ВАЗ-1111ВАЗ-1111ВАЗ-1111 на ВікісховішчыВАЗ-1111 на ВікісховішчыАгульныя даныя

|  |  |
| --- | --- |
| Вытворца: | АўтаВАЗ, Сцяг Расіі ТальяціКамАЗ/ЗМА, Сцяг Расіі Набярэжныя ЧаўныСеАЗ  (руск.) (бел. Сцяг Расіі Серпухаў |

|  |  |
| --- | --- |
| Выпуск: | 1988–2008 |

Дызайн

|  |  |
| --- | --- |
| Тып(ы) кузавы: | 3‑дзв. хэтчбэк (4‑месн.) |

ХарактарыстыкіМасава-габарытныя

|  |  |
| --- | --- |
| Даўжыня: | 3200 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Шырыня: | 1420 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Вышыня: | 1400 мм 
  |

|  |  |
| --- | --- |
| Колавая база: | 2180 мм 
  |

**ВАЗ-1111 «Ака»** (руск.: «Ока») — савецкі і расійскі легкавы аўтамабіль асабліва малога класа.

Выпускаўся на заводах ВАЗ, КамАЗ (ЗМА) і СеАЗ  (руск.) (бел. з 1988 па 2008 год. Усяго было выраблена каля паўмільёна машын усіх мадыфікацый.

Гісторыя
--------

### Распрацоўка

Daihatsu Mira/Cuore (1980—1985)
Распрацоўка аўтамабіля пачыналася на Серпухаўскім матацыклетным заводзе (пазней Серпухаўскі аўтамабільны завод, СеАЗ) для замены мотакалысак (гэтак званых «інвалідак»), а пазней праект перадалі на ВАЗ з прыцягненнем да гэтай працы канструктарскіх груп НАМІ  (руск.) (бел. і СМЗ.

У якасці канцэптуальнага аналага для будучай «Акі» быў абраны аўтамабіль Daihatsu Cuore, што шмат у чым вызначыла кампаноўку і прапорцыі кузава. Тэхнічнае заданне прадугледжвала стварэнне для аўтамабіля двух двухцыліндравых матораў працоўным аб'ёмам 0,65 л і 0,75 л, магутнасцю, адпаведна, 29,6 к.с. і каля 36 к.с. Першы сілавы агрэгат пад пазначэннем ВАЗ-1101 сабралі ў студзені 1984 года.

Першыя два прататыпы новай мікралітражкі былі вырабленыя ў сакавіку 1984 года. Кароткая машына з задняй падвескай з разнесенымі спружынамі і амартызатарамі выявілася няўстойлівай, схільнай да перакульвання нават на адносна невысокіх хуткасцях і пры не занадта складаных манеўрах. Наступныя ўзоры ў 1985 годзе павялічыліся ў колавай базе на 100 мм і атрымалі заднюю падвеску, аналагічную падвесцы ВАЗ-2108. Рухавік таксама трэба было дапрацоўваць, акрамя гэтага ён быў мала ўніфікаваны з серыйнымі рухавікамі. У выніку было прынята рашэнне аб распрацоўцы рухавіка на аснове матора ВАЗ-2108.

У 1987 годзе тэставыя аўтамабілі прайшлі выпрабаванні. Пасля іх паспяховага заканчэння, аўтамабіль быў рэкамендаваны камісіяй для пастаноўкі на вытворчасць.

### 1988—1996

Выпуск быў вызначаны ў аб'ёме 50 тысяч аўтамабіляў у год — на большае не было рэсурсаў. Было вырашана даручыць вытворчасць «Акі» тром заводам: па 20 тысяч аўтамабіляў агульнага прызначэння павінны вырабляць ВАЗ і КамАЗ (пазней структурнае падраздзяленне КамАЗа па вытворчасці легкавых аўтамабіляў было рэарганізавана ў *«Завод мікралітражных аўтамабіляў»*), і яшчэ 10 тысяч аўтамабіляў у мадыфікацыі для людзей з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі — СеАЗ  (руск.) (бел..

КамАЗ падрыхтаваў вытворчасць «Акі» крыху раней — першая перадсерыйная мікралітражка (пад уласнай назвай «Кама») сышла з яго канвеера 26 снежня 1987 года. На ВАЗе доследна-прамысловая партыя з 300 аўтамабіляў была выпушчана ў 1988 годзе. СеАЗ першую сотню аўтамабіляў у выкананні для інвалідаў вырабіў у 1989-м. Спачатку ўсе дэталі выраблялі на ВАЗе, а потым КамАЗ наладзіў выраб пярэдняй падвескі, задняй падвескі, рэгулятара ціску задніх тармазоў, падрамніка, рулявога механізму, пярэдніх і задніх амартызатараў. КамАЗ стаў пастаўляць гэтыя дэталі на ВАЗ і СеАЗ.

АўтаВАЗ выпускаў «Аку» да лютага 1995 года, цалкам пераключыўшыся на вытворчасць сілавых агрэгатаў. Усяго з 1988 па 1995 год у Тальяці было выраблена 19 626 машын. Пасля гэтага выраб мікралітражак працягваўся на двух заводах — у Серпухаве і Набярэжных Чаўнах. Прычым з гэтага часу СеАЗ не толькі абсталёўваў амаль гатовыя аўтамабілі ручным кіраваннем, але і сам стаў збіраць базавыя мадыфікацыі «Акі». Работы па наладцы аўтаматычнай лініі зваркі кузава, шасі і бакавін аўтамабіля на Серпухаўскім аўтазаводзе завяршыліся 8 жніўня 1995 года.

### 1996—2006

У сакавіку 1996 года пачалася серыйная вытворчасць новай мадыфікацыі, якая адрознівалася, галоўным чынам, новым рухавіком. Калі да гэтага часу ў якасці рухавіка служыла «палова» ВАЗ-2108 аб'ёмам 650 куб. см. і магутнасцю 29 к.с. то цяпер пад капот усталёўвалі «палову» 1,5-літровага матора ВАЗ-21083. Аб'ём павялічыўся да 750 куб. см. а магутнасць вырасла да 35 к.с. Абноўленая мадэль атрымала індэкс **ВАЗ-11113**.

