**Джаакіна Расіні** (італ.: Gioacchino Rossini; 2 лютага 1792 — 13 лістапада 1868) — італьянскі кампазітар, адзін з найбольш значных і ўплывовых оперных кампазітараў ХІХ сагоддзя.

Біяграфія
---------

Абодва яго бацькі прафесійна займаліся музычнай кар'ерай. Яго маці была опернай спявачкай у Ферары, Балонні і Трыесце, яго бацька быў вулічным трубачом у Пезара і граў на горне ў разнастайных оперных аркестрах.

Пасля атрымання навуцы гульні на клавесіне, навучанню ў вакалы, ён у дзесяцігадовым узросце ўжо быў гатовы як артыст і акампаніятар і пачаў зарабляць грошы ў касцёлах і тэатрах. У 1806 г. ён паступіў у Балонскі музычны ліцэй, дзе вывучаў музычную тэорыю і віяланчэль. Чатыры гады пасля ён стаў выпускніком ліцэя і працягнуў сваю кар'еру як кампазітар для опер.

Першая опера Расіні была прэзентавана публіцы як аднаактавая камедыя «La Cambiale di matrimonio» («Шлюбавы конт») у Венецыі ў 1810 г. Паміж 1811 і 1814 гг. 12 новых опер Расіні з'явіліся ў Венецыі, Мілане, Рыме і Балонні. Найбольш папулярная з іх была «La Pietra del paragone» (Мілан, 1812), «Tancredi» (Венецыя, 1813) і «L'Italiana in Algeri» («Італьянка ў Алжыры»; Венецыя, 1813), працы, якія стварылі імя Расіні не толькі ў Італіі, але па ўсёй Еўропе.

У 1815 заняў пасаду музычнага дырэктара ў «Teatro San Carlo» і «Teatro del Fondo» ў Неапалі. У наступны год ён злажыў сваю найлепшую вядомую оперу «Il Barbiere di Siviglia» («Севільскі цырульнік»; Рым). Іншыя значныя оперы былі пастаўленыя ў некалькі наступных год: «Otello» (Неапаль, 1816), «La Cenerentola» («Папялюшка»; Рым, 1817), «La Gazza ladra» («Сарока-зладзейка»; Мілан, 1817) і «La Donna del lago» («Жанчына ля возера»; Неапаль, 1819). Апошняй операй, створанай у Італіі, стала «Семіраміда» (Венецыя, 1823).

У 1824 г. Расіні прымае кіраванне Італьянскім тэатрам у Парыжы. Яго першыя дзве оперы фр. «Le Siege de Corinthe» («Аблога Карынфа»; 1826) і «Moise» (1827), дзе выпраўляліся больш раннія італьянскія працы. Ён стварыў цудоўныя оперы «Le Comte Ory» (1828) і гранд опера «Guillaume Tell» («Вільгельм Тэль», 1829), якія сталі зваротным пунктам у гісторыі рамантычнай оперы.

«Guillaume Tell» стала 39-й і апошняй яго працай, хоць ён жыў яшчэ 39 год. Ён напісаў дзве важныя рэлігійныя працы, «Stabat Mater» (1842) і «Petite Messe solennelle» («Кароткая ўрачыстая Імша», 1842), а таксама шматлікія мелодыі для фартэпіяна і групы мелодый пад назвай «Peches de vieillesse» («Гукі сталага веку»). З 1837 па 1855 ён жыў у Італіі, пасля пераехаў у Парыж, дзе правёў рэшту свайго жыцця.

Творчасць
---------

У мастацтве Дж. Расіні арганічна ўвасоблены традыцыі італьянскай народна-песеннай культуры. 3 яго імем звязаны росквіт італьянскай нацыянальнай оперы. Найбольш поўна талент Дж. Расіні раскрыўся ў операх-буф, якія вылучаюцца дасціпнасцю, яскравасцю музычных характарыстык, тэмпераментнасцю і дэмакратычнасцю музыкі, адзінствам драматычнага і музычнага развіцця: «Шаўковая лесвіца» (паст. 1812), «Італьянка ў Алжыры» (паст. 1813), «Севільскі цырульнік» (паст. 1816). У шэрагу опер-серыя, у т.л. «Майсей у Егіпце» (паст. 1818), «Магамет II» (паст. 1820), узмацніў ролю масавых харавых сцэн і ансамбляў, спрасціў вакальныя партыі, узбагаціў функцыі аркестра. Уздым патрыятычнага руху ў Італіі найбольш выразна адлюстраваны ў героіка-рамантычнай оперы «Вільгельм Тэль» (паст. 1829). Сярод іншых твораў опера-серыя «Сарока-зладзейка», музычная камедыя «Папялушка» (абедзве паст. ў 1817) і інш. Пісаў таксама царкоўную музыку, кантаты, гімны, камерна-вакальныя і інструментальны творы.

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>
3. ↑

Літаратура
----------

* *Глушчанка, Г.* Расіні // БЭ ў 18 т. Т. 13. — Мн. 2001.
* *Stendhal (Marie Henri Beyle)*. Life of Rossini, trans. and annotated by Richard N. Coe, rev. ed. 1970.
* *Toye, Francis*. Rossini. 1934; repr. 1963.
* *Weinstock, Herbert*. Rossini: A Biography. 1968.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Джаакіна Расіні на Вікісховішчы |

* Conservatorio G.Rossini di Pesaro Архівавана 15 верасня 2008.
* Rossini Opera Festival
* Il testamento di Rossini Архівавана 5 лютага 2007.
* Interessante approfondimento anche in lingua tedesca
* Vita e analisi di alcune opere dal noto sito karadar.com

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Musopen · Musopen · Spotify |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Музычны Рымана · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10208565, ADV12541576 · BIBSYS: 90241875 · BNC: a10447593 · BNE: XX974514 · BNF: 13899201w · CiNii: DA02453957 · CONOR: 12229731 · GND: 118602985 · GTAA: 148182, 148183 · ICCU: CFIV003375 · ISNI: 0000 0001 2127 560X · LCCN: n79074352 · LNB: 000035864 · NDL: 00454747 · NKC: jn19990007165 · NLA: 36075425 · NLG: 69239 · NLP: A11800641 · NSK: 000091557 · NTA: 06987624X · NUKAT: n96029459 · PTBNP: 93958 · LIBRIS: 206344 · SUDOC: 031466060 · VIAF: 34644407 · ULAN: 500354972 |

 |