recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Га́нна Са́ксэ** (лат.: Anna Sakse, у шлюбе *А́бзаланэ* (лат.: Abzalone); 16 студзеня 1905, хутар Лаўзас, Валкаўскі павет, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя, цяпер Гулбэнскі край, Латвія — 2 сакавіка 1981, Рыга, ЛатССР, СССР) — латышская пісьменніца. Заслужаны дзеяч культуры Латвіі (1946). Народная пісьменніца Латвіі (1965).

Біяграфія
---------

Вучылася ў 1925—1927 гадах у Латвійскім універсітэце ў Рызе. З 1934 года ў нелегальным Аб'яднанні рэвалюцйных пісьменнікаў, мастакоў і журналістаў. Друкавалася з 1927 года.

Творчасць
---------

Раман «Працоўнае племя» (1941) пра жыццё латышскай вёскі з 1870-х гг. да рэвалюцыі 1905—1907. Раман «На гару» (кнігі 1—2, 1948, Дзяржаўная прэмія СССР 1949) пра аднаўленне латышскай вёскі пасля Вялікай Айчыннай вайны і першыя крокі калектывізацыі, раман «Іскры сярод ночы» (ч. 1—2, 1951—1957) пра жыццё інтэлігенцыі даваеннай Латвіі. Аўтар зборнікаў апавяданняў «Вяртанне да жыцця» (1945), «Рэзкі акорд» (1946), зборнікаў казак «Каваль шчасця» (1960), «Кароль Пік» (1962), «Казкі пра кветкі» (1966), твораў для дзяцей, нарысаў.

Пераклад
--------

На беларускую мову некаторыя творы Саксэ пераклалі А. Васілевіч, У. Васілевіч, В. Рабкевіч.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

### Беларускія пераклады

у кнігах:

* Латышскія апавяданні. Мн. 1956;
* Сучасныя латышскія апавяданні. Мн. 1978;
* Песня Даўгавы. Мн. 1986;

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12746045w · GND: 103179577 · ISNI: 0000 0001 1057 6052 · LCCN: n84234847 · LNB: 000017711 · NKC: xx0023871 · NTA: 290716365 · NUKAT: n2009147055 · SUDOC: 231447329 · VIAF: 39784842 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мяшкова.

**Галіна Якаўлеўна Мяшкова** (нар. 2 красавіка 1947) — беларуская мадэльерка і выкладчыца.

Член Беларускага саюза дызайнераў. Кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт кафедры касцюма і тэкстылю Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Біяграфія
---------

У 1965 годзе скончыла Мінскі тэхналагічны тэхнікум. У 1976 годзе — Беларускі дзяржаўны тэтральна-мастацкі інстытут.

З 1976 па 1996 год працавала дызайнеркай у Доме мадэлей.

З 1992 года працуе ў БДАМ на кафедры касцюма і тэкстылю. З гэтага ж году з’яўляецца членам Экспертнага Савета ДТВА «Белмастпромыслы».

Была старшынёй конкурсаў: «Белая амфара», «Млын моды», «New names», «Блакiтная пралеска», «WorldSkills Belarus-2016» і «Belarus Fashion Week».

Узнагароды
----------

2015 — нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі».

Спасылкі
--------
**Фотаметрыя** (літаральна «вымярэнне святла») — вымярэнне інтэнсіўнасці светлавога патоку, які прыходзіць ад крыніцы прамяністай энергіі, у т. л. ад нябесных целаў. Звычайна падзяляецца на кропкавую і паверхневую. Асноўнай велічынёй з'яўляецца светлавы паток.

**Кропкавая фотаметрыя** займаецца вымярэннем бляску зорак і іншых кропкавых крыніц святла (астэроідаў, спадарожнікаў планет, ядраў камет, штучных спадарожнікаў Зямлі, таксама планет).

**Паверхневая фотаметрыя** вывучае яркасць паверхняў, якія свецяцца або асветлены (паверхні Сонца, Месяца, планет, камет, туманнасцей).

Паводле тыпу прыймальніка выпрамянення падзяляецца на візуальную, фатаграфічную, фотаэлектрычную і інш.

Вока, фотапласцінка, фотаэлемент і пад. успрыймаюць выпрамяненне розных даўжыняў хваль у рознай ступені і ў абмежаваным дыяпазоне, таму называюцца **селектыўнымі прыймальнікамі** выпрамянення (радыяцыі). Існуюць і **неселектыўныя прыймальнікі** — тэрмаэлемент, радыяметр, балометр, актынаметр, піргеліяметр.

Кожнаму селектыўнаму прыймальніку радыяцыі адпавядае пэўная **фотаметрычная сістэма**, аснаваная на здольнасцях прыймальніка рэагаваць на выпрамяненне розных даўжыняў хваль, напрыклад: візуальная; фатаграфічная; жоўтая (V); сіняя (B); ультрафіялетавая (U); баламетрычная.

Гл. таксама
-----------

* Энергетычная свяцільнасць

Зноскі
------

1. ↑  Слоўнік іншамоўных слоў : у 2 т. / А. М. Булыка. — Мінск : БелЭн, 1999.  — Т. 2 : М-Я. — 1999. — 736 с. — ISBN 985-11-0153-2, С.586

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4174524-3 · LCCN: sh85101383 · Microsoft: 68271606 · NKC: ph120336 |
**Галіна Сямёнаўна Талкачова** (3 сакавіка 1934, Мінск — 22 кастрычніка 2020) — беларуская актрыса. Народная артыстка Беларускай ССР (1990).

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1957, курс К. Саннікава). Працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Я. Купалы.

