**Сейлем,** **Салем** (англ.: Salem) — горад ў акрузе Эсэкс штат Масачусетс, да 1999 года — адзін з адміністрацыйных цэнтраў акругі. Прыгарад Бостана, уваходзіць у агламерацыю Вялікага Бостана.

Дэмаграфія
----------

Насельніцтва — &&&&&&&&&&040407.&&&&&040 407 чалавек (2000 год), з якіх 85,37 % — белыя, 3,15 % — афраамерыканцы, каля 2 % жыхароў маюць азіяцкае паходжанне. 24,2 % жыхароў — да 18 гадоў, 11,5 % — старэйшыя за 65. 9,7 % гараджан жывуць за рысай беднасці.

Гісторыя
--------

Сейлем — адзін з найстарэйшых гарадоў Новай Англіі, паселішча было заснавана рыбакамі ў 1626 годзе на паўднёвым-захадзе ад паўвострава Кейп-Эн. Названы ў гонар Іерусаліма. Праз тры гады ў горадзе была арганізавана першая ў новым свеце царква кангрэгацыяністаў, у якой пастарам служыў Роджэр Уільямс — заснавальнік Род-Айлендзкай калоніі.

Карта Сейлема 1820 года.
Стары Сейлем быў вядомы строгасцю сваіх пурытанскіх нораваў. Самай яркай праявай пурытанскай нецярпімасці сталі расправы над «ведзьмамі», учыненыя мясцовымі жыхарамі ў 1692—1693 гадах. Так, кіраўніком горада была абвешчаная паляванне на ведзьмаў, яна доўжылася каля паўтары гадоў. Пра норавф сейлемцев таго часу апавядае пісьменнік Натаніэль Готарн, які нарадзіўся ў гэтым горадзе, у сваім рамане «Пунсовая літара» (1850).

У XVIII і XIX стагоддзях Сейлем быў найбуйнейшым у Новай Англіі марскім гандлёвым цэнтрам і суднабудавання. Падчас канфлікта з Англіяй станавіўся цэнтрам каперскай дзейнасці. Сур’ёзны ўдар па яго дабрабыту нанеслі разрыў гандлёвых сувязяў з Брытаніяй і надзвычана вузкая гавань.

У 1914 годзе ў горадзе адбыўся буйны пажар.

Сёння ў горадзе развіты турызм (прывабай для турыстаў служыць містычны арэол вакол гістарычнага працэса над «салемскімі ведзьмамі» — як спадчына, у горадзе цяпер маецца каля 15 тыс. «ведзьм»). У Салеме знаходзіцца каледж Сейлем-Стэйт, найбуйнейшы ў штаце дзяржаўны каледж.

Дэмаграфія
----------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Год | Колькасць |
| --- | --- |
| 2000 | 40 407 |  |
| 2010 | 41 340 |  |
| 2020 | 44 480 |  |

 |

Славутасці
----------

У Сейлеме захавалася вялікая колькасць старадаўніх будынкаў каланіяльнай і раннефедэральнай эпохі:

* Дом ведзьмаў (каля 1670), у якім слухаўся працэс над ведзьмамі.
* Дом Пікерынга (1651) — самы стары ў ЗША дом, які займае адно і тое жа сямейства.
* Музей Готарна ў доме, дзе ён нарадзіўся (пабудаваны каля 1740 года).
* Дом аб сямі франтонах (1668) — праслаўлены Готарнам у аднайменным рамане.
* Паладыянскія будынкі, спраектаваныя з 1780-х па 1810-я гады селемскім гарадскім архітэктарам Сэмюэлам Макінтайрам.
* Вёска першапраходцаў (*Pioneer Village*) — макет горада ў тым выглядзе, які ён меў у першыя дзесяцігоддзі свайго існавання.

Музей Пібодзі, былы Музей Пібодзі ў Сейлеме.

Вядомыя людзі
-------------

У Сейлеме нарадзіліся мастачка Фідэлія Брыджэс, мастак-імпрэсіяніст Фрэнк Бэнсан і Стывен Генры Філіпс, юрыст, палітык, дзяржаўны дзеяч, генеральны пракурор штата Масачусетс.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Ota[d], Японія
* Аравіл (Каліфорнія), ЗША

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  *United States. Bureau of the Census* 2016 U.S. Gazetteer Files — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q32859555'></a>
3. 1 2  United States Census 2010 Праверана 9 ліпеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q523716'></a>
4. 1 2  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
5. ↑  Салем – город ведьм и колдунов (руск.). *Яндекс Дзен | Платформа для авторов, издателей и брендов*. Праверана 23 жніўня 2020.
6. ↑  *Путешественник*. Салем в штате Массачусетс - город колдовства и магии (руск.). *Таинственные и необычные места планеты* (7 жніўня 2018). Архівавана з першакрыніцы 24 верасня 2020. Праверана 23 жніўня 2020.
7. ↑  Город ведьм Салем, его страшная история и интересное настоящее (руск.). *Ваш Дом* (20 красавіка 2018). Праверана 23 жніўня 2020.
8. ↑  United States Census 2010 / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 10 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q523716'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11947808b · GND: 4116315-1 · LCCN: n79081546 · NKC: ge258345 · SUDOC: 027436276 · VIAF: 234136066 |

 |