У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Градзірня.
Гіпербалойдныя градзірні ЦЭЦ-21 у Маскве
**Градзірня** (ням.: gradieren — згушчаць саляны раствор; першапачаткова градзірні служылі для здабычы солі выпарваннем) — збудаванне для астуджэння вялікай колькасці вады накіраваным патокам атмасфернага паветра. Часам градзірні называюць таксама **ахаладжальныя вежамі** (англ.: cooling tower).

У цяперашні час градзірні ў асноўным прымяняюцца ў сістэмах абаротнага водазабеспячэння для астуджэння цеплаабменных апаратаў (як правіла, на цеплавых электрастанцыях, ЦЭЦ, АЭС). У грамадзянскім будаўніцтве градзірні выкарыстоўваюцца пры кандыцыянаванні паветра, напрыклад, для астуджэння кандэнсатараў халадзільных установак, астуджэння аварыйных электрагенератараў. У прамысловасці градзірні выкарыстоўваюцца для астуджэння халадзільных машын, машын-фармоўшчыкаў пластмас, пры хімічнай ачыстцы рэчываў.

Працэс астуджэння адбываецца праз выпарэння часткі вады пры сцяканні яе тонкай плёнкай або кроплямі па спецыяльным абрашальніку, уздоўж якога, ў процілеглым руху вады кірунку, падаецца струмень паветра (вентылятарныя градзірні), а ў выпадку з эжэкцыйнымі градзірнямі астуджэнне адбываецца з дапамогай створанага асяроддзя, набліжанага да ўмоў вакума адмысловымі фарсункамі (кожная з якіх забяспечвае плошчу цепламасаабмена — 450 м² на 1 м³ прапампоўванай вадкасці) і асаблівасцямі канструкцыі. Пры выпарэнні 1% вады, тэмпература рэшткавай масы паніжаецца на 5,48 °C, а ў выпадку з апісаным эжэкцыйным прынцыпам астуджэння — тэмпература паніжаецца на 7,23 °C.

Як правіла, градзірні выкарыстоўваюць там, дзе няма магчымасці выкарыстоўваць для астуджэння вялікія вадаёмы. Простай і таннай альтэрнатывай градзірні з'яўляюцца брызгальные басейны, дзе вада астуджаецца простым распыленнем.

Класіфікацыя
------------

Паводле тыпа абрашальніка, градзірні бываюць:

* Плёнкавыя;
* Капежныя;
* Эжэкцыйныя;
* Брызгальныя;
* Сухія.

Паводле спосаба падачы паветра:

* Вентылятарныя;
* Вежавыя;
* Адкрытыя;
* Эжэкцыйныя.

Паводле кірунку плыні асяроддзяў (вады і паветра):

* З процілеглым токам;
* З крыжаваным токам;
* Са змяшаным токам.

Характарыстыкі
--------------

Гіпербалойдныя градзірні на харкаўскай ЦЭЦ-5
Асноўны параметр градзірні — велічыня шчыльнасці абрашэння — удзельная велічыня расходу вады на 1 м² плошчы абрашэння.

Асноўныя канструктыўныя параметры градзірняў вызначаюцца тэхніка-эканамічным разлікам у залежнасці ад аб'ёму і тэмпературы вады, якая мае быць астуджанай, і параметраў атмасферы (тэмпературы, вільготнасці і г. д.) у месцы размяшчэння.

Выкарыстанне градзірняў у зімовы час, асабліва ў складаных кліматычных умовах, можа быць небяспечна з-за верагоднасці абмярзання градзірні. Здараецца гэта часцей за ўсё ў тых месцах, дзе адбываецца судотык марознага паветра з невялікай колькасцю цёплай вады. Для прадухілення абмярзання градзірні і, адпаведна, выхаду яе з ладу, варта забяспечваць раўнамернае размеркаванне вады па паверхні абрашальніка і сачыць за аднолькавай шчыльнасцю абрашэння на асобных участках градзірні (толькі для градзірняў з абрашальнікам). Нагнятальныя вентылятары таксама часта церпяць абледзяненне з-за няправільнага выкарыстання градзірні (для вентылятарных градзірняў). Пры выкарыстанні эжэкцыйных градзірняў, вялікая частка гэтых цяжкасцяў знікае, таму што няма ні вентылятара, ні абрашальніка.

Гл. таксама
-----------

* Цеплавая электрастанцыя
* ЦЭЦ
* АЭС

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778547687 · NDL: 00569354 · NKC: ph580645 |