**Ліберальны саюз** (ням.: Liberale Vereinigung) — праіснаваўшая кароткі час ліберальная палітычная партыя Германскай імперыі. Яна ўзнікла ў 1880 годзе адкалоўшыміся членамі Нацыянал-ліберальнай партыі, таму таксама атрымаўшыя назву **сецэсіяністы** і пазней уз’яднаўшаяся з леваліберальнай Германская прагрэсісцкай партыяй у Нямецкую вольнадумную партыю (ням.: Deutsche Freisinnige Partei, DFP) у 1884 годзе.

Гісторыя
--------

Левая фракцыя Нацыянал-ліберальнай партыі выказала незадавальненне падтрымкай кіраўніцтвам партыі кансерватыўнага ўрада Ота фон Бісмарка. Больш таго, яна падтрымалі свабодны гандаль, тады як нацыянал-ліберальныя лідары Рудольф фон Бенігсен і Ёган фон Мікель падтрымлівалі стратэгію тарыфнай забароны Бісмарка («Schutzzollpolitik»). Іншыя спрэчныя моманты ўключалі антысацыялістычныя законы (*Sozialistengesetze*) *Kulturkampf* супраць каталіцкай царквы і сямігадовага ваеннага бюджэта (*Septennat*). Ліберальны саюз з’яўляўся партыяй арыстакратыі (*ням.: Honoratiorenpartei*), маючы электарат у асноўным сярод прадстаўнікоў вышэйшых класаў Паўночнай і Усходняй Германіі, аптовых гандляроў і інтэлектуалаў. Арганізацыйная структура была даволі свабоднай. Тым не менш, новая партыя была першапачаткова паспяховай, атрымаўшы 46 месцаў у рэйхстагу на федэральных выбарах у 1877 годзе — столькі, колькі і іх папярэднікі, нацыянал-лібералы.

У рэшце рэшт сецэсіяністы планавалі аб’яднаць усіх нямецкіх лібералаў у адзіную цэлую ліберальную партыю (адсюль і назва Ліберальны саюз), якія стаяць на пазіцыях лібералізма і парламенцкіх манархістаў па ўзоры брытанскай ліберальнай партыі і ў ідэале кіраваць пад началам будучага імператара Фрыдрыха III. Аднак нацыянал-лібералы ясна заявілі, што не пакінуць лаяльную Бісмарку большасць, таму прадстаўнік сецэсіяністаў Франц фон Штаўфенберг вёў перамовы з Эйгенам Рыхтэрам, лідарам левай ліберальнай Германскай прагрэсісцкай партыі на пачатку 1884 года. Ужо ў сакавіку 1884 года заканадаўцы абедзвюх партый стварылі сумесную парламенцкую групу, якая ў сукупнасці мела 100 месцаў. Своечасова да федэральных выбараў у кастрычніку была створана Нямецкая вольнадумная партыя. Пасля парламенцкае прадстаўніцтва скарацілася толькі да 64 членаў рэйхстага.

Зноскі
------

1. 1 2  Eley, Geoff (1992). *Bismarckian Germany*. *Modern Germany Reconsidered: 1870-1945*. Routledge. p. 17.
2. ↑  Harris, James F. (1984). *A Study in the Theory and Practice of German Liberalism: Eduard Lasker, 1829-1884*. University Press of America. p. 38.
3. 1 2 3  Archived copy **(нявызн.)**. *LeMO: Lebendiges Museum Online*.  Deutsches Historisches Museum. Архівавана з першакрыніцы 16 August 2014. Праверана 16 August 2015.
4. ↑  Nipperdey, Thomas (1995). *Deutsche Geschichte 1866-1918*. Vol. II. C.H. Beck. p. 327.


| ⛭Палітычныя партыі Германскай імперыі |
| --- |
| Сацыялістычныя | Усеагульная нямецкая рабочая асацыяцыя (ADAV) • Незалежная сацыял-дэмакратычная партыя Германіі (USPD) • Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі (SPD) • Сацыял-дэмакратычная рабочая партыя Германіі (SDAP) | Германскай імперыі |
| Каталіцкія | Цэнтра |
| Ліберальныя | 

|  |  |
| --- | --- |
| Сацыял-ліберальныя | Германская прагрэсісцкая партыя (DFP) • Дэмакратычная народная партыя (DVP) • Нямецкая народная партыя (DtVP) • Ліберальны саюз (LV) • Нямецкая вольнадумная партыя (DFsP) • Нямецкая вольнадумная народная партыя (FVP) • Вольнадумны саюз (FV) • Нацыянал-сацыяльная асацыяцыя (NSV) • Дэмакратычны саюз (DV) • Прагрэсіўная народная партыя (FVP) |
| Нацыянал-ліберальныя | Нацыянал-ліберальная партыя (NLP) • Імперская ліберальная партыя (LRP) |

 |
| Кансерватыўныя | Свабодна-кансерватыўная партыя (FKP) • Нямецкая кансерватыўная партыя (DKP) • Хрысціянска-сацыяльная партыя (CSP) • Нямецкая айчынная партыя |
| Антысеміцкія | Нямецкая партыя рэформ (DRP) • Нямецкая сацыяльная партыя (DSP) • Нямецкая сацыяльная партыя рэформ (DSRP) |
| Рэгіянальныя | Саксонская народная партыя • Нямецка-Гановерская партыя (DHP) • Баварскі сялянскі саюз (BB) • Польская партыя • Дацкая партыя • Эльзас-Латарынгская партыя |