recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Уша́ 2** (трансліт.: *Uša 2*, руск.: Уша 2) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Аляхновіцкага сельсавета.

Геаграфія
---------

Знаходзіцца за 36 км на паўднёвы ўсход ад горада Маладзечна, за 42 км ад Мінска, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Дубравы на лініі Мінск — Маладзечна, на рацэ Уша (прыток Віліі).

Гісторыя
--------

У XVIII стагоддзі вёска вядома ў Менскім ваяводтве Вялікага Княства Літоўскага. У 1754 годзе сяло, 15 двароў, у складзе маёнтка Дубраў, шляхецкая ўласнасць.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе вёска ў Мінскім павеце Мінскай губерні, уласнасць тайнага саветніка Адама Хмары. У 1856 годзе вёска, 53 душы мужчынскага полу, уласнасць маршалка шляхты Мінскага павета Гілярыя Хмары. У 1897 годзе вёска ў Заслаўскай воласці Мінскага павета.

Савецкая ўлада абвешчана ў лістападзе 1917 года. З лютага да снежня 1918 года вёска акупіравана войскамі Германіі. 25 сакавіка 1918 года тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Са снежня 1918 года адноўлена савецкая ўлада, з 1 студзеня 1919 года тэрыторыя ў складзе БССР, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны з ліпеня 1919 года да ліпеня 1920 года і з кастрычніка 1920 года занята польскімі войскамі.

З 1921 годзе ў складзе Польскай Рэспублікі. Паводле польскага перапісу 1921 года ў вёсцы Уша жылі 292 чалавекі (47 двароў), з якіх 291 паляк і 1 яўрэй. На фальварку Уша жылі 28 чалавек (3 двары) і ўсе палякі. У 1931 годзе вёска (55 двароў, 316 жыхароў), фальварак (4 двары, 33 жыхары) і казённая калонія (31 жыхар), у Радашковіцкай гміне Маладзечанскага павета Віленскага ваяводства.

З 1939 года ў БССР, з 12 кастрычніка 1940 года ў Дубраўскім сельсавеце Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. З 27 кастрычніка 1964 года ў складзе Аляхновіцкага сельсавета. Землі знаходзіліся ў саўгасе «Дубрава».

Насельніцтва
------------

* 1800 год — 84 жыхары, 20 двароў.
* 1909 год — 272 жыхары, 43 двары.
* 1921 год — 320 чалавек.
* 1987 год — 258 жыхароў, 99 гаспадарак.
* 1999 год — 167 чалавек.
* 2001 год — 151 жыхар, 77 гаспадарак.
* 2009 год — 99 чалавек.
* 2010 год — 105 жыхароў, 62 гаспадаркі.

Заўвагі
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Ву́ша 2, Ву́ша (за Ву́шай, за Ву́шаю)**

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Уша 2

| ⛭**Аляхновіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Аляхновічы |
| Вёскі | Бальцары ·  Бортнікі ·  Гойжава ·  Дубрава ·  Еленка ·  Кайцені ·  Карсаковічы ·  Крывенкі ·  Кухары ·  Навасёлкі 1 ·  Навасёлкі 2 ·  Пазнякі ·  Папоўшчына ·  Русалішкі ·  Старынкі ·  Сысуны ·  Такарэўшчына ·  Уша 2 |
**І́сла-Дэ-Ла-Пла́та** (ісп.: Isla de la Plata) — востраў на ўсходзе Ціхага акіяна, уваходзіць у склад Эквадора. Агульная плошча — 6,62 км².

Геаграфія
---------

Ісла-Дэ-Ла-Плата знаходзіцца за 24 км ад Паўднёваамерыканскага кантынента, за 312 км на паўднёвы захад ад Кіта. Мае вулканічнае паходжанне. Суша складзена пераважна базальтамі. Цэнтральная частка нагадвае плато с мноствам скал. Берагі абрывістыя. Прыдатнае месца для прычальвання маламерных суднаў месціцца на усходнім беразе.

Клімат экватарыяльны засушлівы. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца вышэй за +24 °C. Гадавая колькасць ападкаў — ад 125 мм да 250 мм. Сталых крыніц пітной вады няма.

Прырода
-------

Пераважае флора, характэрная для пустыннага клімату з малой колькасцю ападкаў і засоленымі глебамі. На берагах сустракаюцца зараснікі хмызнякоў-ксерафітаў. У цэнтральнай частцы — сухі трапічны лес. Фаўна вострава адметна 70 відамі марскіх птушак. На берагах спыняюцца ластаногія. Навакольныя воды насяляюць рэдкія віды рыб, каралаў, марскія чарапахі, кіты, дэльфіны.

У мэтах аховы прыроды вострава яго тэрыторыя далучана да нацыянальнага парка Мачалілья.

Гісторыя
--------

У дакалумбавы перыяд на востраве дзейнічала індзейскае свяцілішча. Лічыцца, што першым наведвальнікам-еўрапейцам быў Франсіска Пісара, які даў сучасную назву, паколькі знайшоў на сушы срэбраныя прадметы. Ісла-Дэ-Ла-Плата часцяком наведваўся піратамі, якія здабывалі на ім марскіх чарапах. У 1684 г. Уільям Дампір склаў першае апісанне вострава.

У нашы дні Ісла-Дэ-Ла-Плата сезонна наведваецца наглядчыкамі нацыянальнага парка Мачалілья і турыстамі.

Спасылкі
--------

* Isla de la Plata
* Isla de la Plata — Ecuador’s other Galapagos
Фанаты на сольным канцэрце ў Буэнас-Айрэсе, Аргенціна
**Заўзятар**, або **балельшчык** — заўзяты аматар. Асоба, зацікаўленая нейкай публічнай дысцыплінай, найчасцей спартыўнай. Таксама той, хто перажывае або клапоціцца пра што-небудзь, імкнецца дапамагчы нейкай справе.

Актыўна ўдзельнічае ў мерапрыемствах, звязаных з ягонай улюбёнай дысцыплінай. Да заўзятараў залічваюцца найперш наведвальнікаў стадыёнаў, спартыўных залаў і іншых аб’ектаў, але таксама і тэлегледачоў спартыўных мерапрыемстваў. Роля сапраўднага заўзятара — падтрымаць сваю каманду, улюбёнага спартсмена, краіну як у перамогах, так і ў паразах.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 133198778 · GND: 4131020-2 · LCCN: sh85047108 · NKC: ph1158357, ph967245 |
**Ісламская міжнародная міратворчая брыгада** — ісламісцкая міжнародная тэрарыстычная арганізацыя, створаная ў 1998 г. на тэрыторыі Чачні Шамілём Басаевым як узброенае фармаванне пад эгідай Кангрэса народаў Ічкерыі і Дагестана (КНІД). 

Мэтай ІММБ абвяшчалася пабудова ісламскай дзяржавы на Паўночным Каўказе. Узначальвалася спачатку Басаевым (загінуў 10 ліпеня 2006), затым Абу Хафсам аль-Урдані (ліквідаваны 26 лістапада 2006).

