recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Генадзь Барысавіч Хасін** (25 жніўня 1935, Барысаў — 3 лістапада 2020, Мінск) — беларускі футбаліст, нападаючы

Клубная кар’ера
---------------

Нарадзіўся ў Барысаве, дзе і пачаў займацца футболам. У 14 гадоў патрапіў у каманду «Батоўцы», якая выступала ў першынстве БССР. Хаця да паўналецця гуляць на дарослым узроўні ў Савецкім Саюзе было забаронена, гуляў пад чужым прозвішчам. Пасля заканчэння вучобы Хасін пераехаў у Мінск, дзе паступіў у тэхнікум харчовай прамысловасці і разам з тым трапіў у мясцовую каманду «Харчавік», пазней стаў гульцом сталічнага армейскага клуба СКА.

У 1954-м годзе на зборах армейцаў ў Сочы маладога футбаліста запрыкмецілі трэнеры Дынама. Стаўшы гульцом «Спартака», правёў той сезон у дублі і забіваў практычна ў кожным матчы.

Дэбют адбыўся ў 1955 годзе з маскоўскім «Дынама», здолеўшы вызначыцца забітым мячом брамніку Яшыну.

У 1961 годзе Хасін стаў найлепшым бамбардзірам «Беларусі», забіўшы 13 мячоў. У апошнім туры першай частцы чэмпіянату СССР мінчукі дома сустракаліся з маскоўскім «Дынама» адзначыўся дублем.

Свой апошні матч за «Дынама» Хасін адгудяў у 1-м туры чэмпіянату СССР 1963 года, замяніўшы Мустыгіна ў хатнім паядынку супраць аднаклубнікаў з Кіева. Усяго ж за дынамаўцаў нападаючы згуляў у 175-ці гульнях, у якіх забіў 46 галоў.

Зноскі
------

1. ↑  Пайшоў з жыцця Генадзь Хасін … Архівавана 20 мая 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FootballFacts.ru |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Семяніхін.
**Георгій Усе́валадавіч Семяні́хін** (4 (17) студзеня 1912, ст. Ліскі Астрагожскага павета Варонежскай губерні — 3 верасня 1980) — савецкі дзяржаўны дзеяч БССР.

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў-механікаў сацыялістычнага земляробства (1937).

З сям’і ваеннаслужачага. Да вайны на розных інжынерна-тэхнічных пасадах у Ленінградзе, Баранавічах, Маскоўскай вобласці. У гады Вялікай Айчыннай вайны у Цэнтральным штабе партызанскага руху. З 1944 года загадчык аддзела ЦК КП(б)Б.

З 1953 года міністр мясцовай і паліўнай прамысловасці БССР, з 1956 года міністр лёгкай прамысловасці БССР. З 1957 года начальнік упраўлення СНГ БССР, з 1958 года загадчык аддзела ЦК КПБ, з 1963 года намеснік старшыні Камітэта партыйна-дзяржаўнага кантролю, з 1965 года міністр мясцовай прамысловасці БССР.

На XIX, XX і XXII з’ездах КПБ абіраўся кандыдатам у члены ЦК, на XXIV-XXVII членам ЦК КПБ. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1947—1974 гадах.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі і пяццю іншымі ордэнамі, шматлікімі медалямі.

Зноскі
------

1. ↑  Усходнія могілкі

Літаратура
----------

* Семяніхін Георгій Усеваладавіч // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т. 9. Рабкор — Сочы / Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1973. — С. 483. — 640 с.: іл. карты.
Жанчына і дзеці паютэ ў Іасеміцкай даліне
**Паютэ** (саманазвы: *Numa, Nuwuvi*; англ.: Paiute) — група індзейскіх плямён, якая размаўляе на нумійскіх мовах. Жывуць пераважна ў рэгіёне Вялікі Басейн на тэрыторыі ўсходу Каліфорніі, захаду і поўдню Невады, поўдню Юты, паўднёвага ўсходу Арэгона. 

Па моўнаму прынцыпу падзяляюцца на паўднёвых і паўночных паютэ. Акрамя таго, да паютэ часам адносяць банак і мона.

Назва **паютэ** паходзіць з іспанскай мовы. Іспанскія пасяленцы на поўначы Мексікі называлі паўднёвых паютэ *Payuchi*. Мяркуецца, што гэта назва магла значыць "сапраўдныя юты".

Спасылкі
--------

* Paiute
* History: The Paiutes
* Paiutes - History, Modern era, Settlement patterns, Acculturation
**Пашырэнне** ў розным праграмным забеспячэнні — модуль, які падключаецца да асноўнай праграмы і пашырае (ці наадварот, што памяншае) яе функцыянальнасць.
Як правіла, пашырэнні распаўсюджваюцца ў выглядзе архіваў з зыходным кодам на скрыптовай мове і/або мове разметкі. Пашырэнні могуць таксама дадаваць у праграму падтрымку дадатковых моў.

Прыклады праграм, якія падтрымліваюць пашырэнні
-----------------------------------------------

Вэб-браўзеры:

* Mozilla Firefox і іншыя прадукты Mozilla Foundation
* Google Chrome
* Epiphany
* Opera

Іншыя праграмы:

* OpenOffice.org — офісны пакет
* Songbird — музычны плэер
* Gimp — растравы графічны рэдактар

Пашырэнні і плагіны
-------------------

Пашырэнні часта блытаюць з плагінамі. Плагін распаўсюджваецца як скампіляваны файл, як правіла ў выглядзе дынамічнай бібліятэкі, такім чынам, плагін, як правіла, платформа-спецыфічны. Пашырэнне звычайна можа працаваць на некалькіх платформах без змянення файла.
**Пашырэнне файла** (ад англ.: filename extension — *падаўжэнне назвы файла*) — частка назвы файла ў аперацыйных сістэмах, якая знаходзіцца за апошняй ад канца назвы кропкай (калі ёсць); такая частка выдзяляецца ўмоўна і асобна не існуе.

Напрыклад, у назве `доўгая.назва.exe` пашырэннем лічыцца «exe» а ў назве `доўгаяназваexe` пашырэння няма («пустое» або «нулявое» пашырэнне). На той ці іншы змест пашырэння могуць указваць, запісваючы яго разам з пачатковай кропкай, у папярэднім прыкладзе — «.exe».

Такі дадатак (прыпіска) да ўласна назвы файла быў уведзены ў некаторых аперацыйных сістэмах у 1970-х гадах і пачаткова ўказваў на тып зместу файла, у некаторых выпадках — і на неабходныя метады яго апрацоўкі, напрыклад, у выпадку выканальных файлаў ў аперацыйных сістэмах CP/M, MS-DOS, OS/2, Windows і інш.

Так, ва ўсёй лініі АС Windows назвы файлаў узору `<...>.com` і `<...>.exe` (як і ў ранейшых сістэмах MS-DOS і OS/2) азначаюць выканальны файл. Назвы файлаў на ўзор `<...>.bat` (як і ў MS-DOS і OS/2) і `<...>.cmd` (як і ў OS/2) азначаюць файл праграмы на мове каманднай абалонкі, які апрацоўваецца сістэмным загрузчыкам вонкава аднолькава з бінарнымі выканальнымі файламі.

