**Рымгайла** або **Рымгайле** (літ.: Rimgailė, Ringáilė; каля 1367 — паміж 1423 і 1430) — літоўская князёўна, дачка князя Кейстута, жонка Генрыха Мазавецкага з дынастыі Пястаў і малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага. Хрышчаная пад імем Ганна (у іншых крыніцах — Эльжбета).

Імя
---

Імя Рымгайле (Рымгайла, Рымгайля) з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў, што дайшлі з індаеўрапейскай даўніны.

Першая аснова звязаная з літоўскім *rimti* «спакайнець; трываць». Яна сінанімічная асновам *Kant-, Kens(t)-*, якія звязаныя з *kantrus* «цярплівы, трывалы», *kęsti* «трываць, цярпець» (адсюль і імя Кейстут).

Другая аснова *Gail-*, з ёй вядома пад 60 сучасных літоўскіх антрапонімаў. Яна звязаная са старалітоўскім *gailas* «моцны», літ. *gailus* «гняўлівы», далей напрамую з індаеўрапейскім \**ghoilo-s* «моцны; няўрымслівы, жвавы».

Аснова *Gail-* была папулярная ў гэтым пакаленні Гедзімінавічаў, яна таксама ў імёнах стрыечных братоў Рымгайлі (сыноў Альгерда) Карыгайлы, Ягайлы, Швітрыгайлы (Свідрыгайлы). Гэта мела б сведчыць, што ў вялікакняскім асяроддзі пры імянаданні свядома практыкавалі вар’іраванне асноў з мэтай падтрымання цэльнасці і стабільнасці роду.

Імя Рымгайля адносілася да слою «ваярскіх» імёнаў, якія запанавалі ў раннелітоўскім іменніку разам з абсалютызацыяй ролі ваяроў у структуры грамадства, іх пачалі надаваць асобам як мужчынскага, так і жаночага полу. Дастасаванае да мужчынскага носьбіта, гэтае імя значыла «Трывалы і моцны».

Такога ж тыпу «ваярскія» імёны насілі таксама дачка князя Трайдзеня Гаўдзіманта (імя Гаўдзімант значыла «Слаўны (ваеннай) здабычай»), дачка князя Гедзіміна Айгуста (мужчынскае імя значыла «Звыклы да (ваенных) паходаў»).

Старалітоўскае двухасноўнае імя з «ваярскай» семантыкай мела таксама сястра Рымгайлі, іншая дачка Кейстута Міклоўса (другая аснова *Klaus-* ад *klausyti* «слухаць» са значэннем ваярскай славы, што далёка чутная).

Жыццяпіс
--------

Дачка вялікага князя літоўскага Кейстута і яго жонкі Біруты, сястра вялікага князя Вітаўта.

Была сярод закладнікаў, адпраўленых Вітаўтам да рыцараў Тэўтонскага ордэна для атрымання дапамогі ў барацьбе з польскім каралём Ягайлам (сваім стрыечным братам) і яго намеснікам у Вялікім Княстве Літоўскім Скіргайлам у ходзе Грамадзянскай вайны 1389—1392 гадоў.

У 1392 годзе выйшла замуж за Генрыка Мазавецкага  (англ.) (бел. пасланага Ягайлам да Вітаўта для абмеркавання ўмоў спынення грамадзянскай вайны, пры гэтым Генрых адмовіўся ад Плоцкага біскупства  (руск.) (бел.. Неўзабаве Генрых памёр, прычым гісторык Ян Длугаш падазраваў Рымгайлу ў датычнасці смерці мужа, што не пацвярджаюць сучасныя даследчыкі.

На думку некаторых гісторыкаў была жонкай Штэфана I Мушата  (руск.) (бел. (1394—1399), гаспадара Малдаўскага княства, і Мірчы I Старога (пасля 1399—1418), гаспадара Валахіі.

Пасля смерці Мірчы, якая здарылася ў 1418 годзе, выйшла замуж за малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага. Аднак ужо ў 1421 годзе адбыўся іх развод, на думку гісторыкаў, гэта азначала пагаршэнне літоўска-малдаўскіх адносін. Пры разводзе Рымгайле нададзены ў пажыццёвае валоданне гарады Сірэт і Волхавец і прызначана штогадовае забеспячэнне ў 600 дукатаў.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4  Ringáilė // Rimvydas Petrauskas, Visuotinė lietuvių enciklopedija (электронная версия Универсальной литовской энциклопедии)
2. ↑  T. Milewski. Indoeuropejskie imiona osobowe. Wrocław-Warszawa-Kraków, 1969. С. 11—13.
3. ↑  Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. С. 129—130.
4. ↑  Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. С. 87—88.
5. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 452.
6. ↑  Литвина А. Ф. Успенский Ф. Б. Выбор имени у русских князей в X—XVI вв. Династическая история сквозь призму антропонимики. М. 2006. С. 40.
7. 1 2  Гудавичюс Э. История Литвы с древнейших времен до 1569 года / Перевод Г. И. Ефромова. — Том I. — Москва: Фонд имени И. Д. Сытина, 2005, стр. 176 и 181
8. ↑  Relaţiile dintre români şi Papalitate de-a lungul istoriei // Ștefan BOTORAN, Monitorul
9. ↑  Очерки внешнеполитической истории Молдавского княжества (последняя треть XIV — начало XIX в.). / Отв.ред. Д. М. Драгнев. -. Кишинёв: Штиинца, 1987


| ?Рымгайла — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Гедзімін |  | Будзівід |  | Трайдзень |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Кейстут |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Рымгайла |  |  |  |  | Еўна |  | Комант |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Бірута |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · IPSB: ryngalla · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid |