recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Аквілейскі абрад** (лац.: ritus Aquileiensis, альбо лац.: ritus patriarchinus, гэта значыць, абрад патрыярхату) — мясцовы літургічны абрад Аквілейскай царквы. У перыяд ад XIII да XVI стагоддзя быў выцеснены рымскім абрадам.

Аб існаванні старажытнага аквілейскага абраду захаваліся толькі ўрывачныя звесткі. Найбольш поўнай крыніцай з'яўляецца капітуляр VIII стагоддзя, прыпісаны да Евангелля VI стагоддзя, так званага *Codex Richdigeranus*. Капітуляр утрымлівае літургічны каляндар на перыяд ад пачатку Адвэнту (пяцітыдневага, у адрозненне ад чатырохтыдневага ў рымскім абрадзе і шасцітыдневага ў амбразіянскім) да чэрвеня. Мяркуючы па гэтым дакуменце, аквілейскі абрад быў разнавіднасцю галіканскага, але з элементамі ўсходніх абрадаў. Як у галіканскім абрадзе, у Аквілеі, напрыклад, абавязкова здзяйсняліся дзве асобныя літургіі ў Пальмавую нядзелю і Вялікі Чацвер. У той жа час, у аквілейскім абрадзе існавала свята сухой серады (25-ы дзень пасля Вялікадня — палова часу да Пяцідзесятніцы), вядомае ўсім усходнім абрадам і захаванае ў візантыйскім, але зусім невядомае на Захадзе. Улічваючы традыцыйныя сувязі Аквілейскай і Александрыйскай цэркваў, даследчыкі тлумачаць ўсходнія асаблівасці аквілейскага абраду запазычаннямі з александрыйскай літургіі.

Пра асаблівасці аквілейскай літургіі пэўныя звесткі мае Руфін Аквілейскі і Валафрыд Страбон. Апошні цытуе фрагменты эўхарыстычнай малітвы і скрутацыі катэхумэнаў, якія супадаюць з аналагічнымі тэкстамі рымскага абраду. Адпаведна, лічыцца, што працэс выцяснення пачаў адбывацца ўжо ў IX стагоддзі.

На працягу XIII—XVI стагоддзяў аквілейскі абрад быў выцеснены рымскім. Літургічныя кнігі (брэвіярыі, сакрамэнтарыі і імшалы), друкаваныя ў той час для Венецыі, Аквілеі і Кома і званыя *ritus patriarchinus*, адлюстроўваюць фактычна мясцовы варыянт рымскага абраду. Пасля Трыдэнцкага сабора і выдання новага імшала Пія V трыдэнцкая імша была прынятая ва ўсіх дыяцэзіях, якія раней выкарыстоўвалі аквілейскі абрад. Некаторыя мясцовыя асаблівасці захоўваліся да 1807 года ў саборы святога Марка ў Венецыі.

Літаратура
----------

* Желтов М. С. Аквилейский обряд // Православная энциклопедия. Том I. — М.: Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2000. — С. 383—384. — 752 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-89572-006-4

| Лацінскія абрады |
| --- |
| Асноўны абрад | Рымскі абрад • Экстраардынарная форма рымскага абраду |  |
| Існуючыя абрады | Амбразіянскі абрад • Брагскі абрад • Масарабскі абрад |
| Неіснуючыя абрады | Аквілейскі абрад • Беневентанскі абрад • Галіканскі абрад • Глагалічны абрад • Кельцкі абрад • Ліёнскі абрад • Сарумскі абрад |
| Манаскія абрады | Дамініканскі абрад • Картузіянскі абрад • Цыстэрскі абрад |
**Бааа́нь** (саманазва: *боунаң куң*, манг.: Бууань) або **банань** (кіт.: 保安) — народ, найменшая з 56 афіцыйных нацыянальных меншасцяў Кітая. Бааань падзелены на 2 асноўныя групы, кожная з якіх размаўляе на сваім дыялекце мовы мангольскага паходжання. Адна з іх насяляе правінцыю Ганьсу. Яе прадстаўнікі спавядаюць іслам. Другая насяляе правінцыю Цынхай. Сярод яе прадстаўнікоў пашыраны будызм ламаісцкага кірунку. Агульная колькасць (2010 г.) - 20 074 чал.

Паходжанне
----------

Мяркуецца, што бааань — нашчадкі манголаў, якія сяліліся ў памежных гарнізонах каля Тыбета (зараз правінцыя Цынхай) у XIII - XVI стст. У сярэдзіне XIX ст. з-за канфлікту з цынскімі ўладамі частка бааань перасялілася на поўнач, у Ганьсу.

Культура
--------

Бааань займаюцца земляробствам і жывёлагадоўляй. Важным заняткам здаўна лічылася лясная гаспадарка, здабыча драўніны і паляванне. Бааань славяцца як добрыя вытворцы нажоў. 

Жытлы будуюць з неабпаленай цэглы, агароджваюць высокім цагляным плотам. Дом мае два - тры пакоі. Большую частку галоўнага пакоя адводзяць пад штучнае ўзвышша *кан*, на якім спяць і п'юць чай. Асноўным харчовым прадуктам лічыцца бульба. Чай робяць з малаком, маслам і соллю. 

У адрозненні ад суседніх народаў, жанчыны бааань заўсёды носяць галаўныя павязкі. Старыя жанчыны і ўдовы — белыя, маладыя жанчыны — зялёныя, дзяўчаты — чорныя. Народны жаночы строй таксама уключае халат з шырокімі доўгімі рукавамі. Мужчыны апранаюць халаты і па тыбецкаму звычаю — доўгія шалікі.

Спасылкі
--------

* Bonan Nationality
* The Bonan ethnic minority

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh86005808 |
Авечкі ў Патагоніі, Аргенціна
Авечкі на пашы ў Аўстраліі
**Авечкагадоўля** — галіна жывёлагадоўлі, якая займаецца развядзеннем авечак. Гэтыя жывёлы адносяцца да сямейства пустарогіх парнакапытных. Прадукцыяй авечкагадоўлі з'яўляюцца мяса, воўна, малако, сыр, аўчына. Развядзенне авечак пераважае ў раёнах і краінах, якія валодаюць шырокімі пашамі, асабліва ў пустэльных і паўпустынных раёнах субтрапічнага і трапічнага паясоў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Фота**
* Бараніна і авечкагадоўля Архівавана 26 сакавіка 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Канадская |
**Канструяванне прыкмет** — працэс стварэння і трансфармавання прыкмет[en] (характарыстык, атрыбутаў, уласцівасцей) на аснове сырых даных для выкарыстання ў мадэлях машыннага навучання. Пры канструяванні прыкмет выкарыстоўваюцца як вынікі аналізу даных[en], так і веды ў прадметнай галіне.

Канструяванне прыкмет можа ўключаць дыскрэтызацыю[en] непарыўных прыкмет, раскладанне і трансфармацыю (лагарыфмаванне, караняванне, квадратаванне}} і г.д.), камбінаванне створаных раней прыкмет для атрымання новых і маштабаванне[en] (стандартызацыя і нармалізацыя[en]).

