recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Веселі, брате, часи настали…** — сінгл саліста украінскага гурта «Океан Ельзи» Святаслава Вакарчука, які з'явіўся 14 лістапада 2006 года адначасова з відэакліпам, які зняў рэжысёр Віктар Прыдувалаў. Песня атрымала шырокую папулярнасць, у тым ліку дзякуючы песімістычнаму тэксту, які быў успрыняты многімі як расчараванне Вакарчука Аранжавай рэвалюцыяй. Усе атрыманыя ад продажу сінгла сродкі перададзеныя для абласнога спецыялізаванага дома дзіцяці ў г. Макееўка Данецкай вобласці.

Кампазіцыі
----------

1. Веселі, брате, часи настали… (3:32)
2. Веселі, брате, часи настали… (відэа)

Лірыка
------

Музыка і словы — Святаслаў Вакарчук

Веселі, брате, часи настали   

Нове майбутнє дарує день!   

Чому ж на небі так мало сонця стало,   

Чому я далі пишу сумних пісень?

Веселі, брате, часи настали   

Ми наближаємось до мети!   

Чому ж тоді я шукаю іншу стежку   

Чому я далі з ними не хочу йти?

Веселі, брате, часи настали   

На грудях світить нам слави знак!   

Нам очі ніжно закрили, губи медом змастили,   

Душу кинули просто так…

Душа прокинулась, та й питає   

Сама у себе – чому одна?   

Немає в кого спитати - золото замість тата   

Замість мами - глуха стіна.

І тихо, тихо навколо стало…   

Кудись поділися голоси…   

Часи веселі настали,   

нас лишилось так мало,   

Ну їх, брате, такі часи!

Та нам з тобою своє робити,   

Відкрити очі і далі йти!   

І зуби сильно стиснувши, маму ніжно любити   

Хто ж тоді, як не ми, брати?!!

Музыканты
---------

* Святаслаў Вакарчук
* Пятро Чарняўскі
* Дзяніс Дудко
* Мілаш Еліч
* Дзяніс Глінін
* Уладзімір Войт

| ⛭Океан Ельзи |
| --- |
| 
* **Святаслаў Вакарчук**
* **Дзяніс Глінін**
* **Дзяніс Дудко**
* **Мілаш Еліч**
* **Уладзімір Апсеніца**

* Павел Гудзімаў
* Пётр Чарняўскі
* Юрый Хустачка
* Дзмітрый Шураў

 |
| Студыйныя альбомы | 
* Там, де нас нема
* Янанебібув
* Модель
* Суперсиметрія
* Gloria
* Міра
* Dolce Vita
* Земля
* Без меж

 |
| Сінглы | 
* Будинок зі скла
* Холодно
* Дякую!
* Веселі, брате, часи настали…
* Я так хочу…
* Обійми
* Стріляй
* Rendez-Vous
* Не твоя війна
* Життя починається знов
* Мить
* Не йди

 |
| Іншыя альбомы, складанкі, рэміксы | 
* Tviй формат
* 1221
* Вибране…
* Океан Ельзи: The Best Of
* Dolce Vita /remastered
* Найкраще (2CD)

 |
**Вершазна́ўства** — раздзел паэтыкі, што вывучае верш як пэўную эстэтычную сістэму, яго гісторыю і тэорыю. Вершазнаўства вывучае гукавы склад вершаў, паэтычны сінтаксіс.

Раздзелы вершазнаўства
----------------------

* Метрыка;
* Рытміка;
* Строфіка.

Гісторыя беларускага вершазнаўства
----------------------------------

Першым беларускім вершазнаўцам быў Л. Зізаній, які падаў кароткі курс тэорыі антычнага (метрычнага) верша, даў тлумачэнне некаторых вершазнаўчых паняццяў (стапа, метр, памер, рыфма). Асобныя палажэнні Л. Зізанія развіў М. Сматрыцкі, які зрабіў спробу ўвесці ў старабеларускую і ва ўсю ўсходнеславянскую паэзію антычную сістэму вершаскладання. Выдатным вершазнаўцам сярэдневяковай Беларусі з'яўляўся М. Сарбеўскі. Асобныя вершазнаўчыя назіранні ёсць у працах С. Полацкага, Я. Чачота, I. Насовіча, Я. Карскага. Значны ўклад у беларускае вершазнаўства ўнёс М. Багдановіч сваім нарысам пра санет, даследаваннем рытмікі і фонікі верша Т. Шаўчэнкі, развагамі пра суадносіны рытму і метра і інш. Беларускае савецкае вершазнаўства распачалося працамі А. Вазнясенскага, Я. Барычэўскага, У. Дубоўкі. Найбольш інтэнсіўна гісторыя і тэорыя беларускага верша распрацоўваюцца ў пасляваенны час. Вучоныя даследуюць рытміку і метрыку як літаратурнага верша, так і фальклорнага.

Гл. таксама
-----------

* Паэзіязнаўства

Літаратура
----------

* *Грынчык, М. М.* Шляхі беларускага вершаскладання / М. М. Грынчык. — Мінск, 1973.
* *Рагойша, В. П.* Гутаркі пра верш: Метрыка. Рытміка. Фоніка / В. П. Рагойша. — Мінск, 1979.
* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
* *Ралько, І. Д.* Беларускі верш: старонкі гісторыі і тэорыі / І. Д. Ралько. — Мінск, 1969.
* *Ралько, І. Д.* Вершаскладанне: даследаванні і матэрыялы / І. Д. Ралько. — Мінск, 1977.
* *Ралько, І. Д.* Верш і мова (Праблемы тэорыі і гісторыі беларускага верша) / І. Д. Ралько. — Мінск, 1986.
**Вершава́ны паме́р** — паняцце, якое ўжываецца найчасцей для вызначэння рытмічнай канвы метрычнага верша і паказвае колькасць і характар стопаў у вершаваных радках (трохстопны амфібрахій, пяцістопны ямб і г. д.). Асобныя памеры ў антычнай і сілаба-танічнай сістэмах вершаскладання маюць свае назвы — гекзаметр, пентаметр, асклепіядаў верш і інш. У сілабічнай сістэме вершаскладання памер вызначаецца колькасцю складоў у вершаваных радках (дзесяціскладовік, трынаццаціскладовік і г. д.). У апошні час тэрмін «памер верша» прымяняецца і для характарыстыкі асноўных рытмічных асаблівасцей дысметрычнага верша — акцэнтна-складовага, дольніка, тактавіка, акцэнтнага, або чыста танічнага (двухакцэнтны пяціскладовік, чатырохіктны дольнік, трохіктны тактавік, трохакцэнтны верш і г. д.).

