**S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky** (*бел.* S.T.A.L.K.E.R.: Чыстае неба) — камп'ютарная гульня, постапакаліпсічны шутар ад першай асобы, прыквел гульні S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl. У гульні рухавічок X-Ray быў абноўлены да версіі 1.5 і стаў падтрымліваць DirectX 10.

Сюжэт гульні
------------

### Пралог

Верасень 2011 года. Найміт Шнар вядзе групу эколагаў праз балоты. Іх накрывае выкід. Эколагі гінуць. Шнара знаходзяць байцы групоўкі «Чыстае неба». На базе групоўкі найміт прыходзіць у сябе.

### Дзеянне гульні

Скрыншот з гульні
Лебедзеў — заснавальнік і лідар «Чыстага неба» распавядае Шнару аб тым, што нервовая сістэма найміта пры выкідзе прымае ўдар на сябе. Лебедзеву прыходзіць трывога з другога фарпоста. На яго напалі мутанты. Шнар адпраўляецца на фарпост, дзе яго накрывае выкідам. Прыйшоўшы ў сябе на базе «Чыстага неба», Шнар пазнае ад Лебедзева, што пры наступным выкідзе па-за хованкі нервовая сістэма найміта выгарыць, і ен загіне. Выкіды адбываюцца так часта таму, што хтосьці прабраўся праз Выжыгацель мазгоў, і Зона спрабуе знішчыць гэтага каго-то, змятаючы на шляху ўсё жывое. Лебедзеў кажа, што трэба спыніць гэтага самага каго-то. Стала вядома, што які-то сталкер цікавіўся ў Сідаровіча на кардоне нейкімі дэталямі. Трапіць на кардон можна, захапіўшы падыходы да сцежках у рэнегат. Аднак, каб набрацца сіл для захопу падыходаў да сцежках, трэба добра ўмацаваць свае пазіцыі на балотах. З дапамогай Шнара «Чыстае неба» умацоўвае пазіцыі і знішчае галоўную базу Рэнегат. Захапіўшы падыходы да сцежках, найміт прабіраецца на Кардон. За інфармацыю, Сідаровіч просіць вярнуць яго кейс з хабаром. Адзіночкі пад кіраўніцтвам Бацькі Валяр'яна перапраўлялі тавар Сідаровіча праз вайскоўцаў, здзяйсняючы з імі здзелкі. Аднак, камандзір вайскоўцаў маёр Халецкі вырашыў прадаваць тавар бандытам. Адзіночкі ўзялі маёра ў палон, але той не хоча расколвацца, сцвярджаючы, што яго ўсе роўна выратуюць. Тады адзіночкі разам са Шнарам зачышчаюць вайскоўцаў на Кардоне. Маёр кажа, дзе кейс. Найміт адносіць кейс Сідаравічу, і той расказвае, што ў яго быў сталкер па мянушцы Клык. Ен шукаў нейкія дэталі. Сідаровіч прадаў Клыку дэталі, якія знайшоў. А за астатнімі адправіў Клыка на сметнік да дзігерраў.

На Сметніку па пазнацы Клык, Шнар наткнуўся на труп дзігерра. Па аўдыезапісы ў КПК Шнар даведаўся, што за Іклом на ўсход адправіўся дзігер-пасланнік. Шнар знайшоў пасланца, калі таго загнала ў кут зграя сляпых сабак. Ад диггера найміт даведаўся, што Ікол сышоў у Цемную даліну.