Крыніцы
-------

1. ↑  What is Feature Engineering? - Feature Engineering Explained - AWS (англ.).
2. ↑  What is Feature Engineering? Definition and FAQs (англ.).
3. ↑  Three Levels of ML Software (англ.). *ML Ops: Machine Learning Operations*. Праверана 15 снежня 2023.
**Гіпертэ́кст** — паняцце, уведзенае Тэдам Нэльсанам у 1965 годзе для пазначэння *«m,m,m,m,m,m,m,m,jkhhjgkjkhghkjghjkjgkhhkgjjkhggkhjkgjhgkjh разгалінаванага тэксту або тэксту, які выконвае дзеяння па запыце»*. Звычайна гіпертэкст уяўляецца наборамjhgk тэкстаghjkў, які змяшчае вузлы пераходу ад аднаго тэксту да якога-небудзь іншага і дазваляе, такім чынам, выбіраць чытаныя звесткі або паслядоўнасць чытання. Агульнавядомым і найбольш яскравым прыкладам гіпертэксту служаць вэб-старонкі — дакументы HTML, размешчаныя ў Сеціве. У шырэйшым разуменні паняцця, гіпертэкстам з’яўляецца кожная аповесць, слоўнік або энцыклапедыя, дзе сустракаюцца спасылкі да іншых частак тэксту або артыкулаў.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13319505k · GND: 4239975-0 · LCCN: sh88002671 · Microsoft: 162215914 · NDL: 00576930 · NKC: ph135712 |

 |
**Алена Віктараўна Сцяжкіна** (укр.: Олена Вікторівна Стяжкіна; 28 лютага 1968, Данецк, Украінская ССР) — украінская пісьменніца і гісторык.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 28 лютага 1968 года ў Данецку ў сям’і дактароў. У 1985 годзе з адзнакай скончыла данецкую школу № 2 і паступіла на гістарычны факультэт Данецкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Пасля заканчэння універсітэта паступіла ў аспірантуру. У 1996 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Культурныя працэсы ў Данбасе ў 1960 — пачатку 1990-х гадоў» і пачала працаваць на кафедры гісторыі славян гістарычнага факультэта Данецкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Паралельна ў якасці журналісткі і копірайтэра супрацоўнічала з газетамі, а таксама забаўляльнымі часопісамі Данецка. Артыкулы Алены Сцяжкінай публікаваліся ў газетах «Экспресс», «Московский комсомолец в Донбассе», «Аэронет», «День и ночь». У гэты ж час яна захапляецца літаратурнай дзейнасцю, публікуючы свае першыя творы ў раздзеле «Самвыдат» анлайн-бібліятэкі. Свае першыя творы яна публікуе пад псеўданімам Алена Юрская. Друкавалася ў часопісах «Крещатый Яр», «Натали», «День и ночь», «Знамя».

У 2003 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Жанчыны ў гісторыі ўкраінскай культуры другой паловы XX стагоддзя».

У 2014 годзе ў сувязі з узброеным канфліктам на ўсходзе Украіны з’ехала з Данецка.

З 2014 года з’яўляецца членам выканаўчага савета Украінскага цэнтра Міжнароднага ПЭН-клуба, членам праўлення Украінскай асацыяцыі даследчыкаў гісторыі жанчын (з 2014 года), членам Украінскай асацыяцыі вуснай гісторыі. У 2014 годзе заснавала грамадскі рух «Дэакупацыя. Вяртанне. Адукацыя». Сузаснавальнік бюлетэня «Говорит Донбасс» (2014—2016).

Замужам, мае сына і дачку.

Бібліяграфія
------------

* Великое никогда (Донецк, 1993)
* Кухонный вальс (Донецк, 2003)
* Купите бублики: Повести, рассказы (М.: ОЛМА, 2006)
* Ты посмотри на нее! (Киев: Факт, 2006)
* Фактор Николь: Повести и рассказы (М.: АСТ, 2009)
* Все так (М.: Астрель, 2012)
* Один талант (М.: АСТ, 2014)
* Журнальный зал. Елена Стяжкина. Список публикаций.
* На языке Бога (Єгупець, 2016, випуск 25)
* Розка (Харків: Фоліо, 2018)
* Смерть лева Сесіла мала сенс (Львів: Видавництво Старого Лева, 2021)

Узнагароды
----------

* Руская прэмія (2013) за аповесці з цыкла «Адзін талент».

Зноскі
------

1. ↑  Олена Стяжкіна. Членкиня Виконавчої ради Архівавана 9 снежня 2019.
2. ↑  Члени Асоціації Архівавана 21 сакавіка 2020.
3. ↑  «Русская Премия»-2013: лауреатам награды вручены
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рыбак (значэнні).
**Алесь Рыбак** (поўнае імя: Аляксандр Пятровіч; 7 лістапада 1934 г. вёска Макаўчыцы, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць, цяпер ў межах горада Дзяржынск — 7 мая 2017) — беларускі пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Рана застаўся без бацькоў — загінулі ў час Вялікай Айчыннай вайны. У 1958 г. скончыў беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў у рэдакцыях радашковіцкай, дзяржынскай і бягомльскай раённых газет (1958—1959), часопісе «Вожык», газеце «Калгасная праўда» (1959—1962), на Беларускім радыё (1962—1963), у часопісе «Бярозка» (1963—1964). З 1966 да 1972 г. жыў у Маскве — працаваў старшым карэктарам у Аддзеле апублікавання Актаў Вярхоўнага Савета СССР, рэферэнтам у сакратарыяце Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР. Па сумяшчальніцтве выкладаў беларускую мову ў Літаратурным інстытуце ў Маскве. З 1972 г. — намеснік адказнага сакратара праўлення СП БССР, у 1978-? гг. — старшы рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура».

Творчасць
---------

Дэбютаваў вершамі ў рэспубліканскім друку ў 1953 г. Аўтар кніг аповесцей і апавяданняў «Дарогі бываюць розныя» (апавяданні і гумарэскі, 1972), «Што пасееш…» (1982), «Апошняя камандзіроўка» (1985), рамана «Трэба было жыць» (1990). Выдаў кніжку апавяданняў для дзяцей «Сёння прыедзе тата» (1976).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Рыбак Алесь (Аляксандр Пятровіч) // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 481. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

Спасылкі
--------

 У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме **Алесь Рыбак**
* Асабісты сайт Алеся Рыбака


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1055795863 · ISNI: 0000 0004 3585 8875 · LCCN: no96026637 · NUKAT: n2011076234 · VIAF: 309720728 |
**121-ы партызанскі полк імя А. М. Касаева** — савецкае партызанскае падраздзяленне створанае ў лістападзе 1943 года на базе 121-га партызанскага атрада Клічаўскага аператыўнага цэнтра.

121-ы партызанскі атрад
-----------------------

У красавіку—маі 1942 года групай савецкіх ваеннаслужачых створаны партызанскі атрад, які летам 1942 года быў уключаны ў Клічаўскі аператыўны цэнтр як 121-ы атрад (камандзіры А. М. Касаеў (загінуў), А. А. Ільінскі; камісар I. М. Іваноў; начальнік штаба М. В. Саўчанка, М. М. Гарусаў).

