recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Белару́скае сло́ва»** — заходнебеларуская штотыднёвая грамадска-палітычная і літаратурная газета. Выдавалася з 3 лютага 1926 да 9 лютага 1928 года ў Вільні на беларускай мове. Выдавец — Часовая беларуская рада, з № 20 (1926) — Беларуская нацыянальная рада. Адказны рэдактар — Т. Вернікоўскі.

У сваіх праграмных артыкулах заяўляла пра нацыянальнае адраджэнне, тэрытарыяльную і культурна-нацыянальную аўтаномію Беларусі, перадачу зямлі сялянам на падставе ўласнасці, шырокі дэмакратызм, барацьбу з камунізмам, нацыянальную царкву, далучэнне Усходняй Беларусі да Заходняй, прызнанне польскай дзяржаўнасці, спыненне нацыянальнай варожасці, агульную грамадскую згоду паміж польскім і беларускім народамі.

Крытыкавала праграмы Беларускай сялянска-работніцкай грамады (БСРГ), Беларускага сялянскага саюза, Беларускай хрысціянскай дэмакратыі, «камуністычную работу» БСРГ і яе газеты «Беларуская ніва». Пісала пра варожасць апошняй да газеты «Беларуская крыніца», якую «Беларуская ніва» называла «буржуазна-ксяндзоўскім» органам, пра адносіны беларускіх палітычных арганізацый да БСРГ, якая выступае за «інтэрнацыянальныя інтарэсы пралетарыяту», здрадзіўшы беларускаму сялянству.

Змяшчала матэрыялы пра краявы польскі з’езд у Гродне, агульны сход таварыства «Прасвет» і яго працу (арганізацыю беларускіх настаўніцкіх курсаў і бібліятэк, удзел у школьным плебісцыце, падтрымку беларускіх культурных устаноў і інш.), асвятляла пытанні беларускага школьніцтва, працаўладкавання інтэлігенцыі ў школы і адміністрацыйныя ўстановы, удзелу ў самаўрадах, зямельнай справы і інш. Уважліва сачыла за працэсам беларусізацыі ў БССР. У артыкуле «Бальшавікі і царква», які быў апублікаваны ў 1926 годзе (№ 3), крытычна ставілася да змены ў БССР абраду «хрышчэння» на «акцябрыны», калі немаўлят накрывалі чырвоным сцягам і давалі ім імёны Акцябр, Рэвалюцыя, Марксіст.

Змяшчала на сваіх старонках агляды падзей у свеце і Польшчы, юрыдычныя парады. У рубрыцы «Наш сатырыкон» друкавала пародыі на творы І. Крылова, Ядвігіна Ш. артыкулы Я. Светазара, пераклады з рускай мовы твораў П. Раманава і інш.

Выйшла 74 нумары.

Літаратура
----------

* *В. І. Дзяшко.* «Беларускае слова» // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — С. 400. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
* *Дзяшко, В. І.* «Беларускае слова» / В. І. Дзяшко // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 357.

Спасылкі
--------

* «Беларускае слова» на сайце Літоўскай акадэміі навук імя Урублеўскага
**Нараджэнне Хрыстова** — ікона XVII ст. якая паходзіць з горада Пружаны. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі. Ікона сумяшчае два евангельскія сюжэты — «Раство» і «Пакланенне вешчуноў» — і вылучаецца своеасаблівасцю кампазіцыі, тонкім майстэрствам жывапісу і шчырай верай.

Апісанне
--------

Ікона адлюстроўвае важную падзею ў гісторыі чалавецтва, апісаную ў Евангеллі ад Лукі, — прыход Збавіцеля. Гэта здарылася ў часы імператара Аўгуста, калі Іосіф і Марыя ішлі на перапіс у Віфлеем. Ім давялося начаваць у пячоры, якая выкарыстоўвалася для жывёлы. На яе фоне злева адлюстравана Дзева Марыя са спавітым Богам-немаўляткам, за ёю Іосіф і невядомая святая, магчыма, Лізавета. Справа ад прастола на пачцівай адлегласці размясціліся тры ўсходнія вешчуны, якія прынеслі дары толькі што народжанаму Цару Нябеснаму, вол і асёл. Далей бачны пастухі, якія загналі сваіх авечак за драўляную загароду. У нябёсах віфлеемская зорка пасылае прамень святла на зямлю і анёлы трымаюць стужку з евангельскім тэкстам: «Хвала ў вышніх Богу, і на зямлі мір, у людзях зычлівасць».

Зноскі
------

1. 1 2  Выстава аднаго твора з фондаў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)
*Accipiter nisus*
**Ястраб-перапёлачнік** (*Accipiter nisus*), або **ястраб малы** — від драпежных птушак з сямейства каршаковых (Accipitridae). Самкі ястраба-перапёлачніка амаль удвая буйнейшыя за самцоў. Гэты від жыве пераважна ў лясных мясцовасцях і распаўсюджаны амаль па ўсёй Еўразіі. Іх здабычай з'яўляюцца птушкі малой і сярэдняй велічыні. З прычыны прымянення пестыцыдаў, у сярэдзіне XX стагоддзя колькасць ястрабаў-перапёлачнікаў дасягнула гістарычнага мінімуму, аднак з тых часоў яго папуляцыі зноў выраслі.

Апісанне
--------

Ястраб-перапёлачнік — маленькая драпежная птушка з кароткімі і шырокімі крыламі, а таксама з доўгім хвастом, што дапамагае яму манеўраваць сярод дрэў. Самкі могуць быць даўжэйшыя за самцоў на 25 %.

Дарослы самец дасягае 29-34 см у даўжыню і 59-64 см у размаху крылаў. Абодва партнёры цёмна-шэрага колеру, але некаторыя набываюць блакітнаватае адценне. Ніжняя частка мае бледна-шэрыя палоскі і чырванаватае адценне, гледзячы на адлегласці птушка мае руды колер. Радужкавая абалонка ястраба-перапёлачніка аранжава-жоўтая або чырванавата-аранжавая. Самка да 35-41 см і ў размаху 67-80 см, вага 186—345 грамаў. Яна мае цёмна-карычневы або шаравата-карычневы верхні бок і чырвона-карычневы ніжні бок, а таксама светла-жоўтыя вочы.

Літаратура
----------

* Перапёлачнік. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ястраб-перапёлачнік
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сямёнаў.
**Валерый Міхайлавіч Сямёнаў** (30 кастрычніка 1956, Віцебск) — беларускі вучоны ў галіне інфекцыйных хвароб. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут у 1980 годзе. 3 1980 г. працуе на кафедры інфекцыйных захворванняў Віцебскага медыцынскага ўніверсітэта, прайшоў шлях ад клінічнага ардынатара да прафесара і загадчыка кафедры.