Выканаўца характарных роляў. Творчасць Талкачовай адметная паглыбленым псіхалагізмам, дэталёвай распрацоўкай знешняга малюнка ролі, яркай тэатральнай формай. Ролі ў беларускім рэпертуары: Інга, Лена («Выклік багам», «Начное дзяжурства» А. Дзялендзіка), Зося («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна), Маці («Зацюканы апостал» А. Макаёнка). Шэраг яркіх вобразаў стварыла ў сучасным рэпертуары: Кэт («Чацвёрты» К. Сіманава), Наташа («Яшчэ раз пра каханне» Э. Радзінскага), Ніна («Гросмайстарскі бал» паводле І. Штэмлера), Ліза Хрэнава («Традыцыйны збор» В. Розава), Марыя («Святая святых» І. Друцэ). Сярод іншых роляў: Ірына, Гурмыжская («Апошняя ахвяра», «Лес[ru]» А. Астроўскага), Насця («На дне» М. Горкага), Ганна Андрэеўна («Рэвізор» М. Гогаля), Амелія («Смерць ваяводы» Ю. Славацкага), Дзяўчына, Зехра («Забіты ўсімі», «Дзівак» Назыма Хікмета), Голда («Памінальная малітва» Р. Горына), Мелі («Ліса і вінаград» Г. Фігейрэду), Жанчына («Тая, якая сама па сабе блукае» паводле Р. Кіплінга), Элеанора («Месье Амількар, альбо, Чалавек, які плаціць» І. Жаміяка), Эліда («Жанчына з мора» Г. Ібсена), Івона («Жудасныя бацькі» Ж. Както), Яна («Апошні закаханы» Н. Саймана).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Бордусава, Г. Г. Талкачова Галіна Сямёнаўна / Г. Г. Бордусава // Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 15 / рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск : Беларуская энцыклапедыя, 2002. — С. 404.
* Чаркас І. Каб сказаць сваё, запаветнае / І. Чаркас // Тэатр. Мінск. — 1984. — № 1.
**Фотахрамізм** — здольнасць рэчыва абарачальна набываць або змяняць афарбоўку (спектры прапускання і паглынання) пад уздзеяннем аптычнага выпраменьвання (ультрафіялетавага, бачнага і інфрачырвонага). Уласцівы вялікай колькасці рэчываў арганічнага і неарганічнага паходжання. Фотахрамізм арганічных рэчываў абумоўлены фотафізічнымі працэсамі і рознымі фотахімічнымі рэакцыямі, фотахрамізм неарганічных рэчываў тлумачыцца абарачальнымі працэсамі фотапераносу электронаў. На аснове арганічных і неарганічных фотахромных рэчываў вырабляюцца фотахромныя матэрыялы.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Кузьміцкі сельсавет.
 
**Ку́зьміцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Кузьмічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Каралінскага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Каралінскім раёне БССР, які 5 лютага 1931 года перайменаваны ў Ельскі раён. З 21 чэрвеня 1935 года ў Ельскім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Роза-Люксембургскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Фотатэадалітная здымка**, від наземнай стэрэафотаграмметрычнай здымкі, ажыццяўляемай з мэтай стварэння тапаграфічных карт. Уяўляе сабою комплекс узаемазлучаных працэсаў, якія ўключаюць рэкагнасцыровачныя абследаванні тэрыторыі і выбар фотастанцый, стэрэаскапічнае фатаграфаванне мясцовасці і геадэзічную прывязку фотастанцый, фоталабараторную, фотаграмметрычную і матэматычную апрацоўку матэрыялаў здымкі, а таксама іх дэшыфраванне. У выніку выканання гэтых працэсаў па наземных фотаздымках атрымліваюць тапаграфічную карту мясцовасці.

Фотатэадалітная здымка выконваецца пераважна ў горных і предгорных раёнах. Падчас рэкагнасцыровачных абследаванняў для дадзенай тэрыторыі для базіса фатаграфавання (фотастанцыі) выбіраецца такое месца, з якога адкрываецца наілепшы агляд здымаемай мясцовасці з мінімальнай колькасцю закрытых, так званый "мёртвых" прастораў. Звычайна гэта грабяні, якая мае сярэднюю вышыню сярод атачальных гор, верхнія часткі схілаў далін і т. д. Базісы па магчымасці выбіраюцца паралельнымі агульнаму распасціранню здымаемага схілу. Канцы базісу імкнуцца ўсталяваць на аднолькавым узроўні; паміж імі павінна быць забяспечана ўзаемная бачнасць.

Фатаграфаванне мясцовасці вядуць, прымая, як правіла, нармальны ці паралельны выпадак здымкі ў фотаграметрычнай сістэме каардынат, у якой вось ардынат сумешчана з кірункам аптычнай восі камеры, якая ўсталявана на левым канцы базіса.

Фотатэадалітная здымка выконваецца фотатэадалітамі.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нячаева.
**Галіна Рыгораўна Нячаева** (нар. 22 снежня 1951, г. Ветка, Гомельская вобласць ) — беларуская мастацтвазнаўца, заслужаны дзеяч культуры Беларусі.

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння ў 1976 годзе Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф.Скарыны працавала намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце ў Казацка-Балсунскай сярэдняй школе. З 1979 года і па гэты час працуе ва ўстанове «Веткаўскі музей народнай творчасці імя Ф. Р. Шклярава». Спачатку — старшым навуковым супрацоўнікам, а з 1988 года — дырэктарам музея. Пад яе кіраўніцтвам музей стаў сапраўдным цэнтрам па вывучэнні сістэматызацыі і распаўсюджвання традыцыйнай народнай культуры.

У 2004 годзе ў рэспубліканскім конкурсе «Пазнай Беларусь» у намінацыі «Лепшы музей года» Веткаўскі музей народнай творчасці ў рэспубліцы ўвайшоў у лік чатырох лепшых. У студзені 2005 года былі выдадзены дзве кнігі, падрыхтаваныя па выніках даследчай работы музея: «Навуковыя запiскi Веткаўскага музея» і «Арнаменты Падняпроўя». Аўтар і кіраўнік праекта, падтрыманага грантам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2005 годзе калектывам музея падрыхтаваны да друку зборнік «Воин в традиционной культуре Ветки. Икона. Образ. Фольклор», у 2008 годзе — калектыўная манаграфія «Голоса ушедших деревень» (аўтар і кіраўнік праекта — Нячаева Г. Р.).

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалямі і Ганаровымі граматамі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта, упраўлення культуры аблвыканкама, Веткаўскага райвыканкама.

У 1990 годзе ўзнагароджана медалём Францыска Скарыны. У 2001 годзе прысвоена званне «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь». Двойчы (у 2004 і 2006 гадах) устанаўлівалася персанальная надбаўка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у 2009 годзе прысуджана спецыяльная прэмія ў намінацыі музейная справа калектыву ўстановы «Веткаўскі музей народнай творчасці» за плённую працу па захаванні і прапагандзе гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі.

За шматгадовую плённую працу па прапагандзе беларускай нацыянальнай культуры, вялікі асабісты ўклад у справе захавання і адраджэння культурна-гістарычнай спадчыны узнагароджана нагрудным знакам Міністэрства культуры «За ўклад у развіццё культуры Беларусі».

3 кастрычніка 2011 года Галіне Рыгораўне Нячаевай прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Веткаўскага раёна». .