ІММБ была цесна звязана з Аль-Каідай, важную ролю ў ёй гулялі арабскія найміты Абу аль-Валід (ліквідаваны ў 2004) і Хатаб (ліквідаваны ў 2002). Члены ІММБ прымалі актыўны ўдзел у нападзе чачэнскіх сепаратыстаў на Дагестан улетку 1999 і ў тэрарыстычным акце на Дуброўцы у кастрычніку 2002.

Дзейнічала на тэрыторыі Расіі, Грузіі і Азербайджана.

Афіцыйна прызнана ЗША тэрарыстычнай арганізацыяй.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Ісламская міжнародная міратворчая брыгада на сайце GlobalSecurity.org Архівавана 13 сакавіка 2008. (англ.)
2. ↑  Country Reports on Terrorism, 2006 // Дзяржаўны дэпартамент ЗША
Канут Русецкі «Жнярка»
**Зажынкі** — старадаўні абрад, звязаны з пачаткам жніва. Быў шырока распаўсюджаны ў славянскіх народаў. На зажынкі першы сноп зжынала захавальніца роду — маці (пры адсутнасці — старэйшая дачка) пад зажынкавыя песні.

Калі жыта, ячмень і пшаніца паспелі, гаспадыня бярэ хлеб-соль і грамнічную свечку і ідзе ў поле зажынаць ніву; яна жне сярпом першы сноп раллі, нясе яго дадому і ставіць сноп на кут пад абразамі, у іншых мясцовасцях — у хляве, дзе ён стаіць да канца малацьбы. Пазней гэты сноп абмалочваюць асобна і збожжа свенцяць у царкве, а перад пасевам змешваюць з новым насеннем. Саломай з першага снапа закормліваюць кароў, каб не хварэлі. Часам зажынкі рабіліся ў прысутнасці святара.

Літаратура
----------

* Воропай О. Звичаї нашого народу. Етнографічний нарис. — Київ, 1991. — Том 2. — С. 214

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Зажынкі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
**Іскуі Мірыкаўна Абалян** (нар. 23 снежня 1970, Бішкек) — беларуская спявачка армянскага паходжання. Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь. Пасол добрай волі[ru] Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 23 снежня 1970 года ў Бішкеку, Кіргізстан.

З двух гадоў жыве ў Расіі, у Смаленску. У дзяцінстве вучылася ў музычнай школе (ім. Глінкі) па класе фартэпіяна. У 1986 годзе скончыла смаленскае музычнае вучылішча па класе тэорыя музыкі; далей — Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі — харавое дырыжыраванне.

Сваю кар’еру пачала ў 1996 годзе з перамогі ў Нацыянальным музычным конкурсе «Зорная ростань». Стаўшы яго пераможцам, атрымала пуцёўку на Міжнародны конкурс маладых выканаўцаў «Славянскі базар — 96».

Пасля гэтага прадставіла Беларусь на музычным конкурсе «Вільнюс-96», дзе стала ўладальніцай Трэцяй прэміі і Прыза глядацкіх сімпатый.

Удзел у фестывалях працягнула ў рамках «Памуккале-97» у Турцыі, конкурс прынёс выканаўцы дыплом FIDOF «За вялікі творчы патэнцыял», прыз уручаў прэзідэнт FIDOF Арманда Марэна.

На фестывалі «Залаты Шлягер-97» Іскуі Абалян заваявала Гран-пры і Прыз глядацкіх сімпатый.

Завяршальным этапам у конкурсным перыядзе Іскуі стаў удзел у конкурсе «Discovery-98» у Балгарыі, дзе ёй уручылі Першую прэмію.

У 1999 годзе ўпершыню стала мамай, нарадзіўшы дзяўчынку.

З 2004 года жыве ў Мінску, дзе рэгулярна ўдзельнічае ў розных музпраектах.

2014 год стаў для Іскуі перыядам зменаў у асабістым жыцці: спявачка ў другі раз выйшла замуж і праз год нарадзіла другую дачку.

У лістападзе 2018 года Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь быў падпісаны ўказ аб прысуджэнні ёй звання «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Падбярэзскі Д.* Энцыклапедыя беларускай папулярнай музыкі — Мн.: Зміцер Колас, 2008. — С. 7. — 368 с. — ISBN 978-985-6783-42-8<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317939'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15621375'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13030868'></a>
2. ↑  Іскуі Абалян | Магілёўская абласная філармонія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  mogfil.by. Архівавана з першакрыніцы 20 красавіка 2017. Праверана 5 мая 2017.
3. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Іскуі Абалян на сайце газеты «Звязда»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook |
| Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
Іслам у Еўропе
**Іслам у Славакіі** з'яўляецца адной з малалікіх рэлігій. Паводле даных Ісламскага фонду Славакіі, у краіне пражывае ад 4 да 5 тыс. мусульман. Большасць мусульман пражывае ў сталіцы краіны — Браціславе. Асноўную масу членаў абшчыны складаюць выхадцы з Албаніі і Босніі, а таксама арабы. Па стане на 2013 год Славакія застаецца адзінай краінай ЕС, якая не мае на сваёй тэрыторыі ніводнай мячэці. Іслам не з'яўляецца прызнанай і зарэгістраванай дзяржавай рэлігіяй.

Заснавальнік ісламскага фонду ў Браціславе Махамад Хасна сцвярджае, што фонд некалькі разоў звяртаўся да ўлад Браціславы з просьбай дазволіць будаўніцтва мячэці, аднак заўсёды атрымліваў адмову.

Паводле даных Цэнтра даследаванняў этнасаў і культур, больш 70 % жыхароў Славакіі выступаюць прынцыпова супраць існавання ісламу ў краіне і нават супраць дазволу мусульманам практыкаваць іх рэлігію і будаваць ісламскія цэнтры.

Дэпутат ад партыі Смер Ян Подманіцкі лічыць, што 

> 
> канстытуцыя гарантуе права мусульман на свабоду веравызнання, аднак Славацкая рэспубліка не абавязана забяспечваць дзяржаўную падтрымку і фінансаванне рэлігіі, якая не карыстаецца папулярнасцю сярод насельніцтва і з'яўляецца для нашай краіны [Славакіі] нетрадыцыйнай рэлігіяй.

