**Кла́дна** (чэшск.: Kladno) — найбольш буйны горад Сярэднячэшскага края Чэхіі, муніцыпалітэт з пашыранымі паўнамоцтвамі і адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна.

Насельніцтва складае — 71,6 тыс. жыхароў (станам на пачатак 2008).

Геаграфія
---------

Горад размешчаны за 25 км на паўночны захад ад цэнтра Прагі.

Гісторыя
--------

Першая згадка пра Кладна датуецца XIV ст. у 1561 Кладна атрымаў правы мястэчка, што дазволіла яму праводзіць кірмашы, аднак на працягу амаль 400 гадоў заставаўся невялікім паселішчам: яшчэ ў першай палове XIX стагоддзя колькасць жыхароў не перавышала 500 чалавек. Насельніцтва займалася, галоўным чынам, сельскай гаспадаркай, а таксама валкай лесу і вытворчасцю драўнянага вуглю з наступным іх збытам у Празе; з гэтай мэтай паміж гарадамі была пабудавана (1830) адна з першых на кантыненце конна-чыгунак.

Сапраўдны росквіт горада пачынаецца толькі з сярэдзіны XIX ст. Кладна — гістарычны цэнтр чэшскай цяжкай прамысловасці. Паклады высакаякаснага каменнага вуглю выяўлены тут у 1842 годзе, праз некалькі гадоў была пабудавана першая шахта, першая даменная печ пабудавана ў 1855 годзе. Горад з’яўляецца цэнтрам Кладненскага каменнавугальнага басейна, які быў сыравіннай базай Пражскага прамысловага раёна. Асновай прамысловасці быў металургічны камбінат Poldi (у часы сацыялістычнага рэжыму які зваўся *SONP* — «Нацыянальнае прадпрыемства Сярэднячэшскі сталеліцейны завод»), а таксама заводы металургічнага і горнага машынабудавання. Спецыфіка эканомікі была прычынай таго, што Кладна з’яўляўся адным з месцаў зараджэння чэшскага рабочага, сацыял-дэмакратычнага, а затым і камуністычнага руху.

З распадам СЭУ і падзеннем сацыялістычнага рэжыму ў Чэхіі цяжкая індустрыя Кладна прыйшла ў заняпад, няўдала прыватызаваная кампанія *Poldi* ў 1997—1998 гг. апынулася на грані банкруцтва, шэраг металургічных і горназдабыўных прадпрыемстваў быў закрыты, у выніку чаго ўзровень беспрацоўя ў 1999 дасягнуў 11 %. Разам з тым энергічныя меры па прыцягненні замежных інвестараў дазволілі ўжо да 2005 года выправіць становішча. У наш час у Кладна размешчаны вытворчасці такіх буйных кампаній як *LEGO* (цацкі; адзіны завод у Еўропе па-за межамі Даніі), *Sagem* (тэлефоны мабільнай сувязі), *Showa Aluminium* (аўтамабільныя кандыцыянеры), *Celestica* (друкарскія схемы), *Dr. Oetker* (харчовыя прадукты, канцэнтраты і дадаткі), *Kablo* (электрычныя кабелі) і іншыя. Металургічная вытворчасць рэканструявана і працуе, галоўным чынам, па індывідуальных заказах, вырабляючы дробнасерыйную, але высакаякасную прадукцыю (напрыклад, стальныя хірургічныя інструменты ці валы суднавых рухавікоў і турбін).

Горад мае сетку аўтобусных ліній і звязаны аўтастрадай і чыгункай з Прагай. У наш час вядуцца падрыхтоўчыя працы па будаўніцтве лініі хуткаснага трамвая, які звяжа Кладна з аэрапортам Рузыне (*Ruzyně*) і цэнтрам Прагі.

