У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Амстэрдам (значэнні).
**Амстэрдам** (фр.: Amsterdam) — востраў на поўдні Індыйскага акіяна. Уваходзіць у склад Французскіх Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый. Плошча — 55 км². Афіцыйна сталага насельніцтва няма, аднак на Амстэрдаме працуюць вучоныя (30 чалавек у 2012 г.).

Геаграфія
---------

Карта
Востраў Амстэрдам знаходзіцца ў 4292 км на паўднёвы ўсход ад Афрыкі, у 3364 км на паўднёвы захад ад Аўстраліі, у 3280 км на поўнач ад Антарктыды, у 5101 км на поўдзень ад Азіі, у 1390 км на паўночны ўсход ад архіпелага Кергелен. Складае адзіны архіпелаг разам з востравам Сен-Поль, што размяшчаецца ў 92 км на поўдзень.

Форма вострава Амстэрдам нагадвае авал, выцягнуты з поўначы на поўдзень. Даўжыня - 9,45 км. Найбольшая шырыня - 4,49 км. Мае вулканічнае паходжанне. Вулкан застаецца актыўным. Апошняе вывяржэнне зафіксавана ў 1792 г. Рэльеф паверхні гарысты, складзены базальтамі. Найвышэйшыя пункты — горы Мон-дэ-ла-Дзіў (881 м) і Гран-Марміт (742 м).

Клімат марскі вільготны. Надвор’е ў значнай ступені вызначаецца прахалоднымі вятрамі з поўдню і цёплымі субтрапічнымі акіянічнымі плынямі з поўначы. Сярэднегадавая тэмпература складае +13,8 °C. Найбольш цёплы месяц — люты, калі сярэдняя тэмпература трымаецца каля +17 °C. У жніўні яна паніжаецца да +11,1 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1119 мм.

Прырода
-------

Флора і фаўна вострава Амстэрдам сфарміраваліся ў выніку яго ізаляцыі ад кантынентаў і адметнага кліматычнага становішча на шляху прахалодных субантарктычных вятроў і цёплых субтрапічных плыняў.

Вядомы толькі 1 мясцовы від дрэва *Phylica nitida* з маленькім вузкім лісцем і духмянымі жоўтымі кветкамі. Яно дасягае 6 - 7 м у вышыню. Бліжэйшае месца, дзе сустракаецца гэта дрэва — астравы Трыстан-да-Кунья і Гоф у Атлантыцы. У апісанні 1796 г. *Phylica nitida* ўтварала суцэльны лес, які апяразваў прыбярэжныя схілы да 250 м у вышыню і пакрываў амаль траціну ўсёй паверхні сушы. У наш час зараснікі дрэва складаюць толькі 8 га. Таксама сустракаюцца разнастайныя травы і папараці.

Жывёльны свет бедны. У мінулым на востраве налічвалася 22 віды марскіх птушак, у нашы дні — толькі 11. На ўзбярэжжы размножваюцца і бавяць час марскія сланы і цюлені. У пачатку XX ст. у выніку дзейнасці чалавека гэтыя жывёлы апынуліся на мяжы вымірання, аднак захаваліся дзякуючы праграме выратавання. У 1871 г. на востраў Амстэрдам было ўвезена 5 кароў. Іх статак паступова павялічыўся да 200 галоў і існаваў 139 гадоў амаль без умяшання чалавека. Акрамя таго, дзякуючы чалавеку на востраве апынуліся козы, свінні, пацукі і мышы. З 1987 г. дзейнічае праграма ачышчэння Амстэрдама ад інтрадуцыраваных відаў. У 2010 г. пасля доўгіх дыскусій былі вывезены здзічэлыя каровы.

Гісторыя
--------

Востраў Амстэрдам быў адкрыты і ўпершыню апісаны 18 сакавіка 1522 г. Х. С. Элькана. Сучасная назва была дадзена галандскім губернатарам Ост-Індыі, А. ван Дыменам у 1633 г. падчас яго вандроўкі на востраў Ява. У 1793 г. усходняе ўзбярэжжа вострава было ўпершыню дэталёва вывучана французскай даследчай экспедыцыяй. 

У XVIII - XIX стст. востраў Амстэрдам наведваўся пераважна рыбакамі і кітабоямі, якія палявалі на ластаногіх і ў значнай ступені спрыялі парушэнню экалагічнай раўнавагі. У 1843 г. на Амстэрдаме высаджваўся губернатар Рэюньёна. У 1870 - 1871 гг. адбылася першая няўдалая спроба каланізацыі селянінам з гэтай французскай тэрыторыі. Аднак свойская жывёла, застаўленая каланістамі, захавалася і хутка распладзілася. У 1893 г. востраў быў фармальна абвешчаны валоданнем Францыі. 

У 1949 г. група французскіх вучоных заснавала на Амстэрдаме навуковую базу, якая ў далейшым стала важным цэнтрам вывучэння надвор'я, сусветнага клімата і міграцый птушак на поўдні Індыйскага акіяна.

У 2006 г. уключаны ў склад Нацыянальнага запаведніка Французскіх Паўднёвых тэрыторый.

Галерэя
-------

* Заходні берагЗаходні бераг
* ФлораФлора
* Адкрыццё Амстэрдама. Малюнак 1874 г.Адкрыццё Амстэрдама. Малюнак 1874 г.
* Навуковая станцыя на поўначы востраваНавуковая станцыя на поўначы вострава

Зноскі
------

1. ↑  worldatlas.com
2. ↑  Île Amsterdam: Isolated in the Indian Ocean Архівавана 20 снежня 2016.
3. ↑  Kelly Dickerson, Volcanic Island Makes 'Rippling' Cloud Waves
4. ↑  Amsterdam Island Climate & Temperature
5. ↑  South Indian Ocean--Amsterdam and Saint-Paul Islands

Спасылкі
--------

* Фотаальбомы архіпелага Амстэрдам Архівавана 9 мая 2008.
* Фатаграфіі вострава Амстэрдам
* Востраў Амстэрдам Архівавана 3 сакавіка 2016. — сайт пра востраў на французскай мове
* Гісторыя астравоў Сен-Поль і Амстэрдам на англійскай мове

| ⛭Заморскія ўладанні Францыі |
| --- |
| Заморскія дэпартаменты | 
* Гвадэлупа
* Французская Гвіяна
* Марцініка
* Маёта
* Рэюньён

 |  |
| Заморскія супольнасці | 
* Французская Палінезія
* Сен-Бартэльмі
* Сен-Мартэн
* Сен-П’ер і Мікелон
* Уоліс і Футуна

 |
| Асаблівы статус | Новая Каледонія |
| Незаселеныя тэрыторыі | 
* *Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі*
	+ Востраў Сен-Поль
	+ Востраў Амстэрдам
	+ Астравы Кразэ
	+ Астравы Кергелен
	+ Зямля Адэлі
* *Невялікія астравы ў Індыйскім акіяне*
	+ Басас-да-Індыя
	+ Еўропа
	+ Астравы Гларыёса
	+ Жуан дэ Нова
	+ Трамелін
* Кліпертан

 |