**Пётр IV Рарэш** (каля 1487 — 3 верасня 1546) — гаспадар Малдаўскага княства у 1527—1538 і 1541—1546 гадах, сын Стэфана III Вялікага.

Першае кіраванне
----------------

У 1526 годзе Венгрыя прайграла бітву пры Мохачы і гэта прывяло да ўзмацнення Асманскай імперыі. У такіх умовах Пётр IV Рарэш, які прыйшоў да ўлады ў 1527 годзе быў змушаны павялічыць суму даніны асманам з 8 тысяч да 10 тысяч залатых.
Пётр IV Рарэш вёў актыўную вонкавую палітыку. У 1530 годзе ён ізноў паспрабаваў вярнуць Пакуцце (саступленае ў чарговы раз Багданам III Крывым у 1505 годзе). Узімку 1530 года малдаўскія войскі занялі аспрэчваную тэрыторыю, але пасля таго, як польскае войска 22 жніўня 1531 года нанесла паразу ў бітве пры Обертыне, малдаўскія войскі адступілі. У 1532 годзе быў заключаны мір з Польшчай.

Спрабаваў працягваць палітыку бацькі па ўмацаванні цэнтральнай улады. Абапіраючыся на дробных баяр, абмяжоўваў уплыў буйных. Незадаволенасць апошніх вылілася ў змовы. Пётр Рарэш пачаў падрыхтоўку да вызвалення Малдавіі ад турэцкага панавання і ўсталяваў з гэтай мэтай сувязі з урадамі многіх краін. У 1533 годзе спрабуючы знайсці новых саюзнікаў Пётр IV Рарэш скіраваў амбасадараў у Расію. У 1535 годзе склаў сакрэтная антыасманская дамова з Фердынандам I Габсбургам. У Еўропе склалася Свяшчэнная ліга, якая планавала выкарыстаць уцягнутасць Асманскай імперыі ў вайну з Персіяй. У 1538 годзе ў Малдавію скіравалася турэцкае войска на чале з султанам Сулейманам, з усходу ўварваліся крымскія татары, а з поўначы палякі. Войскі Петра Рарэша спачатку аказвалі супраціў асманам і нават пабілі іх пры Хоціне. Але пасля ўзяцця турэцкім войскам сталіцы княства Сучавы і здрады баяр, якія выказалі адданасць султану, Пётр Рарэш бег з краіны. З гэтага часу Малдавія канчаткова трапіла пад уладу Асманскай імперыі. Султан падначаліў сабе вобласці паміж Прутам і Днястром, а крымскія татары атрымалі Буджак.

Другое кіраванне
----------------

Стэфан V Лакуста загінуў у выніку змовы, Аляксандр Корня таксама паспрабаваў вызваліцца ад турэцкага валадарства. У такой сітуацыі ў 1541 годзе Пётр Рарэш ізноў стаў гаспадаром, атрымаўшы ад турэцкага султана прастол Малдавіі. Але за гэта ён абавязаўся павялічыць памер даніны да 12 тысяч залатых, прызнаў тэрытарыяльныя страты 1538 года, у Сучаве размясціўся турэцкі гарнізон, а сын Ілля у якасці закладніка адпраўляўся ў Стамбул. Пётр і гэтым разам стаў умацоўваць цэнтральную ўладу, караў смерцю завадароў баярскай апазіцыі. У 1542 годзе склаў пагадненне з Габсбургамі, падтрымваў антытурэцкія сілы, быў злучаны з Расіяй, атрымваючы адтуль матэрыяльную дапамогу.

Зноскі
------

1. ↑

Літаратура
----------

* Краткая история Румынии / Ответственный редактор д.и.н. Виноградов В.Н.. — Москва: Наука, 1987. — С. 64 — 65. — 34 200 экз.

Спасылкі
--------

* Muşatin family

| Малдова Кіраўнікі Малдаўскага княства Малдова |
| --- |
|  | 
* Драгаш
* Сас
* Балк
* Багдан I
* Лацка
* Касцячы Мушат
* Пётр I Мушат
* Раман I Мушат
* Стэфан I Мушат
* Юга Бязногі
* Аляксандр I Добры
* Ілья I
* Стэфан II
* Пётр II
* Раман II
* Чубэр
* Алексэндрэл
* Багдан II
* Пётр III Арон
* Стэфан III Вялікі
* Багдан III Крывы
* Стэфан IV
* Пётр IV Рарэш
* Стэфан V Лакуста
* Аляксандр Корня
* Ілья II Рарэш
* Стэфан VI Рарэш
* Іаан Жолдзя
* Аляксандр III Лэпушняну
* Дэспат Водэ
* Стэфан VII Томша
* Багдан IV Лэпушняну
* Іаан Водэ Люты
* Пётр VI Кульгавы
* Іван Падкова
* Янку Сасул
* Арон Тыран
* Аляксандр IV Злы
* Пётр VII Казак
* Стэфан VIII Разван
* Ерамія Магіла
* Міхай Храбры
* Сіміён Магіла
* Міхаіл Магіла
* Канстанцін Магіла
* Стэфан IX Томша
* Аляксандр Магіла
* Раду Міхня
* Гаспар Грацыяні
* Аляксандр IV Ільяш
* Мірон Барнаўскі-Магіла
* Аляксандр V Князёк
* Майсей Магіла
* Васіле Лупу
* Георгій Стэфан
* Георгій Гіка
* Канстанцін Шчэрбан Басараб
* Стэфаніца Лупу
* Еўстратые Дабіжа
* Георгій Дука
* Ільяш Александру
* Стэфан Петрычэйку
* Думітрашку Кантакузіна
* Антон Расеці
* Канстанцін Кантэмір
* Дзмітрый Кантэмір
* Канстанцін Дука
* Антыёх Кантэмір
* Іаан Бухуш
* Міхай Ракавіцэ
* Мікалай Маўракардат
* Лупу Кастакі
* Іаан Маўракардат
* Рыгор II Гіка
* Канстанцін Маўракардат
* Іардаке Стаўракі
* Канстанцін Ракавіцэ
* Мацей Гіка
* Скарлат Гіка
* Іаан Тэадор Калімакі
* Рыгор Калімакі
* Рыгор III Гіка
* Канстанцін Мурузі
* Аляксандр I Маўракардат
* Аляксандр II Маўракардат
* Аляксандр Іпсіланці
* Эмануіл Джані-Русет
* Аляксандр Мурузі
* Міхаіл Суцу Старэйшы
* Міхаіл Суцу Малодшы
* Аляксандр Калімакі
* Канстанцін Іпсіланці
* Аляксандр Суцу
* Іардаке Конта
* Скарлат Калімакі
* Аляксандр Хангерлі
* Іардаке Русет-Разнавану
* Веніямін Кастаке
* Сенескалс Ману
* Якавакі Рызас-Нерулас
* Аляксандр Канстанцінавіч Іпсіланці
* Стэфан Вагарыдэ
* Іаніцэ Санду Стурдза
* Міхаіл Стурдза
* Рыгор Гіка
* Тэадор Балш
* Мікалай Вагарыдэ
* Стэфан Катарджыу
* Іаан Кантакузіна
* Васіль Стурдза
* Анастасіе Пану
* Александру Іаан Куза

 |