Ніткі з казінай воўны
**Казіная воўна** — тэкстыльны матэрыял, выраблены з поўсці свойскіх коз.

Апісанне
--------

Шэрснае покрыва ў коз шэрсных парод складаецца з аднародных валокнаў, якія ўтвараюць коскі даўжынёй 15—18 см, у пуховых і малочных — з восцяў і пуху. Настрыг воўны 3—6 кг, начос пуху з пуховых коз да 0,5 кг. Казіны пух — прамысловая сыравіна, найтанчэйшае валакно жывёльнага паходжання, якому ўласцівы высокія прадзільныя і валкоўныя якасці, лёгкасць, эластычнасць, адносная трываласць і малая цеплаправоднасць. З яго вырабляюць хусткі, ажурныя шалі «павуцінка», паланціны і інш. У сумесі з тонкай мерыносавай воўнай і ў чыстым выглядзе казіны пух можна выкарыстаць на выраб трыкатажу і фетру лепшых гатункаў. Для аднароднай паўтонкай воўны (махер) коз ангорскай пароды характэрна трываласць, пругкаць, люстрынавы бляск, эластычнасць.

Стрыжка
-------

Стрыжка казы
Стрыжка кашмірскай казы
Незадоўга да стрыжкі коз падрыхтоўваюць. Ім выдаляюць моцна забруджаныя ўчасткі поўсці з каўтунамі, лінялымі валасамі. Нарыхтоўшчыкі стрыгуць коз на асабістых гаспадарках або на фермерскіх прадпрыемствах. Стрыжку праводзяць ручнымі ці электрычнымі нажніцамі. Руно зразаюць каля скуры. Важна сачыць, каб яно было аднароднай даўжыні.

Пры ўважлівым доглядзе і дбайнай племянной працы праводзіць стрыжку коз можна два разы на год. Каб козы не захварэлі, іх трэба стрыгчы ў цёплае надвор’е, альбо даць ім цёплае памяшканне.

Нельга затрымліваць стрыжку коз. Гэта прывядзе да пагаршэння якасці воўны і страты пуху.

З буйных казлоў можна састрыгчы да 6 кг сыравіны ў год, гадавы настрыг з матак звычайна складае 1,5—2,5 кг.

Будова
------

Рабочы на мангольскай фабрыцы працуе з казінай воўнай
Казіная поўсць па будове не падобная на авечую. У ёй ёсць пуховыя, пераходныя і восцевыя  (укр.) (бел. валокны. Лускаваты пласт моцна злучаецца з коркавым, пры гэтым асобныя лускавінкі злучаныя адна з адной. Дзякуючы гэтаму казіная воўна валодае адмысловым бляскам, пругкасцю, эластычнасцю і трываласцю. Яе валокны нашмат трывалей валокнаў авечай. Казіная воўна згортваецца і прадзецца горш, чым авечая.

Віды казінай воўны
------------------

Узор вязанай тканіны з махеру
Афарбаваная кашаміравая пража
Казіная воўна атрымліваецца з разнастайных парод свойскіх коз, пераважна шэрснага кірунку. Найлепшымі відамі казінай воўны з’яўляюцца воўна ангорскай казы  (руск.) (бел. званая таксама махерам, і воўна кашмірскай козы  (англ.) (бел..

Выкарыстанне
------------

З казінай воўны вырабляюць розныя прадметы адзення, такія як: хусткі, кофты і світары  (бел. (тар.)) (бел. шкарпэткі, шалікі. Таксама з воўны вырабляюць дываны. З больш якаснай сыравінай вырабляюць пражу. Грубейшыя віды поўсці выкарыстоўваюць у вытворчасці пэндзляў, шчотак, лямцавых вырабаў (напрыклад, валёнак, вусцілак) і нават рамянёў ГРМ.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Отличие козьего пуха от шерсти  (руск.)
2. ↑  Козья шерсть  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Казіная воўна на Вікісховішчы |


| ⛭Воўна |
| --- |
| Віды | 
* Авечка
	+ Каракулевая воўна
	+ Мерыносавая воўна
	+ Паярак  (руск.) (бел.
* Альпака
* Аронга
* Аўцабык  (укр.) (бел.
* Вікунья
	+ Вігонь  (чэшск.) (бел.
* Вярблюд
* Гуанака
* Каза
	+ Кашамір
	+ Махер
* Сабака
* Лама
* Трус
	+ Ангора
* Як  (англ.) (бел.