Аўтар 123 прац вучэбна-метадычнага і навуковага характару, у тым ліку 2 манаграфій. Мае аўтарскае пасведчанне на вынаходніцтва. Зацверджаны тэхнічныя ўмовы на прамысловую вытворчасць 5 дыягнастычных апаратаў і 14 рацпрапаноў. Старшыня праўлення навуковага таварыства інфекцыяністаў Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 345. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).
Карта паўвострава Алімпік з нацыянальным паркам Алімпік
Нацыянальны марскі запаведнік Паўвострава Алімпк
Рака Квітс
Гара Алімпус
Кліматычная карта паўвострава Алімпік у адпаведнасці з класіфікацыяй кліматаў Кёпена
**Алімпік** (англ.: Olympic Peninsula) — паўвостраў у ЗША, які займае захад і паўночны захад штата Вашынгтон, знаходзіцца на паўночны захад ад сталіцы штата Алімпія і на захад ад Сіэтла.

З кантынентам паўвостраў злучаны з поўдня. На ўсходзе берага Алімпіка абмываюць воды заліва П'юджэт-Саўнд, з захаду — Ціхага акіяна. Да поўначы размешчаны праліў Хуан-дэ-Фука, які падзяляе паўвостраў з востравам Ванкувер. Берагавая лінія Алімпіка моцна парэзана.

У цэнтральнай частцы паўвострава размешчаны нацыянальны парк Алімпік, дзе растуць дажджавыя лясы ўмеранага клімату.

Паўвостраў гарысты, асабліва ў цэнтральнай частцы. Найвышэйшы пункт паўвострава — гара Алімпус (англ.: Mount Olympus), вышыня над узроўнем мора якой дасягае 2427 м. На паўвостраве таксама мноства невялікіх азёр і горных рэчак.

На паўвостраве знаходзіцца таксама і самая заходняя кропка «кантынентальных штатаў» ЗША — мыс Алава.[1]

Самы буйны населены пункт на паўвостраве — горад Порт-Анджэлес (18,3 тыс. 2000).
**«Пухавіцкія навіны»** — раённая газета Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Выдаецца з 1931 года. Заснавальнікі газеты — Пухавіцкі раённы выканаўчы камітэт, раённы Савет дэпутатаў і калектыў рэдакцыі.

Гісторыя
--------

Шыльда рэдакцыі газеты «Пухавіцкія навіны»
Першая назва газеты «За калгасы» выйшла ў 1931 годзе і была прысвечана першамайскаму святу. На старонках пухавіцкай газеты друкавалі свае творы беларускія пісьменнікі Якуб Колас, Антон Бялевіч, Уладзімір Рунцэвіч, Алесь Пісарык.

У гады вайны газета выходзіла ў партызанскай брыгадзе «Полымя», з’яўлялася органам Пухавіцкага падпольнага РК КП(б). З 22 чэрвеня 1941 года мела назву «Партызан Беларусі». Рэдагавалі газету камісар партызанскага атрада «Полымя» М. П. Смірноў, І. А. Ляўданскі. Пасля вайны раённая газета аднавіла свой выхад пад назвай «Сцяг камунізму».

Пасля далучэння Рудзенскага раёна да Пухавіцкага газета атрымала назву «Сцяг працы», каб захаваць пераемнасць літаратурных і журналісцкіх традыцый (у Рудзенску нарадзіліся вядомыя беларускія паэты і пісьменнікі Міхась Чарот, Алесь Бачыла, Захар Бірала, Генадзь Кляўко, Макар Паслядовіч), з назваў пухавіцкай газеты «Сцяг камунізму» і рудзенскай «Бальшавіцкі сцяг» узялі агульнае для іх слова і дадалі новае. Першы нумар з такой назвай выйшаў 1 траўня 1962 года. Газета стала падпарадкоўвацца Мінскаму абкаму КПБ і абласному Савету дэпутатаў працоўных пры Пухавіцкім тэрытарыяльным вытворчым калгасна-саўгасным упраўленні, у якое ўваходзілі Пухавіцкі і Уздзенскі раёны. З сакавіка 1963 года газета стала органам парткама Пухавіцкага вытворчага калгасна-саўгаснага ўпраўлення і раённага Савета дэпутатаў працоўных.

У 1991 годзе газета змяніла назву на сённяшнюю — «Пухавіцкія навіны».

Распаўсюджваецца ў горадзе Мар’іна Горка, пасёлках Праўдзінскі, Дружны, гарадскіх пасёлках Рудзенск, Свіслач, ва ўсіх сельскіх населеных пунктах Пухавіцкага раёна.

Рэдактары
---------

* Лескавец
* Гармонька
* Сіротка
* Панкратаў.
* М. П. Смірноў
* І. А. Ляўданскі
* А. І. Пісакоў
* І. Х. Легчанка
* М. П. Паўлічкаў
* В. Е. Буры
* Аляксандр Пятровіч Грышан
* А. Б. Ісачанка
* Браніслаў Яблонскі (1981—2009)
* Вольга Уладзіміраўна Савасцюк (2009—2020)
* Наталля Пархомчык (з 2020)

Узнагароды
----------

* Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1981).
* Дыплом лаўрэата Нацыянальных конкурсаў друкаваных сродкаў масавай інфармацыі «Залатая Ліцера» (2013, 2014, 2015, 2016, 2019).
* Грамата Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Філарэта.
* Ганаровая грамата Мінскага абласнога выканаўчага камітэта.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑   Архівавана 28 красавіка 2016.
4. ↑

Спасылкі
--------

* Работники редакции «Пухавіцкія навіны»(недаступная спасылка)
* Пухавіцкія навіны
**Адамашненне** ці інакш **даместыкацыя** (лац.: Domesticus — жылы дом) — гэта працэс змянення дзікіх жывёл ці раслін, пры якім на працягу шматлікіх пакаленняў яны ўтрымоўваюцца чалавекам генетычна ізаляванымі ад іх дзікай формы і падвяргаюцца штучнаму адбору.

Адамашненне, прыручэнне жывёл — гэта цэласнасць працэсаў трансфармацыі уласцівасцяў і характарыстык марфалагічнага, фізіялагічнага і псіхічнага развіцця ў дзікіх жывёл у выніку доўгатэрміновага ўздзеяння на іх чалавека, у прыватнасці шляхам умяшання чалавека з генетычнымі і экалагічнымі фактарамі.

Авечкі былі ў шэрагу жывёл, якія былі адамашнены першымі
Першым крокам да адамашнення стала ўтаймаванне і выкарыстанне дзікіх відаў жывёл да чалавечых патрэбаў і забеспячэнне больш схільнага ўплыву знешніх фактараў на іх. Адамашненныя жывёлы служылі крыніцай харчавання (мяса, малако, тлушч, яйкі, мёд і г.д.), сыравіны для адзення і іншых прадметаў — ўпрыгажэнняў, інструментаў, зброі і г.д. (шэрсць, скура, мех, пер’е, косткі, рогі), а таксама крыніцай угнаенняў, якія выкарыстоўваюцца для ўгнаення глебы і месцамі ў выглядзе паліва (каровіны гной, памёт вікунні).

Таксама пэўныя віды жывёл выкарыстоўваліся для працы ў якасці крыніцы таннай працоўнай сілы, механічнага прывада, а таксама дапамагалі чалавеку з іншымі відамі дзейнасці, такімі, як ахова жылля, абарона, паляванне або дапамога з развядзеннем іншых жывёл (сабакі).

