**«Манчэстэр Сіці»** (англ.: Manchester City Football Club) — англійскі футбольны клуб з горада Манчэстэр. Клуб выступае ў англійскай Прэм’ер-лізе. Пераможца Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2022/2023.

Заснаваны ў 1880 годзе пад назвай «Уэст Гордан Сент Маркс» (англ.: Saint Marks (West Gordon)), у 1887 годзе ён змяніў назву на «Ардуік» і пераехаў на «Хайд Роўд», а з 1894 года клуб завецца «Манчэстэр Сіці». За сваю гісторыю клуб змяніў тры стадыёны, гэта значыць з моманту свайго заснавання і да 1923 года каманда праводзіла свае хатнія матчы на пляцоўцы «Хайд Роўд», з 1923 па 2003 гады — на «Мэйн Роўд», а ў цяперашні час выступае на пабудаваным у 2002 годзе «Этыхадзе», які мае ўмяшчальнасць у 48 тысяч гледачоў. У XX стагоддзі «Манчэстэр Сіці» двойчы станавіўся чэмпіёнам Англіі ў 1937 і 1968 гадах, аднак у 1990-я гады «Манчэстэр Сіці» тройчы апускаўся ў ніжнія дывізіёны на працягу трох гадоў, правёўшы сезон 1998/99 у трэцім па значнасці дывізіёне англійскага футбола. У 2002 годзе клуб вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён.

Гісторыя
--------

### Раннія гады

Ігракі клуба «Святога Марка» ў 1884 годзе. Прычыны выкарыстання мальтыйскага крыжа на кашулі не вызначаны і па сёння.
Заснавальніца футбольнага клуба нарадзілася ў 1855 годзе. Ганна Конел была дачкой святара Царквы Хрыста ў Харагіце Артура Конела. У 1865 годзе яе бацька атрымаў месца рэктара англіканскай Царквы Святога Марка ў Заходнім Хортане — адным з самых няшчасных раёнаў Манчэстэра. Вялікая колькасць бесрабочых заахвоціла Конела ў студзені 1879 года стварыць бясплатную сталовую пры царкве і адмысловы фонд дапамогі мясцовай бядноце.

Ганна падтрымала пачынанні бацькі ўдзелам у грамадскіх працах. Бо на той момант Заходні Хортан уяўляў сабой перанаселены раён з жабракамі-жыхарамі і жудаснымі санітарнымі ўмовамі. Многія мяшчане злоўжывалі спіртнымі напоямі, што правакавала пагаршэнне крымінальнай сітуацыі. Ганна Конел шукала сродак паляпшэння духоўнага саслоўя грамадства. Таму ў лістападзе 1880 года разам з дзвюма царкоўнымі старастамі і адначасова членамі Звяза металургічнага завода Брукса Уільямам Бістаў і Томасам Гудбеерам яна стварыла некалькі спартыўных клубаў. У тым ліку ў 1875 годзе каманду Царквы Святога Марка па крыкеце, тры іграка якой — Уолтар Чоў, Эдуард Кіч і сам Уільям Бістаў — пасля сталі футбалістамі. Арцыдыякан Манчэстэра высока ацаніў працу Ганны Конел і дабраславіў ейную далейшую дзейнасць.

Разам з тым станавілася відавочным, што ўзімку мужчыны Заходняга Хортана не маюць магчымасці займацца калектыўнымі відамі спорту. Таму ў лістападзе 1880 года Ганна Конел, Бістаў і Гудбеер стварылі футбольную каманду Царквы Святога Марка пад назвай «Святы Марк» або «Уэст Хортан». Артур Конел стаў першым прэзідэнтам калектыву, які выступаў у чорных кашулях і белых шортах. Першы зарэгістраваны матч каманда правяла 13 лістапада 1880 года супраць царкоўнай каманды Маклсфілда, атрымаўшы паражэнне з лікам 1:2. Між іншым, у першы сезон свайгонага існавання каманда здолела перамагчы толькі адзін раз — у сакавіку 1881 года быў пераможаны калектыў «Сталібрыдж Кларэнс» з усходняга Манчэстэра.

У 1884 годзе адбылося пераназванне ў футбольны клуб Асацыяцыі Хортана. Тады ж Уільям Бістаў прыдумаў арыгінальную форму — чорныя кашулі з белым крыжам. У жніўні 1887 года клуб пераехаў на новую пляцоўку ў «Хайд Роўд» і атрымаў новае найменне — «Ардуік» паводле назвы раёна Манчэстэра. Праз два гады клуб пабудаваў трыбуну на тысячу гледачоў. А ў 1891 годзе ўступіў у Альянс-лігу і два гады запар ерамагаў у спаборніцтве на Кубак Манчэстэра. У красавіку 1892 года ў сувязі з фарміраваннем Другога Англійскага дывізіёна Футбольная Ліга прыняла рашэнне ўключыць «Ардуік» у гэты турнір. Паводле вынікаў сезона 1892/93 каманда заняла 5 месца сярод 12 удзельнікаў.

