recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Іван Аляксандравіч Кірэйчык** (19 сакавіка 1935, в. Гута, Ганцавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — 16 лютага 1996) — беларускі пісьменнік, паэт, журналіст.

Біяграфія
---------

Скончыў Гуцянскую сярэднюю школу, працаваў у калгасе, служыў на Балтыйскім флоце ВМФ СССР. З 1958 года літаратурны супрацоўнік, загадчык аддзела ганцавіцкай раённай газеты «Сялянская праўда». Скончыў завочнае аддзяленне факультэта журналістыкі БДУ. З 1963 года ўласны карэспандэнт Беларускага радыё і газеты «Чырвоная змена», працаваў у газеце «Гомельская праўда», на абласной студыі тэлебачання.

Творчасць
---------

Літаратурную творчасць пачаў падчас службы ў арміі. Вершы, апавяданні і нарысы І. Кірэйчыка прасякнуты публіцыстычным, грамадзянскім пафасам, шчырасцю пачуццяў, дабрынёй, трывогай за родную зямлю.

Дэбютаваў вершамі ў газеце «Страж Балтыкі», а таксама ў калектыўным зборніку «Песня, рождённая морем». Аўтар кніг паэзіі «Аснова» (1977), «З маіх крыніц» (1994).

Найбольш плённа і ярка ўвасобіўся яго талент у публіцыстыцы. Цікавыя зместам, жывыя па форме нарысы і апавяданні склалі кнігі «Багацце душы — людзям», «Пялёсткавы бераг», «Каласам хіліцца долу», «Калінавая квецень». Многія празаічныя творы І. Кірэйчыка змяшчаліся ў калектыўных зборніках «Вернутае шчасце», «Люблю будзённы дзень». У літаратурным запісе І. Кірэйчыка выйшлі кнігі партызанаў Р. Лазабеева «Лясныя пабрацімы» і М. Качана «Апалены ранак».

Памяць
------

У сакавіку 2010 года ў вёсцы Гута на месцы, дзе знаходзіўся дом, у якім жыў Іван Аляксандравіч Кірэйчык усталяваны памятны знак.

На сайце ўстановы культуры «Ганцавіцкі раённы краязнаўчы музей» прадстаўлена фотавыстаўка «Іван Кірэйчык — паэт, пісьменнік, журналіст».

Зноскі
------

1. ↑  «Аснова»
2. ↑  «3 маіх крыніц»
3. ↑  «Іван Кірэйчык — паэт, пісьменнік, журналіст»

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
* Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1995. — Т. 6. Таталаў — Яфімаў. Дадатак. — С. 622. — 684 с.; іл.. — ISBN 985-11-0022-6.

Спасылкі
--------

* Да 85-годдзя з дня нараджэння Івана Аляксандравіча Кірэйчыка Архівавана 10 мая 2023. // Навукова-метадычная ўстанова «Нацыянальны інстытут адукацыі» Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
* Кірэйчык Іван Аляксандравіч // Ганцавіцкі краязнаўча-інформацыйны партал

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 132005 |
**«Mistonocivo»** (чытаецца: «*містаначыва*») — італьянскі музычны гурт з Вічэнцы, выконвае альтэрнатыўны рок. Заснаваны ў 1994 годзе ў складзе Крышціяну Карцелаца (вакал, тэксты песень), Паала Д’Амброзіа (клавішныя, сэмплы), Федэрыка Чэката (бас).

Гісторыя
--------

Гурт нарадзіўся ў горадзе Вічэнца ў 1994 годзе. Першы склад гурта ўяўляў сабой Крышціяну Карцелаца (вакал), Масіма Загноні (гітара), Давідэ Пецын (бас), Давідо Дэвіта (ударныя) і Паала Д'Амброзіа (клавішныя, сэмрлплы). У снежні 1996 года яны выпусцілі свой першы самаробны кампакт-дыск. З гэтага перыяду пачынаюцца сумесныя выступы з Afterhours[it] (00Fest), з Madaski[it] (Sgnarock), удзел у «Link di Bologna» і еўрапейскім музычным фестывале «Annécy».

Дыскаграфія
-----------

### Альбомы

* *Mistonocivo* (1996)
* *Virus* (2002)
* *Edgar* (2004)
* *Zerougualeinfinito* (2009)
* *Superego* (2017)

### Сінглы

* «Blackout» (2002)
* «L'arma giusta» (2002)
* «Circling» (2004)
* «Serpe» (2009)
* «Arpa» (2015)

### Складанкі

* *Unplugged 139* (2005)

### Відэакліпы

* 2002 - *Blackout*
* 2002 - *L'arma giusta*
* 2003 - *Shvrentz*
* 2004 - *Insonnia*
* 2004 - *Error*
* 2009 - *Cash*
* 2009 - *Serpe*
* 2016 - *Arpa*

### Склад

* Крышціяну Карцелаца — вакал
* Паала Д'Амброзіа — клавішныя
* Федэрыка Чэката — бас

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
* Mistonocivo ў сацыяльнай сетцы «Facebook»
* Mistonocivo на Discogs
* Mistonocivo на MusicBrainz

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Myspace |
| Фота, відэа і аўдыё | Deezer |
| Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сінельнікава.
**Людміла Мікалаеўна Сінельнікава** (нар. 24 ліпеня 1950, г. Варонеж, Расія) — беларуская артыстка балета. Заслужаная артыстка Беларусі (1979).

Біяграфія
---------

У 1968 годзе скончыла Варонежскае харэаграфічнае вучылішча.

Працавала ў тэатрах оперы і балета Варонежа  (руск.) (бел. і Казані  (руск.) (бел..

У 1972—1982 — салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў‎ з 1973 года.

Творчасць
---------

Яе творчая індывідуальнасць найбольш яскрава выявілася ў партыях лірычнага плана.

На беларускай сцэне стварыла запамінальныя, выразныя вобразы Папялушкі («Папялушка[ru]» С. Пракоф’ева), Марыі («Бахчысарайскі фантан[ru]» Б. Асаф’ева), Евы («Стварэнне свету» А. Пятрова), Адэты — Адыліі («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Раймонды («Раймонда[ru]» А. Глазунова), Жызэлі («Жызэль[ru]» А. Адана), Лізы («Ліза і Кален[ru]» Ф. Герольда), Радысачкі («Чыпаліна[ru]» К. Хачатурана), выконвала таксама Мазурку і Прэлюд у балеце «Шапеніяна[ru]» на музыку Ф. Шапена і інш.

Лаўрэат Міжнароднага конкурсу артыстаў балета  (руск.) (бел. ў Варне (1970, Балгарыя).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
* Людміла Мікалаеўна Сінельнікава // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. — Т. 2. — 571 с. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0259-8.
**Уэйн Пінак** (англ.: Wayne Pinnock; нар. 24 кастрычніка 2000, Кінгстан) — ямайскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў скачках у даўжыню. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года.

