recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Касцёл Святога Станіслава Косткі** — мураваны каталіцкі храм у г. Ваўкавыск Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Мясцовая парафія выдзелілася з Ваўкавыскай у самастойную ў 1925 г. па ініцыятыве тагачаснага пробашча Фары і ваўкавыскага дзекана кс. Баляслава Сперскага. Першапачаткова было вырашына пабудаваць часовую святыню, вуглавы камень пад якую быў закладзены 25 ліпеня 1926 г. Паводле праекта архітэктара Брунона Збароўскага касцёл у стылі польскага мадэрну міжваеннага часу ўзвялі з драўляных тэлеграфічных слупоў, і 12 снежня новую святыню пад тытулам св. Станіслава Косткі кансэкраваў віленскі арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі. Разам з касцёлам быў агароджаны ўчастак і пабудавана плябанія. У 1935 г. пабудавалі і Дом каталіцкі (згарэў падчас Другой сусветнай вайны). На ўзвышшы на поўнач ад касцёла была ўзведзена мураваная плябанія.

Першым пробашчам стаў кс. Уладзіслаў Маляўскі, былы святар гарнізоннага касцёла св. Войцеха. У 1939—1945 гг. пробашчам касцёла быў кс. Юзаф Лаўрыновіч, які пасля Другой сусветнай вайны быў вымушаны выехаць у Польшчу. Яшчэ два гады святую Імшу тут адпраўляў пробашч Фары, але ўлетку 1947 г. касцёл быў зачынены і прыстасаваны пад сховішча спачатку ільну, потым — металічнага лому, а пазней перабудаваны пад жылы будынак. Таксама і будынак плябаніі быў перабудаваны пад пяцікватэрны жылы дом па вул. Новыя Боркі, 3. Юрыдычна парафія яшчэ больш за 10 гадоў лічылася дзеючай, з рэгістрацыі яе знялі толькі ў 1959 г.

У 1995 г. вернікам вярнулі адзін пакой, які яны пераабсталявалі пад часовую капліцу, дзе раз у нядзелю адбываліся набажэнтсвы. У 1998 г. будынак былой святыні вярнулі ўжо цалкам, а ў наступным годзе ў Ваўкавыску-Цэнтральным ізноў была зарэгістравана парафія. Парафіяне адразу ж вырашалі не рэстаўраваць стары, а пабудаваць новы, ужо каменны касцёл. Праект быў зацверджаны 19 верасня 2001 г. гродзенскім біскупам Аляксандрам Кашкевічам.

З 2007 г. пробашчам у Ваўкавыску-Цэнтральным з’яўляецца кс. Алег Дуль.

Архітэктура
-----------

Касцёла пабудаваны з сілікатных блокаў. Гэта трохнававая святыня ў стылі постмадэрн з асіметрычнай трох’яруснай чацверыковай шатровай вежай-званіцай і прыбудаваным да алтарнага фасада двухпавярховым аб’ёмам плябаніі і парафіяльнага цэнтра.

Зноскі
------

1. ↑  Касцёл св. Станіслава Косткі ў Ваўкавыску-Цэнтральным

Спасылкі
--------

* Ваўкавыск — парафія Св. Станіславa Косткі —
* Касцёл Святога Станіслава Косткі (Ваўкавыск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Ваўкавыскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Вацлава (Ваўкавыск) · Касцёл Святога Станіславa Косткі (Ваўкавыск) · Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вярэйкі) · Касцёл Святога Міхаіла (Гнезна) · Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Ізабелін) · Касцёл Святога Юрыя (Крамяніца) · Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Мсцібава) · Касцёл Святой Елісаветы Венгерскай і Божай Міласэрнасці (Падароск) · Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Поразава) · Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Рось) · Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Рэпля) · Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Шылавічы) |
А. Давіла і І. Л. Караджале 
**Алекса́ндру Даві́ла** (рум.: Alexandru Davila; 12 лютага 1862, Бухарэст — 19 кастрычніка 1929) — румынскі драматург, рэжысёр, тэатральны дзеяч.

Біяграфія
---------

Адукацыю атрымаў у Парыжы. Яго мастацтва фарміравалася пад уздзеяннем творчасці А. Антуана. У 1902 годзе у Нацыянальным тэатры ў Бухарэсце пастаўлена найбольш значная яго п'еса — гістарычная драма ў вершах «Влайку Водэ». У 1905—1908 і 1912—1914 гадах дырэктар Нацыянальнага тэатра. У 1909 годзе стварыў групу «Кампанія Давілы».

Творчасць
---------

Ставіў п'есы У. Шэкспіра, Мальера, П. Бамаршэ, О. Уайльда, нацыянальных драматургаў І. Л. Караджале, Б. П. Хашдэў і інш. У сваёй дзейнасці прытрымліваўся прынцыпаў К. С. Станіслаўскага.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Александру Давіла

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1253956987 · ISNI: 0000 0000 2359 8499 · LCCN: n82102986 · NLG: 168763 · NTA: 130577790 · NUKAT: n99011560 · SUDOC: 095985646 · VIAF: 67815023 |

 |
**Касцёл Святога Станіслава** — колішні рымска-каталіцкі храм у в. Маляцічы.

Гісторыя
--------

Касцёл пабудаваны ў 1787—1794 гг. паводле праекта архітэктара Лаўрына Стуока-Гуцэвіча па замове магілёўскага архібіскупам С. Богуш-Сестранцэвіча. Будаўніцтвам кіраваў вучань Стуока-Гуцэвіча архітэктар Я. Падчашынскі. Храм быў прысвечаны нябеснаму патрону архібіскупа і па яго жаданні ўяўляў сабой, як лічаць, паменшаную ў 8 разоў не зусім дакладную копію сабора Святога Пятра ў Рыме.

Пасля паўстання 1830—1831 гг. кляштар дамініканцаў у Маляцічах зачынілі, касцёл перарабілі пад праваслаўную царкву, а ў 1934 г. цалкам зруйнавалі.

Архітэктура
-----------

Касцёл Св. Станіслава, пач XX ст.
Касцёл уяўляе сабой трохнефную крыжова-купальную базіліку. Складаецца з асноўнага прамавугольнага ў плане аб'ёму і бакавых паўкруглых у плане каланад, якія ўтваралі невялікую авальную плошчу перад будынкам. Асноўны аб'ём завяршаўся купалам на сяродкрыжжы (на глухім шматгранным барабане), абапал яго на рамёнах трансепта былі два невялікія купалы. Надзвычай шырокі і грувасткі галоўны фасад асноўнага аб'ёма меў ярусную кампазіцыю: ніжні (на ўзроўні другога паверху), раскрапаваны пілястрамі і трохчвертнымі калонамі, меў паўцыркульныя і прамавугольныя вокны і нішы, аформленыя франтончыкамі, і завяршаўся трохвугольным франтонам у цэнтры; верхні раскрапаваны пілястрамі, паміж якімі былі прамавугольныя вокны і нішы, завяршаўся атыкам і пакатым франтонам, які адсутнічае на фасадзе рымскага сабора.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Тамара Габрусь. Святыні ордэна прапаведнікаў // «Наша Вера» № 1 (27), 2004.
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 234.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Касцёл Святога Станіслава (Маляцічы)
* Касцёл Святога Станіслава (Маляцічы) на сайце Radzima.org
* [ Касцёл Святога Станіслава (Маляцічы)] на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Уліс.
**Уліс** (англ.: Ulysses) — раман ірландскага пісьменніка Джэймса Джойса.
Аўтар пісаў яго цягам 1914—1921 гадоў, друкаваўся часткамі ў амерыканскім часопісе «The Little Review» з 1918 па 1920 год і быў выдадзены цалкам у Францыі 2 лютага 1922 года. На Бацькаўшчыне пісьменніка раман пабачыў свет у 1939 годзе.
Лічыцца адным з самых незвычайных твораў сусветнай літаратуры.
Досыць аб’ёмны раман апісвае адзін дзень (16 чэрвеня 1916 года) ў жыцці дублінскага яўрэя з 8-ай гадзіны раніцы да 2-ой ночы.

Пераклад на беларускую мову
---------------------------

Першую частку рамана пераклаў на беларускую мову Ян Максімюк. Кніга выйшла ў 1993 годзе ў Беластоку (ISBN 83-85918-01-9).

Зноскі
------

1. ↑
**Psiphon** — бясплатны інструмент для абыходу цэнзуры ў Інтэрнэце з адкрытым зыходным кодам, у якім выкарыстоўваецца спалучэнне тэхналогій абароненай сувязі і абфускацыі (VPN, SSH і HTTP-проксі). Psiphon — гэта цэнтралізавана кіруемая і геаграфічна разнастайная сетка з тысяч проксі-сервераў, якая выкарыстоўвае арыентаваную на прадукцыйнасць архітэктуру з адным або некалькімі пераходамі.

Psiphon спецыяльна распрацаваны для падтрымкі карыстальнікаў у краінах, якія лічацца «ворагамі Інтэрнэту». Кодавая база распрацавана і падтрымліваецца карпарацыяй Psiphon, Inc. якая кіруе сістэмамі і тэхналогіямі, распрацаванымі для таго, каб дапамагчы карыстальнікам Інтэрнэту бяспечна абыходзіць сістэмы фільтрацыі кантэнту, якія выкарыстоўваюцца ўрадамі для ўвядзення цэнзуры ў Інтэрнэце.

Першапачатковая канцэпцыя Psiphon (1.0) была распрацавана кампаніяй Citizen Lab ва Універсітэце Таронта на аснове папярэдніх пакаленняў праграмных сістэм вэб-проксі, такіх як сістэмы «Бяспечная сетка» («Safe Web») і «Ананімайзер» («Anonymizer»), у якіх маюцца свае недахопы.

У 2007 годзе ў Антарыа была заснавана незалежная карпарацыя Psiphon, Inc. якая распрацоўвае перадавыя сістэмы і тэхналогіі абыходу цэнзуры. Psiphon, Inc. часам супрацоўнічае з Citizen Lab  (англ.) (бел. у навукова-даследчых праектах, праз партнёрства з Psi-Lab.

Зноскі
------

1. ↑  iOS: Version History 1.1.21 Jun 21, 2023 — 2023. Праверана 16 ліпеня 2023.
2. ↑  Android: Version 381 Updated on 25 May 2023 — 2023. Праверана 16 ліпеня 2023.
3. ↑  Windows: Psiphon 3 Build 179 Jul 12, 2023 — 2023. Праверана 17 ліпеня 2023.
4. ↑  Windows: Psiphon 3 Build 179 April, 29th 2023 — 2023. Праверана 17 ліпеня 2023.
5. ↑  Blocking-resistant communication through domain fronting
6. ↑  Psiphon Launch – Let the revolution begin!

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Psiphon

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | Open Hub |

| ⛭Ананімныя сеткі |
| --- |
| Файлаабмен | ANts P2P ·  Bitblinder ·  Bitmessage ·  ExoSee ·  Filetopia ·  GigaTribe ·  GNUnet ·  Gnutella ·  Gnutella2 ·  Marabunta ·  Mnet ·  MP2P ·  MUTE ·  Nodezilla ·  OFFSystem ·  Omemo ·  OneSwarm ·  RShare ·  Share ·  Perfect Dark ·  Turtle F2F ·  RetroShare ·  WASTE ·  Winny |
| Вэб-сёрфінг | JonDonym ·  Psiphon ·  The Onion Router |
| Рэмэйлеры | Cypherpunk anonymous remailer ·  Mixmaster ·  Mixminion |
| IRC | Invisible IRC Project |
| Dark Web | anoNet ·  ENTROPY ·  Freenet ·  I2P ·  Tor Hidden Services |
| Сістэмы пошуку | YaCy |
| Бяздротавыя самаарганізавальныя сеткі | Netsukuku ·  B.A.T.M.A.N. ·  MANET |
| Крыптавалюта | Zerocoin |
| Віртуальныя прыватныя сеткі | n2n ·  P2PRIV |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Вайнікішкі.

**Вайнікішкі** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дрысвята, за 34 км у напрамку на паўднёвы захад ад Браслава, каля вёскі Вайнікішкі.

Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,35 км, даўжыня берагавой лініі 1,42 км.  

Катлавіна возера слаба выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Берагі пясчаныя, нізкія, месцамі забалочаныя. Уздоўж берага возера (акрамя ўсходняй часткі) забалочаная пойма. Возера ўмерана зарастае. З поўначы і поўдня ў Вайнікішкі упадаюць ручаі, у заходняй частцы выцякае ручай у возера Прутас.

Літаратура
----------

* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 9, 16. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)
* Республика Беларусь. Витебская область. Браславский район: карта. Браслав: план. Видзы: план / Ред. Н. М. Шевель. — Мн.: Белкартография, 2013. — 3 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Т. 2. (руск.)
**Касцёл Святога Міхаіла Арханёла** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Багданава Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

Гісторыя
--------

Ля касцёла. Фердынанд Рушчыц, 1899. Нацыянальны мастацкі музей Беларусі
Парафія згадваецца з 1550 года. Цяперашні будынак быў узведзены з белай сілікатнай цэглы ў 1996 годзе. 29 верасня 1999 года ва ўрачыстай абстаноўцы новы храм быў асвечаны біскупам Гродзенскай дыяцэзіі Аляксандрам Кашкевічам, якому дапамагалі ксёндз з Ліды Вінцэнт Лісоўскі і айцец-францішканец з Гальшан Станіслаў Садоўскі.

Архітэктура
-----------

Касцёл у 2015 годзе
Храм мае Т-падобны ў плане аб’ём, фасады якога вырашаны ў адкрытай муроўцы сілікатнай цэглай. Плоскасны фасад завершаны трохвугольным франтонам, вылучаны драўляным прытворам пад двухсхільным пакрыццём і рамбічнай люкарнай над ім. Бакавыя фасады расчлянёны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі ў прасценках. Бакавыя двухпавярховыя прыдзелы прызначаны для пакояў настаяцеля. У малітоўную ашаляваную залу выступае антрэсоль хораў з драўлянай балюстрадай.

