recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Віктар Паўлавіч Нікалайкін** (нар. 19 верасня 1961, в. Сівінка, Веткаўскі раён, Гомельская вобласць) — старшыня Віцебскага гарвыканкама (2009—2019), дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га і 8-га скліканняў.

Біяграфія
---------

У 1983 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «арганізацыя і бяспека дарожнага руху»; працаваў інжынерам аўтакалоны № 2459 Віцебскага аблаўтаўпраўлення, начальнікам калоны № 5. З 1984 па 1989 гады — на камсамольскай рабоце: другі сакратар Чыгуначнага раённага камітэта ЛКСМБ г. Віцебска, сакратар, другі сакратар Віцебскага гарадскога камітэта ЛКСМБ. З 1989 года працаваў загадчыкам аддзела Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта, займаў пасаду кіраўніка адміністрацыі Кастрычніцкага раёна Віцебска. З 15 лістапада 2007 года — намеснік старшыні Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта.

З красавіка 2009 года выконваў абавязкі старшыні Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта. На 12-й пазачарговай сесіі Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў 21 красавіка 2012 года па ўзгадненні з А. Лукашэнкам быў зацверджаны дэпутатамі на пасадзе старшыні Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта. 

На парламенцкіх выбарах, якія прайшлі 17 лістапада 2019 года, балатаваўся ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання па выбарчай акрузе № 17 «Віцебская-Горкаўская». Па выніках галасавання набраў 44 566 галасоў (84,08 % ад 53 006 выбаршчыкаў, якія прынялі ў галасаванні). У сувязі з абраннем у парламент у снежні 2019 года быў вызвалены з пасады старшыні Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта. У Палаце прадстаўнікоў заняў пасаду старшыні Пастаяннай камісіі па жыллёвай палітыцы і будаўніцтве.

З 2024 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання.

Узнагароды
----------

У 2013 годзе Віктар Нікалайкін быў ўдастоены звання «Чалавек года Віцебшчыны». 3 снежня 2014 года быў узнагароджаны ордэнам Пашаны. Узнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2022).

Зноскі
------

1. ↑  [rec.gov.by/sites/default/files/pdf/2019/itog\_2.pdf Витебская область. Сведения о результатах голосования] (руск.). *Цэнтральная камісія Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў*. Праверана 1 лютага 2020.
2. ↑  Должность мэра Витебска вакантна: с сайта горисполкома убрали информацию о Николайкине (руск.)(недаступная спасылка). *TUT.BY* (19 снежня 2019). Архівавана з першакрыніцы 1 лютага 2020. Праверана 1 лютага 2020.
3. ↑  Мэра Витебска Виктора Николайкина наградили орденом Почета **(нявызн.)**. *Народныя навіны Віцебска* (17 снежня 2014). Праверана 1 лютага 2020.
4. ↑  ПАСТАНОВА САВЕТА МІНІСТРАЎ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ 28 лістапада 2022 г. № 819 Аб узнагароджанні Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
**Сцяг Бара́навічаў** — адзін з сімвалаў Баранавічаў разам з гербам.

Праект герба і сцяга Баранавічаў ухвалены пастановаю Баранавіцкага гарадскога савета дэпутатаў ад 30 лістапада 2012 года № 144 і мае станоўчую выснову геральдычнай экспертызы.

Афіцыйнае апісанне
------------------

Сцяг горада Баранавічы ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча ў суадносінах 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных роўнавялікіх палосак: верхняй — зялёнага і ніжняй — чырвонага колеру, па цэнтру пярэдняга боку якога знахоціцца выява герба горада Баранавічы..

Легенда
-------

На афіцыйных геральдычных сімвалах — гербе і сцягу Баранавічаў знаходзіцца залаты паравоз, які з'яўляецца сімвалам узнікнення і развіцця горада. Заснаванне гораду Баранавічы звязана з будаўніцтвам Маскоўска-Брэсцкай чыгункі (Аляксандраўскай чыгункі), якая пачала працаваць у 1871 годзе. Каля станцыі і дэпо ўзнікла паселішча, якое налічвала ў 1880 годзе каля 1.5 тыс. жыхароў. Будаўніцтва і далейшае развіццё чыгунікі стала штуршком да нараджэння і развіцця горада. Шэсцерня на зялёным фоне сімвалізуе сучаснае развіццё прамысловасці ў горадзе ў сучасным часе.

Зноскі
------

1. ↑  Сімволіка горада Архівавана 29 снежня 2014.. Сайт Баранавіцкага гарвыканкама

| ⛭Сцягі населеных пунктаў Брэсцкай вобласці |
| --- |
| Гарады |  Баранавічы ·  Брэст ·  Бяроза ·  Драгічын ·  Жабінка ·  Іванава ·  Івацэвічы ·  Кобрын ·  Лунінец ·  Мікашэвічы ·  Пінск ·  Пружаны  |  |
| Вёскі | Варацэвічы ·  Гарадзец ·  Ляхчыцы ·  Моладава ·  Чарнаўчыцы
 |
**Музей народнай творчасці «Бездзежскі фартушок»** адкрыты 17 студзеня 1999 года ў Бездзежы. Экспазіцыя размешчана ў 7 залах («Падворак», «Ручнікі», «Сялянская хата» і г.д.). Фонды музея налічваюць больш як тысячу экспанатаў. Сэрца музея — зала «Царства фартушкоў». У музеі сабрана ўнікальная калекцыя фартушкоў, што налічвае больш як дзве сотні прадметаў. У экспазіцыі прадстаўлена больш як сем дзесяткаў. Менавіта бездзежскія фартушкі адрозніваюцца ад іншых па сваёй выбеленасці. Шылі іх з палатна, якое складалася з трохсот ільняных нітачак, якія свабодна праходзілі праз пярсцёнак.

Самы першы фартушок, які захоўваюць фонды музея, быў створаны ў 1880 годзе. Традыцыйнае адзенне вясковага насельніцтва в. Бездзеж мае шэраг асаблівасцей у назвах і манерах нашэння, характары аздаблення, якія паказаны ў экспазіцыі. Працуе школа народнай творчасці па класах: «Вышыўка» і «Карункапляценне». Экскурсіі па музеі праходзяць з удзелам народнага фальклорнага калектыву «Купалінка» і народнага калектыву песні і музыкі «Сваякі». Музей з’яўляецца важным турыстычным аб’ектам рэгіёна.

### Асаблівасці бездзежскага фартушка

У Бездзежы Драгічынскага раёна «затулкі»-фартухі былі крыху карацейшыя і больш шырокія. Шылі іх у 2-3 полкі, каб яны закрывалі не толькі перад, але і бакі спадніцы. Злучалі простым швом так, каб яно не кідалася ў вочы, а складвалася ўражанне, што палатно выткана ў адну полку. Па нізе іх аздаблялі тканым ці вышытым арнаментам, карункамі або «ператыкалі» ўсё поле фартуха рэдка размешчанымі вузенькімі папярочнымі палоскамі. У версе палатно збіралася, яго моршчылі так, каб атрымліваліся складкі, хаця маглі яны быць і без складак. Завязкі белага колеру без вышыўкі.