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
**Вершасклада́нне (версіфікацыя)** — сістэма арганізацыі вершаванай мовы, у аснове якой — паўтарэнне пэўнага рытмастваральнага кампанента (вышыні гука — у кітайскай паэзіі, працягласці галоснага — у антычнай, націскных
або ненаціскных галосных — у беларускай і г. д.). Мерай рытмічнай арганізацыі вершаванай мовы звычайна з'яўляецца радок верша. У залежнасці ад фанетычных асаблівасцей той ці іншай мовы на пэўным гістарычным этапе развіцця літаратуры выпрацоўваюцца асобныя сістэмы вершаскладання.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
**Эдуард Сцяпанавіч Качаргін** (руск.: Эдуа́рд Степа́нович Кочерги́н; нар. 22 верасня 1937, Ленінград) — савецкі і расійскі тэатральны мастак, пісьменнік. Галоўны мастак БДТ ім. Г. А. Таўстаногава з 1972 года. Акадэмік АМ СССР (1991; член-карэспандэнт 1988). Народны мастак РСФСР (1988). Лаўрэат дзвюх Дзяржаўных прэмій СССР (1978, 1984) і Дзяржаўнай прэміі РФ (2001).

Біяграфія
---------

Бацькі Эдуарда Сцяпанавіча былі рэпрэсіраваны ў Ленінградзе. Падчас вайны эвакуіраваны з дзіцячым домам у Сібір. Да 1953 года бадзяўся па Расіі, потым вярнуўся ў Ленінград, да выпушчанай з месцаў зняволення маці.

У 1960 годзе скончыў Ленінградскі тэатральны інстытут імя А. М. Астроўскага (пастановачны факультэт, курс М. П. Акімава). Працаваў у Малым тэатры оперы і балета памочнікам загадчыка мастацка-дэкарацыйных майстэрняў, мастаком Маляўніча-скульптурнага камбіната, затым мастаком Камбіната графічных работ Мастацкага фонду РСФСР.

З 1963 па 1966 год Качаргін — галоўны мастак Ленінградскага тэатра драмы і камедыі (цяпер Тэатр на Ліцейным), з 1966 па 1972 год — галоўны мастак Тэатра імя Веры Камісаржэўскай. З 1972-га з’яўляецца галоўным мастаком Вялікага драматычнага тэатра імя Г. А. Таўстаногава.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14686066s · GND: 133357651 · ISNI: 0000 0000 5073 0280 · LCCN: nr91006414 · NKC: xx0168053 · NTA: 264092643 · NUKAT: n2011103864 · SUDOC: 169833127 · VIAF: 17076751 |

 |
**Галіна Васілеўна Вігурская** (28 чэрвеня 1909, в. Люлінцы, Барскі раён, Вінніцкая вобласць — 1 жніўня 1990, Кіеў) — украінская пісьменніца-празаік
 і перакладчык.

Творчасць
---------

Пераклала на ўкраінскую мову трылогію Я. Коласа «На ростанях», аповесці з пенталогіі І. Шамякіна «Трывожнае шчасце», раманы П. Броўкі «Калі зліваюцца рэкі», М. Гарэцкага «Віленскія камунары», У. Карпава «Вясновыя ліўні» і «Сотая маладосць», аповесці В. Быкава «Альпійская балада», С. Аляксандравіча «Ад роднай зямлі», З. Бандарынай «Ой, рана на Івана…», п’есы Я. Коласа «Вайна вайне», К. Крапівы «Хто смяецца апошнім», В. Вольскага «Несцерка», а таксама творы І. Мележа, Я. Брыля, Б. Сачанкі, Я. Маўра і іншых. Перакладала таксама з балгарскай і польскай моваў.

Апублікавала шэраг артыкулаў пра культурныя сувязі Беларусі з Украінай.

Зноскі
------

1. ↑  Вігурська Галина Василівна // Енциклопедія Сучасної України
2. 1 2 3  Вигурская Галина Васильевна // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 113. — 737 с.
3. ↑  Вігурська Галина Василівна // Українська Літературна Енциклопедія. — К. 1988. — Т. 1: А-Г. — С. 302—317

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Калоева.
**Галіна Аляксандраўна Калоева** (нар. 16 красавіка 1948, г. Брэст) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1971—1977 гадах старэйшы архітэктар інстытута «Магілёўграмадзянпраект»; у 1977—1991 гадах галоўны ландшафтны архітэктар — намеснік галоўнага архітэктара горада Магілёўскага гарвыканкама; у 1991—1996 гадах дызайнер малога прадпрыемства «Стэфанія»; у 1996—2004 гадах намеснік начальніка ўпраўлення архітэктуры Магілёўскага гарвыканкама; з 2004 года галоўны архітэктар Магілёўскага гарадскога ўнітарнага камунальнага вытворчага прадпрыемства «Праектнае спецыялізаванае бюро».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года, пасля рэарганізацыі — Беларускага саюза архітэктараў; саветнік Беларускага акадэмічна цэнтра Міжнароднай акадэміі архітэктуры з 2008 года.

Творчасць
---------

Будынак ДАІ
Аўтар праекта будынка ДАІ[d] па вуліцы Сіманава.

Узнагароды
----------

Узнагароджана Ганаровай граматай Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта (1998), граматай Беларускага саюза архітэктараў «За адданасць архітэктуры і творчыя дасягненні» (2008).

Зноскі
------

1. ↑  Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* Колоева Галина Александровна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Галіна Аляксандраўна Трушнікава** (нар. 7 снежня 1931, Смаленск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1956 годзе. Працавала ў Белдзяржпраекце, з 1967 года — асістэнт, старшы выкладчык кафедраў архітэктуры, горадабудаўніцтва Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года. Пражывала ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: праект планіроўкі і забудовы кварталаў № 9 і 10 у Паўночным пасёлку ў Мінску (1957), ПДП мікрараёна Мір-1 у Магілёве (1965), генплан горада (1963), ПДП Паўночнага жылога раёна (1964) у Пінску; у аўтарскім калектыве: ПДП 1-й чаргі будаўніцтва Ленінскага праспекта (1959) у Мінску, ПДП жылых раёнаў і праект забудовы мікрараёна № 1 у Светлагорску (1962), ПДП Цэнтральнага раёна Брэста (1968).

Аўтар публікацый, метадычных прац.

Узнагароды
----------

1—2-я прэміі за праект забудовы мікрараёна Усход (1963), 2-я прэмія за праект эксперыментальнага раёна па праспекце Машэрава (1978) у Мінску.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Трушникова Галина Александровна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Усеіндыйскі кангрэс прафсаюзаў (УІКП)**  — найстарэйшы прафсаюзны цэнтр Індыі. Быў створаны ў 1920 годзе. Дзейнасць прафсаюза цесна звязана з дзейнасцю Камуністычнай партыі Індыі.