ЗМА і СеАЗ пастаянна нарошчвалі тэмпы выпуску, але былі абмежаваныя з-за паставак рухавікоў ВАЗам, які не мог павялічыць аб'ём іх вытворчасці.

21 жніўня 1997 года на ЗМА была выпушчана 50-тысячная Ака.

### 2006—2008

У ліпені 2006 года ў Расіі набылі моц нормы экалагічнага стандарта Еўра-2, што патрабавала замены карбюратара на больш дарагую сістэму ўпырску і прымяненне каталітычнага нейтралізатара ў сістэме выпуску. Палічыўшы нерэнтабельнай адаптацыю, ВАЗ згарнуў вытворчасць рухавікоў для «Акі».

У сувязі з гэтым на Заводзе мікралітражных аўтамабіляў 30 чэрвеня 2006 года вытворчасць аўтамабіляў «Ака» была спынена.

Серпухаўскі аўтамабільны завод захаваў мадэль у сваёй вытворчай праграме, абсталяваўшы яе кітайскім трохцыліндравым рухавіком Tianjin FAW (53 к.с.) і пяціступеньчатай каробкай перадач. Акрамя таго, абноўлены аўтамабіль (**СеАЗ-11116**) атрымаў 13-цалёвыя колы, вакуумны ўзмацняльнік тармазоў ад ВАЗ-2108, новы падрамнік рухавіка і новую прыборную панэль з прыборамі ад ВАЗ-2110. З сярэдзіны лютага 2008 года абсталёўваўся рухавіком Еўра-3.

Аднак у канцы 2008 года вытворчасць была згорнута з-за нерэнтабельнасці — для акупнасці выпуску патрабавалася вырабляць каля 20 тысяч аўтамабіляў у год. Са студзеня па лістапад 2008 года з канвеера завода сышло каля 1300 машын.

Мадыфікацыі
-----------

### ЕлАЗ-1121

«Палепшаная Ака» атрымала індэкс **1121**. Вонкава аўтамабіль адрозніваўся ад базавага ВАЗ-1111, у асноўным, элементамі аздаблення — рашоткай радыятара, бамперамі і каўпакамі колаў. Пры гэтым па кузаве і канструкцыі «дваццаць першы» прынцыпова не адрозніваўся ад Акі, аднак кузаўныя панэлі новай машыны праектавалі пад уклееныя вокны. Пад капотам новай мадэлі павінен быў стаяць новы трохцыліндравы матор аб'ёмам 820 см³ і магутнасцю 40 к.с. Сярод іншых укараненняў — мадэрнізаваная падвеска колаў, тросавы прывад механізма пераключэння перадач і 13-цалёвыя колы на чатырох балтах.

Аўтамабіль быў падрыхтаваны да масавай вытворчасці, пачаць выпуск планавалася ў 1991 годзе на Елабужскім аўтамабільным заводзе. Аднак ва ўмовах эканамічнага разладу будаўніцтва ЕлАЗ-а было прыпынена і праект не атрымаў далейшага працягу.

### ВАЗ-1111Э

ВАЗ-1111 «Ака электра»
**ВАЗ-1111Э** з'яўляецца сумеснай распрацоўкай «АўтаВАЗа» і кампаніі «Рыгель», якая распрацавала блок акумулятарных батарэй.

Крыніцы сілкавання — нікель-кадміевыя батарэі. Усяго ў аўтамабілі 112 акумулятараў агульнай ёмістасцю 100 А/г і напружаннем 135 В. Скампанаваныя ў 3 блокі: адзін знаходзіцца пад капотам, другі схаваны пад заднім сядзеннем замяніўшы сабою бензабак, а трэці — у багажніку. Агульная вага батарэй — 315 кг. Прабег ад адной зарадкі складаў прыкладна 100 км. У рух «Аку» прыводзіў электрарухавік пастаяннага току.

### Версіі для людзей з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі

Панэль прыбораў і дадатковыя органы кіравання
* **СеАЗ-1111-01 (камплектацыя 10)** — для кіравання рукамі. Рычагі прывада акселератара выведзеныя на рулявое кола, кіраванне счапленнем ажыццяўляецца з дапамогай электравакуумнага аўтаматызаванага прывада, а тармазной сістэмай — з дапамогай рычага, размешчанага з правага боку ад руля.

* **СеАЗ-1111-02 (камплектацыя 10)** — для кіравання рукамі і адной нагой. Электравакуумны аўтаматызаваны прывад счаплення кампенсаваў адсутнасць адной нагі. Прывад акселератара пад левую нагу мог размяшчацца злева ад педалі тормазу.

* **СеАЗ-1111-02 (камплектацыя 60)** — для кіравання рукамі і левай нагой. Прывад акселератара размяшчаўся ўнутры вобада рулявога кола, а рычаг тармазной сістэмы — з правага боку ад рулявой калонкі. Прывад счаплення ажыццяўляўся нагой.

* **СеАЗ-1111-02 (камплектацыя 41)** — для кіравання рукамі і правай нагой. Педаль счаплення прадубляваная рычагом з левага боку рулявога кола, усе астатнія органы кіравання як у звычайнага аўтамабіля.

### РІАТ-«Ака»

У 1997 годзе кампаніяй РІАТ (руск.: РИАТ, Набярэжныя Чаўны, Расія) быў пабудаваны т'юнінгавы варыянт «Акі». Хэтчбек атрымаў новы пластыкавы абвес пафарбаваны ў адзін колер з кузавам. Ён уключаў новыя бамперы з супрацьтуманнымі ліхтарамі, рашотку радыятара і накладкі на аркі. Былі ўсталяваныя новыя люстэркі задняга віду з абаграваннем. Фары і паказальнікі павароту — ад Таўрыі. Зверху задніх дзвярэй з'явіўся спойлер са стоп-сігналам. На даху — люк.

