**Лай** (стар.-грэч.: Λάϊος) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі цар Фіваў, сын Лабдака, муж Іакасты, бацька Эдыпа. Калі бацька загінуў, Лаю быў 1 год. Пазней выгнаны з Фіваў блізнятамі Зефам і Амфіёнам.

Хаваючыся ад узурпатараў фіванскага трона Амфіёна і Зефа, Лай знайшоў прытулак у Пелопа, цара горада Пісатыды. Пелопа гнёў праклён з-за таго, што і трон, і сваю жонку Гіпадамію ён атрымаў дзякуючы вераломству. Больш за ўсё на свеце Пелопс любіў свайго малодшага сына Хрысіпа. Калі Лай вучыў Хрысіпа яздзе на калясніцы, ён закахаўся ў юнака і выкраў яго. Лай зманам вывез яго ў Фівы, за што, у сваю чаргу, быў пракляты Пелопсам (у іншай версіі міфа Хрысіпа забіваюць яго старэйшыя браты).

Пасля смерці Амфіёна стаў кіраваць у Фівах. Ажаніўся з дачкой Менекея Іакастай (ці Эпікастай). Праклён Пелопа прывёў да таго, што шлюб Лая апынуўся бясплодным. Адправіўшыся за саветам у Дэльфы, Лай атрымаў ад аракула Апалона прадказанне: Лай можа зачаць сына, але тады яму наканавана загінуць ад яго. Бог вуснамі аракула тройчы забараніў Лаю мець дзяцей. Не жадаючы гэтага, Лай адмовіўся ад думкі мець дзяцей, але аднойчы, ап'янеўшы, усё ж апладніў сваю жонку. Асцерагаючыся прадказання, Лай загадаў слузе кінуць немаўля Эдыпа на гары Кіферон, аднак слуга непаслухаўся і аддаў немаўля пастухам.

Эдып, які вырас не ведаючы пра сваё паходжанне, атрымаў прадказанне пра тое, што яму наканавана забіць свайго бацьку, і ў жаху бег ад сваіх прыёмных бацькоў. Лай, праязджаючы на калясніцы праз вобласць Факіды з чатырма спадарожнікамі, быў у сварцы забіты Эдыпам Гэта было на Схісце (Скрыжаванні дарог), там знаходзілася магіла Лая і яго раба. Або магіла Лая і весніка былі на гора Лафістый.

Дзеючая асоба трагедыі Эсхіла «Лай» (фр. 387а Рат) і трагедыі Лікафрона «Лай», камедыі Платона «Лай».

Зноскі
------

1. ↑   Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т. 2. С. 35
2. ↑   Сафокл. Цар Эдып 225
3. ↑  Эпикаста // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
4. ↑   Гігін. Міфы 9
5. ↑   Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка III 5, 5
6. ↑   Сафокл. Цар Эдып 711—715; Гігін. Міфы 66
7. ↑   Эсхіл. Сямёра супраць Фіваў 745—749; Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка IV 64, 1
8. ↑   Еўрыпід. Фінікіянкі 14-22
9. ↑   Сафокл. Цар Эдып 752
10. ↑   Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка III 5, 5.7-8; 15, 7
11. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады X 5, 3
12. ↑   Мікалай Дамаскі. Гісторыя, фр. 8 Якобі

| Міфічныя цары Фіваў |
| --- |
| 
Калідн • Кадм • Палідор • Пенфей • Лабдак • Ніктэй • Лік • Амфіён • Лай • Крэонт (двойчы) • Эдып • Этэокл • Лаадамант • Ферсандр • Тысамен • Автэсіён • Дамасіхтон • Пталамей • Ксанф
 |


| ?Лай — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Агенор |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Кадм |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Тэлефаса |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Палідор[d] |  |  |  | Зеўс |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Арэс |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Гармонія |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Электра |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Лай |  | Лабдак |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Афрадыта |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Гірыей[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ніктэіда[d] |  | Ніктэй |  |  | Хтоній[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | Клонія[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | SUDOC: 238340317 · VIAF: 65157340583309920422 |