**Пабла Кларыс і Касадэмун** (1 студзеня 1586 — 27 лютага 1641) — каталонскі адвакат, святар і 94-ы прэзідэнт Каталоніі ў пачатку каталонскага паўстання. 16 студзеня 1641 года ён абвясціў каталонскую Рэспубліку пад абаронай Францыі.

Біяграфія
---------

### Раннія гады

Кларыс нарадзіўся ў Барселоне. Яго бацькаўская сям’я была з Берга, і абодва яго дзеда, Франсэск, і яго бацька, Джаан, былі вядомыя юрысты ў Барселоне. Яго маці была Перанэла Касадэмун. Пабла быў малодшым з чатырох братоў, і яго старэйшы брат, Франсэск, які быў адвакатам, аказаў моцны ўплыў на шляху свайго брата да палітыкі. Сям’я Пабла Кларыс належала да буржуазнай Барселоны і мела значную эканамічны і адміністрацыйную ўладу.

Хоць цалкам магчыма, што яго адукацыя, магчыма, была больш шырокай, вядомы толькі, што Кларыс атрымаў ступень доктара грамадзянскага права і кананічнага права з Універсітэта Барселоны, і што ён вывучаў курс у перыяд паміж 1604 і 1612.

28 жніўня 1612 года Пабла Кларыс быў прызначаны на працу ў La Seu d’Urgell, рэзідэнцыю біскупа Каталоніі. 25 верасня таго ж года, ён быў прызначаны канонікам, і прызначаны ў епархіі Urgell.

### Палітычная кар’ера

У 1626 Кларыс быў абраны ў якасці прадстаўніка царквы ў Парламенце Каталоніі, які адкрыўся 28 сакавіка на фоне клапатлівага палітычнай сітуацыі пасля таго, як новы кароль Іспаніі, Філіп IV, не ратыфікуе каталонскую канстытуцыю, абкладаць падаткамі. Каталонская царква была вычарпаная ад каралеўскіх падаткаў і была супраць практыкі вылучэння біскупаў з Кастыліі ў каталонскія дыяцэзіі. Адмова плаціць падатак у памеры 3300000 дукатаў выклікала неадкладны ад’езд караля ў Мадрыд.

У 1632 парламент быў адноўлены, хоць і з тых жа членаў, што і ў 1626 годзе. З гэтай нагоды, паўстанне супраць іспанскай кароны было відавочным, на чале з бліскучым пакаленнем юрыстаў, такіх як Каталонскі Жаан Пер Фантанэлла, які быў юрыдычным дарадцам Генералітэту, і адыграў сваю ролю ў крызісе ў адносінах паміж Каталоніі і Каронай, які скончыўся з аддзяленнем 1640 года.

У 1632 годзе Кларыс прызначыў выбары і 15 ліпеня, у маёнтку прызначаны васемнаццаць чалавек, каб сфармаваць Выканаўчы савет.

Самы выдатны палітычны эпізод гэты перыяд жыцця Кларыса былі бунт у Віку. У выніку папскай канцэсіі, якая дала каралю Іспаніі дзесятую частку даходаў Царквы ў Іспаніі, народныя хваляванні ўспыхнулі ў епархіі Вік пад кіраўніцтвам архідыякана, Мельхіёра Палаў і Боска, які меў гарачую падтрымку двух канонаў Урхель: Жаўмэ Ферана і Пабла Кларыса.

Выкраданне царкоўнай уласнасці ў Віку Каралеўскім судом выклікала рэвалюцыйныя дэманстрацыі з паклёпам і пагрозамі дыверсій у вобласці на працягу вясны і лета 1634. Нягледзячы на ціск біскупа Жыроны, Савет Арагона толькі адважыўся пасадзіць дыякана, Пабла Карфорта. Нарэшце, канфлікт затрымаў выплату дзесятай часткі да канца лістапада.

У 1630 і 1636 гадах, Кларыс удзельнічаў у Савеце Тарагона. У 1636 годзе, нягледзячы на намаганні нейтралізаваць арцыбіскупа Тарагона іспанца Антоніа Перэса, ён дасягнуў зацвярджэння нормы, згодна з якой усе пропаведзі ў Княстве былі на каталонскай мове.

### Прэзідэнцтва ў Генералітэце

22 ліпеня 1638 года Пабла Кларыс быў абраны царкоўным дэпутатам Генералітэта. Астатнія члены, выбраныя Кларысам, былі Жаўмэ Феран і Рафаэль Серда ў якасці царкоўных аўдытараў.

Як член царквы, Кларыс працягваў старшыняваць на пасяджэннях ўрада. Віцэ-кароль у Санта-Каломе дарэмна спрабаваў падкупіць Кларыса, для яго яны былі нязручнымі ў іх ролі ў службе.

### Каталонская рэспубліка

24 лістапада, іспанская армія пад камандаваннем Пэдра Фахардо, маркіза Лос Вялеса, ўварваліся ў Каталоніі з поўдня. 23 снежня, Пабла Кларыс падняў трывогу і абвясцілі вайну каралю Іспаніі, Філіпу IV. Пераможны наступ Кастыльскіх войскаў на Тартосу, Камбрылс, Тарагону і Мартарэле прымусілі Савет ўзбраенняў саступіць французскаму ціску, а 16 студзеня і 17 студзеня, Савет прыняў прапанову, што ператварыла Каталонія ў рэспубліку пад абаронай Францыі.

Але, кастыльцы, якія падышлі да Барселоны, ціснулі, і Кларыс ліквідаваў рэспубліканскі праект і абвясціз Людовіка XIII графам Барселоны 23 студзеня 1641 года, за тры дні да бітвы пры Манжуіку, дзе перамог кастыльскія сілы і спыніў атаку на Барселону 26 студзеня 1641 г.

### Смерць

20 лютага 1641 г Філіп дэ Ла Мот-Хундакор, заменнік дзю Плесі, прыйшоў у Барселону з паўнамоцтвамі Генеральнага капітана ўсіх армій, якія ваююць у Каталоніі. У той жа дзень, Кларыс цяжка захварэў, і на наступны дзень атрымаў апошні абрад.

Пабла Кларыс памёр у ноч на 27 лютага 1641 года. Нягледзячы на тое, што ён дзейнічаў менш чым за год, тэорыя аб магчымым атручэнні, распаўсюджаная з першага моманту (ліст ад Роджэра дэ Бусо для кардынала Рышэлье) мае шмат аргументаў. Сучасныя даследаванні падтрымліваюць гэтую магчымасць.

Кларыс быў змешчаны ў сямейным склепе капліцы Хрыстовай Царквы Сан Жаан дэ Іерусалім ў Барселоне. На жаль, у 1888 годзе, у кантэксце рэформаў для Сусветнай выставы ў Барселоне, царква была знесена.

Зноскі
------

1. 1 2  Pau Claris i Casademunt // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>
2. 1 2  Pau Claris i Casademunt // Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582'></a>
3. ↑   (in Catalan)*Història De La Generalitat De Catalunya I Dels Seus Presidents*. **2**. Barcelona: Generalitat de Catalunya. 2003. pp. 204–216. ISBN 84-393-5633-1. OCLC 55801061.

Бібліяграфія
------------

* Garcia Càrcel, Ricard (1980) (in Catalan). *Pau Claris, La Revolta Catalana*. Pinya de rosa, 36. Barcelona: Dopesa. ISBN 84-7235-450-4. OCLC 7999620.
* Simón i Tarrés, Antoni (2008) (in Catalan). *Pau Claris, Líder D'una Classe Revolucionària*. Biblioteca Abat Oliva. Barcelona: Publicacions de l'Abadia de Montserrat. ISBN 978-84-9883-051-4. OCLC 401167750.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Іспанскі біяграфічны · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12017620 · BNC: a11480609 · BNE: XX1156576 · BNF: 16577661v · GND: 139698485 · ISNI: 0000 0000 7243 8272 · LCCN: n81005560 · SUDOC: 137425112 · VIAF: 6247709 |

 |