| Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі |
| --- |
| 
* **Путч**: Мелілья
* Тэтуан
* Севілья
* Барселона (1)
* Мантанья
* Хіхон
* Аўеда (1)
* Гранада
* Казармы Лаёла
* Мяцеж на флоце**1936 год**: Гвадарама
* Алькасар
* Эстрэмадура
* Паветраны мост
* Мерыда
* Сігуэнса
* Бадахос
* Балеарскія астравы
* Кордава
* Гіпускаа
* Сьера-Гуадалупе
* Монтэ-Пелада
* Талавера
* Ірун
* Іспанская Гвінея
* Мыс Спартэль
* Сесенья і Эсківіяс
* Мадрыд
* Вільярэаль
* Асейтуна
* Лапера
* Карунская дарога (1)
* Карунская дарога (2)**1937 год**: Карунская дарога (3)
* Малага
* Харама
* Аўеда (2)
* Гвадалахара
* Пасабланка
* Паўночная Іспанія
* Біская
* Більбаа
* Барселона (2)
* Сеговія
* Уэска
* Альбарасін
* Герніка
* Брунетэ
* Сантандэр
* Сарагоса
* Кінта
* Бельчытэ
* Астурыя
* Сабіньяніга
* Эль-Мазука
* Фуэнтэс-дэ-Эбра
* Мыс Шэршэль
* Тэруэль**1938 год:** Вальядалід
* Альфамбра
* Арагон
* Каспэ
* Барселона (3)
* Лерыда
* Гандэса
* Сегрэ
* Левант
* Балагер
* Лос-Бласкес
* «Мяшок Б’ельсы»
* «Мяшок Мерыда»
* Мыс Палас
* Лінія XYZ
* Эбра**1939 год:** Каталонія
* Вальсекілья
* Менорка
* Картахена
* Пераварот
* Апошняе наступленне

 |

**Брунецкая аперацыя** — наступальная аперацыя рэспубліканскай арміі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

Прадмовы
--------

У чэрвені 1937 года нацыяналісты авалодалі горадам Більбаа і актыўна развівалі сваё прасоўванне ў Паўночнай Іспаніі. Паралельна з гэтым парты, што знаходзіліся пад кантролем Рэспублікі, былі ўзяты ў блакаду франкісцкім флотам. Дадзены момант прывёў да значнага скарачэння ваеннай дапамогі з СССР. Меркавалася пачаць забеспячэнне праз французскую мяжу, але для гэтага неабходна было пераканаць афіцыйны Парыж у дзеяздольнасці рэспубліканскага ўрада, правёўшы паспяховую ваенную аперацыю.

План
----

Камандаванне Рэспублікі разлічвала аслабіць націск праціўніка на Паўночным фронце і сарваць будучае наступленне ў Паўднёвай Іспаніі. Рэспубліканцы намячалі нанесці 2 сустрэчных ўдару ў агульным кірунку на Брунетэ — важны вузел камунікацый у тыле франкістаў. Галоўны ўдар сіламі 2 карпусоў з раёна на паўночны захад ад Мадрыда, дапаможны — з раёна на паўднёвы ўсход ад Мадрыда ў напрамку Навалькарнера. Меркавалася акружыць і разграміць Мадрыдскі корпуса нацыяналістаў.

Баявыя дзеянні
--------------

Баявыя дзеянні пачаліся наступленнем на дапаможным кірунку. Прасунуўшыся на 3 км, рэспубліканцы, аднак, былі спынены моцнымі контратакамі франкістаў. На кірунку галоўнага ўдару іх войскі, засяродзіўшы на ўчастку шырынёй 12 км 6 пяхотных дывізій, каля 100 гармат, 80 танкаў і 30 бронемашын, у ноч на 6 ліпеня перайшлі ў наступленне і на працягу першых гадзін прарвалі абарону нацыяналістаў. Развіваючы прарыў, пяхота і танкі рэспубліканцаў да зыходу 6 ліпеня авалодалі Брунетэ. Поспех наступленняшмат у чым быў вызначаны высокімі маральна-палітычнымі якасцямі рэспубліканскіх войскаў і замежных інтэрбрыгад, якія дзейнічалі ў іх складзе.

Мяцежнікі вымушаны былі перакінуць значныя сілы з Паўночнага фронту ў раён Брунетэ, у выніку чаго прасоўванне рэспубліканскіх частак было спынена. 24 ліпеня франкісты нанеслі моцны контрудар у напрамку горада, прымусіўшы рэспубліканцаў адысці ў паўночным кірунку і перайсці да абароны.

Вынікі
------

Рэспубліканскаму камандаванню не ўдалося дасягнуць канчатковай мэты. Для вырашэння пастаўленай задачы наяўных сіл і сродкаў было недастаткова. Былі дапушчаны пралікі ў арганізацыі аперацыі. У склад ударнай групоўкі не было выдзелена неабходных сіл для развіцця тактычнага поспеху ў аператыўны. Тым не менш Брунецкая аперацыя сарвала планы мяцежнікаў адносна тэрмінаў ліквідацыі Паўночнага фронту, яны таксама былі вымушаныя адмовіцца ад наступлення на паўднёвым фронце — у Эстрэмадуры.

Літаратура
----------

* Серебряков А. Г. Брунетская операция республиканской армии Испании (Оперативно-тактический очерк). - М.: Воениздат НКО СССР, 1941. - 104 с.
* Под знаменем Испанской республики.1936-1939 [Текст] : Воспоминания советских добровольцев-участников нац.-революционной войны в Испании / [Акад. наук СССР. Советский ком. ветеранов войны] ; [Под ред. Н. Н. Воронова и др.]. - Москва : Наука, 1965. - 567 с. 2 л. портр. карт. : ил. карт.; 21 см.
* Советская военная энциклопедия в 8-й томах, т. 1.