Зноскі
------

1. ↑  Ганаровыя грамадзяне раёна

Літаратура
----------

* Большая советская энциклопедия. [В 30 т. Т.] 7. — Москва, 1972
* Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т.]. — Мінск, 2006. — Т. 2. — С. 261.
* Женщины Беларуси. ― Минск, 2003.
* Голоса ушедших деревень. ― Минск, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-360081 |
**Фотавальтаічны эфект** (**фотагальванічны эфект**) — хімічная і фізічная з’ява, характарызуецца ўзнікненнем напружання або электрычнага току ў рэчыве пад уздзеяннем святла. Упершыню яго назіраў французскі фізік А. Э. Бекерэль у 1839 годзе.

Фотавальтаічны эфект напрамую звязаны з фотаэлектрычным эфектам, аднак, гэта розныя працэсы. Пры трапленні святла на паверхню рэчыва, электроны ў асноўным стане паглынаюць энергію фатона і, узбуджаючыся, пераходзяць на новы энергетычны ўзровень, дзе становяцца свабоднымі. Свабодныя электроны перамяшчаюцца пад дзеяннем унутранага электрычнага поля (патэнцыял Гальвані[en]) да анода. Дадатны зарад, які ўраўнаважвае адмоўны зарад свабодных электронаў, называецца дзіркаю і, адпаведна, перамяшчаецца да катода. Працэс, у якім два фатона паглынаюцца адначасова, называецца двухфатонным фотавальтаічным эфектам.

Фотавальтаічны эфект выкарыстоўваецца для вымярэння інтэнсіўнасці падаючага святла (напрыклад, у фотадыёдах) або для атрымання электрычнасці ў сонечных батарэях. З-за розніцы ў структуры рэчываў адрозніваюць фотавальтаічны эфект у неарганічных крышталічных структурах, напрыклад, у крамянёвых крышталічных батарэях, і палімерных паўправадніках у палімерных сонечных батарэях.

Зноскі
------

1. ↑  Photovoltaic effect
2. ↑  History of Photovoltaic Архівавана 17 кастрычніка 2015.
Палац Пазнанскага — галоўны будынак Акадэміі
**Музычная акадэмія імя Гражыны і Кейстута Бацэвічаў у Лодзі** (польск.: Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi) — польская кансерваторыя ў Лодзі. Носіць імя Гражыны і Кейстута Бацэвічаў, якія ў ёй вучыліся і выкладалі.

Гісторыя
--------

Аснову акадэміі склала прыватная кансерваторыя Гэлены Кіенскай, якая была заснавана ў 1912 годзе і дзейнічала аж да Другой сусветнай вайны. У гады нямецкай акупацыі Кіенская і яе муж, піяніст Антоні Дабкевіч, працягвалі даваць прыватныя ўрокі, а ў 1945 годзе ўзнавілі сваю кансерваторыю, аднак у Варшаве на ўрадавым узроўні было прынята рашэнне аб заснаванні ў горадзе Дзяржаўнай вышэйшай школы музыкі, і для яе стварэння ў Лодзь быў камандзіраваны Казімеж Вількамірскі. Кіенская перадала інструменты, бібліятэку і нотны архіў сваёй кансерваторыі ў распараджэнне новай навучальнай установы, а сама стала яе прарэктарам. Сярод стваральнікаў школы быў і Казімеж Сікорскі, які ўзначаліў аддзяленне тэорыі, кампазіцыі і дырыжавання, а затым змяніў Вількамірскага на пасадзе рэктара.

Будынак
-------

Акадэмія размяшчаецца ў Палацы Пазнанскага, пабудаваным у 1904 годзе для Караля Пазнанскага, уладальніка найбуйнейшай у горадзе фарбавальнай вытворчасці. У гэтым будынку акупацыйная адміністрацыя ў гады Другой сусветнай вайны заснавала ўласную музычную школу, а пасля вызвалення было прынята рашэнне выкарыстоўваць яго для тых жа мэт. Статус акадэміі яна атрымала ў 1982 годзе, а ў 1999 годзе ёй было прысвоена імя Бацэвічаў. У 1974 г. быў адкрыты філіял у Быдгашчы, які праз пяць гадоў быў ператвораны ў Быдгашчцкую музычную акадэмію.

Рэктары акадэміі
----------------

* Казімеж Вількамірскі (1945—1947)
* Казімеж Сікорскі (1947—1954)
* Мячыслаў Дробнер (1954—1957)
* Кейстут Бацэвіч (1957—1969)
* Зенан Хіб (1969—1981)
* Зыгмунт Гзела (1981—1987)
* Аляксандр Кавальчык (1987—1993)
* Богдан Доўляш (1993—1999)
* Ганна Весалоўская-Фірлей (1999—2005)
* Антоні Вяжбінскі (2005—2012)
* Цэзары Санецкі (з 2012 г.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Лодзінская музычная акадэмія
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Корнеў.
**Леанід Сямёнавіч Корнеў** (руск.: Леонид Семёнович Корнев, 1915 — 20 кастрычніка 1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (24.03.1945, пасмяротна).

Біяграфія
---------

Л. С. Корнеў нарадзіўся ў вёсцы Спас-Слабада Полацкага павета Віцебскай губерні (зараз у межах Полацка). Атрымаўшы няпоўную сярэднюю адукацыю, з 1932 года працаваў вагонным дэпо ў Полацку. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у эвакуацыі абсталявання ў тыл. Быў эвакуіраваны ў горад Сызрань Куйбышаўскай (зараз Самарскай) вобласці. У сакавіку 1942 г. прызваны ў Чырвоную Армію. У жніўні 1942 г. быў паранены і пасля лячэння накіраваны ў ваенна-пяхотнае вучылішча, якое скончыў у 1943 годзе. З лютага 1944 г. Л. С. Корнеў зноў у дзеючай арміі. Удзельнічаў у вызваленні Гомельскай вобласці Беларусі, Бабруйскай і Люблін-Брэсцкай аперацыях.

Намеснік камандзіра па палітычнай частцы 2-га стралковага батальёна 130-га гвардзейскага стралковага Чырванасцяжнага палка (44-я гвардзейская стралковая Баранавіцкая Чырванасцяжная дывізія, 65-я армія, 1-ы Беларускі фронт) вызначыўся ў баях за вызваленне Польшчы у раёне населеных пунктаў Пул­туск и Се­роцк на рацэ Нараў. 5 верасня 1944 г. ударная група пад камандаваннем Л. Корнева фарсіравала раку Нараў і захапіла плацдарм, разведала брод, зрабіла праходы ў мінным полі і драцяных загародах. Пасля фарсіравання ракі Л. С. Корнеў удзельнічаў у адбіцці контратак праціўніка і расшырэнню Нараўскага плацдарма, у тым ліку, контрнаступлення мотапяхоты праціўніка пры падтрымцы больш за 400 танкаў.

