recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Наша дискотека»** (бел.: Наша дыскатэка) — дэбютны студыйны альбом беларускага вакальна-інструментальнага ансамбля «Верасы», які быў выдадзены на вінілавай кружэлцы фірмай «Мелодия[ru]» ў 1980 годзе.

Гісторыя стварэння
------------------

Свае першыя запісы на грампласцінках ВІА «Верасы» выпусціў яшчэ ў 1975 годзе. У савецкія часы часопіс «Кругозор[ru]» меў дадатак у выглядзе пласцінак. Адным з герояў восьмага нумара часопіса ў 1975 годзе сталі «Верасы», а песні «Колыбельная» і «Даёшь Амур, даёшь Байкал» у іх выкананні ўвайшлі на гнуткую пласцінку ў дадатку да часопіса. Тады ж «Мелодия» выдала першыя два міньёны гурта, у якія ўвайшло па тры песні. У 1976 годзе «Верасы» атрымалі прыз на Міжнародным фестывалі палітычнай песні «Ален Мак» у Балгарыі, а выступ гурта быў запісаны на дыск «Краски мира» і выдадзены балгарскай фірмай грамзапісу «Балкантон[bg]». Але папулярны гурт стаў пасля выхаду першага дыска-гіганта «Наша дыскатэка», выпушчанага ў 1980 годзе. Першы тыраж Апрэлеўскага завода грамкружэлак[ru] складаў 90 тысяч асобнікаў. Паралельна, з іншым афармленнем пласцінкі выйшлі на Ленінградскім і Ташкенцкім заводах. Усяго ж існуе шэсць выданняў «Нашай дыскатэкі», песню «Малиновки заслышав голосок» спяваў увесь Савецкі Саюз.

Спіс кампазіцый
---------------

| № | Назва | Словы | Музыка | Працягласць |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Наша Дискотека»  | М. Таніч | В. Раінчык | 3:37 |
| 2. | «Люблю Тебя»  | У. Харытонаў[ru] | І. Якушэнка[ru] | 3:28 |
| 3. | «Зарянка»  | С. Давыдаў[ru] | В. Іваноў | 4:02 |
| 4. | «Любишь — Не Любишь»  | І. Каханоўскі[ru] | В. Дабрынін[ru] | 3:22 |
| 5. | «Цветные Сны»  | М. Таніч | У. Шаінскі | 3:30 |
| 6. | «Чур-Чура»  | У. Някляеў | В. Раінчык | 3:30 |
| 7. | «Белый Парус»  | Б. Акуджава | Я. Глебаў | 3:05 |
| 8. | «Снежный Человек»  | М. Таніч | В. Раінчык | 3:26 |
| 9. | «Заклинание»  | Я. Еўтушэнка | І. Лучанок | 3:10 |
| 10. | «Малиновки Заслышав Голосок»  | А. Папярэчны[uk] | Э. Ханок | 2:31 |

Удзельнікі запісу
-----------------

* Васіль Раінчык ― кампазітар, мастацкі кіраўнік

Зноскі
------

1. ↑  Белорусский винил. Часть 1 (руск.). *Telegraf.by* (17 ліпеня 2013). Праверана 4 студзеня 2022.

Спасылкі
--------



* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Spotify |
| Тэматычныя сайты | Discogs |
**Быстра́нка** (*Alburnoides bipunctatus*) — рыба сямейства карпавых. Народныя назвы *стракатка, сіняўка, ушвейка*.

Апісанне
--------

Невялікая рыбка, даўжынёй 10—13, часам да 15 см, маса да 13 г. Падобная да верхаводкі (адрозніваецца дзвюма цёмнымі палосамі ўздоўж бакавой лініі і больш цёмнай афарбоўкай). Спіна цёмна-шэрая або цёмна-зялёная, брушка і ніз бакоў серабрыстыя. Лусна тонкая, лёгка ападае. Спінны і хваставы плаўнікі шэрыя, астатнія светлыя. Рот канечны. рыла злёгку высоўваецца над ніжняй сківіцай. У перыяд нерасту афарбоўка яркая, плаўнікі ля асновы чырванаватыя.

Пашырэнне
---------

Пашырана ў Еўропе на поўнач ад Альпаў. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца ў басейнах Заходняй Дзвіны, Нёмана, Заходняга Буга, Дняпра. Жыве ў рэках з хуткім цячэннем (адсюль назва).

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Жывіцца лічынкамі насякомых хіранамід, жукамі, ніжэйшымі ракападобнымі, водарасцямі.

Полавая спеласць у 2 гады. Нерастуе ў другой палове мая — чэрвені на быстрынах з камяністым дном. Ікру адкладвае парцыённа.

Промысел
--------

Прамысловага значэння не мае.

Літаратура
----------

* *Гладкі Г. В.* Быстранка // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7607533-3 · Microsoft: 2780932345 |
«**Злыдні**» — расійска-ўкраінскі анімацыйны фільм 2005 года рэжысёра Сцяпана Коваля[uk] паводле гуцульскай народнай казкі, зроблены ў пластылінавай тэхніцы. Уваходзіць у цыкл «*Гара самацветаў[uk]*», які складаецца з 87 анімацыйных фільмаў, кожны з якіх прадстаўляе пэўную нацыянальную народную казку.

Сюжэт
-----

У Карпатах жыве сям’я — Пятро ды Марычка. У іх ёсць дзеці, а таксама багатая гаспадарка, у якой і жывёла, і гарод. Пётр і яго жонка — людзі працавітыя, і суседзі моцна зайздросцяць іх дастатку. Але аднойчы гаспадарка Пятра і Марычкі пачала развальвацца і, як высветлілася, ва ўсім вінаватыя злыдні, якія пасяліліся ў іх доме.

Пётр вырашае вывесці іх з хаты: ён выманьвае іх ігрой на дудзе і пакідае ў глыбокай яміне. Але ноччу злыдні выбіраюцца з ямы. На наступны дзень сям’я аднаўляе гаспадарку. Марычка ідзе ў лес па грыбы, каб наляпіць з іх клёцак на абед. Яна знаходзіць велізарны грыб і прыносіць яго дадому, але аказваецца, што гэта быў зусім не грыб, але тыя ж злыдні. З-за іх зноў разбураецца гаспадарка Пятра і Марычкі. Пётр у другі раз бярэцца за дуду і заманьвае іх у глыбокае возера. У возеры злыдні прымаюць аблічча рыбіны. На наступны дзень дзеці Пятра і Марычкі ідуць на рыбалку, ловяць злыдняў і ў выглядзе вялізнай рыбіны прыносяць іх дадому. Цяпер гаспадарка цалкам разбурана, і Пётр у роспачы вырашае абмяняць дуду на бутэльку гарэлкі. Злыдні цікавяцца, што гэта, і хочуць паспрабаваць. Яны залазяць у бутэльку, і Марычка закрывае бутэльку коркам, а Пятро адносіць яе ў дальняе балота.