Біяграфія
---------

Пінак дэбютаваў на дарослым чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў 2022 годзе, у Юджыне, фінішаваўшы дзевятым у спаборніцтвах па скачках у даўжыню, з вынікам 7,88 метра. Да гэтага Уэйн у 2022 годзе выйграў скачкі ў даўжыню на чэмпіянаце NCAA па лёгкай атлетыцы I дывізіёна.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы Будапешце Пінок выйграў срэбра ў скачках у даўжыню з вынікам 8,50 метра.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Tilastopaja · World Athletics |
**Сяргей Іванавіч Пясце́хін** (нар. 21 ліпеня 1949, Мінск) — беларускі артыст балета, педагог. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1979).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1967 годзе Беларускае харэаграфічнае вучылішча. У 1967—1987 гадах саліст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі. У 1972—1978 гадах і з 1993 года выкладчык Беларускага харэаграфічнага каледжа. У 1987—1992 гадах працаваў у спартыўнай дзіцячай юнацкай школе алімпійскага рэзерву.

Творчасць
---------

Яго выканальніцтва было адметнай выразнай пластыкай, добрымі акцёрскімі данымі. Сярод партый: Драсельмеер («Шчаўкунок» П. Чайкоўскага), Эспада («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Тарэра («Кармэн-сюіта[ru]» Ж. Бізэ — Р. Шчадрына), Іван, Князь, Вялікі інквізітар («Альпійская балада», «Курган», «Тыль Уленшпігель» Я. Глебава), Д’ябал («Стварэнне свету» А. Пятрова), Крас («Спартак[ru]» А. Хачатурана), Абат («Карміна Бурана[ru]» на музыку К. Орфа), Пер Гюнт («Пер Гюнт[ru]» на музыку Э. Грыга).

Літаратура
----------

* Пясце́хін Сяргей Іванавіч // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя. — 4 000 экз.

Спасылкі
--------

* Сяргей Іванавіч Пясцехін на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 131037 |
**Словаўтваральная мадэль** – канкрэтная схема пабудовы вытворнага слова з улікам яго фармальнага відазмянення.

Словаўтваральная мадэль улічвае канкрэтныя асаблівасці ўтварэння пэўнага слова ці групы слоў у межах аднаго словаўтваральнага тыпу. Гэтыя асаблівасці маюць пераважна марфаналагічны характар, значыць датычацца фармальнага (фанемнага) складу вытворных слоў, і толькі зрэдку закранаюць марфолага-структурны бок. Так у межах таго ці іншага словаўтваральнага тыпу пры ўтварэнні адных слоў адбываецца чаргаванне фанемаў на граніцы марфемаў, а ў другіх такога чаргавання няма, у адных выпадках выкарыстоўваюцца інтэрфіксы, а ў другіх не, адбываецца ўсячэнне ўтваральных асноў, або не адбываецца і г.д.

Вытворныя словы з такімі марфаналагічнымі адрозненнямі і складаюць унутры пэўнага словаўтваральнага тыпу асобныя словаўтваральныя мадэлі. Гэтыя мадэлі даюць магчымасць паўней выявіць асаблівасці словаўтварэння таго ці іншага лексіка-семантычнага разраду, устанавіць канкрэтную формулу пабудовы вытворных.

Такім чынам, словаўтваральны тып можа аб'ядноўваць словы, утвораныя паводле розных мадэляў.

У лінгвістычнай літаратуры паняцце словаўтваральнай мадэлі трактуецца неадназначна. Часта яго змешваюць з паняццем словаўтваральнага тыпу.

Глядзі таксама
--------------

* Словаўтваральны тып

Літаратура
----------

* Беларуская граматыка: У 2 ч. — Мінск: Навука і тэхніка. — Ч. 1. Фаналогія Арфаэпія. Марфалогія. Словаўтварэнне. Націск, 1985.
* Шакун Л. М. Словаўтварэнне. Мінск: Вышэйшая школа, 1978.
**Усходне-Франкскае каралеўства** (лац.: Francia Orientalis; ням.: Ostfrankenreich)— дзяржава, створаная ў выніку Вердэнскага падзелу 843 г. Франкскай імперыі ў якасці спадчыннага ўладання Людовіка II Нямецкага і ўключалае тэрыторыі на ўсход ад Рэйна і на поўнач ад Альп. Усходне-Франкскае каралеўства было папярэднікам Свяшчэннай Рымскай імперыі і сучаснай Германіі.

Храналагічныя і геаграфічныя рамкі
----------------------------------

Часцей за ўсё перыяд існавання Усходне-Франкскага каралеўства абмяжоўваюць, з аднаго боку, Вердэнскім дагаворам 843 г. а з іншай — 919 годам, калі было ўпершыню згаданы выраз regnum teutonicorum (германскае каралеўства). А менавіта, пад 919 годам у Зальцбургскіх аналах запісана, што «*Арнульф, герцаг Баварыі, быў абраны кіраваць Германскім каралеўствам*» (лац.: Baiuarii sponte se reddiderunt Arnolfo duci et regnare ei fecerunt in regno teutonicorum). Але афіцыйным тытулам каралёў заставаўся «кароль усходніх франкаў» (лац.: rex Francorum Orientalium ці проста rex Francorum) аж да 962 года, калі кароль Атон I прыняў тытул «імператар рымлян і франкаў» (лац.: imperator Romanorum et Francorum). Таму часам гісторыкі часавымі рамкамі існавання Усходне-Франкскага каралеўства лічаць 843—962 гады.

Тэрыторыя дзяржавы была адносна стабільнай і мела тэндэнцыю да пашырэння: у 870 г. была далучана ўсходняя частка Латарынгіі, уключаючы Нідэрланды, Эльзас і ўласна Латарынгію, пачалася каланізацыя населеных славянамі земляў уздоўж Эльбы, каралі ўсходніх франкаў спрабавалі ўсталяваць сюзерэнітэт над Вялікамараўскай дзяржавай.

Сталіцай Усходне-Франкскага каралеўства пры Людовіку Нямецкім стаў Рэгенсбург.

Гл. таксама
-----------

* Спіс манархаў Германіі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ge131392 |
**Мілціядыс Тэнтаглу** (грэч. Μιλτιάδης Τεντόγλου; нар. 18 сакавіка 1998, Салонікі) — грэчаскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў скачку ў даўжыню. Чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2020 года, чэмпіён свету 2023 года, чэмпіён свету 2022 года ў памяшканні, двухразовы чэмпіён Еўропы (2018 і 2022) і двухразовы чэмпіён Еўропы ў памяшканні.

Біяграфія
---------

У 2016 годзе на чэмпіянаце свету сярод юніёраў Мілтыядзіс заваяваў сярэбраны медаль.

18 чэрвеня 2017 года, на чэмпіянаце Грэцыі ў Патрах, ён абнавіў свой асабісты рэкорд да 8,30 м (+1,8 м/с). У ліпені ён выйграў тытул чэмпіёна Еўропы сярод юніёраў у Гросета са скачком 8,07 м.

20 ліпеня 2018 года ён выйграў балканскі чэмпіянат у Старой Загоры з вынікам 8,17 м.

8 жніўня 2018 года на чэмпіянаце Еўропы ў Берліне ён апярэдзіў усіх сапернікаў з вынікам 8,25 м стаў чэмпіёнам Еўропы ў скачках у даўжыню.

На чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні ў польскім Торуні ў сакавіку 2021 года заваяваў залаты медаль чэмпіянату кантынента ў скачках у даўжыню з вынікам 8,35 метраў і стаў двухразовым чэмпіёнам Еўропы ў памяшканнях.

26 мая 2021 года ў Афінах устанавіў асабісты рэкорд — 8,60 м. Гэта трэці ў гісторыі вынік для еўрапейскіх скакуноў пасля Роберта Эміяна (8,86, 1987) і Луіса Цатумаса (8,66, 2007).

2 жніўня 2021 года Тэнтаглу выйграў золата на Алімпійскіх гульнях у Токіа. З вынікам 8,41 м грэк толькі па другім лепшым выніку апярэдзіў кубінца Хуана Мігеля Эчаварыю. Пры гэтым у кваліфікацыі Эчаварыя скокнуў на 8,50 м, але ў фінале не змог паўтарыць гэты вынік. Тэнтаглу стаў першым у гісторыі грэкам, які выйграў скачкі ў даўжыню на Алімпійскіх гульнях.

На чэмпіянаце свету ў памяшканні 2022 года выйграў золата з нацыянальным рэкордам (8,55 м). Таксама скокнуў на 8,51 м.

На чэмпіянаце свету 2022 года ў Арэгоне Тэнтаглу стаў другім з вынікам 8,32 м, золата выйграў кітаец Ван Цзянань (8,36 м).

Зноскі
------

1. ↑  World Athletics Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205'></a>
2. ↑  Όταν ο Τεντόγλου δήλωνε τεμπέλης, του άρεσε να κάνει τούμπες και να παίζει ηλεκτρονικά Праверана 19 сакавіка 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Tilastopaja · World Athletics |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Новаш.
**Іван Емяльянавіч Новаш** (1891 — ?) — беларускі ўрач-тэрапеўт. Кандыдат медыцынскіх навук (1938), дацэнт (1946). Заслужаны ўрач БССР (1949).

Біяграфія
---------

Закончыў медыцынскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1927). Да Вялікай Айчыннай вайны працаваў загадчыкам туберкулёзнага дыспансера, інспектарам Мінскага гарадскога аддзела аховы здароўя, ардынатарам тэрапеўтычнай клінікі медыцынскага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, асістэнтам кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута.

У гады вайны — тэрапеўт медыка-санітарнага батальёна, начальнік тэрапеўтычных аддзяленняў палявога перасоўнага шпіталя, эвакашпіталя.

З 1946 — у Мінскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце на кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб і кафедры шпітальнай тэрапіі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Новаш, Іван Емяльянавіч (кандыдат медыцынскіх навук ; 1891— )  (руск.)

Літаратура
----------

* Уводзіны ў клініку ўнутраных хвароб : агульная методыка даследавання хворага / І. Е. Новаш. — Мінск, 1935

Спасылкі
--------

* Новаш Иван Емельянович(недаступная спасылка)  (руск.)
**Этнарх** (стар.-грэч.: εθνάρχης з έθνος — народ αρχων — кіраўнік) — начальнік, кіраўнік этнаса, народа. Тытул кіраўніка правінцыі ў Старажытнай Грэцыі і Старажытным Рыме і асоба, якая носіць гэты тытул. Са сказанага далей, можна зрабіць выснову, што ўлада этнарха распаўсюджвалася перш за ўсё на этнічную ці рэлігійную групу, і толькі як следства — на тэрыторыю і іншыя этнічныя групы, што магло быць істотна абмежавана метраполіяй.

Прынамсі з часоў Рыма, існавала адрозненне паміж тытулам цара і этнарха. Так, тытул этнарха, афіцыйна нададзены Гіркану II і яго сынам Юліем Цэзарам у 47 г. да н.э. у дадатак да звання першасвятара, фактычна пазбаўляў Гіркана правоў цара і царскага звання. Аналагічна, паводле апавядання Іосіфа Флавія, імператар Аўгуст прызначыў Архелая, сына Ірада I Вялікага, не царом, а толькі этнархам паловы той тэрыторыі, на якую распаўсюджвалася ўлада Ірада, абяцаўшы дараваць тытул цара, калі Архелай здолее даказаць сваю здольнасць кіраваць (Іосіф Флавій, Стар. 17:317).

Апроч кіраўнікоў тэрыторый, тытул этнарха мог насіць кіраўнік нацыянальнай дыяспары, напрыклад яго насіў кіраўнік яўрэйскай абшчыны ў Александрыі, які, паводле Страбона (у пераказе Іосіфа Флавія, Стар. 14:117), кіраваў народам, разглядаў цяжбы і прымаў судовыя рашэнні, наглядаў за выкананнем законаў і пастаноў, падобна да главы суверэннай дзяржавы. Пазней, Імператар Аўгуст замяніў замяніў аднаасобнага этнарха — саветам старэйшын (герусіяй). Акрамя таго, тытул этнарха існаваў не толькі сярод яўрэяў: так у Новым запавеце згадваецца этнарх Дамаска ў часы кіравання цара Арэты (2 Кар. 11:32).

У Візантыі гэты тытул адпавядаў камандуючаму групай замежных наймітаў (варвараў), якія ахоўвалі візантыйскага імператара. Пазней, у Асманскай Імперыі, *этнарх* — прадстаўнік малых нацыянальных і рэлігійных груп (яўрэяў, хрысціян), які дапушчаецца да ўладаў, для прадстаўлення інтарэсаў гэтых меншасцей.

Гл. таксама
-----------

* Кіраўнікі Старажытнага Ізраіля і Іўдзеі — пра кіраўнікоў, якія насілі тытул этнарха.
* Цар — пра значэнне і паходжанне слова і тытула «цар», якім прынята перакладаць розныя тытулы аднаасобных кіраўнікоў старажытнасці. (Слова «цар» паходзіць ад імя Юлія Цэзара, гэта значыць досыць новае ў параўнанні са з'явай, якую пазначае.)

Зноскі
------

1. ↑  стар.-грэчаскія тэрміны паводле Соболевский С. И. Древнегреческий язык: Учебник. Репринт. ООО «Лист Нью», 2003 ISBN 5-7871-0189-8
2. ↑  Толковый словарь обществоведческих терминов. Н. Е. Яценко. 1999. по данным slovarnik.ru
3. ↑  Ефремова Т. А. Новый словарь русского языка. по данным goodslov.narod.ru
4. 1 2  Артыкул «*этнарх*» у Электроннай яўрэйскай энцыклапедыі
5. ↑  Інфармацыя з артыкула англамоўнай вікіпедыі паводле Encyclopædia Britannica Eleventh Edition
Linux 2.6 не можа змантаваць каранёвую файлавую сістэму.**Kernel panic** (з англ.  —  «Трывога, збой у ядры», даслоўна *паніка ядра*) — паведамленне аб крытычнай памылцы ядра аперацыйнай сістэмы, пасля якой аперацыйная сістэма не можа працягваць далейшую працу ці далейшы працяг працы мае высокую рызыку страты дадзеных.

