| Бітвы і аперацыі Іракскай вайны |
| --- |
| **Уварванне ў Ірак (2003)**: Ум-Каср • Фао • Басра (1) • Насірыя • Кербела (1) • Эн-Наджаф (1) • «Молат вікінга» • Эс-Самава • Эль-Хіла • Эль-Кут (1) • Багдад • Дэбека**Акупацыя Ірака (2003—2011)**: Анбар • «Удар па паўвостраве» • Рамадан (1) • Паўстанне Арміі Махдзі • Фалуджа (1) • Рамадзі (1) • Эль-Кут (2) • Эн-Наджаф (2) • Самара • Фалуджа (2) • Масул • Возера Тартар • Хіт • «Матадор» • Хадзіта • «Аднаўленне правоў» • «Сталёвы заслон» • Рамадзі (2) • Дыванія • «Сіндбад» • Дыяла • Вуліца Хайфа • Кербела (2) • Брытанскія базы • Эн-Наджаф (3) • «Чорны арол» • Кербела (3) • Турэцкае ўварванне • Найнава • Басра (3) • Наступленне Аль-Каіды • «Залог росквіту» • Абу-Кемаль • Пальмавы гай**Міжканфесійны канфлікт (2006—2009)**: Канфлікт паміж ІАІ і АК • «Разам наперад» • Рамадан (2) • «Фантомны гром» |

**Узброены канфлікт паміж групоўкамі «Ісламская армія ў Іраку» і «Аль-Каіда»** — шэраг баявых сутыкненняў паміж двума буйнымі суніцкімі групоўкамі іракскіх паўстанцаў і іх саюзнікамі, што развіваўся на фоне рэлігійна-ідэалагічнага канфлікту ўнутры руху баевікоў, які ў сваю чаргу праходзіў на фоне Іракскай вайны.

Прычыны і перадгісторыя
-----------------------

Ісламская армія ў Іраку ўяўляе з сябе нацыяналістычную суніцкую ўмерана-ісламісцкую групоўку антыіранскай/антышыіцкай накіраванасці. Яе байцы, як мінімум афіцыйна, не праводзілі тэрарыстычныя акцыі, займаючыся выключна ўзброенымі нападамі на сілы кааліцыі, урадавыя фарміраванні і шыіцкія атрады. У той жа час, Аль-Каіда, маючы радыкальную ідэалогію, паўсюдна вырабляла падрывы, расстрэлы і захопы закладнікаў. Прадстаўнікі Ісламскай арміі ў Іраку выступалі з крытыкай падобнай тактыкі. Адначасова Ісламская армія Ірака разглядала сябе як лідара барацьбы супраць амерыканскай акупацыі Іраку, адпрэчваючы прэтэнзіі Аль-Каіды на гэтую ролю.

Акрамя Ісламскай арміі ў Іраку, дзейнасцю Аль-Каіды былі незадаволены жыхары правінцыі Анбар на захадзе Ірака, якія перыядычна пакутавалі ад дзеянняў тэрарыстаў. У верасні 2006 года трыццаць плямёнаў ствараюць для самаабароны ад баевікоў «Савет выратавання Анбара»

Канфлікт
--------

Ужо ў 2006 годзе быў зафіксаваны першы выпадак узброенага канфлікту паміж групоўкамі (аднак некаторыя інцыдэнты былі яшчэ ў 2005-м).

Буйныя баявыя дзеянні паміж рознымі групоўкамі пачаліся ў пачатку 2007 года, калі ўмераныя ісламісты змагаліся з Аль-Каідай за кантроль над сваімі мясцовымі суполкамі. Падчас баёў Аль-Каіда атакавала незадаволеныя ёю групы, а ў лютым 2007 года яе байцы ўзарвалі суніцкую мячэць у Эль-Фалуджы і забілі лідара рэвалюцыйнай брыгады 1920 года.

У лютым 2007 года Міша Ан аль-Джубуры, уладальнік тэлевізійнага канала, які быў пад ІАІ ў якасці прапагандысцкага канала, раскрытыкаваў «Аль-Каіду» ў сувязі з нападамі груповак на грамадзянскае насельніцтва, канкуруючыя паўстанцкія групоўкі і іракскія сілы бяспекі.

