recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Trichia botrytis** — від слізевікоў сямейства *Trichiidae*. Жыве сапратрофна на мёртвай драўніне ў хвойных і мяшаных лясах .

Апісанне
--------

Спорангіі свабодныя або ў групах. Колер жаўтлява-аліўкавы, чырванавата-карычневы, карычневы або фіялетавы. Перыдый складаецца з двух слаёў. Самы знешні зарад складаецца з грануляванага матэрыялу і працягваецца ў сцябло. Унутраны пласт перапончаты, напаўпразрысты і ахоплівае споры.

Перыдый складаецца з двух слаёў. Вонкавы пласт зярністы, а ўнутраны — перапончаты, напаўпразрысты і ахоплівае споры.

Сцябло цыліндрычнай формы чырвонага або пурпурна-карычневага колеру, унутры складаецца з губчатай тканіны, якая змяшчае адходы.

Жоўта-карычневыя капіліцыі тонкія, часам галінастыя. Яны паступова звужаюцца да доўгіх тонкіх кропак, гладкіх на канцах. Яны высланы ад 3 да 5 пляскатых або прыкметных друзлых і часта шурпатых спіраляў.

Споры тонка калючыя і памерам ад 9 да 11 дыяметр мкм.

Распаўсюджанне
--------------

У асноўным сустракаецца ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы, Аўстраліі і Новай Зеландыі, але таксама спарадычна сустракаецца ў іншых месцах.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  GBIF.org  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | GBIF · iNaturalist · IRMNG · NCBI |
**Парламент Малайзіі** (малайск.: Parlimen Malaysia) — заканадаўчы орган (парламент) Малайзіі.

Канстытуцыя Малайзіі не ўтрымлівае дакладнага прынцыпу падзелу ўладаў. Вярхоўны кіраўнік уваходзіць ва ўсе галіны ўлады, у тым ліку і заканадаўчую (арт. 44).

Склад
-----

Парламент складаецца з дзвюх палат (арт. 90):

* Палата прадстаўнікоў (малайск.: Dewan Rakyat, літаральна — Народны Савет) — ніжняя палата;
* Сенат (малайск.: Dewan Negara, літаральна — Дзяржаўны Савет) — верхняя палата.

Адзін грамадзянін не можа быць адначасова членам абедзвюх палат або быць абраным больш чым ад адной выбарчай акругі ў Палату прадстаўнікоў, а ў Сенат больш за ад аднаго штата[3].

### Палата прадстаўнікоў (Народны Савет)

Колькасць дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў па Канстытуцыі Малайзіі — 180 членаў (арт. 46), якія выбіраюцца на прамых выбарах на 5 гадоў. Пры дыскваліфікацыі дэпутата яго месца застаецца вакантным. Вярхоўны кіраўнік па рэкамендацыі прэм’ер-міністра мае права распусціць Палату прадстаўнікоў пасля вынясення ёю вотуму недаверу кабінету міністраў. Са складу палаты Прадстаўнікоў абіраецца спікер і намеснік спікера. Склікаецца на сесіі Вярхоўным кіраўніком, максімальны перапынак паміж якімі не можа быць больш за 6 месяцаў.

=== Сенат (Дзяржаўны Савет)
Сенат складаецца з 69 прызначаных і абіраных членаў з грамадзян, якія дасягнулі ўзросту 30 гадоў: 26 абіраюцца заканадаўчым зборам кожнага штата (па 2 ад кожнага штата), 43 члена прызначаюцца Вярхоўным кіраўніком, з іх два ад Куала-Лумпур, адзін ад Лабуан (арт. 45). Сенатары прызначаюцца на 3 гады, але не больш за 2 тэрміны запар, і гэты тэрмін не перарываецца роспускам парламента. Сенатары, прызначаныя Вярхоўным кіраўніком, прадстаўляюць інтарэсы розных галін: эканомікі, культуры, этнічных меншасцяў. Кандыдат у сенатары не можа быць судзімым, знаходзіцца на дзяржаўнай службе, займаць пасаду дэпутата або суддзі, быць псіхічнахворым, вызваленым ад абавязацельстваў банкрутам, мець падвойнае грамадзянства. Са свайго складу абіраюць Старшыню.
Мача ў пластыкавым кантэйнеры **Мача** (лац. urina) — прадукт жыццядзейнасці жывёл, вылучаемы ныркамі.

У нырках у выніку фільтрацыі крыві ўтвараецца мача, затым яна сцякае па мачаточніках у мачавы пузыр. З яго мача праз мочаспускальны канал выходзіць вонкі.

Чалавек
-------

У чалавека ў норме мача празрыстая, светла-жоўтага колеру. Жоўтую афарбоўку ёй надаюць урахромы.

Сутачная нармальная порцыя 1000-1500 см ³. Колькасць і склад мачы залежаць ад фактараў навакольнага асяроддзя (тэмпературы і вільготнасці паветра), а таксама ад актыўнасці чалавека, яго полу, ўзросту, вагі, стану здароўя.

Хімічны і мікраскапічны аналіз мачы мае важнае дыягнастычнае значэнне. Пры дыябеце ў мачы знаходзяць цукар, пры нефрытах - бялок, мачавыя цыліндры. Любыя адхіленні ад нармальнага складу мачы паказваюць на няправільны абмен рэчываў у арганізме. Наяўнасць крыві ў мачы называецца гематурыя.

Уласцівасці
-----------

У сярэднім мача чалавека мае шчыльнасць 1005-1030 г / л, pH - ад 4,8 да 7,5 (да верхняй мяжы ўзрастае пры спажыванні вялікай колькасці расліннай ежы).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карасцялёў.
**Ігар Еўдакімавіч Карасцялёў** (нар. 24 кастрычніка 1947, Мінск) — беларускі архітэктар і рэлігійны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і афіцэра Савецкай арміі. Ахрышчаны ў драўлянай чыгуначнай царкве Казанскага абраза Маці Божай, якая знаходзілася на плошчы Мяснікова. У 1950-я бацька служыў у Белпалку, які быў пераведзены ў Вільнюс для барацьбы з ляснымі братамі. У пачатку 1960-х гадоў Белполк быў пераведзены назад у Мінск.

Пасля восьмага класа паступіў на архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума. У 1973 годзе скончыў вячэрняе аддзяленне архітэктурнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута.

Працаваў у Белбыттэхпраекце, старшым архітэктарам у Мінскграмадзянпраекце, з 1976 года — кіраўнік групы архітэктараў у ДПІ-12 Мінлегпрама СССР, з 1987 года — у Мінскім кафедральным саборы, хіратанізаваны 1 лістапада 1987.

З 1988 па 1992 год вучыўся ў Маскоўскай духоўнай семінарыі.

Мітрафорны протаіерэй, настаяцель прыходу абраза Божай Маці «Усіх гаротных Радасць», благачынны 2-й Мінскай гарадской акругі.

Пражывае ў Мінску.