Звычайна гэты тэрмін ужываецца ў асяроддзі аперацыйных сістэм тыпу UNIX. Эквівалент такой памылкі – "сіні экран" у аперацыйных сістэмах Microsoft Windows. Яе імя звязана з тэкстам памылкі віду `Kernel panic: …` і імем функцыі ядра `panic()` з арыгінальнай АС UNIX.

Kernel panic таксама магчымы на Android, які грунтуецца на ядры Linux, і ў саміх Linux-сістэмах. Паколькі Mac OS X і iOS грунтуюцца на Darwin, якая з’яўляецца падсямействам UNIX-сістэм, яны таксама схільныя kernel panic.

Прычыны Kernel Panic
--------------------

* Паведамленне аб апаратнай памылцы і Kernel panicПаведамленне аб апаратнай памылцы і Kernel panic
* Kernel Panic у Mac OS XKernel Panic у Mac OS X
* IPhone Kernel PanicIPhone Kernel Panic
* Linux выводзе oopsLinux выводзе oops

Адной з самых распаўсюджаных прычын kernel panic з’яўляецца немагчымасць знайсці і змантаваць каранёвую файлавую сістэму. Часта гэта памылка канфігурацыі, якая можа быць выпраўлена пры перазагрузцы ядра ўручную.

У Linux узнікненню панікі ядра часта папярэднічае стан пад назвай "oops". У шэрагу выпадкаў «oops» можа прыводзіць да такога ж непрацаздольнага стану сістэмы, як і паніка ядра.

У большасці астатніх выпадкаў чыннікам kernel panic з’яўляецца крытычная апаратная памылка (адмова аператыўнай памяці, памылка працэсара, матчынай платы, відэакарты ці іншай крытычна важнай прылады) ці памылка ў самім ядры АС (напрыклад, спроба звароту да няслушнага ці забароненага адрасу ў памяці). Таксама прычынай для панікі ядра могуць быць памылкі ў апаратных драйверах (асабліва перыферыйных) прылад або адсутнасць гэтых драйвераў. Ядро таксама можа перайсці ў `panic(),` калі ёсць памылкі ў файлавай сістэме або яно ўвогуле яе не знайшло. Падчас фінальнай стадыі ініцыялізацыі прасторы карыстальніка, kernel panic звычайна ўзнікае тады, калі не атрымліваецца запусціць init, бо, нягледзячы на ​​запушчанае і працаздольнае ядро, сама сістэма ўсё яшчэ застаецца ў непрацоўным стане. Kernel panic можа быць выкліканы і прыкладной праграмай, калі тая некарэктна працуе з ядром. Так, памылка ў Google Chrome выклікала kernel panic у Mac OS X.

Зноскі
------

1. ↑  David Pogue (December 17, 2009). *Switching to the Mac: The Missing Manual, Snow Leopard Edition*. O'Reilly Media, Inc.. p. 589. ISBN 978-0-596-80425-1.. Retrieved on May 4, 2011.
2. ↑  Greg Kroah-Hartman (2007). *Linux kernel in a nutshell*. O'Reilly Media, Inc.. p. 59. ISBN 978-0-596-10079-7.. Retrieved on May 3, 2011.
3. ↑  Wolfgang Mauerer (September 26, 2008). *Professional Linux Kernel Architecture*. John Wiley and Sons. pp. 1238–1239. ISBN 978-0-470-34343-2.. Retrieved on May 3, 2011.
4. ↑  Steven M. Hancock (November 22, 2002). *Tru64 UNIX troubleshooting: diagnosing and correcting system problemsHP Technologies SeriesITPro collection*. Digital Press. pp. 119–126. ISBN 978-1-55558-274-6.. Retrieved on May 3, 2011.
**Аданах Абібі** (арома *Adaanach Abbabee*) — эфіопскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Біяграфія
---------

16 кастрычніка 2018 года Аданах уваходзіць ва ўрад прэм’ер-міністра Абія Ахмед Алі, атрымаўшы пост міністра даходаў і мытных збораў. 12 сакавіка 2020 года яна была знята з гэтай пасады, але пры гэтым прызначана генеральным пракурорам Эфіопіі, стаўшы першай жанчынай у гісторыі краіны на гэтай пасадзе. 18 жніўня таго ж года гарадскі савет Адыс-Абебы зацвердзіў яе прызначэнне мэрам. З 85 прысутных членаў савета новы кіраўнік сталіцы атрымаў 77 галасоў «за», 6 — «супраць» і 2 — «устрымаліся».

У пачатку лютага 2021 года Аданах узначаліла групу па расследаванні сексуальных злачынстваў падчас ваеннага канфлікту ў Тыграі.

Зноскі
------

1. ↑  NEWS UPDATE: PM ABIY AHMED’S DOWNSIZED CABINET SEES 50 PER CENT WOMEN MINISTERS ASSUME KEY POSITIONS Архівавана 3 сакавіка 2021. // Addis Standard, 16 октября 2018
2. ↑  Adanech Abebe is confirmed as Ethiopia’s first women attorney general.Two more women appointed for ministerial positions. // Borkena, 12 марта 2020
3. ↑  Adanech Abebe to Swear Oath as Attorney General // Addis Fortune, 11 марта 2020
4. ↑  Adanech Abiebie Becomes Mayor of Addis Ababa // Ethiopian Monitor, 18 августа 2020
5. ↑  Task Force Starts Investigating Alleged Sexual Violence In Tigray // Fana Broadcasting Corporate, 3 февраля 2021

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мелвіл.

**Ме́лвіл** (англ.: Melville Peninsula) — паўвостраў на поўначы Канады.

Геаграфія
---------

Паўвостраў Мелвіл размешчаны паміж залівам Фокс на ўсходзе і залівам Каміці (паўднёвая частка заліва Буція) на захадзе. Паўвостраў Мелвіл з'яўляецца самым буйным паўвостравам Канадскай Арктыкі, з 1999 года ўваходзіць у склад тэрыторыі Нунавут, да гэтага ўваходзіў у акругу Франклін Паўночна-заходніх тэрыторый. 

Вышыні да 564 м. Плошча 62 564 км². Даўжыня паўвострава каля 400 км, шырыня ад 113 да 217 км.

Праліў Фьюры-энд-Хекла аддзяляе паўвостраў ад вострава Бафінава Зямля на поўначы, праліў Фрозен-Стрэйт — ад вострава Саўтгемптан. У паўднёвай частцы заліва Каміці каля заходняга берага паўвострава ляжыць востраў Уэйлс, паміж паўднёвым берагам паўвострава і востравам Саўтгемптан ляжыць востраў Вансітарт.

Паўвостраў складаецца з двух выразных фізіяграфічных раёнаў, большая частка — моцна рассечанае плато, якое некалькі падвышаецца на захадзе (горы Прынс-Альберт) і паўночна-ўсходняя частка паўвострава — вузкія прыбярэжныя раўніны, складзеныя вапняком. Рачныя патокі сцякаюць з узгоркаў у радыяльных кірунках, некалькі найбольш буйных цякуць з захаду на ўсход і ўпадаюць у заліў Фокс. Вялікае возера Хол (520 км²) размешчана ля паўночна-ўсходняга ўзбярэжжа паўвострава, а ў паўднёвай частцы паўвострава шмат азёр, якія злучаюцца паміж сабою.

