**Стэфані Луіза Кво́лек** (31 ліпеня 1923, Нью-Кенсінгтан  (англ.) (бел. Пенсільванія) — амерыканскі хімік польскага паходжання, якая вынайшла поліпарафенілен-тэрэфталамід, больш вядомы як кеўлар  (руск.) (бел.. Кволек заваявала мноства ўзнагарод за свае працы ў хіміі палімераў.

Раннія гады і адукацыя
----------------------

Кволек нарадзілася у сям’і польскіх эмігрантаў у Нью-Кенсінгтане, Пенсільванія, у 1923 годзе. Яе бацька, Джон Кволек (польск.: Jan Chwałek), памёр, калі ёй было дзесяць гадоў. Кволек пераняла ад яго цікавасць да навукі, а ад маці, Нэлі Зайдэл Кволек, цікавасць да моды. У 1946 годзе Кволек атрымала ступень у галіне хіміі коледжы Маргарэт Морысан Карнегі  (англ.) (бел. Універсітэта Карнегі — Мелан. Кволек планавала стаць лекарам і спадзявалася, што зможа назапасіць грошай на медыцынскую адукацыю за кошт падзаробкаў ў хімічнай галіне.

Кар’ера ў DuPont
----------------

У 1946 годзе Уільям Хейл Чарч, будучы настаўнік Кволек, прапанаваў ёй пасаду ў філіяле DuPont, які знаходзіўся ў Буфала, штат Нью-Ёрк. Хоць Кволек думала толькі пра падпрацоўкі, з часам яна знайшла працу ў DuPont досыць цікавай, і адмовілася ад медыцынскай кар’еры. Кволек пераехала ва Уілмінгтане, штат Дэлавэр у 1950 годзе і працягнула працу ў DuPont. У 1959 годзе яна атрымала ўзнагароду ад Амерыканскага хімічнага таварыства (ACS).

Кеўлар
------

Падчас працы ў кампаніі DuPont Кволек вынайшла кеўлар. У 1964 годзе, у чаканні нафтавага дэфіцыту, яе група пачала шукаць лёгкае, але трывалае валакно, якое б выкарыстоўвалася ў шынах. Валакно, якое атрымалася, у адрозненне ад нейлону, не было крохкім. Кіраўнік і дырэктар лабараторыі разумелі значэнне гэтага адкрыцця і ўнеслі свой ​​уклад у развіццё новай вобласці хіміі палімераў, якая стала затым хутка развівацца. Да 1971 быў атрыманы сучасны кеўлар. Кволек, аднак, не прымала актыўнага ўдзелу ў распрацоўцы спосабаў прымянення кеўлару і вырабаў з яго.

Пенсія
------

У 1986 годзе Кволек сышла з пасады навуковага супрацоўніка кампаніі DuPont. Тым не менш, яна доўгі час кансультавала кампанію DuPont, а таксама ўваходзіла ў Нацыянальны даследчы савет і Нацыянальную акадэмію навук. За 40 гадоў працы навукоўцам-даследчыкам яна атрымала па розных дадзеных ад 17 да 28 патэнтаў. У 1995 годзе яна стала чацвёртай жанчынай, якія была прынятая ў Нацыянальную залу славы вынаходнікаў  (англ.) (бел.. У 1996 годзе яна атрымала Нацыянальны медаль тэхналогіі, а ў 2003 годзе яна была прынята ў Нацыянальную залу славы жанчын  (руск.) (бел.. У 1997 годзе яна атрымала медаль Перкіна ад Амерыканскага хімічнага таварыства, а ў 1980 годзе ўзнагароду ад яго ж за «Творчае вынаходства».

Памёрла 18 чэрвеня 2014 года ва Уілмінгтане, Дэлавэр.

Зноскі
------

1. 1 2  Stephanie Louise Kwolek // FemBio database Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
3. ↑  Wholly Aromatic Carbocyclic Polycarbonamide Fiber  (англ.)
4. 1 2 3 4  Stephanie Kwolek **(нявызн.)**.  Soylent Communications. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
5. 1 2 3 4 5 6 7  Inventing Modern America: Insight — Stephanie Kwolek: **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Lemelson-MIT program. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
6. 1 2 3 4  «Invent Now». National Inventors Hall of Fame
7. ↑  Rossiter, Margaret W. (1998). *Women Scientists in America*. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. p. 267. ISBN 0801857112.. Retrieved on May 24, 2009.
8. 1 2  Stephanie Louise Kwolek Biography **(нявызн.)**.  Bookrags. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
9. 1 2  *Quinn, Jim*. "I was able to be Creative and work as hard as I wanted." **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  American Heritage Publishing. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
10. 1 2  The History of Kevlar — Stephanie Kwolek: **(нявызн.)**. *The New York Times Company*.  About.com. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
11. ↑  Citation conferring an Honorary Doctor of Science degree on Stephanie Louise Kwolek: **(нявызн.)**. *University of Delaware*.  UDaily (31 мая 2008). Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
12. ↑  JCE Online: Biographical Snapshots: Snapshot **(нявызн.)**. *American Chemical Society*.  Journal of Chemical Education. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

Спасылкі
--------

* Stephanie Kwolek at Famous Women Inventors  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1052969046 · ISNI: 0000 0000 5047 4811 · LCCN: n2006080198 · NLP: A17060886 · VIAF: 6826452 |