recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Раства-Багародзіцкая царква.

**Царква Раства Багародзіцы** — праваслаўны храм у вёсцы Ляхаўцы, Маларыцкі раён. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.
Царква Раства Багародзіцы — помнік народнага дойлідства з рысамі стылю барока.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1713 годзе з дрэва як уніяцкая. У 1858 г. адноўлена, узведзена драўляная званіца. У 1964 г. царква закрыта, у 1988 г. адноўлена разам з прыходам.

Архітэктура
-----------

Царква з боку апсіды
Храм трохзрубны, падоўжна-восевай кампазіцыі. Складаецца з прамавугольнага асноўнага аб'ёму, апсіды, бабінца з трапецападобным тамбурам. Першапачаткова зрубы мелі самастойныя вярхі, у паўночна-заходняй частцы над бабінцам была званіца. Асноўны аб'ём і бабінец накрыты агульным двухсхільным дахам, які пераходзіць у вальмавы над тамбурам. Алтарны зруб мае самастойнае паўвальмавае пакрыццё. Будынак звонку ашаляваны. Цэнтральны зруб прарэзаны спаранымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і завершаны барочнай двух'яруснай галоўкай.

### Інтэр'ер

Інтэр'ер зальны. Цэнтральны аб'ём завершаны пірамідальным скляпеннем. Унутраная прастора бабінца і асноўнага аб'ёму злучана шырокім праёмам складанага абрысу. У аб'ёме бабінца зроблены хоры. Алтар аддзелены іканастасам, створаным у 1830-я гг. мае скляпеністае перакрыцце. Абразы ХVI-XVIII стст.: «Святы Мікалай Цудатворац», «Маці Божая Адзігітрыя» і «Спас Пантакратар», «Георгій Перамоганосец», «Маленне Іакіма і Ганны», «Барыс і Глеб».

Званіца
-------

На агульнай планіровачнай восі з царквой адасоблена ўзведзена 2-ярусная драўляная зрубна-каркасная званіца, верхні ярус якой прарэзаны арачнымі праёмамі і завершаны шатром.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].
* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ляхаўцы)

* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ляхаўцы) на сайце Radzima.org
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ляхаўцы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ляхаўцы) на сайце «Архіварта»
**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Пацавічы Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне вёскі.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1867 годзе з дрэва.

Архітэктура
-----------

Царква з боку апсіды
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным вертыкальна выцягнутым зрубам пад двухсхільным дахам, трохвугольны ўсечаны франтон якога завершаны цыліндрычным каркасным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай: над алтарнай часткай макаўка. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах. Франтальны фасад расчлянёны 3 прамавугольнымі дзвярнымі праёмамі з разнымі сандрыкамі і лапаткамі ў прасценках.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Пацавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Пацавічы) на сайце Radzima.org
*
**Карыентэс** (гуар. Taragui Tetãmini, ісп. Corrientes - «плыні» або «парогі») — адна з правінцый на паўночным усходзе Аргенціны, у Аргенцінскай Месапатаміі. Яна мяжуе з (пачынаючы з поўначы, па гадзіннікавай стрэлцы): Парагваем, правінцыяй Місьёнес, Бразіліяй, Уругваем, а таксама правінцыямі Энтрэ-Рыас, Санта-Фэ і Чака.

Эканоміка
---------

У Карыентэс, як і ў большай часткі поўначы Аргенціны, эканоміка была доўгі час адносна слабаразвітай. Яна ацэньвалася ў 4,2 мільярды долараў ЗША ў 2006 годзе, або 4,540 долараў ЗША на душу насельніцтва (прыкладна палова ад сярэдняга паказчыка па краіне). 

Сельская гаспадарка ўсё яшчэ з'яўляецца адным з асноўных напрамкаў дзейнасці ў правінцыі. Галоўным чынам гэта вырошчванне цытрусавых, тытуню, рысу, гарбаты, бавоўны і знакамітага па ўсім свеце матэ. Лясная прамысловасць выкарыстоўвае 1,400 км ² хваёвых і эўкаліптавых лясоў. 

  

Вядзенню жывёлагадоўлі спадарожнічаюць пастаянныя праблемы ў выглядзе спякоты і нізкай якасці падножнага корму, асабліва на поўначы правінцыі. Па гэтай прычыне парода Брангус найбольш распаўсюджаная ў паўночнай частцы. У паўднёвай жа частцы можна сустрэць прадстаўнікоў розных парод. 70,000 км ² тэрыторыі правінцыі адведзена пад пашы для больш чым 4 мільёнаў галоў буйной рагатай жывёлы. 

У вытворчай дзейнасці Карыентэс (без паслуг) тытунь і яго апрацоўка складае 45% рэгіянальнага валавога прадукту, харчовыя і спадарожныя ім тавары - 30%, тэкстыль - 15%.

| ⛭Адміністрацыйны падзел Аргенціны |
| --- |
| Аўтаномны горад | Буэнас-Айрэс | Аргенціна |
| Правінцыі | 
* Буэнас-Айрэс
* Вогненная Зямля
* Жужуй
* Карыентэс
* Катамарка
* Кордава
* Ла-Пампа
* Ла-Рыёха
* Мендоса
* Місьёнес
* Неўкен
* Рыа-Негра
* Сальта
* Сан-Луіс
* Сан-Хуан
* Санта-Крус
* Санта-Фэ
* Сант'яга-дэль-Эстэра
* Тукуман
* Фармоса
* Чака
* Чубут
* Энтрэ-Рыас

 |

1. ↑
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Раства-Багародзіцкая царква.

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Русіно Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Закладка першага камня ў сцены будучага храма ў гонар Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы адбылася 12 жніўня 2010 года. Святочнае набажэнства, прысвечанае закладцы камня ў падмурак храма і яго асвячэнню, узначаліў архіепіскап Пінскі і Лунінецкі Стэфан. Набажэнствы спачатку праводзілі ў хаце, потым у цокальным памяшканні храму.

26 ліпеня 2014 года пад кіраўніцтвам архіепіскапа Пінскага і Лунінецкага Стэфана адбылося асвячэнне драўлянага Свята-Раства-Багародзіцкага храма. На набажэнстве прысутнічаў архітэктар храма Мікалай Лук’янчык.

Архітэктура
-----------

Ацыліндраваныя бярвёны для пабудовы храма былі прывезены з Белавежскай пушчы.

Зноскі
------

1. ↑  Раства-Багародзіцкая царква
2. ↑  Русино. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы.
3. ↑  В деревне Русино состоялось освящение храма (недаступная спасылка)
**«Як злавіць труса»** (англ.: Catch that rabbit) — навукова-фантастычнае апавяданне Айзека Азімава, напісанае і ўпершыню апублікаванае ў 1944 годзе ў часопісе Astounding Science Fiction. Апавяданне ўвайшло ў аўтарскія зборнікі *Я, Робат* (*I, Robot*, 1950) і *Дасканалы робат* (*The Complete Robot*, 1982) і ў цыклы *Галактычная гісторыя* (*Foundation Universe*) і *Апавяданні пра робатаў* (*U.S.Robots*). У апавяданні дзейнічаюць пастаянныя персанажы кніг Азімава: Грэгары Паўэл і Майкл Донаван.

Сюжэт
-----

Адно з заданняў Майкла Донавана і Грэгары Паўэла складалася ў праверцы на астэроіднай шахце новай мадэлі робат-комплексу ДВ-5 (Дэйв), прызначанага для збору іншапланетнай руды. DV-5 уладкаваны такім чынам, што асноўны робат, які выконвае ролю мозгу, мае ў сваім падпарадкаванні мае шэсць дапаможных робатаў, якіх называюць «пальцамі». Неўзабаве пасля прыбыцця Донаван заўважае, што робаты не заўсёды выдаюць руду, і паведамляе пра гэта Паўэлу. Затым яны становяцца сведкамі наступнай сцэны: выстраіўшыся калонай з галоўным робатам на чале, усе робаты ва ўнісон здзяйсняюць нейкія дзіўныя рухі, якія нагадваюць ваеннае маршаванне. Паўэл з Донаванам ідуць за імі ў шахту. Калі яны падыходзяць, робаты працягваюць працу, а ДВ-5 гаворыць, што нічога не памятае.

Тады яны распытваюць «пальца», і той паведамляе, што да таго, як галоўны робат дае каманду маршаваць, ён пасылае нейкую іншую каманду, але «пальцы» не паспяваюць яе прыняць. Робататэхнікі заўважаюць, што гэтая дзіўная каманда даецца ў крытычных сітуацыях — напрыклад, калі здарыўся абвал, і што гэта неяк звязана з асабістай ініцыятывай ДВ-5. Яны вырашаюць па чарзе кругласутачна сачыць за працай робатаў па экранах, каб даведацца, што гэта за каманда. Пасля васьмі дзён назірання яны вырашаюць яго спыніць і ладзяць абвал каля робатаў, каб убачыць іх рэакцыю на надзвычайныя абставіны. Пры гэтай спробе яны выпадкова завалілі сябе, і Паўэл здагадваецца пашкодзіць аднаго робата, каб вывесці ДВ-5 з завісання.

Зноскі
------


| ⛭Творы Айзека Азімава |
| --- |
| Я, робат | 
* Робі
* Карагод
* Логіка
* Як злавіць труса
* Ілгун!
* Як згубіўся робат
* Выхад са становішча
* Доказы
* Вырашальная супярэчнасць

 |  |
| Элайдж Бейлі | 
* раманы: Стальныя пячоры  ·  Аголенае сонца  ·  Робаты світанку  ·  Робаты і Імперыя
* апавяданні: Маці-Зямля  ·  Люстраны адбітак

 |
| Трантарыянская імперыя | 
* Зоркі як пыл
* Касмічныя цячэнні
* Каменьчык у небе
* Тупік

 |
| Акадэмія(Фонд) | 
* Прэлюдыя да Акадэміі
* Шлях да Акадэміі
* Акадэмія
* Акадэмія і Імперыя
* Другая Акадэмія
* Акадэмія на краю гібелі
* Акадэмія і Зямля

 |
| Рознае | 
* У палоне ў Весты
* Прыход ночы
* Самі багі
* Канец Вечнасці
* Двухсотгадовы чалавек
* Выбар катастроф
* Прафесія
* Пра час, прастору і іншыя рэчы

 |
| Бібліяграфія Айзека Азімава |
**Бонды** - вольныя людзі, якія мелі сваю гаспадарку і не належалі да знаці: земляробы, скатаводы, паляўнічыя і рыбакі у Сярэднявеччы ў скандынаўскіх краінах. Часцей за ўсё яны жылі на адасобленых хутарах (у Нарвегіі і некаторых раёнах Швецыі, а таксама ў Ісландыі) ці невялікімі вёсачкамі (у Даніі і на большай частцы Швецыі). Да XIII ст. яны пераўтварыліся ў стан, які кожны год плаціў каралю пастаянны пазямельны і падушны падатак. Падаткавы прыгнёт прыводзіў да спусташэння, да страты зямлі і пераўтвараў бондаў у арэндатараў караля, царквы і свецкіх феадалаў. У першай палове XIV ст. бонды складалі частку залежнага сялянства ў Скандынавіі, якая хутка расла.

Літаратура
----------

Е. Д. Смирнова, Л. П. Сушкевич, В. А. Федосик. Средневековый мир в терминах, именах, названиях. Минск: «Беларусь», 2001.
**Язэп Туркевіч** (1876 — ?) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.

Перад Першай сусветнай вайной жыў у Вільні, працаваў сталяром, удзельнічаў у рэвалюцыйным руху. У час першай расійскай рэвалюцыі ўступіў у Беларускую Сацыялістычную Грамаду. Падчас нямецкай акупацыі — адзін з актыўных дзеячаў рабочых прафсаюзаў у Вільні. Уваходзіў у Віленскую беларускую раду. У сакавіку 1918 году быў разам з Антонам Луцкевічам, Іванам Луцкевічам і Янкам Станкевічам накіраваны на беларускае паседжанне ў Мінск, якое завяршылася абвяшчэннем Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка 1918. У 1922 балатаваўся ў польскі сейм ад Беларускага цэнтральнага выбарчага камітэта, але дэпутацкага мандату не атрымаў. Пасля быў рэдактарам шэрагу заходнебеларускіх газет.
**Гальміроліз** (грэч. halmyros салёны + грэч. lysis распад) — падводнае выветрыванне, хіміка-мінералагічнае пераўтварэнне першасных адкладаў на дне мора пад уздзеяннем працэсаў растварэння, акіслення і інш.

Гальміроліз тлумачыць паходжанне некаторых мінералаў, што ўтвараюцца толькі ў марскіх адкладах (глауканіт, шамазіт і інш.), падводнае змяненне вулканічных туфаў, якое прыводзіць да ўтварэння бентаніту і іншых разнавіднасцей паглынальных глін. Асабліва спрыяльныя для гальміролізу месцы павольнага адкладання на марскім дне дробных часціц.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
* Гальмиролиз // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
Герб «Бонча»
**Бонча** (польск.: Bończa) — прыватнаўласніцкі шляхецкі герб на Беларусі, Украіне, y Літве і Польшчы.