Грамадская дзейнасць
--------------------

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года, пасля БСА. Член Епархіяльнага Савета, член Архітэктурна-мастацкага савета пры Епархіяльным ўпраўленні, кіраўнік камісіі па царкоўным будаўніцтве, архітэктуры і рэстаўрацыі, духаўнік РГА «Беларускае казацтва», духаўнік фестывалю «Дабравест», выкладчык нядзельнай школы.

Творчасць
---------

226-кватэрны жылы дом па вул. Чкалава
Інтэр'ер гандлёвай залы крамы «Кветкі» па вул. Чкалава
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): пансіянат у в. Дудзінка Барысаўскага раёна (1977), Панявежыскі (1983), Камень-Кашырскі (1985) і Карастышыўскі (1979) льнозаводы, ПТВ у Таліне (1983), Панявежысе (1986), 226-кватэрны жылы дом з убудаванымі цэнтральнымі чыгуначнымі касамі, кветкавай крамай па вул. Чкалава, 9 к2 у Мінску (1978), рэканструкцыя школы ў в. Сосны Мінскага раёна (1977), рэканструкцыя швейных фабрык у Полацку (1987), імя Валадарскага ў Магілёве (1986), Магілёўская доследна-эксперыментальная абутковая фабрыка (1986).

Узнагароды
----------

Лаўрэат дзяржаўнай прэміі «За духоўнае адраджэнне» (1996), узнагароджаны ордэнамі і медалямі беларускага, расійскага і ўкраінскага казацтва, нагруднымі знакамі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь II ступені, ганаровай граматай Мінскага гарадскога савета дэпутатаў (2017).

Зноскі
------

1. 1 2 3  Обыкновенное чудо веры
2. 1 2 3 4 5  Коростелев Игорь Евдокимович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
3. 1 2  НАСТОЯТЕЛЬ (с 1991 г.) митрофорный протоиерей Игорь Коростелёв
4. 1 2  К истокам духовности
5. ↑  Протоиерей Игорь Коростелёв награждён высшей наградой Минского городского совета депутатов — почётной грамотой

Літаратура
----------

* Коростелев Игорь Евдокимович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Бярозавыя лясы** (бярэзнікі) — драбналістыя лясы, у якіх пераважае бяроза.

У Беларусі бярозавыя лясы складаюць 18,1 % (16,2 % — 1978; 16,5 — 1994) плошчы лясоў, пашыраны па ўсёй тэрыторыі. З іх бародаўчатабярозавыя лясы складаюць 11,9 % і пушыстабярозавыя лясы — 6,2 %. Бярозавыя лясы растуць на добра асветленых участках. На забалочаных тэрыторыях Палесся растуць карэнныя бярозавыя лясы, пераважна пушыстабярозавыя. Бярозавыя лясы самыя маладыя: сярэдні ўзрост складае 35—40 гадоў.

Прадукцыйнасць бярозавых лясоў: сярэдняя паўната 0,70, банітэт 1,9, запас спелага дрэвастою (50—60 гадовага) 154 м³/га. Даюць драўніну для фанернай, мэблевай, тарнай вытворчасці, сыравіну для дзёгцекурэння, бярозавы сок. Маюць рэкрэацыйнае значэнне.

Зноскі
------

1. ↑  Лясная расліннасць.(недаступная спасылка)
2. ↑  Юркевіч, І. Д. Прадуктыўнасць бярозавых лясоў Палескай нізіны [Тэкст] / І. Д. Юркевіч, В. С. Гельтман // Весці Акадэміі навук БССР. Серыя біялагічных навук. — 1958. — № 4. — С. 17-30.

Літаратура
----------

* Бярозавыя лясы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 377. — 575 с. іл. — 10 000 экз.
* *Голад Д. С.* Бярозавыя лясы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — С. 410—411. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Бярозавыя лясы на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бецеў.
**Аляксандр Іванавіч Бе́цеў** (1 лістапада 1941, в. Спасаўка, Цюменская вобласць, Расія) - беларускі аператар кіно.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 1 лістапада 1941 года ў в. Спасаўка Цюменскай вобласці
Скончыў у 1975 годзе Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі ў Маскве (). 3 1974 на кінастудыі «Беларусьфільм». Сярод работ: тэлефільмы «Па сакрэту ўсяму свету» (1976), «Чырвоны веласіпед» (1979), мастацкі фільм «3 кошкі ўсё і пачалося…» (1982), анімацыйныя «Уначы ў тэатры» (1989), «Сын чалавечы» (1991), «Скерца» (1994, з Ю. Марухіным), «Чароўная жалейка» (1998), «Фантазёрка» (1999), «Яма, танцы, чатыры струны» (2000), «Пераацэньванне каштоўнасцей» (2001), «Снягурка» (2006), «Старажытная аповесць аб жыцці, каханні і іншых цудах» (2008), «Жыла-была Мушка» (2009) і інш.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Атмасфера (значэнні).
**Атмасфе́ра** (ад грэч. Ατμός — «пар» і σφαῖρα — «сфера») — газавая абалонка нябеснага цела, утрымліваецца вакол яго гравітацыяй. Паколькі не існуе рэзкай мяжы паміж атмасферай і міжпланетнай прасторай, то звычайна атмасферай прынята лічыць вобласць вакол нябеснага цела, у якой газавае асроддзе круціцца разам з ім як адзінае цэлае. Глыбіня атмасферы некаторых планет, якая складаецца ў асноўным з газаў (газавыя планеты), можа быць вельмі вялікай.

Атмасферны ціск
---------------

Асноўны артыкул: **Атмасферны ціск**
Атмасферны ціск — фізічная велічыня, лікава роўная сіле, падзеленай на плошчу паверхні. Атмасферны ціск ствараецца гравітацыйным прыцягненнем паветра да планеты.

Спіс атмасфер планет
--------------------

* Атмасфера Венеры
* Атмасфера Зямлі
* Атмасфера Марса

Гл. таксама
-----------

* Паветра
* Надвор’е

Спасылкі
--------

* Атмосферы планет — Большой энциклопедический словарь  (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бетляеўская.
**Адэлія Бетляе́ўская** — актрыса сярэдзіны XIX стагоддзя. Дачка акцёраў Міхала і Катажыны Бетляеўскіх. У 1852 годзе працавала разам з сястрой Камілай у трупах Ф. Петжыкаўскага і К. Фядзецкага (гастраліравала ў Магілёве, Гомелі) і ў 1853—1854 у Ю. Кандрата. Адэля карысталася поспехам у вадэвілях.

Зноскі
------

1. ↑  Бетляе́ўскія // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.

Літаратура
----------

* Бетляе́ўскія // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.
Вялікія раўніны ў штаце Небраска, ЗША
**Вялікія раўніны** (анг.: Great Plains) — перадгорнае плато ў ЗША і Канадзе, на ўсход ад Скалістых гор. Вышыня 700-1800 м над узроўнем мора. Даўжыня каля 3600 км, шырыня ад 500 да 800 км.