Партызаны наносілі ўдары па чыгуначным участку Шклоў—Магілёў—Быхаў. У 1942—1943 самастойна і разам з іншымі атрадамі разграмілі нямецкія гарнізоны і апорныя пункты ў в. Вугольшчына, Каменка, Цяхцін, Аксенькавічы, Падзевічы, Вялікія Бялевічы. 3 жніўня 1943 каля чыгуначнай станцыі Быхаў падарвалі 230 рэек. У жніўні і верасні 1943 года удзельнічалі ў аперацыі па адначасовым разгроме нямецкіх гарнізонаў. Разам з 113-м атрадам разграмілі гарнізон на чыгуначнай станцыі Дашкаўка, падарвалі больш за 120 рэек. У чэрвені, ліпені 1942 года, сакавіку, маі 1943 года, лютым 1944 года вялі баі супраць супраць нямецкіх акупацыйных падраздзяленняў.

121-ы партызанскі полк
----------------------

У лістападзе 1943 года 121-ы партызанскі атрад быў разгорнуты ў 121-ы партызанскі полк. 9 студзеня 1944 года у в. Пясчанка правялі бой, каб выратаваць мірных жыхароў ад знішчэння і вывазу на катаржныя работы ў Германію. 17 лютага 1944 года падчас пераходу паміж населенымі пунктамі ў Бярэзінскім раёне калона партызан была атакавана нямецкай авіяцыяй. Камандзір А. М. Касаеў атрымаў цяжкія раненні і праз 18 гадзін памёр.

20 чэрвеня 1944 года ў аперацыі «Рэйкавая вайна» разам з 61-м партызанскім атрадам скоўвалі боем часці 60-й рэзервовай мотамеханізаванай дывізіі вермахта, раскватараваныя ў в. Галынец 1, Галынец 2 і Ямніца Магілёўскага раёна.

30 чэрвеня 1944 полк (1149 партызан, 3-ы батальёны) злучыўся з часткамі Чырвонай Арміяй. Камандзіру палка А. М. Касаеву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Памяць
------

У 1971 каля в. Будзішча Магілёўскага раёна ў гонар палка пастаўлены абеліск.

Літаратура
----------

* Партызанскі полк 121-ы імя А. М. Касаева // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 477. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.

Спасылкі
--------
**Мальтыйская мова** (*malti*) — мова мальтыйцаў, афіцыйная мова Рэспублікі Мальта (нароўні з англійскай), адна з афіцыйных моў Еўрапейскага саюза.

Класіфікацыя
------------

Адносіцца да семіцкай сям’і. Мова блізкая да арабскай, асабліва да яе магрыбскага дыялекту, аднак у цяперашні час лічыцца асобнай мовай са сваімі сінтаксічнымі, фанетычнымі і лексічнымі асаблівасцямі.

| ⛭Афіцыйныя мовы Еўрапейскага Саюза |
| --- |
| 
* англійская
* балгарская
* венгерская
* іспанская
* грэчаская
* дацкая
* ірландская
* італьянская
* латышская
* літоўская
* мальтыйская
* нідэрландская
* ✯ нямецкая
* партугальская
* польская
* румынская
* славацкая
* славенская
* фінская
* французская
* чэшская
* шведская
* эстонская

 | Сцяг Еўрасаюза |
**Чыстае рэчыва** — элементы або злучэнні, іх растворы, сплавы, сумесі і г. д. характарызуюцца утрыманнем прымешак ніжэй вызначанай мяжы. Гэтая мяжа вызначаецца ўласцівасцямі, атрыманнем або выкарыстаннем рэчываў і, як правіла, складае долі працэнта і менш. Сучасная навука і тэхніка прад'яўляюць да чысціні рэчыва вялікія патрабаванні.

Літаратура
----------

* Хімічны слоўнік навучэнца: Дапаможнік для вучняў / Б. Н. Качаргін, В. М. Макарэўскі, Л. Я. Гарнастаева, В. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 2003. — С. 271. — 287 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-12-0621-8.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4202617-9 · NDL: 00575105 |
**Парламенцкія выбары ў Сірыі** для абрання членаў Народнага савета Сірыі адбыліся 19 ліпеня 2020 года, хоць павінны былі прайсці яшчэ 13 красавіка 2020 года. Аднак 14 сакавіка яны былі перанесены на 20 мая з-за сусветнай пандэміі караравіруснай інфекцыі COVID-19. 7 мая было вырашана адкласці выбары на яшчэ больш позні тэрмін да 19 ліпеня.

Абвяшчэнне вынікаў было адкладзена, так як давялося паўторна правесці пералік у 5 з больш чым 7000 выбарчых акругаў. Галасаванне прайшло на 70% тэрыторыі Сірыі, дзе захоўваўся кантроль урадавых сіл.

Яўка выбаршчыкаў па ўсёй краіне склала 6 224 687 грамадзян, то ёсць 33,17%. Зніжэнне яўкі выбаршчыкаў
сірыйскі ўрад звязаў з пандэміяй COVID-19 у Сірыі. Назіральнікі пагадзіліся з тым, што смяротная пандэмія значна паўплывала на яўку выбаршчыкаў, але дадалі, што гэтаму таксама паспрыялі тэракты ў дзень выбараў, беднасць ў ваенны час і няўпэўненасць ў здольнасці парламента пакласці канец крызысу, які ахапіў Сірыю з пачатку грамадзянскай вайны ў краіне.

Праўрадавы блок партый «Нацыянальны прагрэсіўны фронт» і яго саюзнікі атрымалі 177 месцаў з 250.

Гл. таксама
-----------

* Прэзідэнцкія выбары ў Сірыі (2021)

Зноскі
------

1. ↑  Syria elections postponed over coronavirus
2. ↑  For 2nd Time, Syrian Elections Delayed Over Coronavirus
3. ↑  Syrian parliament vote issues postpone release of results **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 20 ліпеня 2020. Праверана 31 ліпеня 2020.
4. ↑  Decrease in participation in People’s Assembly elections due to coronavirus, presence of Syrians abroad
5. ↑  Syrian Parliament Elections: Modest Turnout, Lack of Confidence
6. ↑  Ruling Baath party wins Syria parliamentary elections
Хвост льва
**Хвост** (у параўнальнай анатоміі) — аддзел сегментаванага цела, які размяшчаецца ззаду анальнай адтуліны і не змяшчае кішачніка. Наяўнасць хваста у сэнсе прынятага вызначэння характэрна толькі для хордавых.

Часам у пераносным сэнсе слова хвост выкарыстоўваецца для абазначэння адасобленых задніх аддзелаў цела ў некаторых групах бесхрыбтовых, якія не адносяцца да хордавых. Так, напрыклад, часам кажуць аб хвасце скарпіёнаў (называючы так апістасому). Варта адзначыць, што ў гэтых выпадках «хвост» змяшчае кішку. У яшчэ больш агульным сэнсе хвастамі называюць любыя хвостападобныя вырасты на якіх заўгодна частках цела (напрыклад, хвосцікі на крылах матылькоў — паруснікаў або галубянак).