Вузкі заліў Лаян глыбока ўразаецца ў сушу на паўднёвым усходзе, даходзячы да сярэдзіны паўвострава, шырокі заліў Рэпалс-Бей размешчаны яшчэ паўднёвей. Вузкі перашыек, які злучае паўвостраў з мацерыком носіць назву перашыйка Рэя і названы ў гонар вядомага палярнага даследчыка Джона Рэя. Расліннасць — галоўным чынам імхова-лішайнікавая тундра. На паўднёвым беразе паўвострава знаходзіцца невялікі інуіцкі пасёлак Рэпалс-Бей, на ўсходнім беразе — Хол-Біч. Гэтыя месцы ўжо даўно былі заселены інуітамі дзякуючы багаццю марскіх сысуноў, якія служылі аб'ектам палявання.

Зноскі
------

1. ↑  Вялікая савецкая энцыклапедыя. Мелвіл (паўвостраў)
2. ↑  Answer.com. Melville Peninsula
3. ↑  The Canadian Encyclopedia. Melville Peninsula Архівавана 6 мая 2005.

Літаратура
----------

* Мелвіл // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — С. 271. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4412718-2 · NKC: ge1148445 · VIAF: 238754760 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лапцева.

**Ірына (Іраіда) Міхайлаўна Лапцева** — беларуская ўрач-пульманолаг. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2008). Галоўны пульманолаг Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1969 годзе Варашылаўградскі медыцынскі інстытут.

З 1969 года да 1977 года працавала ў Варашылаўградскім супрацьтуберкулёзным дыспансеры ўрачом-фтызіятрам, лекарам функцыянальнай дыягностыкі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

У 1977 годзе паступіла ў завочную аспірантуру на кафедры фтызіятрыі Кіеўскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. Абараніла кандыдацкую дысертацыю ў 1982 годзе на тэму: «Роля гангліяблакатараў  (руск.) (бел. у лячэнні хранічнага лёгачнага сэрца  (руск.) (бел. ў хворых на туберкулёз лёгкіх».

З 1977 па 2016 гады працавала ў якасці вядучага навуковага супрацоўніка, а затым — кіраўніка клінічнага аддзела пульманалогіі ў РНПЦ пульманалогіі і фтызіятрыі.

Пад кіраўніцтвам Лапцевай І. М. абаронены 8 кандыдацкіх дысертацый, прысвечаных актуальным праблемам дыягностыкі і лячэння цяжкай бронхалёгачнай паталогіі: бранхіяльнай астме, ХАХЛ, кардыярэспіраторным праблемам, лёгачнай рэабілітацыі, у т.л. распрацоўцы і ўкараненню рэжымаў метаду спелеатэрапіі ў Рэспубліканскай бальніцы спелеатэрапіі.

З’яўляецца аўтарам больш за 200 публікацый у навуковых рэцэнзуемых часопісах і зборніках навуковых прац, з іх: 38 у замежных выданнях, 28 метадычных рэкамендацый і інструкцый па прымяненні, патэнта на вынаходства «Спосаб лячэння дыхальнай недастатковасці».

З’яўляецца членам Еўрапейскага і Беларускага рэспіраторных таварыстваў.

Узнагароды
----------

У 2000 годзе ўзнагароджана нагрудным знакам «Выдатнік аховы здароўя», у 2009 годзе атрымала званне «Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь», у 2016 годзе ўзнагароджана нагрудным знакам «За заслугі ў галіновай прафсаюзнай арганізацыі».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Лаптева Ирина Михайловна Архівавана 3 кастрычніка 2022.  (руск.)
2. ↑  Главный пульмонолог Ирина Лаптева: «Чтобы найти причину болезни, приходится разговаривать с пациентами годами»  (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рубінштэйн.
**Ісак Самуйлавіч Рубінштэйн** (руск.: Рубинштейн Исаак Самуйлович; 12 снежня 1901, Мінск — 1970, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне мікрабіялогіі. Кандыдат медыцынскіх навук (1941), дацэнт (1947).

Біяграфія
---------

Скончыў гандлёвую школу (1916), рэальнае вучылішча ў Мінску (1919); з адзнакай скончыў фельчарскую школу (1922). Скончыў медыцынскі факультэт БДУ (1931). Дырэктар Беларускага дзяржаўнага мікрабіялагічнага інстытута (1931—1941). У час Вялікай Айчыннай вайны галоўны эпідэміёлаг Арміі (1941—1946). Дырэктар Беларускага інстытута мікрабіялогіі і эпідэміялогіі (1946—1950), адначасова выконваў абавязкі загадчыка кафедры мікрабіялогіі Мінскага медыцынскага інстытута (1946—1948). Загадчык цыклам эпідэміялогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1948—1951); загадчык кафедры мікрабіялогіі і эпідэміялогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1951—1970).

Член праўленняў Усесаюзнага і Беларускага навуковых таварыстваў мікрабіёлагаў, эпідэміёлагаў і інфекцыяністаў, Мінскага таварыства мікрабіёлагаў, эпідэміёлагаў і інфекцыяністаў (1963); дэпутат раённага Савета Мінска (1940).

Навуковыя працы
---------------

* «К вопросу о роли неспецифических раздражителей в сывороточном производстве», с сааўт. 1932
* «К вопросу об экспериментальной склероме», с сааўт. 1940
* «Очистка и концентрация дифтерийных токсинов и анатоксинов», 1941;
* «Динамика перехода в анатоксин очищенного и концентрированного дифтерийного токсина», 1942
* «Практического пособия по медицинской микрооиологии и санитарно-бактериолгическим методам исследований», 1957
* «Сибирская язва и борьба с ней», 1959
* «Аллергия и иммунитет при туберкулезе», 1960
* «Эффективность иммунизации против туберкулезной инфекции при различных методах аппликаций вакцины БЦЖ», 1963