У Цемнай даліне з-за частых нападаў на базу групоўкі «Свабода» быў абвешчаны ўзмоцнены рэжым. На блокпосце Шнару падказалі, што ен можа атрымаць інфармацыю на базе групоўкі. Калі найміт прыбыў на базу, яго паклікаў да сябе камендант па прозвішчы Шчукін. Ен осведомил Шнара, што з лідарам групоўкі размовы быць не можа, пакуль база на каранціне. Аднак, камендант паабяцаў зладзіць гэты размова, калі найміт выканае яго заданне. Пасля таго, як найміт забіў псі-сабаку ў ваколіцах базы, камендант адправіў яго на адзін з блокпастоў. Прыйшоўшы туды, Шнар ўбачыў, што ўсе сталкеры мертвыя. Па запісу ў КПК аднаго з сталкеров усе зразумелі, што камендант перадаваў ворагам ўсю інфармацыю аб рухах свабодаўцаў. Шнар прынес КПК Чэхава, лідару групоўкі. Найміт даведаўся, што Ікол быў у Чэхава і таксама шукаў нейкую тэхнічную дэталь. Аднак астатнюю інфармацыю Чэхаў адкрыў толькі пасля таго, як Шнар знайшоў Шчукіна, прынес яго КПК Чэхава, а той зразумеў, што камендант перадаваў звесткі аб «Свабодзе» наймітам, якія выконвалі чыйсьці кантракт. Чэхаў распавеў Шнару аб тым, што прадаў Клыку дэталь, якую той шукаў, і зацікавіўся, навошта Клыку гэтая дэталь. Тэхнік групоўкі Дзядзька Яр захаваў частату КПК Фанга, і па ей Шнар даведаўся, што Ікол адправіўся на Сметнік.

### Мэта Стралка

На Сметніку па пазнацы КПК Клыка, Шнар трапіў у падвал Барахолкі. Там яго аглушылі бандыты, забралі ўвесь рыштунак, грошы і збеглі. Ачуўшыся, Шнар знайшоў КПК Ікла ў склепе, і па ім усе стала ясна — Лебедзеў меў рацыю наконт таго, што хтосьці прабраўся праз Выжігацель. У КПК была запіс аб тым, што група, у якой быў Ікол, здагадалася, што пра іх паходзе да цэнтру Зоны даведаліся. Як гаварылася ў запісе, падрабязны план іх далейшых дзеянняў знаходзіўся ў тайніку, каардынаты якога прысутнічалі ў КПК. Тайнік знаходзіўся ў сутарэннях НДІ Аграпрам. Дагнаўшы бандытаў і вярнуўшы свае рыштунак, Шнар накіраваўся туды.

На былой тэрыторыі прадпрыемства НДІ Аграпрам Шнар пагутарыў з генералам Крыловым, лідарам групоўкі Абавязак. Той паведаміў найміту, што долговцев рэгулярна атакуюць мутанты, якія вылазяць з падзямелляў. Шнар пагадзіўся спусціцца пад Аграпрам і затапіў падземныя хады.

Спусціўшыся ў падзямелля і практычна цалкам затапіўшы іх, Шнар знайшоў схованку Стрэлка. З аўдыезапісу КПК у тайніку Шнар даведаўся, што да цэнтру Зоны прабраліся сталкеры Стралок, Ікол і Прывід. Яны рыхтуюць другі паход да цэнтру Зоны, што, па словах Лебедзева, прывядзе да другога Сверхвыбросу, значна больш моцнаму, чым першы. Стралок накіраваўся на Бурштын да вучонаму прафесару Сахараву за прыладай, якое захавае розум членаў групы ў цэласці і захаванасці.

На Бурштыне Сахараў распавеў Шнару аб тым, што Стралок заключыў з навукоўцамі здзелку — нібыта хацеў дапамагчы ў выпрабаванні блакатара псі-выпраменьвання. Навукоўцы далі яму эксперыментальны прататып, і Стралок адправіўся на завадскую тэрыторыю Бурштыну. Аднак ен адтуль не вярнуўся, і сігнал, атрыманы навукоўцамі ад блакатара, быў страчаны. Сахараў, даведаўшыся намеры Шнара дагнаць Стрэлка, распавеў яму, што есць магчымасць стабілізаваць ўзровень псі-выпраменьвання настолькі, каб можна было знаходзіцца на тэрыторыі комплексу. Шнар даведаўся, што нядаўна група сталкераў знайшла на завадской тэрыторыі нейкую тэхнічную дакументацыю, але вярнуцца не змагла. Шнар адправіўся за дакументамі і прынес іх Сахараву. Па ім Цукроў канчаткова зразумеў, што стабілізаваць ўзровень псі-выпраменьвання магчыма.