Геаграфія
---------

На Вялікіх раўнінах размешчаны тэрыторыі канадскіх правінцый Альберта, Манітоба і Саскачэван і амерыканскіх штатаў Нью-Мексіка, Тэхас, Аклахома, Каларада, Канзас, Небраска, Ваёмінг, Мантана, Паўночная Дакота і Паўднёвая Дакота.

Вялікія раўніны з поўначы на поўдзень дзеляцца на такія асноўныя зоны: плато Місуры, цэнтральныя Высокія раўніны, плато Льяна-Эстакада і Эдуардс. У шэрагу раёнаў назіраецца эрозія горных парод. На поўдні пераходзяць у Мексіканскае нагор’е.

Клімат у межах раўнін кантынентальны. Расліннасць стэпавая (прэрыі).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Ларуса · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4072020-2 · LCCN: sh85056998 · NKC: ge453115 · LIBRIS: 305213 · VIAF: 235918044 |
**Будынак іспанскай адміністрацыі** (нідэрл.: Spaans Gouvernement) — будынак у Маастрыхце (Нідэрланды), размешчаны ў паўднёвай частцы плошчы Врэйтхоф  (гал.) (бел..

Каланада пасля рэстаўрацыі
Першапачаткова на месцы асабняка знаходзіўся жылы дом канонікаў базілікі Святога Сервацыя  (руск.) (бел.. У XV—XVI стст. дом быў перабудаваны і пашыраны, вокны былі аформлены ў стылі позняй готыкі, а таксама прыбудавана каланада ў стылі льежскага рэнесансу.

Раней дом называлі будынкам брабанцкай адміністрацыі, таму што ў ім заўсёды спыняліся герцагі Брабанцкія. Пасля таго, як у 1506 годзе Карл V, спадчыннік тытула герцага Брабанцкага, стаў таксама каралём Іспаніі, дом сталі называць будынкам іспанскай адміністрацыі. Паміж 1519 і 1550 гадамі Карл неаднаразова ў ім спыняўся, а палкаводзец Алесандра Фарнезэ, герцаг Пармскі, верагодна, менавіта тут у 1580 годзе абвясціў Вільгельма Аранскага па-за законам.

З 1973 года тут знаходзіцца Музей на Врэйтхоф  (гал.) (бел.. Яго калекцыя складаецца з некалькіх прыватных збораў керамікі, фарфору, срэбра, гадзіннікаў, фотаздымкаў і вырабаў са шкла. Акрамя гэтага, у музеі прадстаўлены працы маастрыхцкіх мастакоў першай паловы XIX стагоддзя, а таксама калекцыя зброі XVIII—XIX стагоддзяў.

Самай старой часткай будынка з’яўляецца яго правы бок, які датуецца XV стагоддзем. У афармленні вокнаў ясна адрозныя элементы позняй готыкі. Іх упрыгожваюць гербы Карла V і сімвал Габсбургскага дому — арол. Двое іншых вокнаў увянчаны гербам Іспаніі і дэвізам «Plus ultra» (у перакладзе з лацінскай — «далей за межы», афіцыйны дэвіз Іспаніі, прыняты Карлам V). Гэтыя ўпрыгожванні былі зроблены да прыезду ў 1520 годзе імператара Карла V у Маастрыхт.

У левай частцы будынка вокны, якія з’явіліся некалькімі стагоддзямі пазней, аформлены ў стылі рэнесансу. Першапачаткова гэта частка будынка была выканана з дрэва, і толькі ў 1620 годзе з-за пагрозы пажару перабудавана ў камені. У XVIII—XIX стагоддзях будынак яшчэ некалькі разоў быў перабудаваны. У 1970-я гады ён быў адрэстаўраваны і пафарбаваны ў цяперашні чырвоны колер.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Будынак іспанскай адміністрацыі
* Здание испанской администрации (Spaans Gouvernement)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: no2017037705 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Канавалаў.

**Іван Канавалаў** (нар. 18 жніўня 1994, Балашыха) — расійскі футбаліст, брамнік казахстанскага клуба «Табол» з Кастаная.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец акадэміі маскоўскага «Спартака» імя Фёдара Чаранкова. У 2012—2014 гадах выступаў за моладзевыя склады «Спартака» і пермскага «Амкара». У 2014 годзе перайшоў у севастопальскі СКЧФ, які выступаў у расійскай ПФЛ, аднак пазней СКЧФ разам з іншымі крымскімі клубамі быў выключаны з расійскіх турніраў, а вынікі матчаў ануляваны. Другую палову сезону 2014/15 правёў у складзе клуба «Астрахань», дзе быў асноўным брамнікам.

У ліпені 2015 года перайшоў у клуб «Раднічкі» з Ніша, які выступаў у сербскай Суперлізе, стаў другім брамнікам каманды. У студзені 2017 года перайшоў у іншы сербскі клуб — «Бачку», дзе стаў часцей з’яўляцца на полі. 

У верасні 2017 года ў якасці свабоднага агента перайшоў у беларускі клуб «Тарпеда-БелАЗ». Неўзабаве стаў з’яўляцца ў стартавым складзе жодзінскай каманды. 

У чэрвені 2018 года была дасягнута дамоўленасць аб пераходзе Канавалава ў казанскі «Рубін». У сезоне 2018/19 быў адным з асноўных брамнікаў каманды, пасля стаў заставацца на лаўцы запасных. У лютым 2021 года быў аддадзены ў арэнду екацярынбургскаму «Уралу», дзе быў рэзервовым брамнікам, выступаў за гэты клуб да канца сезона 2020/21.

У студзені 2022 года перайшоў у шатландскі клуб «Лівінгстан», падпісаўшы кантракт на 1,5 гады. Быў рэзервовым брамнікам, у Прэм’ершыпе правёў 7 матчаў. У лютым 2023 года стаў іграком казахстанскага «Табола».

Дасягненні
----------

* Казахстан Уладальнік Кубка Казахстана: 2023

Крыніцы
-------

1. ↑  Ivan Konovalov // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Футбол. Российский голкипер Иван Коновалов пополнил ряды "Торпедо"-БелАЗ Архівавана 12 верасня 2017.
3. ↑  "Торпедо-БелАЗ" подтвердило переход голкипера Коновалова в "Рубин"

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FBref.com · FootballFacts.ru · Soccerbase (ігрок) · Soccerway · Sportbox.ru · teams.by · playmarkerstats.com (ігрок) · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · Прэсбол |
**Барэнцбург** (нарв.: Barentsburg, руск.: Ба́ренцбу́рг) — другі па велічыні населены пункт на архіпелагу Шпіцберген. Паводле звестак нарвежскай статыстыкі за 2016 год, насельніцтва Барэнцбурга і Піраміды складае 495 жыхароў. Сваю назву Барэнцбург атрымаў у гонар галандскага мараплаўца Вілема Барэнца, які наведаў Шпіцберген у 1596—1597 гг.