Адамашненне першага віду адбылося яшчэ ў эпоху неаліту, працэс далейшага адамашнення відаў праходзіў у бліжэйшыя некалькі тысяч гадоў.

Прыручэнне жывёл, якія жывуць у статку, прасцей і хутчэй, чым жывёл, якія жывуць ў адзіночку, якія нават пасля прыручэння захоўваюць пэўную ступень аўтаноміі, напрыклад, свойскі кот.

Гл. таксама
-----------

* Хатнія жывёлы
* Здзічэнне
* Жывёлагадоўля
* Прыручэнне каня
* Прынцып Ганны Карэнінай

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Прыручаныя жывёлы на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Ларуса · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 119441018 · GND: 4150403-3 · LCCN: sh85038949 · LNB: 000115876 · Microsoft: 134387633 · SUDOC: 027388263, 19962450X |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Эма.
**«Э́ма»** (англ.: Emma) — брытанскі тэлефільм 1948 года, экранізацыя аднайменнага рамана англійскай пісьменніцы Джэйн Осцін.

Сюжэт
-----

Эма Вудхаўс — багатая, прыгожая і разумная дзяўчына са шляхетнай сям’і. Сама яна не імкнецца да замужжа, яе цалкам задавальняе забяспечанае і мернае жыццё ў доме бацькі. Да таго ж, заўсёды пад рукой велікадушны, праўдзівы сябар і джэнтльмен, з якім яна адчувае сябе на роўных, ведаючы яго з дзяцінства. Не маючы ні ў чым патрэбы, Эма хоча зладзіць шчасце сваіх менш адораных лёсам і прыродай сябровак, і адначасова крыху развеяць летнюю нуду. Пасля таго, як ёй удаецца сасватаць і ўдала выдала замуж сваю гувернантку міс Тэйлар за заможнага ўдаўца містэра Уэстана, яна абірае сабе новую пратэжэ. Гарыет Сміт — мілая, трохі наіўная дзяўчына сумнеўнага паходжання. Эма задаецца мэтай знайсці ёй годнага мужа, і ў яе нават з’яўляецца падыходзячая кандыдатура — мясцовы вікарый містэр Элтан. Вось толькі ўсё ідзе не зусім так, як задумвала Эма.

Акцёрскі склад
--------------

* Джудзі Кэмпбел[en] — *Эма Вудхаўс[en]*
* Ральф Майкл[en] — *Джордж Найтлі[en]*

Зноскі
------

1. ↑  Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>

Спасылкі
--------

* Эма на сайце «Internet Movie Database» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |

| ⛭Экранізацыі твораў Джэйн Осцін |
| --- |
| «Пыха і перадузятасць» | 
* 1938 (тэлефільм)
* 1940 (фільм)
* 1952 (міні-серыял)
* 1958 (міні-серыял)
* 1967 (міні-серыял)
* 1980 (міні-серыял)
* ✰✰ 1995 (міні-серыял)
* 2005 (фільм)

 |
| «Эма» | 
* 1948 (тэлефільм)
* 1960 (міні-серыял)
* 1972 (міні-серыял)
* 1996 (фільм)
* 1996 (тэлефільм)
* 2009 (міні-серыял)
* 2020 (фільм)

 |
| «Перакананне» | 
* 1960 (міні-серыял)
* 1971 (міні-серыял)
* 1995 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Розум і пачуцці» | 
* 1971 (міні-серыял)
* 1981 (міні-серыял)
* 1995 (фільм)
* 2000 (фільм)
* 2008 (міні-серыял)

 |
| «Мэнсфілд-парк» | 
* 1983 (міні-серыял)
* 1999 (фільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Нортэнгерскае абацтва» | 
* 1987 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Сэндытан» | 
* 2019 (міні-серыял)

 |
| **Джэйн Осцін** |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Замыслоўскі.

**Георгій Георгіевіч Замыслоўскі** (13 (25) мая 1872 — 1920) — дэпутат III—IV Дзяржаўнай Думы ад Віленскай губерні (фракцыя правых).

Біяграфія
---------

Скончыў юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. З 1894 года служыў памагатым сакратара Камісіі па складанні мясцовых забаронных кніг пры Міністэрстве юстыцыі. З 1899 года міравы суддзя па Курляндскай губерні. З 1903 года — таварыш пракурора Гродзенскага, з 1904 — Віленскага акруговых судоў, у чэрвені 1906 — лістападзе 1907 выконваў абавязкі таварыша пракурора Віленскай судовай палаты. З 1907 года — член Дзяржаўнай думы. Надворны саветнік (1905).

Член Саюза рускага народа (з 1908 — Рускага народнага саюза імя Міхаіла Архангела). Удзельнічаў у справе Бейліса, прадставўляючы маці Андрэя Юшчынскага, дабіваўся пакарання Бейліса. Пасля 1917 — удзельнік Белага руху.


| ⛭Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі ад Віленскай губерні |
| --- |
| I скліканне | 
* Левін
* Аляксандровіч
* Гатавецкі
* Грынцэвіч
* Роп
* Ялавецкі
* Янкоўскі

 |  |
| II скліканне | 
* Ваньковіч
* Венслаўскі
* Пялейка
* Путкамер
* Радзевіч
* Хамінскі
* Хелхоўскі

 |
| III скліканне | 
* Ваньковіч
* Вераксін
* Замыслоўскі
* Мацяевіч
* Монтвіл
* Свянціцкі
* Цыўнеліс

 |
| IV скліканне | 
* Банькоўскі
* Замыслоўскі
* Мацяевіч
* Путкамер
* Свянціцкі
* Цыўнеліс
* Юзьвюк

 |
| Курсівам вылучаны дэпутаты, абраныя непасрэдна ад горада Вільні. |
**Ліберлэнд**, поўная назва **Свабодная Рэспубліка Ліберлэнд** (чэшск.: Svobodná republika Liberland; англ.: Free Republic of Liberland) — непрызнаная мікрадзяржава абвешчаная 13 красавіка 2015 года групай чэшскіх грамадзян на тэрыторыі вядомай як Gornja Siga, што на беразе Дунаю, паміж Харватыяй і Сербіяй. Новая мікрадзяржава знаходзіцца на нічыйнай тэрыторыі, або юрыдычна на terra nullius.

Гісторыя
--------

Харвацка-Сербская мяжа ўлічваючы тэрытарыяльныя прэтэнзіі бакоў. Жоўты — аспрэчаная тэрыторыя. Зялёны — неаспрэчны раён Сіга.
Галоўным заснавальнікам непрызнанай (на красавік 2015) мікрадзяржавы стаў Віт Едлічка, абраны аднадумцамі прэзідэнтам Ліберлэнду. Новая дзяржава паўстала як вынік імкненняў некаторых прадстаўнікоў ліберальнай партыі вольных Грамадзян Чэхіі пабудаваць краіну згодную з ідэаламі лібертарыянства.

Тэрыторыя для будучай краіны была знойдзена на ўсходзе Харватыі, дзе актуальна доўжыцца Харвацка-Сербская тэрытарыяльная спрэчка. Яшчэ пасля заканчэння Югаслаўскіх войнаў некаторыя памежныя землі былі аспрэчаны, напрыклад астравы Вуковар і Шарэнгард. Тым часам заяўленая тэрыторыя Ліберлэнду — Горная Сіга, паводле заяў яе часовага ўраду, аспрэчанай не была.

Афіцыйна мікрадзяржава абвешчана 13 красавіка 2015 года, калі ў будучай сталіцы — Ліберполісе, усталяваны дзяржаўны сцяг Ліберлэнду. Пазней Падрыхтоўчы Камітэт абраў пана Віта Едлічку, члена ліберальнай партыі вольных грамадзян Чэхіі, на прэзідэнта рэспублікі і адначасова абавязаў яго звярнуцца з адмысловымі дыпламатычнымі нотамі да суседніх краін: Сербіі і Харватыі, а таксама да ААН і ўсяго свету.

Ідэйныя падставы
----------------

Паводле інтэрнэт-старонкі Ліберлэнду «*мэтай заснавання новай краіны ёсць стварэнне дзяржавы, у якой вартыя людзі будуць мець магчымасць паспяхова развівацца, без ціску ўладаў, якія абцяжарваюць людзей праз засілле падаткаў і абавязкаў*».

Зноскі
------

1. ↑  Free and Fair - Liberland National Anthem **(нявызн.)**. *YouTube*.
2. ↑
3. 1 2
4. ↑
5. ↑  «Čeh proglasio državu između Srbije i Hrvatske» (in Serbian). B92. BETA. 15 April 2015. Retrieved 15 April 2015.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 17 красавіка 2015.
* Avrupa’da yeni bir devlet
* inserbia.info
* Článek na tn.cz
* Článek na humanisti.sk Архівавана 24 верасня 2015.
* News from Elsewhere: Balkans: Czech man claims to establish 'new state'  (англ.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Эма.
**«Э́ма»** (англ.: Emma) — шасцісерыйны брытанскі міні-серыял 1972 года, экранізацыя аднайменнага рамана англійскай пісьменніцы Джэйн Осцін.

Сюжэт
-----

Эма Вудхаўс — багатая, прыгожая і разумная дзяўчына са шляхетнай сям’і. Сама яна не імкнецца да замужжа, яе цалкам задавальняе забяспечанае і мернае жыццё ў доме бацькі. Да таго ж, заўсёды пад рукой велікадушны, праўдзівы сябар і джэнтльмен, з якім яна адчувае сябе на роўных, ведаючы яго з дзяцінства. Не маючы ні ў чым патрэбы, Эма хоча зладзіць шчасце сваіх менш адораных лёсам і прыродай сябровак, і адначасова крыху развеяць летнюю нуду. Пасля таго, як ёй удаецца сасватаць і ўдала выдала замуж сваю гувернантку міс Тэйлар за заможнага ўдаўца містэра Уэстана, яна абірае сабе новую пратэжэ. Гарыет Сміт — мілая, трохі наіўная дзяўчына сумнеўнага паходжання. Эма задаецца мэтай знайсці ёй годнага мужа, і ў яе нават з’яўляецца падыходзячая кандыдатура — мясцовы вікарый містэр Элтан. Вось толькі ўсё ідзе не зусім так, як задумвала Эма.

Акцёрскі склад
--------------

* Доран Годвін[en] — *Эма Вудхаўс[en]*
* Джон Карсан[en] — *Джордж Найтлі[en]*

Зноскі
------

1. ↑  fernsehserien.de Праверана 13 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54871129'></a>

Спасылкі
--------

* Эма на сайце «Internet Movie Database» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |

| ⛭Экранізацыі твораў Джэйн Осцін |
| --- |
| «Пыха і перадузятасць» | 
* 1938 (тэлефільм)
* 1940 (фільм)
* 1952 (міні-серыял)
* 1958 (міні-серыял)
* 1967 (міні-серыял)
* 1980 (міні-серыял)
* ✰✰ 1995 (міні-серыял)
* 2005 (фільм)

 |
| «Эма» | 
* 1948 (тэлефільм)
* 1960 (міні-серыял)
* 1972 (міні-серыял)
* 1996 (фільм)
* 1996 (тэлефільм)
* 2009 (міні-серыял)
* 2020 (фільм)

 |
| «Перакананне» | 
* 1960 (міні-серыял)
* 1971 (міні-серыял)
* 1995 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Розум і пачуцці» | 
* 1971 (міні-серыял)
* 1981 (міні-серыял)
* 1995 (фільм)
* 2000 (фільм)
* 2008 (міні-серыял)

 |
| «Мэнсфілд-парк» | 
* 1983 (міні-серыял)
* 1999 (фільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Нортэнгерскае абацтва» | 
* 1987 (тэлефільм)
* 2007 (фільм)

 |
| «Сэндытан» | 
* 2019 (міні-серыял)

 |
| **Джэйн Осцін** |
**Джордж Уільям Кейсі-малодшы** (англ.: George William Casey, Jr.; 22 ліпеня 1948, Сэндай, Японія) — поўны (чатырохзоркавы) генерал ЗША.

Біяграфія
---------

Джордж Кейсі нарадзіўся ў Японіі (на той момант краіна акупавана пасля Другой сусветнай) у сям’і прафесійнага ваеннага, генерал-маёра Джорджа Кейсі старэйшага, які загінуў 7 ліпеня 1970 года ў В’етнаме, камандуючы 1-й кавалерыйскай дывізіяй.

Малодшы Джордж Кейсі атрымаў вышэйшую адукацыю з прысваеннем ступені бакалаўра навук у галіне міжнародных адносін у Джорджтаўнскім універсітэце ў 1970 годзе. У 1980-м атрымаў ступень магістра па міжнародных адносінах у Дэнверскім універсітэце.

Ваенную адукацыю атрымаў на курсах Корпуса падрыхтоўкі афіцэраў рэзерву ЗША (ROTC) у 1970 годзе па спецыяльнасці афіцэр механізаваных войскаў. Камандаваў 3-й брыгадай 1-й кавалерыйскай дывізіі, пазней памочнік камандзіра 1-й бранятанкавай дывізіі ў Германіі. З ліпеня 1996 па жнівень 1997 года ўдзельнічаў у аперацыі «Сумесныя намаганні» ў Босніі і Герцагавіне. У ліпені 1999 года Кейсі ўзначаліў камандаванне 1-й бранятанкавай дывізіі.

У ліпені 2001 года, па завяршэнні камандавання дывізіяй, генерал Кейсі працягнуў службу на пасадзе дырэктара баявога ўпраўлення міжвідавых камандавання УС ЗША ў Пентагоне. Пасля генерал-лейтэнант Кейсі са студзеня 2003 года па кастрычнік 2003 года — дырэктар Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў. З кастрычніка 2003 па чэрвень 2004 — намеснік начальніка штаба арміі.

З чэрвеня 2004 па 8 лютага 2007 года генерал Кейсі камандаваў [[Міжнародныя кааліцыйныя сілы ў Іраку|шматнацыянальных кааліцыйных сіл у Іраку. З 10 красавіка 2007 года — начальнік штаба арміі.

10 красавіка 2011 года генерал Кейсі здаў паўнамоцтвы начальніка штаба сухапутных войскаў ЗША генералу М. Дэмпсі і неўзабаве сышоў у адстаўку.

Літаратура
----------

* Cloud, David; Greg Jaffe (2009). The Fourth Star: Four Generals and the Epic Struggle for the Future of the United States Army. Random House

Спасылкі
--------

* Новая работа в Ираке  (англ.)
* Генерал Кейси  (англ.)
* Гейтс встряхивает командование в Ираке  (англ.)
* Брифинг для прессы, касающиеся изменений командиров в Ираке  (англ.)
* Кейси рассказывает..  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database · OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000000030399316 · LCCN: n88267119 · SUDOC: 176648585 · VIAF: 13877816 |
**Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт у Станіславе** (англ.: California State University, Stanislaus) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Тэрлак ў акрузе Станіслаў штата Каліфорнія, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Універсітэтз'яўляецца часткай сістэмы Каліфарнйскага дзяржаўнага ўніверсітэта і быў заснаваны ў 1957 годзе. Сёння ён прапануе 45 праграм атрымання ступені бакалаўра, 17 праграм атрымання ступені магістра, адну праграму аспірантуры. Гэта афіцыйна іспанамоўная ўстанова.

Структура
---------

* Каледж мастацтваў і сацыяльна-гуманітарных навук
* Каледж бізнес-адміністравання
* Каледж адукацыі, кінезіялогіі і сацыяльнай працы
* Каледж прыродазнаўчых навук

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мітрафанаў.
**Мікалай Іванавіч Мітрафанаў** (24 снежня 1912, с. Блінава, Песцякоўскі раён, Іванаўская вобласць — 26 чэрвеня 1944, в. Надзежына, Шумілінскі раён, Беларусь) — Герой Савецкага Саюза (1945).

Біяграфія
---------

Камандзір стралковага ўзвода 9-й стралковай роты 977-га стралковага палка 270-й стралковай Дзямідаўскай дывізіі 6-й арміі першага Прыбалтыйскага фронту. Вызначыўся пры вызваленні Бешанковіцкага раёна. 26 чэрвеня 1944 года ўзвод пад яго камандаваннем выйшаў да Заходняй Дзвіны, пад агнём праціўніка пераправіўся на левы бераг і прыкрываў агнём пераправу батальена. У баі за плацдарм М. І. Мітрафанаў падняў узвод у атаку і захапіў варожыя траншэі. Загінуў у гэтым баю. 

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года.

Пахаваны ў Брацкай магіле аграгарадка Ула.

Зноскі
------

1. ↑  ПОМНІКІ ГІСТОРЫІ **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 студзеня 2020. Праверана 29 сакавіка 2020.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт у Сан-Маркасе** (англ.: California State University, San Marcos) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Сан-Маркас у штаце Каліфорнія, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Універсітэт быў заснаваны ў 1989 годзе як 21-ы кампус у сістэме Каліфарнійскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Ён прапануе 43 праграмы атрымання ступені бакалаўра і 23 праграмы атрымання ступені магістра. У студзені 2021 года ва ўніверсітэце налічвалася 979 выкладчыкаў. Універсітэт афіцыйна з'яўляецца іспанамоўнай установай.

Структура
---------

* Каледж бізнес-адміністравання
* Каледж прыродазнаўчых навук, тэхналогій, інжынерыі і матэматыкі
* Каледж гуманітарных навук, мастацтваў, паводніцкіх і сацыяльных навук
* Каледж адукацыі, здароўя і сацыяльных паслуг

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Хана Шомер-Ротэнберг** (? — 18 мая 1960, Нью-Ёрк) — яўрэйская спявачка, даследчыца народнай музыкі, кампазітар.

Нарадзілася 1 мая 1884 у Адэсе, або 1 студзеня 1885 у Пінску. Дачка вядомага пісьменніка Нохума Шайкевіча-Шомера і Дзіны Бярцінскай.

У 1893 з сям’ёй эмігравала ў ЗША. Жыла ў Нью-Ёрку. Спявала з дзяцінства. Вучылася спевам у Лазара Самойлава , Фрэнсіса Роджэрса (1870—1951). Да канца 1930-х гадоў выступала ў сольных канцэртах з песнямі на ідышы і іўрыце. Выдала кнігу «Песні Палесціны» (1928) з тэкстамі на дзвюх мовах і нотамі. Гастралявала ў Святой зямлі. Уваходзіла ў Амерыкана-палесцінскае музычнае таварыства — Маілам.

Напісала дзве п’есы на ідышы, у аснове якіх ляжаць народныя песні. Оперу «Once Upon a Time» паказалі ў 1922 годзе на сцэне яўрэйскага тэатра Шварца.

Бібліяграфія
------------

* Songs Heard in Palestine. — Bloch Publishing Co, New York. 1928.

Зноскі
------

1. ↑  нарадзіўся ў Кіеве ў 1877

Спасылкі
--------

* Shomer Rothenberg, Anna
* Anna Shomer-Rothenberg
* Sonia Gollance
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Белая.

**Белая**, **Бяла** — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Правая Лясная (басейн Віслы). Даўжыня 10,1 км. Бярэ пачатак ад сутокі рэчак Сіпурка і Палічна, вусце за 1 км на ўсход ад вёскі Белая. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае, прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.

Асноўныя прытокі
----------------

**Злева**: Мшанка, Зубрыца.

На рацэ
-------

**Вёскі**: Стаўповіскі, Мшанкі, Белая, Вілы (Камянецкі раён).

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Валатоўкі.
**Валато́ўкі** — народная назва старажытных курганных могільнікаў, найбольш пашыраная на поўначы Беларусі (Паазер’і) і сумежных з ёй раёнах Смаленшчыны, Пскоўшчыны і ўсходзе Латвіі (прыблізны арэал крывічоў). Уключаюць доўгія курганы, а таксама курганныя могільнікі X—XII стагоддзяў, абрад пахаванняў — трупапалажэнне.

З назвай звязана ўяўленне пра волатаў, якія, напэўна, лічыліся продкамі беларусаў. Сярод валатовак сустракаюцца валападобныя насыпы. Іх з’яўленне звязана з перыядам, калі на поўначы Беларусі рассяліліся славяне, якія асімілявалі мясцовае балцкае і фіна-вугорскае насельніцтва, у выніку чаго ўтварылася групоўка ўсходніх славян-крывічоў.

Урочышчы пад назвай Валатоўкі, дзе ёсць такія курганы, зафіксаваны каля мястэчка Друя, вёсак Бельчыцы, Куранец, Ліпск, Малышкі, Пуканаўка, Бяздзедавічы, Валатоўкі, Верхняе, Зарубчыкі, Мамаі, Ёды, Забаенне, Стаўбцы, Іжа, Махіроўка, Стараселле, Палессе. Варыянтамі назвы Валатоўкі ёсць назвы Малатоўкі і Калатоўкі (вёскі Занарач Мядзельскага раёна, Ізбішча і іншыя). Шэраг населеных пунктаў Беларусі носіць назву Валатоўкі.

Крыніцы
-------

Літаратура
----------

* *Георгій Штыхаў.* Валатоўкі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — С. 206. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
**Магіла ахвяр фашызму** — вайсковае пахаванне ў в. Давыдаўка, Светлагорскі раён. Знаходзіцца 0,5 км на паўночны захад ад вёскі.

Апісанне
--------

У магіле пахавана 129 мірных жыхароў — жанчын, старых людзей, дзяцей, якіх растралялі нямецка-фашысцкія захопнікі. У складзе нямецкага атрада былі паліцэйскія з вёсак Людзвінаўка, Прасвет, Давыдаўка. 8 лютага 1942 года фашысцкія карнікі ўварваліся ў вёску, яны рабавалі жыхароў, выганялі іх з хат і расстрэльвалі прама на вуліцы ці на агародах. Потым загадалі жыхарам сабраць трупы растраляных і вывезці за вёску. Целы вывезлі за ваколіцу і закапалі. У 1967 годзе на магіле пастаўлены абеліск у выглядзе чатырохграннай прызмы. У 2005 годзе ўсталяваны абеліск з барыльефнай выявай твару жанчыны..

Зноскі
------

1. ↑  Магіла ахвяр фашызму аг. Давыдаўка (0,5 км на паўночны захад ад вёскі)
**Дзмітрый Сямёнавіч «Сякіра»**, князь **Зубравіцкі** з роду **Друцкіх**, **Мітка Сякіра**, **Дзмітрый Друцкі-Зубравіцкі** (*Митко Семенович*, *Митко Зубревицки*, *Митко Секира*, *dux Mithko filius Syemoni ducis Druschnensis*; каля 1400 — пасля 1444) — староста асцёрскі.

Біяграфія
---------

Сын князя друцкага Сямёна Дзмітрыевіча. У Друцкім княстве меў удзел з цэнтрам у Зубравічах на рацэ Ульянаўцы. Ад вялікага князя Вітаўта трымаў вялікую Асцёрскую воласць на левабярэжжы Дняпра ў Кіеўскай зямлі.

Крыніцамі згадваецца з 1425 года, калі кароль Уладзіслаў Ягайла даў яму 60 грыўняў на перамышльскіх і драгабыцкіх саляных капальнях і львоўскім мыце. У 1427 годзе атрымаў таксама ад караля маёнткі Хлопы, Вангерчэ, Какаловічэ, Камарна, Літэўчыцэ ў Градоцкім і Кліцка ў Шчырэцкім паветах, агулам на 300 грыўняў.

Паводле Хронікі Быхаўца, адыграў значную ролю ў канфлікце паміж вялікім князем Свідрыгайлам і каралём Уладзіславам Ягайлам. На баку вялікага князя Свідрыгайлы браў удзел у феадальнай вайне, у бітве пад Ашмянамі (1432) разам з братам князем Васілём Красным трапіў у палон да вялікага князя Жыгімонта. Урэшце прызнаў уладу Жыгімонта.

У 7-м індыкце (прыпадае на 1429 або 1444, звычайна дакумент датуюць 1444 годам) склаў тастамент на карысць жонкі Соф’і, дзяцей і нашчадкаў. Паводле тастамента ўладанні князя Дзмітрыя Друцкага-Зубравіцкага складаліся з «двароў» Зубравічы і Хімы, «зямлі пустой» Дубровенскай, «двароў» Быхаў (напэўна, пазнейшы Новы Быхаў), Добасна і даннікаў у Турцы (сярод земляў Свіслацкай воласці).

Памёр на пачатку валадарства вялікага князя Казіміра.

Сям’я
-----

Жонка — княгіня Соф’я, невядомага паходжання. Паводле Хронікі Быхаўца, Соф’я была пляменніцай («братанкай») Ягайлы і Свідрыгайлы — дачкой князя Жэдзівіда, і ёй належалі спадчынныя правы на Падольскую зямлю, за якую і адбываўся канфлікт паміж Польшчай і ВКЛ. Аднак, Жэдзівіда сярод сыноў вялікага князя Альгерда крыніцы, апроч самой Хронікі Быхаўца, не ведаюць, а быў ён сынам нейкага князя Фёдара. На думку Юзафа Вольфа, Соф’я магла быць дачкой або ўнучкай кагосьці з Карыятавічаў.

Меў дачку Марыну, жонку князя Сямёна Трабскага.

Ёсць думка, што мог мець яшчэ дачок, праз якіх часткі Друцкага княства трапілі да князёў Мошкаўскіх і іншых.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  *Wolff J.* Kniaziowie litewsko-ruscy… S. 57.
2. ↑  Polechow 2020.
3. ↑  *Wolff J.* Kniaziowie litewsko-ruscy… S. 58.

Літаратура
----------

* *Wolff J.* Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. — Warszawa: Drukiem J. Filipowicza, 1895. — S. 57—58.
* *Polechow S.* Poręczenie za kniazia Żedywida a wydarzenia lat 1392–1393 w Wielkim Księstwie Litewskim // *Zapiski Historyczne*. — 2020. — Т. 85. Zesz. 3.


| ?Дзмітрый Сямёнавіч Зубравіцкі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Міхаіл Міхайлавіч |  | Міхаіл Данілавіч |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Дзмітрый Сямёнавіч Зубравіцкі |  | Сямён Дзмітрыевіч |  | Дзмітрый Міхайлавіч |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Сафія[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рынковіч.
**Алена Васілеўна Рынковіч** (30 верасня 1923, в. Лысая Гара, Лагойскі раён, Мінская вобласць — 21 лістапада 2001) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1968).

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1948 годзе студыю Беларускага тэатра імя Я. Купалы. З 1948 года працавала ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы.

Творчасць
---------

Выканаўца драматычных і характарных роляў. Творчасць адметная тонкім пранікненнем у сутнасць вобраза, мяккім гумарам і лірызмам. Шэраг яркіх роляў сыграла ў беларускім рэпертуары: Агата («Паўлінка» Я. Купалы), Мякішава («Брама неўміручасці» К. Крапівы), Наташа, Лідзія Сямёнаўна, Клава («Выбачайце, калі ласка!», «Таблетку пад язык», «Лявоніха на арбіце» А. Макаёнка), Марыя Фадзееўна («І змоўклі птушкі…» І. Шамякіна), Аня («Канстанцін Заслонаў» А. Маўзона), Марфа («Плач перапёлкі» паводле І. Чыгрынава), Маці («Парог» А. Дударава). Сярод роляў у класічнай і сучаснай драматургіі: Ганна Паўлаўна, Глафіра Фірсаўна, Людміла («Даходнае месца[ru]», «Апошняя ахвяра[ru]», «Позняе каханне[ru]» А. Астроўскага), Карпухіна («Дзядзечкаў сон[ru]» паводле Ф. Дастаеўскага), Любка Шаўцова («Маладая гвардыя?!» паводле А. Фадзеева), графіня Русільёнская («Канец — справе вянец[ru]» У. Шэкспіра).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Коваль Г. Г.* Рынковіч Алена Васілеўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
**Джон Рыс-Дэвіс** (англ.: John Rhys-Davies, 5 мая 1944) — валійскі акцёр. Вядомы сваімі ролямі ў фільмах пра Індыяна Джонса і трылогіі «Уладар пярсцёнкаў». Ён таксама атрымаў тры намінацыі на прэмію Гільдыі кінаакцёраў з адной перамогай і намінацыю на прайм-тайм прэмію «Эмі».