Зноскі
------

1. ↑  Pew Forum, 2011-01 Архівавана 23 сакавіка 2012. report
2. 1 2 3 4 5  Славакія — адзіная краіна ў ЕС, дзе няма ніводнай мячэці **(нявызн.)**.  Седмица.ру.

| ⛭Краіны Еўропы: Іслам |
| --- |
| 
 · Аўстрыя · Азербайджан¹ · Албанія · Андора · Беларусь · Бельгія · Балгарыя · Боснія і Герцагавіна · Вялікабрытанія · Венгрыя · Германія · Грэцыя · Грузія · Данія · Ірландыя · Ісландыя · Іспанія · Італія · Казахстан² · Кіпр¹ · Латвія · Літва · Ліхтэнштэйн · Люксембург · Мальта · Малдова · Манака · Нідэрланды · Нарвегія · Польшча · Партугалія · Паўночная Македонія · Расія² · Румынія · Сан-Марына · Сербія · Славакія · Славенія · Турцыя² · Украіна · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чарнагорыя · Чэхія · Швейцарыя · Швецыя · Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| 
 · Азорскія астравы · Аландскія астравы · Гернсі · Гібралтар · Джэрсі · Востраў Мэн · Фарэрскія астравы · Шпіцберген · Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| 
 · Абхазія¹ · Косава · Нагорны Карабах · Прыднястроўе · Паўднёвая Асеція¹
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы  ² У асноўным у Азіі |
**Патрыярх Феафіл III** (свецкае імя *Ілія Янапулас*; 4 красавіка 1952, Грэцыя) — епіскап Іерусалімскай Праваслаўнай царквы і з 22 лістапада 2005 года яе Патрыярх.

Біяграфія
---------

Па нацыянальнасці грэк. У дванаццацігадовым узросце, ён пераехаў у Ерусалім і пасяліўся як паслушнік ў братэрстве Святога Гроба. З 1964 па 1970 год вучыўся ў патрыяршай школе. Манаскі пострыг прыняў у чэрвені 1970 года ад патрыярха Іерусалімскага Венядзікта I.

У 1975 годзе ён быў пасланы на радзіму, у Грэцыю, каб паступіць на багаслоўскі факультэт Афінскага універсітэта. Пасля заканчэння вучобы ў 1978 годзе быў узведзены ў манаскі сан архімандрыта. У 1981 годзе ён паступае ва ўніверсітэт у Дарэме (Вялікабрытанія), вучобу ў якім завяршае ў 1986 годзе. Пасля вяртання ў Ерусалім два гады выконваў абавязкі старшыні па знешніх сувязях пры патрыярхаце.

22 лістапада 2005 года быў выбраны Патрыархам Іерусалімскім.

Зноскі
------

1. ↑  Іерусалімскі Патрыярх Феафіл III


| Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў |
| --- |
| 
* Варфаламей I
* Феадор II
* Іаан X
* Феафіл III
* Кірыл
* Ілья II
* Парфірый
* Данііл
* Неафіт
* Хрызастом II
* Еранім II
* Анастасій
* Сава
* Расціслаў
* Ціхан
* Епіфаній

 |
**Іслам Уахітавіч Тагайбаеў** (каз.: Ислам Уахитұлы Тоғайбаев; 11 сакавіка 1950 — 8 кастрычніка 2012) — казахстанскі дзяржаўны дзеяч, акім Караганды (2006—2010).

Біяграфія
---------

Іслам Тагайбаеў нарадзіўся 11 сакавіка 1950 года ў сяле Таргай Джангельдынскага раёна Таргайскай вобласці ў казахскай сям’і. У 1972 годзе скончыў Карагандзінскі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва». Працаваў у трасце «Карагандапрамбуд» на розных пасадах: інжынер цэнтральнай будаўнічай лабараторыі, майстар, прараб будаўнічага кіравання № 1, старэйшы прараб ПМК-4, начальнік будаўнічых упраўленняў № 6 і № 3 у Сарані, начальнік ПМК-4.

З 1981 года на партыйнай працы. Кіраваў прамыслова-транспартным аддзелам Савецкага райкама Кампартыі Казахстана горада Караганды. Пазней быў кіраўніком аддзела будаўніцтва і гарадской гаспадаркі, потым другім сакратаром Карагандзінскага гаркама партыі.

З лютага 1988 года па 1992 год знаходзіўся на пасадзе старшыні выканкама Карагандзінскага абласнога Савета народных дэпутатаў. У той жа перыяд скончыў Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС па спецыяльнасці «партыйнае і савецкае будаўніцтва». З 1992 па 1997 год з’яўляўся галовай карпарацыі «Крамдс-Орталык», з 1997 па 1999 год узначальваў кампанію «Каргормаш-ИТЭКС». Пазней займаў пасады саветніка акіма Карагандзінскай вобласці, акіма Савецкага раёна Караганды, намесніка акіма, першага намесніка акіма вобласці.

25 мая 2006 года прызначаны акімам Караганды. На гэтай пасадзе ён запомніўся сваімі яркімі і эмацыйнымі выказваннямі. Нярэдка жорстка крытыкаваў начальнікаў розных дзяржустаноў. Тагайбаеў правёў у Караганды глабальную інвентарызацыю. Увёў забарону на расклейку аб’яў. Пры ім на вуліцах горада былі ўсталяваны камеры вонкавага назірання, праведзены рамонт дамоў і двароў. Ён таксама падпісаў распараджэнне аб зацвярджэнні акту дзяржаўнай камісіі па прыёмцы дамоў у мікрараёне «Бесаба», якія пазней былі прызнаны аварыйнымі.

У студзені 2010 года сышоў з пасады акіма па стане здароўя. Сканаў 8 кастрычніка 2012 года.

Сям’я
-----

Жанаты, двое дзяцей.

Узнагароды
----------

Медаль «За працоўнае адрозненне» (2004).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  День назначения акима **(нявызн.)**.  nv.kz. Праверана 6 красавіка 2017.
2. 1 2 3 4  Тогайбаев Ислам Уакитович // Индустриальная Караганда. — 2012. — 11 окт. (№ 123). — С. 9
3. 1 2 3  Тогайбаев Ислам Уакитович **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  mag.e-gorod.ru. Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2017. Праверана 6 красавіка 2017.
4. 1 2  Умер экс-аким Караганды Ислам Тогайбаев **(нявызн.)**.  nv.kz. Праверана 6 красавіка 2017.
5. ↑  Умер экс-аким Караганды Ислам Тогайбаев **(нявызн.)**.  diapazon.kz (9 кастрычніка 2012). Праверана 6 красавіка 2017.
**Селіго́ры** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 22 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Полацк, каля вёскі Глыбачка, у басейне ракі Нача.

Назва
-----

Назва возера ад назвы вёскі Селігоры, што была на паўднёвым усходзе ад возера.

У XVI стагоддзі згадваецца як «Силигоръ», ад ранейшага «Сълигора». Далей да балцкага *Sēligalā* «Селіголь; край селаў».

Так жа сама з «Латыголава» (ад Латыголь < *Lat-gal*-) утварылася назва «Латыгорава» (назва вёскі[ru] на цвярскім Заволжы, побач з в. Літвінава), у выніку дысіміляцыі двух «-л-».

Апроч латгалаў і селаў, на тэрыторыі цяперашняй Беларусі ёсць тапанімічнае сведчанне і пра земгалаў (земіголь) — былы хутар Змігола (< *Зимгола*), на паўночным ускрайку буйнога балота пад Шаркаўшчынай.