У аперацыйных сістэмах, у якіх загрузка праграм адбываецца без увагі да гэтай часткі назвы (напрыклад, UNIX), пашырэнне назвы апрацоўваецца на ўзроўні карыстальніцкіх праграм.
**Архітэктурны стыль** — сукупнасць характэрных рыс і прыкмет архітэктуры.

Характэрныя рысы вызначанага часу і месца, якія выяўляюцца ў асаблівасцях функцыянальнага, канструктыўнага і мастацкага бакоў (прызначэнне будынкаў, будаўнічыя матэрыялы і канструкцыі, прыёмы архітэктурнай кампазіцыі), фармуюць архітэктурны стыль.

Развіццё архітэктурных стыляў залежыць ад кліматычных, тэхнічных, рэлігійных і культурных фактараў.

Хоць развіццё архітэктуры проста залежыць ад часу, не заўсёды стылі змяняюць адзін другі паслядоўна, вядома адначасовае суіснаванне стыляў як альтэрнатывы адзін другому, напрыклад, барока і класіцызм, мадэрн і эклектыка, функцыяналізм, канструктывізм і ар-дэко.

Архітэктурныя стылі
-------------------

*Падрабязней гл. Гісторыя архітэктуры*
*Гл. таксама Храналогія архітэктурных стыляў*
Найбольш значныя архітэктурныя стылі:

* Дагістарычная архітэктура
* Антычная архітэктура (VIII ст. да н. э. — V ст.)
* Раманскі стыль (X—XII стст.)
* Маўрытанскі стыль
* Готыка (XII—XV стст.)
* Адраджэнне (пачатак XV — пачатак XVII стст.)
* Барока (канец XVI — канец XVIII стст.)
* Ракако (пачатак XVIII — канец XVIII стст.)
* Класіцызм, у тым ліку паладыянства, ампір, неагрэк (сярэдзіна XVIII — XIX стст.)
* Эклектыка (1830-я — 1890-я)
* Мадэрн (1890-я — 1910-я)
* Мадэрнізм (пачатак 1900-х — 1980-я)
* Канструктывізм (1920-я — пачатак 1930-х)
* Функцыяналізм (з 1930-х)
* Постмадэрнізм (з сярэдзіны XX ст.)
* Хай-тэк (з канца 1970-х)
* Дэканструктывізм (з канца 1980-х)
* Параметрызм (з 2008)

Зноскі
------

1. ↑  *Давидич Т.Ф.* Стиль как язык архитектуры. — Харьков: Изд-во Гуманитарный центр, 2010. — 336 с. — ISBN 978-966-8324-70-3.

Гл. таксама
-----------

* Архітэктура
* Гісторыя архітэктуры
* Тэорыя архітэктуры
* Храналогія архітэктурных стыляў
**Георгій Сцяпанавіч Міхайловіч** (20 красавіка 1890, в. Карэбы, цяпер Дрыбінскі раён — пасля 1939) — пракурор Карэльскай АССР (1938—1939). Адзін з кіраўнікоў «вялікага тэрору» 1937—1938 гадоў у СССР, таксама ўдзельнік ранейшых савецкіх рэпрэсій.

Біяграфія
---------

Працаваў разнарабочым у 1908—1915 гадах у Кіеве. Падчас 1-й сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію, у 1915—1917 гадах ваяваў на Заходнім фронце.

Член УКП(б) з 1917 года, адукацыя ніжэйшая. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі (1917) выбраны ў палкавы камітэт, затым у абласны выканаўчы камітэт Заходняй вобласці і фронта. Служыў у штабе Заходняга фронта ў Мінску як старшыня камісіі арганізацыі Чырвонай гвардыі. У 1918—1919 гадах памочнік ваеннага кіраўніка Смаленскага губернскага ваенкамата, старшыня камісіі барацьбы з дэзерцірствам. Затым прызначаны членам Ваенна-рэвалюцыйнага трыбунала 16-й арміі.

У 1919—1921 гадах камісар 463-га і 465-га стралковых палкоў, памочнік камісара брыгады на Заходнім і Паўднёвым франтах. Браў непаспрэдны ўдзел у баях на Заходнім фронце ў раёнах Мінска і Лепеля, на Паўднёвым — у раёне Кахоўкі і пры ўзяцці Перакопа.

У 1921—1922 гадах загадчык інспектарскага аддзела Смаленскага губхарчкама. У 1922 годзе прызначаны памочнікам пракурора Смаленскай губерні, з 1925 — намеснік пракурора Смаленскай губерні.

У верасні 1926 года выконваў абавязкі пракурора Чарапавецкі губерні, пасля арганізацыі акруг прызначаны пракурорам Чарапавецкай акругі. У 1929 годзе прызначаны старшым памочнікам пракурора Ленінградскай вобласці, у кастрычніку 1932 — намеснікам пракурора Ленінградскай вобласці. У 1933 годзе намеснік пракурора Карэльскай АССР.

У 1935—1936 гадах вучыўся на Вышэйшых юрыдычных курсах пры акадэміі права.

З 10.7.1937 года член «тройкі» праверкі антысавецкага элемента ў Карэльскай АССР. У 1938 годзе загадам пракурора СССР ад 7.2.1938 № 141 прызначаны пракурорам Карэльскай АССР. Дэпутат ВС КАССР з 1938 года. Характаразаваўся як малапісьменны і безпрынцыпны супрацоўнік. З пратаколаў партыйных сходаў, бачна, што пракурор КАССР разумеў законнасць вельмі па свойму: *«Трэба паставіць справу так, каб наш супрацоўнік не прапускаў ніводнай непартыйнай рысы і даводзіў гэтую рысу да канца… Час вымагае аператыўнасці, пільнасці, і дзе праходзіць класавы вораг, трэба справу заканчваць за тры-чатыры дні, і класавага ворага трэба пакончыць»*. Подпіс Г. С. Міхайловіча стаіць пад смяротнымі прысудамі не менш за 7222 жыхароў Карэліі ў 1937—1938 гадах.

У 1939 годзе загадам пракурора РСФСР ад 3.1.1939 № 3 выключаны са штатаў органаў пракуратуры. Далейшы лёс невядомы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Лившиц, 2017, с. 14
2. 1 2 3 4 5  Чухин, 1999
3. 1 2 3  Лившиц, 2017, с. 15

Літаратура
----------

* *Лившиц В. М.* Михайлович Георгий Степанович // *Гордость и слава Дрибинского района*. — Горки: 2017. — С. 14-15.
* *Чухин И.* Карелия-1937. Идеология и практика террора. — Петрозаводск, 1999.
**У́ся** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Друйка, за 10 км у напрамку на захад ад горада Браслаў, прыкладна за 0,5 км на захад ад вёскі Усяны.

Плошча паверхні возера 0,214 км². Даўжыня 0,68 км, найбольшая шырыня 0,45 км, даўжыня берагавой лініі 1,9 км. Плошча вадазбору 18 км². Найбольшая глыбіня 17,3 м, сярэдняя — 4,8 м. Аб’ём вады 0,97 млн м³.  

Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй да 18 м. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, на паўночным захадзе і паўднёвым усходзе нізкія і забалочаныя, аддзеленыя ад схілаў катлавіны поймай шырынёй да 150 м. Берагавая лінія ўтварае залівы. Дно возера да глыбіні 3 м пясчанае, глыбей — высланае гліністым ілам. На возеры востраў плошчай 0,25 га. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці да 35 м ад берага і да глыбіні 3,5 м. Возера эўтрофнае, слабапраточнае. 

