**Рыжскі тралейбус** (лат.: Trolejbusu satiksme Rīgā) — сістэма тралейбусных ліній у сталіцы Латвіі, Рызе, з’яўляецца адзінай тралейбуснай сістэмай у Латвіі.

Гісторыя
--------

Ідэя тралейбуснага руху ў Рызе з’явілася ў 1935 годзе. Першую лінію планавалася пабудаваць ад Саркандаўгавы да Мілгравіса з магчымасцю далейшага яе працягу да Вецакі. У 1939 годзе пры распрацоўцы плана руху на шэсць гадоў меркавалася, што першая тралейбусная лінія будзе адкрыта ў 1943 годзе і будзе весці ад Пантоннага маста па вуліцы Елгавас і алеі Віенібас да Бішумуіжы. Гэтыя планы не былі рэалізаваны з-за Другой сусветнай вайны.

Тралейбус МТБ-82. Расія
Тралейбус Белкамунмаш. 2008 г.
Тралейбус Škoda 24Tr Irisbus. 2015 г.
Пасля вайны зноў узнікла ідэя адкрыцця тралейбуснага руху ў Рызе. Ужо ў пачатку 1947 года было прынята рашэнне аб наладжванні тралейбуснага руху. У лютым таго ж года быў адкрыты першы навучальны тралейбусны маршрут ад чыгуначнай станцыі Браса да Паветранага моста. Яго агульная даўжыня складала каля кіламетра, яго рух забяспечвалі два патрыманых тралейбуса ЯТБ вытворчасці Яраслаўскага аўтобуснага завода.

Першы рэгулярны тралейбусны маршрут быў адкрыты 4 лістапада 1947 года ў 16.30 на скрыжаванні вуліцы Горкага і бульвара Каўпака. Тралейбусы курсіравалі па новаствораным маршруце ад сада Віестура да вуліцы Валміерас. У канцы 1947 года ў эксплуатацыі знаходзіліся тры тралейбусы: два тыпу ЯТБ і адзін тралейбус тыпу МТБ-82. Першапачаткова тралейбусы базіраваліся на тэрыторыі 1-га трамвайнага дэпо (цяпер 5-е трамвайнае дэпо) на вуліцы Брывібас. Пазней, калі 2-е трамвайнае дэпо было пераўтворана ў тралейбусны парк, яны былі перанесены на Ганібу дамбіс 32. У 1947 годзе тралейбусамі было перавезена крыху больш за 169 тысяч пасажыраў.

У 1948 годзе была адкрыта тралейбусная лінія ад Цэнтральнага рынка да Саркандаўгавы, якую неўзабаве працягнулі да Мэжапарку.

У 1961 годзе былі адкрыты дзве новыя тралейбусныя лініі — 7 да Агенскалнс і 9 да вуліцы Валянціны Церашковай.

Першыя тралейбусы маркі «Шкода», выпушчаныя ў Чэхаславакіі, якія тэхнічна пераўзыходзілі савецкія тралейбусы, пачалі хадзіць у Рызе ў 1961 годзе. Усяго выкарыстоўвалася 10 варыянтаў тралейбусаў гэтай мадэлі. Першымі былі тралейбусы Škoda 12Tr14, якія паступілі ў 1969 годзе і першыя былі спісаны ўжо ў 1984 годзе, у 1981 годзе пачалі паступаць тралейбусы Škoda 12TrH29, апошні быў спісаны ў 2001 годзе.

Першыя тралейбусы Škoda наступнага пакалення Škoda 14Tr01 горад пачаў атрымліваць у 1982 годзе, а першыя тралейбусы новага тыпу былі ўведзены ў эксплуатацыю 21 лютага 1983 года. Наступныя мадыфікацыі тралейбусаў Škoda 14Tr02 з’яўляліся з 1984 года і закупляліся да 1989 года. Затое з 1989 па 1991 гады закупляліся сучлененыя тралейбусы Škoda 15Tr.

У канцы 1990-х гадоў пачалося абнаўленне тралейбуснага парку, былі закуплены палепшаныя версіі тралейбусаў Škoda 14Tr і Škoda 15Tr адпаведна — Škoda 14TrM і Škoda 15TrM. Але ў 1999 годзе ў якасці эксперыменту быў закуплены адзін тралейбус АКСМ-333 вытворчасці завода «Белкамунмаш», у 2001 годзе паступіла яшчэ 10 такіх тралейбусаў, апошнія былі спісаны ў 2015 годзе.

У перыяд з 2001 па 2007 гады набыты 52 тралейбусы Solaris Trollino. У 2015 годзе закуплены 150 тралейбусаў Škoda 24Tr Irisbus, большасць з якіх абсталяваны дызель-генератарам, пасля пастаўкі гэтых тралейбусаў вялікая колькасць тралейбусаў Škoda 14Tr была спісана.

Пастаўкі тралейбусаў Škoda 27Tr Solaris ідуць з кастрычніка 2014 года, усяго плануецца паставіць 125 сучлененых тралейбусаў з дызель-генератарамі.

З 22 чэрвеня 2022 года ўсе Solaris Trollino 18 Ganz 2-га пакалення (за выключэннем вучэбнага тралейбуса з бартавым нумарам 16164) выведзены з эксплуатацыі, частка тралейбусаў Trollino 18 III 3-га пакалення адпраўлена з 2-га ў 1-ы парк. У асноўным яны курсіруюць па 15 маршруце.

Тралейбусныя паркі
------------------

1 Тралейбусны парк
* Абслугоўвае маршруты: 3, 4, 5, 11, 12, 13, 15, 16, 19, 20, 22.

2 Тралейбусны парк
* Абслугоўвае маршруты: 3, 9, 12, 14, 15, 17, 18, 19, 23, 24, 25 і 27.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рыжскі тралейбус

| ⛭Тралейбусныя сістэмы краін Балтыі |
| --- |
| Сцяг Літвы Вільнюс  ·   Сцяг Літвы Каўнас  ·   Сцяг Латвіі Рыга  ·   Сцяг Эстоніі Талін |