Водаапісанне
------------

Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,42 км. Даўжыня берагавой лініі 1,58 км.
Катлавіна возера круглаватая, крыху выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, пераважна спадзістыя. Ёсць некалькі падоўжаных заліваў. У паўночнай частцы ў возера ўпадае меліярацыйная канава.

Заўвагі
-------

1. ↑  K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. C. 539.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1985. — 599 с. іл. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Витебская область. Полоцкий район: карта. Полоцк: план. Новополоцк: план / Ред. В.А. Змачинская.. — Минск: РУП «Белкартография», 2010. — 10 000 экз.
* Ліст карты N-35-34. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г. (руск.)

Спасылкі
--------

* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» Архівавана 17 мая 2017.
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» Архівавана 6 сакавіка 2016.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пархімовіч.
**Феалета Фёдараўна Пархімовіч** (15 студзеня 1938, Ленінград) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працавала старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзяржпраекце, Мінскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1974 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белдзіпрагандлі.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывала ў Мінску.

Творчасць
---------

Універсам «Талін»
Асноўныя працы: універмаг у Лідзе (1982), блок абслугоўвання ў мікрараёне Захад-2 у Мінску (1983); у аўтарскім калектыве: Дом быту ў Лідзе (1981), універмагі ў Гродне (1981) і Жодзіне (1987), універсам «Талін» у Мінску (1982), гандлёвы цэнтр па вул. Бялова ў Пінску (1986), крыты рынак у Віцебску (1987).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Пархимович Феолета Федоровна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Федан з Эліды** (стар.-грэч.: Φαίδων; IV ст. да н.э.) — старажытнагрэчаскі філосаф.

Федан паходзіў з высакароднай сям'і і падчас вайны паміж Элідай і Спартай, быўшы яшчэ вельмі юным, патрапіў у рукі ворагаў, якія прадалі яго ў Афіны, дзе яго купіў уладальнік публічнага дому. Тут з ім пазнаёміўся Сакрат, які пераканаў аднаго са сваіх багатых прыхільнікаў выкупіць юнака. Федан прысутнічаў пры смерці Сакрата, і Платон называе яго імем дыялог «Федан». Пазней ён вярнуўся ў Эліду і заснаваў Элідскую школу філасофіі; пазней школа яго вучнем Менедэмам была перанесена ў Эрэтрыю, дзе стала Эрэтрыйскай школай.

Сачыненні Федана, якія ён пісаў у форме дыялогаў, не захаваліся, і мала вядома пра яго філасофскія гледжанні. Дыяген Лаэрцкі згадвае некаторыя сачыненні, і ў слоўніку *Суда* таксама быў артыкул пра Федана з пералікам яго прац. Сенека захаваў адзін з яго афарызмаў пра зносіны з добрай (ці дрэннай) кампаніяй:

> 
> Федан сказаў: «Укусы малюсенькіх жывёл не адчуваюцца; так ледзь прыкметная іх сіла, так ілюзорна для прычынення шкоды. Укус становіцца прыкметным з-за апухання, і нават у апуханні незаўважна ранка». Гэтак жа ў вашых зносінах з мудрымі людзьмі вы не ўсведамляеце, калі і якую карысць ад іх атрымліваеце, але аднойчы вы адкрываеце, што вы яе атрымалі.

Зноскі
------

1. 1 2  Дыяген Лаэрцкі, ii. 105
2. ↑  Суда, *Федан*
3. ↑  Сенека, *Лісты*

Літаратура
----------

* Античная философия: Энциклопедический словарь. М. 2008. С.148-150. ISBN 5-89826-309-0

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 118740946 · VIAF: 72189279 |
**Дом па Савецкай вуліцы, 25** — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў 1870—1890 гадах.

Вядома, што ў 1902 годзе ў доме працавала абутковая крама Шмуэля Гардона, з 1903 года кніжная крама Тракеніцкага. У ліпені 1920 года знаходзіўся штаб 10-й кавалерыйскай дывізіі Чырвонай арміі. У 1927 годзе — рэдакцыя газеты «Głos Prawdy Ziemi Grodzieńskiej», рэдактарам якой быў Ян Янкоўскі. З 1928 года будынак ва ўласнасці «Syndykat Rolniczy». У 1939 годзе знаходзілася крама А. Майзеля і «найстарэйшая і найвялікшая фірма фотаапаратаў у Гродне». Напярэдадні вайны ў 1940—1941 гадах працавала мастацкае фота № 2 «Ваенгандлю», якое адкрылася пасля вайны ў верасні 1945 года. У 1950 годзе — кантора «Нарыхтлён», з 1952 года — фірмовая крама па продажу папірос і тытуню. З 1964 года філіял галоўнага ўнівермага — секцыя спартыўных тавараў, якая называўся «Спорттавары». У 1971 годзе пачала працу вядомая крама па продажу тавараў за валюту «Бярозка», з 1982 года крама «Букініст».

Архітэктура
-----------

Цяпер 1-ы паверх заняты прадпрыемствамі гандлю, 2-і адведзены пад жыллё. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з аднасхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Цэнтральная і вуглавая часткі падкрэслены пілястрамі: на 1-м паверсе шырокімі, на 2-м больш вузкімі. Цокаль скошаны. Паверхі аддзелены 2 прамежкавымі карнізамі. Цэнтральны балкон аб’ядноўвае 2 збліжаныя праёмы. Аконныя праёмы прамавугольнай формы, з скругленымі вугламі, абрамлены ліштвамі. Над праёмамі сандрыкі. Завяршальны карніз прафіляваны, з невялікім вынасам.

Зноскі
------

1. ↑  Паводле шыльды на доме
2. ↑  *Калектыў аўтараў: А. Вашкевіч, А. Госцеў, В. Саяпін і інш.* Біяграфія гарадзенскіх вуліц. Ад Фартоў да Каложы.. — Гродна-Вроцлаў: Вроцлаўская навуковая друкарня, 2012. — С. 299-300. — 370 с. — ISBN 978-93-61617-77-8.

Літаратура
----------

* 29. Забудова вуліцы Савецкай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Гродзенская вобласць. — 371 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Савецкай вуліцы, 25 (Гродна)
**Дом па Першамайскай вуліцы, 12** — жылы дом у Шклоўскім пасадзе Магілёва, размешчаны паміж вуліцай Лазарэнкі і 1-м Крутым завулкам. Пабудаваны ў 1950—1954 гадах па праекце архітэктара Л. Рымінскага. У доме 143 кватэры.

Цэнтральная частка дома
З 1968 года ў доме працавала спецыялізаванае атэлье 1-га разраду «Абнавіце» па рамонце мужчынскай і жаночай вопраткі і лёгкага адзення. Уваходзіла ў склад фабрыкі індпашыву і рамонту адзення. Выконвала таксама пашыў верхняй мужчынскай і жаночай вопраткі, лёгкага жаночага адзення, пашыў штаноў, рамонт вырабаў з натуральнай скуры, футра.