Клімат — арктычны. Галоўная эканамічная актыўнасць да 2006 года — здабыча вугалю кампаніяй ФДУП ГТ «Арктыквугаль». Барэнцбург знаходзіцца цалкам на аўтаномным жыццезабеспячэнні. Тут дзейнічаюць шахта, цеплаэлектрастанцыя, порт і аб’екты жыллёва-сацыяльнай інфраструктуры, уключаючы шматкватэрныя дамы, бальніцу, культурна-спартыўны комплекс, дзіцячы сад, школу і музей, ёсць праваслаўная дамавая царква і капліца.
Упраўленне праграмы імя Кастуся Каліноўскага ў палацы Патоцкіх у Варшаве
**Стыпэндыяльная праграма Урада Польскай Рэспублікі імя Кастуся Каліноўскага пад патранатам прэм’ер-міністра Польшчы** (польск.: Program Stypendialny Rządu Rzeczypospolitej Polskiej im. Konstantego Kalinowskiego pod Patronatem Prezesa Rady Ministrów RP) — праграма дапамогі беларускай моладзі, створаная пры падтрымцы ўраду Польшчы ў сакавіку 2006 года. Падрыхтоўчыя гадавыя моўныя курсы узроўню B2 для далейшага паступлення ў польскія ВНУ (само паступленне праграма не гарантуе, паступленне адбваецца на роўных з палякамі ўмовах).

Першапачаткова была прызначаная для студэнтаў, адлічаных з беларускіх ВНУ па палітычных матывах, але з цягам часу да яе далучыліся і людзі, якія не могуць вучыцца ў Беларусі з-за сваіх палітычных поглядаў і прыхільнасці да абароны дэмакратыі і правоў чалавека. З'яўляецца найбуйнейшай праграмай такога тыпу ў Еўропе. Праграма каардынуецца ўпраўленнем праграм цэнтру ўсходнееўрапейскіх даследванняў Варшаўскага універсітэту, у супрацоўніцтве з міністэрствам замежных спраў і міністэрствам навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы. Дырэктарам і каардынатарам праграмы, які кіруе працай офіса і працай камітэта па адбору кандыдатаў, з'яўляецца дырэктар цэнтру ўсходнееўрапейскіх даследванняў Варшаўскага універсітэта Ян Маліцкі. Праграма фінансуецца з дзяржаўнага бюджэту — у 2008 годзе міністр замежных спраў Польшчы перадаў на яе больш за 1,2 мільёна еўра.

Крытыка
-------

Нярэдка студэнты, якія вучацца ў Польшчы па праграме імя Кастуся Каліноўскага, скардзяцца на затрымкі стыпендый на месяц, а то і два, што адпаведна цягне і праблемы з аплатай інтэрната.

Зноскі
------

1. ↑  Умовы праграмы Архівавана 6 красавіка 2009.
2. ↑  «Если одногруппник не оплатит общежитие до понедельника, его выселят». Белорусские студенты в Польше с декабря не получают стипендию **(нявызн.)**.  Зеркало (10 лютага 2023). Праверана 10 лютага 2023.
**Стрэчанская царква** — колішняя праваслаўная царква ў Віцебску. Размяшчалася ў Задзвінскай слабадзе.

У 2000 годзе ў паўднёвай частцы слабады І. А. Цішкіным праведзены архітэктурна-археалагічныя работы пры рэстаўрацыі памяшканняў саляных складоў канца XVIII стагоддзя і выяўлены каменныя фундаменты храма XVI—XVIII стст. якія атаясамліваюцца з царквою Стрэчання. У 2002 годзе В. М. Ляўко працягнуты работы па назіранні за рэстаўрацыяй складоў і знойдзены рэшткі прыцаркоўных могілак, што існавалі на працягу дзейнасці царквы. Пахаванні былі выяўлены пад падлогай і брукоўкай унутры памяшканняў і змяшчалі рэшткі драўняных дамавін. Пахаванні ўяўляюць 2 стратыграфічныя гарызонты. Ніжні залягаў у мацерыку і адносіўся да часу пабудовы на месцы размяшчэння саляных складоў царквы Стрэчання Хрыстова; тут выяўлены пахаванні жанчыны і дзіцяці, прычым у жаночым сабраны рэшткі тканіны з арнаментам у выглядзе ціснення. Усе памерлыя арыентаваны галавой на захад. Пахаванні датуюцца канцом XVI — пачаткам XVIII ст.

Абмерны план падмурка Стрэчанская царквы
Стылістычна адносілася да готыка-рэнесансавых тыпаў храма, якія распаўсюдзіліся на Беларусі з другой пал. XVI ст. Агульная даўжыня царквы 18 метраў, шырыня 12. Па атрыманых матэр’ялах з раскопак (фрагменты кафлі з раслінным і гербавым сюжэтамі) можна меркаваць, што храм быў пабудаваны ў першай палове XVI ст. Хутчэй за ўсё ён быў моцна пашкоджаны пад час 3-месяцовай аблогі Віцебска[ru] войскамі ваяводы Шарамецьева[ru] ў 1654 годзе.

Паводле даследванняў гісторыка Л. Хмяльніцкай, царква праіснавала ў напаўразбураным стане да канца XVIII ст. Рэшткі храма расійскія ўлады выкупілі ў гарадскога магістрата ў 1773 годзе за 200 руб. для падрыхтоўкі мейсца пад будаўніцтва «правіянтскіх магазейнаў». 2000 цаглін пасля разборкі наземных рэшткаў царквы пайшло на будаўніцтва саміх складоў, аднапавярховы корпус якіх і быў пастаўлены на гэтым месцы ў 1774 г.

Зноскі
------

1. ↑  Віцебская Задзвінская слабада // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — Т. 1: А―К. — 496 с. — ISBN 978-985-11-0354-2.
2. ↑  Віцебскія гарадскія сярэневяковыя могільнікі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — Т. 1: А―К. — 496 с. — ISBN 978-985-11-0354-2.
3. 1 2  Віцебскія лабазы на сайце Radzima.org

Літаратура
----------

* Віцебская Задзвінская слабада // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — Т. 1: А―К. — 496 с. — ISBN 978-985-11-0354-2.
**Ле́йкавыя павукі́** (*Agelenidae*) — сямейства павукоў.

Апісанне
--------

Цела ўкрыта перыстымі валаскамі, цёмна-карычневае, чырванавата-карычневае, зрэдку жаўтаватае. Самцы амаль не адрозніваюцца ад самак.

Пашырэнне
---------

У сусветнай фаўне налічваецца каля 500 відаў. У Беларусі найбольш вядомыя прадстаўнікі з родаў агелена (*Agelena*), тэгенарыя (*Tegenaria*) і павук-серабранка (*Argyroneta aquatica*). Жывуць у траве, лясным подсціле, пад камянямі, карой дрэў, у стаячых вадаёмах, зарослых воднымі раслінамі.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Лоўчыя сеткі падобныя да лейкі (адсюль назва), трубка якой служыць сховішчам і гняздом на перыяд размнажэння (у павука-серабранкі лейка трансфармавана ў падводны каўпак).