Апісанне
--------

У блакітным полі размешчаны крочачы ўлева срэбны аднарог. Кляйнод: над прылбіцай з каронай палова такога ж самага аднарога. Існуе варыянт герба, дзе аднарог перакрэслены залатым паўмесяцам, над якім размешчаны тры залатыя шасціпрамянёвыя зоркі.

Гісторыя
--------

Вядомы з 14 ст. У Польшчу герб прывезены з Італіі хітрым і падступным феадалам Бонача (Bonacza), які пасяліўся там у вельмі спрыяльныя часы.

Карысталіся ім больш за 100 родаў, у т.л. Асмалоўскія, Буйневічы, Куніцкія, Маркоўскія, Скажынскія, Сяніцкія.

Літаратура
----------

* Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------

* Herbu Bończa
**Паўднёва-Прыпяцкае партызанскае злучэнне** — партызанскае злучэнне, створана загадам па Палескім партызанскім злучэнні ад 19 мая 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Ельскага, Лельчыцкага, Мазырскага, Нараўлянскага і Тураўскага раёнаў у маі 1943 — студзені 1944 гадоў.

Камандаванне
------------

Камандзіры:

* М. С. Дзьячэнка (да верасня 1943 года);
* А. М. Бяленчык (з верасня 1943).

Камісар:
А. М. Бяленчык.

Начальнік штаба:
Р. С. Аўдзяйчук.

Склад
-----

Аб'ядноўвала асобныя партызанскія атрады:

* Ельскі партызанскі атрад;
* Мазырскі партызанскі атрад;
* Партызанскі атрад імя М. І. Кутузава;
* Партызанскі атрад імя М. І. Калініна;
* Партызанскі атрад імя С. М. Кірава;
* Партызанскі атрад «За Радзіму»

агульнай колькасцю на дзень фарміравання 934 партызаны.

У чэрвені 1943 года былі арганізаваны новыя атрады — імя Суворава (Нараўлянскі), імя Суворава (Лельчыцкі). У ліпені—кастрычніку ў сувязі з ростам партызанскіх атрадаў у злучэнні арганізаваны партызанскія брыгады:

* 37-я Ельская партызанская брыгада;
* Мазырская партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага;
* Лельчыцкая партызанская брыгада;
* 27-я Нараўлянская партызанская брыгада імя С. М. Кірава.

Тураўскі партызанскі атрад «За Радзіму» дзейнічаў самастойна. На 1 снежня 1943 года злучэнне налічвала 2612 партызан. Штаб злучэння размяшчаўся ў лесе, каля вёсак Лукаўцы, Маркоўскае і іншых Ельскага і Лельчыцкага раёнаў. Пасадачныя пляцоўкі для самалётаў абсталёўваліся на ўсход ад ракі Балотніца.

Дзейнасць
---------

Партызаны злучэння вялі сістэматычныя баявыя дзеянні на чыгунках, шашэйных і грунтавых дарогах, а таксама зрывалі перавозкі грузаў па рацэ Прыпяць; у жніўні—верасні 1943 года ўдзельнічалі ў аперацыях масавага разбурэння чыгункі на ўчастку Мазыр—Ельск—Славечна. Разам з перадавымі часткамі Беларускага і 1-га Украінскага фронту прымалі ўдзел у вызваленні горада Мазыр, гарадскіх пасёлкаў Ельск, Нароўля, вёсак Верхні і Ніжні Млынок Нараўлянскага раёна, Замошша, Астражанка, Сіманічы Лельчыцкага раёна, Бабры, Дразды, Козенкі, Скрыгалаў Мазырскага раёна.

Злучаліся з часцямі Чырвонай Арміі па меры вызвалення раёнаў дыслакацыі з 27 лістапада 1943 па 31 студзеня 1944 года ў складзе чатырох брыгад і асобнага атрада агульнай колькасцю каля 3 000 партызан. Штаб злучэння выйшаў у савецкі тыл разам з асноўнымі сіламі 37-й Ельскай брыгады 16 студзеня 1944 года.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Віталс.
**Язэпс Ві́талс**, Іосіф Вітал (лат.: Jāzeps Vītols; 26 ліпеня 1863, г. Валміера, Латвія — 24 красавіка 1948, Любек) — латышскі кампазітар
, педагог; адзін з заснавальнікаў нацыянальнай кампазітарскай школы, буйнейшы майстар латышскай харавой песні.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Скончыў Пецярбургскую кансерваторыю (1886, клас М. Рымскага-Корсакава), выкладаў у ёй (з 1901 г. прафесар). 3 1918 г. у Рызе. Заснавальнік, прафесар, рэктар (у 1919—44, з перапынкам) Латвійскай кансерваторыі (цяпер носіць яго імя). Адзін з заснавальнікаў і старшыня (1923—1940) Таварыства латышскіх кампазітараў.

Сярод яго вучняў: С. Пракоф’еў, М. Мяскоўскі, Я. Іваноў, Я. Калніньш, А. Скултэ, Л. Вігнерс, Е. Віталіньш і інш.

З 1944 года жыў у Германіі.

Творчасць
---------

Асноўныя творы: кантаты «Песня» (1908), «Паўночнае ззянне» (1913); балада для хору «Беверынскі спявак» (1900); сімфонія (1888), «Свята Ліга» (1889), «Драматычная уверцюра» (1895), уверцюра «Спрыдзітыс» (1908), сюіты «Сем латышскіх народных песень» (1904) і «Каштоўныя камяні» (1924), балада «Восеньская песня» (1928), «Латышская сельская серэнада» (1934), «Рапсодыя» (1909) для сімфанічнага аркестра; фантазія на тэмы латышскіх народных песень для скрыпкі з аркестрам; струнны квартэт; інструментальныя творы, у т.л. для фартэпіяна (больш за 80); хары а капэла (103); песні для голасу з фартэпіяна (92), апрацоўкі латышскіх народных песень (больш за 300).

Аўтар артыкулаў па музычным мастацтве.

Зноскі
------

1. 1 2  *В.* Витоль // *Музыкальный словарь*: *Перевод с 5-го немецкого издания* / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 1. — С. 247.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27773520'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27680201'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117345'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2910129'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26769497'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.

