**Астравы Сілі** (англ.: Isles of Scilly, корнск.: Enesek Syllan) - невялікі архіпелаг на паўднёвым захадзе ад вострава Вялікабрытанія. Агульная плошча - 16,3 км². Насельніцтва (2011 г.) - 2200 чал.

Прырода
-------

Архіпелаг складаецца са 145 астравоў і скал. Толькі 5 з іх населены людзьмі. Сфарміраваны гранітнымі плітамі каля 250 млн гадоў таму. Берагі астравоў скалістыя, аднак маюцца белыя кварцавыя пляжы і водмелі з пясчанымі выдмамі.

Клімат марскі ўмераны. Астравы Сілі лічацца самым цёплым месцам у Вялікабрытаніі. Сярэднегадавая тэмпература жніўня 14 - 18 °C, лютага 6 - 9 °C. Халодныя зімы здараюцца рэдка. Гадавая колькасць ападкаў - каля 844 мм. Дзякуючы такім умовам на астравах вырошчваюць субтрапічныя расліны, у тым ліку пальмы.

Для наземнай флоры характэрна разнатраўе. На населеных астравах шмат культурных насаджэнняў. Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі і ластаногімі.

Астравы Сілі маюць статус "зямлі выключнай прыроднай прыгажосці", які прадугледжвае пільную ахову, але не абмяжоўвае турызм.

Гісторыя
--------

Астравы былі населены ў каменным веку і выкарыстоўваліся здабытчыкамі і гандлярамі волавам. У старажытнасці тут таксама развівалася земляробства. Той факт, што ў крыніцах рымскага перыяду Сілі ўзгадваецца як адзін востраў, а таксама знаходкі рэштак затопленых пабудоў прывялі да высновы, што раней гэта быў цэласны кавалак сушы. Мяркуецца, што Сілі ператварыліся ў архіпелаг толькі ў сярэдзіне 1 тысячагоддзя н.э.

У эпоху сярэднявечча і пазней астравы Сілі не мелі сталага насельніцтва, аднак часта наведваліся рыбакамі, што давала значныя прыбыткі ўладальнікам і арандатарам. У неспакойныя гады іх выкарыстоўвалі як базу піраты.

Сталае насельніцтва з'явілася толькі ў XVIII ст. Мясцовыя жыхары традыцыйна займаліся ловам рыбы і ламінарыі, гандлем, кантрабандай, суднаходствам.

У 1834 - 1920 гг. арандатарам Сілі была заможная сям'я Смітаў, якая нават карысталася непрызнаным тытулам "божых уладальнікаў". Да сёй пары Сміты жывуць на востраве Трэска.

У XX ст. пачалі развівацца турызм і кветкавая гаспадарка.

Кіраванне
---------

Астравы Сілі ўваходзяць у склад Вялікабрытаніі. Адміністрацыйны цэнтр - Х’ютаўн на востраве Святой Марыі.

Згодна Закону аб мясцовым самакіраванні 1972 г. дзейнічае Савет Сілі з 21 выбарнага прадстаўніка. Савет мае каля 164 сталых супрацоўніка. Такім чынам, каля 10% працаздольнага насельніцтва так ці інакш звязаны з кіруючымі органамі.

Эканоміка
---------

Галоўныя галіны эканомікі — турызм (85% прыбыткаў), транспартнае абслугоўванне, вырошчванне кветак. Астравы звязаны з Вялікабрытаніяй цеплаходнай і авіяцыйнай лініямі. Порт і аэрапорт маюцца толькі на востраве Святой Марыі. Астатнія астравы з-за іх невялікіх памераў наведваюцца толькі паромам, лодкамі і верталётамі. Прамысловых прадпрыемстваў няма.

Культура
--------

Астраўны футбол
На астравах працуе 1 мясцовая радыёстанцыя, выдаюцца 2 газеты, ёсць 1 музей.

Дзейнічае адзіная дзяржаўная Школа Пяці астравоў (*Five Islands School*), якая мае прадстаўніцтвы для малодшых школьнікаў на ўсіх населеных астравах. Для атрымання сярэдняй адукацыі мясцовыя жыхары павінны дабірацца да Х’ютаўна. Поўную сярэднюю, тэхнічную і вышэйшую адукацыю магчыма атрымаць толькі за межамі астравоў.

Жыхары Сілі лічацца найбольш актыўнымі аматарамі спорту ў Англіі. Найбольш папулярны спорт — лодкавыя рэгаты. У маі праводзіцца міжнародная рэгата. На Сілі ёсць свая футбольная ліга, у склад якой уваходзяць 2 клубы, якія разыгрываюць 2 кубкі.

Галерэя
-------

* Востраў Святога МартынаВостраў Святога Мартына
* Узбярэжжа ўсходніх астравоўУзбярэжжа ўсходніх астравоў
* Гранітная скалаГранітная скала
* Лясныя насаджэнні на востраве Святой МарыіЛясныя насаджэнні на востраве Святой Марыі
* ПтушкіПтушкі
* Рэшткі старой пабудовыРэшткі старой пабудовы

Гл. таксама
-----------

* Ланды
* Трохсоттрыццаціпяцігадовая вайна

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сілі
* Isles of Scilly Архівавана 11 сакавіка 2013.
* Scilly Online
* History and Archaeology Архівавана 14 кастрычніка 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12387153 · BNC: a11698792 · BNF: 119594601 · LCCN: nb2008023910 · SUDOC: 027586391 · VIAF: 129267021 |

 |