**Рыхард Дэмель** (ням.: Richard Dehmel; 18 лістапада 1863, Хермсдорф, Маркграфства Брандэнбург, Германія — 8 лютага 1920, Бланкэнэзэ, Гамбург, Германія) — нямецкі паэт-імпрэсіяніст.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і лесніка ў Вендыш-Хермсдорфе. У 1882 годзе скончыў у Берліне школу і да 1887 года вывучаў прыродазнаўчыя навукі, эканоміку і філасофію. Атрымаў званне доктара філасофіі, рэдагаваў газету паляўнічых і быў сакратаром суполкі нямецкіх спажывецкіх таварыстваў. Пасля 1885 года – вольны пісьменнік. Аднак яшчэ да гэтага Дэмель надрукаваў зборнікі вершаў "Выратаванні" (Erlösungen, 1891), "Зноў каханне" (Aber die Liebe, 1893). Выдадзены ў 1896 годзе зборнік "Жанчына і свет" (Weib und Welt) стаў сапраўдным скандалам (нягледзячы на тое, што асобныя яго часткі нават не трапілі ў друк). Прычына гэтага скандалу – цікаўнасць аўтара перадусім да тэмы кахання і Эрасу. Да пачатку Першай сусветнай вайны былі надрукаваныя зборнікі вершаў "Метамарфозы Венеры" (Die Verwandlungen der Venus, 1907), "Цудоўны дзікі свет" (Schöne wilde Welt, 1913), а таксама раман у баладах "Два чалавекі" (Zwei Menschen. Roman in Romanzen, 1903) і камедыя "Дурань Міхаэль" (Michel Michael, 1911).

У пачатку Першай сусветнай вайны Дэмель добраахвотнікам сышоў на фронт і служыў да 1916 года, калі быў моцна паранены, і праз атрыманае раненне ў 1920 годзе памёр. У 1922 годзе была пасмяротна выдадзеная аўтабіяграфія Дэмеля "Маё жыццё" (Mein Leben). Многія вершы паэта былі пакладзеныя на музыку Рыхардам Штраўсам, Максам Рэгерам, Антонам Веберам і іншымі кампазітарамі.

Творчасць Дэмеля грунтуецца на перакананні існавання па-за межамі дабра і зла, адмаўлення рэлігіі, найперш хрысціянства; яго валадар і бог – толькі ва ўласным "Я".

Верш "Спатканне" пакладзены на музыку аўстрыйскага кампазітара-экспрэсіяніста Арнольда Шонберга, тэарэтыка і практыка атанальнай музыкі. Пераклад зроблены для выканання беларускім аркестрам "Класік-Авангард" музычнай кампазіцыі А. Шонберга на сцэне Мінскай філармоніі.

Зноскі
------

1. 1 2  Richard Dehmel // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Richard Dehmel // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
3. ↑  Демель Рихард // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  Демель Рихард // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Sabine Henning, Annette Langwitz, Mathias Mainholz, Rüdiger Schütt, Sabine Walter: WRWlt - o Urakkord. Die Welten des Richard Dehmel. Bautz, Herzberg 1995. ISBN 3883090611

Спасылкі
--------

* Нямецкамоўная паэзія ад Васіля Сёмухі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Spotify |
| Тэматычныя сайты | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Project Gutenberg · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10173609 · BIBSYS: 90227008 · BNC: a20172394 · BNE: XX903281 · BNF: 12149345d · CiNii: DA0519587X · CONOR: 49460579 · GND: 118679236 · GTAA: 261698 · ISNI: 0000 0001 0862 713X · LCCN: n85173130 · LNB: 000080323 · NDL: 00437567 · NKC: ola2002159243 · NLA: 35034597 · NLG: 122779 · NLP: A30582726 · NSK: 000426028 · NTA: 070426864 · NUKAT: n93115135 · PTBNP: 848161 · LIBRIS: 183601 · SUDOC: 02998355X · VIAF: 2509022 |

 |