Асноўныя артыкулы: **Дарфурскі канфлікт** і **Канфлікт у Судане (2023)**

| Канфлікт у Судане (2023) |
| --- |
| Хартум (Аэрапорт • Амдурман) • Дарфур (Эль-Генейна • Ньяла • Эль-Фашыр • Кутум) • Мерове • Аль-Абейд • Кадуглі

---

Гуманітарны крызіс (Бежанцы) • Эвакуацыя («Сажытэр» • «Раус аус Хартум» • «Каверы») • Дэпартацыя эрытрэйцаў • Джыдская дэкларацыя Ваенныя злачынствы (Забойствы масалітаў • Містэрэй • Ардамата) |

На фоне канфлікту паміж Узброенымі сіламі Судана (УСС) і ваенізаванай арганізацыяй «Сілы аператыўнай падтрымкі» (САП) здзейснены шматлікія масавыя забойствы масалітаў  (ар.) (бел.. Шэрагам крыніц (часопіс The Economist  (англ.) (бел. няўрадавая арганізацыя Genocide Watch, амерыканскі акадэмік і спецыяліст у галіне правоў чалавека ў Судане Эрык Рыўз  (англ.) (бел.) гэтыя падзеі разглядаюцца як генацыд.

Гісторыя
--------

У 2003 годзе ў суданскім Дарфуры разгарнуўся паўстнацкі рух, адным з удзельнікаў якога сталі масаліты, а таксама іншыя цемнаскурыя этнасы. Ужо ў той час у дачыненні да гэтай народнасці праўрадавыя сілы здзяйснялі масавыя забойствы, гвалтоўныя перасяленні і іншыя злачынствы.

15 красавіка 2023 года пачаўся ўзброены канфлікт паміж генераламі Абдэлем аль-Бурханам і Махамедам Дагала, на фоне якога адбылася новая ўспышка гвалту супраць масалітаў. Забойствы пачаліся з баёў за Генейну. Асноўнымі месцамі распраў сталі гарады Эль-Генейна  (ар.) (бел. Містэрэй  (англ.) (бел. Ардамата  (англ.) (бел.. У злачынствах былі абвінавачаны Сілы аператыўнай падтрымкі генерала Дагала, якія аднак адмаўлялі сваё дачыненне да забойстваў, ахарактарызаваўшы сітуацыю як міжплемянны канфлікт. Лідары арабскіх плямёнаў, на якіх таксама ўсклалі віну за гібель мірных жыхароў, абвяргалі свой удзел у этнічных чыстак і ўскладалі адказнасць за развязванне канфлікту на саміх масалітаў. Хаміс Абакар  (ар.) (бел. тагачасны губернатар Заходняга Дарфура  (ар.) (бел. назваў падзеі генацыдам. 14 чэрвеня ён быў расстраляны баевікамі Дагала за сваю заяву .

У лістападзе Жазэп Барэль, кіраўнік знешнепалітычнага ведамства Еўрапейскага Саюза, выказаў рашучае асуджэнне забойстваў масалітаў. Ён тэрмінова заклікаў міжнародную супольнасць прыняць неадкладныя меры, каб прадухіліць патэнцыйны генацыд у рэгіёне.

Гл. таксама
-----------

* Містэрэйская разня і Разня ў Ардамата — выпадкі масавых забойстваў масалітаў.
* Сутыкненні ў Фора-Баранзе (2023) — узброеныя сутыкненні паміж арабамі і масалітамі напярэдадні падзей.

Заўвагі
-------

1. ↑  "Genocide returns to Darfur". *The Economist*. ISSN 0013-0613. Праверана 2023-11-13.
2. ↑  Sudan Genocide Emergency – October 2023 **(нявызн.)**. *Genocide Watch*. Праверана 12 лістапада 2023.
3. ↑  Sudan's war passed 6 months, with much of the world consumed by other conflicts **(нявызн.)**. *NPR* (21 кастрычніка 2023). Архівавана з першакрыніцы 8 лістапада 2023. Праверана 12 лістапада 2023.
4. ↑  "How Arab fighters carried out a rolling ethnic massacre in Sudan". *Reuters*. 22 September 2023. Архівавана з арыгінала 2023-11-06. Праверана 2023-11-12.
5. ↑  *Content, Syndicated*. Darfur cities under fire as Sudanese war spreads (англ.). *WKZO | Everything Kalamazoo | 590 AM · 106.9 FM*. Архівавана з першакрыніцы 15 чэрвеня 2023. Праверана 15 чэрвеня 2023.
6. ↑  West Darfur governor abducted, killed as war in Sudan spreads (англ.). *www.aljazeera.com*. Архівавана з першакрыніцы 29 чэрвеня 2023. Праверана 16 чэрвеня 2023.
7. ↑  'Corpses on streets': Sudan's RSF kills 1,300 in Darfur, monitors say **(нявызн.)**. *Al Jazeera*. Архівавана з першакрыніцы 11 лістапада 2023. Праверана 12 лістапада 2023.
8. ↑  *SudanTribune*. EU Borrell warns of "another genocide" in Darfur, pleads for international response (англ.)  **(нявызн.)**?. *Sudan Tribune* (13 лістапада 2023). Праверана 14 лістапада 2023.