### Далейшае развіццё

Першым трафеем у скарбонцы «Сіці» стаў Кубак Англіі, выйграны ў 1904 годзе, у фінале яны перамаглі «Болтан Уондэрэрс» 1:0. У 1920 годзе пажар знішчыў галоўную трыбуну стадыёну «Хайд Роўд», таму ў 1923 годзе «Сіці» перабраўся на «Мэйн Роўд» у Мос Сайдзе, Манчэстэр.

У 1934 годзе манчэстэрцы ў другі раз дамагліся перамогі ў Кубку Англіі, а праз 3 гады заваявалі свой першы чэмпіёнскі тытул. «Гараджане» здолелі паўтарыць сваё дасягненне праз 34 гады, у 1968 годзе. У канцы 1960-х і пачатку 1970-х «Манчэстэр Сіці» з’яўляўся грознай сілай. Пад кіраўніцтвам трэнера Джо Мерсера з моцным складам ігракоў, такіх як Фрэнсыс Лі, Колін Бел, Майк Самербі і Майк Доўл, «гараджане» здолелі некалькі разоў узяць срэбра чэмпіянату Англіі. На еўрапейскай арэне «Сіці» таксама выглядаў годна, і ў 1970 годзе здолеў заваяваць свой першы (і пакуль адзіны) еўрапейскі трафей — Кубак уладальнікаў кубкаў, у Вене яны абгулялі польскі «Гурнік» 2:1.

У 2003 годзе клуб пераехаў на новы стадыён, які мае 48 000 глядацкіх месцаў і размешчаны на ўсходзе Манчэстэру. «Сіці» арандуе яго ў мясцовай рады. У сезоне 2002/03 «Сіці» выйшаў на дзявятае месца ў Прэм’ер-лізе і атрымаў права на ўдзел у Кубку УЕФА па правіле Fair Play (яны сталі другім англійскім клубам, які атрымаў такое права).

У 2008 годзе «Манчэстэр Сіці» быў набыты кампаніяй Abu Dhabi United Group, што забяспечыла клубу значны прыток інвестыцый і дазволіла ажыццявіць трансферы высокааплатных футбалістаў. У 2011 годзе клуб перамог у розыгрышу Кубка Англіі, таксама паводле выніках сезона 2010/11 «Сіці» наўпрост кваліфікаваўся ў групавы этап Лігі чэмпіёнаў УЕФА і ўпершыню з 1973 года заваяваў права ўдзельнічаць у Суперкубку Англіі. Аднак 7 жніўня 2011 года на «Уэмблі» атрымаў паражэнне ад чэмпіёна Англіі клуба «Манчэстэр Юнайтэд» з лікам 2:3.

13 мая 2012 года, абыграўшы ў драматычным матчы апошняга тура «Куінз Парк Рэйнджэрс» з лікам 3:2 і забіўшы вырашальны гол на чацвёртай дададзенай хвіліне, «Манчэстэр Сіці» праз 44 гады пасля апошняй перамогі ў турніры стаў чэмпіёнам Англіі. «Гараджане» пры гэтым абышлі свайго галоўнага суперніка, «Манчэстэр Юнайтэд», толькі паводле лепшай розніцы забітых і прапушчаных мячоў.

Дасягненні
----------

* **Чэмпіён Англіі**: 9
	+ 1937, 1968, 2012, 2014, 2018, 2019, 2021, 2022, 2023

* **Уладальнік Кубка Англіі**: 7
	+ 1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023

* **Уладальнік Кубка Англійскай футбольнай лігі**: 8
	+ 1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021

* **Уладальнік Суперкубка Англіі**: 6
	+ 1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019