27 сакавіка рэвалюцыйныя брыгады 1920 года абвясцілі, што іх лідар Харыт Дахір Хаміс аль-Дары быў забіты ў засадзе Аль-Каідай у Абу-Грэйбе. Дары быў пляменнікам Харыта Аль-Дары, былога кіраўніка Асацыяцыі мусульманскіх навукоўцаў. Брыгада нібыта вяла перамовы аб супрацоўніцтве з Саветам выратавання Анбара. Дары доўгі час быў мішэнню Аль-Каіды з-за яго адмовы прысягнуць на вернасць эміру аль-Багдадзі. Пасля смерці лідара брыгады абвясцілі пра свой раскол на дзве фракцыі — рэвалюцыйныя брыгады 1920 года і Іракскі ХАМАС. Гэты разрыў быў выкліканы адрозненнямі ў поглядах на работу з Саветам выратавання Аль-Анбар, перамовы з кааліцыйнымі сіламі і адносіны з «Ісламскай дзяржавай».

Пасля гэтага баявыя дзеянні ўзмацніліся. У пачатку красавіка Ісламская армія разарвала свае сувязі з «Ісламскай дзяржавай», заявіўшы, што яе членам пагражала гэтая групоўка. Пазней у тым жа месяцы Ісламская армія абвінаваціла ІД у забойстве па меншай меры 30 сваіх партызан, а таксама членаў Джамаат Ансар аль-Суна і Арміі маджахедаў. Перад тварам эскалацыі канфлікту Ісламская армія заклікала Усаму бін Ладэна асабіста ўмяшацца, каб кіраваць Аль-Каідай у Іраку. У маі Савет выратавання Анбара заявіў, што забіў Абу Аюба Аль-Масры, што было аспрэчана аўдыёкасетай, выпушчанай групай у адказ, якая таксама адмаўляла заявы аб баявых дзеяннях паміж рознымі групамі. У канцы месяца амерыканскія войскі вызвалілі дзясяткі іракцаў, якія падвергліся катаванням з боку «Аль-Каіды» ў рамках яе кампаніі запалохвання.

Да чэрвеня адкрытыя перастрэлкі паміж рознымі групамі дасягнулі Багдаду.

6 чэрвеня 2007 бакі дасягнула падпісання пагаднення аб спыненні агню.

Парушэнне рэжыму спынення агню
------------------------------

У той час як Ісламская армія і Аль-Каіда дамовіліся аб спыненні агню ў чэрвені 2007 года, распаўсюджваліся паведамленні аб баявых дзеяннях паміж атрадамі вакол Самары ў кастрычніку і лістападзе, дзе нібыта ІАІ ваявала разам з замежнікамі і ўрадавай арміяй. Кааліцыйныя сілы пазней заявілі, што ў аперацыях удзельнічалі іракскі і кааліцыйны персанал, а не Ісламская Армія. Некаторыя навінавыя агенцтвы ў той час таксама паведамлялі, нягледзячы на пярэчанні Ісламскай Арміі, што партызаны пачалі дзейнічаць разам з кааліцыяй.

Заўвагі
-------

1. ↑  A Truce Between U.S. Enemies in Iraq **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Time (6 чэрвеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 24 жніўня 2013. Праверана 11 верасня 2020.
2. ↑
3. ↑  Ansar al-Sunna (AS) :: The Investigative Project on Terrorism **(нявызн.)**.
4. ↑  *, Hambo Development -*. Symposium: Shattered Dreams of Al Qaeda - Foundation for Defense of Democracies **(нявызн.)**.
5. 1 2 3 4 5 6  The ISIS Threat: The Rise of the Islamic State and their Dangerous Potential **(нявызн.)**.  Providence Research (25 верасня 2014).
6. ↑  Islamic Army of Iraq founder: Isis and Sunni Islamists will march on Baghdad
7. 1 2  A Truce Between U.S. Enemies in Iraq
8. 1 2  *Bill Roggio*. Islamic Army of Iraq splits from al Qaeda **(нявызн.)**. *The Long War Journal* (12 красавіка 2007).
9. ↑  *Lydia Khalil*. Leader of 1920 Revolution Brigades Killed by al-Qaeda **(нявызн.)**. *Terrorism Focus*.  Jamestown Foundation (10 красавіка 2007).
10. ↑  Ghosh, Bobby. "A Truce Between U.S. Enemies in Iraq Архівавана 24 жніўня 2013.", *Time*, 6 June 2007.
11. ↑  *(Retd.), Col S. C. Dhiman*. Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) Reconciliation, Democracy and Terror **(нявызн.)**.  Neha Publishers & Distributors (1 студзеня 2015).

