**Аляксандр Адамавіч Штэн** (нар. 21 лістапада 1949, г. Гродна) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2005).

Біяграфія
---------

Паходзіць з яўрэйскай сям’і. Бацька Адам жыў у Гродне, у час Вялікай Айчыннай вайны патрапіў у палон, прайшоў праз лагеры. У 1952 годзе, калі сыну было тры гады, быў асуджаны па 58-м артыкуле. Адбываў пакаранне пад Кемерава. У 1956 рэабілітавалі, праз два гады ён з’ехаў у Аўстрыю, адтуль — у Ізраіль. З сынам сустэўся толькі праз 40 гадоў.

Аляксандр Штэн скончыў у 1968 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1978 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. У 1968—2002 гадах працаваў у інстытуце «Гроднаграмадзянпраект»; у 2002—2009 гадах ва УДКП «Праектнае бюро ўпраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Гродзенскага гарвыканкама».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1986 года.

Творчасць
---------

Касцёл Найсвяцейшага Збавіцеля ў мікрараёне Дзевятоўка
Будынак па вул. К. Маркса
Касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай ў г. Масты
Асноўныя працы: раённы Дом культуры ў г. Шчучын (пабудаваны ў 1987; архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Макарэвіч, Б. Шмыга); банк у г. Шчучын (арх. А. Штэн, Э. Марцінчык, С. Мужэйка, Т. Чорная); Хрысціянскі дабрачынны цэнтр па вул. Шчорса (пабудаваны ў 1997; архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная, С. Мужэйка); Касцёл Маці Божай Міласэрнасці па вул. Рэпіна (будуецца; 2001, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная); Касцёл Міласэрнасці Божай па вул. Кабяка (будуецца; 1999, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная); будынак грамадска-гандлёвага прызначэння па вул. К. Маркса (пабудаваны ў 2008, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная); добраўпарадкаванне поймы р. Гараднічанкі ад вул. Леніна да вул. Ажэшка; касцёл Найсвяцейшага Збавіцеля ў мікрараёне Дзевятоўка (2000-я, арх. А. Штэн, І. Казлоўскі, Т. Чорная) — усе ў Гродне; касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай ў г. Масты (сааўтар І. Казлоўскі); касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў мікрараёне «Індустрыяльны» г. Ліды.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалём Беларускага саюза архітэктараў «За адданасць архітэктуры і творчыя дасягненні» (2005).

Зноскі
------

1. 1 2  Правнук Робинзона Архівавана 14 красавіка 2019.
2. ↑  Мастацтва. Архітэктура і горадабудаўніцтва. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 2: Рэспубліка Беларусь / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 2. — 760 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0310-1. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 2).. 648 стар.
3. ↑  Штен Александр Адамович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
4. ↑  Т. В. Габрусь. Актуальныя сродкі архітэктурна-мастацкай выразнасці сучасных каталіцкіх храмаў
5. ↑   Александр Штен. Свобода для творчества. // Архитектура и строительство № 3 (169) 2005 г.
6. ↑  Проект и строительство Костела Милосердия Божьего Архівавана 3 красавіка 2019.

Літаратура
----------

* Штен Александр Адамович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)