20 кастрычніка 1944 г. Л. С. Корнеў быў цяжка паранены і памёр у дывізіённым медсанбаце № 157. Пахаваны ў брацкай магіле на месцы баёў каля населенага пункта Ста­ві­но­га Пул­тускага павета (Мазавецкае ваяводства, Польшча).

Узнагароды
----------

* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Чырвонай Зоркі (06.07.1944)

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Книга памяти // Корпоративный сайт БелЖД Архівавана 27 кастрычніка 2016. (руск.)
2. 1 2  Леанід Сямёнавіч Корнеў на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-ти т. Т. 5. Биографический справочник / Ред. колл.: П. У. Бровка и др.. — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1981. — Т. 5. — 740 с. — 50 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Леанід Сямёнавіч Корнеў на сайце «Героі краіны»
* Книга памяти // Корпоративный сайт БелЖД Архівавана 27 кастрычніка 2016. (руск.)
* Корнев Леонид Семёнович // Сайт Полацкага раённага выканаўчага камітэта Архівавана 5 сакавіка 2016. (руск.)
* Каляндар знамянальных і памятных дат на 2015 год / ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна», Аддзел краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі; склад. М. М. Бяляцкая, А. В. Радзевіч, А. А. Соладчук. — Віцебск, 2014. — 167 с.: іл.
* Корнев Леонид Семёнович // Кто есть кто в Сызрани: Справ-энциклопедич. изд./ Ред.-сост. Е. Мочалова. — Самара: Навигатор, 2001. — 328с. Архівавана 9 верасня 2018. (руск.)
**Ганна Сігнёль** (шведск.: Anna Signeul; нар. 20 мая 1961, Фалун) — шведская прафесійная футбалістка, трэнер.

Біяграфія
---------

Нарадзілася і вырасла ў шведскім Фалуне. У дзяцінстве займалася шматлікімі відамі спорту. Будучы заўзятай балельшчыцай «Гётэбарга», вырашыла паспрабаваць свае сілы ў футболе. З 1972 года яна выступала за ФК «Фалун». У вышэйшай лізе шведскага жаночага футбола яна ў агульнай складанасці правяла 240 матчаў.

Трэнерская кар’ера Ганны стартавала ў пачатку 1980-х, нейкі час яна была трэнерам-гульцом. Трэніравала шэраг шведскіх клубаў. З 1996 года працавала з юнацкімі зборнымі Швецыі. 1 сакавіка 2005 года ўзначаліла нацыянальную каманду Шатландыі. У студзені 2017 года яна аб’явіла, што пасля заканчэння Еўра 2017 у Нідэрландах, куды шатландкі прабіліся ўпершыню, узначаліць зборную Фінляндыі.

Зноскі
------

1. ↑  Soccerdonna — 2010.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41779610'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | soccerdonna.de (трэнер) · worldfootball.net (ігрок) · УЕФА |
**Леанід Уладзіміравіч Калядзінскі** (нар. 17 лютага 1952, Мінск) — беларускі археолаг. Спецыяліст па гісторыі матэрыяльнай культуры гарадоў і замкаў Беларусі X—XVIII стагоддзяў. Кандыдат гістарычных навук (1991), дацэнт (1995).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1977 годзе гістарычны факультэт БДУ. У 1974—1994 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, спачатку лабарант, з 1992 года — старшы навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі сярэдневяковага перыяду.

У 1991 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Верхні замак Віцебска ў XI—XVII стст.» У 1994—2013 гадах дацэнт кафедры дапаможных гістарычных дысцыплін і методыкі выкладання гісторыі, выкладчык археалогіі БДПУ імя М. Танка.

З 2013 года працуе ў Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі: старшы навуковы супрацоўнік аддзела архітэктуры, старшы навуковы супрацоўнік рэспубліканскай лабараторыі гісторыка-культурнай спадчыны.

Скончыў дактарантуру Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Напрамкі даследаванняў: матэрыяльная культура гарадоў і замкаў Беларусі X—XVIII стагоддзяў, этапы яе фарміравання; віталітыўная культура (культура штодзённага побыту, жыццезабеспячэння). Вывучае матэрыяльную культуру сярэдневечных беларускіх гарадоў: Брэста, Віцебска, Слуцка, Капыля.

Удзельнічаў у раскопках, абследаваў помнікі археалогіі. У 1980—1981 гадах браў удзел у падземных даследаваннях мінскага Замчышча, у 1995 гадах даследаваў курганы ў прадмесці Сухарава (Мінск). Аўтар шматлікіх навуковых і навукова-папулярных артыкулаў па археалогіі і гісторыі Беларусі, у тым ліку па старажытнасцях Мінска.

Стваральнік археалагічнага музея ў Віцебску, які функцыянаваў у 1982—1989 гадах. Навуковы кансультант па бытавой культуры XVI стагоддзя пры стварэнні мастацкага кінафільма «Анастасія Слуцкая».

Узнагароды
----------

Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Цэнтральнага савета Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры (1981), падзяка ад Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта «за неацэнны ўклад у вывучэнне гісторыі г. Віцебска» (2002), падзяка ад адміністрацыі Фрунзенскага раёна г. Мінска «за плённую працу і папулярызацыю гістарычнай спадчыны» (2008).

Бібліяграфія
------------

* Верхний замок Витебска (IX—XVIII вв.). Гродно, 2021.
* Уводзіны ў археалогію: дапаможнік. Гродна, 2013.
* Асновы археалогіі: уводзіны ў прадмет. Вучэбна-метадычны дапаможнік. Мінск, 2013.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Марозаў, 2022

Літаратура
----------

* КАЛЯДЗІНСКІ Леанід Уладзіміравіч // Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага : біябібліяграфічны даведнік / С. П. Марозаў. — Гродна-Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — ISBN 978-985-7257-57-7, 978-609-96340-1-2.
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Мн.: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. — ISBN 985-6302-33-1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NUKAT: n2009117501 · VIAF: 311286191 |
Лоджыя Ланцы ў Фларэнцыі, Італія
**Лоджыя** (італ.: loggia) — перакрытая і агароджаная вонкавая пляцоўка, больш чым на палову сваёй плошчы заключаная ў межах вонкавых сцен будынка (сумежных з ёй) і адкрытая вонкі як мінімум, з аднаго боку. 

