АКСМ-420 на вуліцах Віцебска
**ААТ «БелКамунМаш»** — беларускі вытворца грамадскага электратранспарту. Прадпрыемства арганізавана на базе рамонтнага трамвайна-тралейбуснага завода (МРТТЗ), уведзенага ў эксплуатацыю 1 ліпеня 1973 года ў г. Мінску. Сёння з’яўляецца вядучым прамысловым прадпрыемствам Беларусі ў галіне вытворчасці і капітальнага рамонту рухомага саставу гарадскога электрычнага транспарту. Тралейбусы вытворчасці Белкамунмаш эксплуатуюцца ў 7 гарадах Беларусі і 32 гарадах Казахстана, Кыргызстана, Латвіі, Малдовы, Манголіі, Расіі, Сербіі.

Трамвай АКСМ-743 у Мінску
Электробус Е321 у Мінску

Гісторыя
--------

### Перадгісторыя

З развіццём грамадскага гарадскога транспарту ў гарадах СССР у пачатку 1960-х гадоў у рэгіёнах пачалі ўводзіць спецыялізаваныя рамонтныя трамвайна-тралейбусныя заводы (РТТЗ). Мінскі рамонтны трамвайна-тралейбусны завод быў уведзены ў строй 1 ліпеня 1973.

Прадпрыемства развівалася як шматфункцыянальнае і акрамя рамонту трамваяў і тралейбусаў выпускала тавары народнага спажывання, сродкі механізацыі і прадукцыю камунальнай прызначэння.

Асноўная спецыялізацыя — аднаўленне тралейбусаў тыпу ЗІУ-682Б для абласных гарадоў Беларускай ССР, Кішынёва, Вінніцы, Курска і інш.

У 1978 г. завод адрамантаваў свой 1000-ы тралейбус, а ў 1982 г. — 2000-ы. Пасля рэканструкцыі ў 1985—1987 гг. Белрамкамунмаш штогод рамантаваў да 400 машын.

### Пасля рэканструкцыі

У 1993 г. калектыў Белрамкамунмаша прыступіў да рэалізацыі дзяржаўнай праграмы развіцця гарадскога электрычнага транспарту ў Беларусі. У самыя кароткія тэрміны КБ завода падрыхтавала да вытворчасці тралейбус уласнай распрацоўкі. Першая мадэль, якая атрымала індэкс «101», сышла з канвеера ў 1994 г. і ў тым жа годзе мінскія тралейбусы былі пастаўленыя ў Гродна, Мінск, Уладзімір і Улан-Батар. Тралейбус АКСМ-101 (БКМ-101), які меў традыцыйную рэастатна-контакторную сістэму кіравання (РКСК), знешне мала адрозніваўся ад ЗІУ-682, але мінчане дадалі ў яго свае навіны.

Праз два гады пасля асваення тралейбусаў АКСМ-101 была пачата вытворчасць АКСМ-201 (БКМ-201) з новым дызайнам кузава. Упершыню ў канструкцыі кузава былі ўжытыя элементы з шклапластыка.

Канец 1990-х гадоў стаў для завода пераходным этапам ад капітальнага рамонту на вытворчасць новых тралейбусаў, тады ж прадпрыемства пазбавілася ад спалучэння «рамонтны» у сваёй назве і стала называцца ВА «Белкамунмаш».

Акрамя тралейбусаў у 2001 г. завод выпусціў першы трамвайны вагон АКСМ-60102 з тырыстарнай-імпульснай сістэмай кіравання і двума маторнымі каляскамі. Праз год выпусцілі трохсекцыйны 26-мятровы трамвай АКСМ-743 з пераменным узроўнем падлогі і шасцю дзвярамі.

Нараўне з асноўнай вытворчасцю, Белкамунмаш выпускае аўтамабілі хуткага рэагавання АБР-0, 6 / 100 (ЗіЛ-5301), машыны лесапажарнай аховы першага ходу МЛ-10 («Беларус-356»), пажарную аўтацыстэрну АЦ-30 (МАЗ-54342) і іншую прадукцыю для дарожных, камунальных і будаўнічых работ.

З чэрвеня 2022 года прадпрыемства знаходзіцца ў санкцыйных спісах ЕС (Чорны спіс Еўрасаюза) і Швейцарыі.