У возера ўпадаюць ручаі, у т.л. ручай з возера Рэйспа. У паўднёва-ўсходняй частцы пратокай Уся злучаецца з возерам Біруцэ.

Зноскі
------

1. ↑  Сайт Дэпартамента па меліярацыі і воднай гаспадарцы Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання РБ

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16). — С. 282.
* *Міронаў В. Р.* Уся // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — 583 с. іл. — 10 000 экз. — С. 177.
* Ліст карты N-35-18. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1983 г. (руск.)

Спасылкі
--------

* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» (руск.)
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» (руск.)
Металічны асіметрычны D-падобны карабін
**Карабін** — хуткадзейнае злучальнае звяно паміж двума прадметамі, якія маюць завесы. Карабін мае форму клямары з спружыннай зашчэпкай.

Гісторыя
--------

Першапачаткова «карабінам» называўся крук з зашчэпкай, пры дапамозе якой падвешвалі зброю-карабін да перавязі-бандальера, пасля чаго сутычка працягвалася пісталетамі або халоднай зброяй.

Падобная да карабіна прылада згадваецца ў 1616 годзе ў кнізе «Kriegskunst zu Pferdt» (Ваеннае мастацтва на кані) ваеннага пісьменніка Вальхаузена (Johann Jakob von Wallhausen).

Першае падрабязнае апісанне можна знайсці ў «Эканамічнай энцыклапедыі» 1785

У ЗША 7 красавіка 1868 быў запатэнтаваны просты карабін для злучэння ланцугоў.

Іншы патэнт на вынаходніцтва карабіна быў атрыманы ў 1906 годзе.
**«Новое время»** — руская газета. Выдавалася ў 1868—1917 гадах у Пецярбургу. Да 234-га нумара ў 1869 годзе выходзіла 5 разоў у тыдзень, затым штодня. З 1881 года выходзілі 2 выданні — ранішняе і вячэрняе. З 1891 года выдаваўся штотыдневы ілюстраваны дадатак.

Выдаўцы
-------

1916 год. Група супрацоўнікаў газеты
* А. К. Кіркор, і. М. Н. Юматаў (1868—1872)
* Ф. М. Устралаў (1872—1873)
* В. К. Натовіч (1873—1874)
* К. В. Трубнікаў (1874—1876)
* А. С. Суворын (1876—1912)
* Таварыства А. С. Суворына «Новое время» (1912—1917).

Гісторыя і змест
----------------

Пры Устралаве ў ліберальнай газеце «Новое время» была надрукаваная перадавіца, прысвечаная выхаду на рускай мове першага тома «Капіталу» Маркса (21 красавіка 1872 па ст. ст.).

*Калі б Трансвааль быў рыбай…* Карыкатура з газеты, 1899
Пры А. С. Суворыне «Новое время» мела супярэчлівую рэпутацыю: з аднаго боку, гэта была вялікая газета «еўрапейскага тыпу», у ей друкаваліся найбольш падрабязныя замежныя навіны, аб’явы найбуйнейшых кампаній, падрабязная хроніка, некралогі вядомых дзеячаў. Сяброўскія сувязі з рэдакцыяй газеты і з Суворыным асабіста падтрымліваў Антон Чэхаў. З іншага боку, чым далей, тым больш у рускім ліберальным грамадстве складвалася рэпутацыя «Нового времени» як сервільнай, рэакцыйнай і беспрынцыповай газеты, а слова «нововременец» станавілася намінальным (шмат у чым гэта было звязана з журналісцкай дзейнасцю В. П. Бурэніна, з антысеміцкімі выступамі на старонках газеты ў сувязі са справай Дрэйфуса) і т. п. Адмоўна ўспрымалі газету і параўнальна апалітычныя рускія мадэрністы 1900-1910-х (з-за літаратурны пазіцыі Бурэніна), што не перашкодзіла многім з іх (Фёдар Салагуб, Міхаіл Кузмін, Георгій Іваноў) у 1914—1915 супрацоўнічаць у высокаганарарным часопісе «Лукамор’е» выдаваўся пры «Новом времени» .

У 1901—1917 гады адным з вядучых публіцыстаў газеты быў Міхаіл Меньшыкаў.

Аплата Падпіскі на Газету «Новое время»
Газета была зачыненая бальшавікамі на другі дзень пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, 26 кастрычніка (8 лістапада) 1917.

З 1921 да пачатку 1930-х гадоў сын Суворына, Міхаіл Аляксеевіч, выдаваў аднайменную газету ў Бялградзе.

Зноскі
------

1. ↑  Новое Время // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1897. — Т. XXI. — С. 278–279.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892936'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24469992'></a>

Спасылкі
--------

* «Новы час» у электроннай бібліятэцы ГПИБ
* «Новы час» у электроннай бібліятэцы РНБ(недаступная спасылка)
* Новое Время // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Время Новае Час // Габрэйская энцыклапедыя Бракгаўза і Эфрона. — СПб. 1908-1913.
* Электронны архіў газеты "Новы час" за 1909-1911 гг. Архівавана 1 чэрвеня 2017.
* *Новое время (газета) (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Як узнікла газета «Новы час», Веснік сусветнай гісторыі, 1899 год, №1 Архівавана 4 мая 2013.
**Хвароба Гіршпрунга** — прыроджанае захворванне, якое праяўляецца гіпертрафіяй і пашырэннем цэнтральнага (праксімальнага) аддзела тоўстай кішкі. Упершыню апісана ў 1887 годзе дацкім урачом X. Гіршпрунгам. 

Хвароба абумоўлена прыроджаным парокам развіцця - дэфіцытам вузлоў парасімпатычнага нервовага спляцення ў канцавым (дыстальным) аддзеле тоўстай кішкі, з прычыны чаго ў гэтым аддзеле адсутнічае перыстальтыка, парушаецца праходнасць кішэчніка. Кампенсаторна пашыраецца і гіпертрафуецца вышэйлеглымі аддзеламі тоўстай кішкі. 

Хвароба праяўляецца з дня нараджэння запорамі, уздуццем жывата. Дыягназ пацвярджаецца рэнтгеналагічна; пры неабходнасці - біяпсіяй сценкі прамой кішкі.

Лячэнне
-------

Ачышчальныя клізмы; унутр вазелінавы алей; масаж жывата, пальцавае расцяжэнне сфінктара прамой кішкі. Пры цяжкім стане хворага і немагчымасці вызвалення тоўстай кішкі ад калавых мас — аперацыя (дзецям да года — выдаленне змененага ўчастка кішкі; стварэнне штучнага задняга праходу).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ph1062262 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Карабулак.

**Карабулак** (каз.: Қарабұлақ) — сяло у Сайрамскім раёне Паўднёва-Казахстанскай вобласці.

Насельніцтва — 45 тыс. жыхароў (2012).

Размешчана за 45 км на паўночны ўсход ад цэнтра Шымкента, на рацэ Карасу.

Гісторыя
--------

Гісторыя сяла пачынаецца ў часы росквіту Вялікага шаўковага шляху. Першапачаткова Карабулак размяшчаўся каля крыніц-вытокаў рэк Карасу і Кайнарбулак, гандлёвыя караваны з Кітая на захад і на зваротным шляху спыняліся каля крынічных вод. Месца спрыяла гандлёваму абмену, сюды прыходзілі гандляры і пакупнікі з бліжэйшых і далёкіх сёл і аулаў.