### Пагоня за Стралком

Па ўказанні Сахарава, Шнар адправіўся да атраду сталкераў пад кіраўніцтвам Ляўшы. Мэта атрада — перазапуск сістэмы астуджэння, па віне якой псі-выпраменьванне нестабільна. Атраду ўдаецца здзейсніць перазапуск сістэмы. Сахараў перадае Шнару паведамленне, што Стралок знаходзіцца зусім блізка. Шнар у пагоні за Стралком трапляе ў Руды лес.

Там Шнара сустракае засада. За час перастрэлкі Стрэлак ўцякае ў тунэль, які падрывае за сабой. Са Шнарам звязваецца Лебедзеў і згадвае, што адзіная магчымасць зараз дагнаць Стрэлка — прайсці ў Ліманск. Аднак шлях у Ліманск праходзіць праз раку, мост праз якую кантралюецца на процілеглым беразе бандытамі. Лебедзеў дае даручэнне Шнару адправіцца да сталкера па імя Ляснік, які можа ведаць спосаб прайсці ў Ліманск.

Ляснік распавеў Шнару, што часам да яго на КПК паступаюць просьбы сталкераў аб дапамозе з Ліманска. Але сігнал занадта слабы. Ляснік раіць Шнару выйсці на Вайсковыя склады, дзе сігнал павінен быць лепш. Там Шнар прымае паведамленне наймітаў, якія патрапілі ў анамалію, з якой яны ніяк не могуць выбрацца. Вярнуўшыся да Лесніку і падаўшы яму каардынаты наймітаў, Шнар даведаўся больш падрабязна аб гэтай анамаліі пад назвай Прасторавы бурбалка. Ляснік распавеў, як сам аднойчы ў яе трапіў, аднак там жа знайшоў артэфакт, які вывеў яго з гэтай анамаліі. Пасля невялікага заданні для Шнара Ляснік паабяцаў, што падумае над тым, як вывесці наймітаў з анамаліі, і прапанаваў Шнару адправіцца на Вайсковыя склады, дзе на базе вайсковых есць магутны дзеючы радыеперадавальнік, з дапамогай якога наймітам можна будзе адказаць. Пасля Вялікага Выкіду на базе выжыла паўтара дзясятка салдат, якіх камандаванне кінула, не рызыкуючы пасылаць атрады ў дестабилизированную выкідам зону. Пасля перамогі над ваеннымі Шнар знайшоў і выкарыстаў перадатчык, і пры дапамозе інструкцый Лесніка атрад наймітаў паспяхова выбраўся з анамаліі і стаў прасоўвацца да Ліманскага моста, захопленага бандытамі.

Калі Шнар прыбыў да моста, атрад Чыстага неба, на чале з Лебедзевым, ўжо знаходзіўся там. Найміты, таксама якія прыбылі да моста, на процілеглым беразе спрабавалі апусціць мост. У выніку мост быў апушчаны і атрад бандытаў пераможаны.

Перадавая група Чыстага неба разам са Шнарам адправілася праз Ліманск. Там ішла сапраўдная вайна, так як пасля адкрыцця другога шляху да цэнтру Зоны туды адправілі свае атрады амаль усе групоўкі. Затым, пераадольваючы перашкоды і заслоны групоўкі Маналіт і ваенных, сталкерам ўдалося прабрацца праз Ліманск. На шляху да цэнтру Зоны пралягаў закінуты шпіталь, дзе сталкераў сустрэлі маналітаўцы. Таксама Шнару прыйшлося ліквідаваць верталёт вайскоўцаў. Пасля гэтага найміт трапляе на ЧАЭС, дзе сустракаецца з Лебедзевым.

### Фінал

Пятрэнка, баец «Чыстага неба», перадае Лебедзеву частату Стрэлка, які знаходзіцца ўжо зусім побач, і той пацвярджае яе. Дабрацца да Стрэлка не ўяўляецца магчымым. На ЧАЭС крытычны ўзровень псі-выпраменьвання, аднак Стрэлак ў бяспецы пры дапамозе прылады, якое выдаў яму Сахараў. Шнару выдаюць электрамагнітнае стрэльбу, каб ен разбіў ахоўнае поле вакол Стрэлка, з чым найміт паспяхова спраўляецца.