 |
| Біялогія | 
* Поўсць
	+ Восць  (укр.) (бел.
	+ Падшэрстак  (руск.) (бел.
	+ Пух
	+ Руно
	+ Шчаціна  (руск.) (бел.
* Футра
* Мёртвы волас
* Завадская воўна

 |
| Падрыхтоўка | 
* Стрыжка  (фр.) (бел.
	+ Авечак  (англ.) (бел.
* Ачыстка  (англ.) (бел.
	+ Адходы ачысткі воўны  (англ.) (бел.
* Абезвалошванне  (чэшск.) (бел.
* Мыццё  (чэшск.) (бел.
* Карбанізацыя  (чэшск.) (бел.
* Часанне  (руск.) (бел.
	+ Кардаванне  (італ.) (бел.
* Паралелізацыя
* Прадзенне
	+ Трашчэнне  (руск.) (бел.
	+ Суканне  (ням.) (бел.
* Фарбаванне  (руск.) (бел.
* Абпальванне  (англ.) (бел.
* Дэкаціроўка  (англ.) (бел.
* Рэгенерыраванне

 |
| Выкарыстанне | 
* Валянне  (руск.) (бел.
	+ Фільцаванне  (фр.) (бел.
	+ Мокрае валянне
* Ткацтва
* Аплікацыя воўнай
* Вышыўка воўнай
* Ваўнярскі промысел  (чэшск.) (бел.

 |
| Пражы | 
* Гарус  (руск.) (бел.
* Лопі  (англ.) (бел.
* Камвольная пража  (чэшск.) (бел.
* Кардная пража  (англ.) (бел.

 |
| Тканіны | 
* Баркан
* Бастон
* Вараная воўна  (англ.) (бел.
* Габардзін
* Грызета
* Джэрсі
* Дзюфель
* Драгет
* Каверкот
* Ладэн
* Лямец
* Пашміна
* Сукно
	+ Бібер
	+ Драдэдам
	+ Драп
	+ Сярмяга
* Каразея
	+ Кармазін
* Рацін
* Цвід
	+ Данегольскі цвід
* Трып
* Фрэскалана  (італ.) (бел.
* Шавіёт

 |
| Эканоміка | 
* Артэ дэлла Лана
* Аўстралійскі ваўняны савет  (англ.) (бел.
* Брытанскі савет па маркетынгу воўны  (англ.) (бел.
* Высокашаноўная кампанія ваўняроў  (англ.) (бел.
* Места  (руск.) (бел.
* Міжнародны сакратарыят воўны  (англ.) (бел.
* Новазеландскі ваўняны савет  (англ.) (бел.
* Новазеландскі ваўняны бум  (англ.) (бел.
* Міжнародная арганізацыя ваўнянога тэкстылю  (англ.) (бел.
* Паўднёва-Афрыканскі ваўняны савет  (англ.) (бел.

 |
| Прафесіі | 
* Ваўначос
* Сшывальнік воўны  (англ.) (бел.

 |
| Гісторыя і культура | 
* Сярэдневяковы гандаль воўнай  (англ.) (бел.
	+ Ваўняны горад  (англ.) (бел.
* Ваўняная прамысловасць ва Уэльсе  (англ.) (бел.
* Ваўняная рэвалюцыя  (ісп.) (бел.
* Музеі
	+ Нацыянальны музей воўны (Аўстралія)  (англ.) (бел.
	+ Нацыянальны музей воўны (Уэльс)  (руск.) (бел.
* Святы
	+ Нью-Ёркскі фестываль авечак і воўны  (англ.) (бел.
	+ Шэфілдскі фестываль ураджаю  (англ.) (бел.

 |