Святочныя фартухі былі больш тонкія і багата аздоблены вышываным або тканым узорам. Тканіна магла быць у палоску або ў клетку і сама па сабе выглядала багата, можа, таму такія фартухі аздаблялі толькі па нізе і па баках. Гэта гаварыла пра тое, што бездзежскія майстрыхі мелі тонкі густ.

У бездзежскім краі ў фартушках пераважаюць чорны і чырвоны колеры, бо ў народзе лічылі, што гэтыя колеры засцерагаюць ад нячыстай сілы. У кожнай гаспадыні было больш дванаццаці фартушкоў — па колькасці найважнейшых рэлігійных свят.

### Дырэктары музея народнай творчасці «Бездзежскі фартушок»

* Першы дырэктар — Галіна Абрамовіч
* Другі дырэктар — Лідзія Шыльпук
* Трэці дырэктар — Марыя Астаповіч (з 2008 г.)

Літаратура
----------

* Марчук, Р. «Пайшла як пава, альбо бездзежскіх жанчын відаць здалёк» / Р. Марчук // Маладосць. — 2010. — № 11. — С. 111—113.

Спасылкі
--------

* Музей народнай творчасці «Бездзежскі фартушок», старонка Драгічынскага райвыканкама(недаступная спасылка)
* Адзіны ў свеце музей фартухоў знаходзіцца ў беларускай вёсцы // Салідарнасць, 20.09.2006 Архівавана 29 верасня 2007.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карась.
**Дзяніс Мікалаевіч Карась** (нар. 18 жніўня 1978, Наваполацк) — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га і 8-га скліканняў.

Біяграфія
---------

Скончыў Наваполацкі політэхнічны тэхнікум, Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт, слухач Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працоўную дзейнасць пачаў электраманцёрам па рамонце электраабсталявання на вытворчым аб’яднанні «Палімір». Працаваў машыністам тэхналагічных помпаў, аператарам тэхналагічных установак, начальнікам устаноўкі «Ізамерызацыі ксілолаў — нетыповай» вытворчасці «Нафтавыя паліва і араматыка» адкрытага акцыянернага таварыства «Нафтан».

Быў старшым грамадскім інспектарам па ахове працы пярвічнай арганізацыі Белхімпрафсаюза адкрытага акцыянернага таварыства «Нафтан» (у 2014 годзе — лепшы грамадскі інспектар па ахове працы ў Рэспубліцы Беларусь), намеснікам старшыні цэхавага камітэта вытворчасці «Нафтавыя паліва і араматыка» адкрытага акцыянернага таварыства «Нафтан».

З’яўляўся дэпутатам Наваполацкага гарадскога Савета дэпутатаў 28-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

Член рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Белая Русь».

Узнагароды
----------

Мае Падзяку старшыні Наваполацкага гарадскога выканаўчага камітэта. Узнагароджаны ганаровымі граматамі адкрытага акцыянернага таварыства «Нафтан», Рэспубліканскай федэрацыі Белхімпрафсаюза.

Зноскі
------

1. ↑  Карась Дзяніс Мікалаевіч
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Адзінцова.
**Святлана Уладзіміраўна Адзінцова** (нар. 8 лістапада 1964, Ксты, Полацкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі хірург, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 і 8 склікання. Кандыдат медыцынскіх навук.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 8 лістапада 1964 года ў в. Ксты Полацкага раёна Віцебскай вобласці.

Скончыла Віцебскі медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; клінічную ардынатуру пры Віцебскім медыцынскім інстытуце па спецыяльнасці «Хірургія».

Працавала медсястрой хірургічнага аддзялення Полацкай цэнтральнай раённай бальніцы; урачом-хірургам па аказанні экстраннай дапамогі хірургічнага аддзялення Полацкай цэнтральнай гарадской бальніцы; загадчыкам хірургічнага аддзялення, намеснікам галоўнага ўрача па лячэбнай рабоце, галоўным урачом Полацкай гарадской паліклінікі; намеснікам галоўнага ўрача па амбулаторна-паліклінічнай службе, галоўным урачом Полацкага гарадскога тэрытарыяльнага медыцынскага аб’яднання; галоўным урачом Полацкай цэнтральнай гарадской паліклінікі, намеснікам галоўнага ўрача па амбулаторна-паліклінічнай рабоце Полацкай цэнтральнай гарадской бальніцы.

Выбіралася дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 25, 26, 27 і 28-га скліканняў.

Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы. Уваходзіла ў склад рабочай групы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Фінляндскай Рэспублікі.

З 2024 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання.

Сям’я
-----

Замужам, мае сына і дачку.

Узнагароды
----------

* юбілейны медаль «70 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»,
* юбілейны медаль «75 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»,
* знак Міжнароднага дабрачыннага фонду «Сям’я — Яднанне — Айчына» «За заслугі»,
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Сведения о результатах голосования по выборам депутатов Палаты представителей Национального собрания Республики Беларусь седьмого созыва 17 ноября 2019 года по Витебской области Архівавана 15 лютага 2020.
2. ↑  Адзінцова Святлана Уладзіміраўна
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Падлужжа.

**Падлу́жжа** (трансліт.: *Padlužža*, руск.: Подлужье) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ленінскага сельсавета.

Гісторыя
--------

Скасавана ў 2008 годзе.

Славутасці
----------

Бердыжская стаянка — археалагічны помнік, знаходзіцца за 0,3 км на поўдзень ад вёскі, на схіле высокага правага берага р. Сож, ва ўрочышчы Калодзежкі, якое складаецца з паўночнага і паўднёвага яроў. Культурны пласт помніка найлепш захаваўся на поўдні ад яра.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Кіпарыс арызонскі** (*Cupressus arizonica*) — від хвойных вечназялёных дрэў сямейства кіпарысавых (*Cupressaceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Непатрабавальнае дрэва вышынёй да 21 метраў, пераносіць маразы да −20 … −25 ° C. Валодае больш цяжкай і трывалай драўнінай у параўнанні з іншымі відамі кіпарыса.

Арэал
-----

У прыродзе сустракаецца на паўднёвым захадзе ЗША і ў Мексіцы.

Культываванне
-------------

Размнажаецца як вегетатыўна — чаранкаваннем, так і насеннем. Пры размнажэнні насеннем, калі выкарыстоўваць добрую агратэхніку, можна за адну вегетацыю атрымаць расліны вышынёй 30-40 см з добра развітой каранёвай сістэмай.

Расліна дэкаратыўна як зімой, так і летам. Часта выкарыстоўваюць там, дзе не расце кіпарыс вечназялёны (*Cupressus sempervirens*). Кіпарыс арызонскі зімастойкі і марозаўстойлівы, але маладыя расліны ў першыя два-тры гады жыцця неабходна хаваць на зіму, каб пазбегнуць частковага падмярзання або поўнай гібелі.

