**Палац Любамірскіх** — помнік архітэктуры Украіны, які знаходзіцца ў Львове пл. Рынак, 10.

Гісторыя
--------

Палац Любамірскіх з’яўляецца адным з найбольш удалых узораў грамадскай архітэктуры Львова XVIII стагоддзя. З боку вуліцы Фёдарава размешчаны каменны партал, у замковым камені якога змешчаны разьбяны картуш з датай «1695». Аднак планіроўка падвалаў і захаваўшыяся гатычныя стральчатыя скляпенні сведчаць аб больш раннім з’яўленні будынка.

Будынак быў перабудаваны ў 1760-я гады архітэктарамі Б. Мерэтынам і М. Урбанікам па праекце Яна дэ Вітта на месцы некалькіх мяшчанскіх камяніц (сярод якіх быў таксама дом львоўскага лацінамоўнага паэта Шымона Шымановіча). Заказчыкам і ўладальнікам палаца быў Станіслаў Любамірскі (1709—1793), ваявода Брацлаўскі. Знешні выгляд будынка — лёгкі, парадны. Будынак выкананы з цэглы, абтынкаваны, у плане ўяўляе сабой выцягнуты прамавугольнік з невялікім унутраным панадворкам, трохпавярховы. Займае цэлы квартал паміж плошчай Рынак, вуліцамі Рускай і Фёдарава. Палац мае тры адкрытыя для агляду фасады. Парадны фасад звернуты на плошчу Рынак. Ён упрыгожаны пілястрамі з ляпнымі капітэлямі, вокны апраўленыя ліштвай з гірляндамі, мае балконы з ажурнымі металічнымі рашоткамі, якія абапіраюцца на фігурныя кранштэйны. Ніз палаца Любамірскіх уцяжараны, верхнія паверхі рытмічна раздзеленыя пілястрамі. Будынак завяршаецца ўзорыстым атыкам, скампанаваным з авальных люкаў і скульптуры. Фасады, звернутыя на вуліцы Рускую і Фёдарава, вырашаны значна прасцей. Гладкую паверхню сцен падзяляюць плоскія пілястры з капітэлямі, вокны апраўляюць строгай формы ліштвы.

Скульптурны дэкор будынка належыць С. Фесінгеру, выкананы майстрам С. Кадэцкім. Алегарычнасць дэкору ярка выяўленая ў афармленні закругленага кута, скампанаванага з ваеннай і рыцарскай эмблематыкі.

У 1895 годзе будынак быў набыты таварыствам «Прасвета» і стала называцца домам «Прасветы». У будынку размясціўся шэраг украінскіх культурна-адукацыйных устаноў. Яго наведвалі Іван Франко, Леся Украінка, Васіль Стафанік і іншыя. У савецкі перыяд тут былі адкрыты фонды музея Львоўскага аддзялення Інстытута мастацтвазнаўства, фальклору і этнаграфіі імя М. Т. Рыльскага АН УССР (цяпер — Інстытут народазнаўства НАН Украіны).

| ⛭Славутасці Львова |
| --- |
| Стары горад | 
* Галіцкая плошча
* Гарадскі арсенал
* Глінянская брама
* Каралеўскі арсенал
* Музейная плошча
* Парахавая вежа
* Плошча Міцкевіча
* Плошча Рынак
* Плошча Стары Рынак
* Плошча Яворскага
* Праспект Свабоды
* Ратуша
* Саборная плошча

 | Герб Львова |
| Храмы | 
* Армянскі сабор
* Вежа Карнякта
* Дамініканскі сабор
* Капліца Трох Свяціцеляў
* Касцёл езуітаў
* Касцёл і кляштар кармелітаў босых
* Касцёл Марыі Снежнай
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля
* Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў
* Касцёл Святой Марыі Магдалены
* Лацінскі катэдральны сабор
* Праабражэнская царква
* Сабор Святога Юра
* Свята-Георгіеўская царква
* Успенская царква
* Царква Святой Ганны
* Царква Святога Мікалая
* Царква Святых Вольгі і Лізаветы
* Касцёл і кляштар бернардзінцаў

 |
| Палацы | 
* Будынак Галіцкага намесніцтва
* Будынак навукоўцаў
* Камяніца Вайнароўскіх
* Палац армянскіх архіепіскапаў
* Палац Бандзінэлі
* Палац Бельскіх
* Палац грэка-каталіцкіх мітрапалітаў
* Палац губернатараў
* Палац Карнякта
* Палац лацінскіх архіепіскапаў
* Палац Любамірскіх
* Палац Патоцкіх
* Палац рымска-каталіцкіх арцыбіскупаў
* Палац Сяменскіх-Лявіцкіх
* Палац Сапегаў
* Палац Туркулаў-Камела

 |
| Паркі | 
* Высокі замак
* Парк Івана Франка
* Святаюрскі парк
* Стрыйскі парк

 |
| Іншае | 
* Аптэка-музей
* Галоўны чыгуначны вакзал
* Лычакіўскія могілкі
* Оперны тэатр
* Політэхніка
* Тэатр Занькавецкай
* Універсітэт
* Цытадэль
* Шаўчэнкаўскі гай

 |