Рухавік быў абсталяваны монаўпырскам, распрацаваным Дзімітраўградскім аўтаагрэгатным заводам, магутнасць павялічылася да 40 к.с. Таксама была дапрацавана рулявая рэйка. Усталяваны колы памерам 13 цаляў.

Інтэр'ер атрымаў новую пярэднюю панэль з мяккага пластыка і ашалёўку блакітна-белых колераў. З'явіліся драўляны руль, магнітола Kenwood, электрычныя шклапад'ёмнікі і цэнтральны замок. Пярэднія сядзенні — ад ВАЗ-2108, задняя канапа засталася стандартнай. Прыборы — ад вазаўскіх «пяцёркі» і «шасцёркі». Палепшылі шумаізаляцыю.

### Грузавыя мадыфікацыі

* **ЗМА-1901 «Гном»** — паўрамны пікап. Грузавы кузаў зроблены на аснове аўтапрычэпа *8125*, абсталяваны тэнтам. Рухавік — *Д18А*, двухцыліндравы, дызельны, аб'ёмам 725 см³ магутнасцю 18 кВт (25 к.с.). Задняя падвеска амаль не змянілася (усталяваны амартызатары ад ВАЗ-2106), колы — 155/70R13. Грузападымальнасць — 300 кг. Выраблены ў 2000 годзе ў адным экзэмпляры.

ВА3-11113-271 «Тойма»
* **ВА3-11113-271 «Тойма»** — фургон распрацоўкі *ЗМА* і *«Астро-кар»*. Грузавы адсек выраблены з арміраванага пластыка, заднія дзверы — двухстворкавыя. Аб'ём грузавога адсека — паўтара кубаметра, грузападымальнасць — 200-300 кг. З 2000 года выраблена некалькіх сотняў машын.

* **СеАЗ-11116-0000010-50** — пікап з пластыкавай надбудовай.

* **СеАЗ-11116-0000010-52** — фургон з заглушанымі заднімі вокнамі, за сядзеннямі глухая перагародка.

СеАЗ-11116-0000011-50
* **СеАЗ-11116-0000011-50** — пікап без тэнта на базе стандартнага кузава «Акі». У хэтчбека адрэзаныя задняя частка даху разам з заднімі стойкамі, а за цэнтральнымі стойкамі глухая перагародка. На верхніх тарцах бартоў зроблены поручні. Металічны задні борт адкідваецца на 180°, фіксуецца на верхніх зашчэпках. На падлозе кузава — ламініраваная фанера. Грузападымальнасць каля 300 кг.

* **СеАЗ-11116-60** — паўрамны пікап. Кузаў хэтчбека разразаўся і да ланжэронаў кабіны была прымацавана арыгінальная рама з профіляў, звараных са звычайнай ліставой сталі і ўзмоцненымі перагародкамі. Кузаў — аб'ёмам 2,3 м³, мае тэнт. Задні борт фіксуецца запорамі і адкідваецца на ніжніх завесах. Колавая база павялічана на 47 см. Задні мост — бэлька прастакутнага перасеку, задняя падвеска — на доўгіх паўэліптычных рысорах.

* **МГ-01** і **МГ-01А** — 0,5-тонныя пікапы, сканструяваныя ААТ «Роствертол»  (руск.) (бел. для выпуску на свабодных вытворчых магутнасцях. Былі распрацаваныя дзве версіі: **МГ-01** (з паўкапотнай кабінай арыгінальнай канструкцыі, зробленай з выкарыстаннем элементаў кузава «Акі»), і капотны **МГ-01А** (са звычайнай пярэдняй часткай ад «Акі»). Падрыхтаваная маса — 750 кг. Габарытныя памеры ў прататыпаў складалі 3,8×1,52×1,7 м у паўкапотнай машыны і 4,15×1,72×1,4 м у «МГ-01А». Задняя падвеска — рысорная або залежная з пнеўмагазавым стабілізатарам устойлівасці. Запуск вытворчасці планаваўся ў першым квартале 1999 года, аднак праект ажыццяўлён не быў.

### ТТМ-1901 «Беркут»

ТТМ-1901 «Беркут» (2005–2012)
**ТТМ-1901 «Беркут»** — лыжна-гусенічны снегаход. Быў прадстаўлены ў 2005 годзе. 

Абсталяваны рухавіком магутнасцю 80 к.с. ад ВАЗ-21213 аб'ёмам 1,7 л з механічнай каробкай перадач, разгорнутай на 180°. Цэнтральны рэдуктар узяты ад пазадарожніка УАЗ. Хадавая частка складаецца з дзвюх гусенічных цялежак і дзвюх пярэдніх лыжаў. Грузападымальнасць — 250 кг, уключаючы вагу кіроўцы і пасажыра. Максімальная хуткасць па снезе можа дасягаць 60 км/г.

Першапачаткова меў двухмесную кабіну, зробленую з выкарыстаннем элементаў кузава *«Акі»*. З 2012 года выпускаецца ў абноўленым варыянце з новай кабінай з кампазітных матэрыялаў на металічным каркасе.

Апісанне
--------

### Кузаў і салон

Выгляд ззаду
Кузаў — трохдзверны хэтчбэк, двухаб'ёмны, зварны, суцэльнаметалічны, апорнай канструкцыі. Здымныя дэталі кузава: дзверы (у тым ліку багажныя), капот, пярэднія крылы, пярэдні і задні бамперы. Замест дзвярных ручак — кнопкі, а самі дзверы трэба было падчапіць за абзу ў месцы выемкі на бакавіне кузава.

На лабавым шкле толькі адзін шклоачышчальнік. Задняе шкло абсталяванае электраабаграваннем, шчоткай шклоачышчальніка і абмывальнікам. Жыклёр абмывальніка падлучаны да дадатковага бачка, які размешчаны ў багажніку.