Спасылкі
--------

* Кипарисы Архівавана 10 мая 2008.  (руск.)
Біяграфія
---------

Васіль Міхайлавіч Дубейка нарадзіўся 21.10.1961 ў в. Семігосцічы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.  У 1987 г. завочна скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1985 г. жыве і працуе ў Баранавіцкім раёне.  Настаўнічаў у Вялікасваротаўскай школе, Навамышскім ПТВ-156 (1986-1991), выкладаючы гісторыю і геаграфію. Метадыст па краязнаўству Палонкаўскай турыстычнай дзіцячай базы аддзела адукацыі Баранавіцкага райвыканкама (1991-1992); дырэктар школы (Пастарынскай васьмігадовай у 1992-1995 гг.; Цешаўлянскай сярэдняй школы ў 1995-2019). Даследуе гісторыю населеных пунктаў Баранавіцкага раёна.

За сваю педагагічную дзейнасць узнагароджаны нагрудным знакам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік адукацыі» (2021).

Апублікаваў у перыядычным друку шэраг артыкулаў аб гісторыі вёсак Баранавіцкага раёна. Адзін з аўтараў кнігі Памяць. Баранавічы. Баранавіцкі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 2000. С. 39–44.

Аўтар краязнаўчых кніг :

* На беразе Мышанкі / В. М. Дубейка. – Мінск : Чатыры чвэрці, 2018. – 288 с. : іл.
* Багрымаў Крашын / Васіль Дубейка. – Мінск : Чатыры чвэрці, 2019. – 212 с. : іл.
* Паходжанне назваў населеных пунктаў Баранавіцкага раёна / В. М. Дубейка. – Мінск : Чатыры чвэрці, 2019. – 527 с. : іл.
***Dicallomera fascelina*** — від матылькоў з сямейства *Erebidae*.

Распаўсюджанне
--------------

Від распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі на ўсход да Карэі.

Апісанне
--------

Размах крылаў 35-45 мм. Пярэдняе крыло попельна-шэрае з чорнымі і жоўтымі палосамі. Заднія крылы шэрыя або бялёсыя.

Спосаб жыцця
------------

Моль лётае з чэрвеня па ліпень. Лічынкі харчуюцца рознымі травяністымі раслінамі, такімі як {{bt-bellat|жарновец мяцёлчаты|Cytisus scoparius}}, {{bt-bellat||Crataegus monogyna}}, {{bt-bellat||Rubus fruticosus}}, {{bt-bellat|верас|Calluna vulgaris}}, {{bt-bellat|эспарцэт пасяўны|Onobrychis viciifolia}}, {{bt-bellat|шалфей лугавы|Salvia pratensis}} і {{bt-bellat|рутвіца рагатая|Lotus corniculatus}}.

Спасылкі
--------

* *Kimber*. 72.016 BF2027 Dark Tussock *Dicallomera fascelina* (Linnaeus, 1758) **(нявызн.)**. *UKMoths*. Праверана 14 травня 2020.
* *Mazzei*. *Dicallomera fascelina* (Linnaeus, 1758) **(нявызн.)**. *Moths and Butterflies of Europe and North Africa*. Праверана 14 травня 2020.
* «*Dicallomera fascelina* (Linnaeus, 1758)». *Fauna Europaea*. Retrieved 14 May 2020.
* *Savela*. *Dicallomera fascelina* (Linnaeus, 1758) **(нявызн.)**. *Lepidoptera and Some Other Life Forms* (8 січня 2019). Праверана 14 травня 2020.
* «10392 *Gynaephora fascelina* (Linnaeus, 1758) — Ginster-Streckfuß, Rötlichgrauer Bürstenspinner». *Lepiforum e. V.* Retrieved 14 May 2020.  (ням.)
**Клімавіцкі краязнаўчы музей** — музей, створаны ў горадзе Клімавічы паводле рашэння ЦК КПБ ад 11.07.1978 г. Для наведвальнікаў адкрыты 24 ліпеня 1984 г. З 1979 г. музеем кіраваў І. М. Сімакоў. З 1995 г. дырэктар Л. М. Андрушкова.

Асноўны фонд музея (2008) налічвае 5849 адзінак захоўвання, навукова-дапаможны — 7782 адзінкі. Плошча экспазіцыйных памяшканняў 222 м², выставачнай залы — 60 м².

Найбольш цікавыя прадметы з калекцый музея: бівень маманта, каменныя прылады працы 3—2-га тыс. да н.э. кнігі «Трэбнік» і «Мінеі» 2-й палавіны ХІХ в. прадметы нумізматыкі, ткацтва, народнага побыту, узоры зброі, матэрыялы пра клімавіцкія мужчынскую і жаночую гімназіі пачатку ХХ ст. творы выяўленчага мастацтва. Экспазіцыя музея, размешчаная ў 6 залах, складаецца з раздзелаў: «Прырода раёна», «Далёкае мінулае», «Сацыялістычная рэвалюцыя», «Вялікая Айчынная вайна», «Прамысловасць раёна», «Знакамітыя землякі».

У музеі праводзяцца лекцыі на краязнаўчую тэматыку, экскурсіі, сустрэчы, выстаўкі, музейныя заняткі, гульнёвыя праграмы для дзяцей і школьнікаў. Падрыхтаваны і праведзены выстаўкі мастакоў Клімаўшчыны «Мастацкае асарці», работ навучэнцаў дзіцячай мастацкай школы «Запалі сваю зорку», абразоў «Лікі святых», этнаграфічная «З бабулінага куфэрка» і інш.

Спасылкі
--------

* КК «Клімавіцкі раённы краязнаўчы музей» // Сайт Клімавіцкага раённага выканаўчага камітэта Архівавана 12 сакавіка 2016.
* Музей в ВКонтакте
* Музей в Instagram

| ⛭Славутасці Клімавічаў |
| --- |
| Палацы і сядзібы | Сядзіба Мяшчэрскіх |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | Бровар |
| Музеі | Краязнаўчы музей |
| Манастыры, саборы і храмы | Свята-Міхайлаўская царква • Кляштар дамініканцаў |
| Сады і паркі, могілкі | Яўрэйскія могілкі |
| † страчаныя аб'екты |
**«Амерыканскі агурочак»** (англ.: An American Pickle) — амерыканская кінакамедыя, знятая рэжысёрам Брэнданам Тростам. Прэм’ера адбылася 6 жніўня 2020 года.

Апісанне
--------

У цэнтры гісторыі апынецца Гершэль Грынбаум, які ў 1919 годзе пераязджае ў Амерыку і марыць пра лепшую будучыню для сваёй сям’і. Аднойчы, уладкаваўшыся працаваць на фабрыку, Грынбаум падае ў чан з кансерваванымі агуркамі, дзе праводзіць наступныя сто гадоў.

Ужо ў сучасным Брукліне Гершэль адпраўляецца на пошукі сваякоў. Але неўзабаве мужчына з трывогай высвятляе, што адзіны з жывых родных — яго праўнук Бэн, які працуе праграмістам. Грышэль яго нават зразумець не можа нармальна…

У ролях: Сэт Роген, Сара Снук, Майя Эрскін, Ёрма Такконэ, Шон Уэйлен, Джаэна Адлер і іншыя.

