Распасюджанне хваробы ў Кітаі.
**Успышка хваробы COVID-19, выкліканай новым каранавірусам** (2019-nCoV), пачалася ў сярэдзіне снежня 2019 года ў горадзе Ухань у цэнтральным Кітаі са з’яўлення і фіксацыі сярод мясцовых жыхароў, звязаных з рынкам жывёл і морапрадуктаў у г. Ухань, пнеўманіі невядомага паходжання. Пасля кітайскія навукоўцы вылучылі новы каранавірус — 2019-nCoV, які не меней за 70% падобны генетычнай паслядоўнасцю на вірус SARS-CoVа, які выклікае цяжкі востры рэспіраторны сіндром (вядомы таксама як атыповая пнеўманія). Пасля яны склалі карту і выявілі генетычную паслядоўнасць геному новага віруса.

29 сакавіка кітайскія ўлады заявілі аб заканчэнні эпідэміі ў краіне.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 99 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 121 тыс. смерцяў.

Эпідэміялогія
-------------

Многія першыя хворыя былі датычныя да рынку Уханя, на якім прадаюцца морапрадукты, а таксама птушкі, змеі, кажаны і сельскагаспадарчыя жывёлы. Меркавалася, што каранавірус мутаваў у арганізме жывёлы, пасля чаго атрымаў магчымасць заразіць чалавека.

Станам на 26 студзеня 2020 года, паводле афіцыйнай інфармацыі Кітая, зарэгістравана больш за 2033 выпадкаў заражэння вірусам. Сімптомы хваробы ва ўсіх хворых з’явіліся паміж 8 снежня 2019 года і 2 студзеня 2020 года. 7 заражаных былі класіфікаваны як цяжка хворыя. 11 студзеня 2020 г. адзін з пацыентаў, 61-гадовы мужчына, памёр, а 15 студзеня 2020 года другі хворы, 69-гадовы мужчына, памёр ад наступстваў віруснай інфекцыі. Агулам, на той момант, загінула 80 чалавек.

Першыя паведамленні пра ўспышкі хваробы з’явіліся 31 снежня 2019 года, а першыя клінічныя праявы ў тых, хто захварэў з’явіліся раней — 8 снежня 2019 года. Рынак ва Уханi быў закрыты 1 студзеня 2020 года, а людзей з клінічнымі праявамі ізалявалі. Пасля быў праведзены маніторынг больш за 700 чалавек, у тым ліку больш за 400 медыцынскіх работнікаў, якія кантактавалі з падазронымі выпадкамі захворванняў. Што тычыцца прымянення дыягнастычнага ПЛР-тэсту, то пацвердзілася наяўнасць каранавiруса 2019-nCoV у 41 чалавека ў раёне Ухань. Пазней паведамлялася пра сужэнцаў, адзін з якix на рынку не быў, але ўсё адно захварэў, тады як яшчэ трое іншых членаў гэтай жа сям’і працавалі на гэтым рынку. 9 студзеня 2020 года ў горадзе ад новай хваробы памёр 61-гадовы чалавек. 16 студзеня ўлады Кітая абвясцілі, што напярэдадні памёр яшчэ адзін 69-гадовы мужчына ва Уханi, у якога таксама пацвердзілася захворванне.

16 студзеня ўлады Кітая абвясцілі, што напярэдадні памёр яшчэ адзін 69-гадовы мужчына ва Ухані, у якога таксама пацвердзілася захворванне.

З таго факту, што за межамі Кітая былі зарэгістраваныя некалькі выпадкаў захворвання, эпідэміёлагі прыйшлі да высновы, што колькасць людзей, інфікаваных у горадзе, павінна быць значна (на 1-2 парадкі) большая за афіцыйна зарэгістраваны 41 выпадак. Паводле ацэнак экспертаў-вірусолагаў, колькасць людзей, інфікаваных ва Ухані, складае ад 1700 чалавек на 17 студзеня 2020 года.