Гаспадарка Пятра і Марычкі становіцца яшчэ лепшай, чым была, і зайздрослівыя суседзі вырашаюць вярнуць ім злыдняў. Яны адпраўляюцца на балота і дастаюць бутэльку. Выпусціўшы злыдняў на волю, яны падбухторваюць іх ісці да Пятра і Марычкі. Але злыдні вырашаюць застацца ў сваіх выратавальнікаў.

Ролі агучвалі
-------------

* Юрый Каваленка[uk] — *Пятро, злыдні, суседзі*
* Ірма Вітоўская — *Марычка і дзеці*
* Яўген Шах — *Апавядальнік*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Злыдні на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* Злыдні на сайце «*КиноПоиск*»  (руск.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Аниматор.ру |
**Злучаныя Правінцыі Цэнтральнай Амерыкі** або **Федэрацыя Цэнтральнай Амерыкі** (ісп.: República Federal de Centroamérica) — федэратыўная дзяржава ў 1823—1840 гадах на тэрыторыі Цэнтральнай Амерыкі, якая складалася з штатаў (правінцый) Гватэмала, Гандурас, Сальвадор, Нікарагуа, Коста-Рыка і Лос-Альтас, створаная пасля выхаду іх са складу Мексіканскай імперыі. Сталіца — горад Гватэмала.

Палітыка
--------

Прынятая ў лістападзе 1824 года канстытуцыя Злучаных Правінцый Цэнтральнай Амерыкі адмяняла рабства, гарантавала свабоду друку, скасоўвала феадальныя тытулы. Заканадаўчая ўлада належала двухпалатнаму парламенту; на чале федэрацыі стаяў прэзідэнт. У 1830 годзе прэзідэнтам Злучаных Правінцый быў абраны ліберал Франсіска Морасан, які праводзіў актыўную антыклерыкальную палітыку. Супраць Морасана выступілі кансерватары, развязалі грамадзянскую вайну, што прывяло да распаду федэрацыі. Спробы аднавіць Злучаныя Правінцыі Цэнтральнай Амерыкі не мелі поспеху.

Літаратура
----------

* *Batres Jauregui, Antonio*. La America Central ante la historia. (1821—1921). / Guatemala. — 1949
* *Facio, Rodrigo* Trayectoria y crisis de la Federacion Centroamericana / San Jise — 1949
* *Chamorro, Pedro J.* Historia de la Federacion de la America Central (1823—1840). / Madrid — 1951
* *Herrarte, Alberto* La union de Centroamerica, tragedia y esperanza / Guatemala, — 1955
* *Humberto Montes, Arturo* Morazan y la Federacion Ceentroamericana / Mexico — 1958
* *Karrnes L. Thomas.* The Failure of Union. Central America, 1824—1960 / Chapel Hill — 1961

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 6077896-9 · LCCN: n83043516 · VIAF: 316735612 |
**Паўночна-ўсходні рэгіён развіцця Румыніі** (рум.: Regiunea de dezvoltare Nord-Est) — адзін з рэгіёнаў развіцця Румыніі. Не з'яўляецца адміністрацыйнай адзінкай, быў створаны ў 1998 годзе для лепшай каардынацыі мясцовага развіцця падчас уступлення Румыніі ў Еўрапейскі саюз.

Склад
-----

У склад ПУРР уваходзяць жудзецы:

* Бакэу
* Баташані
* Васлуй
* Нямц
* Сучава
* Ясы

Насельніцтва
------------

Колькасць насельніцтва рэгіёна ў 2004 годзе складала 3 674 367 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва складала 99,71 чал./км², што вышэй за сярэдні ўзровень па краіне (91,3 чал./км²). 49,22 % насельніцтвы (1 808 390 чалавек) складаюць мужчыны, 50,78 % (1 865 977 чалавек) — жанчыны. Пераважае румынскае насельніцтва (97,9 %), колькасць цыган складае 1,2 % ад агульнай колькасці насельніцтва, украінцаў — 0,9 %.

Эканоміка
---------

Аснову эканомікі складае сельская гаспадарка, прамысловымі цэнтрамі з'яўляюцца гарады Бакэу, Ясы і Сучава. Узровень ВУП на душу насельніцтва ў рэгіёне з'яўляецца найбольш нізкім у краіне.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт

| Рэгіёны развіцця Румыніі |
| --- |
| 
Бухарэсцкі ·  Заходні ·  Паўночна-ўсходні ·  Паўночна-заходні ·  Паўднёва-ўсходні ·  Паўднёва-заходні ·  Цэнтральны ·  Паўднёвы
 | Flag of Romania |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Верашчагін.
**Глеб Юр’евіч Верашча́гін** (руск.: Глеб Юрьевич Верещагин; 14 красавіка 1899 — 5 лютага 1944) — вучоны ў галіне лімналогіі, гідрабіялогіі, доктар геаграфічных навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Гасцееўка Казлоўскага павета Тамбоўскай губерні (зараз у Мічурынскім раёне Тамбоўскай вобласці Расіі). У 1908 годзе скончыў Варшаўскую гімназію, у 1913 годзе — Варшаўскі ўніверсітэт. Быў прызначаны заштатным захавальнікам Заалагічнага музея Варшаўскага ўніверсітэта. З 1914 года на пасадзе малодшага заолага Заалагічнага музея Пецярбургскай Акадэміі навук, з 1918 г. — малодшага захавальніка. З 1924 г. Г. Ю. Верашчагін па сумяшчальніцтву — вучоны сакратар Камісіі па вывучэнню возера Байкал, з 1929 г. — загадчык Байкальскай біялагічнай станцыяй, а з в 1930 г. яе дырэктар.

Памёр 5 лютага 1944 г. пахаваны на беразе Байкала, на могілках у пасёлку Лісцвянка (Іркуцкі раён Іркуцкай вобласці).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Вучонаму належаць працы па планктоне і прэснаводным ракападобным, ледавіковым рэжыме, дынаміцы і марфалогіі берагоў Байкала, яго гідрабіялогіі, дынаміцы водных мас. Аўтар тэорыі марскога паходжання флоры і фаўны возера Байкал.

З’яўляецца аўтарам 286 навуковых прац, апошняя з іх — навукова-папулярны нарыс «Байкал», напісаная вучоным у апошнія дні жыцця.

У 1927 годзе Г. Ю. Вершчагін прымаў удзел у 4-м Міжнародным лімналагічным кангрэсе ў Рыме, на якім атрымаў медаль і дыплом і быў абраны членам Савета міжнароднага аб’яднання лімнолагаў.

Памяць
------

У Музеі земляробства Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўстаноўлены бронзавы бюст (скульптар Манашкін).

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4.
2. 1 2  Глеб Юрьевич Верещагин (1889—1944) // Магия Байкала (руск.)
3. ↑  Музей Землеведения МГУ (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 99. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

Спасылкі
--------

* *Кардашевская П. А.* Верещагин Глеб Юрьевич // Национальная библиотека Республики Бурятия. Информационный портал — Байкал-Lake Архівавана 31 кастрычніка 2020. (руск.)
* Глеб Юрьевич Верещагин (1889—1944) // Магия Байкала (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая савецкая (1 выд.) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1157675735 · NUKAT: n2016172025 · SUDOC: 195798112 · VIAF: 161146573858138100942 |
**Рак шыракапальцы** (*Astacus astacus*) — від ракападобных з роду Рачныя ракі сямейства *Astacidae*.