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Рубинштейн Исаак Самуйлович (21.12.1901(03.01.1902)—1970) Архівавана 11 сакавіка 2016. (руск.) // Сайт БДМУ
Пірын
**Пірын** (балг.: Пири́н) — горны масіў, размешчаны на паўднёвым захадзе Балгарыі, пралягае паміж рэкамі Струма і Места. Даўжыня масіва каля 75 км, найвышэйшая вяршыня — гара Віхрэн (2914 м.). Пірын — адзін з найвышэйшых горных хрыбтоў у Балгарыі, ён уключае ў сябе 45 вяршынь вышынёй 2600 м і вышэй. Горы займаюць плошчу, роўную прыблізна 1210 км². Горы Пірына складаюць пераважна граніт і мармур. Клімат у Пірыне высакагорны з міжземнаморскім уплывам і перавагай заходніх і паўднёва-заходніх вятроў. 3 кліматычныя поясы — нізкагор’е (да 1000 м н.у.м), сярэднегор’е (ад 1000 да 1600 м) і высакагор’е (вышэй 1600 м). Ападкаў выпадае 600—1000 мм у год, самая вялікая колькасць ападкаў выпадае ў лістападзе-снежні. Узімку моцныя снегапады.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4202809-7 · NKC: xx0103741 |
**Саюз Айчыны — Літоўскія хрысціянскія дэмакраты** (літ. Tėvynės sąjunga — Lietuvos krikščionys demokratai, TS-LKD) — літоўская правацэнтрысцкая палітычная партыя. Гэта найбуйнейшая партыя ў Літве, якая мае 33 з 141 месцаў у Сейме. Раней называлася Саюз Айчыны (Кансерватары Літвы) (літ. Tėvynės sąjunga (Lietuvos konservatoriai)). Старшыня партыі — Габрыелюс Ландсбергіс. Партыя стала найбуйнейшай у Літве па колькасці вернікаў (каля 50 тыс.)[*крыніца?*]. Пасля аб’яднання з Саюзам палітвязняў і ссыльных (літ. Lietuvos politinių kalinių ir tremtinių sąjunga) на аб’яднальным з’ездзе 7 лютага 2004 у структуру партыі ўваходзіць фракцыя хрысціянскіх дэмакратаў (старшыня Ірэна Дэгутэнэ). У традыцыйным палітычным спектры ўяўляе сабой правую партыю. Выступае за паглыбленне еўраатлантычнай арыентацыі Літвы і больш свабодныя рынкавыя адносіны, у дыскурсе сяброў партыі нязменна прысутнічае нацыянальна-патрыятычная рыторыка і антыкамуністычная тэматыка. Партыя выступае за забеспячэнне бяспекі (не толькі ваеннай, але таксама эканамічнай, энергетычнай і г. д.) Літвы, пагроза якой бачыцца ў Расіі і ў яе агентах унутры краіны. Па ініцыятыве партыі быў прыняты закон аб кампенсацыі ўрону ад акупацыі Літвы СССР і прад’яўленыя адпаведныя патрабаванні Расіі (2000).

Удзел у парламенцкіх выбарах
----------------------------

У VII Сейме (1996—2000) члены партыі складалі большасць. У VIII (2000—2004) і IX (з 2004 да 2008) Сейме не ўдзельнічалі ў кіруючай кааліцыі і знаходзіліся ў апазіцыі.

У 2008 годзе Саюз Айчыны аб’яднаўся з партыяй Літоўскія хрысціянскія дэмакраты.

У выніку парламенцкіх выбараў 2008 года Саюз Айчыны атрымаў 19,69 % галасоў па краіне і 45 месцаў у Сейме (на 20 больш, чым у 2004 годзе). Стаўшы найбуйнейшай партыяй у Сейме, яны сфармавалі кааліцыйны ўрад з ліберальнымі рухам Літоўскай Рэспублікі і Партыяй нацыянальнага адраджэння. Разам яны атрымалі большасць у 72 з 141 месцаў у Сейме, і лідар Саюза Айчыны, Андрус Кубілюс, стаў прэм’ер-міністрам ў другі раз. У 2012 годзе партыя атрымала 15,02 % галасоў выбарцаў і 33 месцы ў Сейме (на 12 меней, чым на папярэдніх выбарах). Стаўшы толькі другой партыяй у парламенце, кансерватары перайшлі ў апазіцыю.


| Месцаў у Сейме |
| --- |
|  |

Зноскі
------

1. ↑  Visuotinė lietuvių enciklopedija<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581'></a>
2. ↑   Праверана 4 ліпеня 2017.

| Партыі-члены Еўрапейскай народнай партыі |
| --- |
| Члены | 
* Сцяг Аўстрыі ÖVP
* Сцяг Бельгіі CD&V
* CDH
* Сцяг Балгарыі ГЕРБ
* СДС
* ДМБ
* ДП
* БЗНС-НП
* Сцяг Венгрыі Fidesz-MPP
* MDF
* KDNP
* Сцяг Германіі CDU
* CSU
* Сцяг Грэцыі ND
* Сцяг Даніі K
* KD
* Сцяг Ірландыі FG
* Сцяг Іспаніі PP
* UDC
* Сцяг Італіі PdL
* UdC
* UDEUR
* Сцяг Кіпра DISY
* Сцяг Латвіі TP
* JL
* Сцяг Літвы TS-LKD
* Сцяг Люксембурга CSV
* Сцяг Мальты PN
* Сцяг Нідэрландаў CDA
* Сцяг Польшчы PO
* PSL
* Сцяг Партугаліі PSD
* CDS-PP
* Сцяг Румыніі PD-L
* PNTCD
* UDMR
* Сцяг Славакіі SDKÚ-DS
* KDH
* SMK-MKP
* Сцяг Славеніі SDS
* SLS
* NSi
* Сцяг Фінляндыі Kok.
* Сцяг Францыі UMP
* Сцяг Чэхіі KDU-ČSL
* Сцяг Швецыі M
* KD
* Сцяг Эстоніі IRL

 |
| Асац. | 
* Сцяг Нарвегіі H
* Сцяг Сербіі DSS
* Г17+
* Сцяг Харватыі HDZ
* HSS
* Сцяг Швейцарыі CVP

 |
**Раён наскальных малюнкаў Чангоні** (англ.: Chongoni Rock-Art Area) — помнік сусветнай спадчыны ў цэнтральнай частцы Малаві. Уяўляе сабою 127 участкаў наскальных малюнкаў, раскіданых на плошчы 126,4 км². 

Раён наскальных малюнкаў Чангоні месціцца высока на плато цэнтральнай Малаві на пакрытых лесам гранітных узгорках. Найбольш старажытныя малюнкі былі зроблены паляўнічымі, продкамі пігмеяў, у каменным веку. Традыцыю працягвалі банту, з прыходам якіх пачаўся жалезны век. Вядома, што земляробы чэва малявалі на скалах да XX ст. Наскальныя малюнкі Чангоні адлюстроўваюць культурную гісторыю мясцовых народаў і іх рытуальныя сімвалы. Мяркуецца, што паляны сярод скал з'яўляліся месцамі ініцыяцыі. 

У 2004 г. раён Чангоні быў унесены ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Спасылкі
--------

* Chongoni Rock-Art Area — UNESCO World Heritage Centre
* Smith, B.W. 2014. Chongoni rock art area. In Smith, C. (ed.) Encyclopedia of Global Archaeology: 1448-1452. New York: Springer
* Chongoni World Heritage Site Guide
**Маду́рская мова** (саманазва *Basa Mathura*) — аўстранезійская мова, родная мова мадурцаў. Распаўсюджана галоўным чынам у Інданезіі. Агульная колькасць носьбітаў (2007 г.) - каля 15 млн. чал.

Асаблівасці
-----------

Мадурская мова прадстаўлена 6 буйнымі дыялектамі. Для ўсіх іх характэрны багатая лексічная запазычаннасць з яванскай мовы і вялікая колькасць глухіх зычных.

Пісьменнасць
------------

У мінулым мадурцы карысталіся яванскай пісьменнасцю, радзей — арабскай. У наш час найбольш распаўсюджана лацінка.

Спасылкі
--------

* Madurese (Madhura / Basa Mathura / بَهاسَ مَدورا)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NDL: 00567378 · NKC: ph524429 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сурвіла.
**Янка Сурві́ла** (20 чэрвеня 1925, Белевічы, Смаргонскі раён — 3 чэрвеня 1997) — беларускі грамадскі дзеяч у эміграцыі.