Ад вонкавай прасторы лоджыя аддзяляецца каланадай, аркадай, парапетам, балюстрадай або рашоткай. У сучасным будаўніцтве прадстаўляе сабой мадыфікаваны балкон са сценкамі з правага і левага бакоў.

Літаратура
----------

* Лоджия(недаступная спасылка) // *Плужников В. И.* Термины российского архитектурного наследия от А до Я, а также Термины геральдики, Древнерусские религиозные монограммы, Расшифровки дат: Словарь-глоссарий — М.: «Искусство», 1995. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4199876-5 · Microsoft: 21087458 · NKC: ph301321 |
**Гарышча** — прастора паміж канструкцыяй даха, перакрыццем верхняга паверха будынка і, як правіла, вонкавых сцен.

Гарышча называецца халодным, калі ўцяпляльнік над верхнім паверхам размешчаны ў межах яго перакрыцця, і цёплым, калі ўцяпляльнік размешчаны ў межах канструкцыі даха над гарышчам, пры гэтым паветра, якое выходзіць з вентыляцыйных сістэмы будынка і праходзіць праз прастору гарышча, выкарыстоўваецца ў якасці дадатковай крыніцы цяпла для абагрэву верхняга паверха ў халодны перыяд года.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (11-th) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4463854-1 · Microsoft: 203115093 · NKC: ph192880 |
Плады гарбуза звычайнага
**Гарбу́зіна** — шматнасенны несапраўдны ягадападобны плод кветкавых раслін, звычайна з сакаўнымі прамежкавым і ўнутраным слаямі каляплодніка (меза- і эндакарпа), плацэнтамі і тоўстым, шчыльным або цвёрдым вонкавым экзакарпам.

Ва ўтварэнні гарбузіны прымае ўдзел кветаложа. Марфалагічна гарбузіна — ніжняя паракарпная ягада.

Характэрна для агурка, гарбуза, кавуна, дыні і іншых раслін з сямейства гарбузовых.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
Гаргандзола
**Гаргандзола, гарганзола, гарганцола** італ.: Gorgonzola) — адзін з найбольш вядомых італьянскіх сыроў, які адрозніваецца характэрным вастраватым смакам.

Радзімай сыру з'яўляецца Ламбардыя, галоўная вытворчасць сыру сканцэнтравана ў ваколіцах Мілана, Навары, Кома, Павіі. Паходжанне сыру датуецца Сярэднявеччам. Назва паходзіць ад невялікага гарадка Гарганцола ў прыгарадзе Мілана. Адносіцца да блакітных сыроў.

Выраб
-----

Сыр робяць з каровінага малака пры дапамозе ферментаў і грыбка пеніцыла: у малады сыр робяць ін'екцыі пеніцыла для раўнамернага размеркавання спор грыбка, з прычыны чаго гаргандзола на разрэзе мае характэрныя зялёныя палосы. У ходзе выспявання сыру ў ім застаюцца уведзенымі металічныя стрыжні, якія забяспечваюць доступ паветра для дзейнасці грыбка. Тэрмін выспявання сыру 2—4 месяцы.

Метад прыгатавання італьянскай гаргандзолы выкарыстоўваецца пры вытворчасці нямецкага сыру камбацолы.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Айгнер.
**Хрысціян Пётр Айгнер** (польск.: Chrystian Piotr Aigner; 1756, Пулавы, Рэч Паспалітая — 9 лютага 1841, Фларэнцыя, Вялікае герцагства Тасканскае) — польскі архітэктар эпохі класіцызму.

Біяграфія
---------

Вучыўся архітэктуры ў Італіі.

З 1817 — прафесар аддзялення прыгожых мастацтваў Варшаўскага ўніверсітэта. Да ад’езду на пастаяннае жыхарства ў Італію ў 1827, актыўна працаваў у Варшаве і Кракаве. Паводле яго праектаў у польскай сталіцы створаны цэлы шэраг будынкаў у стылі класіцызму.

Пабудаваў касцёл Святога Аляксандра (1818—1825) у Варшаве, павільёны парку і касцёл у сядзібе Пулавы. Перабудаваў палац Радзівілаў (палац намесніка; 1818—1819).

Распрацаваў тыпавыя праекты жылых, грамадскіх і прамысловых будынкаў, якія атрымалі ў Польшчы шырокае прымяненне. Праектаваў збудаваны ў 1808 у Калішы легіёнам генерала Заёнчака помнік Напалеону I і помнік Каперніку (1810).

Аўтар тэарэтычных прац, у тым ліку «Разважанні аб старажытных і славянскіх святынях».

Падтрымаў паўстанне Касцюшкі ў 1794 годзе. Напісаў кароткае кіраўніцтва пра баявыя косы  (укр.) (бел. і пікі, у якім выклаў тэорыю і метады выкарыстання іх касінерамі на палях бітваў.

У Царстве Польскім быў узнагароджаны ордэнам Святога Станіслава 3-й ступені.

Зноскі
------

1. ↑  Chrystian Piotr Aigner<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
2. ↑  Christian Piotr Aigner // European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12021673'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43003820'></a>
3. 1 2 3   Праверана 30 жніўня 2022.
4. ↑  European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute. Праверана 6 лютага 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12021673'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43003820'></a>

Спасылкі
--------

* Айгнер // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 133213919 · ISNI: 0000 0000 7146 1390 · LCCN: n85303677 · NLP: A11370270 · NUKAT: n98020859 · VIAF: 18406962, 5407158792819339040009 · ULAN: 500015239 |

 |
Ісус вымаўляе Слова Божае, Чарльстон, Паўднёвая Караліна
**Логас** (грэч. Λόγος «слова», «размова» ці «сэнс») — у хрысціянстве паняцце, што **Хрыстос ёсць Логас**, якое адыграла важную ролю ў стварэнні вучэнні аб Боскасці і сутнасці Ісуса Хрыста і Яго становішча як Бога Сына у Тройцы, выкладзеным у Халкідонскім сімвале веры.

Канцэпцыя зыходзіць з пачатку Евангелля ад Яна, які часта проста перакладаецца як: «„*У пачатку было Слова, і Слова было ў Бога, і Слова было Бог*."» ***Логас*** перакладзена як «„Слова"», але ў тэалагічных размовах яно часта застаецца неперакладзеным.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Хрысціянскія багасловы часта лічаць Ян. 1:1 цэнтральным тэкстам, што Ісус ёсць Бог, у сувязі з ідэяй, што Айцец, Сын і Дух Святы роўныя. Хоць толькі ў гэтым вершы Ісус згадваецца як Слова Божае, сама тэма праходзіць праз ўсё Евангелле ад Яна. На думку даследчыкаў, Слова, якое становіцца целам, ўдарае ў самым корані па вучэнню, якое адмаўляе, што Бог становіцца чалавекам.