* **Пераможца Лігі чэмпіёнаў УЕФА**: 1
	+ 2023

* **Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў УЕФА**: 1
	+ 1970

* **Уладальнік Суперкубка УЕФА**: 1
	+ 2023

Склад
-----

*Станам на верасень 2023 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 | Англія | Аб | Кайл Уокер | 1990 |
| 3 | Партугалія | Аб | Рубен Дыяш | 1997 |
| 4 | Англія | ПА | Калвін Філіпс | 1995 |
| 5 | Англія | Аб | Джон Стоўнз | 1994 |
| 6 | Нідэрланды | Аб | Натан Аке | 1995
 |
| 8 | Харватыя | ПА | Матэа Ковачыч | 1994 |
| 9 | Нарвегія | Нап | Эрлінг Холан | 2000 |
| 10 | Англія | ПА | Джэк Грыліш | 1995 |
| 11 | Бельгія | Нап | Жэрэмі Даку | 2002 |
| 13 | Злучаныя Штаты Амерыкі | Бр | Зак Стэфен | 1995 |
| 16 | Іспанія | ПА | Родры | 1996 |
| 17 | Бельгія | ПА | Кевін дэ Бройнэ *(капітан)* | 1991 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 18 | Германія | Бр | Штэфан Артэга | 1992 |
| 19 | Аргенціна | Нап | Хуліян Альварэс | 2000 |
| 20 | Партугалія | ПА | Бернарду Сілва | 1994 |
| 21 | Іспанія | Аб | Серхіа Гомес | 2000 |
| 24 | Харватыя | Аб | Ёшка Гвардыёл | 2002 |
| 25 | Швейцарыя | Аб | Мануэль Аканджы | 1995 |
| 27 | Партугалія | ПА | Матэус Нуніс | 1998 |
| 31 | Бразілія | Бр | Эдэрсан Мараэс | 1993
 |
| 33 | Англія | Бр | Скот Карсан | 1985
 |
| 47 | Англія | ПА | Філ Фодэн | 2000
 |
| 82 | Англія | Аб | Рыка Льюіс | 2004

 |

 |

Крыніцы
-------

1. ↑  Transfermarkt — 2000. Праверана 8 сакавіка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  «Part 8: Clubs», UEFA Champions League Statistics Handbook, UEFA, 13 Sep 2011, p. 10.
3. ↑  «Club History — The Club — Manchester City FC» Архівавана 16 мая 2016.. mcfc.co.uk.
4. ↑  Peter Lupson. «Thank God for Football!» — London: Azure, 2006. — 192 с. — ISBN 978-1-902694-30-6
5. ↑  The Encylopedia of British Football. Anna Connell Архівавана 24 кастрычніка 2011.. spartacus.schoolnet.co.uk
6. ↑  James Gary Manchester City — The Complete Record. — Derby: Breedon, 2006. — ISBN 1-85983-512-0 p17
7. ↑  Murray Chris Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C.. — Manchester: Blackwell Publishing, 2002. — P. 1. — ISBN 0-9520520-9-1
8. ↑  Команда Фергюсона забрала Суперкубок Англии: подробности(недаступная спасылка). radiomayak.ru
9. ↑  Манчестерская развязка: «Манчестер Сити» чудесным образом стал чемпионом Англии. Коммерсантъ

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Манчэстэр Сіці
* Афіцыйны сайт клуба
* Афіцыйны сайт заўзятараў клуба Архівавана 11 красавіка 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · Weibo · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | eu-football.info · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7652304-4 · ISNI: 0000000404628938 · LCCN: nr2004037222 · NDL: 001133006 · VIAF: 122458408 |

| ⛭ Манчэстэр Сіці |
| --- |
| 
* 2 Уокер
* 3 Дыяш
* 4 Філіпс
* 5 Стоўнз
* 6 Аке
* 8 Ковачыч
* 9 Холанд
* 10 Грыліш
* 11 Даку
* 13 Стэфен (б)
* 16 Радры
* 17 дэ Бройнэ (к)
* 18 Артэга (б)
* 19 Альварэс
* 20 Сілва
* 21 Гомес
* 24 Гвардыёл
* 25 Аканджы
* 27 Нуніс
* 31 Эдэрсан (б)
* 33 Карсан (б)
* 47 Фодэн
* 82 Льюіс
* галоўны трэнер: Хасеп Гвардыёла

 |

| ⛭Англійская Прэм’ер-ліга |
| --- |
| Сезоны | 
* 1991/92
* 1992/93
* 1993/94
* 1994/95
* 1995/96
* 1996/97
* 1997/98
* 1998/99
* 1999/2000
* 2000/01
* 2001/02
* 2002/03
* 2003/04
* 2004/05
* 2005/06
* 2006/07
* 2007/08
* 2008/09
* 2009/10
* 2010/11
* 2011/12
* 2012/13
* 2013/14
* 2014/15
* 2015/16
* 2016/17
* 2017/18
* 2018/19
* 2019/20
* 2020/21
* 2021/22
* 2022/23
* 2023/24

 |
| Клубы | 

|  |  |
| --- | --- |
| 2023/24 | 
* Арсенал
* Астан Віла
* Бернлі
* Борнмут
* Брайтан энд Хоўв Альбіён
* Брэнтфард
* Вест Хэм Юнайтэд
* Вулверхэмптан Уондэрэрс
* Крыстал Пэлас
* Ліверпул
* Лутан Таўн
* Манчэстэр Сіці
* Манчэстэр Юнайтэд
* Нотынгем Форэст
* Ньюкасл Юнайтэд
* Тотэнхэм Хотспур
* Фулхэм
* Чэлсі
* Шэфілд Юнайтэд
* Эвертан

 |
| Былыя | 
* Барнслі
* Бірмінгем Сіці
* Блэкберн Роверс
* Блэкпул
* Болтан Уондэрэрс
* Брэдфард Сіці
* Вест Бромвіч Альбіён
* Дэрбі Каўнці
* Іпсвіч Таўн
* Кардыф Сіці
* Ковентры Сіці
* КПР
* Лестэр Сіці
* Лідс Юнайтэд
* Мідлсбра
* Норвіч Сіці
* Олдэм Атлетык
* Портсмут
* Рэдынг
* Сандэрленд
* Саўтгемптан
* Сток Сіці
* Суіндан Таўн
* Суонсі Сіці
* Уіган Атлетык
* Уімблдан
* Уотфард
* Хадэрсфілд Таўн
* Хал Сіці
* Чарльтан Атлетык
* Шэфілд Уэнсдэй

 |

 |
| Спісы | 
* Пераможцы

 |
| Спадарожныя спаборніцтвы | 
* Кубак Англіі
* Кубак лігі
* Суперкубак Англіі
* Ліга чэмпіёнаў УЕФА
* Ліга Еўропы УЕФА

 |

| ⛭Чэмпіёны Англіі па футболе |
| --- |
| 
* Манчэстэр Юнайтэд (**20**)
* Ліверпул (**19**)
* Арсенал (**13**)
* Манчэстэр Сіці (**9**)
* Эвертан (**9**)
* Астан Віла (**7**)
* Сандэрленд (**6**)
* Чэлсі (**6**)
* Ньюкасл Юнайтэд (**4**)
* Шэфілд Уэнсдэй (**4**)
* Блэкберн Роверс (**3**)
* Вулверхэмптан Уондэрэрс (**3**)
* Лідс Юнайтэд (**3**)
* Хадэрсфілд Таўн (**3**)
* Бернлі (**2**)
* Дэрбі Каўнці (**2**)
* Портсмут (**2**)
* Прэстан Норт Энд (**2**)
* Тотэнхэм Хотспур (**2**)
* Вест Бромвіч Альбіён (**1**)
* Іпсвіч Таўн (**1**)
* Лестэр Сіці (**1**)
* Нотынгем Форэст (**1**)
* Шэфілд Юнайтэд (**1**)

 |

| ⛭Клубы-заснавальнікі Прэм’ер-лігі, сезон 1992/93 |
| --- |
| Арсенал ·  Астан Віла ·  Блэкберн Роверс ·  Іпсвіч Таўн ·  Ковентры Сіці ·  Крыстал Пэлас ·  Куінз Парк Рэйнджэрс ·  Ліверпул ·  Лідс Юнайтэд ·  Манчэстэр Сіці ·  Манчэстэр Юнайтэд ·  Мідлсбра ·  Норвіч Сіці ·  Нотынгем Форэст ·  Олдэм Атлетык ·  Саўтгемптан ·  Тотэнхэм Хотспур ·  Уімблдан ·  Чэлсі ·  Шэфілд Юнайтэд ·  Шэфілд Уэнсдэй ·  Эвертан |

| ⛭Пераможцы Лігі чэмпіёнаў |
| --- |
| 
* Алімпік (Марсель, Францыя)
* Астан Віла (Бірмінгем, Англія)
* Аякс (Амстэрдам, Нідэрланды)
* Баварыя (Мюнхен, Германія)
* Барселона (Іспанія)
* Барусія (Дортмунд, Германія)
* Бенфіка (Лісабон, Партугалія)
* Гамбург (Германія)
* Інтэрнацыянале (Мілан, Італія)
* Ліверпул (Англія)
* Манчэстэр Сіці (Англія)
* Манчэстэр Юнайтэд (Англія)
* Мілан (Італія)
* Нотынгем Форэст (Англія)
* Порту (Партугалія)
* ПСВ (Эйндхавен, Нідэрланды)
* Рэал (Мадрыд, Іспанія)
* Сцяўа (Бухарэст, Румынія)
* Сэлтык (Глазга, Шатландыя)
* Феенорд (Ратэрдам, Нідэрланды)
* Црвена Звезда (Бялград, Сербія)
* Чэлсі (Лондан, Англія)
* Ювентус (Турын, Італія)

 |