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Хвост на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · У. Даля · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 3395707, 2910812209 · NKC: ph1143391 |
**Сяргей Аляксандравіч Астроўскі** (укр.: Сергій Олександрович Островський; нар. 3 кастрычніка 1960, Баранавічы, СССР) — украінскі вайсковец. Генерал-лейтэнант. Намеснік камандуючага сухапутнымі войскамі Украіны (2010—2011). Кавалер Ордэна Багдана Хмяльніцкага III ступені.

Адукацыя
--------

У 1982 годзе скончыў Кіеўскае вышэйшае танкавае інжынернае вучылішча, у 1991 — Ваенную акадэмію бранятанкавых войскаў імя Р. Маліноўскага, у 2003 — Нацыянальная акадэмія абароны Украіны.

Кар’ера
-------

Праходзіў службу ў войсках Забайкальскай і Кіеўскай ваенных акругаў на пасадах камандзіра танкавага ўзвода, камандзіра танкавай роты, начальніка штаба — намесніка камандзіра танкавага батальёна, камандзіра танкавага батальёна.

З 1991 года працягваў службу ў заходняй групе войскаў (былая група савецкіх войск у Германіі), Прыкарпацкай ваеннай акрузе і Заходнім аператыўным камандаванні на пасадах намесніка камандзіра танкавага палка, камандзіра мотастралковага палка, намесніка камандзіра механізаванай дывізіі, начальніка штаба — першага намесніка камандзіра механізаванай дывізіі і камандзіра дывізіі.

У 2003 годзе прызначаны намеснікам камандуючага 13-га армейскага корпуса Заходняга аператыўнага камандавання. Пазней стаў камандзірам 6-й асобнай механізаванай брыгады ў Рэспубліцы Ірак. З лістапада 2004 і да мая 2010 года камандаваў 8-м армейскім корпусам Узброеных Сіл Украіны.

У 2010 годзе прызначаны намеснікам камандуючага Сухапутных войскаў Узброеных Сіл Украіны. У 2011 годзе падаў рапарт на адстаўку.

Пасля пачатку ў 2014 годзе расійска-ўкраінскага канфлікту ўзяў на сябе кіраўніцтва Жытомірскім абласным штабам «Нацыянальнага Руху Супраціву».

Сям’я
-----

Жанаты, мае дачку.

Узнагароды
----------

* Ордэн Багдана Хмяльніцкага III ступені
* Ордэн «За заслугі» III ступені
* Узнагарода Міністэрства абароны Украіны «Доблесць і гонар»
* Медаль «10 гадоў Узброеным сілам Украіны»
* Медаль «15 гадоў Узброеным сілам Украіны»

Зноскі
------

1. ↑  Руководящий состав 8 АК Архівавана 25 червня 2014. (руск.)
2. ↑  У Житомирі штаб «Національного Руху Опору», який ініціювала Тимошенко, очолив Сергій Островський Архівавана 1 красавіка 2015.

Спасылкі
--------

* Військо України, № 12(114), 2009.
* КОМАНДИР 6-Ї ОМБР В ІРАКУ ГЕНЕРАЛ-МАЙОР СЕРГІЙ ОСТРОВСЬКИЙ: «БРИГАДА ВИЯВИЛА МУЖНІСТЬ І ГЕРОЇЗМ» // Газета «Дзеркало тижня» від 9 квітня 2004 року
* КОМАНДИР БРИГАДИ МИРОТВОРЦІВ У ІРАКУ — ВІННИЧАНИН СЕРГІЙ ОСТРОВСЬКИЙ. Перший з миротворців-земляків — Василь Литвиненко — вже повернувся. // Газета «33 канал» від 16 червня 2004 року
**Вясковая ластаўка**, або **касатка** (*Hirundo rustica*) — маленькая пералётная птушка, якая жыве ў Еўропе, Азіі, Афрыцы і Амерыцы. Адрозніваецца доўгім хвастом з глыбокім разрэзам ў форме відэльца, і выгнутымі, доўгімі вострымі крыламі.

Апісанне
--------

Невялікая птушка, даўжыня цела 14,6—19,9 см, размах крылаў 31,8—34,3 см. Вага птушкі складае 17—20 г. Афарбоўка зверху сіне-чорная з металічным водбліскам, знізу бледна-бежавая. На лбе і пярэдняй часткі шыі маюцца светла-карычневыя плямы. Хвост доўгі, з глыбокім выразам пасярэдзіне. Самцы і самкі выглядаюць прыблізна аднолькава, хоць самкі часта пафарбаваныя крыху менш кантрастна, і іх хвост крыху карацейшы.

Распаўсюджанне
--------------

Вясковыя ластаўкі жывуць ва ўсіх біягеаграфічных рэгіёнах, за выключэннем Аўстраліі і Антарктыды. Тэрыторыя, дзе яны размнажаюцца, уключае ў сябе Паўночную Еўропу, Паўночную Амерыку, Паўночную і Цэнтральную Азію, Паўночную Афрыку, Блізкі Усход, Паўднёвы Кітай і Японію. Зімуюць яны ў Паўднёвай Амерыцы, Паўднёвай Азіі, Інданезіі і Мікранезіі.

Біятоп у гнездавы перыяд перш за ўсё — вясковыя паселішчы, радзей гарады. Адкрытыя тэрыторыі (палі, пашы, пагоркі, дарогі, сажалкі, азёры) з'яўляюцца тэрыторыямі харчавання. Пасля гнездавання насяляе вёскі і адкрытыя тэрыторыі паблізу зараснікаў трыснягу або вярбы (месцы начлегу). У Швейцарскіх Альпах даходзіць да 1775 м (гняздзіцца ў скалах), а на Каўказе разам з населенымі пунктамі, даходзіць да 2400-3000 м.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Корміцца насякомымі, якіх ловіць у час палёту.

Гняздо ладзіць унутры пабудовы (часам пад мостам), пры сцяне або балцы. Яно мае выгляд 1/4 шара дыяметрам 8,5-14,0 см (часам да 20 см), прылепленага да сцяны, часам на ўнутраным парапеце. Гняздо робіць з кавалачкаў гразі, змешаных з саломай, сенам і гноем, злепленых слінай, высцілка з шэрсці, валосся і пёраў.

Яйкі
Яйкі 4-5 (часам 2-7) падоўжаныя з тупым вузейшым канцом, белыя, з іржавымі або карычневымі плямкамі.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X
**Ігар Анатолевіч Маршалаў** (нар. 12 студзеня 1972, Шклоў, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, генерал-маёр фінансавай міліцыі.

Біяграфія
---------

У 1993 годзе скончыў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу, атрымаўшы кваліфікацыю «інжынер-эканаміст». У 1998 годзе скончыў Беларускі камерцыйны інстытут кіравання па спецыяльнасці «правазнаўства». У 2018 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «міжнародныя адносіны».

У лістападзе 1993 года прыняты на службу ў аддзел падатковых расследаванняў па гораду Мазыр Дзяржаўнай падатковай інспекцыі Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці.

Надалей служыў на розных пасадах у органах фінансавых (падатковых) расследаванняў, прайшоў шлях ад старэйшага інспектара міжраённага аддзела да намесніка начальніка упраўлення — начальніка следчага аддзела упраўлення Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці.

З кастрычніка 2012 года па жнівень 2013 года — намеснік дырэктара Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

9 жніўня 2013 года прызначаны намеснікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь — дырэктарам Дэпартамента фінансавых расследаванняў.

20 лістапада 2023 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Зімбабвэ.

Санкцыі
-------

9 жніўня 2023 года быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША

Крыніцы
-------

1. ↑  Лукашэнка назначыў паслоў у Кітай, Зімбабвэ, ПАР, Сербію і Інданезію
2. ↑  Counter Narcotics Designations; Belarus Designations; Issuance of Belarus General Licenses (англ.).  Міністэрства фінансаў ЗША (9 жніўня 2023). Праверана 20 лістапада 2023.

Спасылкі
--------

* Маршалов Игорь Анатольевич

| ⛭Надзвычайныя і Паўнамоцныя Паслы Беларусі ў Рэспубліцы Зімбабвэ |
| --- |
| Паслы | 
* Андрэй Моўчан (2013—2017)
* Аляксандр Сідарук (2017—2023)
* Ігар Маршалаў (з 2023)

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Хвоя (значэнні).
**Хвоя** — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Размешчаны ва ўрочышчы Манькаўшчына за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Чырвонае Сяло, у квартале 167 Зэльвенскага лясніцтва Слонімскага лясгаса.

Вышыня дрэва складае 22 м, дыяметр ствала на ўзроўні грудзей — 115 см, узрост — каля 110 гадоў.

Гл. таксама
-----------

* Дуб — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння
* Дуб-трайнік — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння

Спасылкі
--------

* Ботанический памятник природы местного значения «Сосна» Архівавана 5 сакавіка 2016.
**Ганна Бергендаль** (шведск.: Anna Bergendahl) — шведская спявачка і аўтарка песень, прадстаўнік Швецыі на міжнародным песенным конкурсе Еўрабачанне 2010 у Осла.

Біяграфія
---------

Бергендаль нарадзіўся ў Егерстэне, Стакгольм, вырас у Нючэпінгу і Катрынгольме. Яна часткова ірландскага паходжання, бо яе бабуля нарадзілася і жыве ў Ірландыі. Яе першае выступленне перад гледачамі было ў саборы ў Ёрку, калі ёй было ўсяго восем гадоў.

«Idol 2008»
-----------

Бергендаль паспяхова падала заяўку на шоу талентаў «Idol-2008» на тэлеканале TV4, з песняй «Ёсць сэрца» Боні Райт, якая атрымала пахвалу ад журы, якое складалася з Лайлы Багэ, Андэрса Багэ і Андрэаса Карлсана. Пазней яна спявала такія песні, як «Mamma Mia» ABBA, «Stad i ljus» Пі Бекман, «Save Up All Your Tears», «Bleeding Love» Леона Люіс, «The Best» і «Over Rainbow»

Бергендаль заняла пятае месца ў шоў «Idol», які пазней выйграў Кевін Борг.

У 2009 г. да Бергендаль звярнуліся Крысціян Лагерстрэм і Бобі Люнггрэн і спыталі, ці не хоча яна запісаць песню для Melodifestivalen 2010.

Melodifestivalen і Еўрабачанне
------------------------------

Крыстэр Б’ёркман і Ганна Бергендаль у Осла 23 мая 2010 г.
Ганна Бергендаль удзельнічала ў Melodifestivalen 2010 з песняй «This Is My Life», напісанай і прадусаванай Крысціянам Лагерстрэмам (тэкст) і Бобі Люнггрэнам (музыка). Песня выйграла фінал у Глобен-Арэне 13 сакавіка 2010 года, набраўшы 214 балаў. Бергендаль прадстаўляла Швецыю на конкурсе «Еўрабачанне 2010» у Осла.

2010: Пасля Еўрабачання
-----------------------

Пасля Еўрабачання Бергендаль удзельнічаў у «Allsång på Skansen», «Sommarkrysset» і «Lotta på Liseberg». Яна таксама адправілася ў тур і спявала песні са свайго дэбютнага альбома. У 2012 Бергендаль выпусціла новы альбом Something to Believe In, дэбютны сінгл з новага альбома — «Live and Let Go». У 2019 годзе яна выпусціла два новыя сінглы «Home» і «Speak Love». Яна ўдзельнічала ў Melodifestivalen 2019 з песняй «Ashes to Ashes». Бергендаль удзельнічаў у Melodifestivalen 2020 з песняй «Kingdom Come». Яна заняла трэцяе месца, набраўшы 107 балаў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Bergendahl, Anna Henrietta // Sveriges befolkning 2000 — Sveriges Släktforskarförbund, 2020. Праверана 26 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q106527645'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685961'></a>
2. ↑  Amster, Harry.  Idoljuryn började gråta(шведск.), *Svenska Dagbladet* (27 February 2010). Праверана 31 March 2010.
3. ↑  Anna 16 fick alla att gråta **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 14 June 2011. Праверана 22 May 2010.
4. ↑  Anna Bergendahl från Idol till Melodifestivalen Архівавана 24 жніўня 2011 года.
5. ↑  Det största som har hänt mig **(нявызн.)**.  Aftonbladet (13 сакавіка 2010). Архівавана з першакрыніцы 14 March 2010. Праверана 13 March 2010.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ткач.
**А́нтан Ткач** (славацк.: Anton Tkáč, 30 сакавіка 1951, Лозарна, Чэхаславакія) — славацкі велагоншчык, трэнер і спартыўны функцыянер. Трохкратны чэмпіён свету па трэкавых велагонках, чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года ў Манрэалі. Прэзідэнт Славацкага саюза веласіпедыстаў (SCZ).

Біяграфія
---------

Спартыўная кар'ера
------------------

Антан Ткач — самы вядомы славацкі велагоншчык. Ён пачынаў з трэкавых гонак сярод аматараў на 1 км. У гэтай дысцыпліне заваяваў на Чэмпіянаце свету ў Лестэры (Вялікабрытанія) у 1970 годзе бронзавы медаль. Але на летняй Алімпіядзе ў Мюнхене 1972 года на трэку 1 км паказаў толькі 13-е час. Неўзабаве Ткач пераарыентоўваўся на спрынт і ў 1970-1980-я гады ў гэтай дысцыпліне ўдзельнічаў на чэмпіянатах свету. Упершыню стаў чэмпіёнам свету у 1974 годзе (Манрэаль). Праз 2 гады там жа ён выйграў алімпійскае золата, здолеўшы апярэдзіць француза Даніэля Марэлона, трохкратнага алімпійскага чэмпіёна і сяміразовага чэмпіёна свету. Ткач стаў пятым славацкім алімпійскім чэмпіёнам. На Чэмпіянаце свету 1978 года ў Мюнхене (ФРГ) Ткач ізноў перамагае ў спрынце, апярэдзіўшы двух усходненямецкіх велагоншчыкаў Эмануэля Раша і Крысціяна Дрэшэра.