Таксама ў савецкія часы ў будынку размяшчаўся гастраном «Тэатральны», цяпер «Перекрёсток 11».

Зноскі
------

1. ↑  *Воинов А. А.* Жилищное строительство в Белорусской ССР: [Учеб, пособие для архит. спец, вузов и техникумов]. — Мн.: Выш. школа, 1980. — С. 105. — 224 с.
2. ↑  «Обновите» // Могилёв. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1990. — 472 с. ISBN 5-85700-028-9

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Першамайскай вуліцы, 12 (Магілёў)
**Дом па вуліцы 17 верасня, 33** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Жылы дом пабудаваны ў канцы XIX — першай палове XX ст. з цэглы.

Архітэктура
-----------

План забудовы вуліцы 17 Верасня. Дом № 33 па цэнтры
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы.

Дом № 33 часткай тарцовай сцяны прымыкае да дома № 31, ад дома № 35 аддзелены праездам. Яго двухпавярховы аб’ём развіты ў глыбіню двара і блізкі па форме да квадрата. Галоўны фасад мае плоскаснае вырашэнне, рытмічна падзелены прамавугольнымі вокнамі. Асіметрыю надае бакавы балкон. Элементы архітэктурнага дэкору — сандрыкі і карнізы. Тарцовы фасад, расчлянёны лучковымі і прамавугольнымі вокнамі, выходзіць на дваровы праезд. Унутраныя сцены дзеляць дом на 2 кватэры з лесвічнай клеткай пры дваровым уваходзе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* 26. Забудова вуліцы 17 Верасня // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Багданіўка** (укр.: Богда́нівка) — мясцовасць у Франкіўскім і Залізнычным раёнах Львова, што бярэ свой пачатак ад скрыжавання вуліц Гарадоцкай, Бабэрскага, Кульпаркіўскай, Любінскай і абмяжоўваецца вуліцамі Гарадоцкай, Кульпаркіўскай і чыгункай Львоў - Івана-Франкоўск і Львоў - Самбар. За Лэвандзіўскім мостам, па правы бок ад вуліцы Сяйва ёсць мясцовасць, абмежаваная часткова вуліцамі Шырокай, Сяйва і Талінскай, якая таксама адносіцца да Багданіўкі. Мяжуе з мясцовасцямі Сыгніўка, Лэвандзіўка, Новы Світ.

Гісторыя
--------

Калісьці на гэтым месцы быў прыгарадны маёнтак армянскай сям'і Багдановічаў, які пасля даў назву ўсёй мясцовасці. Хаця па іншай версіі назва мясцовасці паходзіць ад таго, што тут размяшчаўся лагер войскаў Багдана Хмяльніцкага падчас аблогі Львова ў 1655 г.

У пачатку XIX ст. прыгараднае сяло Багданіўка пачыналася ад Гарадоцкай акцызнай рагаткі са шлакбаўмам, якая тады знаходзілася ў верхняй частцы вуліцы Гарадоцкай - на плошчы пры перасячэнні цяперашніх вуліц Табілевіча і Чарнавіцкай. Гарадоцкая рагатка мела народную назву - Капыткава з-за таго, што на рагатцы збіралі акцызную пошліну ад кожнага капыта каня, які заязджаў у Львоў. Пасля пабудовы галоўнага і Чарнавіцкага вакзалаў і пракладкі чыгункі Львоў - Пярэмышль у 1860-х гг. частку Багданіўкі занялі чыгуначныя шляхі, а рагатка перамясцілася да скрыжавання вуліц Гарадоцкай і Кульпаркіўскай. Так з'явілася вул. За Рагаткай (цяпер — вул. Бабэрскага).

Аб'екты
-------

* ПрАТ "Львоўаблэнерга"
* ЗАТ "Львоўскі жыравы камбінат"
* ААТ "Львоўскі керамічны завод"
* Класічная гімназія ЛНУ імя І. Франка
* Львоўскі рэгіянальны цэнтр гідраметэаралогіі
* Дом навукі і творчасці Львоўскай чыгункі
* Стадыён "Львоўсельмаш"

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»

| ⛭Мясцовасці Львова |
| --- |
| Галіцкі раён | 
* Цэнтр
* Замкавая гара
* Цытадэль
* Кракаўскае прадмесце
* Сафііўка
* Снопкіў

 | Герб Львова |
| Лычакіўскі раён | 
* Лычакіў
* Вынныкы
* Вэлыкі Крыўчыці
* Знэсіння
* Кайзэрвальд
* Лысынычы
* Маёрыўка
* Пагулянка
* Підбірці
* Прафесарская калонія
* Фылыпіўка
* Цэтнэрыўка
* Шцілерыўка
* Ялівэць
* Пасікы

 |
| Франкіўскі раён | 
* Вулька
* Кастэліўка
* Кульпаркіў
* Новы Світ
* Багданіўка

 |
| Залізнычны раён | 
* Білагоршча
* Жаўтнэвэ
* Лэвандзіўка
* Рудна
* Скнылівак
* Сыгніўка
* Багданіўка
* Клэпарыў

 |
| Шаўчэнкаўскі раён | 
* Брухавычы
* Воля-Гамулэцка
* Вэлыкі Грыбовычы
* Галоска
* Града
* Дубляны
* Завадзіў
* Замарстыніў
* Зарудці
* Зашкіў
* Збоішчы
* Збыранка
* Кам’янка
* Малі Грыбовычы
* Малэхіў
* Підзамчэ
* Підраснэ
* Раснэ
* Раснэ-Рускэ
* Клэпарыў

 |
| Сыхіўскі раён | 
* Сыхіў
* Боднарыўка
* Казэльныкы
* Новы Львоў
* Пірагіўка
* Пэрсэнкіўка
* Пасікы
* Снопкіў

 |
**Дом па вуліцы 17 верасня, 35** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Жылы дом пабудаваны ў канцы XIX — першай палове XX ст. з цэглы.

Архітэктура
-----------

План забудовы вуліцы 17 Верасня. Дом № 33 па цэнтры
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы.

Аб’яднаны з домам № 37 у адзіны корпус, ад дома № 33 аддзелены праездам. Двухпавярховы кампактны прамавугольны ў плане аб’ём з вальмавым дахам. Галоўны сіметрычны фасад вылучаны ў цэнтры балконам, вуглавымі лапаткамі, міжпаверхавым поясам, падаконнымі філёнгамі. Завершаны карнізам на дэнтыкулах. Дваровы фасад — з выступаючым аб’ёмам лесвічнай клеткі і зашклёнай галерэяй на 2-м паверсе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* 26. Забудова вуліцы 17 Верасня // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Махадзанга** — горад на паўночным захадзе Мадагаскара, цэнтр аднайменнай правінцыі. Насельніцтва - 166.384 чал. (Па ацэнцы 2010 года). Па тэрыторыі горада працякае рака Бетсібука, якая ўпадае ў заліў Бамбетока.

