**А́ндрэйс Пу́мпурс** (лат.: Andrejs Pumpurs; 10 верасня (22 верасня) 1841, хутар Кейраны, Ліелюмправа, Рыжскі павет, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — 23 чэрвеня (6 ліпеня) 1902, Рыга, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя) — латышскі паэт, найбольш вядомы дзякуючы стварэнню эпічнага твору «Лачплесіс» і бачны дзеяч руху младалатышы. Таксама прымаў удзел добраахвотнікам у вайне на баку Сербіі супраць Асманскай імперыі ў 1876 годзе, а таксама служыў афіцэрам у расійскім войску. Быў заўзятым прапагандыстам латышскай культуры.

Біяграфія
---------

Быў адным з трох дзяцей з сям’і малазямельнага селяніна. Не маючы магчымасці працягнуць сваю адукацыю пасля завяршэння трохгадовага курсу з-за беднасці сваёй сям’і, быў вымушаны працаваць каморнікам і рабіць брудную працу са сваім бацькам. Пумпурс захапляўся латышскай вуснай традыцыяй, асабліва моцна яму падабаліся легенды. Свае першыя вершы і раннія накіды эпасу былі напісаны ў Пебалзе, сельскім цэнтры латышскай адукацыі і культурнага жыцця паміж 1867 і 1872 гадамі.

Пасля кароткага перыяду ў Рызе ён з’ехаў у Маскву ў 1876 годзе, дзе пазнаёміўся са славянафіламі Іванам Аксакавым і ​​Міхаілам Катковым. Пумпурс стаў трэцім латышскім добраахвотнікам, які змагаўся за Сербію з іншымі расійскімі саюзнікамі супраць туркаў. Ваенная кар’ера вымусіла яго з’ехаць у Севастопаль, а затым у Адэсу, дзе ён атрымаў адукацыю афіцэра. У 1882 годзе ён вярнуўся на радзіму, дзе браў удзел у таемных сустрэчах руху нарадавольцаў. З 1895 года ён працаваў інтэндантам у Дзвінску. Памёр праз рэўматызм, пахаваны на Вялікіх могілках у Рызе.

Памяць
------

Бюст у скверы Пумпурса (Даўгаўпілс)
Паштовая марка СССР, 1961
* Імем Андрэйса Пумпурса названы вуліцы ў  Рызе і шматлікіх іншых гарадах Латвіі.
* У цэнтры Даўгаўпілса ў скверы, які носіць імя паэта, пастаўлены помнік (скульптар  Волкава).
* У Ліелвардэ адкрыты музей паэта.
* У 1961 годзе была выпушчана паштовая марка СССР, прысвечаная Пумпурсу.

Зноскі
------

1. ↑  Пумпур Андрей Индрикович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Viktors Hausmanis, ed.: Latviešu rakstniecība biogrāfijās. Rīga: LZA, 1992.
* Anita Rožkalne, project manager: Latviešu rakstniecība biogrāfijās. 2. rev. und erw. Aufl.- Rīga: Zinātne, 2003.
* Teodors Zeiferts: Latviešu rakstniecības vēsture. Rīga: 1922.
* Arveds Švābe: Latvijas vēsture 1800—1914. Uppsala: Daugava, 1958.
* Arveds Švābe, ed.: Latvju enciklopēdija. Stockholm: Trīs Zvaigznes, 1952—1953.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Андрэйс Пумпурс
* Працы на праекце Gutenberg
* Працы ў Internet Archive
* Старонка на сайце Philatelia.Ru

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12098136 · BNF: 12864904w · GND: 119301075 · ISNI: 0000 0001 0893 3647 · LCCN: n84187361 · LNB: 000018324 · NDL: 00709563 · NKC: xx0002158 · NSK: 000122382 · NTA: 074463373 · NUKAT: n2003036329 · LIBRIS: 310179 · SUDOC: 227788133 · VIAF: 44427367 |

 |