У рангу алімпійскага чэмпіёна Манрэаля Ткач двойчы, у 1976 і 1978 гадах, прызнаваўся ў Чэхаславакіі спартсменам года. Калі выяўлялі лепшых славацкіх веласіпедыстаў ХХ стагоддзя, Ткачу аддалі першы радок. Таксама заняў другое месца ў рэйтынгу лепшых спартсменаў стагоддзя ў Славакіі.

Пасля завяршэння спартыўнай кар'еры
-----------------------------------

Пасля заканчэння спартыўнай кар'еры Ткач вучыўся ў 1978-1983 гадах у Браціславе на факультэце фізічнага выхавання і спорту па спецыяльнасці «веласіпедны спорт».

У 1981—1992 гадах займаў пасаду трэнера нацыянальнай зборнай. З 1993 года выконваў абавязкі саветніка міністра абароны па пытаннях спорту. Цяпер Антан Ткач — старшыня Славацкай асацыяцыі алімпійцаў, а з 2001 года — прэзідэнт Славацкага саюза веласіпедыстаў. Таксама з'яўляецца членам выканкама Алімпійскага камітэта Славакіі.

Зноскі
------

1. ↑  Slovenský smutek. Zemřel Anton Tkáč, legendární cyklistický šampion
2. ↑  Zomrel olympijský šampión Anton Tkáč
3. ↑  Anton Tkáč Olympic Results **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *sports-reference.com*. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2012. Праверана 25 сакавіка 2016.
4. ↑  Singh, H. (2004). *33 Olympic Games*. Discovery Publishing House. p. 105. ISBN 9788171417643. Праверана 25 сакавіка 2016.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Антан Ткач
* Антан Ткач на Славацкім біяграфічным партале (славацк.)
* Антан Ткач на cyclingarchives.com (англ.)
* Антан Ткач на sports-reference.com (англ.)Архівавана 30 студзеня 2012.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | CycleBase · Cycling Archives · Mémoire du cyclisme · Olympedia · Olympic Channel · МАК · Алімпійскі камітэт Чэхіі |
| Нарматыўны кантроль | NKC: xx0196129 · VIAF: 316879921 |
**Сядзіба Віслоцкіх** — колішняя сядзіба ў в. Лышчыцы Брэсцкага раёна.

Гісторыя
--------

Мемарыяльная сядзіба. Была размешчана за 1 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Лышчыцы. У склад Лышчыцкага маёнтка ўваходзілі фальваркі Люцыянава, Каралін і асада Лышчыцы.
Вёска Лышчыцы і маёнтак вядомы паводле пісьмовых крыніц з канца XV ст. Належалі вядомаму на Берасцейшчыне роду Лышчынскіх, які паходзіў з Вілейкі. У пачатку XVI ст. вёску, паводле каралеўскага прывілея, атрымаў Леў Лышчынскі. Ён меў трох сыноў: Канстанціна, Станіслава і Івана. Геранім, сын Канстанціна, быў бацькам Казіміра Лышчынскага, беларускага асветніка і мысліцеля, філосафа-атэіста.

Паводле даследавання А. Ваўжынчык, часткай лышчыцкіх зямель валодалі ў XVI ст. Хадкевічы. У прыватнасці, Аляксандр Хадкевіч у 1527 годзе атрымаў каралеўскае пацвярджэнне на трэцюю частку «дзедаўшчыны» і «касцюшкаўшчыны» ў Лышчыцах і Кустыні. Гэтыя надзелы завяшчаў яму пасля сваёй смерці Міхна Драбышэвіч Лышчынскі. Вядома таксама, што ў 1528 годзе Міхна Лышчынскі ставіў пад берасцейскую харугвы войска ВКЛ двух ваяроў, а яго сваяк Пронка Лышчынскі — аднаго ваяра.

У XVIII ст. маёнтак перайшоў да роду Віслоцкіх. Да паўстання 1863 года гаспадаром Лышчыц быў Люцыян Віслоцкі. Пасля Першай сусветнай вайны фальваркі Лышчыцкага маёнтка Люцыянава і Каралін былі падзелены і перададзены праз Віслоцкіх польскім асаднікам. У 1868 годзе ў Лышчыцах ужо існавалі ветраны млын і карчма, а ў 1917 годзе Клімент Віслоцкі ўзвёў драўляную царкву са званіцай. У другой палове XIX ст. Віслоцкія пабудавалі сядзібны дом і заклалі пейзажны парк. Дом быў драўляны, аднапавярховы з традыцыйным невялікім ганкам на драўляных слупах.

У час Другой сусветнай вайны дом знішчаны. Паводле падання старажылаў і мясцовых краязнаўцаў, адразу пасля вайны жыхары Лышчыц сабралі каменне ад падмуркаў старадаўняй сядзібы Лышчынскіх, насыпалі капец і пасадзілі на ім каштаны, якія захаваліся ў парку да цяперашняга часу.

Захаваліся рэшткі парку з дрэвамі мясцовых парод і сажалкай.

Літаратура
----------

* Лышчыцы // Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х — XX стагоддзяў (гісторыя, стан, перспектывы) / Л. М. Несцярчук. — Мн.: БЕЛТА, 2002. — С. 49—50. — 336 с. — ISBN 985-6302-37-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Сядзіба Віслоцкіх (Лышчыцы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Кустынская сядзіба** — колішняя сядзіба ў в. Кустын Брэсцкага раёна.

Гісторыя
--------

Сядзіба вядома з дакументаў XVI ст. паводле рэвізіі Берасцейскай эканоміі ў 1566 г. Маёнтак на той час належаў роду Крупіцкіх. У 1528 г. Скірвін Крупіцкі пабудаваў у мястэчку Велянова касцёл. З таго ж дакумента вядома, што наступны ўладальнік м. Кустынь Ян Станіслававіч Крупіцкі ў 1567 г. даў для берасцейскай харугвы 7 ратнікаў. У пачатку XVII ст. вёску набыў Геранім Лышчынскі, бацька Казіміра Лышчынскага, беларускага асветніка і філосафа-атэіста. Праз 100 гадоў у Кустынскім маёнтку гаспадарыў памешчык Хржаноўскі — фундатар і арганізатар будаўніцтва тут драўлянай праваслаўнай царквы (1739). У XIX — 1-й палове XX ст. гаспадарамі сядзібна-паркавага ансамбля былі Міхаіл Ігнатовіч і Зянон Ізбіцкі, а апошнімі ўладальнікамі Кустыні былі Бабінскія і Ігнацейкі.

Свіран
Да Другой сусветнай вайны ў Кустыні існавалі палац і парк. Ансамбль меў эклектычныя рысы, характэрныя для шэрагу сядзіб таго часу.

