**Элі Янес** (шведск.: Elly Maria Jannes, 15 лістапада 1907 — 11 лютага 2006) — шведская пісьменніца і журналістка.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Эрэбру, бацькі Яне Петэрсан і Ганна Лэндстрем, пазней Элі ўзяла імя бацькі за прозвішча. Дзяцінства прайшло ў Брэвенс-брук з яго сталеліцейнымі заводамі, што пакінула глыбокі след у свядомасці, да вобразаў індустрыяльнага паселішча і яго жыхароў-металургаў пісьменніца неаднакроць звярталася ў творчасці.

У 1934 годзе Элі Янес атрымала ступень магістра філасофіі на факультэце матэматычных і прыродазнаўчых навук Стакгольмскага універсітэта. Падчас вучобы пачала пісаць артыкулы па культуры для розных часопісаў. Янес выйграла конкурс часопіса *Idun* і працавала ў ім да 1935 года. Публікавалася і ў іншых перыядычных выданнях, напрыклад, у жаночым часопісе *Tidevarvet*.

Элі Янес была ўцягнутая ў папулярны тым часам рух адмовы ад ужывання алкаголю, пісала артыкулы пра гэта ў часопісы *Polstjärnan*, *Reformatorn*. Амаль усё жыццё была звязана з часопісам *Vi* («Мы»), дзе прапрацавала з 1936 да пенсіі ў 1969 годзе. Напісала для часопіса вялікую колькасць рэпартажаў як са Швецыі, так і з іншых краін — у сярэдзіне XX ст. часопіс быў вельмі папулярны ў Швецыі.

Першая яе кніга *Renarna visar vägen* («Алені паказваюць дарогу») з фотаілюстрацыямі Ганны Рыўкін-Брык выйшла ў 1942 годзе. Адзіны мастацкі твор Элі Янес *Detta är mitt enda liv* («Гэта маё адзінае жыццё», 1944) пра барацьбу дзяўчыны з забабонамі быў прачытаны па радыё. У 1945 годзе Элі Янес узнагароджана прэміяй газеты Svenska Dagbladet.

Па сканчэнні Другой сусветнай вайны Элі адправілася ў пацярпелыя рэгіёны Еўропы і апублікавала ўражанні ад суровых рэалій пасляваеннай Еўропы разам са сваімі фатаграфіямі. Таксама здзейснілі вялікае падарожжа па Азіі (Турцыя, Іран і Ірак) і апублікавала па ім дакументальную кнігу *Österland*. Шэраг яе публікацый быў прысвечаны Лапландыі і культуры яе народа, адна з самых вядомых кніг пра гэта *Elle Kari* (1951) перакладзена на англійскую, нямецкую, фінскую, дацкую, нарвежскую мовы і перавыдадзена некалькі разоў. Пасля падарожжа па Марока выпусціла кнігу *Solnedgångens land* («Краіна Сонца», 1953). У 1955 годзе выйшла кніга ўспамінаў *Ett år med Kari* («Год з Кары»), расповед пра жыццё сваёй маленькай дачкі.

Пасля сыходу з часопіса *Vi* ў 1969 годзе, працягвала падарожнічаць і апісваць свае падарожжа ў кнігах. Дзве кнігі — *Människor i Tanzania* («Людзі ў Танзаніі», 1974) і *Möten i Moçambique* («Сустрэчы ў Мазамбіку», 1976) напісала ў суаўтарстве з дачкой.

Сям’я
-----

У шлюбе са Свантэ Хёебергам мела дачку Эле-Кары Хёеберг.

Бібліяграфія
------------

* *Renarna visar vägen* (1942)
* *Detta är mitt enda liv* (1944)
* *Människor därute* (1946)
* *Österland* (1949)
* *Vandrande by* (1950)
* *Elle Kari* (1951)
* *Solnedgångens land* (1953)
* *Öknen skall glädjas* (1954)
* *Ett år med Kari* (1955)
* *På väg till Ujamaa* (1972)
* *Människor i Tanzania* (1974)
* *Möten i Moçambique* (1976)

Зноскі
------

1. 1 2 3  Elly Maria Jannes 1907-11-15 — 2006-02-11 Författare, journalist, redaktör // *(unspecified title)* Праверана 25 сакавіка 2018.
2. 1 2  Askers kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10025/C/11 (1895-1908), bildid: 00163335\_00236 Праверана 25 сакавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>

Спасылкі
--------

* Elly Maria Jannes