Апісанне
--------

Цела даўжынёй да 30 см, складаецца з галавагрудзей, брушка і тэльсона. 19 пар канечнасцей выконваюць розныя функцыі: антэнулы (2 пары) служаць органамі нюху і дотыку, сківіцы (3 пары) і нагасківіцы (3 пары) — для ўтрымання і раздраблення корму, першая пара хадзільных ног (5 пар) утварае клюшні, першыя дзве пары брушных ног (6 пар) у самцоў ператварыліся ў капулятыўны орган. Цела карычневае (да чорнага) або аліўкава-карычневае. Галавагрудзі ўкрыты цвёрдым гладкім шчытом без шыпоў, па баках іншы раз пакрыты бугаркамі. Клюшні шырокія, карычнева-чырвоныя знізу, з выемкай на сярэдзіне нерухомага пальца. Сярэдняя даўжыня цела дарослых асобін у вадаёмах Беларусі складае 9-12 см, але можа дасягаць 25-30 см.

Распаўсюджанне
--------------

Распаўсюджаны ў прэсных вадаёмах на ўсёй тэрыторыі Еўропы. У Беларусі трапляецца спарадычна, часцей у азёрах і рэках паўночнай часткі. Месцы пражывання: чыстыя, пераважна праточныя вадаёмы з рознымі грунтамі, за выключэннем глеістых. Колькасць папуляцый і арэал скарачаюцца. Абмежавальныя фактары: забруджванне вадаёмаў ядахімікатамі, бытавымі сцёкамі і мінеральнымі ўгнаеннямі, меліярацыйныя мерапрыемствы, канкурэнтныя адносіны з вузкапальцым ракам.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Полавая спеласць настае ва ўзросце 3-4 гадоў пры даўжыні самак 8 см, самцоў 7 см. Спароўванне ў кастрычніку, адкладванне ікры праз 10-15 сутак. Сярэдняя плоднасць 160—180 ікрынак. Ікра прымацоўваецца да брушных ножак і выношваецца самкай на працягу 7-8 месяцаў. Да часу вылуплівання лічынак (у пачатку лета) захоўваецца 30-40 % ікры, адкладзенай увосень. Лічынкі да першай лінькі прымацаваны да брушных ножак маці, потым хаваюцца пад брушка толькі пры небяспецы, першы час кормяцца за кошт запасаў жаўтка ў галавагрудзях, рэшткамі яйкавых абалонак, водарасцямі, зоапланктонам. Пасля лінькі ў корме моладзі і старэйшых узроставых груп пераважае раслінны кампанент. Жывёльны корм (зоапланктон, бентас, зрэдку рыба) складае не больш за 15 % і павялічваецца ў перыяд інтэнсіўных энергетычных затрат (размнажэнне, лінька, падрыхтоўка да зімоўкі).

Спасылкі
--------

* Шыракапальцы рак у Чырвонай кнізе Беларусі(недаступная спасылка)  (руск.)
**Злотніцтва** — выраб рэчаў з каштоўных металаў; від ювелірнага мастацтва. Шырока вядома ў Старажытным Егіпце, Грэцыі, Амерыцы, краінах Усходу, сярэдневяковых Індыі і Кітаі, краінах Еўропы XV—XVIII стст. Пашырэнне механічнай апрацоўкі металаў у сярэдзіне XIX ст. прывяло да заняпаду злотніцтва.

Шата абараза «Маці Божая Бялыніцкая» са Снова. XVII ст. МСБК НАН
Пацір з Навагрудка. XVI ст. НГМБ
На Беларусі вядома з часоў жалезнага веку (7—6 ст. да н.э. — 8—9 ст. н.э.). Найбольш пашырана як гарадское рамяство ў XII—XVIII стст. Беларускія майстры-злотнікі валодалі рознымі тэхнікамі апрацоўкі (ліццё, коўка, чаканка, гравіраванне) і аздаблення металаў, пераважна серабра (залачэнне, чарненне, зярненне, пацініраванне). Выраблялі посуд, абклады кніг і абразоў, крыжы, дарахавальніцы і інш. Шэдэўр злотніцтва часоў Сярэднявечча — крыж Ефрасінні Полацкай работы Лазара Богшы (1161).

Фрагмент шаты абраза «Святы Антоній Падуанскі» з Бярозы. XVIII ст. МСБК НАН
У XVI—XVII стст. майстэрні і цэхі злотнікаў існавалі ў Віцебску, Брэсце, Кобрыне, Гродне, Магілёве, Нясвіжы, Слуцку і інш. У другой палове XVII ст. больш за 50 беларускіх злотнікаў, пераважна з Віцебска, Полацка, Магілёва, працавалі ў Залатой, Сярэбранай і Аружэйнай палатах Маскоўскага Крамля, у т.л. П. Заборскі, В. Карпаў, М. Логінаў, Я. Магілёвец і інш. Яны выраблялі посуд, абклады абразоў і кніг, зброю.

Зноскі
------

1. ↑  *Максімава Э. С. Сямёнаў А. І.* Злотніцтва // *Энцыклапедыя Літаратуры і мастацтва*. — Мн.: БелЭн, 1985. — Т. 2. — С. 532.

Літаратура
----------

* Злотніцтва. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7). — C. 76.
* Цітоў А. Злотніцтва Беларусі. XII — пачатак XX ст. — Мінск : Беларусь, 2020. — 270 с. — ISBN 978-985-01-1284-2.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Злотніцтва
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Рака (значэнні).
**«Рака»** (англ.: Rakka) ― амерыкана-канадскі ваенны навукова-фантастычны кароткаметражны фільм 2017 года, зняты «Oats Studios» рэжысёрам Нілам Бломкампам. Ён быў выпушчаны на «YouTube» і «Steam» 14 чэрвеня 2017 года.

Сюжэт
-----

Зямлю захапілі варожыя рэптылоіды. Яны мяняюць атмасферу на свой лад, знішчаюць культуру і ставяць жорсткія эксперыменты над людзьмі. Толькі невялікай групе паўстанцаў атрымоўваецца выжыць, і яны не губляюць надзею адваяваць планету.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Сігурні Уівер |   |

Зноскі
------

1. ↑  Director Neill Blomkamp breaks down his new sci-fi short Rakka
2. ↑  Episode (35) Sci-Fi Short Film 'RAKKA' Starring Sigourney Weaver (англ.)  **(нявызн.)**?. *The Best Indie SFF Short Films & Web Series*. Праверана 19 жніўня 2021.

Спасылкі
--------



* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
**Глеб Рагвалодавіч** — друцкі князь у канцы XII ст. сын князя Рагвалода Барысавіча. Упамінаецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1180 г. калі ў саюзе са смаленскім князем Давыдам Расціславічам аказаў супраціўленне аб'яднанным сілам палачан, чарнігаўцаў і наўгародцаў у іх паходзе на Друцк, але беспаспяхова, таму вымушаны быў пакінуць Друцк.