У каланіяльнай Індыі барацьба УІКП за эканамічныя інтарэсы працоўных была цесна звязана з нацыянальна-вызваленчым рухам. Пасля таго, як Індыя атрымала незалежнасць, УІКП працягваў заставацца адным з вядучых прафцэнтраў краіны, нараўне з Індыйскім нацыянальным кангрэсам прафсаюзаў. УІКП - член Сусветнай арганізацыі прафсаюзаў з 1945 года. Мае друкаваны орган - «Прафсаюзны рэкорд».

Згодна з папярэдняй статыстыкай Міністэрства працы Індыі, у 2013 годзе ва УІКП налічвалася 14,2 мільёна членаў.

Зноскі
------

1. ↑  Indian trade unions are getting bigger, coinciding with slowdown **(нявызн.)** (6 красавіка 2013).
2. ↑  Archived copy **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 9 April 2011. Праверана 9 красавіка 2011.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Усеіндыйскі кангрэс прафсаюзаў
* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 0697 4584 · VIAF: 143038782 |
**Бурыя водарасці** (*Phaeophyceae*) — аддзел аўтатрофных храмістаў. У жыццёвым цыкле ўсіх прадстаўнікоў прысутнічаюць шматклеткавыя стадыі.

Апісанне
--------

Бурыя водарасці ўключаюць 1500 відаў, якія аб’яднаны ў 265 родаў, з якіх дастаткова вядомыя Ламінарыя (*Laminaria*), Саргас (*Sargassum*), Цыстазейра (*Cystoseira*). Пераважна марскія формы, толькі восем відаў перайшлі да існавання ў прэсных вадаёмах. Пашыраны ва ўсіх морах, у халодных водах утвараюць значныя зараснікі.

Шматклетачныя, пераважна макраскапічныя водарасді, часам даўжынёй да 60 м. Слаявіна жаўтавата-бурая з-за прысутнасці жоўтых і бурых пігментаў (фукаксанціну і інш.), мае хларафілы а і с. Размнажаюцца палавым і бясполым шляхам, радзей вегетатыўна. Палавы працэс — ізагамія, анізагамія і аагамія. Цыкл развіцця ізаморфны (больш старажытны) і гетэраморфны. Адметныя рысы бурых водарасцей: шматклетачныя валаскі з базальнай зонай росту; шматгнездавыя ўмяшчальні, што функцыянуюць як гаметангіі або спарангіі; зааспоры і гаметы з двума жгуцікамі.

Бурыя водарасці ў храматафорах ўтрымліваюць буры пігмент фукаксанцін (C40H56O6). Гэты пігмент маскіруе астатнія пігменты. У адрозненне ад іншых водарасцей, для бурых водарасцей характэрныя шматклеткавыя валасінкі з базальнай зонай росту.

Выкарыстанне
------------

Шырока выкарыстоўваюцца ях харчовыя і кармавыя расліны, у медыцыне і прамысловасці для атрымання алігнітаў, манітолу, кармавой мукі.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне **Бурыя водарасці** ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.3. Мн. 1996

Літаратура
----------

* Бурыя водарасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4146491-6 · LCCN: sh85100540 · Microsoft: 522721590 · NDL: 00576161 · NKC: ph867738 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мазуркевіч.
**Галіна Аляксееўна Мазуркевіч** (нар. 25 лістапада 1954, Мяшчэнцы Сенненскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (філосаф), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст). Працавала сарціроўшчыцай Мінскага камбіната будматэрыялаў, адміністратарам кінатэатра «Масква» ўпраўлення кінафікацыі Мінскага гарвыканкама, намеснікам дырэктара вучэбна-курсавога камбіната Мінскага камвольнага камбіната, інструктарам аддзела прапаганды і агітацыі Ленінскага райкама КПБ
горада Мінска, намеснікам старшыні Ленінскага райвыканкама горада Мінска, намеснікам кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна горада Мінска.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў.

Зноскі
------

1. ↑  БУРОВА АННА НИКОЛАЕВНА Архівавана 29 жніўня 2019.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Усекітайскі Сход Народных Прадстаўнікоў** (кіт.: 全国人民代表大会) — вышэйшы заканадаўчы орган (парламент) Кітайскай Народнай Рэспублікі, згодна з Канстытуцыяй КНР — вышэйшы орган дзяржаўнай улады краіны. У склад УСНП ўваходзяць дэпутаты, выбраныя ад правінцый, аўтаномных раёнаў, гарадоў цэнтральнага падпарадкавання і ўзброеных сіл.

Дэпутаты УСНП выбіраюцца на тэрмін 5 гадоў. Пры надзвычайных абставінах, якія робяць немагчымым правядзенне выбараў, дапускаецца адтэрміноўка выбараў дэпутатаў УСНП наступнага склікання. Такое рашэнне набывае сілу ў выпадку прыняцця большасцю (не менш 2/3 галасоў) усіх членаў Пастаяннага камітэта УСНП (ПК УСНП) дадзенага склікання. Тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў УСНП дадзенага склікання ў гэтым выпадку працягваецца.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Усекітайскі Сход Народных Прадстаўнікоў
**Ускраіннае мора** — мора, якое прымыкае да мацерыка, слаба адасобленае паўастравамі ці астравамі ад акіяна. Да ўскраінных мораў адносяць пераважна моры, якія размешчаны на шэльфе і мацерыковым схіле і рэдка ўключаюць у сваю тэрыторыю глыбакаводныя вобласці. На характар донных адкладаў, кліматычны і гідралагічны рэжымы, арганічнае жыццё моцны ўплыў аказвае не толькі мацярык, але і акіян. Да ўскраінных мораў адносяць: Нарвежскае, Баранцава, Карскае, Лапцевых, Жоўтае, Усходне-Сібірскае, Чукоцкае, мора Белінсгаўзена і Карыбскае мора.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

Спасылкі
--------

* *Ускраіннае мора (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Таўлай.
**Галіна Валянцінаўна Таўла́й** (22 верасня 1946, Мінск) — беларускі этнамузыколаг. Кандыдат мастацтвазнаўства (1983).

Дачка В. П. Таўлая. Скончыла Беларускую кансерваторыю (1970). У 1965—73 выкладала ў музычных школах Мінска. 3 1985 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Беларускай АН. 3 1996 у Расійскім інстытуце гісторыі мастацтваў.