Аднак затым усе прыборы сталкераў пачынаюць шалець і тут здараецца выкід. Далей усе сталкеры, якія былі на ЧАЭС, у тым ліку Стрэлак і Шнар, паказаны бязвольна ляжаць у памяшканні перад маніторамі, зомбирующими іх.

У выніку другога Сверхвыкіда, геаграфія Зоны перайшла ў той стан, якое можна бачыць у «Цені Чарнобыля». Монолитовцам, па невядомых прычынах, не ўдалося распазнаць сярод захопленых сталкераў Стрэлка. У выніку «прамывання мазгоў» ен губляе памяць і становіцца адным з агентаў «О-Свядомасці» з заданнем «Забіць Стрэлка», у якасці «пазнакі» атрымліваючы татуіроўку «S.T.A.L.K.E.R.» на правай руцэ. З гэтай мэтай вясной 2012 года яго адпраўляюць да ўскраіне Зоны на «грузавіку смерці», з чаго і пачынаецца сюжэт гульні «S.T.A.L.K.E.R.: Цень Чарнобыля».

Лакацыі
-------

### Існуючыя

БалотыТут пачынаецца дзеянне гульні. Самая вялікая з лакацый. Пасля наймацнейшага выкіду Зона адкрыла шляху на Балоты — легендарную тэрыторыю — родную хату групоўкі «Чыстае Неба». Разам з гэтым, гразевыя багна ўяўляюць сабой акумулятар радыяцыі, анамалій, мутантаў і іншай амаральнай паскуддзя ў асобе гвалтаўнікоў, названых Рэнегатамі.
КардонНа тэрыторыі Кардона пастаянныя сутычкі вайскоўцаў і сталкераў. У закінутай весцы лагер пачаткоўцаў. Галоўны там Воўк. Побач у бункеры жыве гандляр Сідаравіч. Ля чыгуначнага моста знаходзіцца база сталкераў. На раўнінах жывуць сляпыя шчаняты, статка плацей і кабаноў. Часам здараюцца набегі бандытаў са Звалкі. Часам сустракаюцца недарагія артэфакты.
ЗвалкаЗаваленая радыеактыўным смеццем. Тэрыторыя пад кантролем бандытаў. Вялікае тэхнічнае могілка: сюды яшчэ пасля першай аварыі звезлі горы радыеактыўнага хламу. З'яўляючыся месцам перасячэння многіх дарог, Звалка ўяўляе вялікую цікавасць у большасці груповак, у тым ліку бандытаў, якія арганізавалі свае логава прама на тэрыторыі былога чыгуначнага дэпо. Іх спробы кантраляваць тэрыторыю часта прыводзяць да ўзброеных сутычак, нярэдка ператвараючыеся ў сапраўдныя войны. На поўначы і ўсходзе знаходзяцца валодання «Свабоды», на захадзе — «Доўгу», а на поўдні і на Барахолцы — «Адзіночак».
НДІ «Аграпрам»Тэрыторыя былога інстытута. У самім інстытуце знаходзіцца база групоўкі «Абавязак». На тэрыторыі фабрыкі сталкеры. На захадзе размешчана маленькае возера. На лакацыі вялікая колькасць мутантаў, якія з'явіліся з падзямелляў Аграпрама. Можна знайсці досыць рэдкія артэфакты.