Яйцавы кокан сачавіцападобны, змяшчае 50—60 яец, часта абкладзены звонку кавалачкамі драўніны; ахоўваецца самкай. Перыяд размнажэння ад мая да верасня—кастрычніка, аднак палаваспелыя асобіны, напрыклад, агелены лабірынтавай (*Agelena labyrinthica*), адзначаюцца толькі ўвосень.

Літаратура
----------

* Лейкавыя павукі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с. іл. — 10 000 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85002168 · Microsoft: 2779690128 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Прыгодзіч.
**Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч** (нар. 15 кастрычніка 1944, в. Лышча, Пінскі раён) — беларускі журналіст і літаратар.

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння Лышчанскай сярэдняй школы ў 1960 годзе супрацоўнічаў з Лагішынскай раённай газетай «Калгасная праўда» (1960—1962), працаваў карэспандэнтам-арганізатарам мясцовага радыёвяшчання. Пасля заканчэння факультэта журналістыкі БДУ ў 1967 годзе быў накіраваны на работу ў газету «Звязда» літсупрацоўнікам, працаваў загадчыкам аддзела.

З 1977 года пачаў партыйную кар’еру: інструктар аддзела культуры ЦК КПБ, памочнік сакратара (1978—1981), працаваў у апараце ЦК КПБ. Работу спалучаў з вучобай у аспірантуры Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1981—1984). Вынікам вучобы стала абарона кандыдацкай дысертацыі «Партийное руководство художественной культурой на этапе зрелого социализма» (1984). Пасля працаваў у апараце ЦК КПБ, а з 1984 года — загадчык кафедры журналістыкі, мовы і літаратуры Мінскай ВПШ.

Са студзеня 1989 года — намеснік загадчыка ідэалагічнага аддзела ЦК КПБ і рэдактар газеты «Советская Белоруссия», з 1992 года — галоўны рэдактар часопісу «Гаспадыня». У 1996—1999 гадах — першы намесьнік старшыні Дзяржкамдруку Беларусі. Адначасова з 2000 года працаваў ў Беларускім дзяржаўным універсітэце.

Творчасьць
----------

Друкавацца пачаў у 1957 годзе. Першае апавяданьне на рускай мове «Деньги» было апублікавана ў пінскай раённай газэце «Полесская правда» (1963). Піша на беларускай і рускай мовах вершы і апавяданні, нарысы, дакументальныя аповесці, навелы, лірычныя мініяцюры, крытычныя артыкулы, дзе аналізуюцца пытанні развіцця сучаснай беларускай літаратуры.

З 1986 года сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў, пасля 2005 года перайшоў у прадзяржаўны Саюз пісьменнікаў Беларусі.

### Кнігі

* 1968 — «На палях рэспублікі»
* 1974 — «Добры дзень, сад!»
* 1976 — «На сельских просторах»
* 1976 — «Строгая доброта»
* 1977 — «Крылы дужэюць у палёце»
* 1979 — «Жменя зярнят»
* 1984 — «Журавы на далёкай пойме»
* 1986 — «Ноч перад нядзеляю»
**Галіна Аляксандраўна Польскіх** (руск.: Гали́на Алекса́ндровна По́льских; нар. 27 лістапада 1939, Масква, СССР) — савецкая і расійская актрыса тэатра, кіно і дубляжу; народная артыстка РСФСР (1979), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1978).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 27 лістапада 1939 гады ў Маскве. Бацька — Аляксандр Іванавіч Польскіх (1913—1942), загінуў на фронце падчас Вялікай Айчыннай вайны 18 снежня 1942 года пад вёскай Цапкова Варонежскай вобласці. Маці — Зоя Герасімаўна Польскіх, памерла ад туберкулёзу лёгкіх у 1947 годзе. Дзяўчынка пазбавілася маці ў васьмігадовым узросце, але не патрапіла ў дзіцячы дом, бо суседзі знайшлі ў Беларусі яе родную бабулю Ефрасінню Андрыянаўну, і тая пераехала з вёскі ў Маскву дзеля ўнучкі. Галя жыла з бабуляй, якая працавала прыбіральшчыцай у агародніннай краме на Срэценцы, у паўпадвальнай дзевяціметровым пакойчыку.

У 1964 годзе скончыла УДІК (майстэрня С. А. Герасімава і Т. Ф. Макаравай) і была прынята ў трупу Тэатра-студыі кінаакцёра.

Фільмаграфія
------------

* «Белыя росы» (1983) — *Маруся, жонка Ваські*

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 18 ліпеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑  Galina Polskich // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Кругасвет · Расія-Культура · Даведка РІА |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1051748070 · ISNI: 000000004703695X · LCCN: no2008034791 · VIAF: 58883652 |
SAAB 90SAAB 90SAAB 90 на ВікісховішчыSAAB 90 на ВікісховішчыАгульныя даныя

|  |  |
| --- | --- |
| Вытворца: | Сцяг Швецыі SAAB |

|  |  |
| --- | --- |
| Выпуск: | 1984—1987 |

|  |  |
| --- | --- |
| Зборка: | Valmet Automotive, Уўсікаўпункі |

На рынку

|  |  |
| --- | --- |
| Папярэднік**Папярэднік**SAAB 99 |   |

**SAAB 90** — двухдзверны седан сярэдняга класа шведскага вытворцы SAAB. Выпускаўся з 1984 па 1987 год на заводзе фінскай кампаніі Valmet Automotive ў горадзе Ўусікаўпункі. Прадаваўся толькі на ўнутраным рынку Швецыі.
Выраблена 25 378 аўтамабіляў.

SAAB 90 — далейшае развіццё SAAB 99, па сутнасці — ранейшая мадэль з новай задняй часткай кузава, аналагічнай двухдзвернаму SAAB 900.

У 1986 годзе быў праведзены лёгкі рэстайлінг. Мадэрнізацыі была падвергнутая падвеска і абноўлены экстэр’ер.

Выпуск завершаны ў верасні 1987 года, бо карбюратарны рухавік, які мог працаваць на этыляваным бензіне, не мог быць абсталяваны каталізатарам для выканання новых нормаў выкіду CO.

Апісанне
--------

{{{box_caption}}}
{{{box_caption}}}
SAAB 90
Мадэль Saab 90 мела двухдверны пяцімесцавы кузаў седан. Фірмай SAAB прадастаўлялася гарантыя ад скразной карозіі кузава на працягу 3 гадоў.

Фары абсталёўваліся абмывальнікам. Руль рэгуляваўся па вышыні, але не меў узмацняльніка. Крэсла кіроўцы абсталёўвалася рэгуляваннямі ў дзвюх плоскасцях і падагрэвам.

Карбюратарны радны 4-цыліндравы 8-клапанны рухавік з сістэмай газаразмеркавання DOHC аб’ёмам 1985 см³ размяшчаўся падоўжна спераду. Ён развіваў магутнасць 100 к.с. пры 5200 аб/хв і меў максімальны крутоўны момант 161 Нм пры 3500 аб/хв. З гэтым маторам аўтамабіль разганяўся да 100 км/г за 14 сек і набіраў максімальную хуткасць 165 км/г.

Рухавікі агрэгатаваліся з 4- і 5-ступеньчатымі механічнымі каробкамі перадач.

На мадэль усталёўваліся дыскавыя тармазы з узмацняльнікамі, прычым як на пярэнія колы, так і на заднія. У падвесцы выкарыстоўваліся амартызацыйныя стойкі.


| Тэхнічныя характарыстыкі Saab 90 |
| --- |
| Габарыты, ммдаўжыня / шырыня / вышыня | 4477 / 1690 / 1425 |
| Колавая база, мм | 2465 |
| Рухавік | Бензінавы, радны, 4-цыліндравы, усталяваны спераду, падоўжна |
| Аб’ём, см³ | 1985 |
| Магутнасць пры аб/хв | 73 кВт (100 к.с.) пры 5200 аб / хв |
| Макс. круцільны момантпры аб/хв | 162 Н·м пры 3500 аб / хв |
| Каробка перадач | пяціступеньчатая, механічная |
| Шыны | 175/70 R 15 |
| Маса без нагрузкі, кг | 1145 |
| Макс. хуткасць, км/г | 165 |
| Паскарэнне ад 0 да 100 км/г, с | 14,0 |
| Выдатак паліва, л/100 км | 11,4 |
|

Спасылкі
--------

* Kaufberatung: Saab 90 — Kennen Sie den? // autobild.de  (ням.)

Гл. таксама
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | SAAB 90 на Вікісховішчы |

* SAAB 900
* SAAB 99
**Спартак Васілевіч Мішулін** (22.10. 1926, Масква — 17.7.2005) — расійскі акцёр. Народны артыст Расіі (1981).

Біяграфія
---------

Скончыў тэатральную студыю пры Калінінскім абласным драматычным тэатры (1950). З 1949 у Калінінскім, Омскім тэатрах, з 1961 у Маскоўскім тэатры сатыры.

Камедыйны акцёр. Яго мастацтва іранічнай характарыстыкі персанажа, эмацыянальная выразнасць, тэмперамент, дакладны адбор выразных сродкаў выявіліся ў ролях: Скаромны («Таблетка пад язык» А. Макаёнка), Астап Бендэр («Дванаццаць крэслаў» паводле І. Ільфа і Я. Пятрова), Скапэн («Хітрыкі Скапана» Мальера), Пічэм («Трохграшовая опера» Б. Брэхта), Стары («Шчаслівая падзея» С. Мрожака), Хлынаў («Гарачае сэрца» Астроўскага), Тузенбах («Тры сястры» А. Чэхава), Сяргей («Іркуцкая гісторыя» А. Арбузава), Калабушкін («Самазабойца» М. Эрдмана), Карлсан («Малыш і Карлсан, які жыве на даху» паводле А. Ліндгрэн) і інш. Здымаецца ў кіно: «Белае сонца пустыні» (1970), «Канец начнога злодзея», «Уласнасць рэспублікі» (абодва 1972), «Добра сядзім!» (1986), «Вярбоўшчык» (1991), «Бедная Саша» (1997) і інш. Выступае і як рэжысёр.

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

* Дзяржаўная прэмія Расіі (1998)

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Spartak Mišulin // data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

Літаратура
----------

* Мішулін // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 138974834 · ISNI: 0000000078389539 · LCCN: nr2004006757 · NUKAT: n2013198870 · VIAF: 4878358 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дураў.

**Леў Канстанцінавіч Дураў** (руск.: Лев Константинович Дуров) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, педагог, публіцыст. Народны артыст СССР (1990).

Біяграфія
---------

У 1954 годзе пасля заканчэння Школы-студыі МХАТ дырэктар Цэнтральнага дзіцячага тэатра (цяпер Расійскі акадэмічны маладзёжны тэатр) К. Я. Шах-Азізаў запрасіў яго ў сваю трупу. Ён пагадзіўся і ў верасні прыйшоў на першы ў сваім жыцці збор трупы, дзе сустрэўся з А. В. Эфрас, з якім у далейшым не раставаўся амаль 30 гадоў. У Цэнтральным дзіцячым тэатры прапрацаваў каля 10 гадоў. Калі А. В. Эфрасам перайшоў у Тэатр імя Ленінскага камсамола, ён узяў з сабой некалькіх акцёраў, у тым ліку і Л. Дурава. У 1963—1967 гадах выступаў на сцэне Тэатра імя Ленінскага камсамола, калі ж у 1967 годзе, А. В. Эфрас быў адхілены ад кіраўніцтва тэатрам і пераведзены ў якасці чарговага рэжысёра ў Тэатр на Малой Броннай, яму дазволілі ўзяць з сабой 10 артыстаў, і Дураў сышоў разам з ім. Гэтаму тэатру, у якім пасля заканчэння ў 1978 годзе Вышэйшых рэжысёрскіх курсаў пры ГІТІСе Л. Дураў паспяхова спалучаў акцёрскую працу з рэжысёрскай, ён заставаўся верным да апошняга дня. У 2003—2006 гадах быў галоўным рэжысёрам Тэатра на Малой Броннай.

Граў і ў іншых тэатрах. Да апошніх дзён паралельна з працай у сваім тэатры ўдзельнічаў у спектаклях Тэатра «Школы сучаснай п’есы» у рэжысёра І. Л. Райхельгаўза.

У кіно пачаў здымацца ў 1954 годзе, пераважна, у эпізодах і сыграў за сваё жыццё больш за 290 роляў. Шмат працаваў на тэлебачанні, у тым ліку ўдзельнічаў у здымках тэлеперадачы «Маркіза».

У 1996 годзе як мастацкі кіраўнік выпусціў курс студэнтаў у Школе-студыі МХАТ.

У 1999 годзе выйшла кніга акцёра «Грэшныя запіскі», у 2008 яшчэ дзве кнігі: «Байкі са закуліссі» і «Байкі на біс».

Фільмаграфія
------------

* «Хрыстос прызямліўся ў Гародні» (1967) — *Юрась Братчык*

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 21 ліпеня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑  Lew Durow // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · Аниматор.ру |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Дзелавы Пецярбург · Расія-Культура · Даведка РІА |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 14024334 · BNF: 15529059z · GND: 123202981 · ISNI: 0000000078483728 · LCCN: nr99020276 · LNB: 000280779 · NKC: jx20091105003 · NLA: 40415108 · NUKAT: n2015049571 · SUDOC: 200751212 · VIAF: 79477608 |

 |
**Іраклій Гарыбашвілі** (груз. ირაკლი ღარიბაშვილი) (28 чэрвеня 1982) — грузінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч ад сферы бізнэсу. Прэм’ер-міністр Грузіі з 20 лістапада 2013 да 30 снежня 2015 гг. і з 22 лютага 2021 года ад партыі «Грузінская мара — Дэмакратычная Грузія».

