**Шпрэеінзель** (ням.: Spreeinsel) — востраў на рацэ Шпрэе ў гістарычным цэнтры Берліна ў раёне Мітэ. Паўночны ўскраек вострава вядомы як Музейны востраў і ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Гісторыя
--------

Шпрэеінзель на карце горада 1688 года (пазначаны жоўтым колерам)
Вуліца Брудэрштрасэ на Шпрэеінзель у XIX ст.
У Сярэднявеччы ў цэнтры вострава была пабудавана крэпасць, а пазней на яе месцы ўзнік Гарадскі палац брандэнбургскіх курфюрстаў і каралёў Прусіі. Паўночная частка вострава ў Сярэднявеччы ўяўляла сабой багністы луг, на якім у XVI стагоддзі быў разбіты сад забаў Люстгартэн.

Пачынаючы з XIX стагоддзя ў паўночнай частцы Шпрэеінзеля сталі ўзводзіць будынкі для музеяў.

Паўднёвая частка вострава да 1709 года лічылася самастойным горадам Кёльнам. Калісьці на паўднёвым ускрайку Шпрэеінзель існаваў рыбацкі пасёлак, і дагэтуль частка Шпрэеінзель на поўдзень ад вуліцы *Гертраўдэнштрасэ* (ням.: Gertraudenstraße) завецца Рыбацкім востравам (ням.: Fischerinsel). Цяпер ён забудаваны тыпавымі панэльнымі жылымі дамамі.

На тэрыторыі ад Рыбацкага вострава да Палацавай плошчы ў Другую сусветную вайну ацалела толькі некалькі гістарычных помнікаў, сярод якіх царква Святога Мікалая (цяпер музей) і Дзявоцкі мост.

У 1950 годзе руіны, якія засталіся ад палаца пасля Другой сусветнай вайны, былі ўзарваны, а на яго месцы была разбіта *плошча Маркса і Энгельса* (цяпер Палацавая плошча Берліна) і пабудаваны будынак Дзяржаўнага савета ГДР (1964) і Палац Рэспублікі (1976). Побач знаходзіцца і іншая славутасць Берліна — Берлінскі кафедральны сабор, які цудам пазбег сур'ёзных пашкоджанняў падчас вайны.

Пасля аб'яднання Германіі берлінскі востраў Шпрэеінзель апынуўся прадметам гарачых дыскусій у вобласці аховы гістарычных помнікаў, паколькі менавіта тут сканцэнтраваны найбольш значныя архітэктурныя аб'екты дзвюх ідэалагічных сістэм падзеленай Германіі.

Бібліяграфія
------------

* Michael S. Falser: *Steinbruch, Mythenraum, Geschichtswerkstatt — Die Berliner Spreeinsel und ihr Umfeld nach der deutschen Wiedervereinigung*. In: Ders.: «Zwischen Identität und Authentizität. Zur politischen Geschichte der Denkmalpflege in Deutschland». Thelem Verlag, Dresden 2008 (380 Seiten, ISBN 978-3-939-888-41-3), S. 165—295

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Шпрэеінзель**

| Славутасці Берліна |
| --- |
| Раёны і кварталы | Мітэ • Шпрэеінзэль • Музейны востраў • Нікалаіфіртэль • Даратэенштадт • Фрыдрыхсвердэр • Федэральная стужка |
| Вуліцы, плошчы і бульвары | Жандармэнмаркт • Унтэр-дэн-Ліндэн • Парыжская плошча • Вуліца 17 чэрвеня • Плошча Рэспублікі • Вялікая зорка • Курфюрстэндам • Аляксандэрплац •  Шлосплац • Фрыдрыхштрасэ • Мост Манбіжу • Патсдамская плошча |
| Палацы і сядзібы | Палац Эфраіма • Шарлотэнбург • Палац Бельвю • Кёпенік |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | Рэйхстаг • Берлінская сцяна • Брандэнбургскія вароты • Тэлевежа • Ведамства федэральнага канцлера Германіі • Дом Паўля Лёбэ • Дом Марыі Элізабэт Людэрс • Чэкпойнт-Чарлі • Чырвоная ратуша • Фантан Нептун • Sony Center |
| Музеі і помнікі | Пергамскі музей • Карцінная галерэя • Егіпецкі музей • Новая нацыянальная галерэя • Старая нацыянальная галерэя • Стары музей • Новы музей • Калона Перамогі • Воін-вызваліцель |
| Манастыры, саборы і храмы | Гедэхтніскірхэ • Берлінскі кафедральны сабор • Нікалаікірхэ • Марыенкірхэ • Французскі сабор • Нямецкі сабор |
| Кафэ, рэстараны, вар'етэ | Фрыдрыхштадтпаласт • Zur letzten Instanz |
| Сады і паркі | Берлінскі заапарк • Трэптаў-парк • Вялікі Ціргартэн • Люстгартэн • Заапарк Фрыдрыхсфельдэ |