**Мсціслаў** (1070-я — 1116) — князь з роду Рурыкавічаў.

Імя бацькі крыніцы не называюць. У летапісах князь Мсціслаў выступае толькі як «унук Ігараў» або разам са сваім дзядзькам князем Давыдам Ігаравічам. На думку Фёдара Успенскага, немагчыма вызначыць, чаму ён атрымаў імя *Мсціслаў*, бо пра родавую лінію вядома дужа мала.

Упершыню ўспамінаецца «Аповесцю мінулых часоў» пад 1084 годам, калі разам з князем Давыдам браў удзел у захопе Уладзімір-Валынскага і ўцёк разам з ім жа перад войскам пасланым вялікім князем кіеўскім Усеваладам. У 1099 годзе зноў з князем Давыдам браў удзел у няўдалай спробе захапіць Уладзімір-Валынскі. Пад 1100 годам «Аповесць мінулых часоў» паведамляе *«выиде Мстислав от Давыда на море месяца июня в 10»*, сэнс паведамлення няпэўны — Васіль Тацішчаў лічыў, каб перахопліваць купцоў, Мікалай Карамзін даваў неакрэсленае «шукаць здабычы і славы». У 1103 годзе браў ўдзел у пераможным паходзе рускіх князёў супраць полаўцаў. Напэўна, князь Мсціслаў меў удзел, але крыніцы яго не называюць. Памёр «Мсціслаў, унук Ігараў» у 1116 годзе.

Валянцін Янін выказаў думку, што «Мсціслаў, унук Ігараў» як князь Мсціслаў-Андрэй Усеваладавіч названы сярод рускіх князёў адной з рэдакцый «Хаджэння ігумена Данілы» і, зыходзячы з разлікаў агульнага старшынства, з 1102—1103 года займаў смаленскі сталец. У адказ Леанід Аляксееў адзначыў, што прынамсі з канца XI ст. смаленскі сталец трымалі сыны князя Уладзіміра Усеваладавіча. Такая заўвага не бянтэжыла Яніна, ён лічыў, што княжанне ўладзіміравых сыноў магло пачацца ў канцы жыцця князя Мсціслава, калі ён «цяжка хварэў, прыняў схіму і г.д.» і толькі пасля яго смерці Смаленская воласць «як вымарачная» канчаткова трапіла да князя Уладзіміра Усеваладавіча.

Таксама Янін лічыць, што напэўна менавіта «Мсціславу, унуку Ігараву» належала пячатка з грэчаскім надпісам «Мсціслаў, вялікі архонт Росіі» і выявай, магчыма, св. Андрэя Першазваннага, знойдзеная ў кіеўскім Белгарадзе.

На думку Алега Рапава, князь Мсціслаў трымаў, у т.л. на пачатку XII ст. невялікі ўдзел на Валыні, побач уладанняў (або ва ўладаннях) свайго дзядзькі князя Давыда. Рапаў лічыць, што князь Мсціслаў браў удзел у паходзе на полаўцаў у 1103 годзе як прадстаўнік князя Давыда, а таксама магчыма і ў папярэднім з’ездзе на Далобскім возеры, бо летапісец наракае за няўдзел у паходзе князю Алегу Святаславічу і не наракае князю Давыду Ігаравічу.

Зноскі
------

1. ↑  Литвина, Успенский, 2006, с. 23 прим.
2. ↑  Рапов, 1977, с. 202
3. ↑  *Янин В. Л.* Междукняжеские отношения в эпоху Мономаха и «Хождение игумена Даниила» // Труды Отдела древнерусской литературы. — Т.16. — М. 1960. — С. 121, 122, 126, 129—130 прим.
4. 1 2  Рапов, 1977, с. 203
5. ↑  *Янин В. Л.* Актовые печати Древней Руси X—XV вв. — Т. I.: Печати X — начала XIII в. — М. 1970. — C. 20-24, 172.

Літаратура
----------

* *Литвина А. Ф. Успенский Ф. Б.* Выбор имени у русских князей в X—XVI вв.: Династическая история сквозь призму антропонимики.. — М.: Индрик, 2006. — 904 с. — 1 000 экз. — ISBN 5-85759-339-5.
* *Рапов О. М.* Княжеские владения на Руси в X — первой половине XIII в. / Под ред. акад. Б. А. Рыбакова; Рецензенты: д-р ист. наук А. Д. Горский, д-р ист. наук П. П. Епифанов.. — М.: Московский государственный университет, 1977. — 264 с. — 3 450 экз.
* *Baumgarten N.* Généalogies et mariages occidentaux des Rurikides Russes du X-e au XIII-е siècle // Orientalia Christiana. — Roma, 1927. — Т. 35. — 95 p. — P. 7, 9. Tab. I. № 34, 35.


| ?Мсціслаў (унук Ігара Яраславіча) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Яраслаў Уладзіміравіч |  | Уладзімір Святаславіч |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  | Мсціслаў |  | Ігаравіч Яраславіч[d] |  | Ігар Яраславіч |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Олаф Шатконунг |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Інгігерда |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Эстрыд Абадрыцкая |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |