У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Цэль (значэнні).

**Цэль** (трансліт.: *Ceĺ*, руск.: Цель) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасевіцкага сельсавета.

За 16 км на паўднёвы захад ад Асіповіч, 5 км ад чыгуначнай станцыі Лапічы на лініі Асіповічы—Мінск, 149 км ад Магілёва, на правым беразе Свіслачы (прытока Бярэзіны), вакол лес. Чыгуначны прыпыначны пункт Цэль. Побач аўтадарога Мінск — Бабруйск.

Гісторыя
--------

Мясцовасць заселена са старажытнасці, на ўсходняй ускраіне вёскі, на мысе высокага абрывістага берага Свіслачы, абмежаваным з захаду і поўдню ярам, а з поўначы ракой, захавалася селішча ранняга жалезнага веку і часоў старажытнай Русі.

Вядома з 1560 года як сяло Свіслацкай воласці Мінскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, дзяржаўная ўласнасць. У 1589 годзе вылучана са Свіцлацкай воласці ў трыманне па ленным праве князю Фёдару Друцкаму-Горскаму, маёнтак складаўся толькі з Цэлі, але меў статус староства. Пазней трымальнікамі і старостамі цэльскімі былі сын і ўнук князя Фёдара — князі Рыгор Юрый (з 1631) і Міхал Юрый Друцкія-Горскія (да 1648—1651).

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. З 1799 года ў Бабруйскім старостве Мінскай губерні, дзейнічала карчма. У 1857 годзе ў Ігуменскім павеце, скарбовая ўласнасць. У 1884 годзе адкрыта школа граматы. У 1890 годзе ў школе граматы 12 вучняў. У 1897 годзе ў Пагарэльскай воласці Ігуменскага павета, дзейнічаў хлебазапасны магазін. У 1907 годзе ў Замошскай воласці Бабруйскага павета.

У 1925 годзе ў вясковай школе 47 вучняў. Дзейнічала бібліятэка і гурток па ліквідацыі непісьменнасці сярод дарослых. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Кастрычнік». У 2-ю сусветную вайну на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 27 вяскоўцаў.

У 1990 годзе з Дамбавара[en] (Венгрыя) у Цэль перадыслакавана 22-я ракетная брыгада, узброеная ракетамі Р-17[ru] з ядзернымі боегалоўкамі. У 1996 годзе два дывізіёны брыгады пераўзброены на комплексы 9К79 («Точка»). У 2005 годзе 22-я ракетная брыгада расфарміравана, 383-ці асобны ракетны дывізіён з яе складу ўвайшоў у 465-ю ракетную брыгаду, перадыслакавую ў Цэль красавіком 2005 года з Баранавіч. У 2018 годзе 465-я брыгада перадыслакавана ў ваенны гарадок у Асіповічы.

У ліпені 2023 года, пасля мяцяжу ў Расіі, у Цэль перадыслакавалася ПВК «Вагнер».

Інфраструктура
--------------

Планіроўка вёскі квартальная з пераважна драўлянай забудовай сядзібнага тыпу. На поўдні паселішча адасоблены ўчастак жылой забудовы.

Станам на 2007 года дзейнічалі лясніцтва, базавая школа, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, магазін, сталовая.

Насельніцтва
------------

* 1560 год — 24 дымы
* 1799 год — 122 жыхары
* 1897 год (перапіс) — 62 двары, 353 жыхары
* 1917 год — 79 двароў
* 1959 год (перапіс) — 431 жыхар
* 1986 год — 110 гаспадарак, 184 жыхары
* 2002 год — 59 гаспадарак, 78 жыхароў
* 2007 год — 43 гаспадаркі, 62 жыхары

Крыніцы
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2007. — 406 с. — ISBN 978-985-458-159-0. (DJVU)
2. 1 2 3 4 5 6  ГВБ, 2008, с. 132
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  ГВБ, 2008, с. 133
4. ↑  Была такая бригада (руск.).  Асіповіцкі Край (24 снежня 2021). Архівавана з першакрыніцы 28 ліпеня 2023.
5. ↑  *Константин Ковалев*. День открытых дверей прошел в 51-й гвардейской артбригаде в Осиповичах (руск.). *sb.by* (27 лістапада 2018). Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2020.

Літаратура
----------

* Цэль // Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 5, кн. 1. Магілёўская вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2008. — С. 132-133. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0409-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Пратасевіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | 
* Забалацце

 |
| Аграгарадкі | 
* Восава
* Пратасевічы

 |
| Вёскі | 
* Верайцы
* Вярхі
* Дварок
* Дзераўцы
* Дражня
* Дубавое
* Дубралёва
* Задняя Града
* Заручэўе
* Кляпчаны Мост
* Малоціна
* Пабокавічы
* Паплавы
* Перарожкі
* Прудок
* Ставішча
* Станцыя Дзераўцы
* Цэль
* Ягаднае

 |