Да 1598 года Карабулак уваходзіў у склад Бухарскага ханства. У 1598—1784 гадах у складзе Казахскага ханства. Да 1809 года ў складзе Ташкенцкай дзяржавы. У 1809—1876 гадах у складзе Какандскага ханства. У 1876—1917 гадах у складзе Расійскай імперыі. З 1917 па 1924 знаходзіўся ў складзе Туркестанскай АССР. Пасля правядзення бальшавікамі нацыянальна-тэрытарыяльнага размежавання ў Сярэдняй Азіі Карабулак стаў часткай Кіргізскай АССР (1920—1925), пазней пераназваную ў Казакскую ССР (1925—1936). Па выніках адміністрацыйнай рэформы 1936 года Казакская ССР перайменавана ў Казахскую ССР. Пасля роспуску СССР правапераемнікам Казахскай ССР стала Рэспубліка Казахстан.

Школы Карабулака
----------------

* Агульная сярэдняя школа № 100 імя Усаркул хаджы Ірыскулаў
* Агульная сярэдняя школа № 41 імя Жамбыл
* Агульная сярэдняя школа № 42 імя Фуркат
* Асноўная сярэдняя школа № 92 імя Аксу
* Агульная сярэдняя школа № 10 імя Карабулак
* Агульная сярэдняя школа № 77 імя Хамза
* Асноўная сярэдняя школа імя Далабазар
* Асноўная сярэдняя школа № 81 імя М. Улугбек
* Агульная сярэдняя школа № 101
* Каледж № 25 імя Д. Кунаева
* Агульная сярэдняя школа № 3 імя Хамза
* Агульная сярэдняя школа № 17
* Асноўная сярэдняя школа № 104
* Асноўная сярэдняя школа № 75
* Школа гімназія № 4
* ТАА «Сярэдняя школа імя Нізамхана Сулайманава»

Зноскі
------

1. ↑  «АУЫЛДАСТАРЫМА РИЗАМЫН. ҚАШАНДА ҚОЛДАУҒА ӘЗIР ТҰРАДЫ»
2. ↑  Узбекское население Южно-Казахстанской области
3. ↑  Почтовые индексы Казахстана
4. ↑  ТАА сярэдняя школа імя Нізамхана Сулайманава
**Коўлс-Крык** (англ.: Coles Creek) — археалагічная культура на поўдні ЗША. Сфарміравалася ў позні лясны перыяд каля 700 г. у ніжняй плыні Місісіпі. Лічыцца продкам Плакемінскай культуры.

Носьбіты Коўлс-Крык займаліся пераважна паляваннем, рыбалоўствам і збіральніцтвам. У той час ніжняя плыня Місісіпі была багатай на ўраджаі дзікіх жалудоў і крухмалістых культур. Поспеху палявання садзейнічала з'яўленне лука і стрэл. Мяркуецца, што к канцу існавання культуры было асвоена земляробства, вырошчванне гарбузоў і кукурузы. 

Коўлс-Крык знакаміта размаляванымі керамічнымі вырабамі і будаўніцтвам буйных насыпных земляных платформ. 

Археолагі лічаць, што існаванне Коўлс-Крык суправаджалася ростам насельніцтва і з'яўленнем іерархічнага грамадства.

Спасылкі
--------

* Coles Creek Period Social Organization and Evolution in Northeast Louisiana
* Louisiana Prehistory: Marksville, Troyvilles-Coles Creek, and Caddo Архівавана 4 сакавіка 2016.
**Галаўныя ўборы** — састаўная частка адзення беларусаў. У мінулым адлюстроўвалі сацыяльнае, а жаночыя — і сямейнае становішча чалавека. Паводле археалагічных знаходак найбольш раннія галаўныя ўборы вядомы з эпохі неаліту — скураныя ці футравыя шапачкі, часам упрыгожаныя бурштынавымі гузікамі. У раннім жалезным веку насілі шапачкі са спірале- ці акулярападобнымі падвескамі. Галаўныя ўборы плямён зарубінецкай і мілаградскай культур нагадвалі скіфскія і сармацкія (у жанчын — чапец і пакрывала, расшытае пацеркамі). У IX — XIII ст. дзяўчаты насілі вянкі з бяросты ці лубу, абшытыя скурай або тканінай (б. в. Аўсянікі Магілёўскага раёна), часам з шаўковай тасьмой, металічнымі венчыкамі. Упрыгожвалі іх вышыўкай ніткамі, шклянымі пацеркамі, зрэдку залачонымі бляшкамі (г. Навагрудак, вёскі Камена Вілейскага, Жукавец Бярэзінскага раёнаў). Вясельныя галаўныя ўборы выяўлены каля царквы XII ст. ў Мінску: вянок з кветак, з расшытым ачэллем на бяросце, рэшткамі лёгкай тканіны. Жанчыны на сколатыя валасы надзявалі чапец, шапачку, кіку, аснову якіх рабілі з бяросты ці лубу, абцягвалі тканінай ці скурай (вёскі Узноснае Талачынскага, Дзям’янкі Добрушскага раёнаў), расшывалі, як і дзявочыя вянкі. Да галаўных убораў жанчын і дзяўчат прымацоўвалі скроневыя кольцы. Для балцкіх плямён VII — XIII ст. характэрны жаночы галаўны вянок-упрыгажэнне — вайнага. 3 іх найбольш пашыраныя лентападобныя з 3—6 радоў бронзавых спіралек уперамежку з бронзавымі пласцінамі, нанізанымі на тонкія жгуты з лыка. У XI — XII ст. вянкі дапаўняліся трапецападобнымі падвескамі і званочкамі.

На паўночным захадзе Беларусі жанчыны насілі шапачкі, упрыгожаныя спераду металічнымі пласідінамі (вёскі Апонаўцы і Пузелі Воранаўскага, Вензаўшчына Шчучынскага раёнаў), наміткі (зашпільвалі булаўкамі), павой, убрус (накшталт сучасных шаляў), якія выраблялі з розных тканін белага ці чырвонага колераў, упрыгожвалі вышыўкай, нашывалі металічныя бляшкі рознай формы (в. Казлоўцы Міёрскага раёна). Гараджанкі насілі ачэлле з 2 сагнутых драўляных валікаў, абшытых тканінай, на якой замацоўвалі да 20 металічных дужак, заможныя на шалі надзявалі шапкі, аздобленыя футрам. Мужчыны насілі суконныя ці лямцавыя каўпакі з нізкім паўкруглым, конусападобным верхам, з аколышам, часта абшытыя футрам (гарады Брэст, Полацк).

Гл. таксама
-----------

* Аблавуха
* Брыль (капялюш)

Літаратура
----------

* Дучыц, Л. У. Галаўныя ўборы / Л. У. Дучыц // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [складальнік Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А — К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2009. — 492, [1] c. — С. 211. — ISBN 978-985-11-0354-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васілеўскі.
**Ягор Васілевіч Васілеўскі** (1 студзеня 1922, в. Гарбачова, Віцебскі павет, Віцебская губерня — 1 мая 1991, Віцебск) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1946).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў сем класаў школы, пасля чаго працаваў у калгасе. У 1939 годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію, пасля чаго па камсамольскай пуцёўцы быў накіраваны ў Адэскую ваенна-авіяцыйную школу, якую скончыў у 1940 годзе.