Хоць тэрмін Логас не выкарыстоўваецца за межамі пралогу, ва ўсім Евангеллі праходзіць гэтая думка. Як Логаса, Ісус Хрыстос ёсць Бог у самараскрыцці (Свет) і выкупленні (Жыццё). Ён ёсць Бог да такой ступені, што Ён можа быць прадстаўлены для разумення чалавеку. Логас — гэта Бог (Ян 1:1), як заявіў Фама: «*Гасподзь мой і Бог мой*» (20:28). Тым не менш, Логас з'яўляецца ў пэўным сэнсе Тым, што адрозніваўся ад Бога, бо «*Логас было ў Бога*.» (1:1) Бог і Логас не дзве істоты, і ўсё ж яны таксама не проста ідэнтычныя. Логас ёсць Бог, але ўсё ж гэта ў пэўным сэнсе адрозніваецца ад Бога ў тэкстах Евангелля. Логас як Бог прымае актыўны ўдзел у стварэнні, адкрыцці і выкупленні. Ісус Хрыстос не толькі дае Слова Божае для людзей; ён і ёсць Слова (1:14), сапраўднае слова, адкрытае ў Чалавеку. Гэтае вучэнне было абвешчана на Першым Сусветным саборы ў Канстанцінопалі (381 год).

| ⛭Імёны і тытулы Ісуса Хрыста |
| --- |
| 
* Апошні/другі Адам
* Божае Ягня
* Гасподзь (Кірыёс)
* Логас (Слова)
* Раббі
* Святло свету
* Сын Божы
* Сын Чалавечы
* Хлеб жыцця
* Хрыстос
* Цар іўдзейскі

 |  |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ушакоў.
**Васіль Канстанцінавіч Ушакоў** (22 ліпеня 1912, в. Тарай, Енісейская губерня, Расійская імперыя — 21 кастрычніка 1943, с. Канада, Мыроніўскі раён, Кіеўская вобласць, Украіна) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Мар’іна Горка. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка
Скончыў пяць класаў. У ліпені 1941 года прызваны ў рады Чырвонай Арміі. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. Ваяваў на Данскім, Паўднёва-Заходнім, Варонежскім і 1-м Украінскім франтах. Удзельнічаў у Курскай бітве.

У кастрычніку 1943 года старшына мінамётнай батарэі 2-га мотастралковага батальёна 78-й гвардзейскай мотастралковай брыгады гвардыі старшына В. К. Ушакоў асабліва вызначыўся ў баях за пашырэнне плацдарма на правым беразе Дняпра ў раёне сяла Канада Мыроніўскага раёна Кіеўскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Васілю Канстанцінавічу Ушакову прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 3069).

Імем Героя названы вуліцы ў вёсцы Тарай і ў горадзе Канск.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Спасылкі
--------

* Васіль Канстанцінавіч Ушакоў на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гарэцкая.

**Ганна Савельеўна Гарэцкая** (20 ліпеня 1900, в. Верацюгі, Расонскі раён — 6 снежня 1980) — Герой Сацыялістычнай Працы (1949).

Біяграфія
---------

З 1932 года ў калгасе «Расоны» Расонскага раёна: з 1937 г. звеннявая льнаводчага звяна, з 1950 г. намеснік старшыні, з 1951 г. старшыня калгаса, у 1954—1965 гг. звеннявая льнаводчага звяна. Званне Героя прысвоена за атрыманне высокага ўраджаю валакна ільна-даўгунца.

Член ЦК КПБ у 1956—1960 гг. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1947—1951 гадах.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Гарецкая Анна Савельевна // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 138. — 737 с.

Спасылкі
--------

* Знаменитые люди Россонщины Архівавана 17 кастрычніка 2014.  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Нарматыўны кантроль | БАП: 174422 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аўчыннікава.
**Га́нна Уладзіміраўна Крофта** (у дзявоцтве **Аўчы́ннікава**; нар. 20 кастрычніка 1986, Гродна) — беларуская паэтка і перакладчыца. Кандыдат філалагічных навук.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 20 кастрычніка 1986 года ў Гродне. Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы, вучылася ў аспірантуры гэтага ж універсітэта. У 2014 годзе абараніла дысертацыю на тэму «Словаўтваральная семантыка і структура агентываў ва ўсходнеславянскіх і польскай мовах». Працуе дацэнтам кафедры прыродазнаўчых і лінгвістычных дысцыплін і методык іх выкладання Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Я. Купалы.

Творчасць
---------

Аўтар публікацый у часопісах «Дзеяслоў», «Маладосць», газеце «Наша Ніва», калектыўных зборніках.

У 2014 годзе пераклала на беларускую мову для Gods Tower песню Лэслі Найфа «Людзі на балоце».

Бібліяграфія
------------

* 2011 — «Ад зачыненай брамы», зборнік паэзіі

Узнагароды
----------

У 2005 годзе стала лаўрэаткай літаратурнай прэміі «Залаты апостраф» у намінацыі «дэбют»

Зноскі
------

1. ↑  Крофта Ганна Уладзіміраўна Архівавана 12 красавіка 2021.
2. ↑  Літаратурная прэмія «Залаты апостраф»

Спасылкі
--------

* Ганна Аўчыннікава. Кропля бурштыну. Вершы // Дзеяслоў
**За́лаўскае** — возера ў Беларусі, у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца за 37 км на паўночны ўсход ад горада Астравец, каля вёскі Кайміна Горная, у басейне ракі Сарачанка. Належыць да Сарачанскай групы азёр.

Плошча паверхні возера Залаўскае складае 0,24 км². Найбольшая глыбіня возера — 12,6 м, сярэдняя — 4,9 м. Даўжыня возера — 0,87 км, найбольшая шырыня — 0,37 км. Аб’ём вады ў возеры складае 1,17 млн м³. Плошча вадазбору — 140 км², даўжыня берагавой лініі — 2,56 км. Велічыня празрыстасці вады ў возеры складае 1,3 м.

