**«Альтэрнатыва для Германіі»** (ням.: AfD) — правая партыя ў Германіі, заснаваная 6 лютага 2013 года.

Устаноўчы з’езд «АдГ» адбыўся 14 красавіка 2013 года ў Берліне. Яе лідарамі была абрана «Тройка» з прафесара эканомікі Бернда Лукэ, прадпрымальніцы Фраўкэ Петры і журналіста Конрада Адама. На федэральных выбарах 22 верасня 2013 года партыя набрала 4,7% і засталася без месцаў у Бундэстагу, не пераадолеўшы 5-адсоткавы бар’ер. На выбарах у Еўрапейскі парламент 2014 года аб’яднанне набрала 7% галасоў і атрымала 7 месцаў з 96 магчымых (пазней ў саюз з «Альтэрнатывай» увайшла таксама Сямейная партыя Германіі з адным месцам у Еўрапарламенце). На парламенцкіх выбарах 2017 года партыя ўпершыню змагла набраць больш за 5% галасоў, што дало магчымасць прайсці ў Бундэстаг. Аб’яднанне набрала 12,6% галасоў і атрымала 94 месцы ў нямецкім заканадаўчым органе.

Праграма
--------

23 красавіка 2017 года ў Кёльне (зямля Паўночны Рэйн — Вестфалія) партыйны з’езд «Альтэрнатывы для Германіі» зацвердзіў перадвыбарчую праграму на выбары ў нямецкі Бундэстаг, што налічвала 15 раздзелаў: 

1) Абарона дэмакратыі ў Германіі; 

2) Еўра не ўдалося: валюта, грашовая і фінансавая палітыка; 

3) Знешняя палітыка і палітыка бяспекі: ажыццявіць нямецкія зацікаўленасці; 

4) Унутраная бяспека; 

5) Прытулку патрэбная граніца: перасяленне і прыстанішча; 

6) Іслам у сутыкненні са свабодным дэмакратычным ладам; 

7) Культура жаданасці дзяцей: спрыянне сям’і і рост насельніцтва; 

8) Выхаванне і школа: мужнасць, каб адрозніваць; 

9) Культура і СМІ; 

10) Падаткі і фінансы, гаспадарка і праца; 

11) Сацыяльная палітыка; 

12) Наша ахова здароўя пад пагрозай; 

13) Канец варожасці да тэхналогіі: энергія і клімат; 

14) Утрымліваць і разбудоўваць шляхі зносін, павялічыць жыллёвае будаўніцтва, развіваць сельскія мясцовасці; 

15) Ахова наваколля, прыроды і жывёл, абарона спажыўцоў і сельская гаспадарка. 

У 6-м раздзеле згадваецца: «Крытыка ісламу, як і рэлігійная сатыра, знаходзіцца ў рамках агульнай законнасці. Яна з’яўляецца праявам асноўных правоў на вольнае выказванне думак і свабоду творчасці». Тамсама адзначаецца: «Мы жадаем прадухіліць радыкалізаванне мусульман да гвалтоўнага салафізму і тэрору. Таму фінансаванне будаўніцтва і працы мячэцяў ісламскімі дзяржавамі або замежнымі ахвярадаўцамі ці іх пасярэднікамі трэба прадухіліць. ... Такая залежнасць каля 900 мячэцяў ТІССР (Турэцка-ісламскага саюза па справах рэлігіі) і іх імамаў ад дзяржаўнага «Ведамства рэлігійных спраў» Турцыі з’яўляецца непрымальнай. Праз ТІССР аўтарытарная Турцыя моцна ўплывае на многіх грамадзян турэцкага паходжання, якія жывуць у Германіі». Дадаткова ў раздзеле змяшчаліся заклікі: «Скасаваць кафедры ісламскага багаслоўя ў нямецкіх універсітэтах і пераўтварыць іх у нейтральныя да веры ўстановы ісламазнаўства. ... АдГ заклікае да агульнай забароны на поўны вэлюм у грамадскіх месцах і на дзяржаўнай службе».

7-ы раздзел перадвыбарчай праграмы 2017 года змяшчаў 7 тэзісаў: 

1) Германію не знішчыць; 

2) Умацаваць шлюб і сям’ю; 

3) Дзеці маюць патрэбу ў абодвух бацьках: з’яўленне няпоўных сем’яў непажадана; 

4) Цаніць сямейны догляд; 

5) Ахова ненароджанага жыцця; 

6) Дзеці палымяна вітаюцца; 

7) Для яснага вобраза сям’і — палавая ідэалогія антыканстытуцыйная. 

Першы пункт 7-га тэзіса называўся «Палавая ідэалогія прэч са школы — спыніць ранняе сексуалізаванне», дзе згадвалася: «Аднабаковае падкрэсліванне гома- і транссексуальнасці ў навучанні, так званая «плоцевая педагогіка разнастайнасці», насамрэч забяспечвае недапушчальнае ўмяшанне ў развіццё нашых дзяцей і гарантаваныя Асноўным законам бацькоўскія правы на выхаванне. Праз гэта дзеці і моладзь становяцца — часта праз незнаёмых асоб у школе і найчасцей насуперак волі сваіх бацькоў — няўпэўненымі ў сваёй сексуальнай ідэнтычнасці, якую празмерна вымагаюць і абражаюць за сарамлівасць». Таксама: «АдГ выразна супрацьстаіць усялякім спробам знішчыць традыцыйную будову сям’і праз спансаваныя ўрадам праграмы перавыхавання ў дзіцячых садках і школах».