Даследуе праблемы функцыянавання, стылістыкі, этнаграфічнага кантэксту, музычнай тыпалогіі, мелагеаграфіі беларускага песеннага фальклору. Аўтар манаграфіі «Беларускае купалле. Абрад, песні» (1986), музычных раздзелаў у тамах серыі «Беларуская народная творчасць»: «Сямейна-бытавыя песні» (1984), «Купальскія і пятроўскія песні» (1985), «Сацыяльна-бытавыя песні» (1987), «Радзіны: Абрад, песні» (1998).

Літаратура
----------

* *Варфаламеева Т. Б.* Таўлай // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
**Усе́чаная ры́фма** — від недакладнай рыфмы, пры якой у канцы аднаго з рыфмаваных словаў ёсць адзін-два гукі, не сугучныя другому слову (*Белару́сь — зару́, слоў — сяло́, рант — іскра́* і г. д.). Часцей за ўсё гэта нескладовыя ётаваныя галосныя й, ў:

Падхвальваючы мой няхітры спеў,
сябры гавораць — сто разоў ім дзякуй! —
што быццам я сабаку ў рыфме зьеў,
а я ж дасюль жую таго сабаку.
(М. Лужанін)
Усечаная рыфма асабліва выразная, калі «ўсякаецца» які-небудзь зычны гук (або некалькі гукаў). Часам усечанай называюць рознанаціскную рыфму.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
**Капліца**, **Касцёл Маці Божай Балеснай** — каталіцкая капліца ў Пінску, якая размяшчалася на могілках па вул. Спакойнай.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1820 годзе з дрэва францысканцамі. Адлюстравана на малюнку Я. Драздовіча 1926 года і фотаздымку 1956 года. У 1927 годзе адрэстаўрыравана. Існавала да канца XX стагоддзя. На месцы капліцы пастаўлены крыж.

Месца капліцы ў наш час

Архітэктура
-----------

Прамавугольны зруб з 3-граннай апсідай, над якой двухсхільны дах пераходзіць у гранёнае вальмавае пакрыццё. Апсіда завершана двух’ярусным 8-гранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай. З паўднёвага боку да апсіды далучаны нізкі прыруб сакрысціі пад 3-схільным дахам. Галоўны ўсходні фасад вырашаны 4-калоннай галерэяй з балюстраднай агароджай і трохвугольным франтонам у завяршэнні. Над ім на партатыўным атыку пастаўлены крыж. Фасады вертыкальна ашаляваны, расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Зала перакрыта плоскай столлю, на 2 слупах узнята галерэя хораў.

* АпсідаАпсіда
* АлтарАлтар
* Бакавы фасадБакавы фасад
* Галоўны фасад. 1921Галоўны фасад. 1921
* Касцёл на малюнку Язэпа Драздовіча. 1926Касцёл на малюнку Язэпа Драздовіча. 1926
* Касцёл на малюнку Язэпа Драздовіча. 1926Касцёл на малюнку Язэпа Драздовіча. 1926

Зноскі
------

1. ↑  Вуліца Спакойная: старадаўнія могілкі горада на Піне (бел.)  **(нявызн.)**?.  Catholic.By. Праверана 27.05.2022.
2. ↑  Сіламі парафіян Пінскай катэдры быў усталяваны новы крыж на могілках (бел.)  **(нявызн.)**?.  Катэдральная парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі. Праверана 27.05.2022.

Літаратура
----------

* Капліца // Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 447—448. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.
* Spis kościołów i duchowieństwa diecezji Pińskiej w r.p. 1936. Pińsk, 1936. S. 41.
* Квитницкая Е. Д. Каплицы Белоруссии // AE. 1980. № 28. C. 128. Рис. 25.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Капліца на могілках (Пінск)
* Капліца на могілках (Пінск) на сайце Radzima.org
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Капот.
**Капот**, **Шэрачок** (фр.: capote) — шырокі жаночы і мужчынскі плашч з капюшонам, папулярны ў Заходняй Еўропе ў XVIII—XIX стагоддзях.

Акрамя гэтага капотам называлі адзежыну, якую насілі на жупан мужчыны ў XVIII—XIX стагоддзях. Шылася звычайна з сукна, мела зашытыя рукавы, складкі ад пояса ззаду, басонныя ўпрыгажэнні на крысах. Падшывалася аксамітам, падбівалася лёгкім футрам. Капоты былі звычайна пашыраны ў мяшчанскім асяроддзі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Лазука, 2015

Літаратура
----------

* *Лазука, Барыс Андрэевіч.* Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. — Мінск: Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.
**Канфедэрацыя працы Расіі** (скар.: **КПР**) — расійскае аб’яднанне прафсаюзаў. Канфедэрацыя была створана на ўстаноўчым з’ездзе ў Маскве 12 красавіка 1995 года. У перыяд стварэння аснову КПР склалі прафсаюзы транспартнага сектара, сярод якіх — Федэральны прафсаюз авіядыспетчараў (ФПАД) Расіі, Расійскі прафсаюз маракоў, Расійскі прафсаюз докераў, Расійскі прафсаюз лакаматыўных брыгад чыгуначнікаў і іншыя. Аднак неўзабаве пасля заснавання КПР у сувязі з рознагалоссямі, што ўзніклі па пытаннях развіцця Канфедэрацыі, з яе выйшаў шэраг прафсаюзаў, — пераважна, вытворчага сектара — якія стварылі Усерасійскую канфедэрацыю працы (УКП). Пазней раскол быў пераадолены, і ў 2011 годзе Усерасійская канфедэрацыя працы ўвайшла ў склад Канфедэрацыі працы Расіі.

У лістападзе 2000 года УКП і КПР былі прыняты ў склад Міжнароднай канфедэрацыі свабодных прафсаюзаў (МКСП). У 2006 годзе адбылося зліццё МКСП і Сусветнай канфедэрацыі працы, у выніку якога была заснавана Міжнародная канфедэрацыя прафсаюзаў (МКП). УКП і КПР сталі сяброўскімі арганізацыямі — заснавальнікамі МКП і прынялі актыўны ўдзел ва ўстаноўчым кангрэсе МКП у Вене ў лістападзе 2006 года.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

* Афіцыйны сайт
**Амерыканскае філасофскае таварыства** (англ.: American Philosophical Society) — найстарэйшая арганізацыя, якая аб’ядноўвае амерыканскіх інтэлектуалаў. У адрозненне ад Амерыканскай філасофскай асацыяцыі, аб’ядноўвае не толькі прафесійных філосафаў, але інтэлектуалаў увогуле. Абранне ў члены таварыства з’яўляецца прызнаннем выдатных дасягненняў, зробленых у любых галінах навукі або практычнай дзейнасці.

З моманту заснавання Таварыства размяшчаецца ў Філадэльфіі. У цяперашні час Філасофскі Хол пераўтвораны ў музей. Ён знаходзіцца ў Нацыянальным гістарычным парку Незалежнасці.

