**«Дзявяты сон Веры Паўлаўны»** (руск.: «Девятый сон Веры Павловны») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1991 годзе ў зборніку «Сіні ліхтар».

Назва аповядання адсылае да рамана Мікалая Чарнышэўскага «Што рабіць?», дзе сны яго гераіні Веры Паўлаўны былі часткай аповеду.

Змест
-----

Галоўнай тэмай апавядання з’яўляецца філасофская сістэма саліпсізму. Да гэтай філасофіі Віктар Пялевін у той ці іншай форме звяртаўся і ў іншых сваіх творах.

Дзеянне апавядання адбываецца ў СССР падчас перабудовы. Веру, галоўную гераіню апавядання, магчыма аднесці да савецкай інтэлігенцыі. Яна захапляецца філасофскай сістэмай саліпсізму, чытае Рамачараку і Блавацкую, глядзіць фільмы Фасбіндэра і Бергмана, але ў той жа час працуе прыбіральшчыцай у мужчынскай грамадскай прыбіральні, што робіць яе вобраз даволі карыкатурным.

Аднойчы Веры прыходзіць ўсведамленне таямніцы жыцця, нягледзячы на ​​тое, што сэнс жыцця яна спасцігнуць не ў стане. Як аказалася, «веданне таямніцы жыцця ў адрозненне ад разумення яе сэнсу дазваляе кіраваць быццём, гэта значыць сапраўды спыняць старое жыццё і пачынаць новае … і ў кожным новым жыцці будзе свой асаблівы сэнс». Усвядоміўшы, што «усё ідзе так, як мы пажадаем», Вера пачынае выкарыстоўваць гэтую таямніцу: ​​"для пачатку я паспрабую што-небудзь простае. Напрыклад, каб тут на сценах з’явіліся карціны і зайграла музыка.".

У краіне пачынаецца перабудова, і Вера ведае, што крыніца гэтых пераменаў — яна сама. Неўзабаве прыбіральня была прыватызавана, яе знешні выгляд значна палепшыўся. Праз нейкі час на сцяне з’явілася карціна, затым начальнік прыбіральні прынёс магнітафон і калонкі. У памяшканні зайграла музыка. Раніца пачалася з «Імшы і Рэквіема» Джузэпэ Вердзі, якую змяняла «Калядная араторыя» Баха, а затым ішлі мелодыі Моцарта. Праз некаторы час замест прыбіральні адкрылася камісійная крама, і Вера стала працаваць у ёй прыбіральшчыцай.

Галоўная гераіня захавала сяброўства з Маняшай, прыбіральшчыцай суседняй жаночай прыбіральні. Сяброўка вельмі часта ўмешвалася ў жыццё Веры і ўвесь час давала ёй парады. Менавіта Маняша сказала сяброўцы, што толькі жаданні чалавека вызначаюць яго жыццё. Па задумцы Пялевіна, Маняша — другая частка душы галоўнай гераіні.

Неўзабаве пасля адкрыцця крамы Вера пачала заўважаць, што людзі і рэчы выглядаюць так, як быццам яны ў лайне, а з-за сценкі стаў чуецца шум патоку. Яна стала ў думках вінаваціць Маняшу. Падчас адной з сустрэч Вера нанесла страшны ўдар сякерай па галаве Маняшы, вобразна забіўшы тую частку яе душы, якая звязала яе з рэчаіснасцю.

У апафеозе апавядання грандыёзная ілюзія бурыцца, паток лайна затапляе ўсё і выносіць Веру на Страшны Суд. За саліпсізм там караюць вечным знаходжаннем у савецкай рэалістычнай прозе, але там ужо ўсё занята. — Што рабіць? — пытаецца Суддзя. У выніку Веру змяшчаюць у якасці Веры Паўлаўны ў кнігу, што вывучаецца ў школьны савецкі перыяд, — «Што рабіць?» Чарнышэўскага. І ўсё тое, што адбылося, аказваецца цяпер чарговым, дзявятым сном Веры Паўлаўны.

Асаблівасці
-----------

Нягледзячы на тое, што аўтар не згадвае канкрэтныя даты, падзеі апавядання можна выразна падзяліць на тры перыяды перабудовы. Апавяданне пачынаецца ў 1986 годзе, калі ў СССР была абвешчана палітыка галоснасці. Ператварэнне прыбіральні ў кааператыў адпавядае 1987—1988 гадам, калі выйшла пастанова «Аб стварэнні кааператываў па вытворчасці тавараў народнага спажывання». Пераабсталяванне прыбіральні ў камісійную крамуадпавядае канцу 1980-х — пачатку 1990-х гадоў, калі ў краіну масава сталі завозіцца замежныя тавары.

