У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Чалоўскі.
**Канстанцін Аляксандравіч Чалоўскі** (каля 1823, Гладкава, Чавускі павет — 29 сакавіка 1899) — выкладчык Магілеўскай семінарыі і іншых навучальных устаноў Магілёва. Займаўся навуковай працай і зрабіў першае апісанне флоры Магілёўскай губерні.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і святара сяла Гладкава Чавускага павета.

У К. Чалоўскага рана з’явілася цікавасць да прыродазнаўчых навук. Ён назіраў за раслінамі з дзяцінства.

Паступіў спачатку ў Магілёўскае духоўнае вучылішча, а потом у Магілёўскую духоўную семінарыю, дзе схільнасць да заняткаў батанікай і медыцынай не страціў, а працягнуў увесь вольны час займацца любімай справай. Падчас склаў калецыю лекавых раслін і аптэчку, якой дазваляў карыстацца іншым. Бацька хацеў адправіць сына ў Медыка-хірургічную акадэмію  (руск.) (бел. але памёр, з-за чаго далейшая адукацыя апошняга не склалася. Нават з аплатай за семінарыю былі цяжкасці з-за недахопу грошай, але К. Чалоўскаму як лепшаму вучную і сіраце даравалі казённае семінарскае ўтрыманне і дазволілі навучанне.

У студзені 1842 года К. Чалоўскі прасіў дазволу паступіць у Медыка-хірургічную акадэмію  (руск.) (бел. але кіраўніцтва семінарыі пад пагрозай адмовіць у казённым утрыманні адмовіла. Але паколькі па новай рэформе семінарыям патрэбны былі выкладчыкі сельскай гаспадаркі, выпускніка К. Чалоўскага накіравалі ў Горацкую земляробчую школу, якую той выдатна скончыў і вярнуўся выкладчыкам у Магілёўскую духоўную семінарыю, дзе наступныя трыдцаць гадоў выкладаў сельскую гаспадарку і натуральную гісторыю, фізіку, матэматыку, каморніцтва, практычную геаметрыю, лацінскую і нямецкую мову. 10 гадоў быў таксама бібліятэкарам, а 2 гады — членам будаўнічага камітэту па перабудове семінарскіх будынкаў.

Адначасова з працай у семінарыі, К. Чалоўскі быў выкладчыкам фізікі і натуральных навук (з 1873 года) у жаночым вучылішчы духоўнага ведамства пры Буйніцкім жаночым манастыры, з 1873 года ж — фізікі, хіміі, батанікі і фізіялогіі — у жаночай гімназіі, з адкрыццём у Магілёве цэнтральнай фельчарскай школы ў 1874 годзе — фізікі ў гэтай школе. Акрамя гэтага больш 10 гадоў у 1862—1873 выкладаў таксацыю, а потым і натуральную гісторыю ў існавалых тады каморніцка-таксатарскіх класах пры мужчынскай гімназіі і каля 2 гадоў у 1878—1879 гадах натуральную гісторыю ў той жа гімназіі.

З 1877 года па ўласным прашэнні скончыў працу ў семінарыі, адначасова пачаў скарачаць колькасць сваіх службовых абавязкаў. З 1892 года пакінуў службу ў жаночым вучылішчы, а ў 1895 — і ў фельчарскай школе. Апошні год працы ён ужо не мог падымацца на верхні паверх школы, таму яму адмыслова дазволілі весці заняткі на ніжнім паверсе.

К. Чалоўскі быў чалавекам, маральныя і асабістыя якасці якога ацэньваліся высока ўсім грамадствам: ад вучняў і калег да шырокіх колаў жыхароў Магілёва і навукоўцаў з усяго свету. Ледзь не да самых апошніх дзён яго дом быў адкрыты для самых розных гасцей і з’яўляўся месцам, дзе людзі сустракаліся і вялі размовы на розныя тэмы, а сам Чалоўскі быў цэнтрам гэтага кола.

Памёр на 77 годзе жыцця 29 сакавіка 1899 года. Смерць К. Чалоўскага і яго пахаванне сталі важнай падзеяй у жыцці горада Магілёва, цела было выстаўлена ў кафедральным саборы, а ўдзел між іншых прынялі настаяцель Брацкага манастыра архімандрыт Афанасій (вучань памерлага) з большасцю гарадскога духавенства і начальнік губерні М. А. Зіноўеў  (руск.) (бел..

Пахаваны быў на саборных могілках Магілёва.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Увесь вольны час К. Чалоўскі аддаваў батаніцы. Больш 10 гадоў увесь канікулярны час ён займаўся батанічнымі даследваннямі, вынікам чаго стала капітальная праца «Флора Магілёўскіх і блізкіх да яе губерній».

Акрамя гэтага склаў шмат батанічных калекцый, высока ацэненых сучаснай яму навуковай супольнасцю.

З 1850 года быў карэспандэнтам Імператарскага Вольнага эканамічнага таварыства  (руск.) (бел. а з 1854 года — членам Магілёўскага губернскага статыстычнага камітэта.

У 1853—1855 гадах выдадзена першая кніга «Могилевская флора» Р. Пабо і К. Чалоўскага.

Прызнанне ў Расійскай імперыі і за мяжой
----------------------------------------

У 1879 годзе К. Чалоўскі атрымаў афіцыйнае запрашэнне на Санкт-Пецярбургскі VI з’езд прыродазнаўцаў  (руск.) (бел. дзе быў прыняты з пашанай і павагай. К. Чалоўскі вёў жывую перапіску з рознымі навукоўцамі, якія звярталіся да гэтага сціплага працаўніка з просьбамі выслаць ім яго гербарыі, артыкулы, дзеляцца сваімі навуковымі працамі.

У 1886 годзе Швейцарскае таварыства батанікаў прапануе К. Чалоўскаму абмен гербарыямі і прапануе супрацоўніцтва. У 1892 годзе яго афіцыйна запрашаюць на кангрэс прыродазнаўцаў у Геную, а ў 1897 — такое ж запрашэнне на X з’езд прыродазнаўцаў і ўрачоў  (руск.) (бел. у Кіеве.

У 1898 годзе французскі навуковец М. Гандажэ  (руск.) (бел. прасіў яго аб абмене гербарыямі для сваёй навуковай працы.

Бібліяграфія
------------

* Флора Магілёўскіх і блізкіх да яе губерній
* Перечень общеизвестных вредных и полезных грибов // Опыт описания Могилевской губернии. Могилев. 1882. Кн. 1, разд. 6. С. 415—419

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Некралог К. Чалоўскага  (руск.)
4. ↑  Магілёўская губернская друкарня Архівавана 20 кастрычніка 2019.

Літаратура
----------

* *Дубовик Д. В.* К истории изучения флоры восточной части Беларуси // Ботаника (Исследования) : Сб. науч. тр. — Минск, 2008. Вып. 35. С. 184—196. — О гербарии Чоловского на с. 185, 186, 189, 190. — Гл. таксама эксікаты Пабо і Чалоўскага.

Спасылкі
--------

* Некралог К. Чалоўскага  (руск.)