Запасное кола месціцца пад капотам (на машынах з 12-цалёвымі коламі) або ў багажніку (для версій з коламі 13 цаляў).

У салоне размяшчаюцца чацвёра чалавек. Пярэднія сядзенні — паасобныя, са здымнымі падгалоўнікамі. Задняе сядзенне — з суцэльнай падушкай і спінкай. Склаўшы заднюю канапу можна павялічыць аб'ём багажніка з 210 да 650 л. Панэль прыбораў, ацяпляльнік і падрулявыя пераключальнікі — ад ВАЗ-2101.

### Рухавік

Рухавік — бензінавы, двухцыліндравы, чатырохклапанны, радны, з верхнім размяшчэннем размеркавальнага вала. Размешчаны папярочна. Канструкцыйна ўяўляў сабой рухавік ВАЗ-2108 без другога і трэцяга цыліндраў. Пры гэтым, блок цыліндраў, а таксама каленчаты і размеркавальны валы — арыгінальныя, але прывад ГРМ і поршневая група цалкам уніфікаваныя з рухавіком ВАЗ-2108 (ВАЗ-21083). З улікам спецыфікі двухцыліндравага рухавіка ў канструкцыю былі ўведзеныя спецыяльныя ўраўнаважваючыя валы.
Карбюратар — двухкамерны, з вертыкальна падаючымі патокамі, з паслядоўным адкрываннем засланак. Створаны на аснове карбюратара Вебер  (руск.) (бел.. Асноўныя адрозненні — іншыя памеры жыклёраў, усталяваны электрамагнітны запорны клапан, а таксама шэраг дадаткаў звязаных з папярочным размяшчэннем рухавіка.

*СеАЗ-11116* меў упырскавы трохцыліндравы рухавік *TianJin FAW* аб'ёмам 0,993 л. Адпавядае экалагічнаму стандарту Euro 2. Абсталяваны каталітычным нейтралізатарам і паліўным абсорберам. Апошні, разам з паліўным фільтрам высокага ціску, размешчаны на месцы запаснога кола. У варыянце адаптаваным пад нормы Еўра-3 (50 к.с.) замест размеркавальніка запальвання ў матора з'явіўся датчык становішча каленчатага вала, а кожны з трох цыліндраў атрымаў індывідуальную катушку запальвання. Нейтралізатар пакінуты на ранейшым месцы, але дапоўнены другім датчыкам кіслароду, а ў кантролеры была прапісаная новая праграма кіравання рухавіком.

| Рухавік | ВАЗ-1111 | ВАЗ-11113 | TJ 3776 QE |
| --- | --- | --- | --- |
| Аўтамабіль | ВАЗ-1111, СеАЗ-1111 | ВАЗ-11113, СеАЗ-11113 | СеАЗ-11116 |
| Тып | бензінавы, карбюратарны | бензінавы, з размеркаваным упырскам |
| Колькасць цыліндраў | 2 | 3 |
| Аб'ём, см³ | 649 | 749 | 993 |
| Дыяметр цыліндра, мм | 76 | 82 | 71 |
| Ход поршня, мм | 71 | 71 | 73 |
| Магутнасць | 21,5 кВт (29,3 к.с.)  пры 5600 аб/хв | 24,3 кВт (33 к.с.)  пры 5600 аб/хв | 39 кВт (53 к.с.)  пры 6000 аб/хв |
| Макс. круцільны момант | 44 Нм  пры 3000-3400 аб/хв | 50 Нм  пры 3200 аб/хв | 77 Нм  пры 3000 аб/хв |
| Ступень сціску | 9,9 | 9,9 | 9,5 |
|

Дробнай серыяй аўтамабілі таксама абсталёўваліся рухавікамі Мелітопальскага маторнага завода: 1,1 л *МеМЗ-2451* (49 к.с.), *МеМЗ-2471* (57 к.с.) і ўпырскавым 1,3 л *МеМЗ-3071* (64 к.с.).

Спробы ўсталяваць на аўтамабіль альтэрнатыўны рухавік прадпрымаліся ад пачатку дзевяностых. Напрыклад, на Аку спрабавалі ўсталяваць чатырохцыліндравы рухавік ад Peugeot 106 (1,1 л, 60 к.с.). Тады ж з'явілася і Ака з трохцыліндравым рухавіком Daihatsu (0,85 л, 42 к.с.), агрэгатаваным з трохступеньчатым "аўтаматам".

У 1996 годзе з'явілася некалькі асобнікаў з рухавікамі ад Mini — карбюратарным 1,0 л, а потым і рухавіком з упырскам (1,3 л, 63 к.с.). У 1997 годзе на ЗМА былі вырабленыя прататыпы з карбюратарным маторам 0,9 л (45 к.с.) вырабленым у Югаславіі на заводзе Zastava (ліцэнзійная копія рухавіка Fiat).

У 2003 годзе ЗМА прадставіў эксперыментальную Аку з трохцыліндравым маторам ад Daewoo Matiz (0,8 л, 52 к.с.). Яшчэ праз год з'явіліся прататыпы з ліцэнзійнымі рухавікамі Suzuki (0,8 л, 38 к.с.) вытворчасці кітайскай прамысловай групы Norinco. У 2005 годзе Серпухаўскі аўтазавод прадставіў прататып з кітайскім рухавіком Chery (0,8 л, 52 к.с.), але ў выніку быў заключаны кантракт на пастаўку кітайскіх рухавікоў Tianjin FAW.

### Трансмісія

Каробка перадач — механічная, чатырохступеньчатая, з сінхранізатарамі на ўсіх перадачах пярэдняга ходу. Галоўная перадача — цыліндрычная, касазубая, канструктыўна выканана ў адным блоку з каробкай перадач. Дыферэнцыял — канічны, двухсатэлітны. Перадатачныя лікі: I – 3,70; II – 2,06; III – 1,27; IV – 0,90; задні ход – 3,67; галоўная перадача – 4,54.

