У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хайсміт.
**Патрыцыя Хайсміт** (англ.: Patricia Highsmith; пры нараджэнні *Мэры Патрыцыя Пленгман*; 19 студзеня 1921, Форт-Уэрт, Тэхас, ЗША ― 4 лютага 1995, Лакарна, Швейцарыя) ― амерыканская пісьменніца.

Біяграфія
---------

Патрыцыя Хайсміт нарадзілася ў мястэчку Форт-Уэрт (штат Тэхас), але спачатку выхоўвалася бабуляй па матчынай лініі і жыла ў Нью-Ёрку (пазней яна назвала гэты час «маленькім пеклам»), а пазней у маці Мэры Коўтс (13 верасня 1895 года — 12 сакавіка 1991 года) і айчыма Стэнлі Хайсміта (Мэры пабралася з ім шлюбам у 1924 годзе), якія былі прафесійнымі акцёрамі. Маці Патрысіі развялася з бацькам Джэем Бернардам Пленгманам (1889—1975) за 10 дзён да нараджэння дачкі.

Юная Хайсміт мела даволі напружаныя адносіны з маці, часта крыўдзіла айчыма, хоць пазней часта спрабавала перацягнуць яго на свой бок у сварках з маці. Як распавяла сама Хайсміт, яе маці прызналася, што спрабавала перапыніць цяжарнасць, выпіўшы шкіпінар. Хайсміт так і не прызвычаілася да такіх адносін любові—нянавісці, якія пераследвалі яе да канца жыцця і апісаныя ёю ў апавяданні «Чарапаха» (пра хлопчыка, які забіў маці). Бабуля навучыла Патрыцыю чытаць у раннім дзяцінстве. Хайсміт праштудыявала бібліятэку маці і айчыма. Ва ўзросце васьмі гадоў Хайсміт адкрыла для сябе кнігу Карла Менінгера «Чалавечы розум» і захапілася абследаваннем пацыентаў з псіхічнымі разладамі, такімі як піраманія і шызафрэнія.

Па словах біёграфа пісьменніцы Эндру Уілсана ў кнізе «Прыгожы цень», жыццё Хайсміт было няпростым: яна была алкагаліцай, і яе раманы не доўжыліся больш за пару гадоў, а сучаснікам і знаёмым яна наогул здавалася чалавеканенавісніцай і жорсткім чалавекам. Яна аддавала перавагу таварыству жывёл, а не людзей. Разам з ёй жылі каты і слімакі. Апошнія, па словах Хайсміт, ўсялялі ў яе дзіўны спакой, у садзе пісьменніцы было некалькі сотняў гэтых малюскаў, часам яна нават брала некаторых з іх з сабой у падарожжы. Патрыцыя Хайсміт не была замужам і не мела дзяцей. У пісьменніцы былі як лесбійскія, так і гетэрасексуальныя повязі, раманы. Адзін з вядомых усім раманаў звязаў яе з амерыканскай пісьменніцай Мэрыджэйн Мікер (англ.: Marijane Meaker).

Хайсміт была рашучай атэісткай. Нягледзячы на тое, што яна лічыла сябе лібералкай і ў школьныя гады ладзіла з афра-амерыканскімі студэнтамі, у наступныя гады яна лічыла, што амерыканскія мурыны вінаватыя ў крызе сацыяльнага забеспячэння ў ЗША. А таксама яна не любіла карэйцаў, таму што «яны елі сабак». Патрыцыя Хайсміт называла сябе сацыял-дэмакраткай. Яна верыла ў амерыканскія дэмакратычныя ідэалы і ў «абяцанні» гісторыі ЗША, але таксама вельмі крытычна ставілася да рэальнасці культуры і знешняй палітыкі краіны 20-га стагоддзя. Пачынаючы з 1963 года яна пражывала выключна ў Еўропе. Яна захавала грамадзянства Злучаных Штатаў, нягледзячы на падатковыя штрафы, на якія яна горка скардзілася, жывучы шмат гадоў у Францыі і Швейцарыі.

Памерла 4 лютага 1995 года ў Лакарна (Швейцарыя) ад лейкеміі.

Творчасць
---------

Паўтаральныя матывы ў прозе Патрыцыі Хайсміт уключаюць каханне, нянавісць, апантанасць або рэўнасць. У сваіх творах яна засяроджвалася не столькі на апісанні злачынстваў, колькі на псіхалагічных асновах выканаўцаў і іх псіхалогіі. 

У 1950 годзе яна скончыла раман «Незнаёмцы ў цягніку», які быў экранізаваны Альфрэдам Хічкокам у 1951 годзе пад назвай «Незнаёмцы з цягніку». У 1955 годзе выйшла адна з самых папулярных яе кніг «Таленавіты містар Рыплі». Вялікі поспех падштурхнуў пісьменніцу працягнуць серыю раманаў, прысвечаную герою Тому Рыплі. «Цана солі» вылучаецца ў творчасці Хайсміт, якая складаецца ў асноўным з дэтэктыўных раманаў. «Цана солі» таксама вядомы як «Кэрал» ― гэта лесбійскі раман натхнёны досведам аўтара. Ён вылучаўся сярод іншых раманаў пра гомасексуальныя адносіны перш за ўсё развянчаннем стэрэатыпаў і завяршэннем гісторыі хэпі-эндам.