Зноскі
------

1. ↑  Падборка камедый пад розныя густы, якія вы раней маглі абмінуць увагай

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Поль.
**Юстын Рамуальд Поль** (польск.: Justyn Romuald Pol; 1802—1831) — філарэт, адзін з арганізатараў Лістападаўскага паўстання на тэрыторыі былога Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Навучаўся на юрыдычным факультэце Віленскага ўніверсітэта. Падчас навучання далучыўся да суполкі філарэтаў, дзе пазнаёміўся з Адамам Міцкевічам. Адзін з герояў паэмы Адама Міцкевіча «Дзяды». Стаў адным з арганізатараў Лістападаўскага паўстання ў Ашмянах. Разам з Юзафам Зянковічам, Юзафам Шчэпінскім, Ігнатам Янкоўскім і Ігнатам Клюкоўскім быў сябрам Віленскага Камітэта, якія былі накіраваны ў Ашмянскі павет. Падчас паўстання ажыццяўляў нагляд за дзейнасцю партызанскіх атрадаў з дробнай шляхты. Загінуў падчас паўстання. З пашпартам памерлага Юстына Поля брат Адама Міцкевіча Францішак Міцкевіч, удзельнік паўстання, змог перайсці мяжу з Прусіяй, пасля чаго быў інтэрнаваны пад Мальбаркам.

Зноскі
------

1. ↑   Powstanie powiatu oszmiańskiego. Z notatek Klukowskiego, (w:) Zbiór pamiętników o powstaniu Litwy w r. 1831 układany przez Felixa Wrotnowskiego, Paryż 1835 w Księgarni Polskiej, s. 231. (wersja cyfrowa)
2. ↑  За вольнасць і веру. Ігнацій Клюкоўскі і яго ўспаміны аб падзеях паўстання 1830—1831 гадоў: На польскай і беларускай мовах / Уклад. перакл. камент. В. В. Гарбачова. — Мінск: Лімарыус, 2007, с. 7. (фрагмент)
3. ↑   Powstanie powiatu oszmiańskiego. Z notatek Klukowskiego, (w:) Zbiór pamiętników o powstaniu Litwy w r. 1831 układany przez Felixa Wrotnowskiego, Paryż 1835 w Księgarni Polskiej, s. 236. (wersja cyfrowa)
**Тодар Лемяшонак** (13 мая 1915 — 30 кастрычніка 2000) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Вялікабрытаніі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 13 мая 1915 года ў в. Лягезы Мінскай губерні ў Расійскай імперыі (сёння — Валожынскі раён Мінскай вобласці).

Перад пачаткам Другой сусветнай вайны служыў у польскім войску. У 1939 г. трапіў у палон і быў вывезены ў Германію. Па заканчэнні вайны апынуўся ў беларускім лагеры для перамешчаных асобаў, адкуль у 1947 г. выехаў на працу ў Вялікабрытанію.

У Вялікабрытаніі першапачаткова працаваў на сельскай гаспадарцы. Потым пасяліўся ў Брадфардзе. Ад 1947 г. быў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі, актывістам аддзела ў Брадфардзе, у 1976—1991 гг. — старшынём мясцовага аддзела ЗБВБ. Ад 1949 г. быў сябрам Згуртавання беларускіх камбатантаў. Радны БНР у Вялікабрытаніі. Выконваў абавязкі скарбніка Беларускага грамадскага клуба «Сакавік», а таксама шмат гадоў быў адміністратарам Беларускага дома ў Брадфардзе.

Памёр 30 кастрычніка 2000 года. Пахаваны ў Брадфардзе на Scholemoor Сemetery.

Сям’я
-----

Жонка Марыя Лемяшонак.

Тодар Лемяшонак — брат бацькі маці паэта Віктара Шніпа.

Зноскі
------

1. ↑  Эміграцыйная гісторыя ў асобах. 30 кастрычніка. Тодар Лемяшонак

Літаратура
----------

* Віктар Шніп. Тутэйшая туга. Паэзія і проза // Выдавецтва «Чатыры Чвэрці». Мінск, 2014

Спасылкі
--------

* Радыё Свабода. «Камяністая дарога зь Беларусі ў Брадфард»
Швейцарскі батанік Агюстэн Дэкандоль, які ўпершыню прапанаваў слова «таксаномія» у 1813 годзе
**Таксано́мія** (ад стар.-грэч.: τάξις — лад, парадак і νόμος — закон) — навука, якая займаецца класіфікацыяй і сістэматызацыяй (напрыклад, відаў жывых арганізмаў).

Гісторыя
--------

Слова «таксаномія» ўпершыню прапанаваў Агюстэн Дэкандоль у 1813 годзе. Ён займаўся класіфікацыяй раслін і аднёс гэтае паняцце да біялогіі. Пазней з’явіліся таксаномія ў лінгвістыцы, геаграфіі і геалогіі.

Сучасныя погляды на таксаномію
------------------------------

З пункту погляду матэматыкі, таксаномія займаецца пабудовай дрэвападобнай структуры класіфікацыі пэўных аб’ектаў. Уверсе гэтай структуры агульная класіфікацыя (карнявы таксон). Ён уключае ўсе аб’екты пэўнай таксаноміі. Таксоны больш нізкага ўзроўню класіфікуюць аб’екты больш спецыфічна. Яны адносяцца да падмностваў гэтых аб’ектаў. Сучасная біялагічная класіфікацыя, напрыклад, з’яўляецца іерархічнай сістэмай, у падмурку якой знаходзяцца асобныя арганізмы (індывідуумы). На розных узроўнях іерархіі гэтай сістэмы знаходзяцца таксоны, кожны з якіх падпарадкаваны аднаму і толькі аднаму таксону больш высокага рангу. Адна з найбольш фундаментальных праблем таксаноміі заключаецца ў вызначэнні спосабу існавання таксону.

Словы «таксаномія» і «сістэматыка» часта выкарыстоўваюць як сінонімы, але строга кажучы, таксаномія з’яўляецца часткай сістэматыкі.

Гл. таксама
-----------

* Сістэматыка

Літаратура
----------

* Таксано́мія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 394. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Таксоно́мия // Т. 25. Струнино — Тихорецк. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — С. 220. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)
* Таксоно́мия // Краткий словарь ботанических терминов / Сост. М. В. Буланая и др.; Под ред. А. Г. Еленевского. — Саратов: Изд-во Сарат. пед. ин-та, 1993. — С. 130. — 151 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-87077-064-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Tree of Life
* Падборка электронных рэсурсаў па біялагічнай таксанаміі на сайце Нацыянальнага цэнтра біятэхналагічнай інфармацыі (*NCBI*) (англ.)  (Праверана 22 лютага 2010)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Treccani · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4184546-8 · Microsoft: 94413719 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Даўгала.

**Ірына Віктараўна Даўгала** (8 сакавіка 1967, Крычаў, Магілёўская вобласць) — дзяячка камсамола ў БССР, работніца органаў раённага і гарадскога кіравання Гомеля. дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 і 8 склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 8 сакавіка 1967 года ў г. Крычаве Магілёўскай вобласці.

Скончыла Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны па спецыяльнасцях «Руская мова і літаратура», «Правазнаўства»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

З 1984 года працавала ў Цэнтральным райкаме камсамола г. Гомеля, была піянерважатай сярэдняй школы № 21 г. Гомеля, сакратаром камітэта камсамола Гомельскага музычнага вучылішча мастацтваў імя Н. Ф. Сакалоўскага.

Працавала ў камісіях па справах непаўналетніх Цэнтральнага раёна г. Гомеля і г. Гомеля, аддзеле па справах моладзі Гомельскага гарвыканкама, намеснікам кіраўніка адміністрацыі Навабеліцкага раёна г. Гомеля. З 2010 года працавала ў Гомельскім аблвыканкаме. У 2013 годзе ўзначаліла галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама.

Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па заканадаўстве.

Член партыі «Белая Русь».

З 2024 года дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання.

Сям’я
-----

Замужам, мае сына.

Зноскі
------

1. ↑  Сведения о результатах голосования по выборам депутатов Палаты представителей Национального собрания Республики Беларусь седьмого созыва 17 ноября 2019 года по Гомельской области Архівавана 24 лістапада 2019.
2. ↑  Даўгала Ірына Віктараўна
**Херы мет дэ Блес** (нідэрл.: Herri met de Bles, 1500/1510, Бувінь-сюр-Мёз — каля 1555) — фламандскі мастак, разам з Іахімам Пацінірам адзін з заснавальнікаў еўрапейскага пейзажнага жывапісу.

Біяграфія
---------

Пра жыццё мастака захавалася вельмі мала дакладных звестак. У прыватнасці, невядома нават яго ўласнае імя: мянушку «мет дэ Блес» (літар. «з белай плямай») ён, верагодна, атрымаў ад белай пасмы ў валасах. Ён таксама насіў італьянскую мянушку Чывета (італ.: Civetta) — «сава» — бо яго манаграмай, якую ён выкарыстоўваў як подпіс да сваіх карцін, была маленькая фігурка савы. Большую частку кар’еры Херы мет дэ Блес правёў у Антверпене. Верагодна, ён быў пляменнікам Іахіма Пацініра, і сапраўднае імя мастака — Херы дэ Пацінір (нідэрл.: Herry de Patinir), пра якога ёсць звесткі, што ён у 1535 годзе ўступіў у антверпенскую гільдыю святога Лукі. Херы мет дэ Блеса таксама прылічаюць да групы паўднёва-нідэрландскіх мастакоў — паслядоўнікаў Іераніма Босха, разам з Янам Мандэйнам, Янам Веленсам дэ Кокам і Пітэрам Юйсам. Гэтыя майстры працягвалі традыцыі фантастычнага жывапісу Босха, і іх творчасць часам завецца «паўночным маньерызмам» (у адрозненне ад маньерызму італьянскага). Па адных дадзеных, мастак памёр у Антверпене, па іншых — у Ферары, пры двары герцага дэль Эстэ. Невядомы ні год яго смерці, ні сам факт, ці бываў ён калі-небудзь у Італіі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  ECARTICO Праверана 3 верасня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24694883'></a>
2. ↑  artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 28 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22681075'></a>
3. ↑  ECARTICO Праверана 28 лістапада 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24694883'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Малы Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13507356k · BPN: 43674178, 92118382 · GND: 121067483 · ISNI: 0000000362397296 · LCCN: nr98026621 · NKC: jo2016900383 · NTA: 174359101 · SUDOC: 078779901 · VIAF: 49142703, 96571473, 224761844, 88877746 · ULAN: 500120673 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Котра.
**Ко́тра** (трансліт.: *Kotra*, руск.: Котра) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Абухаўскага сельсавета.

Назва
-----

Вёска атрымала назву ад ракі Котра, якая працякае побач.

Гісторыя
--------

Юраўская царква ў пачатку XX ст.
У 1550 годзе як ужо дзейны, адзначаны ў в. Котра рымска-каталіцкі касцёл Гродзенскага дэканата Віленскай дыяцэзіі. Але пазнейшых звестак аб святыні ў Котры пакуль не знойдзена. Магчыма, касцёл быў знішчаны падчас «шведскага патопу» і больш не адрадзіўся. У ХIХ ст. калі вёска належала Багаткам, тут дзейнічала капліца ад Азёрскай парафіі. Да 1839 г. на могілках дзейнічала грэка-каталіцкая капліца ад Скідзельскай уніяцкай парафіі (магчыма, гаворка ідзе пра тую самую святыню). У міжваенны час капліца тут ужо не згадвалася, яна магла знікнуць падчас Першай сусветнай вайны. Да 1939 г. вернікі ў Котры збіраліся пры паліхромнай фігуры Панны Марыі з маленькім Езусам, якая стаяла ў панскай сядзібе. Чырвонаармейцы скінулі фігуру Маці Божай з пастамента, тады вернікі перавезлі яе ў сад каля в. Гушчыцы. У 1990-я гады статуя была перавезена ў Кашубінцы, дзе ўсталявана перад уваходам у касцёл.

Да 29 верасня 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Скідальскага сельсавета.

Славутасці
----------

Ля вёскі знаходзілася Царква Георгія Пераможцы.

Вядомыя асобы
-------------

* Фларыян Выганоўскі (1854 — паміж 1914 і 1929) — латвійскі архітэктар беларускага паходжання.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
2. ↑  slowo.grodnensis.by
3. ↑  Рашэнне выканаўчага камітэта Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 29 верасня 1972 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1972, № 31 (1369).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Абухаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | 
* Абухава

 |
| Вёскі | 
* Абуховічы
* Агароднікі
* Александрова
* Бірулічы
* Будоўля
* Гушчыцы
* Загорцы
* Коматава
* Котра
* Курпікі
* Лашавічы
* Машталеры
* Мігова
* Міхайлаўка
* Навасёлкі
* Плавы
* Пужычы
* Ракіце
* Саволеўка
* Селюкі
* Струпіна
* Юравічы

 |
| Хутары | 
* Мар’янаўка

 |
**Жэлька Цвіянавіч** (сербск.: Жељка Цвијановић, Željka Cvijanović, народжаная Грабовац; нар. 4 сакавіка 1967 г. Тэсліч, СР Боснія і Герцагавіна, Югаславія) — палітычны і дзяржаўны дзеяч Босніі. Сербскі член Прэзідыума Босніі і Герцагавіны з 2022 года. У мінулым — прэзідэнт Рэспублікі Сербскай (2018—2022), прэм’ер-міністр Рэспублікі Сербскай (2013—2018).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 4 сакавіка 1967 года ў Тэслічы ў СФРЮ. Дачка баснійскага серба па бацькоўскай лініі і баснійскай харваткі па матчынай лініі.

Скончыла ў Тэслічы пачатковую і сярэднюю школы. Вучылася на філасофскім факультэце Сараеўскага ўніверсітэта.

Скончыла філасофскі факультэт Баня-Лукскага ўніверсітэта. Працягнула адукацыю ў галіне дыпламатычнага і консульскага права на юрыдычным факультэце Баня-Лукскага ўніверсітэта. Абараніла дысертацыю на тэму «Міжнародна-прававая пазіцыя Еўрапейскага Саюза».