Падзямелле НДІ «Аграпрам»Вялікі лабірынт пад зямлей. Там знаходзіцца тайнік Стрэлка. Ўнутры падзямелля знаходзіцца лагер бандытаў (пазней сталкераў групоўкі «Доўг»). З монстраў — сноркі, кантралёр, тушканы і вогненныя палтэргейсты.
Цемная ДалінаАнамалій мала. У закінутых будынках у Даліне размешчана база групоўкі «Свабода». На лакацыі знаходзяцца і найміты, якія выконваюць заказ на знішчэнне групоўкі «анархістаў». Мутантаў амаль няма.
БурштынПа ўсей даліне блукаюць зомбі. Галоўная «славутасць» Бурштыну — ўстаноўка псі-выпраменьвання на тэрыторыі закінутага завода «Бурштын». Побач знаходзіцца перасохлыя возера Бурштынавае, на дне якога знаходзіцца лабараторыя навукоўцаў пад аховай групы сталкераў.
Рыжы лесВелізарны лес, напоўнены анамаліямі і радыеактыўнымі ўчасткамі. У сярэдзіне лесу есць анамалія «Симбионт». Месца жыхарства Лесніка. Мутанты: псі-сабакі, псевдогигант, крывасмок, у вялікай колькасці — снорки.
Ваенныя складыТут знаходзіцца база ваенных дэсантнікаў. Тут жа есць невялікая весачка, у якой жыве шмат крывасмокаў. На ўсходзе размяшчаецца невялікая радыеактыўнае балотца, з аднаго боку акружанае мінным полем. Праход да «Выжигателю Мазгоў» ахоўваецца блокпостом Маналіту. Анамалій трохі, але есць магчымасць знайсці ў іх рэдкія артэфакты.
ЛiманскЗакінуты горад, адкрыты Вялікім выкідам. У горадзе ідуць вулічныя баі паміж рознымі групоўкамі. А ваяваць тут было за што — ж гэта другая дарога да Цэнтру Зоны, прычым больш бяспечная, чым шлях праз Выжигатель Мазгоў. За кантроль над Лиманском сышліся некалькі груповак: «Абавязак», «Свабода», Бандыты і Ваенныя. Монолиту давялося стрымліваць паток ўсіх груповак. Калі распытаць Лесніка аб горадзе, ен скажа, што горад яшчэ да з'яўлення Зоны быў злавесным. Яго жыхары абвяшчалі савецкую ўладу. І на ўсіх не гарадскіх касіліся, пабудавалі гіганцкую антэну (у рэальнасці існуе правобраз гэтай устаноўкі — Загоризонтная РЛС «Дуга»). Калі ўсе гэта асэнсаваць, то можна зрабіць выснову, што, як мяркуецца, людзей замбавалі.
Закінуты шпітальЗагадкавая лакацыя, не адзначаная на карце, кантралюемая членамі групоўкі «Маналіт». Монстраў няма. Прысутнічаюць снайпер, пара станковых куляметаў, занятыя баевікамі «Маналіту», міны і ваенны верталет, варожа настроены не толькі да галоўнаму герою, але і членам групоўкі «Маналіт».
ЧАЭСЗаключная лакацыя, дзе Найміт гоніцца за Стралком. Былая атамная станцыя, аб якой хоць раз чуў кожны. Гэта самае сэрца Зоны. Калі верыць легендзе, дзе-то тут знаходзіцца міфічны «Выканаўца Жаданняў» або «Маналіт», здольны выканаць любое жаданне сталкера, якія дабраліся да яго.
### Выразаныя