Літаратура
----------

* Ермаловіч, М. Глеб Рагвалодавіч / Мікола Ермаловіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. – С. 55 — 56. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 43.
* Полное собрание русских летописей. Т. 2. — М. 1962. — С. 620 — 621.
**Зульфія Хасанаўна Забірава** (нар. 19 снежня 1973, Ташкент) — расійская і казахстанская велагоншчыца.

У 1993 годзе пераехала з Узбекістана ў Расію і выступала за яе, але ў 2005 годзе прыняла казахстанскае грамадзянства.

Чэмпіёнка Гульняў XXVI Алімпіяды ў Атланце (1996), пераможца (2002), сярэбраны (1997, 1998) і бронзавы (2003) прызёр чэмпіянатаў свету ў індывідуальнай гонцы на час (шашы), шматразовы пераможца найбуйнейшых міжнародных гонак на шашы (1995—2000), неаднаразовы пераможца і прызёр Кубкаў свету ў гонках на трэку, шматразовая чэмпіёнка Расіі ў гонках на шашы і трэку (1992—1999).

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 5 мая 2021.
2. ↑   Праверана 5 мая 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | CycleBase · Cycling Archives · Mémoire du cyclisme · Olympedia · ProCyclingStats |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сан-Хуан.
**Сан-Хуа́н** (ісп.: San Juan) — горад на захадзе Аргенціны, сталіца аднайменнай правінцыі, размешчаны на рацэ Сан-Хуан.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1562 годзе канкістадорам Хуанам Хуфрэ. Ён назваў яго ў гонар Іаана Хрысціцеля, імя якога насіў. У 1593 годзе рака Сан-Хуан, на ўзбярэжжы якой быў выбудаваны горад, затапіла яго, і паселішча прыйшлося перанесці. У XVIII стагоддзі ў Сан-Хуане быў пабудаваны сабор, а ў 1842 годзе — тэатр. Будынак тэатра, спраектаваны архітэктарам Рываролай у духу класіцызму, не дайшоў да нашых дзён з-за пажару.

15 студзеня 1944 года адбылося Санхуанскае землятрасенне, якое лічаць галоўнай трагедыяй Аргенціны ў XX стагоддзі. Колькасць ахвяр склала каля 10 тысяч чалавек, загінулі сабор і шматлікія іншыя пабудовы. У 1977 годзе было новае землетрасенне, але яго эпіцэнтр быў далёка ад горада і гібелі столькіх людзей удалося пазбегнуць. У снежні 1979 года адкрыўся новы сабор св. Іаана (архітэктар Рамас), які стаў адной з галоўных славутасцяў горада. На ўскраіне горада была створана Абсерваторыя імя Фелікса Агілара.

Выбітныя ўраджэнцы і жыхары
---------------------------

* Дамінга Фаўсціна Сарм’ента (1811—1888) — аргенцінскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, пісьменнік і журналіст.

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* Сан-Хуан // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 165. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119722381 · GND: 4105286-9 · LCCN: n80050288 · SUDOC: 027745449 · VIAF: 133684359 |
Сонечны вецер і магнітасфера.
**Сонечны вецер** — струмень іянізаваных часціц (галоўным чынам геліева-вадароднай плазмы), які мінае з сонечнай кароны з хуткасцю 300—1200 км/сек у навакольную касмічную прастору.

Гісторыя даследвання
--------------------

Вывад пра існаванне зроблены з даследвання каменных хвастоў у 1957 г.

Характарыстыка
--------------

Сонечны вецер распаўсюджваецца амаль радыяльна ад Сонца (адхіленне не больш 3-6°) і даходзіць да адлегласцей 15­­­­­‑­200 астранамічных адзінак.На арбіце Зямлі яго сярэдняя скорасць каля 500 км/сек, сярэдняя канцэнтрацыя электронаў і пратонаў 3-5 часціц на 1 см2. Энергіі часціц адпавядае тэмпература ў інтэрвале 30 000 — 100 000 °C. Сонечны вецер нясе з сабой магнітнае поле, якое мае сектарную структуру, яго велічыня прыкладна ў 20 тысяч разоў слабейшая за магнітнае поле Зямлі каля палюсаў.

Зноскі
------

1. ↑  Брандт Дж. Солнечный ветер. Пер. с англ. 1973. *М.С. Коўнер*

Літаратура
----------

* *Шымбалёў А. А.* Со́нечны ве́цер // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 84—85. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 119790203 · GND: 4135572-6 · LCCN: sh85124550 · Microsoft: 108411613 · NDL: 00572585 · SUDOC: 027833666 |

 |
**Се́рбская аўтано́мная во́бласць Усхо́дняя Славо́нія, Бара́ня і Захо́дні Срэ́м** (сербск.: Српска аутономна област Источна Славонија, Барања и Западни Срем / Srpska autonomna oblast Istočna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem) або **САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм Краіна** — былая самаабвешчаная сербская аўтаномная вобласць у Харватыі. Адна з трох САВ, якія заснавалі Рэспубліку Сербская Краіна ў 1991 г. САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм Краіна ўключала часткі такіх геаграфічных рэгіёнаў: Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм.

Аўтаномная вобласць была абвешчаная 25 чэрвеня, а 26 чэрвеня яе першым прэзідэнтам стаў Горан Хаджыч. 26 студзеня 1992 ўвайшла ў склад Рэспублікі Сербская Краіна. Выйшла з Рэспублікі Сербская Краіна ў выніку атакі харвацкіх войскаў падчас аперацыі «Бура» 4 жнівеня — 7 жнівеня 1995.

Насельніцтва гэтага раёна было этнічна змешаным. Перад вайной было 192 163 жыхароў, з іх 90 454 (47 %) харватаў, 61 492 (32 %) сербаў і 40 217 (21 %) прадстаўнікоў іншых народаў (венгры, цыганы, немцы, русіны, славакі і г. д.).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Jović, Dejan (2009). *Yugoslavia: A State that Withered Away*. Purdue University Press. .
* Петровић, Илија (1994). *Српско национално вијеће Славоније, Барање и Западног Срема*. Нови Сад: Цветник. .
* Петровић, Илија (1996). *Од вијећа до републике: Славонија, Барања и Западни Срем*. Нови Сад: Цветник. .
* Радишић, Драган (2002). *Хронологија догађаја на простору претходне Југославије 1990-1995*. Бања Лука: Глас српски. .
* Štrbac, Savo (2015). *Gone with the Storm: A Chronicle of Ethnic Cleansing of Serbs from Croatia*. Knin, Banja Luka, Beograd: Grafid, DIC Veritas. .

Спасылкі
--------

* Карта Архівавана 5 лютага 2012.
* Карта
* Карта
* Карта Архівавана 10 верасня 2008.

