У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Петыпа.

**Люсьен Петыпа** (фр.: Lucien Petipa, 22 снежня 1815, Марсель — 7 ліпеня 1898, Версаль) — французскі балетны артыст, балетмайстар і педагог.

Біяграфія
---------

Люсьен Петыпа нарадзіўся 22 снежня 1815 года ў Марселі ў сям’і французскага танцоўшчыка Жана-Антуана Петыпа (фр.: Jean-Antoine Petipa) (1787—1855) і Віктарыны Марэль-Граса (фр.: Victorine Morel-Grasseau) (1794—186); яго малодшы брат Марыус Петыпа (1818—1910) быў рускім балетмайстрам.

Упершыню Люсьен выйшаў на прафесійную сцэну ў пяцігадовым узросце 25 сакавіка 1821 года ў Брусельскім тэатры «Ла Манэ  (руск.) (бел.» ў спектаклі *«Манія танца»* (фр.: La Dansomanie) балетмайстра П’ера Гардэля, выканаўшы ролю дзіцяці. Да 1824 года Люсьен выходзіў на сцэну ў невялікіх ролях амураў у балетных пастаноўках свайго бацькі.

У 1839 годзе дэбютаваў партыяй Джэмса Рубена ў балеце «Сільфіда» на сцэне Парыжскай Оперы і да 1862 года займаў пасаду вядучага саліста. Адораны танцоўшчык і мім, Петыпа быў пераважна партнёрам Ф. Эльслер, К. Грызі, Ф. Чэрыта і іншых.

Карлота Грызі і Люсьен Петыпа танцуюць *Жызель* (1841)
У далейшым Люсьен Петыпа з вялікім поспехам выконваў мноства галоўных сольных партый у мностве балетаў, адной з самых буйных яго роляў стала партыя Графа Альберта ў балеце «Жызель», дзе ён танцаваў у пары з Карлотай Грызі  (руск.) (бел.. Прэм’ера балета «Жызель» адбылася 28 чэрвеня 1841 года ў Каралеўскай акадэміі музыкі (фр.: Theatre de l’Academie Royal de Musique) у Парыжы.

Час ад часу браты Петыпа працавалі разам, у прыватнасці, у 1841 годзе ў Парыжы, дзе Петыпа-малодшы ўдасканальваўся ў школе Вялікай парыжскай оперы, яны выступілі на гэтай сцэне ў *pas de quatre* разам з Тэрэзай і Фані Эльслер, пра што згадваў Ю. А. Бахрушын у кнізе «Гісторыя рускага балета» (М. Сов. Россия, 1965, 249 с.)

У 1860—1868 гадах — галоўны балетмайстар Парыжскай Оперы.

У кастрычніку 1872 года Люсьен Петыпа вярнуўся ў Брусель, у тэатр свайго дзяцінства «Ла Манэ», дзе ён упершыню выйшаў на сцэну, і на працягу нядоўгага часу (1872—1873) займаў пасаду дырэктара балетнай трупы. У 1875 годзе ён стаў прафесарам Каралеўскай Брусельскай кансерваторыі (фр.: Conservatoire royal de Bruxelles), дзе выкладаў майстэрства танца на працягу трох гадоў, а ў 1878 годзе пакінуў Брусель і перасяліўся ў Версаль, дзе вырашыў асталявацца да канца і дзе скончыў сваё жыццё; ён памёр 7 ліпеня 1898 года. Праўда, за гэты час у 1882 годзе ён быў запрошаны ў Нацыянальную оперу для пастаноўкі балета «Намуна  (англ.) (бел.».

Люсьен Петыпа ў балеце *«Наравістая жонка  (англ.) (бел.»* А. Адана (1845)

Творчасць
---------

Сярод партый — Бенедыкт («Генцкая прыгажуня  (руск.) (бел.» А. Адана), Ахмет («Перы  (руск.) (бел.»), Граф («Наравістая жонка  (англ.) (бел.» А. Адана), Люсьен д’Эрвільі («Пахіта  (руск.) (бел.») і інш.

Балетмайстрам паставіў балеты:

* *«Шакунтала»* Э. Рэера  (руск.) (бел. (1858),
* *«Грацыёза»* Т. Лабара  (руск.) (бел. (1861),
* *«Парыжскі рынак»* Ц. Пуні (разам з М. І. Петыпа, 1861),
* *«Кароль Івета»* Т. Лабара  (руск.) (бел. (1865),
* а таксама дывертысменты ў 16 операх.

Зноскі
------

1. ↑  Lucien Petipa at Oxford Reference
2. 1 2  Петипа в энциклопедии балета **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 13 мая 2013. Праверана 12 студзеня 2011.
3. ↑  Энциклопедия балета, стр. 50 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2007. Праверана 16 верасня 2010.
4. ↑  «Пахита» в Энциклопедии балета **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 13 мая 2013. Праверана 2 чэрвеня 2010.

Літаратура
----------

* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 10325428s · GND: 120359227 · ISNI: 0000 0001 2130 8782 · LCCN: n97873335 · SUDOC: 148516645 · VIAF: 46749990 |

 |