Той факт, што некалькі супрацоўнікаў бальніцы, якія займаліся лячэннем хворых, таксама захварэлі, ясна паказаў, што вірус можа перадавацца ад чалавека да чалавека.

20 студзеня 2020 года кітайскія ўлады раптам паведамілі пра рэзкае павелічэнні ліку новых выпадкаў захворвання выкліканага каранавірусам 2019-nCoV адразу на 140 новых пацыентаў, некаторыя з якіх выяўлены за межамі Уханя ў Шэньчжэні і ў Пекіне.

Былі выказаны сур’ёзныя апасенні, што надыходзячы кітайскі Новы год можа значна спрыяць распаўсюджванню віруса. Сотні мільёнаў кітайцаў традыцыйна наведваюць гэтае свята ў Кітаі і за яго межамі, каб адпачыць, адсвяткаваць і сустрэцца са сваякамі.

Каранцін
--------

Транспартныя зносіны ў правінцыі Хубэй прыпынілі дзесяць гарадоў: першым аб увядзенні абмежаванняў на выезд і ўезд у горад заявіў горад Ухань, пазней да яго дадаліся яшчэ дзевяць гарадоў — Хуаншы, Эньшы, Чыбі, Сяньтао, Хуанган, Чжыцзян, Эчжоу, Цяньцзян і Сяньнін.

У горадзе Ухань (паняцце горад у Кітаі ўжываецца не колькі да самога гораду, колькі да адміністрацыйнай адзінкі, куды звычайна акрамя самога горада ўваходзяць і іншыя размешчаныя зблізку яго населеныя пункты, у тым ліку сельскія; насельніцтва самага Ухань каля 9 млн чалавек; і 12 млн чал. з прыгарадамі) эфектыўны каранцін пры ўездзе і выездзе з горада быў паўнавартасна ўведзены з 23 студзеня з 10:00 раніцы. Авіязносіны, чыгуначны транспарт, грамадскія аўтобусы, сістэма метро і міжгароднія аўтобусы цалкам прыпыненыя да далейшага паведамлення. Жыхары Уханя атрымалі ўказанне не пакідаць горад. Бібліятэкі, музеі і тэатры адмянілі мерапрыемствы і спектаклі.

Ва Ухані створаны каардынацыйны цэнтр па стрымліванні эпідэміі. Эпідэміёлагі з групамі, якія складаліся з медыцынскіх спецыялістаў, заявілі, што ўспышка ва Ухані, па меншай меры, у 10 разоў больш па памерах, чым успышка атыповай пнеўманіі, паклікаўшы людзей трымацца далей ад Уханя, як толькі магчыма.

Пасля ўвядзення каранціну ўзніклі праблемы з лагістыкай, якія выклікалі перабоі ў пастаўках харчовых прадуктаў, лекаў і тавараў першай неабходнасці. Фіксаваўся значны (у 6—10 разоў) рост цэн на прадукты харчавання і медыкаменты, недахоп прадуктаў, які выклікаў цісканіну і чэргі ў гандлёвых кропках. Былі праблемы з перамяшчэннем па горадзе на грамадскім транспарце, праблемы з дастаўкай і цяжкасці для медыцынскага персаналу, якія са складанасцямі дабіраліся да бальніц і лабараторый.

Некаторыя пасты на Weibo абвяшчалі, што лякарні ва Ухані перагружаная тысячамі людзей з ліхаманкай і пераканаўча прасілі вельмі крытычна ставіцца да дакладнасці і афіцыйных даных кітайскага ўрада (такія пасты былі выдаленыя па невядомых прычынах). Мясцовы ўрад горада Ухань запатрабаваў ад дзяржаўнага прадпрыемства China Construction Third Engineering Bureau Group Co. Ltd (中 建 三 局 集團) з максімальнай хуткасцю перабудаваць памяшканне ва Ухані ў Цэнтр вірусатэрапіі, параўнальны з тым, што выкарыстоўваўся падчас масавай успышкі атыповай пнеўманіі SARS у 2003 годзе.

