**Пардубіцкі край** (чэшск.: Pardubický kraj) — адміністрацыйная адзінка Чэшскай рэспублікі, утвораная ў чэрвені 2005 года. У парушэнне гісторыка-этнаграфічных межаў, Пардубіцкі край «захапіў» у свае межы як усходнюю частку ўласна Чэхіі (Багеміі), так і паўночна-заходні «кавалачак» Маравіі. На ўсходзе Пардубіцкі край мяжуе з Оламаўцкім краем (краінай ганакаў — субэтнічнай групай мараван), на паўднёвым усходзе з Паўднёвамараўскім краем, на паўднёвым захадзе з краем Высачына, на захадзе са Сярэднечэшскім краем, на паўночным захадзе з Кралавеградзецкім краем і на паўночным усходзе з Ніжнесілезскім ваяводствам Польшчы. Адміністрацыйным цэнтрам края з'яўляецца горад Пардубіцы.

Геаграфія края
--------------

Край займае плошчу 4519 км², што адпавядае 5,7 % агульнай плошчы Чэхіі. 44,6 % тэрыторыі выкарыстоўваецца ў сельскай гаспадарцы, 29,4 % займаюць лясы. Пра Пардубіцкі край гавораць: «Тут пачынаецца залатая паласа чэшскіх зямель». Бо менавіта ў Пардубіцкім рэгіёне размяшчаюцца самыя ўрадлівыя землі Чэхіі.

Вялікую плошчу края займаюць драбнасопачнікі і ўзвышшы, якія працягнуліся да нізін берагоў Лабы. На мяжы з Польшчай ляжыць адзін з самых высокіх горных масіваў Чэхіі — Краліцкі Снежнік. Паўночны захад масіва складаюць нізкія, з плоскімі вяршынямі Орліцкія горы. На поўдні пачынаецца Жалезнымі і Ждзярскімі гарамі Чэшска-Мараўскага ўзвышша.

Самай доўгай ракой Пардубіцкага края з'яўляецца левы прыток Лабы — рака Хрудзімка. Таксама па тэрыторыі края праходзіць Галоўны еўрапейскі водападзел паміж Паўночным і Чорным морамі, які служыць натуральнай мяжой паміж уласна Чэхіяй і Маравіяй.

Адміністрацыйны падзел
----------------------

Адміністрацыйная карта края
Край падзелены на 4 раёны:

| Раён | Плошча,км² | Насельніцтва,чал. (2011) | Колькасць населеных пунктаў |
| --- | --- | --- | --- |
| Пардубіцы | 880,09 | 168 423 | 112 |
| Хрудзім | 992,62 | 103 199 | 108 |
| Усці-над-Орліцы | 1258,31 | 136 760 | 115 |
| Світаві | 1378,56 | 103 245 | 116 |
|

Гарады і насельніцтва
---------------------

У краі налічваецца 451 населены пункт, у якіх пражывае 507 000 чалавек (5 % насельніцтва Чэхіі). У паселішчах з колькасцю жыхароў менеш за 500 чалавек пражывае 14 % усяго насельніцтва края. У гарадах з колькасцю жыхароў больш за 10 000 чалавек пражывае 42 % насельніцтва, у адміністрацыйным цэнтры края Пардубіцах жыве 18 % насельніцтва.

Ніжэй прыведзены спіс найбуйнейшых гарадоў:

| Горад | Насельніцтва |
| --- | --- |
| Пардубіцы | 90 171 |
| Хрудзім | 23 484 |
| Світаві | 17 476 |
| Чэска-Тршэбава | 16 533 |
| Усці-над-Орліцы | 15 151 |
| Вісаке-Міта | 12 390 |
| Мораўска-Тршэбава | 11 599 |
| Глінска | 10 452 |
| Літамышль | 10 231 |

Эканоміка і транспарт
---------------------

Пардубіцкі край з'яўляецца аграрна-прамысловым рэгіёнам. 4 % тэрыторыі края занята сельскагаспадарчымі ўгоддзямі. Доля апрацоўчай вытворчасці ў валавым унутраным прадукце края складае 34 %, а гандаль — 12 %.

Чыгуначная сетка края мае агульную працягласць 500 кіламетраў. Праз рэгіён праходзяць важныя міжнародныя чыгуначныя лініі Парыж — Нюрнберг — Прага — Вена і Берлін — Прага — Брно — Вена. Галоўная аўтамагістраль края злучае гарады Пардубіцы і Хрудзім. Таксама будуецца аўтабан Прага — Подэбрады. Важную ролю ў паветраным паведамленні адыгрывае аэрапорт Пардубіцаў. Апроч грамадзянскага аэрапорта, у Пардубіцах таксама дзейнічае ваенны аэрадром. У суднаходнай частцы Эльбы грузаперавозкі ажыццяўляюцца водным транспартам, асноўным портам таксама з'яўляюцца Пардубіцы.

Турызм і славутасці
-------------------

У культурным жыцці рэгіёна турыстаў прыцягваюць музычныя фестывалі: «Музычная вясна ў Пардубіцах», музычны фестываль Бедржыха Сметаны ў Літамышлі. У Пардубіцах маецца драматычны тэатр.
Асноўныя славутасці края:

* Замак у Літамышлі, уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА;
* Замак Пардубіцаў з экспазіцыямі музея Усходняй Чэхіі;
* Музей марыянетак у Хрудзіме;
* Афрыканскі музей у Холіцы.

Зноскі
------

1. ↑  Перапіс насельніцтва Чэхіі (2011)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пардубіцкі край
* Афіцыйны сайт адміністрацыі края

| Адміністрацыйны падзел Чэхіі |
| --- |
| Сцяг Чэхіі | 
Высачына · Злінскі · Карлаварскі  · Кралавеградзецкі · Ліберэцкі  · Мараўскасілезскі · Оламаўцкі · Пардубіцкі · Пльзенскі · Сярэднечэшскі · Усцецкі · Паўднёвамараўскі · Паўднёвачэшскі · Сталіца
 |