Спасылкі
--------

* Язэпс Віталс на сайце Латвійскай Нацыянальнай бібліятэкі Архівавана 24 кастрычніка 2008. (латыш.)
**Вірылізм** (ад лац.: Virilis) — з'яўленне ў жанчын другасных мужчынскіх палавых прыкмет. Пры вірылізме надыходзіць агрубенне голасу, разрастанне на твары і целе пушковых валасоў, рост вусоў і барады, павелічэнне ў памерах вонкавых палавых органаў, недаразвіццё (а ў дарослых - атрафія) ўнутраных жаночых палавых органаў; менструацыя не з'яўляецца або, з'явіўшыся, спыняецца. Мускулатура і шкілет набываюць мужчынскія рысы. Вірылізм развіваецца пры функцыянальных або арганічных зменах у эндакрыннай сістэме, асабліва ў кары наднырачнікаў і пярэдняй долі мазгавога прыдатка (гіпофізе). Узнікненне вілірызму можа быць таксама звязана з пухлінамі мозгу, сапраўдным або псеўдгермафрадытызмам, цяжарнасцю, клімактэрычным перыядам. Лячэнне накіравана на ліквідацыю асноўнай прычыны, якая выклікала вірылізм.

Гл. таксама
-----------

* Вірылізацыя
**«Як казакі ў футбол гулялі»** — мультфільм студыі «Кіеўнавукфільм», зняты ў 1970 годзе, як другі з серыі «Усё пра казакоў».

Сюжэт
-----

Мультфільм пачынаецца з таго, што казакі чакаюць прыбыцця Грая, Ока і Тура з Лондана. Яны распавядаюць не толькі пра горад, а пра гульні, якую яны там пабачылі — футбол. І казацкі атрад пачынае трэніроўкі, для таго, каб атрымаць чэмпіёнскі кубак па футболе ў Англіі. Трое казакоў, якія навучылі азам футбола іншых, збіраюць каманду і вырушаюць на Захад. Дарэчы, дастаткова сімвалічным з’яўляецца тое, што яны складаюць зброю. То бок, гэта азначае тое, што патрэбна спыніць ваенныя дзеянні, а перамясціць палі бітваў на футбольнія баталіі.

Казакі гуляць у трох краінах Еўропы — першая з якіх невядомая, бо на табло пры паказе ліку асвятляецца слова «Рыцары». Больш за усе, гэта гульцы з сярэднявечнай Германіі, зыходзячы з шматлікіх намёкаў. Яны карыстаюцца своеасаблівым стылем ў гульні ў футбол — пабудова «клінам», або «кабаньяю галавою», што было традыцыйным пабудовай германскіх ваяроў. Існуе версія, што казакі гулялі шведскімі вікінгамі, якіх перамаглі з тым жа лікам, які быў зафіксаваны ў гульні зборнай Украіны супраць зборнай Швецыі на Еўра-2012. Таксама яны гулялі у Францыі і Англіі.

У Францыі яны гуляюць супраць Мушкецёраў у палацы, а ў Англіі матч ідзе ў Лондане, так як дажджлівае надвор’е, вежа з гадзіннікам, першы цягнік і каралева — гэта прыкметы горада Лондан. У гэтым заключаецца гумарыстычная пародыя на нацыянальныя стэрэатыпы.

Гл. таксама
-----------

* «Усё пра казакоў»

Зноскі
------

1. ↑  «Мультфільм про козаків 1970 року може стати пророчим для Євро-2012» Інтернет-газета «Вголос», 12 червня 2012

Спасылкі
--------

* Мультфільм «Як казакі ў футбол гулялі» на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* Пра мультфільм «Як казакі ў футбол гулялі» (руск.) на сайце Аниматор.ру
«**Як по́шуг мала́нкі**» — дакументальны фільм пра мядзельска-смаргонскае антыкамуністычнае падполле ў Заходняй Беларусі пасля Другой сусветнай вайны.

Фільм прысвечаны фактам супраціву савецкай уладзе з боку моладзі Беларусі пасля Другой сусветнай вайны, якія і да гэтага часу застаюцца невядомымі. Удзельнікі супраціву жывуць яшчэ і сёння, і дагэтуль з іх не знялі кляйма «вораг народу». Былых зняволеных раскідала па свеце: нехта пасля ГУЛАГу застаўся ў Расіі, нехта апынуўся ў Літве, але большасць — у Польшчы.

У цэнтры аповеду — лёс Расціслава Лапіцкага, кіраўніка моладзевага антысавецкага супраціву на паўночным захадзе Беларусі — на Мядзельшчыне і Смаргоншчыне — у пасляваенны перыяд. Удзельнікаў супраціву вельмі жорстка пакаралі, даўшы каму 10, каму 25 гадоў зняволення, а Расціслава Лапіцкага прысудзілі да «найвышэйшай меры». Сёння на месцы яго расстрэлу людзі ставяць крыжы, але кожнага разу крыж нішчаць невядомыя зламыснікі, пасля чаго людзі зноў ставяць новы крыж у памяць аб беларускіх патрыётах.

Галоўную ролю — Расціслава Лапіцкага — сыграў 22-гадовы Уладзімір Шульжыцкі, кіраўнік смаргонскай суполкі «Моладзі БНФ». Паплечнікаў Лапіцкага ўвасобілі Дзяніс Лазар з Маладзечна, Юстына Саўка з Мінску, вайскоўцаў і спецслужбоўцаў — Павал Гарадніцкі, Аляксей Кавалец, Аляксей Сюдак ды інш. Здымкі праходзілі ў Маладзечне, Вілейцы, Смаргоні, Вільні, вёсках і мястэчках.

Зноскі
------

1. ↑  «Як пошуг маланкі» — прэм’ера фільму пра моладзевы антысавецкі супраціў(недаступная спасылка) Белсат

Спасылкі
--------

* Анонс фільму
**Мо́дулі пру́гкасці** — велічыні, якія характарызуюць пругкія ўласцівасці (пругкасць) цвёрдых цел.

Вызначаюць каэфіцыент залежнасці паміж дэфармацыяй і прыкладзенымі механічнымі напружаннямі. Пры малых дэфармацыях, калі справядлівы закон Гука, гэтая залежнасць лінейная, а модулі пругкасці з'яўляюцца каэфіцыентамі прапарцыянальнасці.

Пры расцяжэнні-сцісканні нармальнаму напружанню адпавядае модуль падоўжанай пругкасці *E* (модуль Юнга), роўны адносінам нармальнага напружання *σ* да адноснага падаўжэння *ε*:

{\displaystyle E={\frac {\sigma }{\varepsilon }}.}
Напружанаму стану чыстага зруху адпавядае модуль зруху *G*, роўны адносінам датычнага напружання *τ* да вугла зруху *γ*:

{\displaystyle G={\frac {\tau }{\gamma }};}
вызначае здольнасць матэрыялу супраціўляцца зменам формы пры захаванні аб'ёму.