У іншых гарадскіх акругах, акрамя Уханья, таксама было абвешчана пра закрыццё ўезду і выезду ў Хуанган (насельніцтва 6 млн чал.), Эчжоу (насельніцтва за 1 млн чал.) і аб увядзенні каранцінных мерапрыемстваў на ўсёй тэрыторыі названых населеных пунктаў.

23 студзеня а 23:00 (UTC + 8) урад Кітая абвясціў аб закрыцці Чыбі (насельніцтва за 0,5 млн чал.), якое ўступіла ў сілу ў 00:00 24 студзеня.

Замежная дапамога
-----------------

29 студзеня з аэрадрома ў Мачулішчах (Беларусь) у Кітай адправіўся транспартнік Іл-76МД, якога загрузілі гуманітарнай дапамогай для хворых. На борце мелася 20 тон грузаў, у тым ліку лекі, медыцынская адзенне і сродкі дэзінфекцыі. Адправіць дапамогу ў Кітай распарадзіўся асабіста прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка. Міністэрства аховы здароўя рэспублікі аператыўна падала неабходныя тавары, у пагрузцы дапамагалі курсанты МНС, усебаковую падтрымку аказваў МЗС Беларусі.

2 лютага расійская кампанія «Лакаматыў», якая займаецца вытворчасцю бахілаў і медыцынскіх масак, сумесна з Міністэрствам прамысловага гандлю Рэспублікі Удмурція, накіравала ў Кітай 3,2 мільёны медыцынскіх масак, на чарзе знаходзіцца адпраўка яшчэ 7 мільёнаў масак і 15 мільёнаў бахілаў.

Заўвагі
-------

1. ↑  The continuing epidemic threat of novel coronaviruses to global health – the latest novel coronavirus outbreak in Wuhan, China, Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A.
2. ↑  Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757 **(нявызн.)**. *Pro-MED-mail*.  International Society for Infectious Diseases. Праверана 13 студзеня 2020.
3. ↑  *Pinghui, Zhuang*. Wuhan pneumonia: how search for source unfolded (англ.). *South China Morning Post* (15 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 15 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
4. ↑  Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome **(нявызн.)**. *NCBI Genbank*.  National Center for Biotechnology Information. Праверана 20 студзеня 2020.
5. ↑  Китайские власти заявили об окончании эпидемии коронавируса в стране (руск.).  РИАН (29 сакавіка 2020). Праверана 29 сакавіка 2020.
6. ↑  "Coronavirus Pandemic (COVID-19)".
7. ↑  По материалам немецкоязычной Википедии
8. ↑  Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news **(нявызн.)**.  World Health Organization (5 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 7 студзеня 2020. Праверана 6 студзеня 2020.
9. ↑  *Schnirring, Lisa*. Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market (англ.). *CIDRAP* (14 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2020. Праверана 15 студзеня 2020.
10. ↑  *Schnirring, Lisa*. China releases genetic data on new coronavirus, now deadly (англ.). *CIDRAP* (11 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 11 студзеня 2020. Праверана 12 студзеня 2020.
11. ↑  *Schnirring, Lisa*. Second family cluster found in Wuhan novel coronavirus outbreak (англ.). *CIDRAP* (15 студзеня 2020). Праверана 16 студзеня 2020.
12. ↑  Wee, Sui-Lee.  China Identifies New Virus Causing Pneumonialike Illness(англ.)  **(нявызн.)**?, *The New York Times* (8 студзеня 2020). Праверана 14 студзеня 2020.
13. ↑  Qin, Amy.  China Reports First Death From New Virus(англ.)  **(нявызн.)**?, *The New York Times* (10 студзеня 2020). Праверана 11 студзеня 2020.
14. 1 2  *Schirring, Lisa*. Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death (англ.). *CIDRAP* (16 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
15. 1 2  *Kyodo News*. China announces 2nd death from new coronavirus **(нявызн.)**. *Kyodo News+*. Праверана 16 студзеня 2020.
16. 1 2  武汉市卫生健康委员会 **(нявызн.)**. *wjw.wuhan.gov.cn* (16 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
17. ↑  Десять китайских городов приостановили транспортное сообщение // 24.01.2020
18. ↑  В России рассказали о происхождении смертельного вируса // Лента. Ру, 23 января 2020
19. ↑  武漢肺炎疫情疑遭隱瞞 中國網友指患者多到躺地上 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA(нявызн.).  www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
20. ↑  SARS virologist warns Wuhan virus could infect more, as China moves to restrict travel in more cities **(нявызн.)**. Праверана 24 студзеня 2020.
21. ↑  武漢肺炎》抗煞專家待1天逃離武漢 估疫情SARS十倍起跳 - 國際 - 自由時報電子報(нявызн.).  自由電子報 (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
22. ↑  管轶：去过武汉请自我隔离 **(нявызн.)**.  www.caixin.com. Праверана 24 студзеня 2020.
23. ↑  武汉一线 | 菜价上涨，市民称白菜35一颗\_七环视频\_澎湃新闻-The Paper **(нявызн.)**.  www.thepaper.cn. Праверана 24 студзеня 2020.
24. ↑  *环球时报*. 武汉公共交通暂停运营 医护人员反映出行遇到困难 **(нявызн.)**.  news.sina.com.cn (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
25. ↑  武漢肺炎疫情疑遭隱瞞 中國網友指患者多到躺地上 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA(нявызн.).  www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
26. ↑  В Ухане строят спецбольницу для заразившихся смертельным коронавирусом // Вести.ру, 24 января 2020
27. ↑  比照SARS集中醫治 武漢擬6天建千床醫療站 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA(нявызн.).  www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
28. ↑  武漢肺炎湖北再封第4城 赤壁市宣布公共運輸暫停 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA(нявызн.).  www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
29. ↑  湖北黃岡：城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  www.hkcna.hk. Архівавана з першакрыніцы 28 сакавіка 2020. Праверана 24 студзеня 2020.
30. ↑  *hermesauto*. Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities (англ.).  The Straits Times (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
31. ↑  Лукашэнка распарадзіўся адправіць самалёт з лекамі ў Кітай // Sputnik Belarus, 29 января 2020
32. ↑  Самолет с белорусской гуманитарной помощью вылетел в Китай // Sputnik Belarus, 29 января 2020
33. ↑  Удмуртия отправила в Китай 3 млн медицинских масок для профилактики коронавируса **(нявызн.)**.  ТАСС. Праверана 6 лютага 2020.

| ⛭Пандэмія COVID-19 |
| --- |
| Інфекцыя | COVID-19 • SARS-CoV-2 |
| Распаўсюджванне | Абхазія • Азербайджан • Аргенціна • Арменія • Аўстралія • Балівія • Беларусь • Бельгія • Бразілія • Буркіна-Фасо • Бурундзі • Ватыкан • Венесуэла • В’етнам • Вялікабрытанія • Гаяна • Германія • Грузія • Егіпет • Емен • ЗША • Іарданія • Індыя • Іран • Іспанія • Італія • Казахстан • Канада • Калумбія • Кітай • Кыргызстан • КНДР • Латвія • Ліхтэнштэйн • ЛНР • Маўрытанія • Манака • Мексіка • Нагорны Карабах • Нідэрланды • Новая Зеландыя • Папуа — Новая Гвінея • Паўночная Македонія • Парагвай • Партугалія • Польшча • Перу • Расія • Рэспубліка Карэя • Рэспубліка Косава • Сан-Марына • Сербія • Славакія • Славенія • Сурынам • Тога • Турцыя • Украіна • Уругвай • Фінляндыя • Французская Гвіяна • Французская Палінезія • Францыя • Харватыя • Чарнагорыя • Чылі • Чэхія • Швейцарыя • Эстонія |
| Звязаныя падзеі | Дэзінфармацыя • Тэставанне • Сацыяльна-эканамічныя наступствы • Абвал фондавага рынку • Пратэсты ў Новых Санжарах • Расійска-саудаўская цэнавая вайна |