Таблічка з імем уласніка дома
**Га́ндлава** (славацк.: Handlová) — горад у раёне Пр'евідза Трэнчынскага края Славакіі.

Геаграфія
---------

Гандлава знаходзіцца ў цэнтральнай Славакіі, у паўднёва-ўсходняй частцы Горнанітранскай катлавіны, акружаная горнымі масівамі Втачнік, Ж'яр і Крэмніцкія горы.

Праз горада працякае рака Гандлаўка з прытокамі Млынскі паток, Пстругарскі паток і Рачы паток, упадаючы ў Нітру

Гісторыя
--------

Гандлава паўстала па загаду караля Людовіка I ад 8 сакавіка 1376, якім той дазволіў асадніку Генрыху Крыкеру закласці на месцы пад назвай Красны Лес (*Seperdeo Vita*) пастаянную калонію. Разам з Крыкерам з Крэмніцы прыйшло яшчэ 200 нямецкіх сем'яў. Паселішча атрымала назву паводле свайго заснавальніка, і па-нямецку дагэтуль завецца Крыкергаў (ням.: Krickerhau альбо *Krikerhau*).

Заснаванне Гандлавы — тыповы прыклад солтыскай каланізацыі вобласці Верхняй Нітры, дзе пражывала нямецкамоўнае насельніцтва, якое пазней атрымала назву карпацкія немцы.

У 1839 годзе вёска атрымала ад імператара Фердынанда I гарадскія правы і дазвол на чатыры кірмашы штогод. Першыя згадкі пра выяўленне ў рэгіёне вугля паходзяць з 1784 года, яго здабыча актыўна распачалася перад Першай сусветнай вайной.

У пачатку XX стагоддзя Гандлава было пераважна нямецкім горадам. У 1945 годзе пасля прыняцця Дэкрэтаў Бенеша нямецкае насельніцтва было выселена, і яно знайшло свой новы дом у нямецкім горадзе Фёрдэ, цяперашнім пабраціме Гандлавай. Сюды перасяліліся славакі з Венгрыі.

11 снежня 1960 на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада з'явіўся вялізарны апоўзень, які да 30 мая 1961 знішчыў 150 дамоў, пашкодзіў 2 км дарог, вадаправод і лінію электраперадач.

Насельніцтва
------------

Паводле перапісу 2001 года склад насельніцтва наступны:

* славакі — 96,14 %
* цыгане — 0,86 %
* венгры — 0,85 %
* чэхі — 0,67 %
* немцы — 0,48 %.

Паводле веравызнання:

* без вызнання — 46,1 %
* рыма-каталікі — 44,7 %
* евангелісты — 2,4 %
* грэка-каталікі — 0,4 %
* невядома — 4,6 %.

Турыстычная інфармацыя
----------------------

* Касцёл Святой Кацярыны, пастаўлены ў гатычным стылі ў другой палове XIV стагоддзя, у 1603 рэстаўраваны, у 1710 часткова перабудаваны ў барочным стылі. З прычыны хуткага росту насельніцтва ў XX стагоддзі быў пашыраны ў 1941. У вайну цяжка пашкоджаны (1945), у 1958 адноўлены.
* Касцёл Добрага Пастыра (1941).
* Касцёл Св. біскупа Мікалая (1785).
* Капліца Св. Яна Непамуцкага (2-я палова XVIII стагоддзя).

Культура
--------

У горадзе захавалася традыцыя шахцёрскіх кірмашоў.

* Прыватны музей і галерэя разьбяра Яна Процнера.
* Музейная экспазіцыя гісторыі і культуры немцаў-насельнікаў Гандлавай.
* Падземная галерэя «Базальт».

Спорт
-----

* Баскетбольны аддзел «Банік Гандлава»
* Альпінісцкі клуб «Праметэй»
* Страйкбольны клуб «Гандлава»
* Клуб верхавой язды «Наваха»
* Футбольны клуб інвалідаў «Пегас»
* Аматарскі футбольны клуб «Гандлава»

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Роберт Безак — архібіскуп трнаўскай рымакаталіцкай архідыяцэзіі
* Марцін Шкртэл — славацкі футбаліст

Зноскі
------

1. ↑   (Online) prístup 11.12.2008
2. ↑  Nemčok, A. 1982: *Zosuvy v slovenských Karpatoch.* Bratislava, Veda, 306 s.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гандлава
* Афіцыйная старонка (славацк.)
* Апоўзень 1961 года (чэшск.)