Счапленне — аднадыскавае, сухое, з дыяфрагменнай націскной спружынай. Аўтамабілі з ручным кіраваннем — з аўтаматызаваным электравакуумным прывадам счаплення (ЭПС).

Прывад — на пярэднія колы.

### Хадавая частка

Пярэдняя падвеска — незалежная, тыпу McPherson, з цыліндрычнымі спружынамі, амартызатарамі, ніжнімі папярочнымі рычагамі з расцяжкамі і стабілізатарам папярочнай устойлівасці. Падвеска мацуецца да падрамніка, толькі верхнія апоры амартызатараў — да кузава. 

Задняя падвеска — на падоўжных узаемазвязаных рычагах, з цыліндрычнымі спружынамі і амартызатарамі. Амартызатары — вытворчасці КамАЗ. Акрамя «камазаўскіх», на канвееры ЗМА ў Набярэжных Чаўнах таксама ставіліся заднія амартызатары вытворчасці Гродзенскага завода аўтамабільных агрэгатаў.

Шыны — *БИ-308*, нехарактэрнай для астатніх волжскіх аўтамабіляў размернасці 135/80R12. Пераход да меншага памеру колаў запатрабаваў таксама распрацоўкі арыгінальнага дыска. Дыск (каталожны нумар *1111-3101015*) меў шырыню 4 цалі і вылет 40 мм. Яшчэ адно нехарактэрнае рашэнне — мацаванне дыска да ступіцы трыма балтамі замест чатырох.

Рулявое кіраванне — з механізмам "шасцярня-рэйка".

Тармазная сістэма — гідраўлічная, двухконтурная (з дыяганальным падзелам контураў), з вакуумным узмацняльнікам. Галоўны тармазны цыліндр узяты ад ВАЗ-2121. Тармазы пярэдніх колаў — дыскавыя, заднія — барабанныя. Стаяначны тормаз — механічны, тросавы, на заднія колы.

### Бяспека

Расійскі часопіс Аўтарэвю (руск.: Авторевю) тройчы праводзіў выпрабаванні бяспекі аўтамабіля: у 1996 годзе на хуткасці 50 км/г аб жорсткі бар'ер з 50% перакрыццём і ў 2002 годзе па правілах Euro NCAP (аб мяккі бар'ер з перакрыццём 40% і на хуткасці 64 км/г) былі выпрабаваныя машыны вытворчасці СеАЗ і ЗМА. Машына з Серпухава была абсталявана статычнымі рамянямі бяспекі, а машына з Набярэжных Чаўноў — інерцыйнымі.

Пярэдняя частка аўтамабіля дрэнна паглынае энергію франтальнага ўдару з-за недасканала прадуманай з пункту гледжання бяспекі сілавой структуры і з-за размяшчэння запаснога кола. Яно займае ўсю левую частку маторнага адсека і пры ўдары грае ролю ўзмацняльніка, ператвараючы сярэдзіну пярэдняй часткі аўтамабіля ў незмінальны блок і выціскаючы ўнутр салона пярэднюю панэль і рулявую калонку.

Узмацняльнікі кузава маюцца пад панэллю прыбораў, пад сядзеннямі і ў задняй частцы кузава. Жорсткую канструкцыю ўтварае маторны шчыт разам з рамкай лабавога шкла. Паміж парогамі ўсталявана папярочка да якой мацуюцца сядзенні. Яшчэ адзін узмацняльнік утвораны пад заднім сядзеннем.

Аўтамабіль вытворчасці СеАЗ атрымаў толькі 1,4 бала з 16 магчымых. Былі адзначаныя празмернае зрушэнне руля, пярэдняй левай стойкі і страта кузавам структурнай цэласнасці. Левыя дзверы разышліся, падлога разарвана, руль з'ехаў насустрач кіроўцы на 170 мм, педаль тормазу — на 215 мм. Левы парог выгнуўся ўніз, сядзенне кіроўцы разам з падлогай ссунулася ўлева. Аднак дзякуючы туга зацягнутым статычным рамяням бяспекі ні адзін крытэрый траўміравання не быў перавышаны: сіла сціску рэбраў кіроўцы і пасажыра сярэдняя, ​​крытэрыі пашкоджанняў галавы і шыі блізкія да мяжы бяспечных значэнняў. У небяспецы толькі ногі: нагрузка на правае сцягно блізкая да крытычнай, а нагрувашчванне з металічных дэталяў унізе пярэдняй панэлі вельмі траўманебяспечна.

Кузаў машыны зробленай у Набярэжных Чаўнах, у адрозненне ад зваранага ў Серпухаве, рассыпаўся: дзверы разбураны, левая пярэдняя стойка з'ехала на 365 мм, а парог завязаны вузлом. У кіроўцы нагрузкі на галаву, шыю і ногі — вышэй небяспечных велічынь, аднак дзякуючы больш "мяккаму" кузаву фармальна пры ацэнцы "камазаўская" Ака набрала 2 балы — сціск рэбраў манекенаў ад рамянёў бяспекі быў нязначным.

