**Стралецкая вуліца** — вуліца ў цэнтральнай частцы Полацка. Пачынаецца на захадзе гістарычнага Вялікага пасада і цягнецца да паўночнай часткі Ніжняга замка.

Гісторыя
--------

Да стварэння Ніжняга замка ў XVI стагоддзі на месцы вуліцы існаваў пасад старажытнага Полацка. На Ніжнім замку ў раёне сучаснай вул. Стралецкай Л. Д. Побалем было закладзена 5 шурфоў на адлегласці 50 м ад Верхняга замка. Зафіксаваны культурны пласт магутнасцю 1,5 м. У шурфе № 3 выяўлены кавалак шклянога пярсцёнка ХІ — ХІІ стст.. У астатніх шурфах зафіксавана кераміка, не ранейшая за XV ст.

У канцы вуліцы ў XII існавала каменная царква і могілкі. Падчас раскопак, зладжаных Штыхавым і Побалем у 1959 г. тут былі знойдзеныя рэшткі будаўнічага смецця (кавалкі плінфы і цамянкі). У 1976—1977 гг. раскопкамі Рапапорта былі знойдзены адломкі каменнага саркафагу, частка каменнага абразка і шмат пахаванняў ці нават брацкіх магілаў. Рапапорт мяркуе, што тут была пахавальня полацкіх князёў.

На знешнім баку ад вала Івана Грознага — паміж валам і вул. Стралецкай (паўднёвая частка Ніжняга замка) была праведзена шурфоўка. Тут зафіксаваны культурны пласт магутнасцю 3,8 м. У ніжняй частцы гэтага пласта знойдзены раннеганчарны посуд ХІ ст. і 2 сценкі ляпнога гаршка.

Пры раскопках ля дома 23 былі выяўлены рэшткі ювелірнай майстэрні. Тут быў ускрыты развал печы, у якой знаходзіліся фрагменты тыгляў і ліцейнай формы для імітацыі арабскай манеты.

Ля скрыжавання Стралецкай і Ніже-Пакроўскай вуліц, на беразе Дзвіны змяшчалася адна з найстарэйшых полацкіх сінагог, адзначаная на старажытных гарадскіх планах. З дакументаў бачна, што ў XVI—XVII стст. на гэтай вуліцы жыло шмат яўрэяў.

Згодна Рэвізіі 1765 года вуліца мела назву *Раждзественская*. Яе ж можна атаясаміць з вуліцай Бызыменнай, вядомай па актавым матэр’ялам XVII стагоддзя. Гэта вуліца выходзіла да Ніжняга замка і перавозу праз Дзвіну. Менавіта на ёй былі праведзены археалагічныя раскопкі і выяўлены сляды могілак XVI—XVII стагоддзяў і жылой забудовы XVIII стагоддзя. Вуліца размяшчалася ля царквы Хрыстова Раства, таксама вядомай у гісторыяграфіі як «Царква на рове».

Стралецкая вуліца ў 2012 годзе
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. вуліца Горкага.
19 студзеня 1938 года савецкія ўлады надалі вуліцы імя *Горкага* ў гонар русскага пісьменніка, ганаровага акадэміка АН БССР Аляксея Максімавіча Пяшкова.

У 60-я гады на вуліцы Горкага будуецца стадыён Спартак, для трыбун якога выкарыстоўваюцца валы Ніжняга замка.

Рашэннем гарсавету № 171 ад 21.09.1989 г. вуліцы вернута назва Стралецкая.

Забудова
--------

* № 4 — Комплекс былога езуіцкага калегіума (кадэцкага корпуса) — Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 211Г000612шыфр 211Г000612
* № 5 — былая школа № 8
* № 12 — стадыён «Спартак»

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Д. У. Дук.* Полацк і палачане (IX – XVIII стст.) (бел.). — ПДУ. — Наваполацк, 2010. — 180 с. — ISBN 978-985-531-122-6.
2. 1 2 3 4  *Дэйніс Іван Пятровіч.* Полацкая даўніна (бел. (тар.)). — Медисонт. — Мінск, 2007. — 330 с. — ISBN 978-985-6530-74-9.
3. ↑  Дук Д. В. (2015). "Городское пространство и социальная топография Полоцка по данным ревизии 1765 года". *Вестник Полоцкого государственного университета. Серия A. Гуманитарные науки* [руская]. **9**: 7. ISSN 2070-1608. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2017. Праверана 6 лістапада 2020.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2017. Праверана 6 лістапада 2020.
4. ↑  Матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі: (па выніках навукова-даследчай работы супрацоўнікаў Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка ў 2019 г.). — Мінск: Медысонт, 2020. — С. 6. — 228 с. — ISBN 978-985-7261-27-7.