Біяграфія
---------

Джон Рыс-Дэвіс нарадзіўся 5 мая 1944 года ў Солсберы, Вялікабрытанія. Скончыў Усходне-Англійскі ўніверсітэт (University of East Anglia), затым паступіў у Каралеўскую Акадэмію драматычнага мастацтва ў Лондане. Пачаў працаваць у тэатры і на тэлебачанні.

Найбольш вядомыя яго ролі ў фільмах пра Індыяна Джонса (Салах) і трылогіі «Уладар пярсцёнкаў» (гном Гімлі).

Фільмаграфія
------------

| Год |  | Беларуская назва | Арыгінальная назва | Роля |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1981 | ф | Шукальнікі страчанага каўчэга | *Raiders of the Lost Ark* | Салах
 |
| 1989 | ф | Індыяна Джонс і апошні крыжовы паход | *Indiana Jones & The Last Crusade* | Салах
 |
| 1995—1997 | с | Слайдары | *Sliders* | Прафесар Максіміліян Артура |
| 2001 | ф | Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка | *The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring* | Гімлі
 |
| 2002 | ф | Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы | *The Lord of the Rings: The Two Towers* | Гімлі / голас Дрэвабарода
 |
| 2003 | ф | Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля | *The Lord of the Rings: The Return of the King* | Гімлі / голас Дрэвабарода
 |
| 2023 | ф | Індыяна Джонс і Цыферблат лёсу | *Indiana Jones and the Dial of Destiny* | Салах
 |

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Джон Рыс-Дэвіс на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
Рэйкавы аўтобус мадэлі PESA 620М у Вільні
**PESA** (ПЭ́СA, польск.: Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA) — польскі канцэрн, які спецыялізуецца на вытворчасці цягнікоў, вагонаў, трамваяў і іх мадэрнізацыі. Штаб-кватэра і асноўная вытворчасць размяшчаецца ў горадзе Быдгашч.

Мае сумесны праект з ААТ "Кіруючая кампанія холдынга «Белкамунмаш» па вытворчасці рэйкавых аўтобусаў-цягнікоў малой умяшчальнасці, прызначаных для ўчасткаў з нізкім узроўнем пасажырапатоку. Плануецца, што аднавагонныя дызель-цягнікі (рэйкавыя аўтобусы) пачнуць курсіраваць па Беларускай чыгунцы вясной 2012 года.

На сёння рэйкавыя аўтобусы PESA 620M працуюць ва Украіне (10 саставаў) і ў Літве (12 саставаў).

Галерэя
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Лакаматыў SM42-6DnЛакаматыў SM42-6Dn

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме PESA
* PESA Афіцыйны сайт PESA
* Наша ніва: «Рэйкавыя аўтобусы пачнуць курсіраваць па чыгунцы ўжо вясной 2012»(недаступная спасылка)
* PESA powraca na rynek białoruski
**Універсітэт Гаяны** (англ.: University of Guyana) — адзіны ўніверсітэт у Гаяне. Размешчаны ў Джорджтаўне.

Гісторыя
--------

Быў створаны ў красавіку 1963 г. Першая група са 164 студэнтаў пачала навучанне ў кастрычніку 1963 г. Першапачаткова ўніверсітэт даваў адукацыю на аснове агульных праграм мастацтва, натуральных і сацыяльных навук. У 1966 - 1967 навучальным годзе быў здзейснены пераход да факультэцкай сістэмы, уведзены сертыфікаты і дыпломы. З 1973 г. прысуджаецца ступень магістра навук.

У 1975 - 1994 гг. навучанне ва ўніверсітэце было бясплатным, аднак дзейнічала сістэма размеркавання маладых спецыялістаў. У наш час гадавы кошт навучання складае прыкладна ад 596 да 2 345 долараў ЗША ў год (выплочваецца гаянскімі доларамі) у залежнасці ад спецыяльнасці. Універсітэт актыўна супрацоўнічае з іншымі навучальнымі ўстановамі Гаяны і карыбскіх краін. Маецца праграма дыстанцыйнага навучання.

Падпадзяленні
-------------

Універсітэт Гаяны мае наступныя факультэты:

* Сельскай і лясной гаспадаркі
* Натуральных навук
* Сацыяльных навук
* Тэхналагічны

Акрамя таго, у яго склад уваходзяць:

* Інстытут завочнага навучання і перападрыхтоўкі
* Школа Зямлі і навук аб навакольным асяроддзі
* Школа адукацыі і гуманітарных навук
* Школа прафесійнага развіцця

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
Ствол магноліі
Несапраўдны ствол баньяна
Бутэлькападобны ствол  
адансоніі Грэгары
**Ствол** — галоўнае шматгадовае адраўнелае сцябло дрэва. Захоўваецца на працягу ўсяго жыцця. Служыць у якасці апоры для кроны, выносячы лісце да святла, ажыццяўляе транспарт раствораў, запасае ваду (асабліва ў сукулентаў) і пажыўныя рэчывы. У сапраўдных дрэваў штогод нарастае ў таўшчыню за кошт дзялення камбію, у дрэвападобных раслін не мае другаснага патаўшчэння (пальмы) або патаўшчаецца за кошт адмысловай мерыстэмы (драцэна). Рост ствала ў вышыню адбываецца за кошт верхавінкавай мерыстэмы (*монападыяльна*; напрыклад у елкі) або за кошт мерыстэмаў бакавых восяў, якія паслядоўна змяняюць адна адну (*сімпадыяльна*; напрыклад у дуба).

Звычайна захоўвае больш-менш вертыкальны напрамак росту, але ў некаторых раслін палягае (сланцы) або ўецца (ліянападобныя дрэвы). У геміэпіфітных дрэваў несапраўдны ствол утвараецца з пераплеценых паветраных каранёў, якія спускаюцца да зямлі. Большасць прамастаячых дрэваў маюць ствол конусападобнай формы (дыяметр змяншаецца з вышынёй), аднак для некаторых раслін характэрны ўздуты (з-за моцнага развіцця водазапасальных тканак) бочкападобны або бутэлькападобны ствол.

Літаратура
----------

* Ствол *у батаніцы* // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 184. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* *Жмылев П. Ю.* Биоморфология растений: иллюстрированный словарь. Учебное пособие / П. Ю. Жмылев, Ю. Е. Алексеев, Е. А. Карпухина, С. А. Баландин. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. 2005. (руск.)
* Лесная энциклопедия: В 2-х т. / Гл. ред. Воробьёв Г. И.; Ред.кол.: Анучин Н. А. Атрохин В. Г. Виноградов В. Н. и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1985. (руск.)
* *Серебряков И. Г.* Экологическая морфология растений. Жизненные формы покрытосеменных и хвойных. — М.: Высшая школа, 1962. (руск.)
* Энциклопедия лесного хозяйства: в 2 х томах. — М.: ВНИИЛМ, 2006. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12340863w · LCCN: sh90000809 · Microsoft: 2781197403 |
***Shorea robusta*** — від раслін сямейства {{bt-bellat||Dipterocarpaceae}}.

