**Беларуская дзяржаўная філармонія, Установа «Беларуская дзяржаўная ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга філармонія»** — філармонія ў горадзе Мінску. Архітэктар будынка — Г. М. Бенядзіктаў.

Гісторыя
--------

Афіцыйна адкрылася 25 красавіка 1937 года ў складзе сімфанічнага аркестра, аркестра беларускіх народных інструментаў, Беларускага ансамбля народнай песні і танца і Беларускай харавой капэлы. Спачатку не мела нават свайго памяшкання. Першы галоўны дырыжор сімфанічнага аркестра Белдзяржфілармоніі Ілья Мусін успамінаў: *«Канцэртнай залай філармоніі служыла памяшканне клуба. Няўтульнае, пустое фае, гэткая ж непрывабная зала. Замест эстрады — тыповая клубная сцэна з кужэльнымі парталамі. Акустыка агідная. Нядзіўна, што гэта памяшканне не спрыяла прыцягненню слухачоў»*.

У красавіку 1963 года адбылося адкрыццё канцэртнай залы (930 месцаў, раён плошчы Я. Коласа, Бульвар Мулявіна).

На працягу двух гадоў праводзіліся рамонтныя работы, была палепшана акустыка залы, падсвятленне. Колькасць месцаў у Вялікай зале было скарочана да 688 і адкрыта Малая зала імя Р. Шырмы (200 месцаў).

26 студзеня 2005 года адбыўся першы канцэрт у абноўленай зале.

Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў філармоніі выйшаў 13 жніўня на акцыю пратэсту з плакатамі «У мяне скралі голас». Харавая капэла імя Рыгора Шырмы выканала на прыступках будынка песню «Магутны Божа». Супрацоўнікі філармоніі на працягу 2 тыдняў выходзілі на акцыі пратэстаў, выконваючы таксама «Купалінку», «Пагоню» М. Багдановіча, «Разбуры турмы муры» і іншыя песні як на плошчы Якуба Коласа, так і перад МТЗ, у крытым павільёне Камароўскага рынку, на станцыі метро «Купалаўская», у атрыумах гандлёвых цэнтраў «Сталіца» і «Галерэя».

Архітэктура
-----------

Будаўніцтва вялося з 1955 года па паўторна выкарыстанаму праекту, які ў 1959 годзе пасля завяршэння агульных работ перапрацаваны архітэктарам Г. Бенядзіктавым з улікам спецыфікі прызначэння. Будынак адкрыты ў 1963 годзе. Трохпавярховы прамавугольны ў плане аб’ём з двухсхільным дахам. У 1983 годзе да тарца будынка дабудавана пяціпавярховае крыло. Галоўны фасад аформлены порцікамі з 6 канеліраванымі слупамі і трохвугольным франтонам. На бакавых фасадах вылучаюцца паўкруглыя эркеры лесвіц фае. Фасады па тынкоўцы аформлены пад блочную муроўку і завершаны магутным карнізам. Прасценкі паміж вокнамі бакавых фасадаў крапаваны шырокімі лапаткамі з арнаментальнымі паясамі ў завяршэнні. Вокны ў прафіляваным абрамленні з падаконнымі філёнгамі.

Канцэртная зала (996 месцаў) вырашана ў форме амфітэатра. Устаноўлены арган работы чэшскіх майстроў. Двухсветлавое фае з антрэсольнай галерэяй мае каланаду. Інтэр’ер аздоблены габеленам «Музыка» (1976; аўтары В. Нямцоў, У. Ткачоў, А. Яскін).

Творчыя калектывы
-----------------

* Дзяржаўны акадэмічны сімфанічны аркестр Рэспублікі Беларусь
* Нацыянальны акадэмічны народны аркестр Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча
* Заслужаны калектыў Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла Рэспублікі Беларусь імя Р. Шырмы
* Дзяржаўны камерны аркестр Рэспублікі Беларусь
* Дзяржаўны камерны хор Рэспублікі Беларусь
* Ансамбль салістаў «Класік-авангард»
* Мінскі струнны квартэт
* Ансамбль салістаў пад кіраваннем І.Іванова
* Беларускі дзяржаўны ансамбль народнай музыкі «Свята»
* Ансамбль «Камерата»
* Фальклорная група «Купалінка»
* Канцэртна-гастрольны аддзел
* Філармонія для дзяцей і юнацтва
* Беларускі паэтычны тэатр аднаго акцёра «Зніч»

Дырэктары
---------

* Рыгор Прагін (1937—1951)
* Ігар Андрэеў (1999—2002)
* Аляксандр Гарбар (2004—2020)
* Аляксандр Нікіта (з 2020)

Адлюстраванне ў культуры
------------------------

* У 2008 годзе выйшаў у свет дакументальны фільм «Адкрыты сезон» у гонар 70-годдзя філармоніі (РУП «Беларускі відэацэнтр», рэж. Аляксандр Старчанка)

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя Беларускай дзяржаўнай філармоніі
2. ↑  Хор Белорусской филармонии вышел протестовать с плакатами «У меня украли голос». И спел
3. ↑  МИР. Государственная академическая хоровая капелла им. Ширмы
4. ↑  Артысты Мінска прыехалі да МТЗ, каб заспяваць для бастуючых рабочых ВІДЭА
5. ↑  На Комаровском рынке исполнили песню «Пагоня».
6. 1 2  *А. М. Кулагін.* 152. Будынак Беларускай дзяржаўнай філармоніі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Літаратура
----------

* *А. М. Кулагін.* 152. Будынак Беларускай дзяржаўнай філармоніі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйны сайт Белдзяржфілармоніі Архівавана 10 чэрвеня 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | CiNii: DA10684660 · VIAF: 128193297 |