Спорт
-----

У горадзе ёсць два зімовыя стадыёны, футбольны стадыён, крыты басейн з аквапаркам, лёгкаатлетычны манеж і мноства спартыўных зал, пляцовак і тэнісных кортаў. Хакейная каманда *Poldi (SONP)* у мінулым — шматразовы чэмпіён ЧССР, у якой гулялі такія зоркі як Ф. Поспішыл, М. Нові і адзін з лепшых хакеістаў у гісторыі Я. Ягр.

Славутасці
----------

Да славутасцей Кладну адносяцца барочны замак XVIII стагоддзя (цяпер краязнаўчы музей), ратуша, чумны слуп, у наваколлях — руіны гарадзішча Будач (чэшск.: Budeč, IX—X стст.) з ратондай Святых Пятра і Паўла (каля 895 г. лічыцца найстарэйшым з захаваных каменных збудаванняў на тэрыторыі Чэхіі), нацыянальны помнік антыфашысцкаму супраціўленню ў Лідзіцах (чэшск.: Lidice), этнаграфічны музей (скансен) у Тржэбізе (чэшск.: Třebíz). У апошнія гады гістарычны гарадскі цэнтр, які падвергся дэградацыі пры ранейшым рэжыме, практычна цалкам адноўлены. Гонарам Кладна з’яўляецца Сярэднячэшскі тэатр з амаль стагадовай традыцыяй і галерэя замка.

Вядомыя асобы
-------------

* Здэнек Мілер (1921—2011) — чэшскі рэжысёр і аніматар.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кладна
* Афіцыйны сайт горада Архівавана 31 ліпеня 2008.

| ⛭Гарады Сярэднячэшскага края |
| --- |
| Бенешаў | Бенешаў ·  Бістршыцы ·  Влашым ·  Воціцы ·  Невеклаў ·  Пішалі ·  Сазава ·  Тргові-Штэпанаў ·  Тынец-над-Сазавау |  |
| Бераўн | Бераўн ·  Горжавіцы ·  Гостаміцы ·  Жэбрак ·  Здзіцы ·  Кралаў-Двур |
| Кладна | Бушцеград ·  Вельвары ·  Кладна ·  Лібушын ·  Слані ·  Смечна ·  Стохаў ·  Унгашць |
| Колін | Засмукі ·  Колін ·  Коўржым ·  Печкі ·  Тынец-над-Лабем ·  Чэскі-Брод |
| Кутна-Гора | Зруч-над-Сазавау ·  Кутна-Гора ·  Часлаў ·  Угліржске-Янавіцы |
| Мельнік | Вельтрусы ·  Косцелец-над-Лабем ·  Кралупі-над-Влтавау ·  Лібехаў ·  Мельнік ·  Мшэна ·  Нератавіцы |
| Млада-Болеслаў | Бакаў-над-Йізерау ·  Бела-пад-Бездзезем ·  Бенаткі-над-Йізерау ·  Добравіцы ·  Дольні-Боўсаў ·  Косманасі ·  Млада-Баляслаў ·  Мніхава-Градзіштэ |
| Німбурк | Ліса-над-Лабем ·  Местац-Кралавэ ·  Мілавіцы ·  Німбурк ·  Подзебрады ·  Рождзялавіцы ·  Садска |
| Прага-ўсход | Брандыс-над-Лабем-Стара-Болеслаў ·  Клецані ·  Косцелец-над-Чэрнімі-Лесі ·  Мніхавіцы ·  Здужана-Вода ·  Ржычані ·  Завалі ·  Чэлакавіцы |
| Прага-захад | Чэрнашыцы ·  Добржыхавіцы ·  Госцівіцы ·  Йілавэ-ў-Прагі ·  Лібчыцы-над-Влтавау ·  Мнішак-пад-Брды ·  Розтакі ·  Рудна ·  Ржэўніцы |
| Пршыбрам | Бржэзніцы ·  Добржыш ·  Чырвоная-Гора-над-Влтавау ·  Нові-Кнін ·  Пршыбрам ·  Рожмітал-пад-Тршэмшынем ·  Седльчані ·  Седлец-Прчыцы |
| Ракаўнік | Есеніцы ·  Нове-Страшаці ·  Ракаўнік |