У 1940—1942 гадах Васілеўскі быў лётчыкам-інструктарам Сталінградскай ваенна-авіяцыйнай школы. У 1943 годзе ўступіў у ВКП(б). З мая таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у вызваленні Харкава і Белгарада, Украінскай ССР, Корсунь-Шаўчэнкаўскай і Яска-Кішынёўскай аперацыях, вызваленні Румыніі, Венгрыі і Аўстрыі. Да лістапада 1944 года гвардыі капітан Ягор Васілеўскі камандаваў эскадрылляй 151-га гвардзейскага знішчальнага авіяпалка 13-й Гвардзейскай знішчальнай авіядывізіі 5-й паветранай арміі 2-га Украінскага фронту.

Да лістапада 1944 года Васілеўскі здзейсніў 217 баявых вылетаў, прыняў удзел у 54 паветраных баях, у якіх збіў 17 самалётаў асабіста і 2 — у групе, і быў прадстаўлены да звання Героя Савецкага Саюза. Усяго ж за гады вайны ён здзейсніў больш за 250 баявых вылетаў, прыняў удзел у 60 паветраных баях, у якіх збіў 24 самалёты асабіста і 3 — у групе. Усе свае вылеты ён здзейсніў на знішчальніках канструкцыі КБ Якаўлева: «Як-1», «Як-3» і «Як-9».

Пасля заканчэння вайны Васілеўскі працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1955 годзе ён скончыў Ваенна-паветраную акадэмію. У 1958 годзе ў званні палкоўніка ён быў звольнены ў запас. Пражываў і працаваў у Віцебску. Памёр 1 мая 1991 года.

Узнагароды
----------

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года за «ўзорнае выкананне заданняў камандавання і праяўленыя мужнасць і гераізм у баях з нямецкімі захопнікамі» гвардыі капітан Ягор Васілеўскі быў ганараваны высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» пад нумарам 5457.

Быў таксама узнагароджаны чатырма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, двума ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнам Чырвонай Зоркі і шэрагам медалёў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Василевский Егор Васильевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 103. — 737 с.
2. 1 2 3 4 5  Ягор Васілевіч Васілеўскі на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 29. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382
* *Бодрихин Н. Г.* Советские асы — М. 1998.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Патапаў.

**Ягор Патапаў** (нар. 21 верасня 1993, Санкт-Пецярбург, Расія) — расійскі футбаліст, абаронца казахстанскага клуба «Мактаарал» з Атакента.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец пецярбугскага футбола, пасля выступлення ў клубе «Русь» перабраўся ў эстонскі «Лакаматыў» з Йыхві. Па выніках сезону 2014 «Лакаматыў» выбыў у другі дывізіён, і Патапаў перайшоў у літоўскі клуб «Гранітас». У канцы сезону 2015 «Гранітас» быў дыскваліфікаваны літоўскай федэрацыяй футбола і неўзабаве спыніў існаванне, і абаронца вярнуўся ў Санкт-Пецярбург, дзе стаў выступаць у аматарскім клубе «Зорка».

У канцы 2016 года стаў іграком кыргызскага «Дардоя», у складзе якога выйграў Кубак Кыргызстана і бронзавыя медалі чэмпіянату, прымаў удзел у матчах Кубка АФК. У лютым 2018 года далучыўся да складу дэбютанта беларускай Вышэйшай лігі — клуба «Смалявічы» — і неўзабаве падпісаў з ім кантракт. Стаў іграком стартавага складу беларускага клуба, у ліпені не гуляў з-за траўмы.

Са студзеня 2019 года знаходзіўся на праглядзе ў мазырскай «Славіі» і ў лютым падпісаў кантракт. Пачынаў сезон 2019 у стартавым складзе мазыран, у маі атрымаў траўму, вярнуўся на поле ў ліпені, пасля чаго чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2021 года па заканчэнні кантракт пакінуў «Славію».

У лютым 2021 года стаў іграком казахстанскага «Кайсара», а ў сакавіку 2022 года папоўніў склад дэбютанта казахстанскай Прэм’ер-лігі «Мактаарала».

Дасягненні
----------

* Кыргызстан 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Кыргызстана: 2017
* Кыргызстан Уладальнік Кубка Кыргызстана: 2017

Зноскі
------

1. ↑  Egor Potapov // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Потапов, Калинейко и Бурец перешли в «Смолевичи» (руск.).  by.tribuna.com (20 лютага 2018). Праверана 24 сакавіка 2018.
3. ↑  "Славия" объявила о подписании четверых новичков
4. ↑  Четыре футболиста покинули "Славию"
5. ↑  Девять игроков подписали контракт с «Мактааралом»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Хвастатка бярозавая**, **Зефір бярозавы** (*Thecla betulae*) — дзённы матылёк сямейства блакітніц.

Этымалогія лацінскай назвы: *betula* (з лацінскай) — бяроза, адна з кармавых раслін вусеняў.

Апісанне
--------

Самец
Даўжыня пярэдняга крыла ў самцоў — 17-18 мм, у самак — 19-22 мм Размах крылаў 30-40 мм. Верхні бок крылаў буры. У самца пярэднія крылы з незразумела выяўленай светлай плямай. У самкі верхні бок крылаў з буйной аранжавай плямай. Заднія крылы з двума аранжавымі плямамі каля «хвосцікаў». Ніжні бок крылаў буравата-аранжавы, з белымі папярочнымі рысачкамі і чорнымі кропкамі.

Арэал
-----

Умераны пояс Еўразіі, уключаючы Каўказ, Казахстан, Алтай, Цянь-Шань, Сібір, Забайкалле, Прыамур’е, Прымор'е, Далёкі Усход, Кітай, Карэю. Жыве на светлых сухіх палянах і лясных узлесках, у садах, парках, лесапасадках, у рэдкалессі, на прасеках. Часта сустракаецца і ў населеных пунктах.

Біялогія
--------

Развіваецца за год у адным пакаленні. Час лёту з сярэдзіны ліпеня да пачатку кастрычніка.
Матылі, асабліва самкі, вядуць утойлівы спосаб жыцця і значную частку часу праводзяць у кронах дрэў і кустоў, толькі зрэдку спускаючыся з мэтай харчавання на кветкі парасонавых і чартапалоху. Самцы сустракаюцца ў час кармлення на кветках значна часцей самак.

Ніжні бок крылаў
Пасля спарвання самкі адкладаюць яйкі на маладыя галінкі ля аснавання пупышак кармавых раслін. Вусені харчуюцца пупышкамі і лісцем вялікай колькасці розных відаў дрэў і кустоў, выгрызаючы у лісці круглявыя адтуліны. Кармавыя расліны: Armeria maritima, бяроза, ляшчына звычайная, Crataegus monogyna, глог, таполя, сліва дамашняя, цёрн, чаромха звычайная і віргінская і многія іншыя.

