**Латгалія** — усходні гісторыка-культурны рэгіён Латвіі. Займае прыкладна ¼ частку тэрыторыі краіны. Уключае 6 раёнаў з цэнтрамі: Балві, Лудза, Рэзэкнэ, Прэйлі, Даўгаўпілс, Краслава. Насельніцтва — латгальцы, беларусы, рускія, латышы, палякі, яўрэі.

У Латгаліі здаўна быў вельмі цесны кантакт з суседнімі беларускімі раёнамі. Беларуская мова аказала моцны ўплыў на латгальскую, многія з ранніх латгальскіх выданняў (у тым ліку Буквароў) друкаваліся беларускімі друкарнямі (полацкімі езуітамі, віленскімі базыльянамі).

У Індрскай, Піедруйскай (Прыдруйскай) і Робэжніекскай воласцях Краслаўскага раёна беларусы, паводле перапісу 2000 года, складаюць большасць насельніцтва.

Гістарычна раён уздоўж Заходняй Дзвіны ў Латвіі ўвайшоў у сферу ўплыву Полацкага княства. Палачане збіралі даніну з мясцовых плямёнаў латгалаў, пра што ўзгадвае ў сваёй «Хроніцы Інфлянтаў» Генрых Латвійскі.

Назва
-----

Назва Латгалія ад назвы краю *Latgala* (у пісаных крыніцах XI—XIII стагоддзяў *летьгола, Lethigalli, Лотыгола*). Другая аснова ад агульнабалцкага \**galas* «канец, край» (> мясціна, край, зямля).

Першая аснова гідранімічнага паходжання, ад напэўна не ідэнтыфікаванай ракі з назвай тыпу *\*Lata* / \**Leta*, якую параўноўваюць з літоўскімі гідронімамі *Latava, Latuva, Lat-upis* (рэкі), *Lat-ežeris* (возера), латышскімі (у задзвінскім Відзэмэ) *Late, Lat-upe*. Далей да індаеўрапейскага *\*lat-* «цячы».

Назвы многіх рэгіёнаў, утвораныя ад назваў балцкіх плямёнаў, звязаныя менавіта з гідронімамі, якія найчасцей таксама не захаваліся і не ідэнтыфікуюцца. Назвы Галіндыя, Натангія (прускія землі), Яцвязь, Судовія (зямля роднасных яцвягам судоваў), Селія, Нальшаны, імаверна і Літва, звязваюцца з гідронімамі з асновамі *Gal-ind-, Nat-ang-, Jat-(а)v-, Sūd-(а)v-, Sel-, Nal-š-, Liet-(u)v-*. Мяркуецца, што на адпаведных рэчках маглі знаходзіцца сакральна-рэлігійныя цэнтры пэўнага рэгіёна (племені).

Вядомыя асобы
-------------

* Вячка Кукенойскі
* Мікалай Лоскі
* Пятро Сакол
* Сяргей Сахараў

Гл. таксама
-----------

* Рэгіёны Латвіі
* Разна
* Сівэрс
* Беларусы Латвіі

Заўвагі
-------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑
3. ↑  K. Karulis. Latviešu etimoloģijas vārdnīca. Rīga, 2001. C. 504—507.
4. ↑  V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 207—208, 296—289, 649, 890.
5. ↑  Топоров В. Н. Еще раз о неврах и селах в общебалтийском этноязыковом контексте (народ, земля, язык, имя). Из истории и.-евр. \**neur-*: \**-nour-* и \**sel-* (неумирающая память об одном балтийском племени) // Балто-славянские исследования. XVII. Москва, 2006. С. 479—482.
6. ↑  Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius: Mokslas, 1981. — С. 105, 137, 182, 185, 223, 231—232, 295, 319.

Спасылкі
--------

* Інфармацыйна-забаўляльны партал Даўгаўпілса, Латгалія
* Інфармацыйна-навінавы партал г. Даўгаўпілс, Латгалія

| Гістарычныя вобласці Латвіі |
| --- |
| 
* Відзэмэ
* Зэмгалэ
	+ Сэлія
* Курляндыя
* Латгалія
* Лівонія

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4223781-6 · LCCN: sh2020008959 · LNB: 000046922 · VIAF: 240408661 |