Гісторыя
--------

Горад, заснаваны арабамі, у XVIII стагоддзі з'яўляўся сталіцай каралеўства Бойна. На працягу доўгага часу Махадзанга з'яўлялася цэнтрам гандлю рабамі. У 1895 годзе быў захоплены французамі.

Эканоміка
---------

Махадзанга з'яўляецца марскім портам, другім па важнасці на Мадагаскары пасля Туамасіны. Марскі тэрмінал прыстасаваны пад кантэйнеравозы і невялікія (да 150 вялікіх тон) грузавыя судны. Асноўным грузам, які перавозіўся праз порт, з'яўляюцца замарожаныя крэветкі. У горадзе размешчаны міжнародны аэрапорт, які выконвае рэйсы на Каморы і Маёта.

Адукацыя
--------

Універсітэт
**Мячэць Сяатааюань** (кіт. спр. 小桃园清真寺, піньінь *Xiǎotáoyuán Qīngzhēnsì*) — найбуйнейшая мячэць у Шанхаі, КНР. Размешчана ў раёне Хуанпу. Раней называлася **Шанхайская Заходняя мячэць**. З’яўляецца рэзідэнцыяй Шанхайскай ісламскай асацыяцыі і Камітэта па кіраванні мячэцяў у Шанхаі.

Гісторыя
--------

Першапачаткова пабудавана ў 1917 годзе Цзінь Цзыюнем, кіраўніком Шанхайскага ісламскага савета дырэктараў, якія набылі гэтую зямлю. Раней тут знаходзілася Шанхайскае ісламскае педагагічнае вучылішча. У 1925 годзе пачалася перабудова мячэці, якая была завершана праз два гады і надала будынку той выгляд, у якім ён існуе і па гэты дзень. Пры мячэці былі заснаваныя Ісламскае педагагічнае вучылішча, пачатковая школа для мусульман, пачатковыя школы Мінчэн і Чунбэнь, Шанхайскі ісламскі прытулак для сірот і іншыя.

У 1920—1940-х гадах мячэць прымала і абслугоўвала мусульман, якія плануюць здзейсніць хадж у Мекку.

Пасля ўтварэння Кітайскай Народнай Рэспублікі 1 кастрычніка 1949 года, мэр Шанхая Чэнь І  (руск.) (бел. аглядзеў мячэць і зацвердзіў адпаведныя сродкі на яе ўтрыманне. 15 лютага 1994 года мячэць была ўключана ў спіс архітэктурнай спадчыны ўрадам горада Шанхая  (руск.) (бел..

Мячэць Сяатааюань для жанчын

Архітэктура
-----------

Мячэць была пабудавана ў традыцыйным ісламскім стылі заходняй Азіі, змяшаным з кітайскай архітэктурай. Мае адзін мінарэт і чатыры купалы, размешчаныя па кутах. Знешнія сцены пафарбаваны белым і зялёным колерам. Над уваходнымі варотамі іерогліфамі напісана слова «мячэць». Галоўная двухпавярховая малітоўная зала можа змясціць звыш 500 чалавек пры агульнай плошчы 500 м².

Будынак акружаны прамавугольным дваром. На ўсходнім баку двара знаходзіцца трохпавярховы будынак у кітайскім стылі, усярэдзіне якога размешчаны аўдыторыі, офісы, бібліятэка, чытальная зала, сталовая, памяшканні для пропаведзяў і абмывання. На паўднёвым баку двара знаходзяцца пакой імама, прыёмная і ванны пакой.

Вышэй па вуліцы размешчаны будынак мячэці Сяатааюань для жанчын, пабудаваны ў 1920 годзе і абноўлены ў 1994 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2  Xiaotaoyuan Mosque (англ.)(недаступная спасылка).  Ministry of Culture, P.R.China (24 верасня 2003). Архівавана з першакрыніцы 8 снежня 2009. Праверана 14 мая 2015.
2. 1 2  Xiao Tao Yuan Masjid (англ.)(недаступная спасылка). *Shanghai Daily*. Архівавана з першакрыніцы 28 студзеня 2015. Праверана 14 мая 2015.
3. ↑  Shanghai Xiao Taoyuan Mosque (англ.).  Tour-Beijing.com. Архівавана з першакрыніцы 18 ліпеня 2018. Праверана 14 мая 2015.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Асіповіч.
**Жанна Сямёнаўна Асіповіч** (27 ліпеня 1929 — 2005) — беларускі вучоны-медык у галіне анатоміі. Доктар медыцынскіх навук (1975), прафесар (1980).

Біяграфія
---------

Скончыла Віцебскі медыцынскі інстытут (1955). З 1959 года выкладала ў Віцебскім медыцынскім інстытуце. З 1960 года загадчык кафедры анатоміі і фізіялогіі Віцебскага педагагічнага інстытута. З 1992 года прафесар кафедры асноў медыцынскіх ведаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. Аўтар навуковых прац.

Літаратура
----------

* Асіповіч Жанна Сямёнаўна // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; склад. А. І. Мацяюн; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. 2003. — Кн. 2. — С. 524.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Багдановічы.
Герб «Багорыя»
**Багдановічы** — шляхецкі род герба «Багорыя». Паходзіў з Менскага ваяводства. Першы вядомы прадстаўнік Андрэй Багдановіч, які меў сыноў Казіміра, гараднічага смаленскага, Антонія і Яна.

Прызнаны ў дваранстве пастановай Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу 31 снежня 1802 года (1-я частка), зацверджаны ўказам Сената 15 чэрвеня 1833 года (№ 4469). Дадатковыя далучэнні да роду былі 28 лістапада 1832 года (перанесены ў 6-ю частку), 30 лістапада 1833 года, 23 лістапада 1836 года і 31 снежня 1862 года.

Асноўныя ўладанні роду Багдановічаў знаходзіліся ў Вілейскім павеце. Гэта сядзібы Стайкі, Абадоўцы, Старынкі, Мацькоўцы.

Зноскі
------

1. ↑  *Сініла А.* Партрэты Багдановічаў гербу «Багорыя» з калекцыі Беларускага дзяржаўнага гістарычнага музея // Беларускі гістарычны часопіс. № 1, 2021.

Літаратура
----------

* *С. Рыбчонак.* Багдановічы гербу «Багорыя» // Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. Б / С. Рыбчонак [і інш.]; навук. рэд. А. Рахуба. — Мінск : НАРБ, 2007. — 672 с. — ISBN 978-985-6372-52-3.
**Мяця́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старобінскага раёна (з 1962 года — Любанскага раёна) Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Мяцявічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі, з 1927 года — Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы ў 1930 годзе ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення ў 1938 годзе ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета перададзена частка тэрыторыі скасаванага Лістападавіцкага сельсавета (вёскі Язавінь і Саковічы). Пасля ўзбуйнення раёнаў з 25 снежня 1962 года ў складзе Любанскага раёна.