Таварыства заснаваў Бенджамін Франклін у 1743 годзе, да 1746 года таварыства спыніла сваё існаванне. Аднак у 1767 годзе было адроджана, а 2 студзеня 1769 года яно аб’ядналася з Амерыканскім таварыствам садзейнічання карысным ведам.

Зноскі
------

1. ↑  Global Research Identifier Database — 2015. Праверана 25 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27768150'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90339905 · BNF: 11870684n · CiNii: DA00817859 · GND: 35311-5 · ISNI: 0000 0004 0453 8561 · LCCN: n79007046 · LNB: 000063504 · Microsoft: 1286561144 · NKC: ko2003170224 · NLA: 35753011 · NSK: 000030182 · PTBNP: 416562 · LIBRIS: 227794 · SUDOC: 027752062 · VIAF: 147168599 · ULAN: 500311114 |

 |
**Капо́ранскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Капоранка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года рэарганізаваны ў **Капоранскі нацыянальны рускі сельсавет**. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Камарынскага раёна БССР. У 1937 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ялчанскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Капліца ў памяць імператара Аляксандра II** — колішняя праваслаўная капліца ў Гомелі, якая размяшчалася на Саборнай плошчы. Вынік кампаніі па ўшанаванні расійскага імператара Аляксандра II, забітага нарадавольцамі 1 (13) сакавіка 1881 г.

Гісторыя
--------

З ініцыятывай узвядзення мемарыяльнай капліцы выступіла педагагічная грамадскасць Гомеля. Праект яе пабудовы быў зацверджаны 20 ліпеня (1 жніўня) 1883 г. міністрам унутраных спраў Расійскай імперыі Д. А. Талстым і прадугледжваў размяшчэнне капліцы на плошчы насупраць Петрапаўлаўскага сабора. У тым жа годзе праект быў рэалізаваны.

Архітэктурны стыль будынка характарызаваўся сучаснікамі як маскоўскі (г. зн. псеўдарускі). Будынак меў цэнтрычную кампазіцыю з квадратным планам, па чатырох баках вылучаўся арачнымі парталамі з трохлопасцевымі апраўленнямі ў выглядзе какошніка. Яго завяршалі васьмігранны шацёр з люкарнамі, невялікі барабан і цыбулепадобная галоўка. Увесь дэкор быў выкананы ў цэгле.

Апроч асноўнага памяшкання, праект прадугледжваў і дадатковыя — у падвале павінны былі знаходзіцца дзве кладоўкі і пакой вартаўніка. Над уваходам размяшчаліся выява ўсёвідушчага вока і паўкругам надпіс «В память Царя-Освободителя» (пры Аляксадры II у 1861 г. быў скасаваны прыгон), а непасрэдна над уваходнымі двухстворкавымі дзвярыма — абраз з выявай святога.

Мяркуючы па здымках пачатку ХХ ст. капліца была абгароджана штыкетнікам, у межах якога раслі дрэвы, а звонку стаялі бар’ерныя слупкі і як мінімум два ліхтары. За некалькі метраў знаходзіліся гандлёвыя рады.

Была знесена за савецкім часам, не раней за 1919 г.

Яе рэпліка (з выкарыстаннем арыгінальнага праекта) ўзведзена ў 2021—2022 гг. на рагу вуліц Савецкая і Кірава, але прысвечана не Аляксадру II, а Аляксандру Неўскаму і савецкім воінам-вызваліцелям у Вялікай Айчыннай вайне.

Галерэя
-------

* Праект, 1883 г.Праект, 1883 г.
* Пачатак ХХ ст.Пачатак ХХ ст.
* 1918(?) г.1918(?) г.
* 1918 г.1918 г.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Жудро, Ф. А. Город Гомель (Могилевской губ.) : с 68 автотипиями / сост. Ф. А. Жудро, И. А. Сербов, и Д. И. Довгялло. — Вильна : Сев.-Зап. отд. Имп. Русского географического о-ва, 1911. — С. 21.
2. ↑  Виноградов, Л. Гомель. Его прошлое и настоящее. 1142—1900 гг. / Л. Виноградов [Репринт. изд.]. — Гомель: КИПУП «Сож», 2005. — С. 40.
3. 1 2  Проект часовни на площади против Петро-Павловского в городе Гомеле собора, в память в бозе почившего царя-освободителя Александра ІІ. — 1883.
4. 1 2  Литвинова, Т. Ф. Художественная жизнь Гомеля в конце XIX — начале XX в. // Искусство и культура. — 2012. — № 1 (5). — С. 88.
5. ↑  Целеш, В. М. Гарады Беларусі на старых паштоўках [Выяўленчы матэрыял] / Вячка Целеш. — Мінск : Беларусь, 2014. — С. 141-142.
6. ↑  На здымку перыяду кайзераўскай акупацыі капліца яшчэ цэлая.
7. ↑  Капрыленка, Н. Капліцу святога князя Аляксандра Неўскага адкрылі ў Гомелі // Сайт газеты «Звязда». 11.08.2022
**Салем** (англ.: Salem) — горад у індыйскім штаце Тамілнад, у рэгіёне Кангунад. Адміністрацыйны цэнтр акругі Салем. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 278 метраў. Па дадзеных агульнаіндыйскага перапісу 2001 года, у горадзе пражывала 693236 чалавек, з якіх мужчыны складалі 51 %, жанчыны — адпаведна 49 %. Узровень пісьменнасці дарослага насельніцтва складаў 77 % (пры агульнаіндыйскім паказчыку 59,5 %). Узровень пісьменнасці сярод мужчын складаў 82 %, сярод жанчын — 72 %. 10 % насельніцтва было маладзей 6 гадоў.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).
**Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Бурундзі** (фр.: Conférence des évêques catholiques du Burundi, CECAB) — калегіяльны орган царкоўна-адміністрацыйнага кіравання Рымска-Каталіцкай царквы царкоўнай іерархіі ў Бурундзі. Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Бурундзі ажыццяўляе пэўныя пастырскія функцыі, накіраваныя на вырашэнне літургічных, дысцыплінарных і іншых пытанняў, уласцівых каталіцкай абшчыне краіны. Вышэйшым органам Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Бурундзі з'яўляецца агульны сход біскупаў і архібіскупаў. Рашэнні Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Бурундзі зацвярджаюцца Рымскім Папам. Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Бурундзі ўваходзіць у Асацыяцыю біскупскіх канферэнцый Цэнтральнай Афрыкі (Episcopal de l’Afrique Centrale, ACEAC) і Сімпозіум біскупскіх канферэнцый Афрыкі і Мадагаскара (Symposium of Episcopal Conferences of Africa and Madagascar, SECAM).

Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Кеніі была заснавана Святым Прастолам 6 чэрвеня 1980 года.

Прэзідэнты
----------

* архібіскуп Жаашым Рухуна (1980 – 1986);
* біскуп Бубанзы Эварыст Нгаягае (1986—1989);
* біскуп Буруры Бернар Будудзіра (1989—1997);
* архібіскуп Гитеги Сімон Нтамвана (1997—2004);
* біскуп Бубанзы Нтагварара, Жанжан Нтагварара (2004—2007);
* архібіскуп Бужумбуры Эварыст Нгаягае (2007—2011);
* біскуп Нгазі Жэрвэ Баншыміюбуса (2011 — н.ч.).

Крыніца
-------

* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, стр. 1004, ISBN 88-209-7422-3

Спасылкі
--------

* Інфармацыя  (англ.)
**Капліца ў імя свяшчэннамучаніка Макарыя Кіеўскага** — мураваная праваслаўная капліца ў аграгарадку Скрыгалаве Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

Ініцыятыва па ўшанаванні памяці кіеўскага мітрапаліта Макарыя  (руск.) (бел. належыць колішняму настаяцелю Скрыгалаўскай царквы Васілю Завітневічу, які ў 1897 годзе на месцы яго забойства — высокім беразе Прыпяці — паставіў абеліск з памятнай шыльдай і абразом пакутніка.

Унук Васіля Завітневіча, айцец Іаан Пашын, распачаў будоўлю цаглянай капліцы імя Макарыя Кіеўскага побач з царквой. Яе асвячэнне адбылося 1 траўня 1905 года. У капліцы захоўваліся прывезеная з Кіева айцом Іаанам старажытная ікона і часцінка мошчаў Макарыя.

За савецкім часам капліца была закінута. Пасля рэстаўрацыі ў 1990-х гадах над будынкам узвялі новы купал. Штогод 14 траўня ў капліцы адбываюцца ўрачыстыя богаслужэнні, пасля чаго ладзіцца хрэсны ход да помніка мітрапаліту.

Архітэктура
-----------

Пабудова выканана ў формах маскоўскай царкоўнай архітэктуры XVII стагоддзя, паводле кампазіцыі і вобліка нагадвае Гомельскую капліцу-пахальню Паскевічаў. Камернае цэнтральнае крыжовае ў плане збудаванне, завершанае гранёным шатром з цыбулепадобнай галоўкай. У аснове архітэктурнага вобраза — форма кілепадобнай аркі і какошніка, якімі вырашаны арачны ўваходны партал і франтоны васьмерыка ў аснаванні шатра. Архітэктурная пластыка дасягаецца высакаякаснай мастацкай цаглянай муроўкай.

Зноскі
------

1. ↑  *І.М. Калбасіна*. Праваслаўная царква на Мазыршчыне ў XIX—пачатку XX стст.(недаступная спасылка) — МДПУ імя І.П. Шамякіна.  (бел.)
2. ↑  Свяшчэннамучанік Іаан (Пашын), епіскап Рыльскі  (бел.).  Прыход Свята-Петра-Паўлаўскага сабора горада Мінска (18 жніўня 2011). Праверана 11.01.2019.
3. ↑  Виленский календарь на 1909 год. — Вильно, 1908. С. 80.  (руск.)

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дмахоўскі.

**Вікенцій Ігнатавіч Дмахоўскі** (1807, в. Нагародавічы — 22 лютага 1862, Вільна) — мастак.

Біяграфія
---------

Пачатковую адукацыю атрымаў у піярскім вучылішчы ў Шчучыне, паводле некаторых звестак таксама вучыўся ў Навагрудку. У 1826 г. В. Дмахоўскі паступіў у Віленскі ўніверсітэт на літаратурны факультэт, адначасова з вучобай браў урокі малявання ў Яна Рустэма. Прымаў удзел у Лістападаўскім паўстанні (1830—1831), пасля яго паражэння вымушаны быў эмігрыраваць у Прусію. У 1837 г. царскі ўрад аб'вясціў амністыю, В. Дмахоўскі вярнуўся ў Вільню. У Вільні В. Дмахоўскі адкрыў мастацкую майстэрню, якая за 20 год працы стала своеасаблівай мастацкай школай, дзе вучыліся многія вядомыя майстры, у т.л. Х. Скірмунт і інш. Часта наведваў свой небагаты маёнтак Нагародавічы.

Віленскі перыяд у творчасці В. Дмахоўскага прынёс шматлікія і разнастайныя творы, але краявіды радзімы асабліва хвалявалі мастака, гэта адчуваецца ва ўсіх творах мастака: «На начлезе», «Каля пераправы», «Навагрудак», «Возера Свіцязь», «Радзіма» («Двор у Нагародавічах», 1843) і інш. Працаваў мастак шмат, сучаснікі налічвалі больш за сто пейзажаў і жанравых карцін. В. Дмахоўскага называлі *«Клод Ларэн віленскіх ваколіц»*, як і французскі жывапісец 17 ст. В. Дмахоўскі быў мастаком-рамантыкам, знаходзіў у штодзённым жыцці эмацыянальны настрой, паэзію і веліч. Творчая спадчына мастака захоўваецца ў музеях Літвы і Польшы.

Таксама В. Дмахоўскі вядомы як скульптар і сцэнограф. У 1850—1854 г. афармляў спектаклі ў Віленскім гарадскім тэатры («Галька» С. Манюшкі, «Італьянка ў Алжыры» Дж. Расіні, «Фаварытка» Г. Даніцэці і інш.).

Сын В. Дмахоўскага — Уладзіслаў Дмахоўскі, таксама жывапісец.

Галерэя
-------

* Крыжакі перад атакай замка ПуняКрыжакі перад атакай замка Пуня
* Кляштар у ПажайсцеКляштар у Пажайсце
* Туганавічы, двор і пуняТуганавічы, двор і пуня
* Лясны пажарЛясны пажар
* Руіны замка на возеры ТроцкімРуіны замка на возеры Троцкім

Зноскі
------

1. ↑  Wincenty Dmochowski // RISM: Répertoire international des sources musicales — 1952.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2178828'></a>
2. ↑  Wincenty Dmochowski // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>
3. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

Літаратура
----------

* Дробаў Л. М. Мастакі XIX стагоддзя. — Мінск, «Беларусь», 1971.
* Старонка Вінцэнта Дмахоўскага // на pawet.net


| ?Вікенцій Ігнатавіч Дмахоўскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Вікенцій Ігнатавіч Дмахоўскі |  | Ігнацы Дмахоўскі[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | NUKAT: n2019010514 · VIAF: 59145067354066630873 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзмітрыеў.
**Вікенцій Дзмітрыевіч Дзмітрыеў** (29 сакавіка 1931, с. Гаранава, Ленінградская вобласць — 4 кастрычніка 2019) — Заслужаны настаўнік БССР. Заслужаны дзеяч фізічнай культуры БССР. Заслужаны трэнер СССР, стваральнік віцебскай школы спартыўнай гімнастыкі.