Падзямелля ПрыпяціДоўгі час планаваліся распрацоўшчыкамі. Пасля праходжання лакацыі «Шпіталь» Найміт Шнар у складзе перадавой групы «Чыстага неба» павінен быў пракласці дарогу асноўнай групе праз ў іх (у Лиманске і Шпіталі кіраўнік групоўкі «Чыстае неба» Лебедзеў паведамляе аб гэтым галоўнаму герою). Іншы ўваход у іх знаходзіцца каля Лиманского запаведніка на лакацыі «Рыжы Лес», але пры набліжэнні да яго Стралок выбухае тунэль. Лакацыя па ходзе распрацоўкі мяняла свае напаўненне. Так спачатку меркавалася паказаць новых мутантаў, якія з'явіліся ў выніку таго, што персанал, які працуе ў сутарэннях на момант другога выбуху ЧАЭС, трапіў пад уздзеянне Ноосферы і ператварыўся ў розных мутантаў, напрыклад, ваенныя ператварыліся ў нейкіх морлоков. А затым лакацыю падагналі пад больш позні канцэпт «Чыстага Неба», дзе меркавалася праходжанне вельмі працяглай лакацыі з отстрелом шматлікіх ордаў сталкераў групоўкі «Маналіт». На прычыны выключэння з прыквэла дадзенай лакацыі паўплывалі наступныя моманты: сціснутыя тэрміны распрацоўкі гульні, з-за чаго распрацоўшчыкі проста-проста не паспелі рэалізаваць лакацыю ў поўнай меры; лакацыю выключылі ва ўгоду лакацыях «Лиманск» і «Шпіталь». Гэтая лакацыя захавалася ў выглядзе напрацовак з галоўным залай, з якога быў зняты афіцыйны скрыншот, канцэпт-артами лакацыі і шырокім апісаннем у дызайн-дакуменце. Пасля лакацыя ў перапрацаваным выглядзе з'явілася ў S.T.A.L.K.E.R.: Кліч Прыпяці.
ГенератарыЛакацыю планавалі яшчэ ў «Цені Чарнобыля», але, як і многія іншыя, яна не трапіла ў фінальную версію гульні, а была перапрацаваная і перанесена на лакацыі ЧАЭС-2. У «Чыстым небе» яе хацелі вярнуць, але ў якасці інтэрактыўнага інтра на рухавічку гульні замест CGI-роліка. Па задумцы мела адну вялікую баразну (якая нагадвае анамалію «Загребущие Рукі» або «Кіпцюр») з невялікім шарападобным аб'ектам у канцы. На працягу падыходу да аб'екта гульцу ў складзе атрада «Дэльта» прапаноўвалася знішчыць групу снорков, скачуць на атрад зверху. Далей, пасля знішчэння мутантаў, ішоў звыш-выкід і на гэтым сканчалася ўступленне. Захаваліся напрацоўкі з першымі пунктамі: Шпіталь, Падзямелля Прыпяці (Пуцеправод-1 або Катакомбы-2) і Генератары, дзе і можна было ўбачыць чарнавы варыянт гэтай сцэны. Па невядомых прычынах распрацоўшчыкі ў канчатковай версіі сцэнара вырашылі спыніцца на першапачатковай задумцы.
Мост праз раку ПрыпяцьЛакацыя, якая ўяўляе сабой пашкоджаны чыгуначны мост праз раку Прыпяць. Гэтая лакацыя была адным з найкароткіх шляхоў да НДІ «Аграпрам», яна размяшчалася на захад ад лакацыі НДІ «Агропромом». Вядома, што на ей павінны былі размяшчацца прычалы, патанулыя баржы з лагерам бандытаў і раскладзенымі дошкамі паміж апорамі моста над вадой, па якім гулец павінен быў перайсці на супрацьлеглы бераг і ўвайсці ў падзямелля Аграпрама з мэтай пошуку тайніка групы Стрэлка. Лакацыя так і не была рэалізаваная, засталіся канцэпт-арты і апісанне ў дызайн-дакуменце. Ад лакацыі адмовіліся на вельмі ранняй стадыі распрацоўкі гульні.
Востраў КартографаВельмі маленькая, сюжэтная лакацыя, на якой гулец павінен быў сустрэць Картографа, персанажа, не які ўвайшоў у гульню. Захавалася апісанне, канцэпт-арты і накіды гэтай лакацыі:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "|  Гэта невялікі пагорак-востраў, акружаны вадой і густым туманам. На ім гулец ўбачыць маленькую драўляную царкву, некалькі сілуэтаў дрэў і невялікі драўляны мост прама перад ім, той, хто ідзе праз зараслі чароту. На купале царквы ўсталяваная самаробная радиоантенна, падобная на ТБ-антэну для дэцыметровых хваль. Картограф жыве ўнутры самой царквы, ен дзіўны чалавек. Ен - сталкер, які «адчувае» сцяжынкі ў Зоне, і можа вольна ўваходзіць і выходзіць з «прасторавых бурбалак». Жылле Картографа – адно з самых дзіўных месцаў у Зоне. Ніхто не ведае шляху да яго. З яго вокнаў вы можаце ўбачыць розныя месцы.  | "|

Пасля таго, як з гульні вырашылі прыбраць дадзенага персанажа, неабходнасць у гэтай лакацыі адпала, а ролю ў сюжэце перайшла да персанажу Ляснік.

