Не блытаць з Голшам — разанскім князем Алегам Іванавічам.

**Гольша**, **Голша**, **Ольша**, **Голшыс**, **Гальшан** — легендарны літоўскі князь герба Кітаўрус.

Вядомы з 2-й і 3-й рэдакцый Літоўскай хронікі і твораў залежных ад яе гісторыкаў, у прыватнасці Мацея Стрыйкоўскага. Хроніка ў гэтай частцы значна разыходзіцца са звесткамі іншых крыніц пра гэты перыяд і звычайна лічыцца легендарнай.

Паводле хронікі, Гольша — унук Гілігіна, сын вялікага князя Рамана, брат Нарымонта, Трайдзеня, Даўмонта і Гедруса. Мацей Стрыйкоўскі сцвярджае, што падчас працы над «Ганцом Цноты» карыстаўся нейкім рускі летапісам, дзе гэтыя пяць князёў названыя сынамі Трабуса. Паводле «Хронікі літоўскай і жамойцкай», яны былі сынамі Рамана, але па смерці бацькі выхоўваліся пры двары стрыечнага дзеда Трабуса.

Гольша — заснавальнік замкаў («гарадоў») у Раканцішках[lt] і Гальшанах, легендарны пачынальнік роду князёў Гальшанскіх. Браў удзел у легендарнай барацьбе Нарымонта з Даўмонтам на баку першага. Паводле «Хронікі Быхаўца», меў сына Альгімонта, а паводле «Хронікі літоўскай і жамойцкай» — і яшчэ аднаго сына, Міндоўга. Памёр у часы вялікага князя Трайдзеня.

З Гольшавым сынам Яўрэінаўскі летапіс атаясняе легендарнага ваяводу вялікага князя Гедзіміна і яго кіеўскага намесніка Альгімонта. Шэраг іншых летапісаў называе сынам Міндоўгавым, то-бок унукам Гольшы, яшчэ больш позняга і ўжо рэальнага Альгімонта.

Тэадор Нарбут, спрабуючы ўзгадніць звесткі Літоўскай хронікі са звесткамі рускіх летапісаў, без асаблівага абгрунтавання прапаноўваў атаясняць Гольшу з Лесіям, гістарычным братам гістарычнага вялікага князя Трайдзеня.

Легенда пра заснаванні
----------------------

Легенда пра заснаванне Гольшам замкаў («гарадоў») у Раканцішках і Гальшанах у амаль нязменным выглядзе паўтараецца ў розных рукапісах Літоўскай Хронікі. Ніжэй яна прыведзена паводле летапісу Красінскага.

> *A четвертыи брат его, Голшис, перешед реку Велю, и нашол гору красну межи горами над рекою Вилнею в мили от устья реки Вилни, гдѣ впадываеть в реку Велью, против Раконтишок, и вчинил город, и назоветь именем своим, Гольшанѣ. И немного бывши там, и ездячи оттолѣ в ловы в пущу за десеть миль от того города своего, и наидеть гору красну и з ровнинами великими облеглую и объфитостями наполненую, и сподобалося ему там, и он и там ся поселил, и на тои горе вчинил над рекою Кораблем, и перенесется оттуль, и там начнеть княжити, и назовется князем Голшанским.*
> 
>

Заўвагі
-------

1. ↑  Хроніка Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3920549'></a>
2. ↑  Maciej Stryjkowski. Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiéj Rusi. T. 1, Warszawa, 1846, s. 316.
3. ↑  ПСРЛ Т.XXXII, «Кройника литовская и жмойтская».
4. ↑  Трэба памятаць, што стараруская міля была роўная прыблізна 7,5 км.

| ⛭Гальшанскія |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Васіліса |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |
|   |   | Гольша |   |   |   |   |   |   | Андрэйкн. вязынскі |   |   | Соф’якар. польская |   |   |   |   |   |   | Юрый |   | Янушкн. дубровіцкі |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Марыя |   |   | Іван |   |   | Васіліса |   |   | Фёдар |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| Альгімонт? |   | Міндоўг |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Даніла |   |   |   |   |   |   |   | Януш |   |   | Уладзімір |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Аляксандр? |   |   |   |   |   |   |   | Юрый |   |   | Анастасія |
|   |   |   |
|   |   |   |   | Альгімонт |   |   |   |   | Сямён Люты |   |   | Глеб? |   |   |   |   |   |   |   | Павелбіскуп віленскі |   |   | Багдана |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Юрый |   |   | Аляксандр |   |   | Ганна |   |   | Сямён |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   | Іван |   |   | Аляксандр |   |   |   |   |   |   |   | Васіль |   |   | Ядвіга |   |   | Андрэй |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Ульяна |   |   | Ганна |   |   | Аляксандра |   |   | Марыя |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Міхаіл |   |   |   |   |   |   |   | Юліяніяпрылічана да святых |   |   | Барбара |   |   | Соф'я |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Андрэй |   |   | Юрый |   |   |   |   |   |   | Ганна |
|   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Барыс? |   |   |   |   |   |   |   | Сямён |   | Таццяна |   |   | Фядора |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Юліяніявял. кн. літоўская |   |   | Сямёнкн. трабскі |   | Гаштольдава |   |   |   |   |   |   | Алена |
|   |   |   |   |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · Rodovid |