Модуль аб'ёмнага сціскання (аб'ёмны модуль пругкасці) — адносіны ўсебаковага нармальнага напружання *σ* да адноснага аб'ёмнага сціскання Δ:

{\displaystyle k={\frac {\sigma }{\Delta }};}
характарызуе здольнасць матэрыялу супраціўляцца зменам яго аб'ёму, які не суправаджаецца зменамі формы.

Пругкія ўласцівасці цвёрдых цел характарызуе і каэфіцыент Пуасона *γ*, роўны адносінам адноснага папярочнага сціскання сячэння *ε'* (пры аднабаковым расцяжэнні) да адноснага падоўжнага падаўжэння *ε*:

{\displaystyle \gamma ={\frac {\varepsilon '}{\varepsilon }}.}
Для аднароднага ізатропнага цела модулі пругкасці аднолькавыя па ўсіх напрамках, для анізатропнага — пастаянныя *E*, *G*, *γ* маюць розныя значэнні ў розных напрамках.

Значэнні модуляў пругкасці залежаць ад хімічнага саставу матэрыялаў, іх апрацоўкі, тэмпературы. Модулі пругкасці выкарыстоўваюцца пры разліках на трываласць, жорсткасць, устойлівасць і інш.

Літаратура
----------

* Модулі пругкасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. С. 511.
* Фридман Я. Б. Механические свойства металлов. Ч. 1—2. 3 изд. М. 1974.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 43486711 |
**Ліцэй Кандарсэ** (фр.: Lycée Condorcet) — адзін з чатырох найбольш старых і лепшых парыжскіх ліцэяў. Размешчаны ў 9-й акрузе сталіцы Францыі (правы бераг Сены).

Гісторыя
--------

Адкрыты ў 1803 годзе ў будынку колішняга манастыра капуцынаў, пабудаванага ў 1780-х гадах і ў 1789 годзе, які перайшоў у нацыянальны здабытак. Называўся імёнамі Банапарта, Бурбонаў і інш. у 1883 годзе атрымаў цяперашняе імя ў гонар французскага вучонага, філосафа і палітыка.

У параўнанні з іншымі вядомымі ліцэямі, параўнальна невялікі: у ім навучаюцца 500 ліцэістаў і 500 вучняў падрыхтоўчых класаў. Адным з першых стаў прымаць вучаніц.

Сярод выкладчыкаў і выпускнікоў Ліцэя — многія выбітныя людзі Францыі двух апошніх стагоддзяў.

Вядомыя выкладчыкі
------------------

* Ален
* Поль Бенішу
* Жан Бафрэ
* Жан-Мары Гюё
* Жан Жарэс
* Стэфан Малармэ
* Марыс Паньёль
* Жан-Поль Сартр
* Луі Пуансо

Вобраз у культуры
-----------------

Ліцэй фігурыруе ў раманах «Здабыча  (фр.) (бел.» Заля, «Фальшываманетчыкі  (руск.) (бел.» Андре Жыда, «Жахлівыя дзеці  (фр.) (бел.» Както.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка Ліцэя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 107487947 · NLP: A2172684X · SUDOC: 176535977 · VIAF: 137890048 |
**Ліцейная форма** — форма, у якую заліваюць расплаўлены матэрыял, каб атрымаць пасля яго зацвердзявання фасонную адліўку. Складаецца звычайна з дзвюх паўформ, якія з дапамогай ліцейнай мадэлі ўтвараюць замкнёную поласць з канфігурацыяй і памерамі патрэбнай адліўкі.

Гісторыя
--------

У старажытнасці ліцейная форма выкарыстоўвалася для адліўкі падвесак, скроневых кольцаў, пярсцёнкаў, бранзалетаў, крыжыкаў, гузікаў і іншых вырабаў ліццём.

На тэрыторыі Беларусі знойдзены гліняныя ліцейныя формы на паселішчах мілаградскай культуры (Гарошкаў, Мохаў, Падгор’е і інш.). У сярэдзіне I тысячагоддзя н.э. карысталіся і каменнымі формамі (Пруднікі). У IX—XI стагоддзях пераважаюць гліняныя формы, выкананыя па васковых мадэлях, з аднабаковай нрафілёўкай. У XI стагоддзі ўжывалі таксама пляскатыя двухбаковыя гліняныя формы. У познафеадальны перыяд для атрымання арнаментаваных званоў, гармат выкарыстоўвалі формы складаных канструкцый. Выраблялі ліцейныя формы з розных парод каменю, вогнетрывалай гліны, зрэдку з дрэва і бронзы. Высокага майстэрства рэзчыка патрабаваў выраб форм з каменю, асабліва дапасаванне плоскасцей двухбаковых форм. Для адліўкі вырабаў са складанай рэльефнай арнаментацыяй ужывалі 3- і 4-баковыя ліцейныя формы. Для сумяшчэння частак у формах рабіліся адтуліны, у якія ўстаўлялі штыфты. Каменныя формы выкарыстоўвалі для ліцця тэхнікай «навыплеск» (незастылая маса лілася вонкі), што дазваляла атрымаць аблегчаныя пустацелыя выявы звяроў, птушак, імітацыі зерні, скані і інш. Ліцейныя формы знойдзены пры раскопках у Ваўкавыску, Гродне, Мінску, Навагрудку, Полацку (больш за 20), Тураве і іншых гарадах.

Гл. таксама
-----------

* Ліцейны стрыжань

Літаратура
----------

* *Гурын, М. Ф.* Ліцейныя формы // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2: Л—Я. — С. 22—23. — 464 с. — ISBN 978-985-11-0549-2.
* Ліцейная форма // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 324. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
* Литейная форма // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
**Паўднёва-Заходні нацыянальны парк** або **Саўт-Уэст** (англ.: Southwest National Park) — нацыянальны парк у паўднёва-заходняй частцы Тасманіі ў 90 км на захад ад Хобарта.

У 1955 годзе быў утвораны нацыянальны парк Лейк-Педэр, які ўключаў возера Педэр і прылеглую да яго тэрыторыю. У 1970-я гг. пасля будаўніцтва некалькіх плацін была затопленая вялікая тэрыторыя, і на месцы возера ўтварылася вадасховішча. Сёння тэрыторыя парку пашырана да ўзбярэжжа і займае плошчу 6182 км². Хоць першыя людзі тут жылі яшчэ 25 тыс. гадоў таму, прырода да гэтага часу адчувае малы ўплыў чалавека. Пераважаюць пусткі і лясы з паўднёвага буку і эўкаліпту. У нацыянальным парку жыве залацістабрухі травяны папугай, колькасць асобін якога ў дзікай прыродзе - 150-200 птушак. Расліннасць тыповая для вострава - эўкаліпт царскі і Ганна, атэрасперма, натафагус Канінгамам, *Phyllocladus aspleniifolius*, імхі, папараць.

