Польскія палітыкі анансуюць надзвычайнае становішча
**Надзвычайнае становішча ў Польшчы** – надзвычайнае становішча, уведзенае 2 верасня 2021 года па прапанове Савета міністраў і прэзідэнта Польшчы Анджэя Дуды на частцы тэрыторыі Рэспублікі Польшча. Яно ахапіла 115 мясцовасцей у Падляскім ваяводстве і 68 мясцовасцей у Люблінскім ваяводстве, уздоўж усёй польска-беларускай мяжы. Было ўведзена на 30 дзён. Пастановай ад 1 кастрычніка 2021 года прэзідэнт Анджэй Дуда падоўжыў надзвычайнае становішча на ўсёй тэрыторыі, дзе яно ўжо дзейнічала, яшчэ на 60 дзён. Польскі Сейм выдаў Пастанову аб згодзе на падаўжэнне надзвычайнага становішча.

Ход падзей
----------

Асноўны артыкул: **Міграцыйны крызіс на мяжы паміж Беларуссю і Еўрапейскім саюзам (2021)**
31 жніўня 2021 года Савет Міністраў звярнуўся да прэзідэнта Анджэя Дуды з просьбай абвясціць надзвычайнае становішча на тэрыторыі, прылеглай да беларуска-польскай мяжы. Запыт быў матываваны — паводле заявы ўрада — магчымымі пагрозамі бяспецы і грамадскаму парадку на частцы тэрыторыі Польшчы.

2 верасня 2021 года Прэзідэнт Анджэй Дуда пагадзіўся абвясціць надзвычайнае становішча ў мясцовасцях, запрапанаваных урадам. У той жа дзень пастанова была апублікавана ў афіцыйным друкаваным выданні «Dziennik Ustaw» і, такім чынам, увайшла ў сілу. Журналістам, гуманітарным работнікам, медыкам і актывістам, якія чакалі 21 дзень, каб атрымаць доступ да лагера бежанцаў ва Уснаж-Гурны[uk], быў дадзены час да канца 2 верасня, каб пакінуць мясцовасці, у якіх уведзена надзвычайнае становішча.

19 верасня прэм’ер-міністр Польшчы заявіў, што «ў Беларусі звыш 10 тысяч, а можа, і больш асоб, перамешчаных з Блізкага Усходу, пераважна з Ірака, а таксама з Сірыі, каб праводзіць гібрыдную атаку».

23 верасня памежная служба Польшчы паведаміла пра смерць мігранта. Раней было вядома пра смерць трох мігрантаў на польскім баку мяжы.

Улады Польшчы з верасня распачалі затрыманні і дэпартацыі людзей, якія дапамагаюць мігрантам нелегальна перасякаць мяжу. Сярод іх як грамадзяне Польшчы, так і грамадзяне Беларусі, краін Азіі, у тым ліку некаторыя асобы, што маюць від на жыхарства ў краінах Еўрасаюза. Супраць групы грамадзян Беларусі і Польшчы пачалі крымінальную справу за знішчэнне ўчасткаў калючага дроту, расцягнутага на мяжы.

Прэм’ер-міністр Польшчы Матэуш Маравецкі выказаў упэўненасць, што сцэнар «гібрыднай агрэсіі» супраць Еўрасаюза быў распрацаваны Мінскам не самастойна, а ў шчыльнай супрацы з Масквой. Прэс-сакратар каардынатара спецслужбаў Польшчы Станіслаў Жарын 27 верасня заявіў, што 20% затрыманых мігрантаў маюць сувязі з Расіяй, пра што сведчаць знойдзеныя доказы.

Міністр унутраных спраў і адміністрацыі Марыуш Каміньскі сказаў, што беларускія памежнікі даюць мігрантам псіхатропныя сродкі, у тым ліку дзецям. Таксама ён заявіў, што чвэрць затрыманых мігрантаў мае дачыненне да ўзброеных фармаванняў на Блізкім Усходзе.

4 кастрычніка польскія памежнікі знайшлі на беларуска-польскай мяжы ў Падляскім ваяводстве муляж выбуховага прыстасавання. За некалькі дзён да гэтага паведамлялася, што беларускія памежнікі правакуюць польскіх, кідаючы ў іхны бок прадметы і накіроўваючы зброю.

6 кастрычніка Памежная варта Польшчы паведаміла, што за жнівень і верасень спынілі звыш 14 тысяч мігрантаў, якія спрабавалі незаконна трапіць на тэрыторыю Польшчы з Беларусі па-за межамі пунктаў пропуску. Акрамя таго, амаль штодня затрымлівалі памагатых мігрантаў, якія спрыялі парушэнню закону.

