**Кале́** (фр.: Calais [kaˈlɛ]) — горад у Францыі, порт у праліве Па-дэ-Кале, найбуйнейшы па колькасці насельніцтва горад дэпартамента Па-дэ-Кале. Кале з’яўляецца найбліжэйшым да Англіі населеным пунктам Францыі, адлегласць па прамой да Англіі складае 34 кіламетры. Паміж Кале і англійскім Дуўрам курсіруе паром, з 1994 годзе адкрыта рух па чыгуначным тунэлі ад прыгарада Кале Какеля да англійскага Фолкстана.

Насельніцтва — 74 336 тыс. жыхароў (2009).

Гісторыя
--------

Асноўны артыкул: **Англійскі Кале**
План горада (1888 год)
«Узяцце Кале герц. Гізам у 1558 г.» Франсуа Эдуар Піко
У XIII стагоддзі Кале быў пераўтвораны графам Булонскім з рыбацкай вёсачкі ў буйную прыбярэжную крэпасць. Пасля перамогі пры Крэсі (1346) англійскі кароль Эдуард III не мог узяць Кале на працягу цэлага года. Падзеі аблогі ўвекавечаны ў помніку грамадзянам Кале, які стварыў па замове горада Радэн. Англічане працягвалі валодаць горадам да 1558 года, калі ў Марыі Цюдор яго адваяваў герцаг Гіз. Гэта была апошняя тэрыторыя Англіі ў кантынентальнай Еўропе. Канчаткова Кале за Францыяй замацаваў Ката-Камбрэзійскі мір.

Эканоміка
---------

Кале з’яўляецца найбуйнейшым транспартным вузлом на поўначы Францыі. Па паромнай лініі паміж Кале і англійскім Дуўрам перавозіцца асноўны паток тавараў паміж дзвюма краінамі. Пасля адкрыцця ў 1994 годзе чыгуначнага тунэля абарот паромных перавозак скараціўся, у выніку чаго адна з дзвюх кампаній- аператараў паромаў — SeaFrance — разарылася і ў наш час знаходзіцца ў стадыі ліквідацыі. З іншага боку, дзякуючы адкрыццю тунэля, пасажырапаток праз Кале рэзка ўзрос. У наш час ён складае больш за 10 мільёнаў чалавек у год.

Машынабудаванне, хімічная, харчовая прамысловасць. Старадаўняя вытворчасць карунак, цюлю, гафту.

Структура занятасці насельніцтва:

* сельская гаспадарка — 0,3 %
* прамысловасць — 13,9 %
* будаўніцтва — 5,2 %
* гандаль, транспарт і сфера паслуг — 45,7 %
* дзяржаўныя і муніцыпальныя службы — 34,9 %

Дэмаграфія
----------

**Дынаміка колькасці насельніцтва, чал.**

Палітыка
--------

Адміністрацыю Кале з 2008 года ўзначальвае член партыі Саюз за народны рух, сенатар Наташа Бушар. На муніцыпальных выбарах 2008 года ўзначалены ёю правы блок атрымаў перамогу ў 2-м туры, атрымаўшы 54,02 % галасоў, перапыніўшы 37-гадовае кіраванне камуністаў у Кале.

**Муніцыпальныя выбары 2008 года (2 тур)**  
|  | Кандыдат | Партыя |  % галасоў |
| --- | --- | --- | --- |
|     | Наташа Бушар | Саюз за народны рух | 54,02 |
|     | Жакі Энен | Камуністычная партыя | 45,98 |

Гарады-пабрацімы
----------------

* Бардзеёў, Славакія (6 верасня 2002)
* Брэіла, Румынія (8 мая 2002)
* Вісмар, Германія (снежань 1971)
* Дуйсбург, Германія (25 чэрвеня 1964)
* Дуўр, Вялікабрытанія (чэрвень 1973)
* Рыга, Латвія (19 лістапада 1976)
* Сянтань[d], Кітай (2017)
* Фанга[d], Малі (2005)

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5 6  la ville de Calais comporte six jumelages : Duisbourg et Wismar (Allemagne) ; Douvres (Angleterre) ; Riga (Lettonie) ; Bardejov (Slovaquie) ; Braïla (Roumanie).
2. ↑  Calais se lie à la ville chinoise de Xiangtan
3. ↑

Спасылкі
--------

* Нацыянальны інстытут статыстыкі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | INSEE |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5258540 · BNF: 15268635p · GND: 4229218-9 · LCCN: n81071596 · NKC: ge550194 · VIAF: 125499256 |

 |