Стадыя вусеня з канца красавіка па ліпень. Адзначана мірмекафілія вусеняў c мурашкамі віду *Lasius niger*. Акукляюцца вусені на зямлі ў падсцілцы. Стадыя кукалкі доўжыцца 10-22 дня.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Львовский А. Л. Моргун Д. В. — Булавоусые чешуекрылые Восточной Европы (Определители по флоре и фауне России), М.: КМК, 2007
* Определитель бабочек России. Дневные бабочки / А. В. Сочивко, Л. В. Каабак — М. : Мир энциклопедий Аванта+, Астрель, 2012
* Tolman T. Lewington R. Collins Field Guide Butterflies of Britain & Europe — London : Harper Collins Publishers, 1997.— 320 p. 106 col. pl

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776393167 |
**Герб Бярозаўкі** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Бярозаўка Гродзенскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 10 чэрвеня 2002 года № 88.

Апісанне
--------

Варажскі шчыт рассечаны «ў слуп». У правай частцы блакітнага колеру тры срэбныя хвалістыя паясы, у левай чырвонай — дзве перакрыжаваныя срэбныя шкловыдзімальныя трубкі, над імі кубак срэбнага колеру. Унізе, пад шчытом, на залатой стужцы, дэвіз «Differentia specifiсa».

Герб і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Бярозаўскага гарадскога Савета дэпутатаў 21 мая 2002 года № 37. Аўтар герба і мастак М. М. Елінская.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Бярозаўкі

Зноскі
------

1. ↑  Герб Бярозаўкі

| ⛭Гербы адзінак Гродзенскай вобласці |
| --- |
| Гарады | Астравец ·  Ашмяны ·  Бярозаўка ·  Ваўкавыск ·  Гродна ·  Дзятлава ·  Іўе ·  Ліда ·  Масты ·  Навагрудак ·  Свіслач ·  Скідзель ·  Слонім ·  Смаргонь ·  Шчучын |  |
| Гарадскія пасёлкі | Астрына ·  Воранава ·  Вялікая Бераставіца ·  Жалудок ·  Зэльва ·  Карэлічы ·  Краснасельскі ·  Любча ·  Мір ·  Поразава ·  Радунь |
| Вёскі/Аграгарадкі | Адэльск ·  Гальшаны ·  Ліпнішкі ·  Цырын |
| Раёны | Гродзенскі |
**Герб Брэсцкага раёна** — геральдычны сімвал Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 снежня 2001 г. № 76.

Апісанне
--------

Варажскі шчыт перасечаны срэбным хвалістым поясам: у верхняй блакітнай частцы шчыта срэбны нацягнуты лук са стралой, накіраванай уверх, ніжняя частка шчыта некалькі разоў скошана справа на чырвоны і зялёны.

Рашэнне аб зацвярджэнні герба Брэсцкага раёна было прынята раённым выканаўчым камітэтам на чале са старшынёй К. М. Бабко.

У верхняй частцы герба ў блакітным полі размешчаны лук — гістарычны сімвал абласнога цэнтра. Пасярэдзіне поля праходзіць хвалісты срэбны пояс, які ўвасабляе раку Буг, адну з найбольш важных водных артэрый заходняй часткі Беларусі. На ніжняй частцы герба чаргуюцца касыя чырвоныя і зялёныя палосы, якія сімвалізуюць памежныя слупы.

Палажэнне аб гербе Брэсцкага раёна, яго апісанне і выява зацверджаны рашэннем Брэсцкага раённага выканаўчага камітэта ад 8 кастрычніка 2001 года № 757.

Зноскі
------

1. ↑  Герб Брэсцкага раёна
|  |
| --- |
| **КрАЗ-6446** |
|   |
| Выпуск
  | 1994–н.ч. |
| Вытворца
  | Крамянчугскі аўтамабільны завод |
| Месца вытворчасці
  | Крамянчуг Сцяг Украіны |
| Папярэднік
  | КрАЗ-260В |
|  |
| Колавая формула
  | 6х6 |
| **Маса** |
| Поўная маса
  | 40 000 кг |
| **Памеры** |
| Даўжыня
  | 8100 мм |
| Шырыня
  | 2720/2500 мм |
| Вышыня
  | 2985-3110 мм |
| Колавая база
  | 4600+1400 мм |
| Фотагалерэя на Wikimedia Commons Фотагалерэя на Wikimedia Commons |

**КрАЗ-6446** — паўнапрывадны седлавы цягач з колавай формулай 6х6, які вырабляецца Крамянчугскім аўтазаводам з 1994 года.

Канструкцыя
-----------

**КрАЗ-6446** прызначаны для буксіравання спецыяльных прычэпаў па дарогах усіх катэгорый і бездаражу. Мае капотнае кампанаванне.

Рухавік — *ЯМЗ-238Д* / *ЯМЗ-238ДЕ2* — дызельны, васьміцыліндравы, V-падобны, з турбанаддзіманнем. Таксама магчымая ўстаноўка рухавікоў *Cummins* або *Deutz*. Каробка перадач — *ЯМЗ-2381* — механічная, васьміступеньчатая. Раздаткавая каробка — механічная двухступеньчатая з міжвосевым блакаваным дыферэнцыялам. Вядучыя масты — цэнтральныя, двухступеньчатыя, аднахуткасныя, з міжколавымі блакіруемымі дыференцыяламі. Сярэдні мост прахаднога тыпу.

Пярэдняя і задняя падвескі — залежныя, на дзвюх уздоўжных паўэліптычных рысорах, пярэдняя з двума гідраўлічнымі амартызатарамі, задняя — балансірнага тыпу. Тармазная сістэма — пнеўматычнага тыпу. Рабочыя тормазы — колавыя тармазныя механізмы барабаннага тыпу, з унутранымі калодкамі; стаянкавыя тормазы — трансмісійны тормаз барабаннага тыпу на выходным вале раздаткавай скрынкі; прывад механічны.

Гл. Таксама
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | КрАЗ-6446 на Вікісховішчы |

* **КрАЗ-5233** — бартавы аўтамабіль / шасі з колавай формулай 4х4.
* **КрАЗ-6322** — бартавы аўтамабіль / шасі з колавай формулай 6х6.
* **КрАЗ-65034** — самазвал.
* **КрАЗ-64372** — лесавоз.
Герб Беластока
**Герб Беластока** — афіцыйны геральдычны сімвал Беластока.

Апісанне
--------

Геральдычны шчыт падзелены насярэдзіне: зверху чырвоны, а знізу залаты. У верхняй частцы — срэбны арол з залатой каронай, залатымі дзюбай і кіпцюрамі, чырвоным языком. У ніжняй частцы — Пагоня. Конь срэбны з залатой конскай амуніцыяй і чырвонай патройнай папругай. Вершнік у сініх даспехах, сінім шлеме з адкрытым казырком і срэбным пяром, узнятым сінім мячом, залатымі шпорамі. На сінім шчыце вершніка — срэбны літоўскі крыж.

Гл. таксама
-----------

* Герб Пагоня

Зноскі
------

1. ↑  Statut Misata Białegostoku

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Герб Беластока
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Прыстаўка.
**Ягор Уладзіміравіч Прыстаўка** (27 лістапада 1981, Мінск) — беларускі філолаг. Кандыдат філалагічных навук.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Скончыў аддзяленне класічнай філалогіі філалагічнага факультэта БДУ (2004). Паступіў у аспірантуру БДУ, абараніў дысертацыю (2009). Працаваў выкладчыкам БДУ, Тэалагічнага інстытута Кірыла і Мяфодзія.