Катлавіна возера лагчыннага тыпу, серпападобнай формы, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны маюць вышыню 10—14 м, знаходзяцца пад лесам і ўяўляюць сабой озавыя грады і камавыя ўзгоркі. Паўднёва-заходнія схілы спадзістыя, астатнія — стромкія. Берагавая лінія звілістая. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны. У паўночнай і паўднёва-заходняй частцы возера берагі нізкія і забалочаныя.

Мелкаводная зона вузкая, пясчаная, глыбакаводная — з упадзінамі, высланая сапрапелем. Глыбіні да 2 м займаюць каля 20 % плошчы возера. Эўтрофнае. Расліннасць у возеры пашыраная да глыбіні 2—2,5 м і на адлегласці да 35 м ад берага.

Праз возера працякае рака Клевель (Сарачанка), якая на паўночным захадзе злучае яго з азёрамі Туравейскае і Каймін.

У возеры водзяцца лешч, шчупак, акунь, плотка, лінь, краснапёрка і іншыя віды рыб.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Озера Белоруссии. / О. Ф. Якушко и др. — Мн.: Ураджай, 1988. (руск.)
* *Курловіч М. М.* Залаўскае // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз. — С. 326.

| Сарачанскія азёры |
| --- |
| 
* Баранскае
* Белае
* Вераб’і
* Галадзянка
* Галодна
* Гульбеза
* Ёдзі
* Залаўскае
* Каймін
* Клевел
* Тумскае
* Туравейскае

 |
**Лі Гу Хон** (кар. 이홍구, 李洪九; нар. 9 мая 1934) — паўднёвакарэйскі навуковец і палітык, прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995).

Біяграфія
---------

Пачынаў вывучаць права ў Сеульскім нацыянальным універсітэце, але праз год пакінуў ВНУ. У 1955 годзе Лі ўступіў ва Універсітэт Эмары (ЗША), які скончыў за чатыры гады, а ў 1968 годзе атрымаў ступень па палітычных навуках у Ельскім універсітэце.

Пасля вяртання на радзіму займаўся выкладчыцкай дзейнасцю, пакуль у 1988 годзе яго не запрасілі ва ўрад.

У 1991 годзе Лі Хон Гу стаў паслом Паўднёвай Карэі ў Вялікабрытаніі. З 1994 да 1995 года ўзначальваў Урад Рэспублікі Карэя.

У 1996 годзе Лі быў абраны ў паўднёвакарэйскі парламент. У сакавіку 1998 года прэзідэнт Кім Дэ Чжун прызначыў яго на пасаду пасла ў ЗША. Гэтую пасаду ён займаў да жніўня 2000 года.

Пасля таго Лі Хон Гу сышоў з дзяржаўнай службы і з палітыкі, ён заняўся навуковай дзейнасцю. У маі 2002 года ён заснаваў у Сеуле Інстытут Усходняй Азіі. Акрамя таго, Лі піша артыкулы для прэсы.

Зноскі
------

1. ↑  Lee Hong Koo // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

Літаратура
----------

* Preston, Ian (2001). A political chronology of Central, South and East Asia. Political chronologies of the world 2. Psychology Press. с. 173—174. ISBN 978-1-85743-114-8.
* Oberdorfer, Don (2001). The two Koreas: a contemporary history. Basic Books. с. 372, 456. ISBN 978-0-465-05162-5.

Спасылкі
--------

* 이홍구(нявызн.). *people.search.naver.com*. Архівавана з першакрыніцы 4 березня 2016. Праверана 23 серпня 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
**Вячаслаў Іванавіч Пакумейка** (1 студзеня 1949, в.Шашкі, Ганцавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзеяч самадзейнага мастацтва, Заслужаны работнік культуры БССР (1980).

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння Гродзенскага культурна-асветніцкага вучылішча ў 1972 годзе працаваў хармайстрам у Верцялішкаўскім СДК Гродзенскага раёна, дзе стварыў самадзейны калектыў «Ніва». Праз чатыры гады за творчыя поспехі і актыўную канцэртную дзейнасць ансамблю песні і танца «Ніва» было прысвоена званне «народны».

У рэпертуары больш за 40 твораў. Гэта вакальныя, вакальна-харэаграфічныя, харэаграфічныя, інструментальныя кампазіцыі, беларускія народныя песні і танцы, творы на вершы і музыку гродзенскіх і мясцовых паэтаў і кампазітараў.

Узнагароды
----------

Гран-пры Міжнароднага фестывалю фальклора ў г. Зелена Гура (Польшча).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Пакумейка Вячаслаў Іванавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. Мінск, 1986. Т. 4. С. 146.
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Залессе.
**Зале́ссе** (трансліт.: *Zaliessie*, руск.: Залесье) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 6 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 217 км ад Гомеля, побач з вёскай — станцыя Бумажкова на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма

На захадзе меліярацыйныя каналы.

### Экалогія і прырода

На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартная сувязь па аўтамабільных дарогах, што злучаюць вёску з Акцябрскім.

Інфармацыя
----------

Планіроўка — выгінастая вуліца, да якой на ўсходзе прымыкае невялікі адасоблены ўчастак забудовы і чыгуначная станцыя Бумажкова. Забудова пераважна драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. Клуб, бібліятэка, крама.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XVIII стагоддзя як засценак Залессе ў Бабруйскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у засценку жыла чыншавая шляхта, якая займалася земляробствам. Па стану на 1897 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1931 годзе арганізаваны калгас. З уводам у дзеянне ў 1932 годзе чыгункі Бабруйск — Старушкі побач з вёскай пачала дзейнічаць станцыя Залессе (зараз — Бумажкова).

Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія карнікі спалілі 9 двароў і забілі 21 жыхара.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 76 двароў, 170 жыхароў.

### Дынаміка

* 1795 год — 3 двары, 19 жыхароў.
* 1834 год — 4 двары.
* 1897 год — 14 двароў, 72 жыхары.
* 1908 год — 88 жыхароў.
* 1917 год — 21 двор, 109 жыхароў.
* 1959 год — 268 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 96 двароў, 232 жыхары.

Зноскі
------

1. ↑  Дадзеныя сельсавета на 1 студзеня 2011 года
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Акцябрскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Акцябрскі *(не ўваходзіць у склад)* |
| Пасёлкі | Бумажкова ·  Кавалі ·  Рабкор ·  Ратміраў |
| Вёскі | Булкаў ·  Воземля ·  Залессе ·  Зацішша ·  Кавалі ·  Лаўстыкі ·  Лескі ·  Малын ·  Новая Дуброва ·  Новыя Завалёны ·  Ратміравічы ·  Смыковічы ·  Старая Дуброва ·  Старыя Завалёны ·  Шкава |
**Ганна Стычынская** (нар. 1983, Інта, Комі) — пераможца конкурсу прыгажосці «Міс Беларусь — 2000».