Літаратура
----------

* Саўт-Уэст // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 198. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Зноскі
------

1. ↑  Southwest National Park. Introduction Архівавана 23 студзеня 2018.
2. ↑  Lake Pedder History Архівавана 12 студзеня 2010.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Паўднёва-Заходні нацыянальны парк на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4477005-4 · VIAF: 239633799 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Раства-Багародзіцкая царква.
**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — царква ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы ў в. Павіцце Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці, помнік драўлянага дойлідства.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1912 годзе з брусоў (18х18 см) пад кіраўніцтвам чэшскага майстра Гута. Асвячона 9 кастрычніка 1912 года.

Царква дзейнічае.

Архітэктура
-----------

Даўжыня 32 метры, шырыня 18 метраў, вышыня (па крыжы на званіцы) — 40 метраў. У плане ўяўляе сабой традыцыйную чатырохчасткавую схему: званіца, трапезная, асноўны аб’ём, алтар. Да асноўнага аб’ёму з 4 бакоў прымыкаюць прыбудовы: з захаду 2 уваходы, з усходу дзяканнік з асобным уваходам і ахвярнік, аб’яднаныя галоўным алтаром. У інтэр'еры храма галоўны элемент — двух’ярусны драўляны разны іканастас, выкананы ў пачатку 20 стагоддзя. У архітэктурна-стылявой структуры відавочные спалучэнне традыцыйнага народнага драўлянага дойлідства (разьба на навесах ганкаў, барабанах і інш.), рэтраспектыўна-рускага (планіроўка, форма і канструкцыя званіцы, 5-купалле асноўнага аб’ёму, выкарыстанне трохлопасцевых какошнікаў і інш.) і неарускага (ламаныя абрысы завяршэння галоўнага барабана, падзораў цвінтара) стыляў.

Інтэр'ер
--------

У інтэр'еры пануе падкупальная прастора светлавога барабана, абапёртага праз ветразі на сцены цэнтральнага зруба. Апсіда вылучана драўляным разным іканастасам. Абразы 17 — 18 ст.: «Святы велікамучанік Дзмітрый» (1745), «Маці Божая Адзігітрыя», «Ісус Хрыстос», 2 абразы «Спас Пантакратар».

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5. стар. 378.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Павіцце) на Вікісховішчы |

* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Павіцце) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Павіцце) на сайце Radzima.org
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Павіцце) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
Вітрувіянскі чалавек. Леанарда да Вінчы. 1509. Пяро і туш.
**Малю́нак** — выява выкананая на плоскай паверхні з дапамогай графічных матэрыялаў.

Матэрыяламі, якія выкарыстоўваюцца для стварэння малюнка могуць з’яўляцца любыя матэрыялы, якія пакідае графічны след на плоскай паверхні. Самымі папулярнымі матэрыяламі з’яўляюцца аловак, вугаль, туш, чарніла, крэйда і г.д.

Тэхніка малюнка, звычайна, мае назву ў залежнасці ад матэрыялу, які выкарыстоўваецца ў стварэнні малюнка.

Малюнак можа выконвацца як самастойна, так і для дапамогі ў стварэнні жывапісных, графічных, скульптурных працаў ці архітэктурных праектаў. Малюнкі, якія выкарыстоўваюцца для стварэння вялікіх мастацкіх працаў, могуць мець уласную мастацкую каштоўнасць.

Малюнак выкарыстоўваецца ў якасці тэхнічнай базы для стварэння буйных мастацкіх працаў, з-за чаго вывучаецца мастакамі, скульптарамі і архітэктарамі (існуе нават адукацыйны курс «акадэмічнага малюнка»). Малюнкі ствараюцца мастакамі пад час вывучэння натуры, пад час пошуку кампазіцыйных рашэнняў графічных, жывапісных і скульптурных твораў (эскізы), пад час разметкі карціны (падрыхтоўчы малюнак для жывапісу).

Малюнак, як самастойны твор, утварае ў еўрапейскім мастацтве асобны від графікі.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Канадская · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 119362234 · GND: 4127900-1 · LCCN: sh85039408 · LNB: 000264484 · NDL: 00561487 · NKC: ph121941 |

 |
**Мой Маленькі Поні: Дружба — гэта цуд** (англ.: My Little Poni: Friendships Is Magic) — дзіцячы фантазійны анімацыйны серыял, распрацаваны студыямі «Hasbro Studios» і «DHX Media Vancouver». Серыял заснаваны на медыяфраншызе *My Little Pony*, якая належыць кампаніі Hasbro, што ў першую чаргу спецыялізуецца на стварэнні дзіцячых цацак. Прэм’ера першай серыі адбылася 10 кастрычніка 2010 года на амерыканскім кабельным тэлеканале Hub. Hasbro абрала таленавітую аніматарку Лоран Фауст крэатыўным дырэктарам і выканаўчым прадзюсарам шоу.

Нягледзячы на тое, што серыял ствараўся для дзіцячай аўдыторыі (маленькіх дзяўчынак 3-12 гадоў), ён атрымаў вялікую папулярнасць і сярод іншай узроставай аўдыторыі. Гэтая агульная аўдыторыя дзяцей і дарослых атрымала сацыяльную назву — Броні (ад англ. *bronies*).

Апісанне
--------

У каралеўстве Эквэстрыя тры віды поні — зямныя, пегасы і аднарогі — жывуць у гармоніі. Твайлайт Спаркл, руплівая аднарожка, адпраўляецца ў Понівіль, каб даведацца пра сяброўства, па патрабаванні валадаркі Эквэстрыі (і яе настаўніцы) прынцэсы Селестыі. Твайлайт і Спайк, яе памочнік-цмок, становяцца блізкімі сябрамі з пяццю іншымі поні — Эплджэк, Рэрыці, Флатэршай, Рэйнбоу Дэш і Пінкі Пай. Поні выяўляюць, што яны прадстаўляюць розныя бакі дружбы, праз магічныя артэфакты, вядомых як Элементы Гармоніі. Яны адпраўляюцца на прыгоды і дапамагаюць іншым у Эквэстрыі і яе ваколіцах, вырашаюць праблемы ў сваіх сяброўскіх адносінах.