Батанічнае апісанне
-------------------

Лістападнае дрэва з круглявай кронай да 50 метраў вышыні. Лісце гладкае, 15 см даўжыні. Маладое лісце чырванаватага колеру. Жоўта-белыя кветкі сабраны ў вялікія гронкі. Апыляецца насякомымі атраду {{bt-bellat|пузыраногія|*Thasanoptera*}}. Насенне мае крыло, з дапамогай якога разлятаецца далёка ад дрэва.

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Расце ў Непале, Індыі, М'янме.

Практычнае выкарыстанне
-----------------------

У Індыі з насення вараць кашу разам з кветкамі {{bt-bellat||Bassia latifolia}} і пладамі {{bt-bellat||Dolichos biflorus}}. У Чэнаі гарадская бяднота робіць са здробненага насення хлеб.

Карціна, якая паказвае нараджэнне Буды з квітнеючым дрэвам віду Shorea robusta

У культуры
----------

Паводле індуісцкіх легенд расліна - улюбёнае дрэва Вішну. У будызме паводле легенды маці Буды Махамая трымала галінку гэтага дрэва, калі нараджала сына. Дрэва часам блытаюць з відамі {{bt-bellat||Saraca indica}} і {{bt-bellat||Couroupita guianensis}}.

Спасылкі
--------

* Shorea robusta // worldagroforestry.org — Shorea\_robusta.PDF [Архіў 29 сакавіка 2017 У Wayback Machine.]
***Morelia spilota*** - від неядавітых змей з роду {{bt-bellat||*Morelia*}} сямейства {{bt-bellat||*Pythonidae*}}. Мае 7 падвідаў.

Апісанне
--------

Агульная даўжыня дасягае 2,5-3 м. Галава невялікая, трохкутная, пашырана ў патылічнай частцы, добра адмежавана шыйных звужэннем ад тулава. Зрэнкі вертыкальныя. Зубы доўгія і вострыя. Афарбоўка цёмна-карычневая, з буйнымі жоўта-аранжавымі плямамі няправільнай формы, якія ствараюць эфектны кантрасны малюнак. Нованароджаныя пітоны маюць чырвона-карычневы колер.

Спосаб жыцця
------------

Любіць вільготныя трапічныя лясы. Усё жыццё праводзіць на дрэвах. Актыўны ноччу. Харчуецца грызунамі. Укус балючы для чалавека.

Яйцакладучыя змеі. Самка адкладае да 50 яек.

Жывуць гэтыя пітоны да 20 гадоў.

Распаўсюджанне
--------------

Жыве ў Паўночнай Аўстраліі і на в. Новая Гвінея.

Падвіды
-------

* *Morelia spilota cheynei*
* *Morelia spilota harrisoni*
* *Morelia spilota imbricata*
* *Morelia spilota mcdowelli*
* *Morelia spilota metcalfei*
* *Morelia spilota spilota*
* *Morelia spilota variegata*

Літаратура
----------

* Mattison, Chris 2007. The New Encyclopedia of Snakes. Princeton University Press
* Bergadá, J. 2005. Morelia spilota — Carpet Python; Diamond Python (Lacépède, 1804). Reptilia (GB) (42): 43-46
* Слоўнік-даведнік па заалогіі. - Ко. 2002.
**Атавія Пікала** (італ.: Ottavia Piccolo; нар.9 кастрычніка 1949) — італьянская тэле- і кінаактрыса.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 9 кастрычніка 1949 года ў Бальцана, Італія. Першую ролю выканала ў 13 гадоў, сыграўшы ў тэлепастаноўцы аповесці Дастаеўскага «Белыя ночы», рэжысёр — Віторыа Катафаві. Удзельнічала пераважна ў тэлевізійных праектах (серыялы, шоу і інш.), часам здымаючыся і ў кінафільмах. Пасля ролі Лідзіі ў фільме «Серафіна» набыла шырокую папулярнасць у публікі. У 1980-я і 1990-я гады Атавія займалася толькі працай на тэлебачанні. У 2004 годзе адыграла сваю пакуль апошнюю ролю ў кіно (фільм «Tu la conosci Claudia?»). Таксама агучвала прынцэсу Лею ў італьянскай версіі эпапеі «Зорныя войны».

Атрымала некалькі прэстыжных прэмій за ролю Эрсіліі ў фільме Маўра Баланіні «Метэла» (1970 год), у тым ліку Прыз за лепшую жаночую ролю на Канскім кінафестывалі ў 1970 годзе.

Фільмаграфія
------------

* (1975) «Зора» — Артэнсія Пуліда дэ Алівідадэс (кузіна Мігеля, сяброўка Зора)

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 13 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
**Тацінасін Цуёсі** (яп.: 栃ノ心剛 *Тацінасін Цуёсі*, сапраўднае імя **Леван Горгадзе**, нарадзіўся 13 кастрычніка 1987, Мцхета, Грузія) — прафесійны барэц сумо, другі пасля {{нп3|Какай Футосі|Какая|ru|Коккай Футоси}грузінскі секіторы. Мянушка складаецца з традыцыйных для Касугана-бея «Тоці» - конскі каштан і «Сін» - сэрца. У студзені 2018 года выйграў Кубак Імператара як трэці еўрапейскі барэц (пасля балгарына {{нп3|Катаосю Кацуноры|Катаосю|ru|Котоосю Кацунори}} і эстонца {{нп3|Барута Кайта|Барута|ru|Баруто Кайто}}). Пасля майскага басі 2018 года атрымаў ранг адзекі — таксама трэцім з еўрапейцаў.

Кароткае апісанне кар'еры
-------------------------

Займаўся барацьбой з дзяцінства. Прызёр юнацкіх чэмпіянатаў Еўропы па дзюдо і самба. Сярэбраны прызёр (асабісты і ў камандзе) юніёрскага чэмпіянату па сумо у 2005 годзе, дзе разам з ім выступаў будучы камусубі {{нп3|Гагамару Масару|Гагамару||Гагамару Масару}}. Стажыраваўся ва ўніверсітэце Ніхон, у 2005 годзе залічаны ў Касугана-бея. Дасягнуў макууці за 13 турніраў, што з'яўляецца вельмі добрым вынікам. У вышэйшым дывізіёне тройчы паказваў вынік дзюн-юсе (віцэ-чэмпіён), уладальнік вялікага Імператарскага Кубка на Хацу басі 2018 года. Пяць разоў заахвочваўся прэміямі за баявы дух і адзін раз прэміяй за тэхнічную дасканаласць. Вышэйшы ранг за кар'еру - адзекі. Надае асаблівую ўвагу добрым манерам, яго настаўнік настойвае, каб ён быў лепшы за сапраўдных японцаў.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная інфармацыя на сайце Асацыяцыі
* Статыстыка выступаў
* Траўма 2013 года на YouTube