**«Уладар пярсцёнкаў»** (англ.: The Lord of the Rings) — серыя з трох эпічных прыгодніцкіх фэнтэзі-фільмаў рэжысёра Пітэра Джэксана, заснаваная на аднайменным рамане Дж. Р. Р. Толкіна. Кінатрылогія складаецца з фільмаў «*Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка*» (2001), «*Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы*» (2002) і «*Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля*» (2003).

Вытворчасцю і распаўсюджваннем фільмаў займалася кампанія «*New Line Cinema*» сумесна з «*WingNut Films[en]*». Прадзюсарамі кінатрылогіі выступілі Бары Осбарн[en], Пітэр Джэксан, Фрэн Уолш[en] і Цім Сандэрс[en], над сцэнарыем працавалі Фрэн Уолш[en], Філіпа Боенс і Пітэр Джэксан. У акцёрскі ансамбль фільма ўвайшлі Элайджа Вуд, Іэн Мак-Келен, Ліў Тайлер, Віга Мортэнсен, Шон Эсцін, Кейт Бланшэт, Джон Рыс-Дэвіс?!, Крыстафер Лі, Білі Бойд[en], Домінік Монаган[en], Арланда Блум, Х’юга Уівінг, Эндзі Сэркіс[en], Шон Бін і іншыя.

Падзеі кінатрылогіі адбываюцца ў выдуманым свеце Міжзем’я. Гісторыя апавядае пра Цёмнага Лорда Саўрана, які некалі згубіў Адзіны Пярсцёнак, у якім утрымлівалася частка ягонай душы і ягонай магутнасці. Цяпер ён шукае яго, каб вярнуць сабе ўладу над светам. Тым часам даўно страчаны Пярсцёнак знаходзіцца і трапляе да хобіта Фрода Бэгінса. Цяпер лёс Міжзем’я вісіць на валаску. Фрода і восем яго сутаварышаў распачынаюць небяспечнае падарожжа да Вогненнай гары[en] — адзінага месца, дзе Пярсцёнак можа быць знішчаны. Пасля распаду Брацтва, Фрода даводзіцца працягваць падарожжа са сваім верным сябрам Сэмам[en] і каварным Голумам[en]. Тым часам Арагорн, спадчыннік прастола Гондара ў выгнанні, разам з эльфам Легаласам, гномам Гімлі, хобітамі Мэры[en] і Піпінам і чараўніком Гэндальфам аб’ядноўваюцца, каб выратаваць Вольныя Народы Міжзем’я ад сіл Саўрана і згуртаваць іх у Вайне за Пярсцёнак, каб дапамагчы Фрода, адцягнуўшы ўвагу Саўрана.

Тры фільмы здымаліся адначасова, здымкі адбываліся на радзіме рэжысёра ў Новай Зеландыі з 11 кастрычніка 1999 года па 22 снежня 2000 года. Гэта быў адзін з самых маштабных і амбітных кінапраектаў за ўсе часы, бюджэт кінатрылогіі склаў 281 мільён долараў (што на 2022 год эквівалентна 494 мільёнам долараў). Прэм’ера першага фільма серыі адбылася 10 снежня 2001 года ў кінатэатры «*Адэон Лестэр-сквер[en]*» у Лондане; прэм’ера другога фільма адбылася 5 снежня 2002 года ў Тэатры Зігфельда[en] ў Нью-Ёрку; прэм’ера трэцяга фільма адбылася 1 снежня 2003 года ў Тэатры «*Embassy*»[en] ў Уэлінгтане. Пашыраныя версіі кожнага фільма выпускаліся праз год пасля выхаду ў кінатэатрах.

«*Уладар пярсцёнкаў*» лічыцца важнай вяхой у кінавытворчасці і значнай падзеяй у развіцці жанру фэнтэзі ў кіно. Кінатрылогія атрымала вялікі фінансавы поспех і па сённяшні дзень уваходзіць у лік самых касавых фільмаў усіх часоў з сумарнымі зборамі ў 2,991 мільярда долараў. Усе тры фільмы атрымалі шырокае прызнанне крытыкаў і гледачоў, якія высока ацанілі акцёрскую ігру, рэжысуру, сцэнарый, мастацкую пастаноўку, музычнае суправаджэнне, эмацыйную глыбіню, наватарскія спецэфекты і вернасць зыходнаму матэрыялу. Серыя атрымала мноства ўзнагарод, сярод якіх 17 прэмій «*Оскар*», у тым ліку за Найлепшы фільм за «*Вяртанне караля*». У 2021 годзе фільм «*Брацтва пярсцёнка*» быў абраны Бібліятэкай Кангрэса для захавання ў Нацыянальным рэестры фільмаў ЗША як «*культурна, гістарычна або эстэтычна значны*».

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 3070796 · BNF: 14403455h · GND: 4664651-6 · LCCN: sh2004006471 · NKC: unn2006375057 · VIAF: 3324155105817376320007, 293742176, 196149294084480520577 |

 |

| ⛭Фільмы Пітэра Джэксана |
| --- |
| 1980-я | 
* *У благім гусце* (1987)
* *Пазнаёмцеся з Фібламі* (1989)

 |
| 1990-я | 
* *Жывая мярцвячына* (1992)
* *Нябесныя стварэнні* (1994)
* *Забытае срэбра* (1995)
* *Страшыдлы* (1996)

 |
| 2000-я | 
* ***Трылогія «Уладар пярсцёнкаў»***
	+ *Брацтва пярсцёнка* (2001)
	+ *Дзве вежы* (2002)
	+ *Вяртанне караля* (2003)
* *Кінг-Конг* (2005)
* *Мілыя косці* (2009)

 |
| 2010-я | 
* ***Трылогія «Хобіт»***
	+ *Нечаканая вандроўка* (2012)
	+ *Пустка Смаўга* (2013)
	+ *Бітва пяці войскаў* (2014)

 |