Гл. таксама
-----------

* Часовая адміністрацыя Арганізацыі Аб'яднаных Нацый для Усходняй Славоніі, Барані і Заходняга Срэма
Будынак былога інтэрната Радзіборы
Сербская гімназія ў 1955 годзе
**Сербская гімназія**, поўная назва **Сербская гімназія Будзішын** (в.-луж.: Serbski gymnazij, ням.: Sorbisches Gymnasium Bautzen) — назва сярэняй навучальнай установы, якая знаходзіцца ў Германіі ў горадзе Баўтцэн на вуліцы Фрыдрых-Ліст-Штрасэ. Адзіная сярэдняя навучальная ўстанова ў Германіі, у якой выкладанне вядзецца цалкам на верхнялужыцкай мове.

Гісторыя
--------

Сербская гімназія была заснавана 1 верасня 1947 года ў горадзе Баўтцэн. Першапачаткова Сербская гімназія размяшчалась у памяшканні каталіцкага вышэйшага педагагічнага вучылішча, якое было моцна пашкоджана ў час Другой сусветнай вайны. У 1937 годзе пасля закрыцця педагагічнага вучылішча ў будынку размяшчалась Таможная школа. Падчас вайны ў будынку знаходзіўся ваенны шпіталь. З самага пачатку свайго існавання гімназія мела характар інтэрната і прымала на вучэнне навучэнцаў з аддаленых лужыцкіх вёсак. У будынку таксама дзейнічаў Інстытут лужыцкіх настаўнікаў. З 1960 года ў маёнтку Радзібора знаходзіўся філіял Сербскай гімназіі, у якім жыло каля 60 хлопчыкаў.

З 1949 года ў Сербскай гімназіі дзейнічае маладзёжны ансамбль, дзіцячы хор і аркестр.

У 2007—2008 гадах будынак Сербскай гімназіі быў адрамантаваны. З гэтага часу ў будынку дзейнічае пачаковая школа для лужыцкіх дзяцей.

У наш час ў залежнасці ад навыкаў валодання верхнялужыцкай мовай класы падзяляюцца на групы A і B. У класах групы A большасць дысцыплінаў выкладаюцца на верхнялужыцкай мове. Класы групы B прызначаны для дзяцей, якія аднолькава валодаюць німецкай і верхнялужыцкай мовамі. Па выбару вучняў выкладаюцца французская, англійская, чэшская і руская мовы.

Вядомыя выкладчыкі
------------------

* Фрыда Метшк, першы дырэктар гімназіі з 1949 па 1955 год;
* Ян Бук — лужыцкі мастак.
* Богна Корэнг — лужыцкая тэлевядучая.
* Мерана Цушцына — лужыцкая пісьменніца і паэтэса.

Вядомыя выпускнікі
------------------

* Бена Будар — лужыцкі пісьменнік, паэт і журналіст.
* Станіслаў Ціліх — германскі палітык.
* Любіна Гайдук-Велькавіч — лужыцкая пісьменніца.

Гл. таксама
-----------

* Ніжнялужыцкая гімназія

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт  (верхнялуж.)  (ням.)
* Гісторыя будынка Архівавана 21 красавіка 2021.  (ням.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Валовіч.

**Арцём Валовіч** (нар. 15 сакавіка 1999, Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

Клубная кар’ера
---------------

Пачынаў займацца футболам у структуры мінскага МТЗ-РІПА, у юнацкім узросце трапіў у барысаўскі БАТЭ, дзе гуляў за юнацкія каманды, правёў адзін матч за дубль. У 2017 годзе перайшоў у «Гарадзею», дзе замацаваўся ў дублі, быў капітанам рэзервовага складу.

У сакавіку 2019 года быў аддадзены ў арэнду ў мінскі НФК, дзе з часам стаў іграком стартавага складу. У студзені 2020 года пасля вяртання з арэнды стаў трэніравацца з асноўнай камандай «Гарадзеі». Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 28 сакавіка 2020 года ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра», выйшаўшы на замену ў другім тайме. У далейшым гуляў за дубль, рэгулярна прыцягваўся да асноўнай каманды.

У пачатку 2021 года праходзіў прагляд у «Крумкачах», але беспаспяхова. У красавіку 2021 года стаў іграком «Асіповічаў», дзе гуляў да канца сезона 2021.

Статыстыка выступленняў
-----------------------

| Сезон | Дывізіён | Клуб | Краіна | Матчы | Галы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | дубль | БАТЭ | Беларусь | 1 | 0 |
| 2017 | дубль | Гарадзея | Беларусь | 30 | 2 |
| 2018 | дубль | Гарадзея | Беларусь | 26 | 6 |
| 2019 | Д2 | НФК | Беларусь | 23 | 4 |
| 2020 | Д1 | Гарадзея | Беларусь | 7 | 0 |
| 2021 | Д3 | Асіповічы | Беларусь | 20 | 3 |
|

Грамадзянская пазіцыя
---------------------

Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  «Городея» отдала Воловича в аренду в «НФК»
3. ↑  В первой тренировке "Городеи" принял участие 21 игрок. На просмотре - Денис Яскович
4. ↑  93 беларускія футбалісты выступілі з асуджэннем гвалту ВІДЭА

Спасылкі
--------

* Профіль на афіцыйным сайце БАТЭ (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ціхаміраў.

**Васіль Дзмітрыевіч Ціхаміраў** (сапраўднае прозвішча **Міхайлаў**; 1878-1956) — рускі і савецкі артыст балета і балетмайстар, народны артыст РСФСР (1934).

Біяграфія
---------

Васіль Ціхаміраў нарадзіўся ў 1878 годзе ў Маскве, у сям’і майстравога.

Вучыўся ў Маскоўскім тэатральным вучылішчы па класе балета з 1885 па 1891 гады (педагог І. А. Ярмолаў), дзе выявіліся яго бліскучыя здольнасці, і ў 1891 годзе яго перавялі ў сталічнае Пецярбургскае харэаграфічнае вучылішча, дзе ўзровень выкладання на той момант быў вышэй. Пецярбургскае тэатральнае вучылішча скончыў ў 1893 годзе (педагогі П. А. Герт, П. К. Карсавін, А. В. Шыраеў) і тут жа вярнуўся ў Маскву, хоць і быў ужо залічаны ў балетную трупу Марыінскага тэатра. 4 верасня 1893 года адбыўся яго дэбют на сцэне Вялікага тэатра ў балетным спектаклі «Роберт і Бертрам», і Васіль Дзмітрыевіч адразу быў залічаны ў прэм’еры балетнай трупы. З 1893 па 1935 год быў артыстам балета, з 1900 па 1935 быў таксама балетмайстрам маскоўскага Вялікага тэатра. У 1908 годзе ён стаў памочнікам рэжысёра балетнай трупы, а праз год рэжысёрам. У 1925—1930 займаў пасаду загадчыка балетнай трупай Вялікага тэатра.