Вытворчасць
-----------

З 1988 па 2008 год на заводах ВАЗ, КамАЗ (ЗМА) і СеАЗ  (руск.) (бел. у агульнай колькасці было выраблена каля паўмільёна машын усіх мадыфікацый.

|  | АўтаВАЗ | КамАЗ / ЗМА | СеАЗ  (руск.) (бел. |
| --- | --- | --- | --- |
| 1988 | 300 | 129 | — |
| 1989 | 530 | Паводле розных звестак:403416 | 100 |
| 1990 | 1467 | 19601962 | 1436 |
| 1991 | 529 | 4000 | 2369 |
| 1992 | 1020 | 4483 | 2994 |
| 1993 | 1503 | Паводле розных звестак:52755739 | 3872 |
| 1994 | 3375 | Паводле розных звестак:61186181 | 2031 |
| 1995 | — | Паводле розных звестак:84778638 | 1934 |
| 1996 | — | Паводле розных звестак:88248935 | 3671 |
| 1997 | — | Паводле розных звестак:17 93517 99318 014 | 8302 |
| 1998 | — | Паводле розных звестак:19 10019 102 | 11 000 |
| 1999 | — | Паводле розных звестак:28 00228 004 | Усяго — 14 000, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 9858
* *СеАЗ-11113-01* — 665
* *СеАЗ-11113-02* — 3477
 |
| 2000 | — | Паводле розных звестак:33 56133 603 | Усяго — 16 304, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 8166
* *СеАЗ-11113-01* — 816
* *СеАЗ-11113-02* — 7322
 |
| 2001 | — | Паводле розных звестак:37 83737 862 | Усяго — 18 701, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 7543
* *СеАЗ-11113 (для інвалідаў)* — 11 158
 |
| 2002 | — | Паводле розных звестак:38 50038 73538 743 | Усяго — 19 435, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 9678
* *СеАЗ-11113 (для інвалідаў)* — 9757
 |
| 2003 | — | 40 016 | Усяго — 20 002, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 10 569
* *СеАЗ-11113 (для інвалідаў)* — 9433
 |
| 2004 | — | 41 207 | 19 000 |
| 2005 | — | 30 280 | 12 952 |
| 2006 | — | 5086 | Усяго — 11 338, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 8169
* *СеАЗ-11113 (для інвалідаў)* — 2030
* *СеАЗ-11116* — 1139
 |
| 2007 | — | — | Усяго — 4902, у тым ліку:
* *ВАЗ-11113* — 1025
* *СеАЗ-11113 (для інвалідаў)* — 136
* *СеАЗ-11116* — 1916
* *СеАЗ-11116 (для інвалідаў)* — 1760
* *СеАЗ-11116-50 (пікап)* — 65
 |
| 2008 | — | — | Усяго — 1291, у тым ліку:
* з ручным кіраваннем — 321
 |
|

У Беларусі
----------

У канцы 1994 года планавалася наладзіць зборку аўтамабіляў на Гродзенскім заводзе карданных валаў.

