**Музей «Фондасховішча» (Ніжні правіянцкі склад)** размешчаны ў горадзе Ніжнім Тагіле (Свярдлоўская вобласць, Расія) у будынку Ніжняга правіянцкага склада, які разам з Музеем прыроды і аховы навакольнага асяроддзя (Верхні правіянцкі склад) уваходзіць у музейны комплекс Дзямідаўскіх правіянцкіх складоў і з'яўляецца складнікам музейнага з'яднання «Горназаводскі Урал». Будынак Ніжняга правіянцкага склада — адно з найстарэйшых будынкаў горада і мае статус помніка архітэктуры абласнога значэння.

Гісторыя
--------

Ніжні правіянцкі склад быў пабудаваны ў 1750 годзе (прыкладна на 20 гадоў пазней Верхняга) па рашмяшчэнні Мікіты Дзямідава для захоўвання харчоў Тагільскага жалезаапрацоўчага завода. Упершыню будынак згадваецца на плане Ніжнетагільскага селішча 1760-х гг. дзе яно пазначана нумарам 27 і называецца «свірнам-каморай».

У 1978 годзе Ніжні правіянцкі склад быў пераабсталяваны ў фондасховішча Ніжнетагільскага краязнаўчага музея.

Апісанне
--------

Комплекс Дзямідаўскія правіянцкія склады.
Ніжні правіянцкі склад размешчаны на Уральскай вуліцы праз дарогу ад Верхняга склада, знаходзіцца ніжэй узроўню ходніка і паркоўкі, ад якіх да ўваходу вядуць дзве даўнейшыя каменныя ўсходы. Будынак Ніжняга склада ў сваім абліччы паўтарае архітэктурны стыль суседняга Верхняга. Як і Верхні склад, Ніжні пабудаваны ў змяшаным стылі Пятроўскага барока і Рускага архітэктурнага стылю. Будынак двухпавярховы, складзена з буйнай цэглы свідра-бэжавага колеру, уздоўж сцяны галоўнага фасада, звернутага да вуліцы, ёсць шэраг калон з рустам, якія падтрымваюць паветку, у масіўных сценах на абодвух паверхах знаходзяцца шэрагі вокнаў-ілюмінатараў. Дах, як і ля Верхняга склада, высокая, прамавугольная, чатырохкантовая (чатырохсхільная) і таксама мае па адным акне-мансардзе з паўночнага і паўднёвага бакоў. З асабовага фасада, з боку вуліцы дах пераходзіць у паветку, якую падтрымваюць калоны. У адрозненне ад Верхняга склада, у Ніжняга шэраг калон з паветкай размешчаны толькі з аднаго боку, з іншага (з боку парка) — толькі чорны ўваход — масіўныя каваныя дзверы ў невялікай арцы. Перад Ніжнім правіянцкім складам, у нізіне захаваўся фрагмент даўнейшай маставой. Каля будынка боку Краязнаўчага музея створаная ў 1985 годзе экспазіцыя горназаводскага абсталявання XVIII—XX стагоддзяў.

Экспазіцыя
----------

У будынку Ніжняга склада размяшчаецца фондасховішча музея-запаведніка «Горназаводскі Урал» і адкрыты дзве экспазіцыі: падарункі музею ад прыватных асоб і інтэр'ер тагільскай карчмы XIX—XX стагоддзяў. У музеі праходзяць розныя тэматычныя праграмы для школьнікаў з чаяваннем з даўнейшага самавара. Самыя каштоўныя экспанаты музея — даўнейшая малахітавая даразахавальніца, срэбная ваза, падораная Дзямідавым сям'і Чарапанавых, талерка з гербам з сервіза Дзямідавых, а таксама невялікі сход мінералаў Урала, калекцыя трапічных бабачак і даўнейшая мэбля з дома князёў Дзямідавых і іншых даўнейшых асабнякоў горада. Інтэр'ер музея дазваляе адчуць атмасферу дарэвалюцыйнага Тагіла.

Гл. таксама
-----------

* Верхні правіянцкі склад.

Спасылкі
--------

* Статья о музее «Фондохранилище»
* Статья о Демидовских провиантских складах на сайте nashural.ru Архівавана 28 лістапада 2016.
* Краткий очерк о Провиантских складах Нижнего Тагила
* Статья о Демидовских провиантских складах на сайте historyntagil.ru