**Фарментэра** (катал.: Formentera) — востраў на захадзе Міжземнага мора, частка Пітыускай групы Балеарскага архіпелага. Уваходзіць у склад Іспаніі. Агульная плошча - 82,49 км². Насельніцтва (2014 г.) - 11 545 чал.

Геаграфія
---------

Карта
Востраў Фарментэра — самы паўднёвы ў групе Пітыускіх астравоў. Месціцца ў 7,15 км ад суседняга вострава Івіса, у 173,85 км на паўднёвы ўсход ад Валенсіі, у 475 км на паўднёвы ўсход ад Мадрыда, сталіцы Іспаніі. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход — 18,26 км. 

Востраў сфарміраваны плато Барбарыя на захадзе і плато Ламола на ўсходзе. Найвышэйшы пункт (192 м) знаходзіцца на плато Ламола. Астатняя частка Фарментэры ўяўляе сабою нізіны з асадкавых парод. Берагавая лінія моцна перарэзана лагунамі. Фарментэра славіцца пясчанымі пляжамі і нізкімі скалістымі ўзвышшамі. На поўначы вострава ў мінулым здабывалі соль. 

Клімат мяккі міжземнаморскі. Сярэдняя тэмпература трымаецца каля +19,5°C у красавіку і каля +29°C у жніўні.

Гісторыя
--------

Найстаражытнейшае сведчанне прысутнасці чалавека на востраве Фарментэра — мегалітычны помнік з вялікім каменным дальменам каля паселішча Кана-Коста. Ён быў узведзены ў пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. У II ст. да н. э. на востраве была пабудавана рымская крэпасць для абароны супраць піратаў. Лічыцца, што сучасная назва паходзіць ад лац.: Frumentaria ("пшаніца"), паколькі рымскія каланісты вырошчвалі тут збожжавыя культуры.

У перыяд сярэднявечча Фарментэра знаходзілася пад кантролем вандалаў, арабаў, каталонцаў, уваходзіла ў склад каралеўства Менорка, Арагона, а потым аб'яднанай Іспаніі. Востраў набыў сучаснае аблічча дзякуючы арабскім пасяленцам, якія пабудавалі на ім дарогі і ірыгацыйную сістэму, пачалі здабываць соль. У XIV ст. з-за нападаў афрыканскіх карсараў мясцовае насельніцтва пакінула Фарментэру. Зноў яна пачала засяляцца толькі ў 1697 г. Рыбалоўства і здабыча солі з'яўляліся асноўнымі гаспадарчымі заняткамі. 

Падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі (1936 - 1939 гг.) жыхары Фарментэры падтрымалі рэспубліканскі ўрад. У выніку рэспубліканцы пацярпелі паражэнне. У 1939 - 1942 гг. на востраве дзейнічаў канцлагер для палітычных зняволенных. 18 жыхароў Фарментэры былі рэпрэсаваны. 

У другой палове XX ст. пачаў развівацца турызм. Фарментэра атрымала папулярнасць першапачаткова сярод хіпі. У наш час лічыцца адным з найбольш папулярных курортаў сярод натурыстаў.

Эканоміка
---------

Асновай эканомікі вострава Фарментэра з'яўляецца турызм. Наведвальнікаў вабяць пясчаныя пляжы і гістарычныя каштоўнасці. Порт Ла-Савіна на поўначы вострава злучаны сталай паромнай пераправай з суседнім востравам Івіса і горадам Валенсія. 

Сельская гаспадарка прадстаўлена вырошчваннем вінаграду. Усяго пад земляробства занята 60 га мясцовых тэрыторый.

Кіраванне
---------

Адміністрацыйна Фарментэра ўваходзіць у склад аўтаномнай супольнасці Балеарскія астравы. Асобны муніцыпалітэт Фарментэра быў створаны ў 1977 г. аднак ён доўгі час кіраваўся радай вострава Івіса. У 2007 г. была створана асобная рада вострава Фарментэра. Фактычным адміністрацыйным цэнтрам з'яўляецца найбуйнейшае паселішча Сан-Францыск-Ксаўер. 

* Сцяг ФарментэрыСцяг Фарментэры
* Эмблема рады ФарментэрыЭмблема рады Фарментэры

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Фарментэра на Вікісховішчы |

* Афіцыйны турыстычны рэсурс
* Агульная інфармацыя Архівавана 10 сакавіка 2016.
* Гісторыя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11973966f · GND: 4017869-9 · NKC: ge129151 · VIAF: 236340065 |