Прадукцыя
---------

### Электробусы

* АКСМ-Е321
* АКСМ-Е420
* АКСМ-Е433
* АКСМ-Е490

### Трамваі

* АКСМ-1М
* АКСМ-60102
* АКСМ-743
* АКСМ-843
* АКСМ-853

### Тралейбусы

* АКСМ-100 — маласерыйны прататып
* АКСМ-101 — тралейбус першага пакалення
* АКСМ-201 — тралейбус другога пакалення
* АКСМ-203 — нізкападлогавы тралейбус, уніфікаваны з МАЗ-203Т
* АКСМ-213 — сучленены тралейбус другога пакалення
* АКСМ-221 — нізкападлогавы тралейбус, уніфікаваны з МАЗ-103Т
* АКСМ-321 — нізкападлогавы тралейбус трэцяга пакалення
* АКСМ-333 — сучленены трохвосевы нізкападлогавы тралейбус трэцяга пакалення
* АКСМ-420 — нізкападлогавы тралейбус чацвёртага пакалення
* АКСМ-433 — нізкападлогавы трохвосевы тралейбус чацвёртага пакалення

У снежні 2007 на прадпрыемстве быў выпушчаны 1500-ы тралейбус. Ім быў АКСМ-321, які паступіў у 5 тралейбусны парк пад нумарам 5401, які адрозніваецца новай святлатэхнікай.

### Дуобусы

АКСМ-43303А  — сумесны з Stadler Rail AG праект, быў прадстаўлены 30 мая 2013 у Жэневе.

### Спецыяльная тэхніка

* АЦ-30(5434) — пажарная аўтацыстэрна
* АЦ-40(5337) — пажарная аўтацыстэрна
* МЛ-10(356) — машына лесапажарнай аховы першага ходу
* АБР-0,6/100(5301ГА) — пажарны аўтамабіль хуткага рэагавання

Зноскі
------

1. ↑  БелКоммунМаш — История  (руск.)
2. ↑  «Грузавік Прэс» № 5/2007
3. ↑  Швейцарыя далучылася да санкцый Еўрасаюза супраць Беларусі і Расіі **(нявызн.)**. *Новы Час* (10 чэрвеня 2022).
4. ↑  «Белкоммунмаш» сертифицирует свою новейшую модель троллейбуса  (руск.)
5. ↑  ОАО "Управляющая компания холдинга «Белкоммунмаш» совместно со своим партнёром «Stadler Rail AG» представили новинку — сочленённый трёхосный троллейбус модели 43303А VITOVT MAX DUO  (руск.)

Спасылкі
--------

* БелКоммунМаш — Афіцыйны сайт Архівавана 28 студзеня 2010.  (руск.)

  


| ⛭Белкамунмаш |
| --- |
| Тралейбусы | 
* АКСМ-100 / 00М / ЗіУ-682 КВР Белкамунмаш
* АКСМ-101 / А / М / ПС
* АКСМ-201 / 01 / 03 / А7
* АКСМ-203
* АКСМ-213 / 01
* АКСМ-221
* АКСМ-321 Сябар
* БКМ-333
* БКМ-42003 Вітаўт / 03А
* БКМ-43303 Vitovt Max
* Кіеў-11

 |
| Трамваі | 
* АКСМ-1М
* АКСМ-601
* БКМ-62103
* АКСМ-743
* БКМ-802
* БКМ-843
* БКМ-845
* БКМ-Stadler 853 Мяцеліца

 |
| Электробусы | 
* БКМ-Е321
* БКМ-Е420 Vitovt Electro
* БКМ-Е433 Vitovt Max Electro
* БКМ-Е490 Vitovt Electro Mini

 |
| Аўтобусы | 
* БКМ-А4202К Vitovt Hybrid
* АКСМ-950101

 |
| Дуобусы | БКМ-Stadler 43303A Vitovt Max Duo |
| Спец.Тэхніка | 
* АЦ-30(5434) — пажарная аўтацыстэрна
* АЦ-40(5337) — пажарная аўтацыстэрна
* МЛ-10(356) — машына лесапажарнай аховы першага ходу
* АБР-0,6/100(5301ГА) — пажарны аўтамабіль хуткага рэагавання

 |
| Рэйкавыя аўтобусы | ДП-1 |

| ⛭Аўтамабілебудаўнічыя прадпрыемствы Беларусі |
| --- |
| 
* Ford Union
* БелАЗ
* БелДжы
* БелКамунМаш
* Брэстмаш
* МАЗ
* МАЗ-MAN
* МаАЗ
* МЗКЦ
* Мотавела
* Нёман
* Юнісон

 |  |