Гісторыя версій
---------------

* **Ліпень 2007г.**, GSC Game World анансавала на выставе E3'2007 прыквел "S. T. A. L. K. E. R.: Shadow of Chernobyl" — "S. T. A. L. K. E. R.: Clear Sky", дзеянне якога адбываецца ў 2011г..
* **15 Траўня** **2008г.**, у сетку трапіла альфа-версія S. T. A. L. K. E. R.: Clear Sky (Build 3120), якая дэманстравалася на выставе E3 ў 2007 годзе. У цяперашні час гэты білд вельмі легка знайсці ў Сеткі — ен настолькі папулярны, што выйшлі нават аматарскія патчы для яго.
* **12 жніўня** **2008 года** у сеціве з'явіўся вельмі цікавы ролік, у якім сцвярджалася, што нейкі me4eniy займеў у свае валоданне скрадзены з завода дыск з Чыстым Небам. Там была паказана лакацыя «Звалка», пры ўваходзе на якую бандыт запатрабаваў грошай за праход у галоўнага героя. І, як варта было чакаць, ліцэнзійная копія гульні (Без абароны StarForce) была загружаная на ўкраінскія трэкеры. У сувязі з гэтым, 1 вырашылі адсунуць дату рэлізу з 29 на 22 жніўня для Расеі. GSC ж пакінула дату выхаду для Украіны нязменнай.
* **22 жніўня** **2008 года**, адначасова з выхадам гульні выйшаў і першы патч 1.5.03, накіраваны на выпраўленне некаторых недахопаў і паляпшае прадукцыйнасць. Аднак, на шматлікіх форумах людзі скардзіліся, што пасля патча гульня станавілася наадварот менш хуткай і менш стабільнай, а таксама змяняла да горшага некаторыя аспекты гульні, накшталт дакладнасці зброі і трываласці ворагаў.
* **5 верасня** **2008 года** распрацоўшчыкі выпусцілі другі патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.04 і выпраўляе шматлікія недахопы гульні.
* **30 верасня** **2008 года** распрацоўшчыкі выпусцілі трэці патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.05 і выпраўляе мноства недахопаў. У прыватнасці нарэшце то былі выпраўленыя праблемы з «бітымі» захаваннем і крытычная памылка, не якая дазваляе гульцу перайсці з лакацыі «Балота» ў лакацыі Кардон. Таксама выпраўленыя тры найбольш частых «краша» гульні.
* **31 кастрычніка** **2008 года** распрацоўшчыкі выпусцілі чацверты патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.07 і выпраўляе шматлікія недахопы гульні. Для англійскай версіі з'явіўся патч 1.5.06. Патч быў і для рускай версіі, але яго выдалілі і перапрацавалі ў версію 1.5.07
* **8 студзеня** **2009 года** распрацоўшчыкі выпусцілі пяты патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.08 і ўносіць шэраг змяненняў у сеткавую гульню, накіраваных супраць несумленных гульцоў. Таксама патч павышае стабільнасць сеткавай гульні. Тым не менш, па многіх водгуках, назіраецца нестабільнасць гульні («вылеты»).
* **12 красавіка** **2009 года** распрацоўшчыкі выпусцілі шосты патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.09. Ен дапаўняе гульню новым паводзінамі для NPC, мадэрнізуе HUD, мяняе ўзбраенне NPC, цэны на артэфакты. Таксама першапачаткова ў гульца маецца АК-74. Нестабільнасць у рэжыме сеткавай гульні («вылеты») па-ранейшаму мае месца.
* **29 чэрвеня** **2009 года** распрацоўшчыкі выпусцілі семы патч, обновляющий гульню да версіі 1.5.10. Патч ўносіць шэраг значных змяненняў у сеткавую, а таксама паляпшае адзіночную гульню.