У сучасны момант на месцы палацава-паркавага ансамбля размешчана жывёлагадоўчая ферма. Парк захаваўся ў выглядзе асобнага фрагмента, які пасля добраўпарадкавання мае перспектыву аднаўлення і выкарыстання.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Несцярчук 2002, с. 48—49.

Літаратура
----------

* Кустынь // Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х — XX стагоддзяў (гісторыя, стан, перспектывы) / Л. М. Несцярчук. — Мн.: БЕЛТА, 2002. — С. 48—49. — 336 с. — ISBN 985-6302-37-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Кустынская сядзіба на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Радыёстанцыя** — арганізацыя, кампанія, сервіс, які забяспечвае перадачу гуку праз радыёхвалі (форма электрамагнітнага выпраменьвання). Праграмы прымаюцца з дапамогай радыё-прымальнікаў (прыёмнікаў). На сённяшні дзень пераважная большасць сусветных радыёстанцый перадаюць праграмы праз FM-дыяпазон, спадарожнік, а таксама праз інтэрнэт. Традыцыйна радыёпраграмы перадаваліся на кароткіх, сярэдніх і доўгіх хвалях.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Радыёстанцыя

Радыёстанцыі, якія перадаюць на беларускай мове:

* Першы канал дзяржаўнага нацыянальнага радыё Архівавана 11 лютага 2008.
	+ Прамы эфір Архівавана 9 кастрычніка 2007.
* Дзяржаўная радыёстанцыя «Беларусь» Архівавана 19 лютага 2008.
	+ Прамы эфір Архівавана 12 кастрычніка 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4233572-3 · Microsoft: 2908762679 · NKC: ph125253 |
**Сяргей Сяргеевіч Юдзін** (руск.: Серге́й Серге́евич Ю́дин; 27 верасня [9 кастрычніка] 1891, Масква — 12 чэрвеня 1954, Масква) — савецкі хірург і вучоны, заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1943), галоўны хірург НДІ СП імя М. В. Скліфасоўскага, дырэктар НДІ Вішнеўскага. Лаўрэат Ленінскай (1962, пасмяротна) і Сталінскіх (1942, 1948) прэмій. Сапраўдны член Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1944). Ганаровы член Англійскага каралеўскага Каледжа хірургаў (1943), Амерыканскай асацыяцыі хірургаў (1943), хірургічнага таварыства Парыжскага ўніверсітэта (1947), Пражскага, Каталонскага таварыстваў хірургаў. Ганаровы доктар Сарбоны (1946).

Па даносу 23 снежня 1948 года С. С. Юдзін быў арыштаваны МДБ СССР і абвінавачаны па артыкулах 58-1 «б» і 58-10, частка 2-я КК РСФСР як «вораг Савецкай дзяржавы, які забяспечваў англійскую разведку шпіёнскімі звесткамі аб нашай краіне.», завербаваны Інтэліджэнс Сервіс падчас знаходжання ў Лондане на з’ездзе Каралеўскага хірургічнага таварыства; у дакументах НКУС лічыўся «арыштаваным № 7». Пры ператрусе ў С. С. Юдзіна канфіскавалі лісты англійскага амбасадара, улётку партыі кадэтаў, маніфест да Усерасійскага сялянства ЦК эсэраў, артыкул апальнага Радэка. Следству, у прыватнасці, было вядома аб сувязях лекара з уласкарам англійскай газеты «Дэйлі Тэлеграф» і англійскім паслом. У перыяд 1948—1953 гадоў быў у зняволенні: спачатку ў турме на Лубянцы, а потым у адзіночнай камеры ў Лефортава, дзе перанёс другі інфаркт. У турме напісаў кнігу «Разважанні хірурга». Палажэнне Юдзіна змянілася летам 1951 года, калі яго справай замест У. І. Камарова заняўся М. Д. Румін. На допыце 18 жніўня 1951 года Юдзін паведаміў следчаму аб сваім антысемітызме і абвінаваціў прафесара У. С. Левіта ў «яўрэйскім нацыяналізме». Пасля расстрэл «за здраду Радзіме» быў заменены дзесяцігадовай ссылкай у горад Бердск Новасібірскай вобласці.

З 1952 года быў у ссылцы — працаваў хірургам у Бердску. Толькі пасля смерці І. В. Сталіна ў 1953 годзе быў вызвалены.

Зноскі
------

1. 1 2  Большая российская энциклопедия — М.: Большая российская энциклопедия, 2004. Праверана 19 верасня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1768199'></a>
2. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 19 верасня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
3. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 17 студзеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
**Першая грамадзянская вайна ў Ліберыі** — узброены канфлікт 1989—1996 гадоў, які прывёў да ўсталявання ў Ліберыі рэжыма Чарлза Тэйлара.

Вайна пачалася з уварвання з тэрыторыі Кот-д’Івуара атрадаў Чарльза Тэйлара. Апазіцыйная групоўка пазней стала вядома як Нацыянальны патрыятычны фронт Ліберыі (этнічныя групы гіё і мано). Спачатку войскі баевікоў былі малалікімі, але хутка яны разрасліся за кошт далучэння да арміі паўстанцаў тысяч супляменнікаў. Адзін з камандзіраў НПФЛ Прынс Джонсан выйшаў са складу арганізацыі і стварыў незалежны фронт. Абодва рухі аблажылі сталічную Манровію. Джонсану ўдалося арыштаваць і пакараць смерцю прэзідэнта краіны. Далей рушылі ўслед некалькі бітваў атрадаў Тэйлара, Джонсана і прыхільнікаў былога ўрада за сталіцу, пры беспаспяховых спробах сіл групы ваенных назіральнікаў ЭКАМОГ спыніць гвалт. 

Вайну ўдалося спыніць толькі пасля падпісання пагаднення аб спыненні агню ў Абуджы. У 1997 годзе прайшлі прэзідэнцкія выбары, перамогу на якіх атрымаў Тэйлар.

Гл. таксама
-----------

* Другая грамадзянская вайна ў Ліберыі

Заўвагі
-------

1. ↑  First Liberian Civil War (1989-1996) • **(нявызн.)** (25 ліпеня 2016).

Літаратура
----------

* Коновалов, И.П. (2012). *Африканские войны современности*. Пушкино: Центр стратегической конъюнктуры. p. 98. ISBN 978-5-906233-01-1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh91004399 |
Ібера-Амерыканская сустрэча ў вярхах, падчас якой адбыўся інцыдэнт
**¿Por qué no te callas?** ([po̞ɾˈke̞ no̞ te̞ ˈkäʎäh]; бел.: Чаму б табе не змоўкнуць?) — фраза, з якой кароль Іспаніі Хуан Карлас I звярнуўся да прэзідэнта Венесуэлы Уга Чавеса 10 сакавіка 2007 на Ібера-Амерыканскай сустрэчы на вышэйшым узроўні. Выраз адразу стаў сапраўднай сенсацыяй у іспанамоўным свеце, ператварыўся ў мем, з'явіўся на шматлікіх футболках, інтэрнэт-даменах, відэа і рынгтонах мабільных тэлефонаў.

