Чытанне Кнігі Быццё на «*Апалоне-8*» (фільм НАСА)
«*Узыход Зямлі*», каляровы фотаздымак Зямлі з Месяца, зроблены Уільямам Андэрсам у дзень чытання. Тэлевізійная выява была чорна-белая і нізкай якасці.
Аўдыёзапіс трансляцыі
У Вігілію Божага Нараджэння 24 снежня 1968 года члены экіпажа касмічнага карабля «*Апалон-8*» па чарзе прачыталі вершы з Кнігі Быццё пры знаходжанні карабля на арбіце Месяца. Телевізійная трансляцыя гэтага чытання сабрала найбольшую тэлеаўдыторыю для таго часу. Уільям Андэрс, Джэймс Ловел і Фрэнк Борман прачыталі першыя 10 вершаў 1-га раздзела, прысвечанага стварэнню света. Тэкст быў прачытаны паводле выдання Гедэонавых братоў у перакладзе, які вядомы пад назвай Біблія караля Якава.

Змест паслання з Апалона-8
--------------------------

Пасланне пачаў Уільям Андэрс:

> 
> 
> Неўзабаве над Месяцам узыйдзе Сонца. Экіпаж Апалона-8 хацеў бы звярнуцца з пасланнем да ўсіх людзей там, на Зямлі.
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)  
> 
> 
> We are now approaching lunar sunrise, and for all the people back on Earth, the crew of Apollo 8 has a message that we would like to send to you.
> 
> 
> 
> 

> 
> 
> Спачатку стварыў Бог неба і зямлю.  
> Зямля была пустая і неабжытая; і цемра над абліччам бяздоння, і Дух Божы ўзносіўся над водамі.  
> І сказаў Бог: «Хай станецца святло!» І сталася святло.  
> І бачыў Бог, што святло было добрае, і раздзяліў Бог святло і цемру.
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)  
> 
> 
> In the beginning God created the heaven and the earth.  
> And the earth was without form, and void; and darkness was upon the face of the deep. And the Spirit of God moved upon the face of the waters.  
> And God said, Let there be light: and there was light.  
> And God saw the light, that it was good: and God divided the light from the darkness.
> 
> 
> 
> 

Затым працягнуў Джэймс Ловел:

> 
> 
> І назваў Бог святло днём, а цемру — ноччу. І мінуў вечар, і мінула раніца — дзень першы.  
> Потым сказаў Бог: «Хай станецца цвярдыня сярод водаў і хай аддзеліць воды ад водаў».  
> І зрабіў Бог цвярдыню, і аддзяліў воды, якія былі пад цвярдыняй, ад тых, якія былі над цвярдыняй. І сталася гэтак.  
> І назваў Бог цвярдыню небам. І мінуў вечар, і мінула раніца — дзень другі.
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)  
> 
> 
> And God called the light Day, and the darkness he called Night. And the evening and the morning were the first day.  
> And God said, Let there be a firmament in the midst of the waters, and let it divide the waters from the waters.  
> And God made the firmament, and divided the waters which were under the firmament from the waters which were above the firmament: and it was so.  
> And God called the firmament Heaven. And the evening and the morning were the second day.
> 
> 
> 
> 

Чытанне завяршыў Фрэнк Борман:

> 
> 
> Сказаў зноў Бог: «Хай збяруцца воды, якія пад небам, у адно месца, і хай з’явіцца сухмень». І сталася гэтак.  
> І назваў Бог сухмень зямлёю, а сабранне водаў назваў марамі. І бачыў Бог, што гэта добра.
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)  
> 
> 
> And God said, Let the waters under the heaven be gathered together unto one place, and let the dry land appear: and it was so.  
> And God called the dry land Earth; and the gathering together of the waters called he Seas: and God saw that it was good.
> 
> 
> 
> 

> 
> 
> У завяршэнне, ад усяго экіпажа Апалона-8 мы жадаем усім добрай ночы, удачы, шчаслівага Раства — і няхай блаславіць Бог усіх вас, усіх вас на добрай Зямлі.
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)  
> 
> 
> And from the crew of Apollo 8, we close with good night, good luck, a Merry Christmas – and God bless all of you, all of you on the good Earth.
> 
> 
> 
>

Судовы іск
----------

Заснавальніца арганізацыі «*Амерыканскія атэісты[en]*» Мадалін Мюрэй О’Хэйр[en] падала іск супраць НАСА, абвінаваціўшы ў парушэнні першай папраўкі да Канстытуцыі ЗША. Іск быў пададзены ў рэгіянальны суд Тэхаса, які не прыняў справу да разгляду. Прамая апеляцыя ў Вярхоўны Суд была адхілена з-за звароту не па юрысдыкцыі. Гэтак жа была адхілена і апеляцыя ў Апеляцыйны суд пятай акругі ЗША[en], які пацвердзіў адмову рэгіянальнага суда Тэхаса «*per curiam*». У рэшце рэшт, Вярхоўны Суд адмовіў у разглядзе справы.

Памяць
------

Паштовая марка ў гонар падзеі.
### Тэлебачанне

* Чытанне з «*Апалона-8*» прайграецца ў серыі «*Рака зорак*» тэлесерыяла «*Космас: Па-за межамі[en]*» (1995).
* Чытанне было цалкам адноўленае ў серыі «*1968*» міні-серыяла HBO «*З Зямлі на Месяц[en]*» (1998).

### Філатэлія

У 1969 годзе Пошта ЗША выпусціла паштовую марку (Scott # 1371) ў гонар місіі «*Апалон-8*» і чытання Бібліі. Выява, размешчаная на марцы, заснавана на знакамітым фотаздымку «*Узыход Зямлі*». На марцы значацца словы «*In the beginning God…*» (бел.: «На пачатку Бог…»).

Зноскі
------

1. ↑  Race to the Moon – Telecasts from Apollo 8 (англ.). *American Experience*.  PBS (22 верасня 2005). Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2008. Праверана 1 сакавіка 2020.
2. ↑  The National Archives Features Special Christmas Eve Message from APOLLO 8 **(нявызн.)**.  U.S. National Archives (1 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2009. Праверана 1 сакавіка 2020.
3. ↑  The Apollo 8 Christmas Eve Broadcast **(нявызн.)**.  NASA National Space Science Data Center (25 верасня 2007). Архівавана з першакрыніцы 19 красавіка 2008. Праверана 1 сакавіка 2020.
4. 1 2 3 4  *W. David Woods, Frank O'Brien.*. Apollo 8 Flight Journal — Day 4: Lunar Orbit 3 **(нявызн.)**. *The Apollo 8 Flight Journal*.  NASA History Division. Праверана 1 сакавіка 2020. (Час палёту: з 086:06:40 да 086:08:39)
5. 1 2 3  Кніга Роду // Біблія. Кнігі Святога Пісання Старога і Новага Запаветаў. — Мінск: Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь, 2012. — С. 5. — 1120 с. — 4 000 экз. — ISBN 978-985-6183-14-6.
6. ↑  *Andrew Chaikin.* A Man On The Moon: The Voyages of the Apollo Astronauts. — Viking, 1994. — С. 204, 623. — ISBN 0-670-81446-6.
7. ↑  *O'Hair v. Paine*, 312 F. Supp. 434, 436, 438 (W.D. Tex. 1969)
8. ↑  *O’Hair v. Paine*, 397 U.S. 531 (1970).
9. ↑  *O'Hair v. Paine*, 432 F.2d 66 (5th Cir. 1970).
10. ↑  *O’Hair v. Paine*, 401 U.S. 955 (1971).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Чытанне кнігі Быццё на Апалоне-8