Асаблівасці двіжка
------------------

Гульнявы двіжок X-Ray быў абнаўлены да версіі 1.5 і стаў падтрымліваць DirectX 10.

Асаблівасці гульні
------------------

* Дададзеныя новыя тэрыторыі — Руды Лес, Ліманск, Балоты, Шпіталь. Разам з гэтым прыбраныя некаторыя лакацыі з арыгінальнай гульні — Бар, Дзікая Тэрыторыя, Радар, Прыпяць, Саркафаг.
* Акрамя старых груповак (навукоўцы, «Абавязак», «Свабода», «Маналіт», Бандыты, Вайскоўцы, Гандляры, Найміты) з'явіліся яшчэ новыя («Чыстае Неба», «Рэнегаты»). Гулец можа прыняць удзел у вайне груповак і прывесці да перамогі любую груповак.
* Палепшаны AI камп'ютарных супернікаў. Створаная сістэма апгрэйдаў зброі і броні.
* Змененая сістэма анамальных зон.
* З'явіліся выкіды.
* У параўнанні з папярэдняй гульнёй серыі палепшаная графіка: дададзеная падтрымка DirectX 10(а з патчам 1.5.07 — DirectX 10.1), дапрацаваны DirectX 9 рэндэр. У гульні выкарыстоўваецца новая версія гульнявога рухавічка X-Ray 1.5. Дададзеная інверсная кінематыка.
* Палепшаная рэалістычнасць зброі, дададзена новая, але ў афіцыйнай версіі мадэлі зброі ізноў жа не ліцэнзаваныя (рэальна існуючыя аналагі ідуць пад прыдуманымі назвамі).
* Існуе сістэма апгрэйдаў зброі і гарнітураў, аднак мадыфікацыі часцяком носяць вар'яцкі характар — напрыклад, усталёўка мацаванняў для падстволавага гранатамёта на АКС-74 (для гэтага не патрэбныя ніякія мадыфікацыі) або ўсталёўка на СВД «электроннага стабілізатара палёту кулі». Да таго ж цалкам розныя па механізмах аўтаматы (і пісталеты таксама) мадыфікуюцца практычна аднолькава

Крытыка
-------

Адразу жа пасля вынахаду і з'яўленні на прылаўках крам гульня стала аб'ектам цвёрдай крытыкі і скарг гульцоў. Прычынай таму паслужыла велізарную колькасць унутраных памылак гульні, з-за якіх гульнявы працэс быў вельмі цяжкім (больш-менш нармалёва працавалі толькі лакацыі Балоты і Кардон). Практычна адразу жа з'явіліся першыя патчы (патч 1.5.04 выйшаў адразу пасля самой гульні). Таксама на шматлікіх гульнявых форумах гарачымі тэмамі абмеркавання станавіліся менавіта скрыптовыя вылеты S.T.A.L.K.E.R.: Чыстае неба.

Гл. таксама
-----------

* Спіс камп’ютарных гульняў:S
* S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl
* S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat

Зноскі
------

1. ↑  Абнаўлення гульні S. T. A. L. K. E. R.: Чыстае Неба **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  GSC Game World. Архівавана з першакрыніцы 25 студзеня 2012. Праверана 30 жніўня 2010.
2. ↑  Сістэмныя патрабаванні S. T. A. L. K. E. R. Clear Sky **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  GameTech (7 ліпеня 2008 года). Архівавана з першакрыніцы 3 сакавіка 2012. Праверана 13 траўня 2009.

| ⛭S.T.A.L.K.E.R. |
| --- |
| Гульні | 
* «S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl»
* «S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky»
* «S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat»
* «S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl»

 |  |
| Вытворная прадукцыя | Серыя кніг «S.T.A.L.K.E.R.» (спіс кніг) |
| Іншае | 
* Гульнявы свет «S.T.A.L.K.E.R.»
* GSC Game World
* X-Ray

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Metacritic · GameFAQs · Giant Bomb · MobyGames · Redump |