Крыніцы
-------

1. 1 2  Аўталегенды №55 2011, с. 15.
2. ↑  Аўталегенды №55 2011, с. 4-5, 7.
3. ↑  
Малолитражная, малотиражная и невозрожденная: история создания Оки (руск.).  kolesa.ru (29 ліпеня 2016). Праверана 25 красавіка 2018.
4. ↑  Аўталегенды №55 2011, с. 6.
5. ↑  
40 лет — 25 миллионов // *За рулём* : часопіс. — 2006. — № 11. — С. 168.  (руск.)
6. ↑  Аўталегенды №55 2011, с. 7.
7. ↑  Ока накачивает мускулы // *Авторевю* : часопіс. — 1996. — № 5 (122). — С. 2.  (руск.)
8. ↑  Читая старые газеты. О выпуске 50 000 автомобиля ОКА. (руск.). *vestikamaza.ru* (21 жніўня 2022). Праверана 5 лістапада 2022.
9. ↑  
ЗМА прекратил производство автомобилей "Ока" (руск.).  motor.ru (30 чэрвеня 2006). Праверана 5 мая 2018.
10. ↑  СеАЗ-11116 Ока // *Авторевю* : часопіс. — 2007. — № 9 (380). — С. 81.  (руск.)
11. 1 2  Ока и Евро-3 // *Авторевю* : часопіс. — 2008. — № 3 (397). — С. 11.  (руск.)
12. ↑  
"СеАЗ" будет выпускать китайские автомобили вместо "Оки" (руск.).  motor.ru (21 студзеня 2009). Праверана 5 мая 2018.
13. ↑  
Все, что вы не знали о будущем Оки: что такое ЕлАЗ-1121 (руск.).  kolesa.ru (13 жніўня 2017). Праверана 29 красавіка 2018.
14. ↑  "ЭлектроОка" — "дитя" борьбы за экологию // *Автобизнес-Weekly* : газета. — 1998. — № 5 (101), 5 лютага. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2013.  (руск.)
15. ↑  
"Плюшевая" "ОКА" // *За рулём* : часопіс. — 1997. — № 11. — С. 22.  (руск.)
16. ↑  
Кровь из глаз. Безумный тюнинг и кастом-проекты 90-х (руск.).  drom.ru (25 жніўня 2019). Праверана 10 верасня 2019.
17. ↑  
ОКОтворчество // *За рулём* : часопіс. — 2000. — № 9. — С. 62.  (руск.)
18. 1 2 3 4 5 6  
Грузовики марки «Ока» // *Грузовик Пресс* : часопіс. — 2007. — № 08.  (руск.)
19. ↑  
Великое перемирие? // *Авторевю* : часопіс. — 2001. — № 17 (249). — С. 14.  (руск.)
20. ↑  
Цветы, пицца и два сантехника // *За рулём* : часопіс. — 2005. — № 8. — С. 142-143.  (руск.)
21. ↑  Если пикапу отрезать крылья… // *Грузовик Пресс* : часопіс. — 2011. — № 04.  (руск.)
22. ↑  
Лыжно-гусеничный снегоход «ТТМ Беркут» // *Техника молодёжи* : часопіс. — 2017. — № 1 (1006). — С. 14-15.  (руск.)
23. ↑  Регулировка карбюратора "Оки" // *За рулём* : часопіс. — 1996. — № 05. — С. 120. (руск.)
24. ↑  Мал мала круче // *За рулём* : часопіс. — 2002. — № 04. — С. 41. (руск.)
25. ↑  Энергоноситель // *За рулём* : часопіс. — 2004. — № 02. — С. 87. (руск.)
26. ↑  
Мягше, тоньше, деликатнее... // *За рулём* : часопіс. — 2000. — № 11. — С. 46-48.  (руск.)
27. ↑  По следам Pirelli и Michelin: история штатных шин автомобилей ВАЗ (руск.).  kolesa.ru (28 лістапада 2015). Праверана 16 красавіка 2018.
28. ↑  Колёса страны советов: заводские диски автомобилей ВАЗ (руск.).  kolesa.ru (23 верасня 2015). Праверана 16 красавіка 2018.
29. ↑  Ока ВАЗ-11113 (СеАЗ) (руск.).  autoreview.ru. Праверана 29 красавіка 2018.
30. ↑  Ока ВАЗ-11113 (ЗМА) (руск.).  autoreview.ru. Праверана 29 красавіка 2018.
31. ↑  Немного статистики: производство легковых автомобилей в СССР за 1988 год // *За рулём* : часопіс. — 1989. — № 08. — С. 22. (руск.)
32. ↑  Немного статистики: производство легковых автомобилей в СССР за 1989 год // *За рулём* : часопіс. — 1990. — № 07. — С. 7. (руск.)
33. ↑  Троніна 2002, с. 51.
34. 1 2 3  Немного статистики: производство легковых автомобилей в СССР за 1990 год // *За рулём* : часопіс. — 1991. — № 05. — С. 6. (руск.)
35. ↑  Троніна 2002, с. 57.
36. 1 2 3  Немного статистики // *За рулём* : часопіс. — 1992. — № 10. — С. 16.  (руск.)
37. 1 2 3  Немного статистики: Производство автомобилей в России // *За рулём* : часопіс. — 1993. — № 07. — С. 18.  (руск.)
38. 1 2 3 4 5 6  Немного статистики: Производство легковых автомобилей в России и на Украине // *За рулём* : часопіс. — 1994. — № 07. — С. 17.  (руск.)
39. 1 2 3 4 5 6  Шугураў 1998, с. 159.
40. 1 2 3 4 5 6  Немного статистики: Производство легковых автомобилей и автобусов в России // *За рулём* : часопіс. — 1995. — № 07. — С. 19.  (руск.)
41. ↑  Троніна 2002, с. 77.
42. ↑  Троніна 2002, с. 87.
43. ↑  Троніна 2002, с. 99.
44. 1 2  Российский автопром: так ли все безнадежно? // *Авторевю* : часопіс. — 1997. — № 06. — С. 20.  (руск.)
45. 1 2 3 4 5 6  Мы будем ездить на хороших автомобилях, если решения правительства не останутся на бумаге // *За рулём* : часопіс. — 1999. — № 04. — С. 77.  (руск.)
46. ↑  Троніна 2002, с. 111.
47. 1 2 3 4  Производство автомобилей в СНГ за 1998 год // *За рулём* : часопіс. — 1999. — № 03. — С. 65.  (руск.)
48. ↑  Троніна 2002, с. 124.
49. ↑  Троніна 2002, с. 127.
50. 1 2 3 4  Автопром: подъём продолжается // *За рулём* : часопіс. — 2000. — № 04. — С. 75.  (руск.)
51. ↑  Троніна 2002, с. 148.
52. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Производство легковых автомобилей (штук) в России и на Украине (данные АСМ-Холдинга) // *За рулём* : часопіс. — 2001. — № 03. — С. 77.  (руск.)
53. 1 2 3 4 5 6 7  Российский автопром: повод для оптимизма? // *Авторевю* : часопіс. — 2002. — № 03. — С. 10.  (руск.)
54. ↑  Троніна 2002, с. 159.
55. ↑  Троніна 2002, с. 162.
56. 1 2 3 4  Суждены нам благие порывы // *За рулём* : часопіс. — 2003. — № 03. — С. 137.  (руск.)
57. 1 2 3  Наш автопром: кризис гигантов // *Авторевю* : часопіс. — 2003. — № 04. — С. 12.  (руск.)
58. 1 2 3 4 5 6 7  Наш автопром: итоги 2003 года // *Авторевю* : часопіс. — 2004. — № 03. Архівавана з першакрыніцы 3 студзеня 2009.  (руск.)
59. 1 2 3 4  Наш автопром: 15 лет спустя // *Авторевю* : часопіс. — 2005. — № 03. — С. 15.  (руск.)
60. 1 2  Построение пройденного // *За рулём* : часопіс. — 2005. — № 04. — С. 118.  (руск.)
61. 1 2  Статистика: Все автозаводы России и ближнего зарубежья // *Авторевю* : часопіс. — 2006. — № 7 (355). Архівавана з першакрыніцы 24 студзеня 2009.  (руск.)
62. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Выпуск автомобилей в СНГ в 2007 году (руск.).  gruzovikpress.ru. Праверана 21 красавіка 2018.
63. 1 2  Мелеют «Волга» и «Ока» // *За рулём* : часопіс. — 2008. — № 03. — С. 141.  (руск.)
64. ↑  Плюс на минус // *За рулём* : часопіс. — 2009. — № 04. — С. 196.  (руск.)
65. ↑  Последний вздох СеАЗа // *Авторевю* : часопіс. — 2010. — № 20. — С. 54.  (руск.)
66. ↑  Сделано в Беларуси. Машиностроение и металлургия: «директорские заводы», Ford и упущенные инвесторы (руск.).  ej.by (14 снежня 2016). Архівавана з першакрыніцы 26 чэрвеня 2021. Праверана 6 лістапада 2021.