Біяграфія
---------

У 1945 годзе пачаў займацца гімнастыкай пры Тэхналагічным інстытуце імя Ленсавета, праз тры гады выйграў чэмпіянат Ленінграда. Служыў на флоце ў Ліепаі, на вайсковых спаборніцтвах яго запрасіў у Віцебск дырэктар Віцебскага тэхнікума фізічнай культуры Леанід Кім.

З 1956 года, пасля таго як сур'ёзна траўмаваў калена працаваў трэнерам у таварыстве «Дынама». Скончыў Віцебскі тэхнікум фізкультуры (1958).
У 1960 годзе яго вучаніца Ала Ітсан выйграла першынство рэспублікі і стала першым майстрам спорту па спартыўнай гімнастыцы ў Віцебску. Пераможцамі і прызёрамі рэспубліканскіх і ўсесаюзных першынстваў сталі яго вучні Юрый Козараў, Уладзімір Панарын, Уладзімір Віткоўскі і іншыя.

У 1964 годзе пятнаццацігадовая Ларыса Петрык стала абсалютнай чэмпіёнкай СССР, у 1965 годзе яна стала прызёрам Чэмпіянату Еўропы, у 1966 годзе стала чэмпіёнкай свету. На Алімпійскіх гульнях у Мехіка 1968 годзе заваявала два залатыя і адзін бронзавы медалі.

У 1972 годзе прысвоена званне Ганаровы грамадзянін горада Віцебска.

Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга, два ордэны «Знак Пашаны».

Зноскі
------

1. 1 2

Літаратура
----------

* Большая олимпийская энциклопедия / Авт.-сост. В. Л. Штейнбах. — М.: Олимпия Press, 2006. Т. 1 — 782 с. — ISBN 5-94299-088-3

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 129324 |
| Бітвы і аперацыі Іракскай вайны |
| --- |
| **Уварванне ў Ірак (2003)**: Ум-Каср • Фао • Басра (1) • Насірыя • Кербела (1) • Эн-Наджаф (1) • «Молат вікінга» • Эс-Самава • Эль-Хіла • Эль-Кут (1) • Багдад • Дэбека**Акупацыя Ірака (2003—2011)**: Анбар • «Удар па паўвостраве» • Рамадан (1) • Паўстанне Арміі Махдзі • Фалуджа (1) • Рамадзі (1) • Эль-Кут (2) • Эн-Наджаф (2) • Самара • Фалуджа (2) • Масул • Возера Тартар • Хіт • «Матадор» • Хадзіта • «Аднаўленне правоў» • «Сталёвы заслон» • Рамадзі (2) • Дыванія • «Сіндбад» • Дыяла • Вуліца Хайфа • Кербела (2) • Брытанскія базы • Эн-Наджаф (3) • «Чорны арол» • Кербела (3) • Турэцкае ўварванне • Найнава • Басра (3) • Наступленне Аль-Каіды • «Залог росквіту» • Абу-Кемаль • Пальмавы гай**Міжканфесійны канфлікт (2006—2009)**: Канфлікт паміж ІАІ і АК • «Разам наперад» • Рамадан (2) • «Фантомны гром» |

**Другое рамаданскае наступленне** — агульная назва для серыі нападаў баевікоў на іракскіх сілавікоў і войскі міжнароднай кааліцыі падчас святога для мусульман месяца Рамадан. Колькасць партызанскіх і тэрарыстычных акцый узрасла ў гэты перыяд галоўным чынам з-за веры ў тое, што барацьба з замежнікамі падчас святога месяца ісламу ставіць верніка асабліва блізка да Алаха. Сярод мішэняў атак былі ваенныя мэты ЗША і Ірака, аднак з прычыны выкарыстання тактыкі тэрору высокі быў узровень ахвяраў сярод мірнага насельніцтва. Большасць забойстваў грамадзянскага насельніцтва была праведзена Арміяй Махдзі, якая імкнулася ачысціць сталічны Багдад ад сунітаў. Наступленне супала з аперацыяй кааліцыі пад назвай «Разам наперад», што павінна была значна паменшыць гвалт у Багдадзе, які рэзка ўзрастаў з моманту выбуху мячэці Аскары, галоўнай шыіцкай мусульманскай святыні, у Самары. Аднак аперацыя не атрымалася. Акрамя таго, паўстанцам удалося ўзяць пад кантроль больш за 80 адсоткаў Багдада. Таксама паўстанцы дасягнулі велізарных поспехаў у заходняй частцы мухафазы Аль-Анбар і на поўдні правінцыі Бабіль, прымусіўшы кааліцыю і іракскія сілы бяспекі выйсці з многіх гарадоў. Адзіны поспех іх чакаў у баі за Эль-Амара, дзе ўдалося адлюстраваць атаку паўстанцаў. Падчас наступлення ўсе бакі панеслі вялікія страты. Так, за перыяд кампаніі загінула больш чым 300 іракскіх, 97 амерыканскіх, 2 дацкіх, па адным брытанскіх і сальвадорскіх сілавікоў, а таксама каля 400 баевікоў Аль-Каіды. Страты сярод Арміі Махдзі і мірнага насельніцтва невядомы.

Заўвагі
-------

1. ↑  A Ramadan Offensive in Iraq
2. ↑  'Ramadan Offensive' Challenges Security in Baghdad **(нявызн.)**, *ABC News* (19 October 2006). Праверана 7 July 2016.
3. ↑  Shi'ite militia in show of strength **(нявызн.)**. *boston.com*.
4. ↑  Mahdi militia seize Amarah - The News Архівавана 11 сакавіка 2007 года.
5. ↑  Iraqi Interior Ministry says 119 policemen killed, 185 wounded in October - iht,africa,Iraq Violence - Africa & Middle East - International Herald Tribune
6. ↑  Бои в Фаллудже не прекращаются // Сергей Карамаев, Lenta.ru, 11 ноября 2004
**Сале́травая вайна́**, вядомая таксама як **Ціхаакіянская вайна** (ісп.: Guerra del Pacifico) — вайна, якую Чылі вяла паміж 1879 і 1883 годам супраць Балівіі і Перу, была вайной за ўплыў на землях Антафагаста (*Antofagasta*), што сёння адміністрацыйна адносяцца да чылійскай правінцыі Атакама. Прычынай канфлікту стала галоўнае багацце рэгіёну — незвычайна вялікія залежы нітратаў.

Чылійскія прадпрыемствы пачалі здабычу нітратаў, што ў 1873 годзе дало падставу Перу і Балівіі да ўтварэння патаемнага альянсу з мэтай авалодання чылійскімі прадпрыемствамі. Па пагадненню 1874 года Чылі гарантавала Балівіі кантроль над спрэчнымі тэрыторыямі, але пры ўмове, што чылійскія кампаніі на 25 год вызваляюцца ад падаткаў.

Нягледзячы на пагадненні, у 1878 годзе прэзідэнт Балівіі Ілар'ён Даза (*Hilarión Daza*) запатрабаваў падаткі ад прадпрыемстваў, датуючы іх яшчэ 1874 годам. Гэта было правакацыяй на інтэрвенцыю, якая ў сваю чаргу знішчала сілу дзеяння пагадненняў па рубяжах. Салетравая вайна скончылася для Чылі значнымі тэрытарыяльнымі пашырэннямі на поўдні. Паміж Чылі і Перу было падпісана Анконскае пагадненне, па якому гарады Арыка (*Arica*) і Такна (*Tacna*) заставаліся часова пад чылійскім кантролем. Толькі ў 1929 годзе Такна быў аддадзены Перу, Арыка так і застаўся ў Чылі. Балівія страціла выхад у Пацыфіку і таксама шматлікія тэрыторыі пустыні Атакама, што было прызнана Балівіяй у пагадненні 1904 года. Але Балівія і па сённяшні дзень патрабуе ад Чылі свабодны выхад да Ціхага акіяну.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каралёў.
**Фёдар Лаўрэнцьевіч Каралёў** (5 студзеня 1904 — 24 ліпеня 1963) — беларускі ваенны ўрач-хірург, палкоўнік медыцынскай службы.

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння Смаленскага медыцынскага інстытута (1930) працаваў загадчыкам Алексінскай бальніцы Смаленскай вобласці. З 1931 года ў Чырвонай Арміі, праходзіў службу ў якасці малодшага ўрача кавалерыйскага палка, начальніка ваеннага шпіталя. Браў актыўны ўдзел у савецка-фінляндскім ваенным канфлікце. У гады Вялікай Айчыннай вайны — начальнік медыцынскай часткі шпіталяў некалькіх франтоў. Пасля вайны быў галоўным хірургам Ваенна-медыцынскага ўпраўлення, Ваенна-медыцынскага аддзела Беларускай ВА (1952-57).

Пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска (Беларусь), участак 26.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, Чырвонага Сцяга, медалямі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Королев Федор Лаврентьевич (5.01.1904 - 24.07.1963)  (руск.)
Упрыгожаная ілюмінацыяй Блакітная мячэць Стамбула

**Рамадан** (араб. رمضان‎‎) або **Рамазан** (турэцк.: Ramazan) — дзевяты месяц мусульманскага (месяцавага) календара. У адпаведнасці з адным з пяці слупоў ісламу на працягу месяца Рамадан прававерныя мусульмане павінны пасціць ад наступу ранішняга намаз (Фаджр, які адбываецца на досвітку) да наступу вячэрняга намазу (Магрыб, які адбываецца з захадам сонца).

Пост таксама называецца «Рамадан», як і назва месяца. У цюркскіх мовах больш распаўсюджана назва **Ураза**.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis · Даведка РІА |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX540036 · BNF: 11965169j · GND: 4176910-7 · LCCN: sh85111271 · LNB: 000304389 · NKC: ph761278 · SUDOC: 02765625X |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шаклавіты.
**Фёдар Лявонцьевіч Шаклавіты** (*Вялікі*, руск.: Фёдор Леонтьевич Шакловитый; сярэдзіна 1640-х — 11 кастрычніка (21 кастрычніка) 1689) — расійскі дзяржаўны дзеяч, акольнічы, глава Стралецкага прыказа (1682—1689), прыхільнік царэўны Соф’і Аляксееўны.

Біяграфія
---------

Выхадзец з бранскіх дзяцей баярскіх. Сын двараніна маскоўскага Лявонція Андрэевіча Шаклавітага. У пачатку 1660-х гг. паступіў на службу ў пад’ячыя Разраднага прыказа. З 1672 г. пад'ячы Прыказа тайных спраў. Увесну 1676 г. ўзведзены ўдзяка Разраднага прыказа. У 1682 г. уваходзіў у склад камісіі па складанні радаводных кніг. 27 жніўня 1682 г. ўзведзены ў думныя дзякі, 7 снежня таго ж года — у думныя дваране.

У снежні 1682 становіцца главой Стралецкага прыказа. Актыўны прыхільнік ідэі ўзвядзення на прастол царэўны Соф’і Аляксееўны. Пад яго кіраўніцтвам была складзена панегірычная гісторыя рэгенцтва Соф’і. 15 чэрвеня 1689 г. становіцца акольнічым і намеснікам Вяземскім.

У жніўні 1689 г. распачаў спробу арганізаваць выступленне маскоўскіх стральцоў супраць Пятра I. Пакараны смерцю 11 кастрычніка 1689 г. на плошчы ў Троіца-Сергіева манастыра, дзе і быў пахаваны праз два тыдні. Магчыма, памёр 11 верасня. С. М. Салаўёў піша: «11 верасня Шаклавіты, Пятроў і Чэрмны былі пакараны смерцю». М. Кастамараў таксама піша: «11 верасня, а 10 гадзіне вечара, насупраць Лаўры, каля вялікай дарогі, вывелі злачынцаў на смяротнае пакаранне пры вялікім сходзе народа. Шаклавітаму адсеклі галаву сякерай».

Зноскі
------

1. ↑  Дата смерці прыводзіцца паводле: Шакловитый Фёдор Леонтьевич // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 16. — С. 115.
2. ↑  *С. М. Соловьёв.* История России с древнейших времён. Т. 14.
3. ↑  *Костомаров Н. И.* История России в жизнеописаниях её главнейших деятелей. Гл. 13. Царевна Софья

Літаратура
----------

* Шакловитый, Федор Леонтьевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Розыскные дела о Фёдоре Шакловитом и его сообщниках. Т. 1‒4. — СПб.: Археографическая комиссия, 1884‒1893.
* *Богданов А. П.* Московская публицистика последней четверти XVII века. — М.: Институт российской истории РАН, 2001. — ISBN 5-8055-0071-X
* *Галанов М. М.* Фёдор Шакловитый. // Вопросы истории. № 3. 1995. — С. 155—159.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | NKC: js2016931395 · VIAF: 13147869549374980955 |