**«Дзень каралявання або фальшывы Станіслаў»** (італ.: Un giorno di regno, ossia Il finto Stanislao) — опера ў двух актах Джузэпэ Вердзі. Таксама вядома ў рускамоўным перакладзе лібрэта як **«Кароль на гадзіну»**.

Опера ў жанры жартаўлівай меладрамы грунтуецца на італьянамоўным лібрэта Фелічэ Рамані, напісаным яшчэ ў 1818 годзе першапачаткова для кампазітара Адальберта Гіравеца. Лібрэта было заснавана на п’есе «Фальшывы Станіслаў», напісанай Аляксандрам-Венсанам Піне Дзювалем у 1808 годзе. 5 верасня 1840 года ў міланскім тэатры «Ла Скала» адбылася прэм’ера оперы.

Пасля поспеху сваёй першай оперы ў 1839 годзе імпрэсарыа Ла Скала даручыў Вердзі напісаць яшчэ тры оперы. «Дзень каралявання або фальшывы Станіслаў» была першай з трох, але ён напісаў твор у перыяд, калі спачатку памерлі яго дзеці, а затым і жонка, і яго няўдача ў 1840 годзе вымусіла маладога кампазітара амаль адмовіцца ад оперы. Вердзі аднавіў сваю працу толькі пасля таго, як у яго ўзнікла спакуса напісаць музыку да існаваўшага ў той час лібрэта для будучай оперы «Набука».

Персанажы
---------

* **Бельфіёры**, французскі афіцэр, які выдае сябе за караля Рэчы Паспалітай Станіслава Ляшчынскага (барытон)
* **Кельбар**, барон, узурпатар (бас)
* **Поджа**, маладая ўдава, пляменніца барона, закаханая ў Белфіёры (сапрана)
* **Джульета Кельбар**, дачка барона (мецца-сапрана)
* **Эдуарда**, малады чалавек, пляменнік Ла Рока (тэнар)
* **Ла Рока**, скарбнік Брэтані (бас)
* **Іўрэа**, граф, камендант Брэста, заручаны з дэль Поджа (тэнар)
* **Дэльмонтэ**, збраяносец фальшывага караля (бас)
* **Слугі, чэлядзь і васалы** барона

Сюжэт
-----

У аснове сюжэту оперы ляжыць гісторыя пра караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага, які хаваўся з-за вайны з Аўгустам ІІ за карону. Каб вярнуць сабе трон, ён пасылае французскага афіцэра Бельфіёры ў якасці прыманкі ў замак узурпатара, барона Кельбара. Барон якраз здзейсніў удалы палітычны ход, заключыўшы заручыны сваёй дачкі, Джульеты, з Ла Рокам, скарбнікам Брэтані, аднак Джульета любіць пляменніка Ла Рока, Эдуарда. Рыхтуецца яшчэ адно непажаданае вяселле. Дэль Поджа, пляменніца барона, маладая ўдава, закаханая ў Бельфіёры, супраць волі заручана з іншым чалавекам, бо Бельфіёры не можа ажаніцца з ёй, хоць і кахае яе. У той час пакуль сапраўдны кароль Станіслаў спрабуе вярнуць сабе карону, фальшывы кароль павінен расстроіць вяселле Джульеты. На сваім шляху ён, на сваё здзіўленне, сустракае ў Брэтані дэль Поджа. Яна пазнае Бельфіёры, але прыкідваецца, што не ведае яго, Бельфіёры таксама робіць выгляд, што не знае дэль Поджа, каб не выдаць сябе. Пасля шэрагу змоў і выкрыццяў усе праблемы вырашаюцца: Джульета выходзіць замуж за Эдуарда, Бельфіёры жэніцца з дэль Поджа, а сапраўдны кароль Станіслаў вяртае сваю карону.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 20 кастрычніка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>
2. 1 2 3 4 5  *Mesa F.* Opera: an encyclopedia of world premieres and significant performances, singers, composers, librettists, arias and conductors, 1597-2000 — Jefferson: McFarland & Company, 2007. — P. 110. — ISBN 978-0-7864-0959-4<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19923798'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3303647'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19923804'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2029233'></a>

Лагатып ВікіцытатнікаЛагатып Вікіцытатніка У Вікікрыніцах ёсць тэксты па тэме  
**Дзень каралявання або фальшывы Станіслаў**

| Оперы Джузэпэ Вердзі |
| --- |
|  | 
* Аберта (1839)
* Дзень каралявання або фальшывы Станіслаў (1840)
* Набука (1842)
* Ламбардцы ў першым крыжовым паходзе (1843)
* Эрнані (1844)
* Двое Фаскары (1844)
* Жанна д’Арк (1845)
* Альзіра (1845)
* Атыла (1846)
* Макбет (1847)
* Разбойнікі (1847)
* Іерусалім (1847)
* Карсар (1848)
* Бітва пры Леньяна (1849)
* Луіза Мілер (1849)
* Стыфеліа (1850)
* Рыгалета (1851)
* Трубадур (1853)
* Травіята (1853)
* Сіцылійская вячэрня (1855)
* Джаванна дэ Гусман (1855)
* Сімон Баканегра (1857)
* Арольда (1857)
* Баль-маскарад (1859)
* Сіла лёсу (1862)
* Дон Карлас (1867)
* Аіда (1871)
* Атэла (1887)
* Фальстаф (1893)

 |