### Знешняя палітыка

Перадвыбарчая праграма «Альтэрнатывы для Германіі» 2017 года, зацверджаная на з’ездзе 23 красавіка 2017 года ў Кёльне (зямля Паўночны Рэйн — Вестфалія), уключала 3-і раздзел «Знешняя палітыка і палітыка бяспекі: ажыццявіць нямецкія зацікаўленасці», які змяшчаў 6 тэзісаў: 

1) Знешняя палітыка мае грунтавацца на нямецкіх зацікаўленасцях; 

2) Дачыненні з важкімі дзяржавамі; 

3) Германія мае самаабараняцца; 

4) Пра стратэгію народнай бяспекі; 

5) Германія мае разбудоўваць сваю гаспадарчую моц; 

6) Палітыка развіцця: устойлівасць ды бяспекавыя і гаспадарчыя зацікаўленасці. 

Паводле 2-га тэзіса «Дачыненні з важкімі дзяржавамі», «АдГ адхіляе стварэнне арміі ЕС або выкарыстанне нямецкіх узброеных сіл у замежных зацікаўленасцях». У дачыненні Расіі «АдГ выступае за спыненне палітыкі санкцый. Гаспадарчую супрацу з Расіяй варта наадварот паглыбіць». «Акрамя таго, АдГ адхіляе ўступленне Турцыі ў ЕС і патрабуе безадкладнага сканчэння ўсіх перамоў пра далучэнне».

Дзейнасць
---------

14 мая 2017 года на выбарах у зямлі Паўночны Рэйн — Вестфалія «Альтэрнатыва для Германіі» атрымала 7,6% галасоў выбаршчыкаў і заняла 16 месцаў у мясцовым ландтагу. У выніку прысутнасць партыі вырасла да 13 з 16 зямель Германіі, акрамя Баварыі, Гесена і Ніжняй Саксоніі. На выбарах у Бундэстаг Германіі 24 верасня 2017 года заняла 3-е месца. Напярэдадні выбараў АдГ выступіла за: забарону будаваць пры мячэцях мінарэты, бо тыя абазначаюць ісламскае валадарства; правядзенне рэферэндума аб вяртанні нямецкай маркі замест еўра; абмежаванне кіравання канцлера 2-ма тэрмінамі і ўвядзенне прамых выбараў прэзідэнта; пераўтварэнне Еўрапейскага Саюза ў Еўрапейскую эканамічную супольнасць і вяртанне палітычных паўнамоцтваў дзяржавам-удзельніцам; скасаванне дзяржаўных субсідый ветравай і сонечнай энергетыцы, працяг выкарыстання АЭС. Не галасавала за прававое прызнанне аднаполых шлюбаў у Германіі.

Зноскі
------

1. ↑  Rechtspopulisten bilden fünftgrößte Fraktion im EU-Parlament — Zeit Online, 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q69792426'></a>
2. ↑  *Weise Z.* Salvini alliance to be named Identity and Democracy — Politico Europe, 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q991826'></a>
3. ↑   Архівавана 8 студзеня 2017.
4. ↑  У Германіі прайшлі выбары ў Бундэстаг **(нявызн.)**.  Беларускае Радыё Рацыя (24 верасня 2017).
5. 1 2 3  Перадвыбарчая праграма «Альтэрнатывы для Германіі» на выбары ў нямецкі Бундэстаг 24 верасня 2017 г. «Праграма для Германіі» (ням.)(недаступная спасылка).  «Альтэрнатыва для Германіі» (23 красавіка 2017). Архівавана з першакрыніцы 26 верасня 2017. Праверана 20 сакавіка 2018.
6. ↑  *Анатоль Сідараў*. Свята на вуліцы правых. Сацыял-дэмакраты прайгралі выбары ў яшчэ адной зямлі ФРГ **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Крыніца.інфо (15 мая 2017). Архівавана з першакрыніцы 28 верасня 2018. Праверана 20 сакавіка 2018.
7. ↑  Глядзіце, хто прыйшоў: за што выступае «Альтэрнатыва для Германіі» **(нявызн.)**.  Радыё «Свабода» (25 верасня 2017).
8. ↑  Ніжняя палата парламента Германіі (Бундэстаг) ухваліла аднаполыя шлюбы, Радыё Свабода

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Альтэрнатыва для Германіі

| Палітычныя партыі Германіі |
| --- |
| Прадстаўленыя ў Бундэстагу | ХДС і ХСС (245) • СДПГ (152) • Альтэрнатыва для Германіі (86) • СвДП (80) • Левыя (69) • Саюз 90/Зялёныя (67) • Ліберальна-кансерватыўныя рэфарматары[de] (1) • ПАРТЫЯ[de] (1) |
| Прадстаўленыя ў ландтагах | НДПГ • Пірацкая партыя Германіі • Сямейная партыя Германіі • Саюз паўднёвашлезвігскіх выбаршчыкаў • Грамадзяне ў гневе |
| Іншыя арганізацыі | Aufstehen |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · OpenSanctions |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 1492758307541 · BNE: XX5724920 · BNF: 170802966 · GND: 1046235370 · LCCN: no2015002095 · Microsoft: 922619458 · NKC: osa2016900851 · SUDOC: 190918187 · VIAF: 305931736 |

 |