Перад касцёлам пастаўлена драўляная чатырохгранная двух’ярусная шатровая брама-званіца.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑   Архівавана 26 верасня 2019.
3. ↑

Спасылкі
--------

* Багданава — парафія св. Міхала Арханёла —

| ⛭Валожынскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Багданава) ·  Касцёл Святога Іосіфа (Валожын) ·  Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вішнева) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Забрэззе) ·  Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Івянец) ·  Касцёл Святога Аляксея (Івянец) ·  Касцёл Святых Пятра і Паўла (Камень) ·  Касцёл Святога Юрыя і Маці Божай (Пяршаі) ·  Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ракаў) |
**Pseudoips prasinana** — від начных матылькоў з сямейства Nolidae. Згодна іншай класіфікацыі від разглядаецца ў складзе сямейства соўкі.

Апісанне
--------

Размах крылаў 30-56 мм. Пярэднія крылы з завостранай вяршыняй, Афарбоўка крылаў зялёная, з 2-3 касымі бялёсымі паралельнымі лініямі.

Арэал
-----

Еўропа і палеарктычная Азія, акрамя паўночных раёнаў, уключаючы цэнтральную, усходнюю і паўднёвую Расію, Украіну, еўрапейскую частку Турцыі.

Месцапражыванне
---------------

Насяляе шыракалістыя лясы, даліны рэк, лесапалосы, паркі, яры, сады.

Час лёту: першае пакаленне ў маі — чэрвені, другое пакаленне — з сярэдзіны ліпеня да канца жніўня.

Біялогія
--------

Матылі актыўныя ноччу, часта могуць прылятаць на крыніцы святла. Вусені зялёныя, тоўстыя. Іх цела конусападобнае, звужанае да канца. Зімуе кукалка.

### Кармавыя расліны вусеняў

Гусеніцы сілкуюцца лісцем дуба (*Quercus*), бярозы (*Betula*), бука, граба, таполі, а таксама іншых лісцяных дрэў.

* 
* 
*

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Ключко З. Ф. — Совки України / Совки Украины, серия Природа України — Раєвського, Киев, 2006 -ISBN 966-7016-39-0
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сянкевіч.
**Вікторыя Аляксандраўна Сянкевіч** (нар. 25 снежня 1980, Мінск) — беларуская журналістка і тэлевядучая.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў г. Мінску, скончыла Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт з чырвоным дыпломам (2003), курсы журналістаў і тэлевядучых у Белтэлерадыёкампаніі (2003), Журналісцкі каледж пры Свабодным універсітэце Берліна (2009).

У 2016 г. атрымала ступень магістра кіравання ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «палітычны аналіз і паліттэхналогіі ў медыясферы».

Працуе тэлевядучай тэлеканала «Беларусь 1». З 1 кастрычніка 2012 года і па цяперашні час (2017) займае пасаду намесніка галоўнага дырэктара Агенцтва тэлевізійных навін.

Аўтар кнігі казак.

Узнагароды
----------

Двойчы (па выніках 2006 і 2013 гг.) прызнаная лепшай вядучай года. Узнагароджана дыпломамі лаўрэата Рэспубліканскага прафесійнага конкурсу «Тэлевяршыня» ў намінацыі «Лепшая вядучая інфармацыйных праграм»).

Зноскі
------

1. 1 2  Вікторыя Сянкевіч: «Садзішся ў лодку і плывеш з камандай»(недаступная спасылка)
2. 1 2 3  Сянкевіч Вікторыя Аляксандраўна Архівавана 18 мая 2017.
3. ↑  Любопытная устрица : сказки / Виктория Сенкевич. — Минск, 2014.

Спасылкі
--------

* Вікторыя Сянкевіч: «Садзішся ў лодку і плывеш з камандай»(недаступная спасылка)
* Сянкевіч Вікторыя Аляксандраўна Архівавана 18 мая 2017.
**Асіміляцы́йная ё́містасць** экалагічнай сістэмы — колькасць шкодных рэчываў, якую экасістэма здольная за адзінку часу назапасіць, разбурыць (перапрацаваць) і вывесці за свае межы без парушэння нармальнага яе функцыянавання. На велічыню паказчыка асіміляцыйнай ёмістасці ўплываюць мноства прыродных і антрапагенных фактараў, фізічныя і хімічныя ўласцівасці рэчываў, але вызначальная роля належыць біялагічным працэсам. Напрыклад, пры практычнай ацэнцы асіміляцыйнай ёмістасці акіяна найперш улічваюць працэсы акіслення арганічных забруджвальнікаў і біялагічнага асаджэння.

Літаратура
----------

* Асіміляцыйная ёмістасць // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вінакурава.
**Марыя Міхайлаўна Вінакурава** (нар. 27 чэрвеня 1939, Брожа Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі інжынер і палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Калінінскі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік.

Працоўную дзейнасць пачала сушыльшчыцай на Бабруйскім цагельным заводзе. Працавала майстрам Бабруйскага гарпрамкамбіната, інжынерам, начальнікам вытворчага аддзела Бабруйскага завода зборнага жалезабетону, старшым інжынерам Савецкага агульнабудаўнічага трэста ў Ангольскай Народнай Рэспубліцы, начальнікам вытворчага аддзела Бабруйскага завода буйнапанельнага домабудавання, дырэктарам арэнднага прадпрыемства «Бабруйскі завод буйнапанельнага домабудавання».

Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання, дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га і 2-га скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджана ордэнам Пашаны, двума медалямі, Граматай Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Алімпійскім ордэнам Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь.

Літаратура
----------

* Вінакурава Марыя Міхайлаўна // Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь другога склікання / Пад агульн. рэд. У. М. Канаплёва і М. А. Аўласевіча. — Мн. 2003. — С. 78.
**Reido** — беларускі англійскамоўны метал-гурт, які выконвае музыку ў жанры эксперыментальнага doom metal.

Гісторыя
--------

Праект Reido заснаваны ў 2002 годзе ў Мінску, стваральнікі, яны ж пастаянныя ўдзельнікі — Аляксандр Качар і Антон Мацвееў.

8 мая 2006 года выйшаў першы поўнафарматны альбом гурта «*F:\all»* на лэйбле Solitude Productions. Паводле стылю ён уяўляе сабой змрочную, цягучую мадэль funeral doom death metal з элементамі industrial.

Кастрычнік 2006 — Reido прадставілі сінгл «*Detect Memory»*, які распаўсюдзіўся вольна праз Інтэрнэт. Адзіная песня сінгла ўжо паказвала змены, якія пачалі праяўляцца ў стылістыцы гурта.

11 лістапада 2011 года выйшаў другі па ліку поўнафарматны альбом «*Minus Eleven»* (ці «*-11»*) на расійскім лэйбле Slow Burn Records. Стыль кардынальна змяніўся, музыка стала больш цяжкай, манатоннай і ў той жа час больш складанай тэхнічна. Цяпер гэта можна было б акрэсліць як полірытмічны sludge doom.

Пад канец 2016 года музыкі абвясцілі аб падрыхтоўцы да выхаду трэцяга альбома і прэзентавалі грамадскасці першы трэк «Deathwave».

Трэці альбом гурта атрымаў назву «*Anātman».* Альбом убачыў свет 18 кастрычніка 2019 года на брытанскім лэйбле Aesthetic Death.

Гурт традыцыйна запісваецца самастойна ў хатняй студыі Антона Мацвеева (Blastwave Records).

Удзельнікі
----------

* Аляксандр Качар — гітара, спеў
* Антон Мацвееў — бас-гітара, гукарэжысура

Дыскаграфія
-----------

### Альбомы і EP

* *F:\all* (2006)
* *Detect Memory* (сінгл, 2006)
* *Minus Eleven* (2011)
* *Anātman (2019)*

### Кліпы

* «Zero Level Activity» (2006)

Зноскі
------

1. ↑  REIDO: угроза анабиоза для дум-метал / Музыкальная газета
2. ↑  Суполка гурта Укантакце

Спасылкі
--------

* Старонка гурта на Last.fm
* Гурт на doom-metal.com  (англ.)
* Гурт на Metal-archives  (англ.)
* Інтэрв'ю з Reido на Metallibrary  (руск.)
**Антрапацэнтры́зм** (ад грэч. άνθροπος — чалавек і лац.: centrum — цэнтр) — погляд, паводле якога чалавек ёсць цэнтр і вышэйшая мэта светабудовы. Цесна звязаны з тэлеалогіяй.

Антрапацэнтрызм у філасофіі
---------------------------

У антычнай філасофіі прынцып антрапацэнтрызму быў сфармуляваны Пратагорам («Мера ўсіх рэчаў — чалавек»), пазней развіты ў этычным рацыяналізме Сакрата. Рысы антрапацэнтрызму назіраюцца ў прадстаўнікоў сярэдневяковай філасофіі  (руск.) (бел. — у патрыстыцы, творах Аўгусціна Аўрэлія, Бернара Клервоскага і інш.).

Прынцыпова новы характар антрапацэнтрызм набыў у культуры Адраджэння, калі ўвага мысляра акцэнтавалася на прыгажосці і велічы чалавека, яго высокім прызначэнні.

Элементы антрапацэнтрызму захоўваліся ў класічнай заходняй філасофіі (Клод Гельвецый, Людвіг Феербах), былі ўласцівы філосафам рэлігійнай і ірацыяналісцка-экзістэнцыялісцкай арыентацыі (Габрыэль Марсель, Альбер Камю і інш.).

Ідэі антрапацэнтрызму на Беларусі
---------------------------------

На Беларусі ідэі антрапацэнтрызму вядомы з XI ст. калі пачалі распаўсюджваюцца творы патрыстычнай літаратуры. У грамадскай думцы і культуры Беларусі XV—XVII стст. зацвярджаецца гуманістычны антрапацэнтрызм Адраджэння. Беларускія мысляры-гуманісты — Мікола Гусоўскі, Францыск Скарына, Сімяон Полацкі — адстойвалі высокую годнасць чалавека, грамадскае прызначэнне яго дзейнасці, самакаштоўнасць зямнога жыцця.

Літаратура
----------

* Антрапацэнтрызм // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Палессе.
Цеплаход "Палессе-18" на Амуры (Хабараўск, Расія)
**Пале́ссе** (праект 17091) — тып пасажырскага судна для неглыбокіх вадаёмаў, прызначаны для хуткасных пасажырскіх перавозак у светлы час сутак з працягласцю рэйса да 8 гадзін. Будаваліся на Гомельскім суднабудаўнічым заводзе (г. Гомель). 

Вытворчасць пачалася ў 1983 годзе. Апошняе судна было пабудавана ў 1996 годзе. Усяго выраблена больш за 100 цеплаходаў. Эксплуатуюцца ў Кітаі, Нікарагуа, Расіі, В’етнаме, Венгрыі, Польшчы, Германіі, Украіне.

Цеплаходы «Палессе», якія эксплуатуюцца ў Кітаі, носяць назву **Лунтан** (*Longteng*). Асноўнае адрозненне кітайскага цеплахода «Лунтан» ад «Палесся» заключаецца ў кампаноўцы салона. На «Лунтане» адсутнічаюць сталочкі, замест іх устаноўленыя дадатковыя шэрагі крэслаў.

Тэхнічныя характарыстыкі
------------------------

* Маса поўная: 18,8 т;
* Маса пустая: 12,8 т;
* Габарыты: 21,25 × 5,0 × 2,6 м;
* Асадка на плаву: 0,9 м;
* Асадка на крылах: 0,4 м;
* Магутнасць максімальная: 810 кВт;
* Магутнасць эксплуатацыйная: 590 кВт;
* Хуткасць максімальная: 65 км/г;
* Хуткасць эксплуатацыйная: 60 км/г;
* Далёкасць ходу (з эксплуатацыйнай хуткасцю): 400 км;
* Колькасць пасажыраў: 50 чал.

Высокаабаротныя дызельны рухавікі для цеплахода пастаўляліся Леніградскім заводам «Зорка».

Спасылкі
--------

* Кстати, где наши крылья? Как Беларусь создала и потеряла свой крылатый речной флот (руск.).  onliner.by (17 жніўня 2021). Праверана 13 верасня 2021.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Разьба.
Мастацкая апрацоўка дрэва. Паштовая марка Беларусі
**Разьба́ па дрэ́ве** — спосаб апрацоўкі драўніны з дапамогай спецыяльных інструментаў — нажа, разца, сякеры, свердла, пілы і інш.; від мастацкай разьбы. Выкарыстоўваецца пры вырабе прадметаў побыту, посуду, транспартных сродкаў, прылад працы, для упрыгожвання будынкаў, стварэння скульптур, мастацкіх вырабаў і інш.

Вядома са старажытнасці многім народам свету. Шырока вядомы беларуская рэзь (ВКЛ), гуцульская (Украіна), багародская разьба  (руск.) (бел. абрамцава-кудрынская разьба  (руск.) (бел. (Расія), драўляная скульптура Літвы, Польшчы, Узбекістана, народаў Афрыкі і інш.

Гл. таксама
-----------

* Разьба па дрэве ў Беларусі

Літаратура
----------

* Разьба па дрэве // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Разьба па дрэве на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85147809 · NKC: ph116898 |
| ⛭Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года |
| --- |
| 
Опса •
Стоўбцы •
Мір •
Барушкаўцы •
Зэльва •
Зяленцы •
Войшкі •
Дубенка •
Крамень •
Брэст •
Маркушаў •

---

Канстытуцыя 3 мая •
Ордэн «Virtuti Militari» •
Таргавіцкая канфедэрацыя

---

Другі падзел Рэчы Паспалітай •
 |

**Бі́тва пад Зэ́львай** — бітва ў часе вайны Расіі з Рэччу Паспалітай, якая адбылася 4—5 ліпеня 1792 года.

Атрымаўшы паразу пад Мірам 10 чэрвеня 1792, літоўскі корпус пачаў адступленне. 4 ліпеня атрад пяхоты (каля 1200 штыкоў) пад камандаваннем маёра Ведэльштэта на бродзе праз Зэльвянку сутыкнуўся з авангардам царскага войска. Пасля кароткага бою атрад заняў брод і ўтрымліваў свае пазіцыі да змяркання.

Увечары пачаўся лівень, і Міхал Забела загадаў разбіць лагер каля ракі, палічыўшы, што благое надвор'е стрымае рускіх. Наступным ранкам, нягледзячы на неспрыяльныя ўмовы, рускія перагрупаваліся, пад дажджом пераправіліся праз раку і неспадзявана атакавалі літоўскае войска. Міхал Забела прыняў рашэнне адступаць.
**Пералік** (англ.: Recount) — палітычная драма Дэні Стронга пра прэзідэнцкія выбары ў ЗША 2000 годзе. Фільм узнагароджаны прэміяй Эмі як «лепшы тэлефільм». Спрадусаваў і згуляў галоўную ролю ў фільме вядомы акцёр Кевін Спэйсі.

Прэм’ера прайшла на тэлеканале HBO 25 мая 2008 года. На DVD фільм выйшаў 19 жніўня 2008 года.

Апісанне
--------

У карціне распавядаецца аб вызначальным для амерыканскай палітыкі перыядзе — падліку галасоў пасля прэзідэнцкіх выбараў 2000 года. Дзеянне карціны пачынаецца з падзеяў, якія рушылі адразу пасля падліку галасоў у Фларыдзе, і завяршаецца рашэннем Вярхоўнага суду, што пацвердзіў перамогу Джорджа Буша.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 1 кастрычніка 2008.  (англ.)
Двухбаковы абразок «Маці Божая — Апостал Пётр» з Мінскага замчышча
**Разьбяны́я абразы́** — рэльефныя выявы Ісуса Хрыста, Маці Божай, святых і сюжэтаў Святога Пісання.

Касцяны кубік з евангельскімі сюжэтамі з Мінска. Канец 15 ст. 
У Беларусі найбольш старажытныя з іх — абразкі з косці і каменю работы (верагодна) візантыйскіх майстроў — датуюцца XII—XIII стст. Сярод знойдзеных археолагамі пры раскопках гэтага перыяду разьбяныя абразкі: «Хрыстос Эмануіл» з Пінска, «Канстанцін і Алена» з Полацка, трыпціх з Ваўкавыска, «Мікола і Стэфан» і 2-баковы абраз «Маці Божая — Апостал Пётр» з Мінска, «Мікола» з Навагрудка. Да твораў мясцовага паходжання беларускія мастацтвазноўцы адносяць загадкавы кубік канца XV ст. з евангельскімі сюжэтамі з Мінска і абразок XV—XVI стст. з Турава.

Створкі абразка-складня «Прамудрасць стварыла сабе храм» і «Святы» (Ананія, каля 1517—1525).
Выдатнымі ўзорамі старажытна-беларускай дробнай пластыкі з'яўляюцца рэльефныя абразкі з дрэва пачатку XVI ст. выкананыя ў Пінску разьбяром Ананіем: «Прамудрасць ствары сабе храм» (для князя Фёдара Яраславіча), «Сабор Багародзіцы», «Святы». Аб працяглым уплыве візантыйска-балканскай іканаграфіі сведчыць абраз «Маці Божая Мінская» з Усходняга Палесся.

Басценавіцкі майстар. «Цалаванне Іакіма і Ганны». 1723—1728. НММ РБ
3 другой паловы XVIII ст. ў перыяд позняга барока ў Брэсцка-Кобрынскім рэгіёне пашырыліся алтарныя абразы, у якіх тэмперай малявалі толькі адкрытыя часткі цела (твары і рукі), а адзенне, фон і інш. часткі кампазіцыі выконваліся рэльефам па ляўкасе. У такой тэхніцы выкананы абразы «Нараджэнне Багародзіцы», «Святая Варвара», «Маці Божая», «Цалаванне Іаахіма і Ганны» басценавіцкага майстра і інш.

Літаратура
----------

* Абразы разьбяныя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
Від на вуліцу Шэйха Зайда ў 2006 годзе
Вуліца ў 2007 годзе
Від вуліцы ўначы
**Вуліца шэйха Зайда** (араб. : شارع الشيخ زايد‎‎, англ.: Sheikh Zayed Road) — галоўная і самая працяглая вуліца горада Дубай, названая ў гонар шэйха Зайда ібн Султан ан-Нахаяна.

Вуліца праходзіць праз увесь горад уздоўж узбярэжжа, яна з'яўляецца часткай найбуйнейшай у ААЭ шашы E 11. У Дубаі яна носіць імя шэйха Зайда ад мяжы з Абу-Дабі да вуліцы шэйха Рашыда (*Sheikh Rashid Road*). Даўжыня вуліцы 55 км. Да пашырэння ў 1993—1998 гадах звалася *Defence Road* (Вуліца Абароны). Уздоўж вуліцы на значный яе працягласці праходзіць чырвоная галіна Дубайскага метрапалітэна.

Вуліца мае на большай частцы 12 палос для руху аўтамабіляў. Рух па вуліцы платны, усе ўезды і выезды абсталяваны сканарамі, якія здымаюць з машын плату ў памеры 4 дырхама (каля 1$), але не больш за 24 дырхам у дзень.

Будынкі
-------

На вуліцы шэйха Зайда размешчаны шматлікія вядомыя небаскробы Дубая:

* Etisalat Tower 2
* Бурдж-Халіфа
* Вежа Ружы
* Вежа Тысячагоддзя
* Вежа Чэлсі
* Эмірацкая офісная вежа і Джумейра Эмірэйтс Таўэрс

гандлёвыя цэнтры:

* Mall of the Emirates
* Dubai Internet City
* Dubai Media City
* Ibn Battuta Shopping Mall

Зноскі
------

1. ↑  gulfnews : From empty roundabout to city hub Архівавана 3 студзеня 2008.
2. ↑  safia7 — Эх, дарогі

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вуліца шэйха Зайда
* Схема шашы на сайце Dubai City Guide Архівавана 20 красавіка 2009.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Патан.

**Мелвін Эмер «Мел» Патан** (англ.: Melvin Emery "Mel" Patton; 16 лістапада 1924, Лос-Анджэлес, ЗША — 9 мая 2014, Фолбрук, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі лёгкаатлет, двухразовы алімпійскі чэмпіён Гульняў у Лондане (1948).

Найбольшых спартыўных дасягненняў дамогся падчас навучання ва ўніверсітэце Паўднёвай Каліфорніі. Трэніраваўся ў Дына Кромвеля. Таксама наведваў Універсітэт Каліфорніі (University High School).

У 1947, 1948 і 1949 гадах станавіўся пераможцам чэмпіянатаў NCAA на дыстанцыі 100 ярдаў, у 1948 і 1949 гадах тамсама выйграў і ў забегу на 220 ярдаў. У 1947 годзе щсталяваў сусветны рэкорд на 100 ярдаў — 9,4 с. У наступным годзе палепшыў гэты вынік на адну дзесятую — 9,3 с. У 1949 годзе з вынікам 20,2 с пабіў сусветны рэкорд Джэсі Оўэнса на 220 ярдаў. У складзе зборнай Паўднёвай Караліны двойчы абнаўляў сусветны рэкорд у эстафеце 4×220 ярдаў.

На летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане (1948) быў пятым на 100-метроўцы, аднак затым здабыў залатыя медалі на дыстанцыі 200 м і ў эстафеце 4×100 м.

Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры некалькі гадоў працаваў у якасці трэнера па лёгкай атлетыцы, а затым цалкам засяродзіўся на дзейнасці па ўніверсітэцкай спецыяльнасці ў электроннай прамысловасці ў кампаніі Sanders Associates, Inc.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Track and Field Statistics · МАК |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Munzinger |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у г. Рослаўль Смаленскай вобласці.

Гісторыя
--------

Храм узведзены на месцы аднайменнай драўлянай царквы ў канцы XVIII ст. на сродкі ганаровага грамадзяніна горада Кузьмы Мухіна. 3 лістапада 1839 года ліцейны майстар з Почапа адліў звон у 104 пуды.

Будаўніцтва Маскоўска-Варшаўскага шашы ў 1843 годзе спрыялі ўзбагачэнню гараджан, якія ахвяравалі грошы храму на ўпрыгожванне. Мноства абразоў былі ўпрыгожаны сярэбранымі акладамі.

У 1891 годзе пры храме было заснавана таварыства цвярозасці, а ў 1893 годзе — адкрыта парафіяльная бібліятэка, у кніжны фонд якой айцец Клаўдзій ахвяраваў значную колькасць духоўна-маральных кніг, набытых за свой кошт. 10 верасня 1896 года была адкрыта царкоўна-прыходская школа.

Пасля перавароту 1917 года Успенская царква ўвайшла ў лік трох гарадскіх храмаў, якія трэба было закрыць у першую чаргу. Галоўная прычына закрыцця Успенскай царквы заключалася ў тым, што яна выходзіла на вуліцу і рабіла яе вузкай. Будынак храма меркавалася перадаць на патрэбы інтэрната ці культурнай установы. Дакладная дата закрыцця невядомая, але магчыма, што гэта першая палова 1930-х гг. калі ў Рослаўлі былі зачыненыя ўсе храмы. Будынак царквы рашэннем аблвыканкама быў перададзены на патрэбы хлебазавода.

Сёння храм у поўразбураным стане.

Архітэктура
-----------

У падмурку — двухсветны бясстолпны чацверык, на якім размяшчаецца светлавы васьмігранны барабан, які нёс галаву. Вузкія дыяганальныя грані абапіраюцца на ступеністыя тромпы. Арачнымі праёмамі храм быў звязаны з алтарнай часткай і трапезнай. Шырокія аркі вялі ў прыбудовы. На фасадзе меліся пілястры, шырокі прафіляваны карніз, рамачная ліштва прастакутных вокнаў другога яруса, над вокнамі — накладныя дошкі, якія стульваюцца з карнізам. Фасады прарэзаны вялікімі прамавугольнымі вокнамі. Да храма прымыкала званіца.

Сёння разабраны верхнія ярусы званіцы і кіраўнік храма, расцесаны праёмы, страчаны фасадны дэкор.

Святыні
-------

* **абраз святых апосталаў Пятра і Паўла** — дар раслаўскіх чыгуначных майстэрняў (1893)
* **абраз Божай Маці** з у сярэбраным акладзе — дар біскупа Ніканора (1896)
* партрэт біскупа Ніканора (1896)
* **абраз Нерукатворнага Спаса** з выявамі царскай сям’і, напісана на кіпарысавай дошцы і ўпрыгожана залатой чаканкай і эмаллю, у драўлянай рамцы з залатымі ўстаўкамі — дар гараджан, пасля аварыі імператарскага цягніка (1888)

Зноскі
------
Сафолава. Дом Антропа Мельнікава. 1911 год
**Антропа (Антроп) Мельнікаў** (1834 год, Сафолава — 1915 год, Сафолава) — іжорскі рунаспевец.

Біяграфія
---------

Антропа Мельнікаў быў сучаснікам і земляком Ларын Параске. У дзяцінстве яны спявалі разам.

Мельнікаў нарадзіўся ў вёсцы Сафолава прыхода Вуолы ў 1834 годзе. Антропа быў прыгонным, і яго жыццё было цяжкім. Яго бацька таксама быў рунапеўцам, ад яго і сын навучыўся спяваць свае руны.

У 1859 годзе руны ў выкананні Антропа Мельнікава запісваў студэнт з Фінляндыі Ф. А. Саксбек. За спевы рун Саксбеку Мельнікаў панёс публічнае пакаранне розгамі.

У шматлікіх песнях, захаваных Мельнікавым, прысутнічае трагічны сюжэт. Напрыклад, сярод іх ёсць балада пра жонку, якая забіла мужа.

Памёр у 1915 годзе ў вёсцы Сафолава.

Літаратура
----------

* *Лукичева Е.* Песенная Ингерманландия // OMAL\* MAAL\*. — 1999. — № 1. С. 15
* *Сарессало Л.* Ингерманландия : рассказ о народах и культуре Ингерманландии / 66 изд. музеев г. Тампере. — Тампере ; СПб. 2003. С. 22 — 24

Заўвага
-------

1. ↑  Мельнікаў Антропа. Ленінградская абласная ўніверсальная навуковая бібліятэка
2. ↑  Мельников Онтропо (1834—1915) — известный рунопевец, ижор — выдающиеся люди Ингерманландии
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Вуліца Янкі Купалы.

**Вуліца Янкі Купалы** — вуліца ў Шаўчэнкаўскім раёне Львова, у мясцовасці Падзамча.

Вуліца Янкі Купалы размешчана паміж вуліцамі Кветкававай і Усходняй. Спачатку ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход (паралельна з вуліцай Дашкевіча), прыкладна пасярэдзіне змяняе напрамак пад прамым вуглом налева — на паўночны захад. Даўжыня вуліцы 350 м. Дарожнае пакрыццё — асфальт, рух двухбаковы.

Вуліца забудавана жылымі адна- і двухпавярховымі дамамі, узведзенымі ў першай палове XX ст, ёсць некалькі прыватных аднапавярховых дамоў, а таксама адзін чатырохпавярховы шматкватэрны дом савецкага ўзору. Да вуліцы прымыкае некалькі невялікіх садоў, таксама незабудаваныя ўчасткі.

Галерэя
-------

* Сярэдняя частка вуліцыСярэдняя частка вуліцы
* Будынак на рагу вуліцыБудынак на рагу вуліцы
* Будынак на рагу вуліцы Янкі Купалы і вуліцы БіляшыўскагаБудынак на рагу вуліцы Янкі Купалы і вуліцы Біляшыўскага
**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Цмень 2 Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Царква ў 1936 годзе
На могілках. Пабудавана ў 19 ст. з дрэва. Храм прыпісны да Свята-Мікалаеўскай царквы у в. Рухча 1-я Столінскага раёна

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам, да якога з фасада далучаны невялікі прытвор, з тыльнага боку 5-гранная апсіда, над якой 2-схільны дах праз трохвугольныя застрэшкі пераходзіць у вальмавы. Над ім па цэнтры ўзведзены 8-гранны барабан з цыбулепадобнай галоўкай, над апсідай — макаўка. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў плоскіх дашчаных ліштвах.

Званіца
-------

Перад храмам пастаўлена 2-ярусная 4-гранная званіца пад шатровым дахам.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Успенская царква (Цмень 2) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
Некалькі ізатэрмаў для ідэальнага газу нa p-V дыяграме
**Ізатэрмі́чны працэс** (ад стар.-грэч.: ἴσος — «роўны» і θέρμη «жар») — тэрмадынамічны працэс, які адбываецца ў фізічнай сістэме пры пастаяннай тэмпературы.

Для ажыццяўлення ізатэрмічнага працэсу сістэму змяшчаюць у тэрмастат (масіўнае цела, якое знаходзіцца ў цеплавой раўнавазе), цеплаправоднасць якога вялікая, таму цеплаабмен з сістэмай адбываецца досыць хутка ў параўнанні са скорасцю праходжання працэсу, і, тэмпература сістэмы ў любы момант практычна не адрозніваецца ад тэмпературы тэрмастата.

Можна ажыццявіць ізатэрмічны працэс інакш — з выкарыстаннем крыніц або сцёкаў цяпла, кантралюючы нязменнасць тэмпературы з дапамогай тэрмометраў. Да ізатэрмічных працэсаў адносяцца, напрыклад, кіпенне вадкасці або плаўленне цвёрдага цела пры пастаянным ціску. Графікам ізатэрмічнага працэсу з’яўляецца ізатэрма.

У ідэальным газе пры ізатэрмічнага працэсе дзеянне ціску на аб’ём нязменна (закон Бойля-Марыёта).

Гл. таксама
-----------

* Малекулярна-кінетычная тэорыя
* Ізахорны працэс
* Ізабарны працэс
* Адыябатычны працэс
* Ізапрацэсы
* Ізатэрма

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Александровіч.
**Хасень Мустафавіч Александровіч** (нар. 20 красавіка 1924, Клецк, Мінская вобласць) — беларускі хімік, доктар хімічных навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыў БДУ (1953). З 1956 года ў Інстытуце агульнай і неарганічнай хіміі АН БССР, з 1966 года загаднік лабараторыі і намеснік дырэктара (да 1980 года), з 1990 года галоўны, пазней вядучы навуковы супрацоўнік.

З пачатку 1990-х гадоў — актыўны ўдзельнік адраджэння татарскай культуры ў Беларусі. Аўтар кнігі «Памяць», прысвечанай гісторыі татарскай грамады Клецка і даследвання «Белорусско-польские татары на перекрёстках ХХ столетия», напісанага пераважна па матэрыялах Клеччыны.

Аўтар 4 манаграфій, 145 аўтарскіх тэхнічных распрацовак.

Зноскі
------

1. ↑  Александрович Хасень Мустафович
2. ↑  Каляндар падзей
**Усхо́дняя Руме́лія** (балг.: Източна Румелия; турэцк.: Doğu Rumeli; грэч. Ανάτσλική Ρωμυλια — *Anatoliki Romylia*) — аўтаномная турэцкая правінцыя з 1878 па 1908 гады. З 1885 года пад фактычным кантролем Балгарыі. Цэнтр правінцыі — Філіпопаль.

Гісторыя
--------

Усходняя Румелія была створана пасля Берлінскага кангрэса 1878 года, на якім адбыўся перагляд Сан-Стэфанскага мірнага дагавора. Усходняя Румелія мела пэўную аўтаномію ад Асманскай імперыі, але знаходзілася пад прамой уладай султана імперыі: ён прызначаў кіраванне вобласцю. Генерал-губернатар павінен быць з хрысціян, ён прызначаўся султанам са згоды вялікіх дзяржаў.

Правінцыя Усходняя Румелія складалася з зямель Сліўненскага і Філіпопальскага саджакаў, з дадаткам двух каз Адрыянопальскага. Усходняя Румелія, уключаючы вобласць верхняй Марыцы і Тунджы, была абмежавана з поўначы Балканамі, з усхода Чорным морам, з захада — водападзелам Марыцы і Іскыра, а з поўдня паласой, праведзенай з захада на ўсход паміж 41°36' і 42°12' паўночнай шыраты.

Але такая ўяўная аўтаномія праіснавала ўсяго 7 гадоў; у верасні 1885 года, пасля буйнога балгарскага паўстання ў гэтай вобласці тэрыторыя Усходняй Румеліі была далучана да Балгарыі, якая знаходзілася пад фармальным сюзэрэнітэтам Асманскай імперыі. У 1896 годзе, калі Порта прызнала прынца Фердынанда Кобургскага балгарскім князем, яна адначасова з гэтым прызначыла яго генерал-губернатарам Усходняй Румеліі.

У 1908 Фердынанд І прыняў тытул цара Балгарыі і абвясціў аб анэксіі Усходняй Румеліі.

Наступныя тэрытарыяльныя змены Балгарыі ў выніку Балканскіх, Першай і Другой сусветных войн не паўплывалі на прыналежнасць Усходняй Румеліі, якая засталася ў яе межах.

Зноскі
------

1. ↑  З 1885 фактычна аб'яднана з Балгарыяй

Гл. таксама
-----------

* Румелія
* Аб’яднанне Балгарыі

Спасылкі
--------

* Маркі Усходняй Румеліі Архівавана 16 мая 2008.
* Карта (1)(недаступная спасылка), карта (2)(недаступная спасылка), карта (3)(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Гранат |
**Ізатрапія** (стар.-грэч.: ί̓σος — «роўны, аднолькавы, падобны» + τρόπος — «абарот, паварот») — аднолькавасць фізічных уласцівасцей ва ўсіх напрамках, інварыянтнасць, сіметрыя ў адносінах да выбару напрамку (у супрацьлегласць анізатрапіі).

Ізатропнае асяроддзе — такая вобласць прасторы, фізічныя ўласцівасці (электрычныя, аптычныя ...) якой не залежаць ад напрамку. Напрыклад, паказчык праламлення аптычна ізатропнага асяроддзя аднолькавы ва ўсіх напрамках.

Гл. таксама
-----------

* Ізатрапія прасторы
* Ізатрапія часу

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 184050105 |
**Ізаферменты**, **ізаэнзіны** — розныя па амінакіслотнай паслядоўнасці ізаформы або ізатыпы аднаго і таго ж ферменту, якія існуюць у адным арганізме, але, як правіла, у розных яго клетках, тканках або органах.

Ізаферменты, як правіла, высока гамалагічныя па амінакіслотнай паслядоўнасці і/або падобныя па прасторавай канфігурацыі. Асабліва кансерватыўныя ў захаванні будовы актыўныя цэнтры малекул ізаферментаў. Усе ізаферменты аднаго і таго ж ферменту выконваюць адну і тую ж каталітычную функцыю, але могуць значна адрознівацца па ступені каталітычнай актыўнасці, па асаблівасцях рэгуляцыі ці іншых уласцівасцях.

Прыкладам ферменту, які мае ізаферменты, з'яўляецца гексакіназа, якая мае 4 ізатыпы, якія пазначаюцца рымскімі лічбамі ад I да IV. Пры гэтым адзін з ізатыпаў гексакіназы, а менавіта гексакіаза IV, экспрэсуецца амаль выключна ў печані і мае адмысловыя фізіялагічныя ўласцівасці, у прыватнасці яе актыўнасць не прыгнятаецца прадуктам яе рэакцыі глюкоза-6-фасфатам.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
**Свята-Успенская царква** — праваслаўная царква ў Мілашавічах.

Размешчана па адрасу Гомельская вобл. агр. Мілашавічы, вул. Савецкая 84А.

Гісторыя
--------

Першае згадванне пра царкву адносіцца да 1754 года, якая ў гэты час знаходзілася ў добрым стане. Тут служыў уніяцкі святар Рыгор Лісіцкі. Апекуном царквы быў віленскі біскуп Ігнацій Масальскі, які ў 1776 годзе падараваў царкве дворышча Курандыч. У 1795 годзе царква стала праваслаўнай.

У 1814 годзе старую царкву разабралі і на тым жа месцы пабудавалі новую ў форме падоўжанага крыжа з трыма купаламі.

У 1819 годзе ў прыход уваходзілі вёскі Мілашавічы, Баравое, Убарць. Метрычныя кнігі захоўваліся з 1798 года.

У 1843 на сродкі памешчыка Анатоля Булгака царква была адрамантавана. Паводле «Апісання цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі» 1879 года Свята-Успенская царква была драўляная, не абагравалася, мела форму падоўжанага крыжа. Дах гонтавы. Іканастас складаўся з больш чым 40 абразоў. У званіцы, якая стаяла асобна, меліся чатыры званы каля 54, 40, 24, 2,5 кг кожны. На прыходскім пагосце была капліца. У 1886 царква і званіца адрамантавана. У 1909 на сродкі прыхаджан пабудавалі новую царкву. Пры царкве дзейнічала аднокласная царкоўнапрыхадская школа.

У 1930 годзе царкву закрылі і аддалі пад клуб.

У 1995 пабудавалі новую царкву.

Былой будынак царквы

Характэрыстыка
--------------

Драўляная царква са званіцай над уваходамі і шлемападобным купалам пасярэдзіне.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кніга памяць «Лельчыцкі раён» — с. 570

Спасылкі
--------

* царква на сайце Тураўскай епархіі
* Свята-Успенская царква (Мілашавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
**Ізахо́ра** (ст.-грэч. ἴσος [isos] — «роўны» и χώρος [choros] «месца») — ізалінія, паказвае працэс, які адбываецца пры нязменным аб’ёме сістэмы.
  

У тэрмадынаміцы выкарыстоўваецца пры пабудове дыяграм залежнасці ціску ад тэмпературы пры ізахорным працэсе, г.зн. фізічным працэсе, што адбываецца пры аднолькавым сталым аб’ёме сістэмы.

Гл. таксама
-----------

* Ізахорны працэс
* Ізабара
* Ізатэрма
* Ізаэнтропа

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Алёна Іванаўна Чабярук** (11 лістапада 1925 станцыя Прыяміна) — беларуская мовазнаўца. Лаўрэат Дзяржаўных прэмій Беларусі (2000 г.) і СССР (1971 г.).

У 1951 годзе скончыла БДУ. Кандыдат філалагічных навук (1969 г.). У 1952—1991 гадах працавала ў Інстытуце мовазнаўства АН Беларусі. Даследуе беларускую дыялекталогію, балта-славянскія моўныя кантакты.

Аўтар працы «*Лічэбнік у беларускіх гаворках*», суаўтар «*Дыялектычнага атласа беларускай мовы*» (1963 г.). «*Лінгвістычнай геаграфіі і групоўкі беларускіх гаворак*» (1968—1969 гады).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1089527934 · ISNI: 0000 0003 9016 289X · NTA: 132827883 · NUKAT: n2009120980 · VIAF: 283719769 |
**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Кашэвічы (Петрыкаўскі раён). Помнік драўлянага дойлідства. Пабудаваная ў 1642 г.

Успенская царква. XX ст.
Вежа царквы. XX ст.

Архітэктура
-----------

Спачатку мела глыбінна-прасторавую кампазіцыю, складалася з квадратнага ў плане асноўны аб’ёму і пяціграннай алтарнай апсіды. У другой палове XIX ст. да асноўнага аб’ёму з захаду прыбудаваная двух’ярусная чацверыковая вежа-званіца з дахам складанай канфігурацыі. Над асноўным аб’ёмам двух’ярусны васьмерыковы верх (у інтэр'еры пераход да яго ад ніжняга чацверыка на ветразях, у якіх прарэзаныя дэкаратыўныя галаснікі), завершаны цыбулепадобным купалам. Алтарная апсіда накрытая шатровым дахам з купалком на глухім барабане. Дахі злучаныя прамежкавай двухсхільнай стрэшкай. Сцены звонку гарызантальна ашаляваныя, прамавугольныя вокны аздобленыя плоскімі ліштвамі.

Інтэр’ер
--------

У інтэр’еры асноўны аб’ём злучаны з алтарнай часткай праёмам у выглядзе стылізаванай двухпралётнай аркі, мае кансольна-бэлечныя хоры, агароджаныя балюстрадай. Помнік адметны своеасаблівай сістэмай прапорцый, звязанай са старажытна-рускім дойлідствам.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кашэвіцкая Успенская царква // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. С. 202—203.
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Свята-Успенская царква (Кашэвічы) на сайце Radzima.org
* Свята-Успенская царква (Кашэвічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Успенская царква (Кашэвічы) на сайце «Архіварта»
**Усходняя вуліца** (трансліт.: *Uschodniaja vulica*, руск.: Восточная улица) — невялікая вуліца ў Наваполацку.

Апісанне
--------

Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада паміж 9-м мікрараёнам і царквой евангельскіх хрысціян-баптыстаў у раёне дыспетчарскай станцыі гарадскога транспарту «Падкасцельцы». Цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход ад вуліцы Палявой да вуліцы Рачной уздоўж вуліцы Маладзёжнай. Працягласць вуліцы складае 200 метраў. Забудавана індывідуальнымі дамамі катэджнага тыпу. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.

Гл. таксама
-----------

* Спіс вуліц Наваполацка

Зноскі
------