Да прыходу ў вялікую палітыку працавала настаўнікам англійскай мовы.

З лютага 2006 г. займала пасаду дарадцы прэм’ер-міністра Рэспублікі Сербскай па пытаннях еўрапейскай інтэграцыі і супрацоўніцтва з міжнароднымі арганізацыямі, пасля чаго была абрана кіраўніком кабінета прэм’ер-міністра Рэспублікі Сербскай.

Узначальвала аддзел каардынацыі і еўрапейскай інтэграцыі ва ўрадзе Рэспублікі Сербскай і была членам-экспертам Камітэта па еўрапейскай інтэграцыі і рэгіянальным супрацоўніцтве Нацыянальнага сходу Рэспублікі Сербскай.

Ва ўрадзе Рэспублікі Сербскай пад кіраўніцтвам прэм’ер-міністра Аляксандра Джомбіча з 29 снежня 2010 года была міністрам эканамічных сувязяў і рэгіянальнага развіцця.

Выбрана прэм’ер-міністрам Рэспублікі Сербскай 12 сакавіка 2013 года. У снежні 2014 года пераабрана на пасаду прэм’ер-міністра Рэспублікі Сербскай.

На ўсеагульных выбарах у Босніі і Герцагавіне 2018 года абрана на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Сербскай.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Жэлька Цвіянавіч

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Twitter |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree |
**Клі́мавіцкае радо́вішча ме́лу** — радовішча за 1,5 км на поўдзень ад г. Клімавічы. Пластавы паклад звязаны з адкладамі туронскага яруса (верхні мел). Разведаныя запасы 5,3 млн. т.

Мел белы, шаравата-белы, шчыльны, месцамі трэшчынаваты, з запясочаным да глыбіні 1 м покрывам; CaCO3 у ім 80—93 %. Трапляюцца карставыя варонкі і запоўненыя пясчана-жвіровым матэрыялам прамыіны. Магутнасць карыснай тоўшчы (уся не пройдзена) да 21,6 м, ускрышы (розназярністыя пяскі, супескі, суглінкі) 0,2—8,8 м. Мел прыдатны на выраб вапны, як вапнавае ўгнаенне. Радовішча распрацоўваецца камбінатам будаўнічых матэрыялаў у г. Клімавічы.

Зноскі
------

1. 1 2  Клецкае радовішча пяскоў // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с. іл. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Клімавіцкае радовішча мелу // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с. іл. — 10 000 экз.
**Сямё́н Во́сіпавіч Жы́гмант** (руск.: Семён Осипович (Иосифович) Жигмонт; 1812 — 3 сакавіка 1886) — расійскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі. З шляхецкага роду Жыгмантаў.

Біяграфія
---------

Выхоўваўся ў Паўлаўскім кадэцкім корпусе. 14 лістапада 1830 у чыне прапаршчыка пераведзены Ляйб-гвардыі Фінляндскі полк. 

У 1835 у чыне падпаручніка пераведзены на Каўказ, дзе пад кіраўніцтвам Вельямінава прымаў удзел у экспедыцыі за Кубань, займаў пасаду старшага ад’ютанта штабу войскаў Каўказскай лініі і Чарнаморыі. 

1843 года ў чыне штабс-капітана другі раз хадзіў на Кубань з аддзелам генерал-ад’ютанта Гуркі, а ў 1845 удзельнічаў у Даргінскай экспедыцыі; за ваенныя дасягненні прызначаны палкоўнікам. 

У 1846 камандзіраваны ў Абразчыкавы пяхотны полк, у 1852 пераведзены ў Суздальскі пяхотны полк і ў тым самым годзе прызначаны камандзірам Адэскага егерскага палка. Прызначаны 19 красавіка 1853 генерал-маёрам, на чале Адэскага палка выправіўся на тэатр вайны з Турцыяй, дзе 25 снежня 1853, знаходзячыся ў складзе аддзела генерала К. А. Бельгарда, прыняў удзел у баі пры Чататы, своечасова і на ўласную ініцыятыву з'явіўшыся на дапамогу Табольскаму пяхотнаму палку Аляксандра Баўмгартэна, атакаванаму пераўзыходнымі сіламі туркаў. Сам Жыгмант быў паранены дзвюма кулямі і цяжка кантужаны аскепкам. Узнагародай за Чататы была залатая шпага з дыямантамі і надпісам «За адвагу», а батальёны, што былі падчас бою пад яго асабістым кіраўніцтвам, атрымалі Георгіеўскія сцягі. Толькі ў лютым 1855 Жыгмант акрыяў ад ранаў і быў прызначаны камандуючым рэзервовай дывізіяй Грэнадзёрскага корпуса і на працягу ўсяго астатняга часу вайны знаходзіўся ў Фінляндыі пры ахове прыморскіх берагоў, у тым самым 1855 атрымаў ордэн Св. Георгія 4-й ступені за 25 гадоў бездакорнай службы. 

У 1857 быў прызначаны памочнікам начальніка 2-е грэнадзёрскай дывізіі, у 1858 быў ганараваны ордэна Св. Станіслава 1-й ступені. Ад 26 студзеня 1860 да 4 красавіка 1871 камандаваў 13-й пяхотнай дывізіяй, за гэты час быў узнагароджаны ордэнамі Св. Ганны 1-е ступені (1864) і Св. Уладзіміра 2-е ступені (1869). 

У генерал-лейтэнанты прызначаны 23 красавіка 1861, а 30 жніўня 1881 — у генералы ад інфантэрыі з прызначэннем сябрам Аляксандраўскага камітэта аб параненых, у 1879 атрымаў ордэн Белага Арла.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Сямён Жыгмант.
* Сямён Жыгмант.
**Гарадоцкі раённы краязнаўчы музей** — краязнаўчы музей у горадзе Гарадок Віцебскай вобласці. Адкрыты 24 снежня 1976 г.
У канцы 1996 г. пачаў дзейнічаць аддзел прыроды. Геаграфічнае становішча, карысныя выкапні, водная сістэма, ландшафт, ахоўваемыя зоны, помнікі прыроды, расліны, птушкі і жывёлы з Чырвонай кнігі Беларусі, флора і фауна лясоў, балот, вадаёмаў, выкапнёвыя жывёлы, а таксама вучоныя і краязнаўцы, што вывучалі Гарадоцкі край, — тэмы, якія знайшлі адлюстраванне ў яго экспазіцыі.

У 2001 г. адкрыты аддзел этнаграфіі і народных рамёстваў.

Тут шырока прадстаўлены прадметы хатняга ўжытку, ткацтва і вязання, вырабы майстроў ганчарнай, кавальскай і сталярнай справы, царкоўныя рэчы, кнігі, якія паказваюць побыт і вераванні мясцовых жыхароў на рубяжы ХІХ—ХХ стст.

У іншых залах працуюць зменныя выстаўкі разнастайнай тэматыкі.