Скасаваны 31 ліпеня 1964 года, тэрыторыя далучана да Зажэвіцкага і Пагосцкага сельсаветаў.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Минской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938-1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
Акварэль 1864 года.
**«Жанна д’Арк»** — карціна англійскага мастака-прэрафаэліта Дантэ Габрыэля Расеці, створаная ў 1882 годзе. Мастак завяршыў працу над карцінай за некалькі дзён да сваёй смерці, і яна стала яго апошнім творам. Карціна стваралася па заказе, аднак трапіла на аўкцыён, які арганізавалі пасля смерці мастака ў 1883 годзе. З 1909 года захоўваецца ў калекцыі Музея Фіцуільяма.

Карціна практычна цалкам паўтарае акварэль, створаную Расеці ў 1864 годзе, якая ў сваю чаргу напісана па матывах яго ж карціны «Жанна д’Арк, якая цалуе меч вызвалення» 1863 года. Пры стварэнні вобраза Жанны д’Арк Расеці канцэнтраваўся на злучэнні прыгажосці, кахання з жанчынай-воінам. Цёплыя колеры адзення з вышыўкай, скуры, рудых валасоў кантрастуюць з халоднымі металічнымі даспехамі. Натуршчыцай для карціны стала Джэйн Морыс.

У 1985 годзе карціна выстаўлялася ў Токіа.

Зноскі
------

1. 1 2  Joan of Arc (англ.)(недаступная спасылка).  The Fitzwilliam Museum, University of Cambridge, UK. Архівавана з першакрыніцы 8 сакавіка 2016. Праверана 25 мая 2016.
2. 1 2  Dante Gabriel Rossetti — Joan of Arc (англ.).  Sotheby’s.
3. ↑  Joan of Arc (англ.). *Rossetti Archive*.
**Берагавыя хрыбты** (англ.: Pacific Coast Ranges — у Канадзе, англ.: Pacific mountain system — у ЗША) — самы заходні ланцуг горных хрыбтоў, якія працягнуліся ўздоўж узбярэжжа Паўночнай Амерыкі ад Аляскі да цэнтральнай Мексікі.

Горы Кламат
Берагавыя хрыбты з’яўляюцца часткай горнай сістэмы Кардыльеры. Хрыбты працягнуліся ўздоўж ўзбярэжжа Ціхага акіяна на 7240 км у ЗША, на 1600 км па Канадзе і 1300 км па Мексіцы. Хрыбты складаюцца з васьмі асноўных частак, з поўначы на поўдзень: Берагавы хрыбет (Брытанская Калумбія), горы вострава Ванкувер і астравоў Каралевы Шарлоты, Каскадныя горы (дзеляцца на Паўночныя, Сярэднія і Паўднёвыя), Горы Алімпік, Берагавыя хрыбты Вашынгтона і Арэгона, Горы Кламат, Берагавыя хрыбты Каліфорніі, Папярочныя Хрыбты. Часта ў склад Берагавых хрыбтоў уключаюць і горы Сьера-Невада.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Берагавыя хрыбты. Інфармацыйная сістэма геаграфічных назваў (ЗША), Геалагічная служба ЗША. Праверана 5 лістапада 2012.
* Peakware.com Архівавана 9 сакавіка 2016.
Эдвард Бёрн-Джонс. Лансэлот перад капліцай Святога Грааля.
**Лансэлот Азёрны** (фр.: Lancelot du Lac) — найслаўнейшы рыцар Круглага стала ў паданнях пра караля Артура.

Паводле паданняў, Лансэлот быў выхаваны Уладаркай Возера, а юнаком прыйшоў у Камелот і далучыўся да рыцараў Артура. У Камелоце Лансэлот закахаўся ў Гвіневеру, жонку Артура, і тая адказала ўзаемнасцю. Гэтае каханне ўрэшце прывяло да падзення каралеўства Артура.

Ад Элейны Лансэлот меў сына Галахада, ідэальнага рыцара, які дасягнуў поспеху ў выправе па Святы Грааль.

У беларускай Аповесці пра Трышчана імя Лансэлота перадаецца як *Анцэлот*.

| ⛭Артураўскі цыкл легендаў |
| --- |
| Галоўныя персанажы | Кароль Артур • Каралева Гвінеўра • Мордрэд |
| Рыцары Круглага стала | Гавейн • Лансэлот • Галахад • Гарэт • Парцыфаль • Борс • Кей • Трыстан |
| Чараўнікі і феі | Мерлін • Блез • Фея Маргана • Уладарка Возера |
| Другарадныя персанажы | Утэр Пендрагон • Ігрэйна • Маргаўза • Кароль-Рыбак • Лот Аркнейскі |
| Геаграфічныя пункты | Камелот • Авалон • Тынтагель • Браселіянд |
| Легендарныя прадметы | Грааль • Круглы стол • Экскалібур |
**Галон** (англ.: gallon) — адзінка аб'ёму (ёмістасці) у сістэме англійскіх мер, выкарыстоўваецца ў Англіі, ЗША і іншых краінах пераважна для вымярэння аб'ёму вадкіх і сыпкіх цел. 

Англійскі і амерыканскі галон адрозніваюцца адзін ад аднаго па сваіх памерах. Англійскі галон = 4,54609 дм³. Амерыканскі галон для вадкасці = 3,78543 дм³ і для сыпкіх цел = 4,405 дм³. Дзельныя адзінкі галона — пінта і унцыя.

Гл. таксама
-----------

* Бат, мера аб'ёму
* Кварта, адзінка аб'ёму

Літаратура
----------

* Галон // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 468. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 21339974 |
**Рыжскі езуіцкі калегіум** — колішняя каталіцкая навучальная ўстанова ў Рызе, якая існавала ў 1582—1621 гадах. Фундацыйны акт выдаў 25 чэрвеня 1582 года кароль Стафан Баторый. Калегіум быў уладкаваны ў былым кляштары цыстэрцыянак пры касцёле Св. Марыі Магдалены[ru]. 4-класная школа адчынена ў 1584 годзе. У 1587 годзе гарадскія ўлады выгналі езуітаў з Рыгі. Вернуты ў 1591 годзе. З 1598 года пры калегіуме існавала бурса, працавалі тэатр, бібліятэка. Дзейнасць калегіума спынілася пасля заняцця Рыгі шведамі ў 1621 годзе. Акрамя навучання езуіты займаліся пашырэннем каталіцтва, казалі пропаведзі на польскай, нямецкай, латышскай і літоўскай мовах.

Спасылкі
--------

* Рыжскі езуіцкі калегіум на сайце Электронная энцыклапедыя «Вялікае Княства Літоўскае»
**Лугаво́дства** — навука і галіна раслінаводства, якая займаецца пытаннямі выкарыстання і паляпшэння прыродных лугоў, стварэннем сеяных сенажацей і пашаў, вытворчасцю травяных кармоў.