Абставіны інцыдэнту
-------------------

Інцыдэнт адбыўся 10 сакавіка 2007 г. падчас прамовы прэм'ер-міністр а Іспаніі Хасэ Луіса Сапатэра на Ібера-Амерыканскай сустрэчы на вышэйшым узроўні ў Сант'яга, Чылі. Падчас прамовы Сапатэра Чавес неаднаразова спрабаваў яго перабіць, абвінавачваў папярэдні ўрад Іспаніі ў падтрымцы няўдалага перавароту, які часова адхіліў яго ад улады ў красавіку 2002 года. Спрэчкі дасягнулі такога ўзроўню, што кароль Іспаніі Хуан Карлас, які прысутнічаў на сустрэчы, не вытрымаў і звярнуўся да Чавеса з фразай «чаму б табе не змоўкнуць?». Гэтая фраза караля выклікала апладысменты ў зале, аднак назіральнікі адзначылі, што такая рэакцыя караля была даволі незвычайнай не толькі для манархаў Іспаніі, але і іншых краін.

Рэакцыя
-------

Гэтая фраза караля растыражаваная шматлікімі відэакліпамі і выпускамі навін імгненна распаўсюдзілася сярод іспанамоўнага насельніцтва планеты. Адразу пасля здарэння з'явіліся футболкі, артыкулы, плакаты, песні і нават рынгтоны для мабільных тэлефонаў з гэтай фразай. Ужо 16 лістапада 2007 г. інтэрнэт-дамен з такім імем быў прададзены за 4,600 долараў. Толькі ў Іспаніі каля паўмільёна чалавек спампавалі гэтую фразу як сігнал званка для тэлефонаў.

Гэтая фраза стала папулярным мемам не толькі сярод моладзі, але і сярод спартыўных каментатараў, вядучых тэлебачання. 6 снежня 2007 г. у Аргенціне нават з'явілася тэлевізійная перадача пад назвай: ¿Por qué no te callas?

Спасылкі
--------

* Кароль Гішпаніі папрасіў Чавэса заткнуцца  (бел.)
* Відэакліп інцыдэнту.
**IGTV** (скарочана ад *Instagram TV*) — аўтаномны відэададатак ад Instagram для смартфонаў Android і iOS. Гэты дадатак дазваляе спампоўваць відэа працягласцю да гадзіны і кожная старонка карыстальніка называецца «каналам». Хоць IGTV даступны як асобны дадатак, асноўныя функцыі таксама даступныя ў дадатку і на вэб-сайце Instagram.

Сервіс
------

IGTV патрабуе ад карыстальнікаў уваходу ў свой профіль Instagram і дазваляе запампоўваць відэа працягласцю да 10 хвілін і да 650 МБ памяці, а папулярныя і правераныя карыстальнікі маюць магчымасць запампоўваць відэа працягласцю да 60 хвілін і да 5,4 ГБ памяці. Дадатак аўтаматычна прайгравае відэа, як толькі яно запускаецца, што Кевін Сістрам супрацьпаставіў відэахостынгам, дзе трэба спачатку знайсці відэа.

У маі 2019 года ў IGTV з'явілася магчымасць загружаць гарызантальныя відэа.

Зноскі
------

1. ↑  What are the video upload requirements for IGTV? | Instagram Help Center **(нявызн.)**. *Instagram Help*. Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2021. Праверана June 27, 2018.
2. ↑  "Instagram announces IGTV, a standalone app for longer videos". *The Verge*. Архівавана з арыгінала 2021-04-16. Праверана 2018-06-22.
3. ↑  Rosney, Daniel (2018-06-20). "Instagram now allows 60-minute videos". *BBC News*. Архівавана з арыгінала 17 April 2021. Праверана 21 June 2018.
4. ↑  "Instagram launches IGTV app for creators, 1-hour video uploads". *TechCrunch*. Архівавана з арыгінала 16 April 2021. Праверана 21 June 2018.
5. ↑  IGTV Now Supports Landscape Videos (англ.)  **(нявызн.)**?. *Instagram* (23 мая 2019). Архівавана з першакрыніцы 29 мая 2019. Праверана 29 мая 2019.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карамзаі.
**Дэнеш Карамзаі** (13 мая 1913, Арад (Румынія) — 31 ліпеня 2001, Боўлдэр, Каларада) — венгерска-амерыканскі альтыст

 і педагог.

Біяграфія
---------

Скончыў будапешцкую Музычную акадэмію імя Ліста як скрыпач, аднак у 1935 годзе пры падставе Новага Вянгерскага квартэта увайшоў у яго склад як альтыст і заставаўся ў гэтай якасці на працягу ўсіх 37 гадоў існавання ансамбля. За гэты час разам з квартэтам пераехаў спачатку ў Нідэрланды (1937), а затым у ЗША (1950). Акрамя выступаў у складзе квартэта Карамзаі спарадычна выступаў як саліст з рознымі аркестрамі, у тым ліку ўдзельнічаў у запісу саўндтрэка да фільму «Бен-Гур» (1959), музыку да якога напісаў іншы амерыканскі венгр Міклаш Рожа  (руск.) (бел.. З 1962 года ён выкладаў у Каларадскім універсітэце, у 1973—1979 гадах змяніў яго на Аберлінскі каледж, а ў 1980 годзе вярнуўся назад і зноў выкладаў у Боўлдэры да 1996 года, шмат зрабіўшы для прапаганды ў ЗША венгерскіх выканаўцаў постсацыялістычнай эпохі (у прыватнасці, па ініцыятыве Карамзаі ў 1982 годзе ў Боўлдэр упершыню прыехаў, а з 1986 года тут асталяваўся Квартэт Такача).

Зноскі
------

1. 1 2  Czech National Authority Database Праверана 8 чэрвеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

Спасылкі
--------

* Alumni Notes — Denes Koromzay, www.oberlin.edu
* Denes Koromzay, www.allmusic.com

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1076287603 · ISNI: 0000 0000 7920 8744 · NKC: xx0189191 · NSZL: 000000027946 · NUKAT: n2016052253 · VIAF: 121538892 |

 |
**Місурыйскі навукова-тэхналагічны ўніверсітэт** (англ.: Missouri University of Science and Technology) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Рола ў штаце Місуры, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Большасць студэнтаў універсітэта станам на 2022 год вывучалі інжынерыю, бізнес, прыродазнаўчыя навукі і матэматыку. 

Вядомы перш за ўсё сваёй інжынернай школай, універсітэт прапануе праграмы атрымання ступеняў бакалаўра і магістра ў галіне бізнесу і сістэм кіравання, інфармацыйных навук і тэхналогій, прыродазнаўчых навук, сацыяльна-гуманітарных навук і мастацтваў. 

Ён класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з высокай даследчай актыўнасцю.

Структура
---------

* Каледж мастацтваў, навукі і адукацыі
* Каледж камп'ютарных навук і інжынерыі
* Каледж інавацый, прадпрымальніцтва і эканамічнага развіцця

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Місуры

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы