**Іван Іванавіч Салярцінскі** (20 лістапада (3 снежня) 1902, Віцебск — 11 лютага 1944, Новасібірск) — расійска-савецкі музыказнаўца, тэатральны і музычны крытык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і старшыні акруговага суда, з 1903 тайнага саветніка, з 1906 сенатара Івана Іванавіча Салярцінскага (\* 1850, † 1907) і Кацярыны Іосіфаўны Бабашынскай. У маладосці сябраваў з Міхаілам Бахціным, разам з якім належаў да філасофскага гуртка ў Невелі. У 1921—1924 вучыўся ў Петраградскім ўніверсітэце, дзе вывучаў рамана-германскую філалогію і іспанскую класічную літаратуру. Паралельна Салярцінскага вывучаў гісторыю тэатра ў Інстытуце гісторыі мастацтваў, які скончыў у 1923, у 1926—1929 прайшоў у ім жа аспірантуру. У сярэдзіне 1920-х гадоў браў прыватныя ўрокі дырыжыравання ў Мікалая Малько, аднак далейшую музычную адукацыю асвойваў самастойна. З 1923 ён выкладаў гісторыю музыкі, літаратуры, тэатра, псіхалогію, эстэтыку і шэраг іншых дысцыплін у розных ВНУ Ленінграда, у тым ліку (з 1936) ў Кансерваторыі (з 1939 — прафесар). З канца 1920-х Салярцінскі — лектар Ленінградскай філармоніі і яе дарадца па рэпертуары. У 1934—1941 ён працаваў таксама ў выдавецтве пры філармоніі, пасля стаў яе мастацкім кіраўніком, сумяшчаючы гэтую дзейнасць з працай у Кіраўскім тэатры. За час сваёй працы Салярцінскі прачытаў велізарная колькасць адкрытых лекцый, прымаў актыўны ўдзел у фарміраванні канцэртнага і опернага рэпертуару. Падчас вайны разам з калектывам філармоніі быў эвакуіраваны ў Новасібірск, дзе і памёр у 1944 годзе.

Творчасць
---------

Салярцінскі — адзін з найбуйнейшых савецкіх музычных і тэатральных крытыкаў 1920-х — 1930-х гадоў. Валодаючы фенаменальнай памяццю, глыбокімі ведамі і бліскучым аратарскім майстэрствам, Салярцінскі быў адной з найбольш прыкметных фігур у культурным жыцці Ленінграда гэтага часу. Вялікай папулярнасцю карысталіся яго лекцыі і артыкулы, вытрыманыя ў вытанчаным, дакладным па змесце стылі. Адной з асноўных сфер інтарэсаў Салярцінскага быў балет, гэтаму мастацтву прысвечана вялікая колькасць яго работ у 1930-я гады. Салярцінскага адным з першых у СССР дэталёва даследаваў творчасць Малера і Шонберга, напісаў шэраг манаграфій пра савецкіх і замежных кампазітараў, шматлікія артыкулы ў савецкіх газетах і часопісах.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Соллертинский Иван Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 20 верасня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 25 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>

Літаратура
----------

* *Смольскі Б. С.* Салярцінскі Іван Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 122. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13736345n · GND: 119393867 · ISNI: 0000 0001 0861 7214 · LCCN: n81149606 · LNB: 000118106 · NKC: kup20000000093105 · NTA: 158711068 · NUKAT: n2004257988 · LIBRIS: 93102 · SUDOC: 24437869X · VIAF: 188470 |

 |