Літаратура
----------

* Ремонтируем Ока. ВАЗ-1111, -11113. Иллюстрированное руководство. — М.: За рулём, 2001. — 224 с. — (Своими силами). — ISBN 5-85907-283-Х.
* *Автолегенды СССР. BA3-1111 «OKA»* [руская]. «DeAgostini». **№55**. 2011. ISSN 2071-095X. `{{cite journal}}`: Адсутнічае або пусты `|title=` (даведка)
* Тест на разрушение // *Авторевю* : часопіс. — 1996. — № 24. — С. 15-17.  (руск.)
* "Ока" на электричестве // *За рулём* : часопіс. — 1997. — № 06. — С. 32-33. (руск.)
* Ручная «Ока» // *За рулём* : часопіс. — 2001. — № 12. — С. 150-152. (руск.)
* ВАЗ-11113 Ока // *Авторевю* : часопіс. — 2002. — № 3 (259). — С. 46-50.  (руск.)
* Мал мала круче // *За рулём* : часопіс. — 2002. — № 04. — С. 40-41. (руск.)
* Крик на полигоне // *Авторевю* : часопіс. — 2002. — № 9. — С. 44-47.  (руск.)
* Оригами // *Авторевю* : часопіс. — 2002. — № 11. — С. 36-39.  (руск.)
* Энергоноситель // *За рулём* : часопіс. — 2004. — № 02. — С. 86-87. (руск.)
* Дисбаланс // *Авторевю* : часопіс. — 2007. — № 08. — С. 60-65.  (руск.)
* Второй интернационал // *За рулём* : часопіс. — 2007. — № 04. — С. 68-72. (руск.)
* *Управление главного конструктора АВТОВАЗ (Коллектив авторов).* Микролитражка – вторая попытка // Высокой мысли пламень. Книга 2. — Тальяці: ДИС ОАО "АВТОВАЗ", 2004.
* *Управление главного конструктора АВТОВАЗ (Коллектив авторов).* Калина – долгий путь к конвейеру. Предыстория // Высокой мысли пламень. Книга 3. — Тальяці: ДИС ОАО "АВТОВАЗ", 2008.
* *Тронина О.А.* Завод микролитражных автомобилей, 15 лет. Книга жизни. — СПб.: ОАО Иван Федоров, 2002. — 190 с. (руск.)
* *Шугуров Л.М.* Автомобили России, Азербайджана, Армении, Белоруссии, Грузии, Латвии, Украины, Эстонии. — М.: ИЛБИ, 1998. — 240 с. — ISBN 5-87483-052-9. (руск.)
* Микроорганизм // *За рулём* : часопіс. — 2020. — № 06. — С. 94–98.  (руск.)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | ВАЗ-1111 на Вікісховішчы |

* Ока: о судьбе уникальной машинки и почему нам ее не хватает (руск.)(недаступная спасылка).  kolesa.ru (8 сакавіка 2015). Архівавана з першакрыніцы 13 сакавіка 2018. Праверана 5 мая 2018.
* Малолитражная, малотиражная и невозрожденная: история создания Оки (руск.).  kolesa.ru (29 ліпеня 2016). Праверана 5 мая 2018.
* Проект "Не в тренде". Последний автомобиль родом из СССР "Ока" (руск.).  abw.by (24 верасня 2016). Праверана 5 мая 2018.
* Отличная проходимость, запчасти под заказ и заводские "диверсии". Несколько историй про "Оку" (руск.).  abw.by (21 снежня 2020). Праверана 27 снежня 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: ph912498 |

| ⛭Аўтамабілі вытворчасці ВАЗ і АТ «АўтаВАЗ» |
| --- |
| I пакаленне: «Жыгулі» | 
* ВАЗ-2101
* ВАЗ-2102
* ВАЗ-2103
* ВАЗ-2106
* ВАЗ-2105
* ВАЗ-2107
* ВАЗ-2104

 |
| II пакаленне (на платформе «Гама»):«Спутник», «Самара» | «Лада Спутник» (2108 • 2109 • 21099)«Lada Samara» (ВАЗ-2115 • 2114 • 2113) |
| III пакаленне (на платформе «Гама»):«Lada 110»/«111»/«112», «Priora» | ВАЗ-2110 • 2111 • 2112«Lada Priora» (2170 • 2172 • 2171) |
| IV пакаленне (на платформе «Гама»):«Каліна», «Granta» | «Lada Kalina» (ВАЗ-1119 • 1118 • 1117 • 2192 • 2194) • «Lada Granta» (2190 • 2191) • «Datsun on-DO» • «Datsun mi-DO» |
| V пакаленне (на платформе «Лада Б»):«Веста» | «Lada Vesta» |
| Аўтамабілі павышанай праходнасці: | ВАЗ-2121 • 21213 • ВАЗ-2131 • 2329ВАЗ-2123 • 2323 • 2723
ВАЗ-2120 |
| Гарадскія аўтамабілі: | 
* ВАЗ-1111 «Ака»
* ВАЗ-1151 «Гном»
* ВАЗ-1121 «Ака-2»

 |
| Сумесная вытворчасць«GM-АўтаВАЗ»: 2001-20 гг. | 
* «Chevrolet Niva» (на аснове «ВАЗ-2123»)
* «Chevrolet Viva» (на аснове «Opel Astra G»)

 |
| Сумесная вытворчасць«Renault-Nissan-АўтаВАЗ» | 
* «Lada Largus» (на аснове «Dacia Logan MCV» I пакалення)
* «Lada Xray» (на платформе «Dacia B0»)
* «Datsun on-DO» (на аснове «ВАЗ-2190»)
* «Datsun mi-DO» (на аснове «ВАЗ-2192»)

 |
| Электрамабілi | 
* ВАЗ-2801
* ВАЗ-1801
* ВАЗ-2802
* ВАЗ-2702
* ВАЗ-1111Э
* ВАЗ-1152 «Эльф»
* «Lada Rapan»
* «ВАЗ-1004» («Лада Рыкша»)
* «ВАЗ-1817»

 |
| Спартыўныя,у т.л. створаныя іншымі арганізацыямі | 
* ВАЗ-2105-VFTS
* ВАЗ-29081-ЛСГА
* «Лада ЭВА»
* «Lada Samara T3» (Rallye Dakar)
* ВАЗ-21106-WTCC
* Lada Priora WTCC
* «Lada Revolution» («Revolution III»)
* «Лада Калiна NFR»
* «Lada Granta WTCC»
* «Лада Веста WTCC»
* «Lada Granta РСКГ (RCRS)»

 |