Біяграфія
---------

У 1942 годзе ўзначальваў пачатковую беларускую школу (спалена партызанамі). Пасля вайны ў лагеры перамешчаных асобаў у нямецкім Ватэнштэце заснаваў і рэдагаваў часопіс «Шляхам жыцьця». Потым эміграваў у Францыю. Там у 1948 годзе, на Першым з’ездзе беларускай эміграцыі ў Парыжы, пазнаёміўся Івонкай Шыманец, якая праз 10 гадоў стала яго жонкай.

Атрымаўшы стыпендыю Мадрыдскага ўніверсітэта, Янка Сурвіла вывучае там эканоміку і робіць захады ў справе арганізацыі беларускамоўных праграм Іспанскага радыё. 25 сакавіка 1952 года ён выходзіць у эфір з першай скіраванай на Беларусь перадачай. У 1958—1965 гадах вядзе з Іспаніі штодзённыя беларускія радыёперадачы.

Пасля пераезду Сурвілаў у Канаду працаваў тут на беларускай палітычнай і грамадскай ніве. Захапляўся мастацкай фатаграфіяй, пакінуў галерэю партрэтаў беларускіх літаратараў-эмігрантаў, у тым ліку партрэт Наталлі Арсенневай.

Дачка — Паўліна Сурвіла — этнамузыколаг і мастачка.

Пахаваны на могілках Олд Чэлсі ў мястэчку Чэлсі, Квебек.

Зноскі
------

1. ↑  *Гардзіенка Н.* Могілкі як частка мемарыяльнай культуры беларускай эміграцыі. — academia.edu.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грэйман.
**Аляксандр Абрамавіч Грэ́йман** (8 ліпеня 1899, Казань— 1 чэрвеня 1970, Мінск) — вучоны ў галіне хірургіі, доктар медыцынскіх навук (1961), прафесар (1963).

Біяграфія
---------

А. А. Грэйман нарадзіўся ў Казані. Паступіў на вучобу на медыцынскі факультэт Казанскага ўніверсітэта, быў пераведзены на медыцынскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1926 годзе. У 1926—1931 гг. працаваў у Бярэзінскім раёне хірургам у раённай бальніцы, загадчыкам раённым аддзелам аховы здароўя. У 1931—1934 гг. ардынатар хірургічнай клінікі БДУ, адначасова намеснік дырэктара 1-а клінічнага гарадка Мінска. У 1939—1940 гг. праходзіў службу ў Чырвонай Арміі. У час Вялікай Айчыннай вайны камандзір медыка-санітарнага батальёна, вядучы і галоўны хірург эвакашпіталяў. У 1945—1947 гг. асістэнт кафедры шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута. У 1946 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Экспериментальные данные к вопросу об эволюции и патогенезе эндемического зоба в БССР». У 1947—1948 гг. дацэнт кафедры хірургіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў, у 1948—1956 і ў 1957—1963 гг. дацэнт кафедры агульнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, у 1956—1957 гг. загадчык кафедрай. У 1961 годзе А. А. Грэйману прысвоена вучоная ступень доктара навук, у 1963 годзе вучонае званне прафесара. У 1963—1970 гг. ён на пасадзе 2-й кафедрай шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута.

Памёр А. А. Грэйман 1 чэрвеня 1970 г. Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

Навуковая дзейнасць
-------------------

А. А. Грэйману належаць навуковыя працы па хірургіі валляка і пухлін шчытападобнай залозы, органаў брушной поласці. Займаў пасаду намесніка старшыні Беларускага навуковага таварыства хірургаў. Аўтар больш за 60 навуковых прац, у тым ліку манаграфіі «Хирургическое лечение и патоморфология зоба» (1964). Рэдактар манаграфіі «Актуальные вопросы острого аппендицита» (1969).

Сярод апублікаванага:

* Хирургическое лечение и патоморфология зоба. Клинико-морфол. материалы по Белорус. ССР [Текст] / А. А. Грейман. — Минск: Беларусь, 1964. — 136 с.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны баявым ордэнам і медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, значком «Выдатнік аховы здароўя».

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5.
3. 1 2 3 4 5 6  Грейман Александр Абрамович (26.06(08.07).1899—01.06.1970)(недаступная спасылка) (руск.) // Сайт УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт»

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

Спасылкі
--------

* Грейман Александр Абрамович (26.06(08.07).1899—01.06.1970)(недаступная спасылка) (руск.) // Сайт УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт»
* Здравоохранение Беларуси: Знаменитые и юбилейные даты. 2009 год (руск.) // Музей гісторыі медыцыны Беларусі. Рэспубліканская навуковая медыцынская бібліятэка — Мн. 2009.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хапалюк.
**Аляксандр Васілевіч Хапалюк** (нар. 1951) — беларускі ўрач-кардыёлаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыў з адзнакай Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1976) і клінічную ардынатуру пры кафедры факультэцкай тэрапіі МДМІ (1976—1978 гг.). З 1981 г. — асістэнт кафедры кардыялогіі Беларускага дзяржаўнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

З 2002 па сакавік 2009 года загадваў кафедрай клінічнай фармакалогіі і тэрапіі БелМАПА, з ліпеня 2009 — загадчык кафедры клінічнай фармакалогіі БДМУ.

У 2002—2003 гг. сумяшчаў працу ў БелМАПА з працай у Міністэрстве аховы здароўя ў якасці галоўнага тэрапеўта, з 2003 па 2006 г. — галоўнага пазаштатнага герыятра. Урач вышэйшай катэгорыі па спецыяльнасці «тэрапія».

З’яўляецца экспертам ВАК, членам Савета па абароне па спецыяльнасці «Кардыялогія і кардыяхірургія», быў старшынёй Савета па абароне па спецыяльнасцях «Фармакалогія, клінічная фармакалогія і эндакрыналогія».

Член Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў, галоўны рэдактар ​​часопісаў «Лячэбная справа», «Сямейны доктар», член рэдкалегіі часопісаў «Кардыялогія», «Медыцынскага часопіса», «Deutscher Wissenschaftsherold» (Германія).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны знакам «Выдатнік аховы здароўя», Ганаровымі граматамі БелМАПА, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  Хапалюк, Александр Васильевич (доктор медицинских наук; род. 1951)  (руск.)
4. 1 2 3 4 5  Хапалюк Александр Васильевич Архівавана 2 лістапада 2022.  (руск.)

Літаратура
----------

* Руководители, заведующие кафедрами, профессора и доктора наук Белорусской медицинской академии последипломного образования (1931—2006). — Минск, 2006

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Google Scholar · Scopus |
| Нарматыўны кантроль | eLibrary.ru: 986923 · ЗЭКББ: NLB-ar594517 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Прохараў.
**Аляксандр Віктаравіч Прохараў** (нар. 1959) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар (2005).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Галіна навуковых інтарэсаў: лячэнне дыябетычных гангрэн, хранічнага панкрэатыту і пухлін панкрэтабіліярнай сістэмы, трансплантацыйныя метады лячэння цукровага дыябету. Асноўнымі напрамкамі навукова-практычнай дзейнасці з’яўляюцца: пухліны гепатапанкрэатабіліярнай зоны, абдамінальная хірургія, хірургічная эндакрыналогія, імунатэрапія ў лячэнні пацыентаў са злаякаснымі новаўтварэннямі.