Персанажы
---------

* Твайлайт Спаркл (у рускім дубляжы тэлеканала Карусель — Адвячоркавая Іскарка (руск.: Сумеречная Искорка), сацыяльна наіўная аднарожка, якая любіць чытаць, але напачатку мае цяжкасці з набыццём сяброў.
* Эплджэк, руплівая зямная поні, яе сям’я трымае ферму.
* Рэйнбоу Дэш (у рускім дубляжы тэлеканала Карусель — Вясёлка Дэш (руск.: Радуга Дэш), эгаістычная, спартыўная пегаска.
* Рэрыці, гламурная аднарожка, уладальніца буціка.
* Флатэршай, нясмелая пегаска, якая любіць жывёл.
* Пінкі Пай, вясёлая зямная поні, якая любіць ладзіць вечарынкі.

Зноскі
------



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | NKC: unn2016901443 |
**Ганчаро́ва-Падзе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ганчароў Падзел.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Вышамірскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пушкін.
**Уладзімір Паўлавіч Пу́шкін** (нар. 16 сакавіка 1936, г. Горкі) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. У 1960—1963 галоўны архітэктар праектаў у Магілёўскім аблпраекце, у 1963—1985 у інстытуце «Белдзяржпраект» (старшы архітэктар, кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў), з 1985 года кіраўнік архітэктурнай майстэрні ў інстытуце «Мінскпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Будынак інстытутаў Белдзіпрадар і Дзіпрасувязь
Асноўныя работы: распрацоўка серый 5- і 9-павярховых буйнапанэльных жылых дамоў 1-464А, 1-464Д для Салігорска і Наваполацка; БР 464А для Брэста, 152 буйнапанэльных 9-павярховых жылых дамоў і блок-секцый для Гомеля (1975—1979), серыі БО[*удакладніць*] для Бабруйска (1976—1979); серыя 90 буйнапанэльных жылых дамоў і блок-секцыя для Брэста, Гродна і іншых гарадоў БССР (1975—1980, у сааўтарстве; сярэбраны медаль ВДНГ СССР, 1983); Каталога ўніфікаваных тыпавых канструкцый і базіснай наменклатуры. Распрацаваў універмаг па вул. Першамайскай у Магілёве (1963); комплекс будынкаў праектных інстытутаў «Белдзіпрадор» і «Дзіпрасувязь» па вул. Сурганава (1973—1976), 16-павярховыя жылыя дамы па вул. В. Харужай (1974—1979), праекты 20-павярховых жылых дамоў з маналітнага бетону ў мікрараёне Вяснянка (1988, у сааўтарстве) у Мінску, 14-павярховыя буйнапанэльныя жылыя дамы па вул. Маскоўскай у Брэсце (1982). і інш.

Узнагароды
----------

Сярэбраны медаль выстаўкі дасягненняў народнай гаспадаркі СССР (ВДНГ СССР).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Пушкін Уладзімір Паўлавіч // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Пушкин Владимир Павлович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Раства-Багародзіцкая царква.
**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у горадзе Брэсце. Знаходзіцца ў колішняй вёсцы Гершоны, на вуліцы Свята-Афанасьеўскай, 112.

Гісторыя
--------

Царква ў пачатку XX ст.
Царква пабудавана ў цэнтры вёскі Гершоны Брэсцкага раёна ў 1866—1869 гг. з цэглы.

У 1864 г. брэсцкі епіскап Ігнацій хадайнічаў аб будаўніцтве мураванага храма, абгрунтоўваючы хадайніцтва вялікай колькасцю прыхаджан (931 чал.), тым, што храм павінен знаходзіцца побач з шашой паштовага Валынскага тракту, непадалёку ад Валынскага фарштата Брэст-Літоўскай крэпасці. Обер-пракурор Св. Сінода вылучыў крэдыт на будаўніцтва ў 6 тыс. рублей на 20 гадоў з капітала духавенства Заходняга края. Падрадчыкамі будаўніцтва мураванага храма былі мяшчане Чарнігаўскай губерні Іван Сяргееў і Гардзей Назараў. Праект складзены брэсцкім гарадскім архітэктарам М. Барташэўскім пры ўдзеле гарадскога архітэктара К. Гросмана і гродзенскага губернскага архітэктара Міхайлоўскага. Храм асвячоны 24 ліпеня 1887 года.

З 1 чэрвеня 2007 года в. Гершоны ўключана ў склад горада Брэста.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Мае падоўжна-восевую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю, якая складаецца са званіцы, трапезнай, малітоўнай залы, пяціграннай апсіды з бакавой рызніцай. Апошняя ўносіць слаба выяўлены элемент асіметрыі ва ўраўнаважаную пабудову храма. Яго дамінантамі з’яўляюцца двух’ярусная шатровая званіца (васьмярык на чацверыку), завершаная цыбулепадобнай галоўкай, і такі ж купалок на васьмігранным светлавым барабане над чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму. Шматпланавасць агульнай прасторавай кампазіцыі будынка дасягаецца чаргаваннем высокіх аб’ёмаў званіцы і залы і нізкіх трапезнай, апсіды і рызніцы. З арсенала старажытнага царкоўнага дойлідства запазычаны акантоўка аб’ёмаў аркатурнымі паясамі і вуглавымі лапаткамі, кілепадобныя ліштвы аконных праёмаў званіцы, прафіляваныя нішы.

Зноскі
------

1. ↑  НГАБ у г. Гродна, ф. 8, воп. 1, спр. 1300, арк. 2; ф. 1. спр. 354, спр. 2, 34 — 58.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Гершоны)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Гершоны) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Гершоны) на сайце Radzima.org
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Гершоны) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Гершоны) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Паўлюкевіч.
**Уладзімір Паўлавіч Паўлюкевіч** (нар. 26 кастрычніка 1961, Пясчанка Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Біяграфія
---------

Скончыў Салігорскі горна-хімічны тэхнікум імя М. Тарэза (горная электрамеханіка), Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітэт (горныя машыны і абсталяванне).

Працоўную дзейнасць пачаў вучнем слесара, слесарам па кантрольна-вымяральных прыборах і аўтаматыцы сільвінітавай абагачальнай фабрыкі другога рудаўпраўлення вытворчага аб’яднання «Беларуськалій» імя 50-годдзя СССР. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў майстрам участка па кантрольна-вымяральных прыборах і аўтаматыцы, начальнікам бюро аўтаматызаванай сістэмы ўпраўлення тэхналагічным працэсам, намеснікам галоўнага інжынера па аўтаматызацыі, галоўным інжынерам, начальнікам цэха сільвінітавай абагачальнай фабрыкі другога рудаўпраўлення рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Вытворчае аб’яднанне „Беларуськалій"», галоўным інжынерам трэцяга рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».

