**«Пары Сен-Жэрмен»** (фр.: Paris Saint-Germain) — французскі футбольны клуб з горада Парыж. Заснаваны ў 1970 годзе. 11-разовы чэмпіён Францыі (1986, 1994, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023), 14-разовы ўладальнік Кубка Францыі, дзевяціразовы ўладальнік Кубка французскай лігі і 11-разовы ўладальнік Суперкубка Францыі. Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў (1996).

У 1991 годзе клуб быў набыты каналам французскага тэлебачання — Canal+, але з прычыны аддзялення спартыўнага падраздзялення, у 2006 годзе ПСЖ быў набыты дзвюма інвестыцыйнымі фондамі: Colony Capital з ЗША, Butler Capital Partners з Францыі і амерыканскім банкам — Morgan Stanley. 30 чэрвеня 2009 года «Калонія Кэпітал» выкупіў частку «Морган Стэнлі» і стаў акцыянерам, які валодае большай часткай акцый.

31 мая 2011 года фонд Qatar Sports Investments выкупіў 70 % акцый «ПСЖ». Катарцам прыйшлося паўгады весці перамовы аб угодзе, уключаючы атрыманне ўхвалення дзейнага прэзідэнта Францыі.

Гісторыя
--------

### Першыя гады

Крызіс сталічнага футбола ў Францыі прывёў гарадскія ўлады і шэраг уплывовых энтузіястаў да думкі аб стварэнні новага футбольнага клуба ў Парыжы, на змену некалі прыстойным камандам «Расінг» і «Стад Франсэ». Лёсавызначальнае рашэнне было прынята 20 мая 1970 года, і ўжо 12 жніўня таго ж года адбылося зліццё адмыслова створанага клуба «Парыж» з камандай «Стад Сен-Жэрмен» (фр.: Stade Saint-Germain) з прыгараду Парыжа. «Стад Сен-Жэрмен», які існаваў аж з 1904 года, у той год выйшаў з трэцяга французскага дывізіёна ў другі. Новы футбольны клуб «Пары Сен-Жэрмен» узначалілі Гі Крэсан і П’ер-Эцьен Гюё. Па выніках сезона 1970/71 ПСЖ з першай жа спробы выйшаў у вышэйшы дывізіён разам з «Манака» і «Лілем». Аднак справы ў эліце ў «Пары Сен-Жэрмен» пайшлі не зусім удала. У сезоне 1971/72 клуб заняў 16 месца, прычым да канца сезона рушыла ўслед фінансавы крызіс і звязаныя з ёй рознагалоссі ў кіраўніцтве, якія прывялі да хуткага падзелу клуба на «Парыж» і «Пары Сен-Жэрмен». Вось толькі «Парыж» застаўся ў вышэйшым дывізіёне, а ПСЖ стаў аматарскай камандай, і быў адпраўлены назад у трэці дывізіён. Ізноў клуб адразу падняўся вышэй, а ў наступным сезоне 1973/74 дайшоў да 1/4 фіналу Кубка Францыі, паралельна выканаўшы асноўную задачу: «ПСЖ» вярнуўся ў эліту і больш яе ніколі не пакідае. Хоць у далейшым тройчы паўставала сітуацыя пагрозы вылету.

### 1974—1978

Клуб паступова набіраў магутнасць. Аднак правальваліся спробы па запрашэнні вядомых футбалістаў. Так знакаміты Пеле не гарэў жаданнем гуляць за еўрапейскі клуб, «Барселона» не адпусціла ў Парыж Ёхана Кройфа, а асабісты фінансавы апетыт Франца Бекенбаўэра астудзіў цікавасць да яго з боку парыжскага кіраўніцтва. Перыяд запомніўся з’яўленнем у камандзе шэрагу па-сапраўднаму гістарычных для клуба ігракоў. У 1974 годзе з «Седана» быў набыты алжырац Мустафа Далеб, які правёў у клубе наступныя дзесяць гадоў, і такім жа стажам з ім можа пацягацца толькі дамарослы ігрок Эрык Рэно. З 1975 года на поле з’яўляецца выхаванец клуба, абаронца Жан-Марк Піларжэ, чый лёс будзе звязаны з роднай камандай рэкордныя чатырнацаць гадоў — да 1989 года. Ветэран «Бенфікі» партугалец Умберту Каэлью правёў у складзе парыжанаў два сезоны, пакуль яго не змяніў у 1977 годзе такі ж вопытны ігрок апорнай зоны «Сент-Эцьена» Жан-Мішэль Лярке. Тады ж, у 1977 годзе, з «Рэймса» быў набыты аргенцінскі нападаючы Карлас Арманда Б’янкі. Паўфінал Кубка Францыі 1975 парыжане прайгралі. Нічога больш прыкметнага ў плане спартыўных дасягненняў з імі на той момант не здарылася. Скандал з падвойнымі квіткамі на стадыён сканчаецца пакараннем у двухгадовую забарону на ўдзел у еўрапейскіх кубкавых турнірах, і вымушанай зменай уладальніка прэзідэнцкага крэсла. Даніэль Эштэр сышоў у адстаўку, і са студзеня 1978 года «Пары Сен-Жэрмен» на цэлых 13 гадоў узначаліў Франсіс Барэлі.

Дасягненні
----------

* **Чэмпіён Францыі**: **11**
	+ 1956, 1994, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023
* **Уладальнік Кубка Францыі**: **14**
	+ 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
* **Уладальнік Кубка французскай лігі**: **9**
	+ 1995, 1998, 2008, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020
* **Уладальнік Суперкубка Францыі**: **11**
	+ 1995, 1998, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022
* **Уладальнік Кубка ўладальнікаў Кубкаў**: **1**
	+ 1996
* **Уладальнік Кубка Інтэртота**: **1**
	+ 2002

Склад
-----

*Станам на верасень 2023 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Коста-Рыка | Бр | Кейлар Навас | 1986 |
| 2 | Марока | Аб | Ашраф Хакімі | 1998 |
| 3 | Францыя | Аб | Прэснель Кімпембэ | 1995 |
| 4 | Уругвай | ПА | Мануэль Угартэ | 2001 |
| 5 | Бразілія | Аб | Маркіньюс *(капітан)* | 1994 |
| 7 | Францыя | Нап | Кіліян Мбапэ | 1998 |
| 8 | Іспанія | ПА | Фабіян Руіс | 1996 |
| 9 | Партугалія | Нап | Гансалу Рамуш | 2001 |
| 10 | Францыя | Нап | Усман Дэмбеле | 1997 |
| 11 | Іспанія | ПА | Марка Асенсіа | 1996
 |
| 15 | Партугалія | ПА | Данілу Перэйра | 1991 |
| 16 | Іспанія | Бр | Серхіа Рыка | 1992 |
| 17 | Партугалія | ПА | Вітынья | 2000

 |
| 19 | Паўднёвая Карэя | ПА | Лі Кан Ін | 2001 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 21 | Францыя | Аб | Лукас Эрнандэс | 1996 |
| 23 | Францыя | Нап | Рандаль Кало Муані | 1998
 |
| 25 | Партугалія | Аб | Нуну Мендыш | 2002 |
| 26 | Францыя | Аб | Нардзі Мукіеле | 1997 |
| 27 | Італія | ПА | Шэр Ндур | 2004 |
| 28 | Іспанія | ПА | Карлас Салер | 1997 |
| 29 | Францыя | Нап | Брадлі Баркала | 2002 |
| 30 | Францыя | Бр | Аляксандр Летэлье | 1990 |
| 32 | Францыя | Аб | Левен Кюрзава | 1992 |
| 33 | Францыя | ПА | Варэн Заір-Эмры | 2006
 |
| 37 | Славакія | Аб | Мілан Шкрыніяр | 1995
 |
| 44 | Францыя | Нап | Юго Экітыке | 2002 |
| 80 | Іспанія | Бр | Арнау Тэнас | 2001 |
| 99 | Італія | Бр | Джанлуіджы Данарума | 1999 |

 |

Крыніцы
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Пары Сен-Жэрмен
* Афіцыйны сайт (фр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Weibo · Twitter (фр.) · Twitter  · Twitter  · Twitter (англ.) · Twitter (ісп.) |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | BDFutbol · eu-football.info · FlashScore.com · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 121668204 · GND: 1206566957 · ISNI: 0000000121907363 · LCCN: n80069894 · NKC: ko20221171913 · SUDOC: 028243471 · VIAF: 155663483 |

 |

| ⛭ Пары Сен-Жэрмен |
| --- |
| 
* 1 Навас (б)
* 2 Хакімі
* 3 Кімпембэ
* 4 Угартэ
* 5 Маркіньюс (к)
* 7 Мбапэ
* 8 Руіс
* 9 Рамуш
* 10 Дэмбеле
* 11 Асенсіа
* 15 Перэйра
* 16 Рыка (б)
* 17 Вітынья
* 19 Лі Кан Ін
* 21 Эрнандэс
* 23 Кало Муані
* 25 Мендыш
* 26 Мукіеле
* 28 Салер
* 29 Баркала
* 30 Летэлье (б)
* 32 Кюрзава
* 33 Заір-Эмры
* 37 Шкрыніяр
* 44 Экітыке
* 80 Тэнас (б)
* 99 Данарума (б)
* галоўны трэнер: Луіс Энрыке

 |

| ⛭Футбольныя клубы французскай Лігі 1 у сезоне 2023/24 |
| --- |
| 
* Брэст
* Гаўр
* Клермон
* Ланс
* Лар’ян
* Ліён
* Ліль
* Манака
* Манпелье
* Марсель
* Мец
* Нант
* Ніца
* ПСЖ
* Рэймс
* Рэн
* Страсбур
* Тулуза

 |