Па-беларуску раманы пісьменніцы не даступныя. Некалькі апавяданняў Хайсміт былі перакладзены Уладзімірам Шчасным, напрыклад «Гальштук Вудра Уілсана».

Творы
-----

### Раманы

* Strangers on a Train (1950)
* The Price of Salt (1952) (як Клэр Морган)
* The Blunderer (1954)
* Deep Water (1957)
* A Game for the Living (1958)
* This Sweet Sickness (1960)
* The Cry of the Owl (1962)
* The Two Faces of January (1964)
* The Glass Cell (1964)
* A Suspension of Mercy (1965) (The Story-Teller in the U.S.)
* Those Who Walk Away (1967)
* The Tremor of Forgery (1969)
* A Dog’s Ransom (1972)
* Edith’s Diary (1977)
* People Who Knock on the Door (1983)
* Found in the Street (1986)
* Small g: a Summer Idyll (1995)

### Зборнікі апавяданняў

* Eleven (1970)
* Little Tales of Misogyny (1975)
* The Animal Lover’s Book of Beastly Murder (1975)
* Slowly, Slowly in the Wind (1979)
* The Black House (1981)
* Mermaids on the Golf Course (1985)
* Tales of Natural and Unnatural Catastrophes (1987)
* Chillers (1990)
* Nothing That Meets the Eye: The Uncollected Stories (2002)
* Under a Dark Angel’s Eye: The Selected Stories of Patricia Highsmith (2021).

### Эсэ і артыкулы

* «The Sense of Form», The Writer, January 1948
* «Suspense in Fiction», The Writer, December 1954
* «Not-Thinking with the Dishes» (1982), Whodunit? A Guide to Crime, Suspense and Spy Fiction
* «Scene of the Crime» (1989), Granta, Issue No. 29, Winter.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. 1 2  Patricia Highsmith // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. ↑  Patricia Highsmith // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>
4. ↑  Find a Grave — 1996. Праверана 30 сакавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>
5. ↑  Bradford, Richard (2021). «Devils, Lusts and Strange Desires: The Life of Patricia Highsmith» (1st ed.). Bloomsbury Caravel.
6. ↑  Harrison, Russell (1997). «Patricia Highsmith» (Twayne’s United States Authors Series, No. 683). 1st ed. Twayne Publishers.
7. ↑  Piepenbring, Dan (January 19, 2015). «A Dissatisfaction with Life». The Paris Review.
8. ↑  Мейсон Каррі. «Щоденні ритуали: так працюють митці» = Daily Rituals How Artists Work. — К.: Самміт-книга, 2020. — С. 415.
9. ↑  Schenkar, Joan (February 25, 2016). «What Patricia Highsmith did for love: 'The Price of Salt' and the secrets behind 'Carol'». Los Angeles Times.
10. ↑  Gray, John (May 17, 2013). «A Point of View: Tom Ripley and the meaning of evil». BBC News Magazine.
11. ↑  Wilson, Andrew (2003). «Beautiful Shadow: A Life of Patricia Highsmith (1st ed.)». Bloomsbury.
12. 1 2  Hodgson, Godfrey (February 6, 1995). «Obituary: Patricia Highsmith». The Independent.
13. ↑  Schenkar, Joan (2009). «The Talented Miss Highsmith: The Secret Life and Serious Art of Patricia Highsmith (1st ed.)». St. Martin’s Press.
14. ↑  Raskin, Jonah (2009). «The Talented Patricia Highsmith». web.sonoma.edu.
15. 1 2 3  Joshi, S. T. (2019). «Patricia Highsmith: Guilt and Innocence». Varieties of Crime Fiction (1st ed.). Wildside Press. — С. 122—137.
16. ↑  Tonkin, Boyd (December 7, 2015). «'Carol', Patricia Highsmith, and how gay literature found its voice in the 1950s». The Independent.
17. ↑  «Гальштук Вудра Вільсана». Беларуская палічка.

Спасылкі
--------

* Гальштук Вудра Вільсана
* Аўдыё-інтэрв'ю на BBC. (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Кругасвет · American National Biography · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90057495 · BNC: a10632566 · BNE: XX896115 · BNF: 119075049 · CiNii: DA02683516 · CONOR: 19737955 · EGAXA: vtls000793245 · GND: 11855087X · GTAA: 109702 · ICCU: CFIV006585 · ISNI: 0000 0001 2027 551X, 0000 0003 6862 8913 · LCCN: n79151196 · LNB: 000026168 · NDL: 00443293 · NKC: jn19990003501, jo2013774496 · NLA: 35193865 · NLG: 80603 · NLP: A27399618 · NSK: 000056015 · NTA: 069046697 · NUKAT: n94007928 · PTBNP: 41723 · LIBRIS: 229445 · SUDOC: 026921979 · VIAF: 66468662 · ULAN: 500376962 |

 |