Зноскі
------

1. ↑  Сергей Некрасов Виктор Пелевин: опыт библиографии
2. 1 2  Киселёва П. А. Кузнецов А. В. Философия солипсизма и её отражение в художественной литературе (на примере рассказа Виктора Пелевина «Девятый сон Веры Павловны») // XI Студенческая международная заочная научно-практическая конференция «Молодежный научный форум: гуманитарные науки»
3. ↑  Холодинская Т. О. Ремейк как категория, характеризующая межтекстовые отношения // Филологические науки. Вопросы теории и практики. 2016. № 6 (60).
4. 1 2  Динабург С. Р. Психотерапевтический очерк методологии психотерапии // Вестник Пермского университета. Философия. Психология. Социология. Вып. 1 (5)
5. ↑  Edinburgh Research Explorer The Effacement of History, Theatricality and Postmodern Urban Fantasies in the Prose of Petrushevskaya and Pelevin.
6. 1 2  Скворцова В. В. Функции культурно-коннотированной лексики в рассказе В. Пелевина «Девятый сон Веры Павловны» (на фоне англоязычного перевода) // Вестник Челябинского государственного университета. 2020. № 3 (437). Филологические науки. Вып. 120.
7. ↑  Скворцова В. В. Специфические средства движения текстового времени в прозе В. Пелевина // Вестник Московского университета. Серия 9. Филология. 2017.

Спасылкі
--------

* Виктор Пелевин. Девятый сон Веры Павловны

| ⛭Творы Віктара Пялевіна |
| --- |
| Сіні ліхтар (1991) | 
* Жыццё і прыгоды сарая нумар XII
* Затворнік і Шасціпалы
* Праблема ваўкалака ў сярэдняй паласе
* Прынц Дзяржплана
* Спі
* Весткі з Непала
* Дзявяты сон Веры Паўлаўны
* Сіні ліхтар
* СССР Тайшоу Чжуань
* Мардонгі
* Дзень бульдазерыста
* Анталогія дзяцінства
* Убудаваны напамінальнік
* Мітэльшпіль
* Ухраб
* Музыка са слупа
* Адкрыццё Крэгера
* Зброя адплаты
* Рэканструктар
* Хрустальны свет

 |  |
| ДПП (NN) (2003) | 
* Лічбы
* Македонская крытыка французскай думкі
* Адзін вог
* Акіка
* Фокус-група
* Госць на свяце Бон
* Запіс пра пошук ветру

 |
| Relics. Ранняе і нявыдадзенае (2005) | 
* Псіхічная атака санет
* Калдун Ігнат і людзі
* СССР Тайшоу Чжуань
* Жыццё і прыгоды сарая нумар XII
* Воданапорная вежа
* Мітэльшпіль
* Бубен ніжняга свету
* Кароткая гісторыя пэйнтбола ў Маскве
* Ніжняя тундра
* Калядны кіберпанк, або Калядная ноч-117.DIR
* Time out
* Грэчаскі варыянт
* Who by fire
* Ікстлан — Петушкі
* ДКНС як тэтраграматон
* Зомбіфікацыя. Вопыт параўнальнай антрапалогіі
* Джон Фаўлз і трагедыя рускага лібералізму
* Імёны алігархаў на карце Радзімы
* Мост, які я хацеў перайсці

 |
| П5: памінальныя песні  палітычных пігмеяў піндастана (2008) | 
* Зала спяваючых карыятыдаў
* Кармленне кракадзіла Хуфу
* Некрамент
* Прастора Фрыдмана
* Асасін

 |
| Ананасная вада для прыгожай дамы (2010) | 
* Аперацыя «Burning Bush»
* Зенітныя кодэксы Аль-Эфесбі
* Сузіральнік цені
* Тхагі
* Гатэль добрых увасабленняў

 |
| Мастацтва лёгкіх дотыкаў (2019) | 
* Іякінф
* Мастацтва лёгкіх дотыкаў
* Сталыпін

 |
| Іншыя творы, якія не ўвайшлі ў зборнікі | 
* Паходжанне відаў

 |