У палітыку Іраклій Гарыбашвілі прыйшоў разам са сваім даўнім паплечнікам Бідзінай Іванішвілі ў кастрычніку 2012 года. З 2019 па 2021 год займаў пасаду міністра абароны ва ўрадзе Георгія Гахарыя, а да гэтага быў міністрам унутраных спраў у кабінеце Бідзіна Іванішвілі з 2012 па 2013 год. Іванішвілі назваў Гарыбашвілі сваім пераемнікам на пасадзе прэм’ер-міністра, калі той добраахвотна сышоў у адстаўку ў лістападзе 2013 года.

Крыніцы
-------

1. ↑  Биография премьер-министра Грузии Ираклия Гарибашвили (руск.).  ТАСС (22 лютага 2021). Архівавана з першакрыніцы 22 лютага 2021. Праверана 22 лютага 2021.
2. ↑  New PM Wins Confidence Vote (англ.).  Civil Georgia (20 лістапада 2013). Архівавана з першакрыніцы 21 сакавіка 2015.

Спасылкі
--------

 У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме **Іраклій Гарыбашвілі**
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іраклій Гарыбашвілі
Мула **Махамад Хасан Ахунд** (пушту: محمد حسن اخوند) — афганскі ісламскі дзеяч. Пасля наступлення талібаў у 2021 годзеі захопе Кабула, з 7 верасня 2021 года выконваючы абавязкі прэм’ер-міністра Ісламскага Эмірата Афганістан.

Махамад Хасан Ахунд з’яўляецца адным з заснавальнікаў руху «Талібан». У першым урадзе Талібана (1996—2001 гадах) займаў пасаду намесніка міністра замежных спраў.

Абдул Кабір выконваў абавязкі выконваючага абавязкі прэм’ер-міністра з 17 мая па 17 ліпеня 2023 года, пакуль Хасан Ахунд папраўляўся ад хваробы.

Крыніцы
-------

1. ↑  Who is Mohammad Hasan Akhund, the head of new Taliban gov't? (англ.). *Al Jazeera*. Архівавана з першакрыніцы 20 лістапада 2021. Праверана 16 снежня 2023.
2. ↑  Mawlawi Kabir Appointed Acting PM As Mullah Hassan Akhund is Ill: Mujahid (англ.). *TOLOnews*. Праверана 20 верасня 2023.
3. ↑  Prime Minister's Absence From Meetings Raises Questions (англ.). *tolonews.com*. Праверана 20 верасня 2023.

Спасылкі
--------

 У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме **Хасан Ахунд**
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Хасан Ахунд
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Смотрын.
**Аляксей Смотрын** — беларускі кёрлінгіст. Кандыдат у майстра спорту Беларусі.

Кар’ера
-------

Займаецца кёрлінгам з 2012 года, член нацыянальнай мужчынскай зборнай Беларусі па кёрлінгу.

Дасягненні
----------

**Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд**

* **Сярэбраны прызёр (2)**: 2018, 2021
* **Бронзавы прызёр (1)**: 2019

**Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных пар**

* **Чэмпіён (1)**: 2021
* **Сярэбраны прызёр (1)**: 2015
* **Бронзавы прызёр (1)**: 2019

**Адкрыты Кубак Беларусі па кёрлінгу**

* **Чэмпіён (1)**: 2020

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* Праверана 8 мая 2022.
2. ↑  СБОРНЫЕ КОМАНДЫ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | CurlingZone · Сусветная федэрацыя кёрлінга |
**Прыгожая Дзева Марыя з Кружлёвай** (польск.: Madonna z Krużlowej) — скульптура з ліпы, раней знаходзілася ў прыходскім касцёле вёскі Кружлёва Выжня (польск.: Krużlowa Wyżnia) (Малапольскае ваяводства, Навасенчаўскі павят, гміна Грыбуў), у 1889 годзе яе там знайшлі Уладзіслаў Лушкевіч і Станіслаў Выспяньскі. У 1899 годзе скульптура была набыта Нацыянальным музеем у Кракаве.

Апісанне
--------

Скульптура адносіцца да так званага мяккага познагатычнага стылю і з’яўляецца ўзорам так званых «Прыгожых Мадон», якія адносяцца да стылю інтэрнацыянальнай готыкі. Яна была выраблена ў пачатку XV стагоддзя невядомым разьбяром.

Статую вышынёй 119 см магчыма аглядаць толькі з трох бакоў, а ззаду яна выдзеўбана дзеля таго, каб прадухіліць растрэскванне драўніны.

Статуя адлюстроўвае Дзеву Марыю з аголеным Немаўлём, якое трымае яблык. Марыя стаіць у кантрапосце, яе адзенне багата дэкаравана складкамі ўбрання, якія не скажаюць прапорцыі фігуры.

Гісторыя
--------

Ёсць меркаванне, што статуя была прызначана для аднаго з кракаўскіх касцёлаў і толькі ў XVIII стагоддзі была выціснута модай на барочныя скульптуры і перанесена ў вясковы касцёл у Кружлёвай Выжне.

Першае дакументальнае згадванне аб скульптуры датуецца 1607 годам, а наступнае ўжо 1766 годам. Скульптура знаходзілася спачатку ў галоўным алтары, потым была перанесена ў прытвор, і, нарэшце, з-за пашкоджання шашалем яе аднеслі на вышак касцёла.

Статуя была знойдзена ў вельмі благім стане, яна была пакрытая шматлікімі слаямі алейных фарбаў: калі чарговы слой пачынаў аблазіць, яго саскоблівалі і фарбавалі зноў. У Кракаве была выстаўлена ў залях Сукенніц на Рыначнай плошчы, потым з 1924 года ў Кракаўскай ратушы, падчас гітлераўскай акупацыі была ўзята ў якасці ўпрыгожвання кабінета губернатара Ганса Франка ў Вавельскім палацы.

З кастрычніка 2007 года належыць калекцыі музея Эразма Цёлака ў Кракаве.

* 
* 
* 
*

Літаратура
----------

* Tadeusz Chrzanowski, Marian Pornecki. *Sztuka ziemi Krakowskiej*. Kraków, 1970.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Савініч.
**Аркадзь Іосіфавіч Савініч** (1866 — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.

Біяграфія
---------

### Дзяцінства і адукацыя

Нарадзіўся ў 1866 годзе.

Першапачатковую адукацыю атрымаў у Віленскім рэальным вучылішчы. Паступіў у Пецярбургскі інстытут грамадзянскіх інжынераў у 1885 годзе і скончыў курс у 1890 годзе па першым разрадзе.

### Прафесійная дзейнасць

Яшчэ ў час канікул 1887 і 1888 гадоў А. Савініч быў на практычных занятках па службе шляху і будынкаў Лібава-Роменскай чыгункі, а ў 1889 годзе — пры работах па ўнутранай аддзелцы храма Святога Уладзіміра  (руск.) (бел. ў Херсанесе Таўрычаскім.