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў горадзе Інта (Комі). Конкурс «Міс Беларусь — 2000» Ганна Стычынская выйграла ў 16 гадоў.

Праз год стала фіналісткай «Залатой фартуны» (Кіеў). З-за непаўналецця яна не змагла паехаць на шматлікія міжнародныя конкурсы.

Ганна скончыла Мінскі педагагічны ўніверсітэт. Працавала менеджарам-мадэратарам Агенцтва моды Аляксандра Варламава. У 2012 годзе пераехала жыць у Італію.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дзе жыве краса Беларусі? Архівавана 28 ліпеня 2019. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бабашкін.
**Вячаслаў Аляксандравіч Бабашкін** (30 кастрычніка 1938, г. Новакузнецк, Кемераўская вобласць — 29 студзеня 2012, Віцебск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1962 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных інстытутах Нарыльска, Горкага, з 1967 года — галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік майстэрні ў Брэсцкім філіяле Белдзяржпраекта, з 1970 года — у Мінскпраекце, з 1981 года  — у Мінскграмадзянпраекце, з 1984 года — кіраўнік майстэрні ў Віцебскграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражываў ў Віцебску.

Апошнія гады хварэў. Памёр 29 студзеня 2012 года.

Творчасць
---------

Крыты каток у парку імя М. Горкага
Будынак тэлецэнтра на вул. Макаёнка
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): жылыя дамы па вул. Старавіленскай (1978), Я. Коласа (1983), у мікрараёне Чыжоўка (1982), крыты каток у парку імя М. Горкага (1974), корпус пансіяната Савета Міністраў БССР на Заслаўскім вадасховішчы (1980), будынкі Маскоўскага райкама і райвыканкама (1980), Міністэрства сувязі БССР (1983), рэдакцыйны корпус тэлецэнтра па вул. Макаёнка (1983) у Мінску, дзіцячы кінатэатр, абласная паліклініка і кардыялагічны цэнтр (1986), комплекс спеўнага поля (1988) у Віцебску.

Зноскі
------

1. ↑  Памяти друга, коллеги посвящается…
2. ↑  Над праектам перакрыцця амфітэатра яго працаваць не запрасілі

Літаратура
----------

* Бабашкин Вячеслав Александрович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar1616375 |
**Ганна Уладзіміраўна Арашонкава** (нар. 21 лістапада 1928) — беларускі мовазнавец. Кандыдат філалагічных навук (1959).

Біяграфія
---------

Г. У. Арашонкава нарадзілася ў маёнтку Альба (сучасны Нясвіжскі раён, Мінская вобласць, Беларусь)
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт у 1953 годзе. З 1956 года ў Інстытуце мовазнаўства Акадэміі навук Беларусі. У 1963—1967 гг. у Мінскім педагагічным інстытуце.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследавала сучасную беларускую мову і культуру мовы, лексікаграфію, дыялекталогію. Суаўтар прац «Дыялекталагічны атлас беларускай мовы» (1963) і «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (кнігі 1-2, 1968-69; Дзяржаўная прэмія СССР 1971), «Агульнаславянскі лінгвістычны атлас» (выпуск 1, 1988); Беларуская граматыка" (частка 1, 1985), «Слоўнік беларускай мовы» (1987), «Слоўнік цяжкасцей беларускай мовы» (1987) і «Кароткі слоўнік беларускай мовы» (1994, абодва з В. П. Лемцюговай); «Руска-беларускі слоўнік сельскагаспадарчай тэрміналогіі» (1994).

Узнагароды
----------

Г. У. Арашонкава з’яўляецца лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі СССР 1971 г. за ўдзел у комплексе прац у галіне беларускай лінгвагеаграфіі.

Зноскі
------

1. 1 2  Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. Т. 1. А капэла — Габелен / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. — С. 159. — 727 с. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1). — С. 456.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. Т. 1. А капэла — Габелен / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. — С. 159. — 727 с. — 10 000 экз.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хітрык.
**Ганна Сяргееўна Хітрык** (нар. 25 чэрвеня 1980) — актрыса

 мінскага Купалаўскага тэатра, вакалістка гурта «Дзецідзяцей».

Біяграфія
---------

Ганна нарадзілася 25 чэрвеня 1980 года. У 1998—2001 гадах вучылася ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «акцёрскае мастацтва тэатру лялек». На 3-м курсе рэжысёр Аляксандр Гарцуеў запрасіў дзяўчыну ў спектакль «Брат мой, Сіман…», пастаўлены на сцэне Купалаўскага тэатра. Так пачалася праца Ганны ў якасці драматычнай актрысы. Цяпер яна адна з самых запатрабаваных мінскіх актрыс, прымае актыўны ўдзел у жыцці тэатра і культурных падзеях горада.

З 2001 года іграе ў Сучасным мастацкім тэатры, з 2007 года ў Тэатры юнага гледача.

У 2005 годзе Ганна і іншыя акцёры мінскіх тэатраў утварылі музычны гурт «Дзецідзяцей», дзе яна з’яўляецца вакалісткай. Гурт праіснаваў 5 гадоў і ў чэрвені 2010 года спыніў дзейнасць маючы тры паўнаватых альбомы на сваім рахунку. 2 кастрычніка ў Палацы культуры ветэранаў адбылася прэзентацыя новага праекту Ганны Хітрык — S\*unduk. Гэта быў першы Ганнін выхад на музычную сцэну пасля прыпынення дзейнасці гурту «Дзецідзяцей».

У 2017 годзе з сям’ёй пераехала ў Ізраіль.

Зноскі
------

1. ↑  *Будкін, Сяргей*. 25 жанчын, без якіх не было б беларускай музыкі (+ аўдыё)  (бел.).  Будзьма беларусамі! (2 мая 2013). Архівавана з першакрыніцы 4 красавіка 2020. Праверана 4 красавіка 2020.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ганна Сяргееўна Хітрык на Вікісховішчы |

* Пра Ганну Хітрык на сайце Купалаўскага тэатра Архівавана 19 мая 2007.
* Ганна Хітрык: «Калі я чагосьці баюся, я пачынаю ўсміхацца» (вялікае інтэрв’ю з Ганнай Хітрык на Generation.bY)
* Праект S\*unduk

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 3827154260823724480002 |