Навукова-даследчыцкая дзейнасць
-------------------------------

Спецыяліст у старажытнагрэчаскай мове, лацінскай мове, лінгвістычнай паэтыцы, рыторыцы. Вывучаў і перакладаў працы Мацея Казіміра Сарбеўскага, Саламона Рысінскага, Мікалая Гусоўскага, Публія Авідзія Назона.

У манаграфіі «Лацінскі трактат Мацея Казіміра Сарбеўскага „Аб вастрынi i досцiпе" (1619/1623 гг.) і яго месца ў гісторыі ведаў аб мове і камунiкацыi» паказаў асноўныя карэляцыі паміж ідэямі М. К. Сарбеўскага і праблемамі сучаснай лінгвістыкі і тэорыі камунікацыі, раскрыў сувязь катэгорый помніка («вастрыня», «досціп», «гульня слоў» і інш.) з паняццямі лінгвістычнай паэтыкі і стылістыкі.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Лацінскі трактат Мацея Казіміра Сарбеўскага «Аб вастрыні і досціпе» (1619/1623 гг.) і яго месца ў гісторыі ведаў аб мове і камунікацыі / Я. У. Прыстаўка. — Мінск: БДУ, 2012. — 163 с. ISBN 978-985-518-628-2
* Latina aeterna: зб. тэкстаў і практыкаванняў па лацінскай мове / Я. У. Прыстаўка. — Масква: Букстрим, 2013. — 72 с.

Спасылкі
--------

* philology.bsu.by Архівавана 21 лістапада 2020.
**Герб Беніна** быў паўторна прыняты ў 1990, замяніўшы герб, які існаваў у 1975-1990 гг.

Наверсе герба нацыянальны сімвал грэбень, які складаецца з двух завінчаных рагоў напоўненых збожжам і пяском. Лічыцца, што яны сімвал росквіту. Ніжэй грэбня шчыт, які ўтрымлівае фактычны герб Беніна.
Шчыт складаецца з чатырох сектараў. У верхняй частцы гербу: замак у стылі Сомба - сімвал гісторыі Беніна, у іншым сектары: Зорка Беніна - самая высокая ўзнагарода Беніна. У ніжняй частцы гербу: выява судна, як знак, якой пазначае прыбыццё еўрапейцаў у Бенін, у іншым, левым сектары пальма - галоўны крыніца пражытка Беніна.

Шчыт акружаны з двух бакоў парай леапардаў - нацыянальныя жывёлы Беніна. У самым нізе шчыта дэвіз Беніна «Братэрства, Правасуддзе, Праца» (фр. Fraternité, Justice, Travail).

| ⛭Бенін паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Бенін»**
 |
**Цэнтральныя раўніны** размешчаны ў Паўночнай Амерыцы (на тэрыторыі ЗША і Канады) паміж Апалачамі на ўсходзе, Вялікімі раўнінамі на захадзе, Лаўрэнційскім узвышшам на поўначы і паўночным усходзе і Прымексіканскай нізінай на поўдні.

Пераважаюць вышыні 150—500 м. Цэнтральныя раўніны адпавядаюць паўднёвай частцы Паўночна-Амерыканскай платформы. Ёсць радовішчы каменнага вугалю, нафты, газу, кухоннай солі, свінцова-цынкавых руд і барыту. Паўночная частка Цэнтральных раўнін фарміравалася пад уздзеяннем антрапагенавых зледзяненняў. Тут пашыраны марэнна-ўзгорысты рэльеф са шматлікімі азёрамі тэктона-ледавіковага паходжання (Вялікія азёры, Вініпег, Вініпегосіс, Манітоба і інш.). На поўдні ад мяжы старажытных зледзяненняў распасціраюцца зандравая раўніна, укрытая лёсамі, парэзаная ярамі, і ўзвышаная раўніна, дзе выхады вапнякоў на паверхню ўтвараюць сталовыя плато (напр. Озарк) з эразійнымі і карставымі формамі. На поўдні плато Озарк горы Бостан (выш. да 825 м).

Клімат умерана кантынентальны, на крайнім поўдні — субтрапічны. Сярэдняя тэмпература студзеня ад -20°С на поўначы да 4°С на поўдні, ліпеня адпаведна 19 і 26°С. Ападкаў 400—1200 мм за год.

Большая частка тэрыторыі раўнін ляжыць у межах басейна р. Місісіпі, якая разам з прытокамі ўтварае разгалінаваную сістэму водных шляхоў. На поўначы працякаюць рэкі Святога Лаўрэнція і Нельсан.

Глебы рэгіёна бурыя, лясныя і чарназёмападобныя. На поўначы сустракаюцца ўчасткі мяшаных лясоў з дуба, клёна, ліпы, гемлока, елкі і хвоі. На марэнных узгорках растуць ялова-піхтавыя лясы, па далінах рэк — дубова-гікорыевыя зараснікі. На поўдні Цэнтральных раўнін знаходзіцца зона высакатраўных прэрый, якія амаль што зведзены ў выніку разворвання і засялення тэрыторыі.

Цэнтральныя раўніны — адзін з галоўных сельскагаспадарчых раёнаў ЗША і Канады (збожжавая гаспадарка і жывёлагадоўля), больш за 3/4 тэрыторыі пад ворывам і пашамі.

Літаратура
----------

* *Лаўрыновіч М.* Цэнтральныя раўніны // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
Маці і дзве дачкі.
**Дачка** — ступень роднасці, дзіцё жаночага полу адносна бацькоў. Дачка аднаго з сужэнцаў, няродная другому — падчарка, адносна другога. Дзіця жаночага полу, няроднае абодвум сужэнцам — прыёмная дачка.

Права
-----

У старажытных Афінах права атрымання спадчыны пераходзіла да дачок пры адсутнасці сыноў, але бліжэйшы сваяк мужчынскага полу мог дамагацца такой спадчыны, нават ад мужа жанчыны, калі яны ажаніліся да атрымання ёю спадчыны. Дачка, чыя спадчына пераходзіла да бліжэйшага сваяка-мужчыны, мела права патрабаваць, каб ён даў ёй пасаг або ажаніўся з ёй. Апекай дачок-спадчынніц займаўся архонт, які мог спагнаць пеню за крыўды сам або праз суд. Салонава заканадаўства дазваляла завяшчанне спадчыны іншым асобам, калі сярод нашчадкаў былі толькі жанчыны, але спадчыннікі тады павінны былі ажаніцца з жанчынамі-нашчадкамі.

| Роднасныя і сваяцкія адносіны |
| --- |
| 
* Муж
* Жонка
* Бацька
* Маці
* Дзед
* Бабуля
* Брат
* Сястра
* Зводны брат
* Сын
* Дачка
* Пасынак
* Падчарка
* Дзядзька
* Цётка
* Сват
* Цешча
* Унучатая пляменніца
* Кум
* Кума

 |
|  |
| --- |
| **Камуністычная партыя Беларусі**Беларускія секцыі РКП(б) — КП(б)ЛіБ — КПБ — КПЗБ |
| **Гісторыя партыі**
Кастрычніцкая рэвалюцыя
Ваенны камунізм
Новая эканамічная палітыка
Ленінскі заклік
Сталінізм
Хрушчоўская адліга
Перыяд застою
Перабудова |
| **Арганізацыя КПБ**
Сакратарыят 
Бюро ЦК КПБ
Цэнтральны Камітэт
Рэвізійная камісія
Абкам 
Гаркам 
Райкам 
Парткам |
| **Кіраўнікі партыі** |
| Статут
З’езды партыі
Пленумы партыі
Звязда
ЛКСМБ |
| Гэта панэль: * глядзець
* размовы
* правіць
 |

Будынак Цэнтральнага камітэта па адрасу: г. Мінск, вул. К. Маркса, 40.**Цэнтра́льны камітэ́т Камуністы́чнай па́ртыі Белару́сі** — вышэйшы орган Камуністычнай партыі Беларусі ў перыяд паміж з'ездамі ў 1924—1991 гады.