| ⛭Іракская вайна |
| --- |
| Храналогія | 
* Уварванне
* Акупацыя
* Міжканфесійны канфлікт
* Вывад амерыканскіх войск

 |
| Сілы | 

|  |  |
| --- | --- |
| **Міжнародная кааліцыя** | 
* Узброеныя сілы ЗША
* Узброеныя сілы Вялікабрытаніі
* ПВК «Blackwater»
* Балгарскі кантынгент
* Брыгада Плюс-Ультра
* Венгерскі кантынгент
* Сальвадорскі кантынгент
* Галандскі кантынгент
* Грузінскі кантынгент
* Дацкі кантынгент
* Італьянскі кантынгент
* Польскі кантынгент
* Украінскі кантынгент
* Японскі кантынгент

 |
| **Іракскія паўстанцы** | 
* Аль-Аўда
* Аль-Каіда ў Іраку
* Ансар аль-Іслам
* Армія адзінабожжа і джыхаду
* Армія пераможнай абшчыны
* Армія людзей накшбандзійскага ордэна
* Армія Махдзі
* Асаіб Ахль аль-Хак
* Баас
* Найвышэйшае камандаванне джыхаду і вызвалення
* Ісламская армія ў Іраку
* Ісламская дзяржава Ірак
* Катаіб Хезбала
* Рэвалюцыйная брыгада 1920
* Іракскі ХАМАС
* Джамаат Ансар аль-Суна

 |
| Іншыя | 
* Узброеныя сілы Ірака
* Арганізацыя Бадра
* Сыны Ірака
* Савет выратавання Анбара

 |

 |
| Галоўныя асобы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Кааліцыя | 
* Джордж Буш
* Барак Абама
* Дональд Рамсфелд
* Томі Фрэнкс
* Джон Абізаід
* Рыкарда Санчэс
* Джордж Кейсі
* Дэвід Петрэус
* Рэйманд Адзіерна
* Джэймс Мэціс
* Томас Мец
* Джэймс Конвей
* Тоні Блэр
* Гордан Браўн
* Дэвід Кэмеран
* Андэрс Фог Расмусен
* Крыс Кайл
* Джэсіка Лінч

 |
| Урад Садама | 
* Садам Хусейн
* Удэй Хусейн
* Кусей Хусейн
* Алі Хасан аль-Маджыд
* Ізат ад-Дуры
* Таха Ясін Рамадан
* Барзан Ібрагім ат-Тыкрыці

 |
| Новы ўрад | 
* Масуд Барзані
* Нуры аль-Малікі
* Абдул Сатар Бузай Аль-Рышаві
* Ахмед Абу Рыша
* Хадзі аль-Амеры
* Фазаль Аль-Гаўд

 |
| Паўстанцы | 
* Муктада ас-Садр
* Абу Мусаб аз-Заркаві
* Каіс аль-Хазалі
* Абу Аюб аль-Масры
* Абу Умар аль-Багдадзі
* Абу Сулейман
* Фараж Ахмад Нажмудзін
* Абдула аль-Джанабі
* Абу Дуа
* Махамед Юніс аль-Ахмед
* Снайпер Джуба

 |

 |
| Інцыдэнты | 
* Абстрэл калоны расійскіх дыпламатаў
* Абстрэл журналістаў у Багдадзе
* Забойствы ў Фалуджы
* Катаванні зняволеных у турме Абу-Грэйб
* Засада ў Эль-Фалуджы
* Масавае забойства ў Мукарадзібе
* Масавае забойства ў Хадзіце
* Забойства ў Махмудзіі
* Выкраданне расійскіх дыпламатаў
* Багдадскі авіяўдар
* Інцыдэнт з «Блэкуотэрам» у Багдадзе

 |
| Іншыя аспекты | 
* Антываенныя пратэсты
* Людскія страты
* Тэрарыстычныя акты
* Іракскае дасье
* Даклад Тагубы
* Іракская калода
* Трыбунал над Садамам Хусейнам
* Пакаранне смерцю Садама Хусейна
* Пурпурная рэвалюцыя

 |