**Тунку Абдул Рахман Путра аль-Хадж** (8 лютага 1903, Алар-Сетар, султанат Кедах — 6 снежня 1990, Куала-Лумпур) — першы прэм’ер-міністр незалежнай Малайскай Федэрацыі, з 1963 — Малайзіі, прынц (путра).

Біяграфія
---------

Сёмы сын султана Кедаха (Паўночная Малая) Абдул Хаміда Шаха і яго чацвёртай жонкі, Чэ Манжалары, дачкі тайскага правінцыйнага чыноўніка. Адзінакроўны брат султана Бадлішаха. У дзяцінстве захапляўся спортам, дэманстраваў здольнасці да вучобы. Вучыўся ў англійскай школе ў Пінангу і ў школе Дэбсурын у Бангкоку. Атрымаўшы ад урада Кедаха стыпендыю, адправіўся ў Англію, дзе навучаўся ў Кембрыджскім універсітэце. У 1925 годзе атрымаў ступень бакалаўра і вярнуўся на радзіму, але яго брат Тунку Ібрагім, у той час рэгент Кедаха, адправіў яго ў Лондан вучыцца на юрыста. Толькі праз шмат гадоў, калі яму споўнілася 47 гадоў, змог атрымаць допуск да юрыдычнай практыкі.

Пасля вяртання на радзіму ў 1931 годзе знаходзіўся на дзяржаўнай службе. Захапляўся покерам, гольфам, футболам і тэнісам, раз’язджаў на чырвонай спартовай машыне, але адначасова адказна падыходзіў да сваёй працы. Карыстаўся аднолькавай павагай з боку дзвюх этнічных і рэлігійных груп насельніцтва — мусульман-малайцаў і канфуцыянцаў-кітайцаў, умеў уладжваць паміж імі канфлікты. Прасякся праблемамі сялянскага насельніцтва, накіроўваў сродкі на асушванне балот (якія з’яўляліся крыніцай малярыі) і паляпшэнне інфраструктуры.

Падчас японскай акупацыі Малаі (снежань 1941—1945) — у адміністрацыі султанату ў Кедаху. Пасля вайны атрымаў нарэшце дыплом юрыста і працаваў у пракуратуры Куала-Лумпура.

У 1951 годзе ўзначаліў Аб’яднаную малайскую нацыянальную арганізацыю (АМНА) — палітычную сілу, якая прадстаўляла малайскую абшчыну краіны. У 1955 годзе, пасля аб’яднання трох нацыянальных партый (ОМНО, Кітайскай асацыяцыі Малаі і Індыйскага кангрэса Малаі) у Саюзную партыю Малаі, стаў яе старшынёй. Пасля перамогі Саюзнай партыі на парламенцкіх выбарах 1955 года — галоўны міністр і міністр унутраных спраў Малайскай Федэрацыі.

У студзені 1956 года ўзначальваў дэлегацыю на перамовах з брытанскім урадам у Лондане аб неадкладным прадастаўленні Малаі ўнутранага самакіравання, а ў далейшым — незалежнасці. Пасля абвяшчэння незалежнасці 31 жніўня 1957 года застаўся на чале ўрада, заняўшы пасады прэм’ер-міністра і міністра замежных спраў Малайскай Федэрацыі (з 1963 — Малайзіі).

У 1961 годзе вылучыў план аб’яднання Малайскай федэрацыі і калоній Вялікабрытаніі Сінгапура, Сабаха, Саравака і Брунея ў Федэрацыю Малайзія. 16 верасня 1963 года аб’яднанне адбылося (без Брунея; Сінгапур выйшаў са складу 9 жніўня 1965 года). У 1967 годзе Малайзія стала адным з заснавальнікаў Асацыяцыі краін Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН).

У сярэдзіне 1960-х гадоў у краіне ўзмацніліся міжабшчынныя супярэчнасці (асабліва з прыняццем у 1967 годзе закона аб мове, які вызначыў у якасці афіцыйнай малайскую мову), якія прывялі ў 1969 годзе да міжэтнічных сутыкненняў і ўвядзення надзвычайнага становішча. Улада фактычна перайшла ад урада да Нацыянальнай аператыўнай рады на чале з намеснікам прэм’ер-міністра Абдул Разаком, які ў 1970 годзе і заняў пасаду прэм’ер-міністра.

У 1969—1973 гадах займаў пасаду генеральнага сакратара Арганізацыі «Ісламская канферэнцыя».

У 1983 годзе Абдул Рахман быў узнагароджаны Міжнароднай прэміяй караля Фейсала.

Зноскі
------

1. ↑  Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 ліпеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. 1 2  Tunku Abdul Rahman Putra Alhaj // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

| ⛭Малайзія Прэм’ер-міністры Малайзіі |
| --- |
| Герб Малайзіі | 
* Абдул Рахман (1957—1970)
* Абдул Разак бін Хусейн (1970—1976)
* Хусейн Он (1976—1981)
* Махатхір Махамад (1981—2003)
* Абдула Ахмад Бадаві (2003—2009)
* Наджыб Тун Разак (2009—2018)
* Махатхір Махамад (2018—2020)
* Мухіддзін Ясін (2020—2021)
* Ісмаіл Сабры Яакаб (2021—2022)
* Анвар Ібрагім (з 2022)

 | Штандарт урада Малайзіі |