Абіраўся з'ездам КПБ ва ўстаноўленым iм колькасці членаў і кандыдатаў у члены ЦК. Па меры росту шэрагаў КПБ, маштабаў і складанасці задачаў колькасць членаў ЦК павялічвалася.

У сваёй дзейнасці кіраваўся Праграмай і Статутам КПСС, рашэннямі з'ездаў КПСС і КПБ, пленумаў ЦК КПСС.

Пленумы ЦК КПБ склікаліся не радзей за адзін раз у чатыры месяцы.

Упершыню ЦК Кампартыі Беларусі быў абраны 14 мая 1924 года на VIII з'ездзе КП(б)Б у складзе 25 членаў і 7 кандыдатаў у члены ЦК.

Да стварэння ЦК вышэйшымі кіраўнічымі органамі Кампартыі Беларусі былі: Цэнтральнае бюро КП(б)Б, Цэнтральны камітэт КП(б)ЛіБ, Часовае беларускае бюро ЦК РКП(б).

Паўнамоцтвы
-----------

ЦК КПБ ўзначальваў усю дзейнасць рэспубліканскай партыйнай арганізацыі па ажыццяўленню палітыкі партыі, арганізоўваў выкананне дырэктыў ЦК КПСС, кіраваў абласнымі, гарадскімі і раённымі партыйнымі арганізацыямі, правяраў іх працу, заслухоўваў справаздачы абкамаў, гаркамаў і райкамаў, ажыццяўляў падбор і расстаноўку кіруючых кадраў.

Пад кіраўніцтвам ЦК КПБ праводзіў сваю працу ЦК ЛКСМБ.

ЦК КПБ накіроўваў працу рэспубліканскіх дзяржаўных і грамадскіх арганізацый працаўнікоў праз партыйныя групы ў іх, зацвярджаў рэдактараў рэспубліканскіх друкаваных партыйных органаў, якія працавалі пад яго кантролем, склікаў з'езды КПБ, даваў справаздачу перад імі і ЦК КПСС.

Бюро ЦК
-------

Асноўны артыкул: **Бюро Цэнтральнага камітэта КПБ**
Для кіраўніцтва працай партыі паміж Пленумамі ЦК абірае Бюро ЦК КПБ.

Сакратарыят ЦК
--------------

Асноўны артыкул: **Сакратарыят Цэнтральнага камітэта КПБ**
Для кіраўніцтва паўсядзённай працай, пераважна для арганізацыі праверкі выканання партыйных рашэнняў і падбору кадраў пленумамі абіраўся Сакратарыят ЦК КПБ.

Літаратура
----------

* Центральный комитет ЦК КПБ // Белорусская ССР:Краткая Энциклопедия — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1979. — Т. 1. — С. 717. — 768 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 9312154260889524480000 |
**Да́хі** (грэч. Δάοι) † — старажытны іранскі народ на захадзе Цэнтральнай Азіі.

Дахі ўпершыню ўзгадваюцца ў «Авесце» як племя, што прыняло зараастрызм. Аднак дахаў таксама абвінавачвалі ў забойстве Заратуштры. 

У персідскіх надпісах Ксеркса I яны названы сярод народаў, падпарадкаваных імперыі Ахеменідаў. Дахі прымалі ўдзел у бітве пры Гаўгамелах супраць арміі Аляксандра Македонскага, складалі частку левага фланга персідскага войска. Старажытнагрэчаскія аўтары апісвалі іх як вершнікаў, узброеных лукамі, якія насялялі пусткі на паўночны ўсход ад Бактрыі і на ўсход ад Сагдыяны. Страбон вылучаў 3 племені дахаў — парнаў, ксанфаў і пісураў. 

Відавочна, пасля руйнавання імперыі Ахеменідаў дахі істотна пашырылі населеныя імі тэрыторыі, але ў выніку распаліся на асобныя плямёны. Аршак, правадыр парнаў, лічыцца стваральнікам асобнай дынастыі Аршакідаў у Парфянскай імперыі. Каля 155 г. радзіма дахаў была падпарадкавана парфянамі.

Спасылкі
--------

* Dahae — Encyclopaedia Iranica
* Dahae — Livius
**99-я Калінкавіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў маі 1943 года на базе атрада імя Варашылава, арганізаванага ў чэрвені 1942 года. Дзейнічала на тэрыторыі Калінкавіцкага, Васілевіцкага, Хойніцкага, Мазырскага, Капаткевіцкага, Акцябрскага раёнаў. Брыгада (604 партызаны) паатрадна 28 лістапада (атрады 2-і імя Катоўскага і 3-і імя Шчорса) і 20 снежня 1943 года (5-ы), 29 чэрвеня 1944 года (1-ы імя Варашылава) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Гісторыя
--------

У чэрвені 1942 года партызаны ўзарвалі электрастанцыю ў Калінкавічах, у ліпені знішчылі на рэчцы Прыпяць параход і 2 баржы, у верасні — лесапілку і пеньказавод на станцыі Гарочычы. У кастрычніку спалілі 9 нямецкіх складоў у Мазырскім раёне. У ноч на 4 жніўня 1943 года на чыгуначным участку Гарочычы — Юшкі разбурылі каля 2 км чыгуначнага палатна. 23 жніўня 1943 года разам з партызанамі 101-й Даманавіцкай і Васілевіцкай імя П. К. Панамарэнкі брыгад разбілі нямецкі гарнізон у гаспадарцы «Ведрыч» (Ведрыцкі бой), вялі баі па знішчэнню гарнізонаў у вёсках Капцэвічы, Колкі Капаткевіцкага, вёсцы Каплічы Даманавіцкага раёнаў.

Склад
-----

* 1-ы партызанскі атрад імя Варашылава;
* 2-і партызанскі атрад імя Катоўскага;
* 3-і партызанскі атрад імя Шчорса.

У ліпені 1943 года з 210-й Капаткевіцкай партызанскай брыгады быў перададзены атрад Я. Р. Гулевіча (пазней 5-ы). У кастрычніку 1943 года на базе 4-га атрада імя Фрунзэ, вылучанага з брыгады, была створана 2-я Калінкавіцкая партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ.

Камандаванне
------------

### Камандзір

* В. А. Караткевіч.

### Камісар

* С. П. Ракіцкі

### Начальнік штаба

* А. М. Казакоў

Памяць
------

У 1975 годзе ў вёсках Гогалеў, Гулевічы, Зеляночы, у 1964 годзе ў вёсцы Прудок Калінкавіцкага раёна ў гонар брыгады былі ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.

Гл. таксама
-----------

* Карная аперацыя «Barbara»

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.