**Уладзімір Іосіфавіч Лохаў** (руск.: Владимир Иосифович Лохов, 1924—2002) — савецкі разведчык-нелегал, палкоўнік КДБ СССР, начальнік 1-ага аддзела нелегальнай разведкі КДБ СССР[ru].

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 22 снежня 1924 года ў сяле Пічіджын[os] Знаурского раёна Паўднёва-Асяцінскай аўтаномнай вобласці[ru] Грузінскай ССР. Па нацыянальнасці асецін.

У сям’і яго звалі Мурман. (Імя змяніў пасля пачатку працы ў разведцы.)

З 1942 па 1948 год служыў у 30-й дывізіі войскаў НКУС-МУС СССР. З 1952 года — у органах дзяржаўнай бяспекі. У 1953 годзе скончыў юрыдычны факультэт Азербайджанскага дзяржаўнага універсітэта.

У 1952—1957 гадах працаваў на пасадзе памочніка оперупаўнаважанага і оперупаўнаважанага 5-га аддзела МДБ-МУС Азербайджанскай ССР — Камітэта дзяржаўнай бяспекі (КДБ) пры Савеце Міністраў Азербайджанскай ССР[az].

З 1957 года — супрацоўнік Ўпраўлення «С» (нелегальная разведка[ru]) Першага галоўнага ўпраўлення[ru] (ПГУ, знешняя разведка) Камітэта дзяржаўнай бяспекі (КДБ) пры Савеце Міністраў СССР — КДБ СССР. Да жніўня 1962 года праходзіў падрыхтоўку для працы ў асаблівых умовах. Асвоіў арабскую мову ў дасканаласці.

У якасці разведчыка-нелегала працаваў у шэрагу краін Азіі, Еўропы, Усходу. Пры выкананні адказных заданняў наведаў дзясяткі дзяржаў названых рэгіёнаў. У перыяд працы не меў ніводнага правалу, знаходзіў выхад з любых складаных сітуацый, працягваючы выконваць заданні цэнтра.

У жніўні 1963 года пачаў нелегальную працу ў адной з азіяцкіх краін, дзе паспяхова легалізаваўся на працяглы час і стварыў неабходныя ўмовы для вядзення разведвальнай працы з нелегальных пазіцый.

У лістападзе 1965 года на сувязь Лохаву быў перададзены каштоўны і надзейны агент, з дапамогай якога з часам атрымалася сфармаваць эфектыўную агентурную сетку. Ўмелыя дзеянні пры легалізацыі дазволілі Уладзіміру Лохаву ў якасці нелегальнага рэзідэнта кіраваць названай каштоўнай агентурай і атрымліваць ад яе важныя Сакрэтныя матэрыялы. Напрыклад, падчас супрацьстаяння «халоднай» вайны Лохаву ўдалося здабыць і пераправіць кіраўніцтву СССР важныя дакументы аб планах НАТА.

У 1973 годзе вярнуўся ў СССР, працаваў у якасці трэнера-нелегала. У студзені 1979 года прызначаны начальнікам 1-га аддзела («дзе працавалі самыя-самыя засакрэчаныя нелегалы», «нелегалы цэнтра» Ўпраўлення «С»[ru] ПГУ КДБ СССР[ru]), якім кіраваў да 1991 года. Кіраваў дзейнасцю самых каштоўных разведчыкаў-нелегалаў КДБ СССР, у прыватнасці, працай легендарнай пары мужа і жонкі-разведчыкаў Геворка Андрэевіча Вартаняна[ru] і Гоар Лявонаўны Вартанян[ru]. У гэтыя гады непасрэдна распрацоўваў і арганізоўваў ажыццяўленне многіх найважнейшых аперацый савецкай разведкі.

У ліпені 1991 года выйшаў у адстаўку па ўзросце. У цэнтры перадаваў вопыт маладому пакаленню разведчыкаў.

Жыў у Маскве памёр у 2002 годзе. Пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках.

Памяць
------

28 студзеня 2020 года дырэктар СЗР Расіі[ru] С. Я. Нарышкін на прэс-канферэнцыі ў МІА «Расія сёння»[ru] назваў імёны расійскіх разведчыкаў-нелегалаў, якія зрабілі сваёй гераічнай працай важкі ўклад у забеспячэнне бяспекі краіны і абарону яе інтарэсаў. Сярод названых был і Уладзімір Іосіфавіч Лохаў, а на сайце СЗР была размешчана яго афіцыйная біяграфія.

У снежні 2019 года ў азнаменаванне 95-гадовага юбілею нараджэння Уладзіміра Лохава з яго сваякамі сустрэўся Пасол Рэспублікі Паўднёвая Асеція ў Расіі Знаур Гасіеў, быў арганізаваны ўрачысты вячэру. Амбасадар распавёў, што інфармацыя пра героя рассакрэчаная, асяцінскі народ ганарыцца сваім героем, а яго біяграфія будзе выкарыстоўвацца для выхавання дзяцей і падлеткаў.

У Паўднёвай Асеціі Уладзіміра Лохова лічаць нацыянальным героем.

Званні і ўзнагароды
-------------------

* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (31.07.1985)
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1977)
* Медаль «За баявыя заслугі» (1967)
* Медалі СССР і Расійскай Федэрацыі
* Нагрудны знак «Ганаровы супрацоўнік дзяржбяспекі» (1970)

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Родина легендарного разведчика: что знают о Владимире Лохове в Южной Осетии (руск.)..  «Sputnik на русском» (20 лютага 2020). Праверана 17 сакавіка 2020.
3. 1 2 3 4  *Лев Рыжков*. Его знали как "Полковника К." — эксклюзивные подробности о разведчике из Южной Осетии (руск.)..  Sputnik-Ossetia (3 лютага 2020). Праверана 16 сакавіка 2020.
4. 1 2 3  *Александр Кондрашов*. Трое из великолепной семёрки. Кто из недавно рассекреченных разведчиков-нелегалов похоронен на Троекуровском кладбище Москвы (руск.).  Аргументы недели[ru] (№ 4(698) 5–11 февраля 2020). Праверана 28 ліпеня 2020.
5. ↑  Директор СВР России С. Е. Нарышкин назвал новые имена разведчиков — СЗР России  (руск.)
6. ↑  К 95-летию осетинского разведчика-нелегала Владимира Лохова Архівавана 31 студзеня 2020.
7. ↑  К 95-летитю легендарного осетинского разведчика Владимира Лохова
8. ↑  Посол Республики Южная Осетия в России Знаур Гассиев встретился с родственниками легендарного разведчика из Осетии

Спасылкі
--------

* Его знали как «Полковника К.» — эксклюзивные подробности о разведчике из Южной Осетии
* Биография на сайте СВР
* К 95-летию осетинского разведчика-нелегала Владимира Лохова Архівавана 31 студзеня 2020.
* К 95-летитю легендарного осетинского разведчика Владимира Лохова
* Посол Республики Южная Осетия в России Знаур Гассиев встретился с родственниками легендарного разведчика из Осетии
* Сайт СВР России
* СВР рассекретила данные о семерых разведчиках-нелегалах
* ДИРЕКТОР СВР РОССИИ С. Е. НАРЫШКИН НАЗВАЛ НОВЫЕ ИМЕНА РАЗВЕДЧИКОВ
* Глава СВР рассекретил имена семерых разведчиков-нелегалов
* Директор СВР Нарышкин рассекретил 7 разведчиков-нелегалов Архівавана 20 жніўня 2020.
* Трое из великолепной семёрки
* Раскрыто имя выдающегося осетинского разведчика
* Родина легендарного разведчика: что знают о Владимире Лохове в Южной Осетии