Галоўныя кірункі даследаванняў — распрацоўка навуковых асноў і эканамічна абгрунтаваных мерапрыемстваў па інтэнсіфікацыі вытворчасці кармоў, укараненне высокапрадукцыйных сенажацей і пашы для розных глебава-кліматычных умоў.

На Беларусі
-----------

Пасля стварэння ў 1911 годзе Мінскай балотнай доследнай станцыі сфарміраваўся навукова-даследчы цэнтр па вывучэнню праблем лугаводства. Даследаванні праводзілі такія вучоныя, як М. Ф. Лебядзевіч, А. М. Арцюхоў, Р. І. Ламкевіч. Развіццё лугаводства звязанае з дзейнасцю З. М. Дзянісава, А. С. Меяроўскага, Я. У. Рудэнка, М. В. Сініцына, В. Г. Стралкова, С. Г. Скарапанава і інш.

Навуковыя даследаванні вядуць Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па земляробстве, Інстытут эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі, Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія, сельскагаспадарчыя вышэйшыя навучальныя ўстановы.

Зноскі
------

1. ↑  Беларусь, 1995

Літаратура
----------

* Лугаво́дства // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 435. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* Луговодство / Конюшков Н. С. // Т. 15. Ломбард — Мезитол. — М. : Советская энциклопедия, 1974. — С. 46. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)
* Луговедение / Работнов Т. А. // Т. 15. Ломбард — Мезитол. — М. : Советская энциклопедия, 1974. — С. 45. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)

Спасылкі
--------

* Луговодство  (руск.) // Энцыклапедычны слоўнік «Гранат»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ph115185 |
Тэлевізійная ГСН ракеты Х-59 «Авадзень»
**Галоўка саманавядзення** (скар. **ГСН**) — аўтаматычная прылада, якая ўсталёўваецца на кіраваны сродак знішчэння (ракету, бомбу, тарпеду і інш.) для забеспячэння прамога траплення ў аб'ект нападу або збліжэнне на адлегласць, меншую радыуса паражэння баявой часткі сродку паражэння, гэта значыць для забеспячэння высокай дакладнасці навядзення на цэль. ГСН з'яўляецца элементам сістэмы саманавядзення.

Боепрыпас, абсталяваны ГСН, можа «бачыць» «падсветленую» носьбітам або ёй самой цэль і самастойна наводзіцца на яе, у адрозненне ад ракет, наведзеных па камандным спосабе.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Прыклад гало — сонечны слуп у Заходняй Вірджыніі
**Гало** (ад грэч. χαλοσ — «круг», «дыск») — аптычная з’ява ў атмасферы. Выглядае як святлівыя (белыя або вясёлкавыя) фігуры ў небе — кольцы, дугі, плямы і інш.

Тлумачэнне з’явы
----------------

Гало з’яўляецца вынікам адлюстравання і пераламлення светлавых прамянёў ледзянымі крышталямі, якія ўтвараюць некаторыя тыпы аблокаў і арыентаваныя аднолькава або амаль аднолькава адносна вертыкалі.

Гало звычайна з’яўляецца вакол Сонца або Месяца, часам вакол іншых моцных крыніц святла, такіх як вулічныя агні. Існуе мноства тыпаў гало, але выкліканыя яны пераважна ледзянымі крышталямі ў пёрыстых аблоках на вышыні 5-10 км у верхніх пластах трапасферы. Выгляд гало залежыць ад формы і размяшчэння крышталёў. Адлюстраванае і пераломленае ледзянымі крышталямі святло нярэдка раскладаецца ў спектр, што робіць гало падобным да вясёлкі, аднак гало ва ўмовах слабой асветленасці мае малую каляровасць, што звязана з асаблівасцямі зроку ў прыцемках. Часам у марознае надвор’е гало ўтвараецца крышталямі вельмі блізка да зямной паверхні. У гэтым выпадку крышталі нагадваюць зіхатлівыя каштоўныя камяні.

У культуры
----------

У даўнейшыя часы гало, як і іншым нябесным з’явам, прыпісвалася містычнае значэнне знакаў (як правіла — благіх, асабліва калі гало прымала крыжападобную форму, якая тлумачылася як крыж або меч, або з’яўляліся двайнікі свяціла), гэта адлюстравана ў мностве летапісных сведчанняў. Тады, калі не існавала навуковай метэаралогіі, гало і падобныя аптычныя з’явы выкарыстоўваліся для прадказання надвор’я. Напрыклад, рускія народныя прыкметы гавораць, што з’яўленне вакол альбо каля Месяца падобных светлых кольцаў, дуг, плям, слупоў — да дажджу.

Спасылкі
--------

* Праект гало
* Светлавы слуп у небе над Ратамкай ФОТА

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12473547b · GND: 4158860-5 · LCCN: sh85058512 · Microsoft: 184665706 |
**Хо́цінскае возера** — бяссцёкавае возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ула, за 24 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Бешанковічы, каля вёскі Хоціна.

Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 0,96 км, найбольшая шырыня 0,41 км. Даўжыня берагавой лініі 2,4 км. Найбольшая глыбіня 4,2 м, сярэдняя 2,4 м. Аб’ём вады 0,53 млн м³. Плошча вадазбору 0,7 км².  

Катлавіна Хоцінскага возера рэшткавага тыпу, выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м, стромкія, разараныя, месцамі пад хмызняком. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя, на захадзе возера сплавінныя, на поўначы зліваюцца са схіламі катлавіны. На поўдні і ўсходзе забалочаная і парослая хмызняком пойма шырынёй да 350 м. Дно да глыбіні 3 м пясчанае, ніжэй выслана сапрапелем.  

Возера эўтрофнае, бяссцёкавае. Упадаюць 2 каналы. Зарастае надводнай расліннасцю да глыбіні 2 м. Шырыня палосы прыбярэжнай расліннасці ад 30 да 85 м.

У возеры водзяцца шчупак, акунь, плотка, карась, карп і іншыя рыбы.

Літаратура
----------

* Мыслівец І. А. Хоцінскае возера // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 5. — 583 с. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 30, 42, 59. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Хоцінскае возера Архівавана 15 сакавіка 2013.
**Заводскі праезд** (трансліт.: *Zavodski prajezd*, руск.: Заводской проезд) — вуліца ў Наваполацку.

Апісанне
--------

Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы горада і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Якуба Коласа да вуліцы Камсамольскай, перасякаючы вуліцу Маладзёжную. Працягласць вуліцы складае каля 1300 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае. Назва вуліцы паходзіць ад завода «Вымяральнік». Фактычна праезд аддзяляе тэрыторыю самога завода ад аднайменнага лесапарку.

Сацыяльныя абъекты
------------------

* Паліклініка № 4

Гл. таксама
-----------

* Спіс вуліц Наваполацка

Зноскі
------