**Мустафа́ IV** (асм. مصطفى رابع‎ — *Mustafâ-i râbi‘*, турэцк.: Dördüncü Mustafa; 8 верасня 1779 — 16 лістапада 1808) — султан Асманскай імперыі (29 мая 1807 — 28 чэрвеня 1808).

Сын султана Абдул-Хаміда I. Узыйшоў на прастол у выніку янычарскага мецяжу супраць Селіма III і яго рэформаў. Лідар мяцежнікаў Мустафа-паша Кабакджы быў прызначаны вялікім візірам. Было абвешчана пра роспуск «новых войскаў» (нізам-і-джэдзід), многія прыхільнікі рэформаў пакараны смерцю.

Пры Мустафе IV працягвалася вайна з Расіяй. Асманскі флот, які спрабаваў прарваць блакаду Дарданэлаў, быў разгромлены ў Афонскай марской бітве. У жніўні 1807 года было заключана перамір’е, падчас якога рускія войскі працягвалі акупаваць Дунайскія княствы.

Улетку 1808 года рушчукскі губернатар Мустафа-паша Байрактар з вернымі яму войскамі арганізаваў паход на Канстанцінопаль з мэтай аднаўлення на прастоле Селіма III. Прыхільнікі Мустафы IV не змаглі аказаць яму сур’ёзнага супраціўлення. Падчас штурму палаца Мустафа IV загадаў забіць свайго стрыечнага брата — былога султана Селіма III і свайго малодшага роднага брата Махмуда, але апошняга забойцы знайсці не змаглі. Авалодаўшы палацам, Мустафа-паша арыштаваў Мустафу IV, а шэхзадэ Махмуд, які быў знойдзены да таго часу, узведзены на прастол.

У лістападзе 1808 года пачаўся чарговы янычарскі мяцеж, удзельнікі якога імкнуліся аднавіць Мустафу на прастоле. Падчас гэтага мецяжу былы султан Мустафа быў забіты па загадзе Махмуда II.

Зноскі
------

1. 1 2  Mustafa IV // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мустафа IV


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Селім III** | **Асманскі султан**1807—1808 | Пераемнік**Махмуд II** |

| Султаны Асманскай імперыі |
| --- |
|  | 
Асман I • Архан I • Мурад I • Баязід I • Мехмед I • Мурад II • Мехмед II • Баязід II • Селім I • Сулейман I • Селім II • Мурад III • Мехмед III • Ахмед I • Мустафа I • Асман II • Мурад IV • Ібрагім I • Мехмед IV • Сулейман II • Ахмед II • Мустафа II • Ахмед III • Махмуд I • Асман III • Мустафа III • Абдул-Хамід I • Селім III • Мустафа IV • Махмуд II • Абдул-Меджыд I • Абдул-Азіз • Мурад V • Абдул-Хамід II • Мехмед V • Мехмед VI
 |  |



| ?Мустафа IV — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Ібрагім I |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Мехмед IV[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ахмед III[d] |  |  |  |  | Турхан-султан |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Абдул-Хамід I[d] |  |  |  |  | Эметулах Рабія Гюльнуш Султан[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Мустафа IV |  |  |  |  | Рабія-султан[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Айшэ Сеніепервер Султан[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Новы · Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Rodovid · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1056032464 · ISNI: 0000 0000 4186 1617 · LCCN: no2002017767 · VIAF: 63671496 |