Аўтар больш за 229 навуковых прац, 5 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў, 12 інструкцый па прымяненні, падрыхтаваў 2-х кандыдатаў медыцынскіх навук.

Узнагароды
----------

У 2005 годзе ў складзе калектыву аўтараў (праф. Траццяк С. І. праф. Леанцюк А. С. праф. Рудзянок В. В. к.м.н. Рамановіч В. П. к.м.н. Гаранаў В. А.) удастоены Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь за распрацоўку хірургічнага метаду лячэння цукровага дыябету.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2  Прохоров, Александр Викторович (доктор медицинских наук; род. 1959)  (руск.)
3. 1 2 3  Прохоров Александр Викторович Архівавана 24 кастрычніка 2022.  (руск.)

Літаратура
----------

* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 7. — Минск, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Google Scholar · Scopus |
| Нарматыўны кантроль | eLibrary.ru: 191258 |
**Ціцідзіма** (яп.: 父島, літаральна «бацькоўскі востраў») — найбуйнейшы востраў у групе астравоў Агасавара. Уваходзіць у склад Японіі. Тэрыторыя — 23,8 км². Насельніцтва (2005 г.) — 2400 чал.

Геаграфія і прырода
-------------------

Ціцідзіма ўваходзіць у цэнтральную падгрупу Ціцідзіма архіпелага Агасавара. Даўжыня — 7,8 км. Найбольшая шырыня — 5,1 км. Мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваны больш за 30 млн гадоў таму, пераважна базальтамі. Найвышэйшы пункт — 308 м.

Клімат вільготны субтрапічны. Самы прахалодны месяц — люты, калі сярэдняя тэмпература вагаецца ад +16 °C да +19 °C. У жніўні сярэдняя тэмпература — ад +26 °C да +29 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1554 мм. У летні сезон здараюцца частыя тайфуны.

На Ціцідзіме часткова захаваліся першародныя лясы. Тут гняздуюць птушкі. Навакольныя воды лічацца выдатным месцам для назірання за кітамі і дэльфіінамі.

Гісторыя
--------

Востраў Ціцідзіма быў адкрыты і ўпершыню апісаны брытанскай навуковай экспедыцыяй 1827 г. Аднак маецца верагоднасць таго, што ён быў вядомы іспанскім і японскім мараплаўцам ужо ў XVI ст. У 1830 г. па ініцыятыве брытанскага консула на Гаваях выхадцы з Гавайскіх астравоў, Еўропы і ЗША заснавалі на ім паселішча.

У 1861 г. Японія абвясціла аб далучэнні вострава да сваіх тэрыторый, аднак канчатковы пераход Ціцідзімы ў юрысдыкцыю гэтай краіны адбыўся толькі ў 1876 г. У 1882 г. астравіцяне гавайскага і еўрапейскага паходжання атрымалі статус грамадзян Японіі. Акрамя таго, на востраве з’явіліся японскія перасяленцы з астравоў Ідзу.

У гады II Сусветнай вайны цывільнае насельніцтва было пераселена ў Японію. На Ціцідзіме размяшчаўся буйны ваенны гарнізон (каля 25 000 салдат). У 1944—1945 гг. востраў бамбіла амерыканская авіяцыя. У 1946—1968 гг. знаходзіўся пад кантролем ВМФ ЗША. З дазволу амерыканцаў сюды вярнуліся астравіцяне гавайскага і еўрапейскага паходжання.

З 1968 г. зноў пад кантролем урада Японіі. У 1972 г. на астравах Агасавара быў арганізаваны нацыянальны парк, цэнтр якога знаходзіцца на востраве Ціцідзіма.

Інфраструктура
--------------

На востраве Ціцідзіма жыве большасць насельніцтва астравоў Агасавара. Галоўны порт Нішымаці звязаны паромнай пераправай з Токіа. Востраў з’яўляецца цэнтрам экалагічнага турызму. На ім дзейнічаюць метэаралагічная станцыя, астранамічная станцыя, навуковы цэнтр.

Спасылкі
--------

* Chichijima Архівавана 8 ліпеня 2013.
* Chichijima Island
* Chi Chi Jima (Father Island, Ogasawara)
* Sightseeing Spots in Chichijima
* The History of Bonin Islands

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85023270 · NKC: ge540868 · VIAF: 315128480 |
Лагатып электронных грошаў «EasyPay».
**«EasyPay»** — першая ў Беларусі афіцыйная сістэма электронных грошаў[be-tarask] і прыёму анлайн-плацяжоў. Праект створаны ў 2004 годзе ў Мінску кампаніяй ТАА «Адкрыты кантакт» і банкам ААТ «Белгазпрамбанк». Сістэма электронных інтэрнэт-плацяжоў прызначана для здзяйснення аператыўных безнаяўных плацяжоў беларускімі рублямі.

Зноскі
------

1. ↑  Система электронных платежей EasyPay (руск.).  belcard.by. Праверана 11 лютага 2021.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* ssl.easypay.by — афіцыйны сайт «EasyPay
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Боснія.

**Правінцыя Боснія**, або **Баснійскі пашалык (эялет)** — ключавая асманская правінцыя ў паўночнай частцы Балканскага паўвострава, якая ўключала ў свой склад усю тэрыторыю Босніі і Герцагавіны, частку Венгрыі, Сербіі і Харватыі.

Гісторыя
--------

Да 1580 года Боснія была адзіным санджакам у складзе аднаго пашалыка, які ўпершыню за гісторыю Асманскай імперыі быў падзелены на некалькі санджакаў пасля 1580 года.

У перыяд свайго росквіту, у сярэдзіне XVII стагоддзя, пашалык уключаў усю Боснію і Герцагавіну, Славонію, Лику, Далмацыю (Харватыя). Пашалык быў падпадзелены на 8 санджакаў і 29 ваенных застаў.

Пасля паражэння Асманскай імперыі ў вайне 1683—1699 гадоў са Свяшчэннай лігай Баснійскі пашалык значна паменшыўся (паводле Карлавіцкага дагавора). Цяпер у яго складзе было толькі 4 санджакі, якія былі значна паменшаны па тэрыторыі.

У 1833 годзе тэрыторыя Герцагавіны была аддзелена ад Баснійскага пашалыка і пераўтворана ў асобны Герцагавінскі пашалык. У 1851 годзе Баснійскі і Герцагавінскі пашалыкі былі зліты ў новы рэгіён, пазней вядомы як Боснія і Герцагавіна. У 1878 годзе, пасля акупацыі Босніі і Герцагавіны Аўстра-Венгрыяй, пашалык быў скасаваны.

Зноскі
------

1. ↑  *Encyclopedia of the Ottoman Empire* у Google Books[en] By Gabor Agoston, Bruce Alan Masters

Спасылкі
--------

* Карта (1)
* Карта (2)