**Джыралама Саванаро́ла** (італ.: Girolamo Savonarola; 21 верасня 1452, Ферара — 23 мая 1498, Фларэнцыя) — італьянскі дамініканскі святар, былы манах, дыктатар Фларэнцыі з 1494 па 1498 год.

Біяграфія
---------

Паходзіў з старадаўняга Падуанскага роду. Джыралама быў трэцім дзіцем у сям’і Нікола Саванарола і яго жонкі, мантуанкі Алены Буанакорзі. Яго дзядуля, Мікеле Саванарола, быў вядомым урачом. Бацька Саванарола рыхтаваў сына да медыцынскай кар’еры і імкнуўся даць яму адпаведную адукацыю. У маўклівым і удумлівым юнаку рана выявіўся аскетызм, любоў да разважанняў і глыбокая рэлігійнасць.

Італія ў той час была ахоплена гуманістычным рухам, адным з найбуйнейшых цэнтраў якога была Фларэнцыя, дзе гуманізм пры Ларэнца Медычы адрозніваўся эпікурэйскі-паганскім напрамкам.

Свецкае жыццё і рэлігійна-маральнае падзенне Італіі моцна абуралі Саванарола. Некаторыя з яго ранніх стансаў прысвечаны сумнаму стану царквы, псуце нораваў і разбурэнню добрых адносін паміж людзьмі.

Няўдалая любоў да дачкі фларэнційскага выгнанца Строцы і захапленне сярэднявечнымі багаслоўскімі сачыненнямі (асабліва Фамой Аквінскім) прывялі Саванарола да рашучасці паступіць у манастыр.

Манастырскае жыццё
------------------

У 1475 годзе ён таемна збег з роднай хаты ў Балонню, у дамініканскі манастыр, пакінуўшы дома напісаную ім кнігу «Аб пагардзе сусветам».

У манастыры ён вёў суровае жыццё, адмовіўся ад грошай, якія меў, свае кнігі падарыў манастыру, пакінуўшы сабе толькі Біблію, ўзбройваўся супраць манастырскай раскошы і прысвячаў вольны ад малітваў час вывучэнню бацькоў царквы.

І ў манастыры выяўляліся паэтычныя схільнасці Саванарола: ён напісаў верш «Аб падзенні царквы», дзе паказваў, што ў людзей няма ўжо ранейшай чысціні, вучонасці, хрысціянскай любові, а галоўнай прычынай гэтаму — заганнасць пап. Настаяцель манастыра даручыў Саванарола навучаць пачаткоўцаў і ўсклаў на яго абавязак прапаведніка.

У 1482 годзе яго паслалі прапаведаваць у розныя гарады, таксама ў Ферары, адкуль з прычыны распачатай вайны з Венецыяй яму загадалі адправіцца ў Фларэнцыю, у вядомы тады манастыр Сан-Марка.

Тут Саванарола, ужо славіцца як навуковец, быў прызначаны ганаровым чытальнікам пры браціі і настаўнікам паслушнікаў. У 1483 годзе Саванарола няўдала прапаведаваў ў царкве Сан-Ларэнца.

Гэта прымусіла яго заняцца выпраўленнем сваіх недахопаў. Ён адправіўся прапаведаваць у невялікае мястэчка Сан-Джыміньяна, дзе прабыў два гады, захапляючы слухачоў сваімі прамовамі.

Зноскі
------

1. 1 2  BeWeB Праверана 14 лютага 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q77541206'></a>
2. 1 2  Савонарола Джироламо // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
3. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>
4. 1 2 3 4  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
5. ↑  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* Саванарола Джыралама // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 50. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10216975 · BIBSYS: 90516556 · BNC: a10436455 · BNE: XX1722414 · BNF: 11930061p · CiNii: DA02229396 · CONOR: 139255651 · EGAXA: vtls001383705 · GND: 118605933 · ICCU: CFIV013111 · ISNI: 0000 0001 2139 7316 · LCCN: n50080411 · LNB: 000083045 · NDL: 00621437 · NKC: jn20000604808 · NLA: 35292646 · NLG: 114752 · NLP: A11842131 · NSK: 000085091 · NTA: 069050937 · NUKAT: n00021894 · PTBNP: 51244 · LIBRIS: 245862 · SUDOC: 027208656 · VIAF: 74117553 · ULAN: 500241804 |

 |