Васіль Дзмітрыевіч танцаваў вядучыя мужчынскія партыі ў балетах «Карсар» Адольфа Адана, «Лебядзінае возера» П. І. Чайкоўскага, «Раймонда» А. К. Глазунова. Выкананне гэтых партый адрознівалася выразнасцю, пластычнасцю і мужнасцю. Быў сталым партнёрам К. В. Гельцэр. Іх службовыя адносіны перараслі ў асабістыя, яны афіцыйна пажаніліся на кароткі час, але і пасля разводу заставаліся партнёрамі па сцэне.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1154963195 · LCCN: n97873730 · NKC: js2010615118 · NTA: 071349405 · VIAF: 18986104 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кастрыкін.
**Уладзімір Міхайлавіч Кастрыкін** (1918—1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Уладзімір Кастрыкін нарадзіўся ў 1918 годзе ў вёсцы Кутлі (цяпер — Пічаеўскі раён Тамбоўскай вобласці). Пасля заканчэння няпоўнай сярэдняй школы працаваў у калгасе. У 1938 годзе Кастрыкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Са студзеня 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да верасня 1943 года гвардыі малодшы сяржант Уладзімір Кастрыкін камандаваў аддзяленнем 239-га гвардзейскага стралковага палка 76-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

У ноч з 27 на 28 верасня 1943 года Кастрыкін ў ліку першых пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Асарэвічы Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. У тых баях ён асабіста знішчыў некалькі агнявых кропак праціўніка, што садзейнічала паспяховай пераправе асноўных сіл. Таксама разам са сваім аддзяленнем Кастрыкін прыкрываў пераправу частак палка. 6 кастрычніка 1943 года Кастрыкін загінуў у баі. Пахаваны ў Асарэвічах.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі малодшы сяржант Уладзімір Кастрыкін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Уладзімір Міхайлавіч Кастрыкін на сайце «Героі краіны»
2. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* *Дьячков Л. Г.* Наша гордрсть и слава. — Воронеж, 1968.
* Навечно в сердце народном. — 3-е изд. доп. и испр. — Минск, 1984.
*Podiceps grisegena*
**Паганка шэрашчокая** ці **Коўра шэрашчокая** (лац.: Podiceps grisegena) — птушка з сямейства паганкавыя (*Podicipedidae*) атраду паганкападобныя (*Podicipediformes*).

Апісанне
--------

Cярэдняя даўжыня цела паганкі шэрашчокай дасягае 40-46 сантыметраў. Размах крылаў ад 80 да 85 сантыметраў. Важыць птушка каля 500—800 грам. Галава невялікая, з невялікім чубчыкам на патыліцы. Дзюба чорная, прамая, жаўтаватая каля заснавання. Палавы дымарфізм не вызначаны, самец і самка маюць аднолькавую афарбоўку пер'я.

Жыццёвы арэал
-------------

У Цэнтральнай Еўропе шэрашчокая паганка сустракаецца толькі ў Польшчы і Шлезвігу-Гольштэйне, але дастаткова рэдка. Асноўнай тэрыторыяй пашырэння альбо гнездавальнымі рэгіёнамі з'яўляюцца Усходняя Еўропа, на поўначы птушка селіцца да Цэнтральнай Фінляндыі, на поўдні да Чорнага мора. Зімуюць па ўзбярэжжы Балтыйскага мора на вялікіх азёрах, а таксама на ўсходніх частках узбярэжжа Міжземнага мора.

Голас
-----

Голас шэрашчокай паганкі часцей за ўсё чуваць у такавальны і гнездавальны перыяд.

Размнажэнне
-----------

Таксама як і вялікая паганка альбо чомга (*Podiceps cristatus*) шэрашчокая паганка мае яскрава вызначаныя такавальныя паводзіны. Гняздо птушка будуе з частак расліннасці, якія добра трымаюцца на паверхні вады, і хавае яго ў берагавой вегетацыі. Пад канец красавіка ў гняздзе з'яўляюцца ад 4 да 5 яек. З'явіўшыся на свет, птушаняты адразу ж пачынаюць уцякаць з гнязда, а ў першыя тыдні жыцця перапраўляюцца разам з самкай на яе спіне.

Меры аховы
----------

Рэдкі від, занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. Да адной з мер аховы рэдкага віда адносіцца забарона адлову рыбы сеткамі на вадаёмах, дзе гнездіцца шэрашчокая паганка.

Зноскі
------

1. ↑  Голас шэрашчокай паганкі, mp3, даўжыня 40 с. Архівавана 27 верасня 2007.
2. ↑  Серощекая поганка Архівавана 14 лютага 2017.

Літаратура
----------

* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5

Спасылкі
--------

* Беларускі паляўнічы партал, Паганка шэрашчокая Архівавана 8 сакавіка 2016. (на рускай мове)
* Чырвоная кніга Беларусі, Шэрашчокая паганка, slounik.org
* Птушкі Сярэдняй Сібіры: Шэрашчокая паганка Архівавана 6 мая 2005. (на рускай мове)
* Фотаздымкі, інфармацыя, natur-lexikon.com Архівавана 2 студзеня 2007. (на нямецкай мове)
* Фотаздымкі шэрашчокай паганкі Архівавана 11 снежня 2006. (нямецкі партал птушак)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Давыдоўскі.
**Уладзімір Міхайлавіч Давыдоўскі** (16 сакавіка 1964, Мінск) — беларускі журналіст, пісьменнік і музыкант.

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя Глебава (1984) і факультэт журналістыкі БДУ (1995). Адзін з заснавальнікаў беларускага рок-гурта «Мроя», які пакінуў у верасні 1989. Займаўся ўласнымі праектамі. У 1992 стварыў гурт «Вялікае Княства» і запісаў музычны праект «Голас Дажджу». Аўтар інфармацыйнага праекта «Сусветная служба „Беларускай Маладзёжнай"» (1991—1994). Удзельнічаў у музычных і кнігавыдавецкіх праектах, тэматычна звязаных з гісторыяй Вялікага княства Літоўскага. Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў і Беларускай асацыяцыі журналістаў. Працаваў намеснікам галоўнага рэдактара тыднёвіка «Літаратура і мастацтва», рэдактарам і вядучым праграм радыёстанцыі «Беларуская маладзёжная» і Радыё «Рацыя», журналістам «Радыё Свабода». Лаўрэат IX конкурса імя Ежы Гедройца Польскага Інстытута ў галіне журналістыкі за 2008 год. Каардынатар парталаў «Вялікае Княства. Навіны» ды «Вялікае Княства. Эліта»..

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 30 красавіка 2011.
2. ↑   Архівавана 1 мая 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs |
**«Папялушка з чатырма рыцарамі»** (кар.: 신데렐라와 네 명의 기사) — паўднёвакарэйскі драматычны тэлесерыял, спрадзюсараваны Квон Хёк Чанам і Лі Мін У. У галоўных ролях зняліся акцёры Пак Со Дам, Чон Іль У, Ан Джэ Хён, Лі Чон Шын, Чхвэ Мін і ўдзельніца K-pop гурта Apink Сон На Ын. Серыял паказвалі на тэлеканале tvN у Паўднёвай Карэі з 12 жніўня па 1 кастрычніка 2016 года.

Сюжэт
-----

Ын Ха Вон (Пак Со Дам) — разумная вучаніца старшай школы, якая марыць стаць настаўніцай. У дзяцінстве яна страціла маці ў жудасным пажары. Калі яе бацька зноў ажаніўся, і жорсткая мачаха са зводнай сястрою пераехалі жыць да іх, дзяўчына была змушаная шукаць працу, каб аплаціць сваю вучобу і мемарыял маці. Па волі лёсу здараецца так, што яна сустракае старога спадара, кіраўніка вядомай буйной карпарацыі, які прапаноўвае ёй пераехаць у свой асабняк, каб даглядаць трох яго ўнукаў, спадчыннікаў маёмасці. Пад адным дахам з бунтаром і адзіночкай Кан Джы Унам (Чон Іль У), плэйбоем і марнатраўцам Кан Хён Мінам (Ан Джэ Хён) і вельмі мілым спеваком Кан Со Ву (Лі Чон Шын) Ха Вон зразумела, што трапіла ў самы гарачы любоўны чатырохвугольнік, які толькі можна сабе ўявіць у сучаснай казцы. Таксама ў асабняку чэбалей Ха Вон знаёміцца з прыгажуном Лі Юн Сонам (Чхвэ Мін), які працуе тут целаахоўнікам братоў, і суседскай дзяўчынай Пак Хе Джы (Сон На Ын), закаханай у Кан Хён Міна з дзяцінства.

Зноскі
------

1. ↑  신데렐라와 네 명의 기사 1 (кар.).
2. ↑  #XKisses (ENG/SPA/IND) Il Woo ♥ So Dam Kiss Scenes Compilation #CinderellawithFourKnights #Diggle (кар.). *YouTube*.  tvN D ENT. Праверана May 14, 2021.
3. ↑  Park So-dam to play heroine (англ.).
4. ↑  정일우·박소담·이정신 등 6인, 판타지 드라마 ’신네기‘ 출연 (공식입장) (кар.).
5. ↑  Jung Il Woo and Ahn Jae Hyun Join 2016 Fantasy Romance K-drama Cinderella and Four Knights (англ.).
6. ↑  안재현·정일우·박소담, '신데렐라와 네 명의 기사' 출연 확정(공식) (кар.).
7. ↑  '신데렐라' 정일우·안재현·박소담, 첫 대본 리딩 현장 (кар.).


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
Панамерыканская шаша ад пасёлка Прадха-Бэй, ЗША да горада Ушуая, Аргенціна.
**Панамерыка́нская шаша́** (назвы на іншых мовах глядзі ніжэй) — сетка дарог у Амерыцы, сумарная працягласць якіх складае 48 тыс. км. Калі не ўлічваць 87-кіламятровы Дар’енскі прабел, які размяшчаецца ў джунглях, на мяжы Панамы і Калумбіі, тая Панамерыканская шаша аб'ядноўвае нацыянальныя сеткі дарог кантынентальных дзяржаў Амерыкі ў адзіную сістэму.

Паводле Кнігі рэкордаў Гінэса Панамерыканская шаша — самая доўгая аўтамабільная траса ў свеце, аднак на стандартных транспартных сродках праехаць праз Дар'енскі прабел паміж Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыкай немагчыма.

Краіны
------

Карта *шаша «Аляска»* (чырвоная), якая ўваходзіць у сістэму Панамерыканскай шашы.
Панамерыканская шаша праходзіць па тэрыторыі 15 краін:

* Канада (неафіцыйна)
* Злучаныя Штаты Амерыкі (неафіцыйна)
* Мексіка
* Гватэмала
* Сальвадор
* Гандурас
* Нікарагуа
* Коста-Рыка
* Панама
* Калумбія
* Эквадор
* Перу
* Чылі
* Аргенціна

Важныя адгалінаванні таксама размяшчаюцца ў Балівіі, Бразіліі, Парагваі, Уругваі і Венесуэле.

Назва
-----

* англ.: Pan-American Highway
* ісп.: Carretera Panamericana, Autopista Panamericana або Vía Panamericana
* парт.: Estrada Panamericana
* ням.: Panamerikanische Straße
* нідэрл.: Pan-Amerikaanse Snelweg
* фр.: Autoroute Panaméricaine
* італ.: Autostrada Panamericana

Гл. таксама
-----------

* Мост дзвюх Амерык

Зноскі
------

1. ↑  Панамерыканская шаша — Кніга рэкордаў Гінэса(недаступная спасылка), азначана даўжыня 24140 км

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Панамерыканская шаша на Вікісховішчы |

* Панамерыканская шаша ў ВСЭ(недаступная спасылка)
* Pan-American Highway — MSN Encarta Архівавана 13 мая 2008.
* Google Books — Mexico and the United States, Авторы: Lee Stacy

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4044449-1 · ISNI: 0000 0001 2097 0715 · NKC: ge1032137 · VIAF: 238350851, 122763496 |
Сіямскі заліў і перашыек Кра
**Кра** (тайск. กิ่ว กระ) — перашыек, які злучае паўвостраў Малака з азіяцкім кантынентам. На захадзе абмываецца Андаманскім морам, на ўсходзе - Сіямскім залівам. У найбольш вузкім месцы паміж гарадамі Кра-Буры і Чумпхон адлегласць паміж узбярэжжамі складае ўсяго 44 км. Вышыня — да 200 м. У палітычных адносінах, вялікая частка перашыйка належыць Тайланду, на захад і поўнач найбольш вузкай паласы размешчана М’янма. Перашыек названы па горадзе Кра-Буры, цэнтру акругі Кра-Буры ў правінцыі Ранонг.

Суднаходны канал
----------------

Асноўны артыкул: **Тайскі канал**
Бо канал праз перашыек Кра значна скараціў бы марскі шлях вакол Малайскага паўвострава, ужо ў XVII стагоддзі існавалі планы па збудаванні канала. Аднак з-за велізарнага кошту і чаканых экалагічных праблем дагэтуль будаўніцтва канала так і не ажыццявілася. Існуе два варыянту для яго пракладання: або ў найбольш вузкім месцы, або трохі паўднёвей паміж Сурат-Тхані і Пхангнга. Пракладка канала з'яўляецца прадметам палітычных спрэчак і асабліва апануецца з боку Сінгапура, бо яго значэнне і дабрабыт шмат у чым заснаваны на навігацыі праз Малакскі праліў, якая б пасля адкрыцця канала праз Кра прыкметна скарацілася бы. У наш час у стадыі сур'ёзнай распрацоўкі з'яўляюцца толькі планы па будаўніцтве чыгуначнага паведамленні паміж абодвума ўзбярэжжамі.

Літаратура
----------

* БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн. 1999, С.441
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Папялушка (значэнні).

**Папялу́шка** альбо **Крышталё́вы панто́флік** (фр.: Cendrillon або фр.: La Petite Pantoufle de verre, ням.: Aschenputtel, англ.: Cinderella) — заходнееўрапейская казка, найбольш вядомая ў рэдакцыях Шарля Перо, братоў Грым і іншых. Адзін з найбольш папулярных сюжэтаў, які мае больш за тысячу ўвасабленняў у фальклоры розных народаў свету.

Казка распавядае пра дзяўчынку, з якой жорстка абыходзіцца мачыха. З дапамогай добрай феі дзяўчынка трапляе на бал. У поўнач яна павінна павярнуцца назад і, бегучы, губляе крышталёвы пантофлік. Прынц, які закахаўся ў яе, знаходзіць пантофлік і выкарыстоўвае яго пазней, каб знайсці яе.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Верамейчык.
**Уладзімір Міхайлавіч Верамейчык** (нар. 1 лістапада 1937 г. вёска Петрыцкае, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — 26 снежня 1999 г. вёска Ведрыч, Рэчыцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі паэт, пісьменнік і публіцыст.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і настаўнікаў. У 1955 г. скончыў Рэчыцкае педагагічнае вучылішча. Пасля выпуску год працаваў старшым піянерважатым і настаўнікам спеваў і малявання ў Міхалкаўскай сярэдняй школы Мазырскага раёна. Служыў у Савецкай Арміі (1956—1959). Пасля дэмабілізацыі паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (скончыў у 1964 годзе). Працаваў завучам, дырэктарам Ведрыцкай васьмігадовай школы (у 1966 г. рэарганізавана ў сярэднюю школу) Рэчыцкага раёна. Член Саюза Пісьменнікаў БССР з 1976 г.

Памёр 26 снежня 1999 года.

Творчасць
---------

Першы верш надрукаваў у 1955 г. у рэчыцкай раённай газеце «Зара камуны». Аўтар зборнікаў вершаў «Прыпяць» (1973), «Яснасць» (1978), «Люблю!» (1981), «Клянуся Прыпяццю» (1988), «Ліхаўня» (1997), кніг публіцыстыкі «Гарызонты сельскіх педагогаў: Запіскі дырэктара школы» (1984) і «Жыву школай» (1991). Таксама выдаў зборнік баек і сатырычных вершаў «Магарыч» (1994) і кніжкі гумарэсак «Карчы Гіменея» (1991) і «Местачковы секс» (1994).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалём.

Зноскі
------

1. ↑  1. **УЛАДЗІМІР ВЕРАМЕЙЧЫК (01.11.1937-26.12.1999) Архівавана 9 лютага 2021.**
2. ↑

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 1997. — Т. 4. — 478 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: n93004516 · VIAF: 68134855 |
**Сяргей Ільіч Аўсіе́віч** (2 мая 1927, в. Ягадка, Бярэзінскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Заслужаны работнік прамысловасці БССР (1973). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1951 года працаваў наладчыкам, з 1962 года токарам-аператарам такарных аўтаматаў, з 1976 года наладчыкам такарных аўтаматаў на 11 Дзяржаўным падшыпнікавым заводзе ў г. Мінск. Званне Героя прысвоена за паспяховае выкананне вытворчых планаў і сацыялістычных абавязацельстваў за 1973.

Зноскі
------

1. 1 2  т. 5. Биографический справочник. Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. 29 с.
2. ↑  АВСИЕВИЧ Сергей Ильич Архівавана 25 верасня 2013.  (руск.)
**Крабі́** (тайск.: กระบี่) — адна з 77 правінцый Тайланда, размяшчаецца на поўдні краіны на беразе Андаманскага мора. Насельніцтва — 359 368 чалавек (2010), якія пражываюць на тэрыторыі 4708,5 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Крабі. Правінцыя падзяляецца на восем ампхэ.

Крабі — адзін з асноўных цэнтраў пляжнага адпачынку ў Тайландзе. У склад правінцыі таксама ўваходзяць астравы Пхіпхі, дзе здымаўся папулярны фільм «Пляж». Прыморская частка Крабі не пацярпела пасля цунамі 2004 года, бо большасць астравоў, размешчаных на шляху цунамі, загасілі хвалю.

Зноскі
------

1. ↑   — Department of Provincial Administration.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13012489'></a>
2. ↑  ทำเนียบท้องที่ พุทธศักราช 2546 เล่ม 1 — กระทรวงมหาดไทย, 2003. — С. 3.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23793867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q640365'></a>
**Двана́ццаты Усебелару́скі з’езд саве́таў (надзвычайны)**. Адбыўся ў два этапы: 20 — 23 лістапада 1936 і 15 — 19 лютага 1937 года ў Мінску.

Прадстаўніцтва на з’ездзе
-------------------------

Прысутнічала 843 дэлегатаў.

Парадак дня
-----------

* аб праекце Канстытуцыі СССР (А. Р. Чарвякоў);
* выбары дэлегатаў на VIII Усесаюзны з’езд Саветаў;
* праект Канстытуцыі БССР (М. М. Галадзед).

Рашэнні з’езда
--------------

На пасяджэннях у лістападзе з'езд абмеркаваў па дакладзе Чарвякова і аднагалосна адобрыў праект Канстытуцыі СССР. На VIII Усесаюзны з'езд Саветаў абраў 63 дэлегатаў, пераважна кіруючых партыйных і дзяржаўных работнікаў, і ў сувязі з пачаткам яго работы (25 лістапада) спыніў сваю работу. У час другога этапу работы ў лютым 1937 года па дакладзе Галадзеда (старшыні камісіі па распрацоўцы Канстытуцыі БССР) з'езд разгледзеў падрыхтаваны праект, які поўнасцю адпавядаў Канстытуцыі СССР.

На працягу 2 тыдняў у БССР прайшлі шматлікія сходы па абмеркаванні праекта, было выказана нямала прапаноў. З'езд прыняў праект за аснову і ўтварыў рэдакцыйную камісію для разгляду паправак і дадаткаў. У апошні дзень працы з'езд зацвердзіў Канстытуцыю Беларускай ССР, дзе былі абвешчаны шырокія правы грамадзян рэспублікі, якія потым грубейшым чынам парушаліся.

ЦВК рэспублікі было даручана распрацаваць і зацвердзіць палажэнне аб выбарах і прызначыць дату выбараў у Вярхоўны Савет БССР.

Літаратура
----------

* Бюлетэнь Надзвычайнага XII з’езда Саветаў БССР. Мн. 1936. №1—6

| ⛭Усебеларускія з’езды Саветаў |
| --- |
| Усебеларускія з’езды Саветаў рабочых, салдацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў | I (1919) |
| Усебеларускія з’езды Саветаў рабочых, сялянскіх, батрацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў | II (1920) |
| Усебеларускія з’езды Саветаў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў | III (1921) ·  IV (1922) ·  V (1924) ·  VI (1924) ·  VII (1925) ·  VIII (1927) ·  IX (1929) ·  X (1931) ·  XI (1935) ·  XII (1936, 1937) |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ушкевіч.
**Сяргей Іосіфавіч Ушкевіч** (24 мая 1956, в. Дубінка, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 24 мая 1956 года ў в. Дубінка Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут, заатэхнік; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, дзяржаўнае і мясцовае кіраванне.

Працаваў заатэхнікам, галоўным заатэхнікам, старшынёй калгаса «Савецкая Беларусь» Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці; першым намеснікам, старшынёй Шчучынскага раённага выканаўчага камітэта.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае дзвюх дачок.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)