**Мікала́й Па́ўлавіч Чу́ркін** (нар. 1 лютага 1949, Краснаярскі край) — савецкі і беларускі военачальнік, начальнік Глаўнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь — першы намеснік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь у 1992—1994 гадах, генерал-лейтэнант у адстаўцы. Кандыдат эканамічных навук.

Біяграфія
---------

У 1972 годзе ва ўзросце 23 гадоў скончыў Чэлябінскае вышэйшае танкавае каманднае вучылішча.

У 1980 годзе скончыў Ваенную ордэна Леніна Чырванасцяжную акадэмію бранятанкавых войскаў імя Маршала Савецкага Саюза Р. Я. Маліноўскага.

Праходзіў службу на розных пасадах, пачынаючы з камандзіра ўзвода.

### Афганістан

У 1986—1988 знаходзіўся ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Афганістан на пасадзе намесніка начальніка штаба Сяргея Ахрамеева, начальніка аператыўнага аддзела 40-й арміі (40А) Туркестанскай ваеннай акругі, якой камандаваў Барыс Громаў. Удзельнічаў у баявых дзеяннях.

Распрацоўваў план вываду савецкіх войскаў праз перавал Гіндукуш.

> 
> Многія, у каго выйшаў тэрмін службы і хто мог з’ехаць у Саюз неадкладна, адмовіліся гэта зрабіць, пажадаўшы застацца служыць і прайсці з арміяй увесь шлях да канца. Калі казаць пра персаналіі, то гэта, перш за ўсё, генералы В. І. Варэннікаў, С. Ф. Ахрамееў, М. П. Чуркін.
> 
> 
> *Б. У. Громаў аб вывадзе савецкіх войскаў з Афганістана.*
> 
> 
> 

У 1990 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба УС СССР імя К. Я. Варашылава.

### Распад СССР (1991)

### У Беларусі

З 1992 па 1994 год — начальнік Галоўнага штаба Узброеных Сіл Беларусі — першы намеснік міністра абароны Беларусі. У чэрвені—ліпені 1994 года ў Беларусі адбыліся выбары прэзідэнта, на якіх перамог Аляксандр Лукашэнка. У жніўні 1994 года ўказам новага прэзідэнта Беларусі Чуркін быў звольнены з усіх пасад і залічаны ў распараджэнне міністра абароны Беларусі. У 1995 годзе Мікалай Паўлавіч пайшоў у запас у званні генерал-лейтэнанта і вярнуўся ў Расію.

### У Расіі

У 1995 годзе стаў генеральным дырэктарам ЗАТ «Агроимпекс», створанага ў горадзе Адзінцова Маскоўскай вобласці. Валодаў 50 % акцый, іншымі 50 % валодаў Юрый Еўдакімовіч Сценін (працаваў генеральным дырэктарам кампаніі па 2001 год). У снежні 1995 года Барыс Громаў быў абраны дэпутатам Дзяржаўнай думы па Саратаўскай выбарчай акрузе. Громаў прызначыў Мікалая Чуркіна сваім памочнікам — гэта значыць, памочнікам дэпутата Дзярждумы РФ. Дэпутат Савета дэпутатаў Адзінцоўскага раёна, абіраўся дэпутатам Адзінцоўскага раённага Савета Маскоўскай вобласці. 9 студзеня 2000 года Барыс Громаў быў абраны губернатарам Маскоўскай вобласці, у сувязі з чым 28 студзеня ён склаў дэпутацкія паўнамоцтвы. Пасля гэтага Мікалай Чуркін стаў саветнікам губернатара Маскоўскай вобласці Громава (на грамадскіх пачатках).

#### Савет дэпутатаў Адзінцоўскага раёна

На выбарах 21 студзеня 2001 года быў абраны дэпутатам Савета дэпутатаў Адзінцоўскага раёна другога склікання па аднамандатнай выбарчай акрузе № 15.

#### Сенатар у Савеце Федэрацыі

З 1 студзеня 2002 года — прадстаўнік урада Маскоўскай вобласці (губернатара Громава) у Савеце Федэрацыі Расійскай Федэрацыі (паўнамоцтвы былі зацверджаны 26 снежня 2001 года), першы намеснік старшыні Камітэта Савета Федэрацыі па аграрна-харчовай палітыцы і прыродакарыстанню. У сувязі з гэтым 25 студзеня 2002 года датэрмінова спыніў паўнамоцтвы дэпутата Савета дэпутатаў Адзінцоўскага раёна. Паўнамоцтвы члена Савета Федэрацыі спыненыя ў пачатку мая 2012 года, мандат перададзены Барысу Громаву. 3 кастрычніка 2008 года на ўстаноўчай канферэнцыі грамадскай арганізацыі Маскоўскай вобласці «За Адзінае Падмаскоўе» быў абраны яе старшынёй Вышэйшага Савета.

Вучоныя званні
--------------

* член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі грамадскіх навук
* прафесар (не ВАК) Акадэміі праблем бяспекі, абароны і правапарадку

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, 14 медалямі.

* ордэн Чырвонай Зоркі (1987)
* медаль «За баявыя заслугі» (1982)
* медаль Жукава (1996)
* ордэн святога дабравернага князя Данііла Маскоўскага

Сям’я
-----

Жанаты, мае дваіх дзяцей.

Зноскі
------

1. ↑  Чуркин Николай Павлович, lobbying.ru Архівавана 4 сакавіка 2016.
2. ↑  Б. В. Громов. Мы честно выполнили свой воинский долг! Архівавана 22 чэрвеня 2010. «Московский Комсомолец», 13 февраля 2009 года
3. ↑  Агроимпэкс, ЗАО — Отчет об итогах выпуска — Раскрытие информации
4. ↑  Депутаты Совета депутатов Одинцовского района
5. ↑  Решения Совета депутатов Одинцовского района Московской области в 2002 году
6. ↑  Борис Громов назначен сенатором от Московской области
7. ↑  Учредительная Конференция — начало пути! :: Новости :: ЗА ЕДИНОЕ ПОДМОСКОВЬЕ Архівавана 5 сакавіка 2016.
8. ↑  Московская епархия — Новости

Спасылкі
--------

* Мікалай Чуркін на сайце Савета Федэрацыі
* Мікалай Чуркін(недаступная спасылка) на сайце выпускнікоў Чэлябінскага ВТКУ імя 50-годдзя Вялікага Кастрычніка
* Мікалай Чуркін на Biografija.ru

| ⛭Начальнікі Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Начальнікі Галоўнага штаба | Мікалай Чуркін (1992—1994) • Леанід Мальцаў (1994—1995) • Аляксандр Чумакоў (1995—1996) • Міхаіл Казлоў (1997—2001) |  |
| Начальнікі Генеральнага штаба | Сяргей Гурулёў (2001—2009) • Пётр Ціханоўскі (2009—2014) • Алег Белаконеў (2014—2019) • Аляксандр Вальфовіч (2020—2021) • Віктар Гулевіч (з 2021) |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |