**Легіён «Вірыятас»** (парт.: Legião Viriato) — агульная назва для партугальскіх добраахвотнікаў, якія ўдзельнічалі ў 1936—1939 гадах у грамадзянскай вайне ў Іспаніі на баку генерала Франсіска Франка. Назва легіён атрымаў у гонар легендарнага лузітанскага правадыра Вірыята, які абараняў землі свайго племя ад заваёвы рымлянамі.

Гісторыя
--------

Адразу пасля пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі ў ліпені 1936 года іспанскія нацыяналісты на чале Франка атрымалі дапамогу, у тым ліку ваенную з боку Трэцяга Рэйха і Фашысцкай Італіі, а таксама Партугаліі на чале з Салазарам. Праз партугальскія парты ў Іспанію дастаўлялася ўзбраенне, ваенная тэхніка і іншыя матэрыялы. Акрамя таго, партугальскія ўлады вырашылі аказаць нацыяналістам і ваенную дапамогу

У першыя тыдні вайны ў партугальскай арміі паспрабавалі сфармаваць Легіён «Вірыятас» для дапамогі Франка. Але спроба правалілася і легіён быў распушчаны да таго змог прыняць удзел у баявых дзеяннях, так як пра-рэспубліканскія выступленні ў Партугаліі пераканалі ўрад, што прамое ўмяшанне на баку нацыяналістаў можа прывесці да хваляванняў ўнутры краіны. У выніку, было вырашана накіраваць партугальскіх добраахвотнікаў ваяваць у Іспанію паасобку. З-за шырокага распаўсюджвання рэкламы легіёну ўсіх партугальскія добраахвотнікаў, якія пасля былі залічаны непасрэдна ў Замежны легіён і карлісцкае апалчэнне, былі вядомыя як Вірыятас.

Частка партугальцаў ўступіла ў Іспанская легіён (больш за 850 чалавек), некаторыя ваявалі ў шэрагах Рэгуларэс і Іспанскай фалангі. Партугальскія добраахвотнікі прымалі ўдзел, у прыватнасці, у Брунецкай аперацыі. Былі таксама 3 групы партугальскіх лётчыкаў, якія ўступілі ў іспанскую авіяцыю.

З 1937 года ў Іспаніі прысутнічала Партугальская ваенная назіральная місія, у якую ўваходзілі прадстаўнікі ўсіх трох галін Партугальскіх Узброеных Сіл: сухапутных, ваенна-марскіх і ваенна-паветраных. Задачы місіі заключаліся ў абароне інтарэсаў партугальскіх добраахвотнікаў і збору інфармацыі.

Колькасць
---------

Дакладных дадзеных аб колькасці партугальскіх добраахвотнікаў, якія ваявалі ў Іспаніі на баку Франка няма. Гісторык Крыстафер Отэн сцвярджаў, што іх было каля 8000. Брытанскі гісторык Энтані Бівар называў іншую лічбу, каля 12 000 чалавек.

Зноскі
------

1. ↑  Herrera Alonso, Emilio. "VIRIATOS DO AR - Aviadores portugueses en la guerra de España" in *Aeroplano* nº12. (in Spanish)
2. ↑  Othen, Christopher. *Franco's International Brigades* (Reportage Press 2008) p. 78
3. ↑  Franco's International Brigades. — Othen, Christopher. — С. 214. — ISBN 9780231704250.
4. ↑  Franco's International Brigades. — Othen, Christopher. — С. 79. — ISBN 9780231704250.
5. ↑  Beevor, Antony. *La Guerra civil española* Архівавана 27 жніўня 2009.(in Spanish)

| ⛭Грамадзянская вайна ў Іспаніі |
| --- |
| гл. Інтэрбелум і Гісторыя Іспаніі |
| Вехі | 
* **Перадваенныя падзеі**
	+ Санхурхада
	+ Забастоўка шахцёраў у Астурыі
	+ Рэвалюцыя 1934 года
	+ Парламенцкія выбары
* **Перыяд канфлікту**
	+ Ліпеньскі путч
	+ Іспанская рэвалюцыя
	+ Бітвы і аперацыі
	+ Сакавіцкі пераварот
	+ Чырвоны тэрор
	+ Белы тэрор
	+ Эвакуацыя дзяцей
* **Пасляваенныя падзеі**
	+ Франкісцкая Іспанія
	+ Іспанія ў Другой сусветнай вайне

 |
| Бакі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Рэспубліканцы | 
* **Узброеныя сілы Іспанскай Рэспублікі**
	+ Армія
	+ Флот
	+ Авіяцыя
* **Народны фронт**
	+ РЛ
	+ РС
	+ ІСРП
	+ КПІ
	+ ЛРПК
	+ НКП/ФАІ
* **Баявыя фарміраванні**
	+ Пяты полк
	+ Калона Дуруці
	+ Змешаныя брыгады
* **Іншыя**
	+ УСП
	+ БНП
	+ РМА

 |
| Нацыяналісты | 
* **Фалангісты**
	+ ІФ
	+ ФСНСН
	+ ТІФСНСН
* **ІКАП**
	+ МНД
* **Манархісты**
	+ Карлісты
	+ Альфансісты
	+ ІА
* **ІВС**
	+ Афрыканская армія
	+ Рэгуларэс
	+ Грамадзянская гвардыя
	+ Іспанскі легіён

 |

 |
| Замежнаяінтэрвенцыя | 
* **Інтэрбрыгады**
* **Савецкія ваенспецы**
* **Германія**
	+ Легіён «Кондар»
* **Італія**
	+ Італьянскі экспедыцыйны корпус
	+ Легіянерская авіяцыя
	+ Акупацыя Мальёркі
* **Іншыя**
	+ Беларусь
	+ Ірландыя
	+ Югаславія
	+ Легіён «Вірыятас»

 |