У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Канстанцін I.

**Канстанцін I Асень Ціх** — цар Балгарыі з 1257 па 1277 гады.

Паходжанне
----------

У 1257 годзе Канстанцін I, сын баярына Ціха са Скоп’я быў выбраны баярамі новым царом. У наступнай вайне ранейшы цар Міца Асень быў разбіты і ў 1261 годзе бег у Нікейскую імперыю да Міхаіла VIII Палеалога. Каб замацаваць сваё становішча як легітымнага кіраўніка, Канстанцін вырашыў пародніцца з кіруючай дынастыяй Асень і ажаніцца з Ірынай Ласкарынай, унучкай цара Івана Асеня II і дачкой імператара Феадора II Ласкарыса і Алены Балгарскай. З гэтага моманту яго называюць — Канстанцін I Асень Ціх.

Кіраванне
---------

Скарыстаўшыся смутай у Балгарыі, венгерскі кароль Бела IV у 1259 годзе пачынае вайну. Пад кіраўніцтвам будучага караля Стэфана V, венгры захопліваюць гарады Відзін і Лом. Да 1261 года Канстанцін вярнуў страчаныя гарады.

У тым жа 1261 годзе пад відам помсты за асляпленне брата царыцы Канстанцін Ціх нападае на Канстанцінопаль, але цярпіць паражэнне, страціўшы амаль усю армію і ў 1264 годзе сумесна з мангольскімі войскамі Нагая прадпрымае паўторны паход супраць Візантыі. У 1268 годзе памірае царыца Ірына і імператар Міхаіл VIII Палеалог прапануе ў жонкі цару сваю пляменніцу Марыю, паабяцаўшы вярнуць захопленыя ў 1261 годзе гарады Месембрыя і Анхіяла. Канстанцін згаджаецца, але імператар абяцання не стрымаў і гарады не вярнуў, пачынаецца новая вайна. У 1274 годзе візантыйцам удалося прыцягнуць на свой бок татараў, пачынаюцца рэгулярныя набегі на поўнач Балгарыі.

У 1277 годзе незадаволенасць царом вылілася ў сялянскае паўстанне пад кіраўніцтвам Івайлы, войскі, якія цар пасылаў для прыгнечання мецяжу або разбягаліся да сустрэчы з праціўнікам, або пераходзілі на бок Івайлы. У канцы таго ж года Канстанцін асабіста ўзначаліў армію, адбылася бітва, у якой царскія войскі былі разбіты і сам цар Канстанцін загінуў.

Сям’я
-----

Канстанцін I быў жанаты тры разы. Імёны яго першай жонкі і дзяцей не вядомыя. Ад другой жонкі — Ірыны Ласкарыны (памерла ў 1268 годзе) дзяцей не было. Ад трэцяга шлюбу з Марыяй Палеалог (пляменніцай Візантыйскага імператара Міхаіла VIII) у 1270 нарадзіўся сын Міхаіл II Асень, якога Канстанцін Ціх абвясціў сваім суправіцелем у 1272, аднак рэальнай улады Міхаіл II Асень ніколі не меў і яго звычайна не ўключаюць у спіс балгарскіх цароў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. 1 2  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
4. ↑  Тех // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Літаратура
----------

* Асень // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.}
* Тех // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Барацьба народаў паўднёва-ўсходняй Еўропы супраць агрэсіі турэцкіх феадалаў. Падзенне Візантыі
* Кароткая Гісторыя Візантыі

| ⛭Кіраўнікі Балгарыі |
| --- |
| Вялікая Балгарыя(632—668) | 
* Кубрат
* Батбаян

 |
| Першае Балгарскаецарства (681—1018) | 
* Аспарух
* Тэрвел
* Кармесій
* Севар
* Кармісош
* Вінех
* Тэлец
* Сабін
* Умор
* Такту
* Паган
* Тэлерыг
* Кардам
* Крум
* Амуртаг
* Маламір
* Прэсіян
* Барыс I
* Уладзімір Расатэ
* Сімяон I
* Пётр I
* Барыс II

 |
| Заходне-Балгарскаецарства (970—1018) | 
* Раман
* Самуіл
* Гаўрыіл Радамір
* Іван Уладзіслаў
* Прэсіян II

 |
| Другое Балгарскаецарства (1186—1396) | 
* Пётр IV
* Іван Асень I
* Іванка1
* Калаян
* Барыл
* Стрэз1
* Алексій Слаў
* Іван Асень II
* Каламан I Асень
* Міхаіл I Асень
* Каламан II Асень
* Міца Асень
* Канстанцін I Ціх
* Івайла
* Іван Асень III
* Георгій I Тэртэр
* Смілец
* Чака
* Феадор Святаслаў Тэртэр
* Георгій II Тэртэр
* Міхаіл III Шышман
* Іван Стэфан
* Іван Аляксандр
* Іван Шышман
* Іван Срацімір
* Канстанцін II Асень

 |
| Трэцяе Балгарскаецарства (1878—1946) | 
* Аляксандр I
* Фердынанд I
* Барыс III
* Сімяон II

 |
| 1 Узурпатары. Не з’яўляліся царамі афіцыйна. |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Ларуса |
| Генеалогія і некрапалістыка | genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1121324495 · VIAF: 89148147740496811431 |