Калекцыі музея
--------------

У музеі налічваецца больш за 26 тысяч прадметаў асноўнага фонду. 3 іх скамплектаваны шэраг калекцый: дакументаў і фотаздымкаў, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, зброі і ўзнагарод, быту і этнаграфіі, жывапісу і графікі, ікон, самавараў, філатэліі, нумізматыкі і баністыкі і інш.

Археалагічная калекцыя ўключае каменныя і жалезныя прылады працы, упрыгожванні, кераміку, амулеты. Маецца шмат экспанатаў пра ўдзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны: землякоў і воінаў-вызваліцеляў.

Значную частку музейнага фонду складаюць дакументы, фотаздымкі, асабістыя рэчы, творчыя работы знакамітых ураджэнцаў раёна: мастакоў, літаратараў, вучоных, дзяржаўных і ваенных дзеячаў.

Дырэктары
---------

* Ларыса Фёдараўна Бандарэнка
* Зінаіда Мікалаеўна Пляскач
* Кацярына Ягораўна Уверская

Тарасаўскія чытанні
-------------------

Валун з мемарыяльнай дошкай, прысвечаны паэме «Тарас на Парнасе» каля краязнаўчага музея.
3 1997 г. перыядычна праводзяцца чытанні, прысвечаныя вядомай паэме «Тарас на Парнасе» і яе верагоднаму аўтару Канстанціну Вераніцыну, які родам з вёскі Астраўляны Гарадоцкага раёна.

Літаратура
----------

* Гарадоцкі раённы краязнаўчы музей // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. / рэдкал. Б. І. Сачанка [і інш.]. — Мн. 1994. — Т. 2. — С. 480.
* *Садоўская, С. І.* Музей / С. І. Садоўская // Памяць: Гарадоцкі р-н: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. С. І. Садоўская; рэдкал. Н. А. Бурунова [і інш.]. — Мн. 2004. — С. 732—733.
* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыклапедыя / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
* Городокский районный краеведческий музей // Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-ти т. Т. 3. / Ред. колл.: П. У. Бровка и др.. — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1980. — Т. 3. — 616 с. — 50 000 экз. (руск.)



1. ↑
2. ↑
Карціна Андрэа Прэвіталі
**Збаўца свету** (лац.: Salvator Mundi) — адна з сакральных назваў Ісуса Хрыста, тып іканаграфічнага царкоўнага вобразу. Кампазіцыя павінна паказаць эсхаталагічнае значэнне валадарства Хрыста над лёсамі свету.

Апісанне
--------

На карціне Ганса Мемлінга прадстаўлены скарочаны сюжэт, без дзяржавы
Хрыстос малюецца строга франтальна (па грудзі або па пояс), з правай рукой узнятай у бласлаўляючым жэсце, і дзяржавай з крыжам (у больш ранніх працах — без яе) у левай руцэ.

Спадарожны сюжэт можа таксама ўключаць выяву Дзевы Марыі.

Сюжэт быў распаўсюджаны ў мастацтве Рэнесансу, з'яўляецца папулярнай тэмай для многіх італьянскіх мастакоў эпохі Адраджэння, а таксама прадстаўнікоў Паўночнага рэнесансу — Ян ван Эйка, Ганса Мемлінга і Альбрэхта Дзюрэра і іншых.

Найбольш вядомай працай гэтага сюжэта з'яўляецца аднайменная карціна, якая прыпісваецца Леанарда да Вінчы.

Галерэя
-------

* Карла Крывелі, Cristo benedicente (бл. 1472)Карла Крывелі, *Cristo benedicente* (бл. 1472)
* Леанарда да Вінчы, Salvator Mundi (бл. 1500)Леанарда да Вінчы, *Salvator Mundi* (бл. 1500)
* Тыцыян, Salvator Mundi (1570)Тыцыян, *Salvator Mundi* (1570)
* Невядомы мастак, Salvator Mundi (трэцяя чвэрць 16-га стагоддзя)Невядомы мастак, *Salvator Mundi* (трэцяя чвэрць 16-га стагоддзя)
* Вітраж у трансэпці царквы St. John's Anglican Church, Ashfield, New South Wales Вітраж у трансэпці царквы St. John's Anglican Church, Ashfield, New South Wales

Зноскі
------

1. ↑  Дж. Холл. Словарь сюжетов и символов в искусстве. М.: Крон-пресс, 1996. С. 647

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
***Phyllodesma americana*** - моль сямейства {{bt-bellat|коканапрады|Lasiocampidae}}. Сустракаецца ад Новай Шатландыі да паўночнай Фларыды, на захад праз Тэхас да Каліфорніі, на поўнач да Брытанскай Калумбіі і Юкана.

Апісанне
--------

Размах крылаў 29–49 мм. На поўдні лёт імага з сакавіка па верасень у двух пакаленнях. Ва ўсходняй частцы Антарыа лёт імага з мая па ліпень. Сезон палётаў у Агая - з красавіка па жнівень. У паўночнай частцы арэала адна генерацыя ў год.

Лічынкі харчуюцца лісцем родаў і відаў {{bt-bellat|вольха|*Alnus}}*, *{{bt-bellat|бяроза|Betula}}*, *{{bt-bellat|дуб|Quercus}}*, *{{bt-bellat|таполя|Populus}}*, *{{bt-bellat|вярба|Salix}}*, *{{bt-bellat||Ceanothus velutinus}}*, *{{bt-bellat||Chrysolepis chrysophylla}}* і іншых відаў *{{bt-bellat||Rosoideae}}*.

Падвіды
-------

* *Phyllodesma americana rockiesensis*
* *Phyllodesma americana borealis*
* *Phyllodesma americana alascensis*
* *Phyllodesma americana californica*
* *Phyllodesma americana dyari*
* *Phyllodesma americana celsivolans*

Спасылкі
--------

* Bug Guide
* Images
* Moths of North Dakota

1. ↑  Sourakov, Andrei; Chadd, Rachel Warren (2022-04-26). *The Lives of Moths: A Natural History of Our Planet's Moth Life* [іспанская]. Princeton University Press. p. 186. ISBN 9780691228563.
**Аско́л** (руск.: Оскол, укр.: Оскіл) — рака ў Курскай і Белгародскай абласцях Расіі і Харкаўскай вобласці Украіны. Левы, самы вялікі прыток ракі Северскі Данец (басейн Дона).

Даўжыня ракі 472 км, з іх 294 км на тэрыторыі Расіі. Плошча вадазборнага басейна 14 800 км². Выток ракі знаходзіцца на Сярэднярускім узвышшы, у Цімскім раёне Курскай вобласці. Працякае пераважна на поўдзень. Упадае ў раку Северскі Данец за 580 км ад яе вусця. Даліна ракі ў верхнім цячэнні мае шырыню 1,5-2 км, ніжэй пашыраецца да 3—5 км. Пойма шырокая, месцамі забалочаная, з рукавамі і старыцамі. Рэчышча звілістае. Шырыня рэчышча ў асноўным вагаецца ад 10 да 40 метраў, часам дасягаючы 300 метраў. Дно рэчышча няроўнае з ваганнем глыбіні ад 0,4 метра на перакатах да 10 метраў на плёсах. Хуткасць цячэння невялікая каля 0,2 м/сек, часам на перакатах да 1,2 м/сек. Расход вады ў 10 км ад вусця складае 43,1 м³/ сек. Сярэдні аб’ём 1,4 км³/год. Ухіл ракі 0,29 м/км. Жыўленне пераважна снегавое.