Дырэктар трэцяга рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Узнагароды
----------

Занесены на раённую Дошку гонару.

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Беларускага дзяржаўнага канцэрна па нафце і хіміі, Салігорскага гарвыканкама, адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій» і знакам «Ганаровы хімік».

Зноскі
------

1. ↑  Паўлюкевіч Уладзімір Паўлавіч Архівавана 18 жніўня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь пятага склікання Архівавана 20 кастрычніка 2021.
**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у вёсцы Дзівін Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

Царква пабудавана ў 1902 годзе з дрэва. Хадайніцтва аб будаўніцтве новай праваслаўнай царквы на месцы струхлелай было пададзена прыхаджанамі ў 1879 годзе.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры неарускага стылю. Мае чатырохчасткавую аб’ёна-прасторавую кампазіцыю: прытвор-званіца, кароткі бабінец, кубападобны аб’ём малітоўнай залы з нізкімі бакавымі прыдзеламі, пяцігранная апсіда. Дамінуючы франтальны аб’ём набыў складаную зрубную кампазіцыю: над прамавугольным папярочным зрубам прытвора з кубападобнай узвышанай цэнтральнай часткай узведзены трох’ярусны васьмярык званіцы, завершаны шатром з макаўкай. Над пакатым чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму надбудаваны нізкі чатырохгранны пастамент для васьміграннага барабана, завершанага цыбулепадобным купалам. Уваход арганізаваны праз нізкі прытвор пад двухсхільным дашкам. Гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны разнымі фрызамі і падзорамі. Унутры апсіда вылучана драўляным іканастасам.

Томаш Міхальскі. Маці Божая Жыровіцкая. 1751. МСБК НАН

Зноскі
------

1. ↑  НГАБ у г. Гродна, ф. 23, воп. 1, спр. 21.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін) на сайце Radzima.org
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква ў Дзівіне на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Індра.

**Індра** (лат.: Indra) — мястэчка на паўднёвым усходзе Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Індрскай воласці. Памежная чыгуначная станцыя Латвійскай чыгункі на мяжы з Беларуссю на лініі Даўгаўпілс — Полацк.

Знаходзіцца за 33 км на паўднёвы ўсход ад Краславы, за 5 км ад мяжы Латвіі з Рэспублікай Беларусь.

Гісторыя
--------

Па рацэ Індрыцы, якая працякае на паўночны захад ад мястэчка, раней праходзіла мяжа паміж Лівоніяй і Вялікім княствам Літоўскім. Паблізу размяшчаецца таксама археалагічны помнік — Індрыцкае гарадзішча.

24 мая 1866 года была адкрыта чыгуначная станцыя «Індра» у складзе лініі Даўгаўпілс — Полацк Дзвінска-Віцебскай чыгункі.

У савецкі час населены пункт быў цэнтрам Індрскага сельсавета Краслаўскага раёна. У мястэчку размяшчалася цэнтральная сядзіба калгаса імя Фрунзе і цэнтральная сядзіба калгаса імя Калініна.

Дзіцячая беларуская трупа М. Талеркі ў Індры. П’еса «Цар Максіміліян»
З 1921 па 1940 годы на станцыі Індра размяшчаліся органы мытнага і памежнага кантролю Латвіі на мяжы з Савецкім Саюзам, з 1991 года — на мяжы з Рэспублікай Беларусь. Ажыццяўляецца мытнае і пагранічные афармленне пасажырскіх і грузавых цягнікоў.

Зноскі
------

* T. Altbergs, K. Augustāne, I. Pētersone. Dzelzceļi Latvijā. — Rīga: Jumava, 2009, С. 42. ISBN 978-9984-38-698-0

1. ↑  Колькасць жыхароў у самакіраваннях. 01.01.2016 (лат.)
2. ↑  Кніга паштовых індэксаў Латвіі - красавік 2011 (лат.)
**Пе́цькавічы** (трансліт.: *Piećkavičy*, руск.: Петьковичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шаршунскага сельсавета.

Гісторыя
--------

У 1779 годзе вёска, 8 гаспадарак, 27 мужчын. Ва ўласнасці біскупа Масальскага. Пасля другога падзела Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1858 г. вёска маёнтка Новы Двор, 21 мужчына, ва ўладанні Валадковічаў. У лютым 1867 г. жыхары адмовіліся ўплочваць нядоімкі, супраціўляліся вопісу маёмасці. У 1870 г. вёска адносілася да Галавачоўскай сельскай грамады. У 1897 г. вёска, 12 гаспадарак, 91 жыхар. Фальварак, двор, 12 чалавек, у Радашковіцкай воласці Вілейскага павета. Ад лютага да снежня 1918 г. знаходзілася на тэрыторыі, занятай войскамі кайзераўскай Германіі. Ад ліпеня 1919 года да ліпеня 1920 года на тэрыторыі Польскай Рэспублікі. Ад 1919 года ў складзе БССР. У 1921 годзе ў вёсцы жыў 91 чалавек, 17 гаспадарак, фальварак складаўся з 1 гаспадаркі, меў 7 жыхароў. Ад 20 жніўня 1924 года ўваходзіла ў склад Шаршунскага сельсавета Заслаўскага раёна Мінскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1926 годзе складалася з 20 гаспадарак, у якіх жылі 113 чалавек. Ад 20 лютага 1938 года ў Мінскай вобласці. У Вялікую Айчынную вайну ад канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная нямецкімі войскамі, 10 жыхароў загінулі. Ад 8 жніўня 1959 года ў Мінскім раёне, ад 20 студзеня 1960 года ў Рагаўскім сельсавеце. У 1997 годзе складалася з 22 двароў, у якіх жылі 39 чалавек. Адносілася да калгасу «Савецкі» (цэнтр — вёска Шаршуны).

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Шаршунскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Рагава |
| Пасёлкі | Даўбарова |
| Аграгарадкі | Шаршуны |
| Вёскі | Ашнарава ·  Бахметаўка ·  Вожыкі ·  Воўкаўшчына ·  Гайдукоўка ·  Галавачы ·  Горы ·  Грыні ·  Даўбарова ·  Дашкі ·  Дворышча ·  Жукі ·  Збаравічы ·  Каменец ·  Камкі ·  Касачы ·  Кукелеўшчына ·  Курганы ·  Курневічы ·  Латыгаўка ·  Мідраўшчына ·  Новы Двор ·  Пагранічнае Дворышча ·  Пецькавічы ·  Пухлякі ·  Раўкуцевічы ·  Слабада ·  Сярэдняя ·  Танелева ·  Хацянаўшчына ·  Чыравічы ·  Шаршуны ·  Шчадроўшчына |