**Мадх'я-Прадэш** (англ.: Madhya Pradesh з хіндзі: «мадх'я» — цэнтральны, «прадэш» — вобласць, рэгіён), штат у цэнтральнай частцы Індыі. Гранічыць са штатамі Утар-Прадэш на паўночным усходзе, Чхатысгарх на ўсходзе, Махараштра на поўдні, Гуджарат на захадзе і Раджастхан на паўночным захадзе. Займае другое месца сярод штатаў па плошчы (308 144 км2) і 7-е па насельніцтву (60,4 млн. чалавек, 2001). Адміністрацыйны цэнтр — Бхапал. Буйныя гарады: Джабалпур, Індаур, Гваліёр.

Геаграфія
---------

Да выдзялення з яго складу ў 2000 штата Чхатысгарх, Мадх'я-Прадэш быў буйнейшым па плошчы штатам у краіне. 

Штат Мадх'я-Прадэш знаходзіцца на водападзеле басейнаў Бенгальскага заліва (прытокі Ганга, Маханады і Гадавары) і Аравійскага мора (Нармада, Тапты). Рака Нармада — традыцыйная граніца паміж паўночнай і паўднёвай Індыяй. Частку штата складае буйное вулканічнае плато Мальва. 

Лясістасць складае 31%.

Клімат субтрапічны, тры сезоны: сухое гарачае лета (красавік—чэрвень), перыяд мусонных дажджоў (ліпень—верасень), адносна сухая зіма.

Гісторыя
--------

З 321 па 185 да н.э. тэрыторыя штата ўваходзіла ў склад імперыі Маур'яў. З 4 стагоддзя н.э. — пад уладай дынастыі Гуптаў. Пасля перыяду феадальнай раздробленасці паўночная частка гэтай тэрыторыі ў 13 стагоддзі перайшла пад кантроль Дэлійскага султаната.

У сярэдзіне 16 стагоддзя большая частка тэрыторыі штата ўвайшла ў склад імперыі Вялікіх Маголаў. З аслабленнем апошняй уладарамі краю сталі плямёны маратхаў (продкі сучаснага насельніцтва штата Махараштра). У выніку трох англа-маратхскіх войн 1775—1818 іх змянілі англічане. 

Сучасную назву штат атрымаў у 1950.

Палітыка
--------

Двухпартыйная сістэма: асноўная барацьба ідзе паміж Індыйскім нацыянальным кангрэсам і Бхаратыя джаната парты. З 2003 ва ўладзе ў штаце знаходзіцца Бхаратыя джаната парты (173 месцы ў асамблеі штата з 230).

Эканоміка
---------

ВУП штата — 32 млрд. долл. ЗША (2004).

Асноўныя галіны прамысловасці — лёгкая, машынабудаванне і металаапрацоўка, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, мінеральных угнаенняў. 

На ўсходзе штата вырошчваюць рыс, у цэнтральнай частцы асноўная сельскагаспадарчая культура — пшаніца, на захадзе — проса.

Насельніцтва
------------

Індуісты — 91%, мусульмане — 6,5%, джайністы — 0,9%, хрысціяне — 0,3% (2000). 

Асноўная мова — хіндзі, у раёнах з мусульманскім насельніцтвам ужываецца таксама урду.

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>

У Сеціве
--------

* Урад штата

| ⛭Штаты і тэрыторыі Індыі |
| --- |
| Штаты | 
* Андхра-Прадэш
* Аруначал-Прадэш
* Адыша
* Асам
* Біхар
* Гоа
* Гуджарат
* Джаму і Кашмір
* Джхаркханд
* Заходняя Бенгалія
* Карнатака
* Керала
* Мадх’я-Прадэш
* Маніпур
* Махараштра
* Мегхалая
* Мізарам
* Нагаленд
* Пенджаб
* Раджастхан
* Сікім
* Тамілнад
* Трыпура
* Утар-Прадэш
* Утаракханд
* Хар’яна
* Хімачал-Прадэш
* Чхатысгарх

 | Сцяг Індыі |
| Саюзныя тэрыторыі | 
* Андаманскія і Нікабарскія астравы
* Дадра і Нагархавелі і Даман і Дыу
* Ладакх
* Лакшадвіп
* Нацыянальная сталічная тэрыторыя Дэлі
* Пандышэры
* Чандыгарх

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119588210 · GND: 4234626-5 · LCCN: n79130768 · NKC: ge773782 · VIAF: 155930254 |