**Уладзімірска-Берасцейская епархія**, або **Уладзімірская і Берасцейская епархія** — праваслаўная царкоўная адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай мітраполіі, створаная ў канцы X — XI стст. У 1596 годзе перададзена Уніяцкай Царкве як Уладзімірска-Берасцейская епархія.

Гісторыя
--------

Праваслаўная епархія ва Уладзіміры, напэўна, узнікла ў 2-й палове XI ст. хаця некаторыя аўтары адносяць гэта да канца X ст. За стварэнне епархіі ў 2-й палове XI ст. можа сведчыць тое, што толькі тым часам ва Уладзіміры пабудаваны мураваны кафедральны сабор, які імітаваў архітэктуру галоўнага храма Кіева-Пячэрскага манастыра. Стварэнне адміністрацыі звязана з палітычным падзелам Русі і актыўнай палітыкай кіеўскага мітрапаліта Іаана ІІ, які імкнуўся да стварэння на Русі новых епархій. Яго намерам спрыялі ўдзельныя князі, якія ствараючы епархіі ў сваіх сталіцах, падкрэслівалі сваю значнасць і незалежнасць ад Кіева. Першым уладзімірскім епіскапам, вядомым па імі, быў Стэфан, рукапакладзены ў 1086 годзе. Уладзімірскія епіскапы мелі права ўжываць ганаровы тытул пратапопа — другога пасля кіеўскага мітрапаліта.

Да сярэдзіны XII ст. епархіі падпарадкоўваліся Валынь, Палессе, Надбужжа з Мельнікам, басейн вярхоўяў Днястра, а таксама Чэрвеньскія і Перамышльскія гарады. У XIII ст. разам са стварэннем паслядоўна епархій Галіцкай (1147 г.), Перамышльскай (1219), Тураўскай, Уграўскай, затым Холмскай (1223) і Луцкай (1235) яе тэрыторыя скарачалася. У канцы XIII ст. у склад Уладзімірска-Берасцейскай епархіі ўваходзілі толькі Уладзімірскі і Крамянецкі паветы на Валыні, а таксама землі Бельска, Бярэсця і Драгічына.

Праваслаўная Уладзімірская епархія дзейнічала да 1596 года, калі епіскап Уладзімірскі і Берасцейскі Іпацій Пацей прыняў унію, такім чынам епархія перайшла да ўніяцкай царквы. У 1621 г. Іерусалімскі патрыярх Феафан III пасвяціў Іосіфа Курцэвіча ў епіскапы Уладзімірскія. Гэтую хіратонію не прызнаваў кароль Жыгімонт Ваза. У 1625 годзе епіскап Іосіф уцёк у Маскву, дыскрэдытаваны ў вачах вернікаў амаральнымі паводзінамі. У прывілей Уладзіслава Вазы*,* які легалізоўваў праваслаўную іерархію ў Рэчы Паспаслітай, Уладзімірска-Берасцейская епархія не была ўключана.

Манаскае жыццё ў епархіі
------------------------

Найстаражытнейшым цэнтрам манаскага жыцця Уладзімірска-Берасцейскай епархіі быў мужчынскі манастыр Нараджэння Божай Маці ва Уладзіміры, заснаваны ў сярэдзіне XI стагоддзя або ў XII стагоддзі. У XIII стагоддзі быў заснаваны манастыр св. Міхала Арханёла ва Уладзіміры. Пазней ва Уладзіміры былі створаны яшчэ тры праваслаўныя манастыры, усе яны былі найважнейшымі цэнтрамі манаскага жыцця на Валыні. З 1227 года існаваў манастыр св. Мікалая ў Жыдычыне. Найважнейшым быў найстарэйшы з вышэйназваных манастыроў, з 1320 года яго настаяцель меў права ўжываць тытул архімандрыта.

Епіскапы
--------

* Стэфан, 1090—1094
* Амфілохій, 1105—1122
* Сімяон, 1122—1136
* Феадор, 1137—1147
* Палікарп, 1196—1213
* Фама, 1213—1229
* Мікалай, 1230—1235
* Мітрафан, 1235—1239
* Юстын, 1239—1249
* Стэфан, 1249—1260
* Серапіён, 1260—1282
* Мікіта, 1282—1286
* Энсегеній, 1286—1289
* Пімен, 1306—1326
* Арсеній, 1326—1330
* Афанасій I, 1331—1353
* Аляксей I, 1353—1354
* Герасім I, з 1354
* Іона, 1386—1388
* Феагност, 1388—1405
* Пётр, 1405—1413
* Герасім II, 1413—1416
* Харытон, 1416—1425
* Данііл, 1425—1455
* Акацюш, 1455—1487
* Васіян I, 1487—1497
* Васіян II, 1509—1513
* Пафнуцій, 1511—1522
* Іона II, 1523—1533
* Іосіф, 1533—1540
* Генадзій, 1540—1546
* Іосіф Борзабагаты, 1550—1565
* Феадосій Лазоўскі, 1565—1588
* Мялецій Храптовіч, 1588—1593
* Іпацій Пацей, 1593—1596, да 1599 уніяцкі епіскап уладзімірскі і берасцейскі.
* Іосіф (Курцэвіч), 1620—1625, без згоды караля.

Зноскі
------

1. 1 2  Mironowicz, 2011, s. 24
2. 1 2 3 4  Mironowicz, 2011
3. ↑  Патриарх Иоасаф I и Русская Церковь в период его патриаршества
4. 1 2 3  Mironowicz, 2011, s. 39
5. ↑  D. Małaszewski, *Niektóre aspekty życia monastycznego na terenie diecezji włodzimiersko-brzeskiej do końca XVI wieku* [w:]. ISBN 8390292882.
6. ↑ . ISBN 978-83-7431-127-4.

Літаратура
----------

* *Mironowicz A.* Biskupstwo turowsko-pińskie w XI—XVI wieku. — Białystok: Trans Humana, 2011. — 358 s. — ISBN 978-83-61209-55-3.