На рацэ 2 вадасховішчы (у вярхоўі і за 10 км ад вусця (каля сяла Аскол у Харкаўскай вобласці), гарады Стары Аскол, Новы Аскол, Купянск.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  *Жук В. А. Киреева М. Б.* Оскол // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» (руск.)

Літаратура
----------

* Географический энциклопедический словарь: Географические названия / Гл. ред А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др.. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 321. — 538 с. — 100 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Государственный водный реестр РФ (руск.)
* *Жук В. А. Киреева М. Б.* Оскол // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Новы |
**Тавары́ства падхару́нжых**, **змова Высоцкага** — тайная арганізацыя, заснаваная 15—16 снежня 1828 года ў школе падхарунжых пяхоты ў Варшаве па ініцыятыве падпаручніка П. Я. Высоцкага.

Мэта
----

Мэтай таварыства была падрыхтоўка ўзброенага паўстання.

Гісторыя
--------

Ва ўстаноўчым пасяджэнні ўдзельнічалі Ю. Гуроўскі, Ю. Дабравольскі, К. Каршніцкі, А. Ласкі, К. Махнацкі, С. Панінскі, К. Пашкевіч, С. Ціхоўскі. Дзень заснавання выбраны з нагоды дня імянін зняволенага ў турму маёра В. Лукасінскага (кіраўніка Нацыянальнага масонства) прызнанага падхарунжымі сваім духоўным папярэднікам. Падтрымлівала сувязь з сеймавай апазіцыяй (калішанамі і інш.), мела кантакты з І. Лялевелем, Ю. У. Нямцэвічам і інш.

Першы раз таварыства планавала ўзняць паўстанне ў сакавіку, другі раз — 20 мая 1829 года ў час карананыі Мікалая I у якасці польскага караля, але планы не здзейснены. Да лета 1830 года актыўнасць членаў таварыства знізілася, са жніўня пачала фарміравацца структура больш разгалінаванага таварыства, у якое, апрача падхарунжых, уступалі студэнты, інтэлігенцыя. Да кастрычніка секцыі таварыства ўтвораны ў большасці варшаўскіх палкоў пяхоты, батальёне сапёраў, артылерыйскіх батарэях, зімовай школе артылерыі, Варшаўскім універсітэце (гурткі М. Швейзера, Н. Шыманскага, Я. Барткоўскага), у таварыства ўваходзіла каля 200 малодшых афіцэраў. Слабасцю таварыства былі адсутнасць адзінага кіраўнінтва і наяўнасць саперніцтва паміж начальнікамі секцый. Складзены ў гэты час план паўстання прадугледжваў забойства цэсарэвіча Канстанціна Паўлавіча, дэзарганізацыю і раззбраенне рускага войска ў Варшаве і нейтралізацыю польскіх генералаў, верных цэсарэвічу. У сувязі з арыштамі студэнтаў і некаторых падхарунжых, зменай міжнародных абставін (падрыхтоўка рускай інтэрвенцыі з удзелам польскай арміі ў Бельгію) вырашана прыспешыць ажыццяўленне плана.

Зноскі
------

1. 1 2  БелЭн 2002.
2. 1 2  ЭГБ 2001.

Літаратура
----------

* *Швед В. В.* Тавары́ства падхару́нжых, змова Высоцкага // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 373. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Bielecki, R. Belwederczycy i podchorążowie / Robert Bielecki. — Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. — 332, [4] s. — ISBN 83-03-02587-2.
* Tokarz, W. Sprzysiężenie Wysockiego i noc listopadowa / Wacław Tokarz. — Warszawa: Gebethner i Wolff, 1925. — 276 s. 1 mapa.
* *Швед В.* Тавары́ства падхару́нжых, змова Высоцкага // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — С. 492. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8.
**Жураўліны крык** — аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, выдадзеная ў 1959 годзе. Апавядае пра жыццёвыя гісторыі шасці чырвонаармейцаў, якія апынуліся ў старожцы на чыгуначным пераездзе, разам змагаліся, сябравалі, спрачаліся, пакутавалі, разважалі і загінулі ў баях з салдатамі Вермахта.

Сюжэт
-----

Беларусь, Вялікая Айчынная вайна. Шэсць чырвонаармейцаў атрымалі загад прыкрыць адыход савецкага падраздзялення, затрымаць праціўніка на 24 гадзіны. Усе шасцёра — розныя людзі. Пшанічны — сын раскулачанага у часы калектывізацыі. Тое, што яго бацька — кулак, сапсавала яму ўсё жыццё, пазбавіла магчымасці атрымаць адукацыю, знайсці добрую працу, пабудаваць прымальнае жыццё. Пакрыўджаны на сталінскі рэжым, ён вырашае здацца ў палон і адпомсціць бальшавіцкай уладзе. Але надзеі не спраўдзіліся — фашысты адразу ж расстралялі нешчаслівага «добраахвотніка».

Другім гіне інтэлігент Фішар, вучоны, кандыдат мастацтвазнаўства, зусім не ваенны чалавек. Вялікіх намаганняў каштуе яму знішчэнне нямецкага салдата — першага і апошняга забітага ім у жыцці чалавека.

Ганарысты і самаўпэўнены Аўсееў, выпускнік ваеннага вучылішча, у адказны момант не вытрымлівае і ратуецца ўцёкамі, за што быў расстраляны сваім таварышам. Хітры і жулікаваты Свіст, хлопец з крымінальным мінулым, кідаецца на танк і падрывае яго коштам свайго жыцця. Пасля смерці ўсіх, у тым ліку камандзіра Карпенкі, застаецца толькі Глечык — адзін, без таварышаў, сам-насам з фашыстамі, з цвёрдым намерам прыняць смерць у баі.

Спасылкі
--------

* Тэкст твора на «Беларускай палічцы»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нікіпорчык.
**Ала Дзмітрыеўна Нікіпорчык** (нар. 11 чэрвеня 1957, в. Капці, Дзятлаўскі раён) — беларуская паэтэса.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 11 чэрвеня 1957 года ў вёсцы Капці Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыла ў 1975 годзе Руда-Яварскую СШ, у 1979 годзе філалагічны факультэт БДУ. Працавала настаўніцай, з 1984 г. стала жыве ў Гродне. Працавала захавальніцай фондаў у музеі М. Багдановіча, бібліятэкарам у Гродзенскай абласной бібліятэцы імя Я. Карскага і інш.

Вершы і літаратурна-крытычныя артыкулы друкаваліся ў часопісах «Тэрмапілы», «Полымя», «Маладосць», «Нёман», «Наша вера», «Літаратура і мастацтва».

Кніга вершаў «Сляза і малітва» (2006), «Пад бахаўскую такату дажджу» (2007), «На грани счастья» (2010), «Звуком единственным» (2012).

Зноскі
------