Пасля заканчэння навучання ў Інстытуце, А. Савініч быў памочнікам галоўнага архітэктара, акадэміка М. Чагіна, пры працах па ўнутранай аддзелцы, а таксама пры пабудове новай царквы  (руск.) (бел. ў маёнтку А. Г. Кузняцова «Фарос» ля Байдарскіх варот  (руск.) (бел.. У 1890 годзе А. Савініч прылічаны да Тэхнічна-будаўнічага камітэту  (руск.) (бел. а ў 1891 годзе — да канцылярыі обер-пракурора  (руск.) (бел. Святога Сінода. З 1892 года Савініч займае пасаду малодшага інжынера будаўнічага аддзялення арэнбургскага губернскага праўлення.

Не пазней 1908 года стаў гродзенскім губернскім інжынерам  (руск.) (бел..

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Барановский Г. В. Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892. С. 296
2. ↑  Памятная книжка по Гродненской губернии на 1908 год. Стр. 7
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барышнікаў.

**Анатоль Юр’евіч Барышнікаў** (нар. 21 верасня 1944, г. п. Ушачы, Віцебская вобласць — 31 мая 2015, Расія) — заслужаны дзеяч навукі Расіі, Акадэмік Медыка-тэхнічнай акадэміі Расіі (1997), акадэмік Біятэхнічнай акадэміі Расіі (1993), правадзейны член Нью-Ёркскай акадэміі навук (1995), доктар медыцынскіх навук (1985), прафесар (1991).

Біяграфія
---------

Скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут (1968), аспірантуру пры Маскоўскім інстытуце эксперыментальнай і клінічнай анкалогіі Акадэміі медыцынскіх навук СССР. У 1969—1971 гадах служыў у Савецкай Арміі.

Працоўная дзейнасць А. Ю. Барышнікава звязана з Анкалагічным навуковым цэнтрам Акадэміі медыцынскіх навук СССР (цяпер Расійскай акадэміі медыцынскіх навук). У 1974—1998 гадах — малодшы, старшы, вядучы, галоўны навуковы супрацоўнік, кіраўнік лабараторыі, з 1998 года намеснік генеральнага дырэктара навукова-даследчага інстытута. А. Ю. Барышнікаў узначальвае Навукова-даследчы інстытут эксперыментальнай дыягностыкі і тэрапіі пухлін Расійскай акадэміі медыцынскіх навук.

Падрыхтаваў 25 кандыдатаў і 3 дактароў медыцынскіх навук. На працягу многіх гадоў член аб’яднанага вучонага савета Расійскага анкалагічнага навуковага цэнтра Расійскай акадэміі медыцынскіх навук, старшыня вучонага савета НДІ эксперыментальнай дыягностыкі і тэрапіі пухлін, член рэдкалегіі часопісаў «Гематология и трансфузиология» і «Вестник РАНЦ РАМН».

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар звыш 350 апублікаваных навуковых прац, 15 вынаходніцтваў. Буйны вучоны ў галіне біятэхналогіі імуналогіі пухлін, адзін з заснавальнікаў імунадыягностыкі гемабластозаў. Стварыў наборы монакланальных антыцел для дыягностыкі гемабластозаў і ацэнкі імуналагічнага статуса чалавека.

Зноскі
------

1. ↑  БАРЫШНІКАЎ АНАТОЛЬ ЮР’ЕВІЧ

Літаратура
----------

* Барышнікаў Анатолій Юр’евіч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Ушацкага раёна / рэдкал. Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн. 2003. — С. 528.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 616144647698525920533 |
**Кіева-полацкая война 1077—1078 гадоў** — узброенае супрацьстаянне полацкага князя Усяслава Брачыславіча і вялікага князя кіеўскага Ізяслава Яраславіча.

Ход падзей
----------

Увесну 1077 года полацкі князь Усяслаў Брачыславіч у чарговы раз напаў на Наўгародскую зямлю. Напярэдадні, у снежні 1076 года, у Кіеве памёр вялікі князь кіеўскі Святаслаў Яраславіч, а паміж яго братамі наспявала барацьба за ўладу, таму Усяслаў спадзяваўся, што князю наўгародскаму Глебу Святаславічу ніхто не дапаможа. Аднак ён пралічыўся: для адлюстравання атакі на Ноўгарад быў пасланы Уладзімір Усеваладавіч (пазней ён атрымае мянушку Манамах). Усяслаў не змог узяць горад і быў вымушаны адступіць у Полацкае княства. Тым часам Усевалад Яраславіч саступіў Ізяславу Яраславічу прастол і апошні стаў вялікім князем кіеўскім. 

Улетку 1077 года супраць Усяслава пайшлі чарнігаўскія войскі на чале з Усеваладам Яраславічам і Уладзімірам Усеваладавічам, а таксама кіеўскія войскі на чале са Святаполкам Ізяславічам. Кіеўска-чарнігаўская армія падышла да Полацка і пачала штурм горада. Нападнікам удалося адцясніць войскі Усяслава ў дзяцінец. Далей штурмавалі яго, але ўзяць не змаглі. Пачалася аблога. Неўзабаве ваеначальнікі вырашылі адвесці войска назад, у Кіеў і Чарнігаў, так як палічылі гэты паход бескарысным

Да зімы 1078 года былі сабраны новыя войскі. Паход узначалілі Уладзімір Усеваладавіч і Святаполк Ізяславіч. Таксама князі нанялі полаўцаў (першы раз у гісторыі Русі). Войскі Уладзіміра і Святаполка дайшлі да Полацка, але горад зноў не ўзялі. Аднак гэтым разам яны не сышлі так проста, а заняліся рабаваннем і спусташэннем Полацкага княства. Затым Святаполк сышоў у Ноўгарад, а Манамах з полаўцамі рушыў на Адрэск. Узяў ён горад ці не — невядома. Аднак устаноўлена, што далей ён сышоў пад Чарнігаў.

Вынікі
------

Кіеўская Русь не дасягнула поспеху ў вайне, хоць і нанесла велізарныя страты Полацкаму княству.

На мяжы 1070—1080-х гадоў Усяслаў напаў на Смаленск, папаліў смаленскія пасады і вярнуўся ў сваё княства са здабычай. Спроба Уладзіміра Манамаха заспець яго ў Смаленску не ўвянчалася поспехам, нягледзячы на паход без абозу. У адказ Уладзімір разбурыў Полацкую зямлю да Лукомля і Лагожска, затым правёў яшчэ адзін паход пад Друцк. У пачатку 1080-х гадоў Уладзімір Манамах з полаўцамі разбурыў Менск, перабіўшы там усіх жыхароў і нават іх жывёлу. Аднак скарыць Полацкае княства не ўдалося і гэтым разам.

Заўвагі
-------

1. 1 2  *Строкин Валерий Витальевич.* Всеслав Чародей и его Время : исторический. Архівавана з першакрыніцы 11 красавіка 2016.
2. ↑  Поучение Владимира Мономаха. : исторический. Архівавана з першакрыніцы 2 ліпеня 2014.