У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Іаан.

**Флавій Іаан** (лац.: Flavius Iohannes) — імператар-узурпатар прастола Заходняй Рымскай імперыі ў 423—425 гадах.

Біяграфія
---------

Па паходжанню Іаан быў готам. У 423 годзе ён быў прызначаны прыміцэрыем натарыяў (лац.: primicerius notariorum) імператара Ганорыя. Пасля смерці Ганорыя 15 жніўня 423 года, яго пляменнік Феадосій II марудзіў з выбарам пераемніка. Тым часам у Рыме 15 жніўня 423 года Іаан абвясціў сябе імператарам пры падтрымцы таленавітых палкаводцаў Флавія Аэцыя і Касціна, а таксама правінцый Італіі, Галіі і Іспаніі.

Перад новым імператарам паўсталі сур'ёзныя праблемы. Гарнізон Арля паўстаў, забіўшы прэфекта рэзідэнцыі гальскага прэтара і пачаўшы абмеркаванне па выбары новага Аўгуста. Адначасова коміт Афрыкі Баніфацый не прызнаў Іаана, перашкодзіўшы пастаўцы збожжа ў Рым. Тады Іаан паслаў войскі, каб зняць Баніфацыя, але ў барацьбу ўмяшалася Усходняя Рымская імперыя (Візантыя). Паводле слоў Паўла Дыякана: «*Тым часам Іаан, спрабуючы адваяваць Афрыку, якой авалодаў Баніфацый, аказаўся не ў сілах абараніць сам сябе*». У той жа час спроба прымірэння з Феадосіем, скончылася няўдала і той прагнаў паслоў Іаана да Прапантыды. Тады ўсходні імператар прызначыў Цэзарам, а затым Аўгустам на Захадзе сына сястры Ганорыя Галы Плацыдзіі Валентыніяна III. Іаан зразумеў, што без вайны ён не ўтрымаецца на прастоле. Ён пасылае Аэцыя да гунаў прасіць дапамогі, а сам закрыўся ў Равене.

А ў той момант экспедыцыйныя войскі Усходняй імперыі пад камандаваннем вельмі таленавітага палкаводца Ардавура і яго сына Аспара адплылі з Фесалонікаў, але ў дарозе іх караблі раскідаў шторм, пасля чаго самога Ардавура, выкінутага на бераг каля Равены, узялі ў палон прыхільнікі Іаана. Але Аспар жа дайшоў да Аквілеі, а Іаан, замест таго, каб неадкладна выступіць супраць яго, вырашыў чакаць падыходу гунаў, якіх, як ён меркаваў, Аэцый прывядзе з Цэнтральнай Еўропы. Тым часам запалонены Ардавур займаўся тым, што схіляў военачальнікаў Іаана да здрады. Акрамя таго, яму ўдалося перадаць Аспару паведамленне з просьбай неадкладна наступаць. Войскі Аспара, праведзеныя праз балоты нейкім пастухом (як сцвярджалі пасля, ён быў самім ангелам Божым), без супраціўлення ўвайшлі ў Равену. Там Іаана арыштавалі і правялі ў Аквілею, дзе Гала Плацыдзія прысудзіла яго да смерці. Яму адсеклі правую кісць, пасадзілі на асла і ў такім відзе выставілі ў цырку. Затым у маі ці чэрвені 425 года ён быў забіты. Усе яго пастановы абвясцілі несапраўднымі.

Кароткае кіраванне Іаана было ахарактарызавана памяркоўнасцю да ўсіх рэлігій. Пракоп Кесарыйскі адклікаўся так пра Іаана:

> *Гэта быў чалавек рахманага нораву, адораны розумам, але ў той жа час здольны да рашучых дзеянняў.*
> 
> 

.

У кіраванне Іаана ў Рыме была выпушчана невялікая партыя бронзавых манет з паведамленнем пра ўзыходжанне яго на прастол, а чаканка залатых манет выраблялася ў Равене. На іх прысутнічае не толькі выява Іаана, але і галава Фэадосія II у разліку на прызнанне яго прэтэнзій на прастол з боку ўсходніх улад.

Зноскі
------

1. ↑  *Martindale, J. R.* Iohannes 6 // Prosopography of the Later Roman Empire. — Cambridge University Press, 1980. — Vol. II : A.D. 395—527. — P. 594-595. — ISBN 0-521-20159-4 [2001 reprint].
2. ↑  Сазамен. Царкоўная гісторыя. VII. 23. 3.
3. ↑  Алімпіядор Фіванскі. Гісторыя. фр. 41.
4. ↑  Павел Дыякан. «Рымская гісторыя». 13. 9.
5. 1 2  М. Грант. Римские императоры. Иоанн. 1998.
6. ↑  Пракоп Кесарыйскі. Вайна з вандаламі. I. 3. 8-9.
7. ↑  Пракоп Кесарыйскі. Вайна з вандаламі. I. 3. 6-7.

Літаратура
----------

* М. Грант. Римские императоры. Иоанн.
* *Martindale, J. R.* Iohannes 6 // Prosopography of the Later Roman Empire. — Cambridge University Press, 1980. — Vol. II : A.D. 395—527. — P. 594-595. — ISBN 0-521-20159-4 [2001 reprint].
* Hugh Elton. «Ioannes»Архівавана 16 ліпеня 2012.. from *De Imperatoribus Romanis".*

| Рымскія імператары |
| --- |
| Прынцыпат27 да н.э. — 235 | 
* Актавіян Аўгуст
* Тыберый
* Калігула
* Клаўдзій
* ✰ Нерон
* Гальба
* Атон
* Вітэлій
* Веспасіян
* Ціт
* Даміцыян
* Нерва
* Траян
* Адрыян
* Антанін Пій
* Марк Аўрэлій і Луцый Вер
* Комад
* Пертынакс
* Дзідзій Юліян
* Песцэній Нігер
* Клодзій Альбін
* Септымій Север
* Каракала
* Гета
* Макрын і Дыядумен
* Геліягабал
* Аляксандр Север

 |  |
| Крызіс235—284 | 
* Максімін Фракіец
* Гардыян I і Гардыян II
* Пупіен і Бальбін
* Гардыян III
* ✰ Філіп Араб
* Дэцый і Герэній Этруск
* Гастыліян
* Трэбаніян Гал і Валузіян
* Эміліян
* Валерыян I
* Галіен і Салонін
* Клаўдзій II
* Квінціл
* ✯ Аўрэліян
* Тацыт
* Фларыян
* Проб
* ✰ Кар
* Карын і Нумерыян

 |
| Дамінат284—395 | 
* Дыяклетыян
* Максіміян
* ✰ Канстанцый I Хлор
* Галерый
* Флавій Север
* Максенцый
* Максімін
* Ліцыній з Валентам і Марцініянам
* Канстанцін I
* Канстанцін II
* Канстант
* Канстанцый II і Ветраніён
* Флавій Клаўдзій Юліян
* Іавіян
* Валентыніян I
* Валент II
* Грацыян
* Валентыніян II
* Феадосій

 |
| Заходняя імперыя395—480 | 
* Ганорый
* Канстанцый III
* Канстанцін III
* Іаан
* Валентыніян III
* Петроній Максім і Паладый
* Авіт
* Маярыян
* Лібій Север
* Антэмій
* Алібрый
* ✰ Гліцэрый
* Юлій Непат
* ✰ Ромул Аўгуст

 |
| Усходняя імперыя395—476 (да падзення Рыма) | 
* Аркадзій
* Феадосій II
* Маркіян
* Леў I Макела
* Леў II
* Зянон
* Васіліск
* Зянон

 |