіміра 4 ступені.

Пасля смерці дзеда ў 1831 годзе афіцыйна стаў уладальнікам Клецкай ардынацыі. Пры дапамозе Міхаіла Мураўёва вярнуў сабе былыя радзівілаўскія маёнткі, якія праз заклад перайшлі да мясцовай шляхты. У тым жа годзе, знаходзячыся ў сваім маёнтку ў Мінскай губерні, ён выявіў атрады разбойнікаў, якіх яму ўдалося знішчыць уласнымі сіламі.

25 чэрвеня 1832 года Геранім Радзівіл быў прызначаны флігель-ад’ютантам, а 6 снежня наступнага года атрымаў званне штабс-ротмістра і быў накіраваны ў Маскву, дзе служыў пры Мікалаі I. Карыстаўся асаблівым даверам расійскіх імператараў, часта суправаджаў іх у падарожжах і выконваў дыпламатычныя даручэнні. У 1838 годзе Геранім Радзівіл суправаджаў Мікалая I за мяжой і ў Варшаве атрымаў даручэнне разбіраць просьбы, пададзеныя на ягонае імя. У 1841—1842 гадах зноў знаходзіўся пры імператары ў час яго паездак па Расіі, а ў 1843 годзе ездзіў у Берлін па дыпламатычных пытаннях.

У 1844 годзе князь Радзівіл быў камандзіраваны ў Гесэн-Касель[d], дзе ад імя Мікалая I прысутнічаў на шлюбе эрцгерцага Фрыдрыха Вільгельма Гесэн-Касельскага[d] з князёўнай Аляксандрай Мікалаеўнай[d], а ў маі таго ж года камандзіраваўся ў Лондан з дыпламатычным даручэннем і за паспяховае яго выкананне быў узведзены ў палкоўнікі.

У часе задушэння Венгерскай рэвалюцыі[d] ў 1849 годзе знаходзіўся пры галоўнакамандуючым расійскай арміяй Іване Паскевічы ў Трансільваніі. Па вяртанні ў жніўні 1849 года накіраваўся ў Стамбул для вырашэння пытання аб выдачы расійскаму ўраду польскіх удзельнікаў Венгерскай рэвалюцыі, за што быў павышаны ў званні генерал-маёра.

У ходзе Крымскай вайны ў 1854 годзе камандаваў 2-й рэзервовай уланскай дывізіяй, пасля — Сацкім авангардам. 22 верасня 1855 года атрымаў званне генерал-лейтэнанта і быў прызначаны камандзірам уланскай дывізіі, а ў лістападзе таго ж года стаў генерал-ад’ютантам і ўзяў камандаванне 6-й лёгкай кавалерыйскай дывізіяй.

У 1869 годзе Гераніму Радзівілу быў нададзены чын генерала ад кавалерыі, сам ён быў залічаны ў Гродзенскі гусарскі лейб-гвардыі полк. Прадаўшы ў 1872–1875 гадах Клецкую і Давыд-Гарадоцкую ардынацыі разам з зямельнымі ўладаннямі Антонію Вільгельму Радзівілу ў абмен на пажыццёвую пенсію ў 40 000 рублёў у год, Геранім пражываў пераважна ў Парыжы, дзе і памёр 27 снежня 1884 года. Пахаваны ў радавой спачывальні ў нясвіжскім фарным касцёле.

Сям’я
-----

12 лютага 1833 года ажаніўся з фрэйлінай Соф’яй Урусавай[d], дачкой князя Аляксандра Урусава[d] і з таго часу карыстаўся літасцю імператара. Ад гэтага шлюбу не было нашчадкаў, а ў канцы 1850-х гадоў Геранім Радзівіл разышоўся з жонкай у атмасферы скандалу.

У 1853 годзе ў Радзівіла нарадзілася пазашлюбная дачка Леантэна ад рамана з італьянскай балерынай Карлотай Грызі[d].

Узнагароды
----------

* Ордэн Святога Уладзіміра 4-й ступені з бантам (1831 г.)
* Ордэн воінскай доблесці 4-й ступені (1831 г.)
* Ордэн Чырвонага арла 3-й ступені (Прусія, 1835 г.)
* Ордэн Леапольда 3-й ступені (Аўстрыя, 1835 г.)
* Ордэн Святога Станіслава 2-й ступені (1840 г.)
* Ордэн Залатога льва 2-й ступені (Гесэн-Касель, 1844 г.)
* Знак адрознення за бездакорную службу за 15 гадоў (1846 г.)
* Ордэн Святой Ганны 2-й ступені (1847 г.)
* Ордэн Жалезнай кароны 1-й ступені (Аўстрыя, 1850 г.)
* Ордэн Святога Георгія 4-й ступені за 25 гадоў службы (26 лістапада 1854 г.)
* Ордэн Святога Станіслава 1-й ступені з мячамі (1855 г.)
* Знак адрознення за бездакорную службу за 25 гадоў (1855 г.)
* Ордэн Святой Ганны 1-й ступені (1863 года)
* Ордэн Белага Арла (1867 г.)
* Ордэн Святога Аляксандра Неўскага з мячамі (17 снежня 1877 г.)

Зноскі
------

1. ↑  Hieronim Leon Dominik Radziwiłł // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>
2. 1 2  Радзивилл, который двух императоров смешил (руск.).  СБ. Беларусь сегодня (26 красавіка 2014). Праверана 03.09.2019.
3. ↑  Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8. с.57
4. ↑  Радзивил, князь Лев Людвигович (ros.). W: Большая биографическая энциклопедия [on-line]. dic.academic.ru.  (руск.)
5. 1 2  Stefan Kieniewicz: Radziwiłł Hieronim Leon Dominik. W: Polski Słownik Biograficzny. Emanuel Rostworowski (red.). T. XXX/2. Cz. 125. Wrocław–Warszawa i in.: Ossolineum PAN, 1987, s. 284. ISBN 83-04-02673-2.  (польск.)

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8.


| ?Геранім Лявон Радзівіл — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Ян Мікалай Радзівіл |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Марцін Мікалай Радзівіл |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Дарота Генрыка з Пшэбяндоўскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Міхал Геранім Радзівіл |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Ян Трэмбіцкі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марта з Трамбіцкіх[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Тэрэза з Цяльшэўскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Людвік Мікалай Радзівіл[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Геранім Лявон Радзівіл |  |  |  |  |  | Аляксандр Пшаздзецкі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Марыяна Вадзінская[d] |  |  |  | Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Канстанцыя Аляксандра з Камінскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Алена з Пшаздзецкіх[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Юзаф Тадэвуш Агінскі |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Кацярына з Агінскіх[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ганна з Вішнявецкіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |