**Таксо́н** (лац.: taxon, мн. л. *taxa*; от стар.-грэч.: τάξις — «Парадак, прылада, арганізацыя») — група ў класіфікацыі, якая складаецца з дыскрэтных аб'ектаў, якія аб'ядноўваюцца на падставе агульных уласцівасцяў і прыкмет. Гэта паняцце ўжываецца ў геаграфіі, лінгвістыцы і іншых навуках, але перш за ўсё ў біялогіі, а менавіта — у біялагічнай сістэматыцы. Адна з найбольш фундаментальных праблем таксанаміі складаецца ў вызначэнні спосабу быцця таксона.

Таксонаў у біялогіі
-------------------

### Азначэнні

У Міжнародным кодэксе батанічнай наменклатуры (Венскі кодэкс, 2006) пад тэрмінам «таксон» разумеецца таксанамічная група любога рангу. Пры гэтым маецца на ўвазе, што кожная расліна разглядаецца як належная да нявызначанага ліку таксонаў паслядоўна супадпарадкаванага рангу, сярод якіх ранг віду лічыцца асноўным. Аналагічна вызначаецца таксон і ў заалогіі.

У сучасных біялагічных класіфікацыях таксонаў фармуюць іерархічную сістэму: з аднаго боку, кожны таксон складаецца з аднаго або большай колькасці таксонаў больш нізкага ўзроўню супольнасці, з другога боку — ён у той жа час з'яўляецца часткай іншага таксона, які адносіцца да больш высокага ўзроўню супольнасці. Такая іерархічная сістэма называецца **таксанамічнай іерархіяй**, а розныя яе ўзроўні — **таксанамічнымі рангамі**.

Уяўленні пра тое, што такое «таксон», істотна адрозніваюцца ў двух асноўных кірунках сучаснай філагенетычный сістэматыкі. У рамках кладыстыкі, якая выйшла ў 1970-я гады на першы план, пануе палажэнне пра тое, што таксонамі варта лічыць толькі монафілетычныя групы, інакш званыя кладамі; прыхільнікі эвалюцыйнай таксанаміі прызнаюць законнымі таксама і групы парафілетычныя.

Зноскі
------

1. ↑  *Таксон (в систематике) (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі(Праверана 20 студзеня 2013)
2. ↑  Зуев, Розова, 2003, с. 90
3. ↑  *1.1. Taxonomic groups of any rank will, in this Code, be referred to as taxa (singular: taxon)*. Division II. Rules and recomendations. Chapter I. Taxa and their ranks. Article 1. (англ.) (Праверана 8 лютага 2010)
4. ↑  *2.1. Every individual plant is treated as belonging to an indefinite number of taxa of consecutively subordinate rank, among which the rank of species (species) is basic*. Division II. Rules and recomendations. Chapter I. Taxa and their ranks. Article 2. (англ.) (Праверана 8 лютага 2010)
5. ↑  Майр, 1971, с. 19
6. ↑  Джеффри, 1980, с. 15—18
7. ↑  Шаталкин, 1988, с. 30—36

Літаратура
----------

* *Linnaeus, Carolus.* Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. — Stockholm: Laurentius Salvius, 1758.
* *Джеффри Ч.* Биологическая номенклатура = *Charles Jeffrey*. Biological Nomenclature. Second edition / Пер. с англ. — М.: Мир, 1980. — 120 с. — 15 000 экз. — УДК 574:001.4
* *Зуев В. В. Розова С. С.* Проблема способа бытия таксона в биологической таксономии // *Вопросы философии*. — 2003. — № 2. — С. 90—103. Архівавана з першакрыніцы 17 чэрвеня 2021. —.
* *Клюге Н. Ю.* Система альтернативных номенклатур надвидовых таксонов // *Энтомологическое обозрение*. — 1999. — № 78 (1). — С. 224—243.
* *Майр Э.* Принципы зоологической систематики: Пер. с англ. = *Ernst Mayr*. Principles of Systematic Zoology. — М.: Мир, 1971. — С. 19. — 455 с. — УДК 590
* *Шаталкин А. И.* Биологическая систематика. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1988. — 184 с. — ISBN 5-211-00145-1..
* *Шаталкин А. И.* Таксономия. Основания, принципы и правила. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2012. — 600 с. — 600 экз. — ISBN 978-5-87317-847-6. — УДК 579.8.06
* *Шипунов А. Б.* Основы теории систематики. — М.: Книжный дом «Университет», 1999. — 56 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7755743-8 · Microsoft: 71640776, 2909928471 |