8 кастрычніка Часовага паверанага ў справах Беларусі ў Польшчы Аляксандра Часноўскага выклікалі ў польскі МЗС у сувязі з сітуацыяй на мяжы. Варшава трактуе паводзіны беларускага боку, як «агрэсіўныя дзеянні супраць Польшчы». Неаднаразова, з відэадоказамі заяўлялася, што беларускія памежнікі не толькі не спыняюць мігрантаў, але і актыўна дапамагаюць ім нелегальна перасякаць польскую мяжу.
12 кастрычніка міністр нацыянальнай абароны Польшчы Марыуш Блашчак заявіў пра падрыхтоўку новага закона, згодна з якім на польска-беларускай мяжы ўзвядуць агароджу для супрацьдзеяньня нелегальнай міграцыі.

14 кастрычніка, пасля чарговай навіны пра смерць сірыйскага мігранта на мяжы, польскі Сейм ухваліў папраўкі ў закон, які рэгламентуе пабудову агароджы з датчыкамі руху. Мігрантаў, якія незаконна перасеклі мяжу, дзяржаўным службам дазволілі высылаць з краіны, калі тыя звярнуліся па атрыманне прыстанішча, прыбыўшы не з краін, дзе ім пагражала непасрэдная небяспека.

Агенцтва ААН па справах бежанцаў глыбока занепакоена тым, што прыняты ў Польшчы закон падрывае фундаментальнае права прытулку, замацаванае ў міжнародным і еўрапейскім заканадаўстве. Пра гэта заявіла прадстаўнік Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па справах уцекачоў у Польшчы Крысцін Гоер 15 кастрычніка.

Рэакцыя
-------

Прадстаўнікі «Fundacja Ocalenie», якія знаходзяцца на мяжы ва Уснаж-Гурны са жніўня 2021 года, адкрыта выступілі супраць і раскрытыкавалі абвяшчанне надзвычайнага становішча. Паводле слоў іх прадстаўніка, дзяржава абвясціла надзвычайнае становішча «толькі для палітычнай выгады» і дала магчымасць дзяржаўным сілам дзейнічаць без нагляду. Некалькі членаў апазіцыі таксама выказалі аналагічныя асцярогі. Дональд Туск, былы прэм’ер-міністр Польшчы, заявіў, што надзвычайнае становішча выкарыстоўваецца партыяй «Права і справядлівасць» у якасці дымавой заслоны для прыкрыцця некампетэнтнасці іх урада. У адказ урад абвінаваціў як няўрадавыя арганізацыі, так і членаў апазіцыйных партый у тым, што яны падыгрываюць расійскай прапагандзе.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Stan wyjątkowy. «Prezydent bezobjawowy», «Podłość polskich władz». Fala komentarzy (польск.). *gazetapl*. Праверана 2 верасня 2021.
2. ↑  § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego (Dz. U. z 2021 r. Nr 1612, poz. **Не ўведзена пазіцыя!**)
3. ↑  Stan wyjątkowy na granicy z Białorusią. Jest decyzja prezydenta **(нявызн.)**.  Polska Agencja Prasowa (2 верасня 2021). Праверана 2 верасня 2021.
4. ↑  § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego (Dz. U. z 2021 r. Nr 1612, poz. **Не ўведзена пазіцыя!**)
5. ↑  § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 października 2021 r. w sprawie przedłużenia stanu wyjątkowego wprowadzonego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego (Dz. U. z 2021 r. Nr 1788, poz. **Не ўведзена пазіцыя!**)
6. ↑  Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 września 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie stanu wyjątkowego (Dz. U. z 2021 r. Nr 1787, poz. **Не ўведзена пазіцыя!**)
7. ↑  Projekt uchwały Rady Ministrów o skierowaniu do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o wprowadzenie stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego — Kancelaria Prezesa Rady Ministrów — Portal Gov.pl (польск.). *Kancelaria Prezesa Rady Ministrów*. Праверана 2 верасня 2021.
8. ↑  Stan wyjątkowy na granicy z Białorusią. Jest decyzja prezydenta (польск.). *Polska Agencja Prasowa SA*. Праверана 2 верасня 2021.
9. ↑  Stan wyjątkowy. Rozporządzenie prezydenta Andrzeja Dudy opublikowane w Dzienniku Ustaw (польск.). *TVN24*. Праверана 2 верасня 2021.
10. ↑  Węglarczyk: po wyrzuceniu dziennikarzy problem na granicy nie zniknie (польск.). *Onet*. Праверана 2 верасня 2021.
11. ↑  Nashaniva.com
12. ↑  *Tusk, Donald*. Kto naprawdę wstrzymuje wypłatę pieniędzy dla Polski. (англ.). *Twitter* (2 верасня 2021). Праверана 2 верасня 2021.[*self-published*]

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх