У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Борх.
**Міхал Борх** (польск.: Michał Borch; 11 студзеня 1806, Інфлянты — 6 лістапада 1881, Прэйлі) — пісьменнік, гісторык, бібліяфіл.

Біяграфія
---------

«Партрэт Ганны з Багамольцаў Борх з шасцю дзецьмі». Юзаф Пешка, 1806—1807. Міхал у цэнтры, на руках маці
Паходзіў са шляхецкага роду Борхаў герба «Тры каўкі». Борхі адносяцца да аднаго з самых старых шляхецкіх родаў з Інфлянтаў, куды яны перасяліліся з Вестфаліі, а туды з Паўднёвай Італіі. Быў сынам маршалка шляхты Віцебскай губерні Юзафа Генрыка Борха i Ганны з Багамольцаў. Нарадзіўся і жыў у спадчынным маёнтку Прэлі Дынабургскага павета (цяпер — Латвія).

Як і бацька, выбіраўся маршалкам шляхты Віцебскай губерні. У 1850 годзе гэта прывяло да вострага канфлікту з віцебскім генерал-губернатарам князем Андрэем Галіцыным[ru], які для «пользы Отечеству» пажадаў перамясціць Борха падалей у глыбінку. Праўда, ссылка доўжылася нядоўга, праз два месяцы яго «царскім загадам» вярнулі назад. За Міхала ўступіўся яго дваюрадны брат Аляксандр Борх[ru], дырэктар царскіх тэатраў.

Захапляўся бібліяфільствам. У сваім маёнтку сабраў вялікую бібліятэку, дзе знаходзілася шмат старадрукаў і каштоўных рукапісаў. Вышукваў бібліяграфічныя рэдкасці, матэрыялы па гісторыі ВКЛ, Польшчы, усёй славяншчыны. Перакладаў на французскую мову творы Адама Міцкевіча. Супрацоўнічаў з часопісам літаратараў Падзвіння «Рубон», які выдаваў краязнавец і літаратар Казімір Буйніцкі ў 1842—1849 гг. y Вільні. У часопісе змясціў працы па гісторыі Падзвіння «Два словы пра Дзвіну», «Паведамленне пра былыя каталіцкія касцёлы ў Інфлянтах». У «Двух словах пра Дзвіну» («Dwa słowa o Dwinie», 1843), у якой расказаў пра свае пошукі назвы старадаўняй Дзвіны і змясціў верш, прысвечаны маршалку шляхты Віцебскай губерніі Марціну Карніцкаму. М. Борх уславіў у вершы старажытнасць Дзвіны. Паводле Борха, Дзвіна — рака, якая яднае людзей.

Апублікаваў там паэму «Герцыке» пра старажытную полацкую крэпасць. У 1843 г. закончыў вялікі — на 50-60 друкаваных аркушаў — твор пра жыццё святой Ефрасінні Полацкай, які так і назваў «Жыццё Ефрасінні». На жаль, не быў апублікаваны. Гэты твор Рамуальд Падбярэзскі ацаніў як «дзіўнае спалучэнне гістарычных поглядаў з рэлігійнымі», як «эрудыцыйна-аскетычную аповесць».

Не дайшоў да нас і другі гістарычны твор Міхала Борха — «Рагнеда», жанр якога аўтар вызначыў як «нарманская аповесць». 

Падтрымліваў Міхал Борх жывую сувязь з паэтам з Віцебшчыны Тадэвушам Лада-Заблоцкім (1811—1847), які ў студэнцкія годы пісаў антыўрадавыя вершы, а пазней быў сасланы на Каўказ.

Сям’я
-----

У шлюбе з Марыяй з Корсакаў (1807—1869), дачкой Яўсебія Корсака і Тэрэзы з Багамольцаў. Жонка даводзілася яму стрыечнай сястрой, бо Тэрэза і Ганна з Багамольцаў былі роднымі сёстрамі. Дзеці:

* Марыя (нар. 1836), у шлюбе з графам Янам Мышка-Халанеўскім (нар. 1836).
* Яўсебій (нар. каля 1840).
* Тэкля (каля 1840—1892), у шлюбе са Станіславам Янам Лапацінскім (1851—1933).
* Стэфанія (1847—1888), у першым шлюбе з Чайкоўскім, у другім з Уладзіславам Шадурскім.

Зноскі
------

1. 1 2  Michał Borch // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>
2. 1 2  Michał Borch // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581'></a>
3. 1 2 3 4 5  Міхал Борх // Літаратура Беларусі XIX стагоддзя: анталогія / укладальнікі: К. А. Цвірка, І. С. Шпакоўскі, К. У. Антановіч. — Мінск: Беларуская навука, 2013. — 862 с.
4. 1 2  Пакліканы гісторыяй — Яўзебі Лапацінскі № 5 (1497) 30.01.2021 — 06.02.2021 г
5. ↑  *Валерый Пазднякоў.* Борхі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 2: Усвея — Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2003. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.
6. 1 2  В. Ю. Бароўка. ЛІТАРАТУРНЫЯ СУВЯЗІ ВІЦЕБШЧЫНЫ І ЛАТГАЛІІ Ў ПЕРШАЙ ПАЛОВЕ ХІХ СТАГОДДЗЯ Архівавана 8 верасня 2021.

Літаратура
----------

* *Валерый Пазднякоў.* Борхі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 2: Усвея — Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2003. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.

Спасылкі
--------

* Міхал Борх // Літаратура Беларусі XIX стагоддзя: анталогія / укладальнікі: К. А. Цвірка, І. С. Шпакоўскі, К. У. Антановіч. — Мінск: Беларуская навука, 2013. — 862 с.


| ?Міхал Борх — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Гедэон Ян Борх[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Ежы Фабіян Борх[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Анджэй Борх |  |  |  |  | Гальшка з Плятэраў[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Людовіка фон Шток[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Готард Ксаўер фон Зыберг цу Вішлінг[d] |  |
|  |  | Юзаф Генрык Борх |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Юзафат Зыберг[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Марыя Берг фон Кармель[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Луіза з Зыбергаў[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Міхал Борх |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Вальтэр Ёган фон Бёнінггаўзен-Будберг[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Магдалена фон Будберг фон Бонінггаўзен[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Катарына-Гедвіга Оргіс-Рубэнберг[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ганна з Багамольцаў[d] |  | Пётр Тадэвуш Багамолец |  | Павел Юзаф Багамолец[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1064887503 · ISNI: 0000 0004 0912 4106 · NUKAT: n2014173463 · VIAF: 302316369 |