**iOS** (раней **iPhone OS**) — мабільная аперацыйная сістэма для смартфонаў, электронных планшэтаў, партатыўных медыяпрайгравальнікаў і некаторых іншых прылад, якая распрацоўваецца і выпускаецца амерыканскай кампаніяй Apple. Была выпушчана ў 2007 годзе; першапачаткова — для iPhone і iPod touch, пазней — для такіх прылад, як iPad. У 2014 годзе з’явілася падтрымка аўтамабільных мультымедыйных сістэм Apple CarPlay. У адрозненне ад Android выпускаецца толькі для прылад, якія вырабляюцца фірмай Apple.

У iOS выкарыстоўваецца ядро XNU, заснаванае на мікраядры Mach і якое змяшчае праграмны код, распрацаваны кампаніяй Apple, а таксама код з аперацыйных сістэм NeXTSTEP і FreeBSD. Ядро iOS амаль ідэнтычна ядру настольнай аперацыйнай сістэмы Apple MacOS. Пачынаючы з самай першай версіі, iOS працуе толькі на планшэтных камп’ютарах і смартфонах з працэсарамі архітэктуры ARM.

Агульныя звесткі
----------------

Карыстальніцкі інтэрфейс iOS заснаваны на канцэпцыі прамога ўзаемадзеяння з выкарыстаннем жэстаў «мультытач». Элементы кіравання інтэрфейсам складаюцца з паўзункоў, пераключальнікаў і кнопак.

iOS распрацавана на аснове аперацыйнай сістэмы OS X і выкарыстоўвае той жа набор асноўных кампанентаў Darwin, сумяшчальны са стандартам POSIX.

Слаі абстракцыі iOS:

* Core OS
* Core Services
* Media Layer
* Cocoa Touch

Гісторыя стварэння
------------------

Аперацыйная сістэма iPhone OS была прадстаўлена 9 студзеня 2007 года сумесна з першым смартфонам ад Apple iPhone 2G асабіста Стывам Джобсам на выставе-канферэнцыі Macworld Conference & Expo і выпушчана ў чэрвені таго ж года.

Apple не мела асобнай назвы для мабільнай аперацыйнай сістэмы, таму першапачатковы слоган гучаў так: «iPhone працуе на OS X».

27-га студзеня 2010 года быў прадстаўлены першы планшэтны камп’ютар ад кампаніі Apple iPad 1, для яго была створана адмысловая версія аперацыйнай сістэмы IPhone OS 3.2, якая мела шпалеры на працоўным стале і перайначаны Dock. Уніфікаваная версія iPhone OS, сумяшчальная з iPhone, iPad і iPod Touch, выйшла ў канцы 2010-га года, пераняўшы большасць новаўвядзенняў, прадстаўленых у iPhone OS 3.2, але цяпер на ўсіх прыладах.

Праграмы для iOS
----------------

На прыладах iOS прадусталяваны праграмы, распрацаваныя Apple, у тым ліку Пошта, Карты, Музыка, FaceTime і многія іншыя. Праграмы ад іншых распрацоўшчыкаў можна спампаваць з лічбавай крамы App Store, дзе яны праходзяць праверку бяспекі, перш чым стаць даступнымі для карыстальнікаў. Па стане на 2016 год App Store змяшчаў больш за 2 млн праграм. iOS-праграмы таксама можна ўсталёўваць неафіцыйнымі спосабамі непасрэдна з файла IPA, прадастаўленага дыстрыбутарам праграмнага забеспячэння.

Для напісання iOS-праграм выкарыстоўваецца iOS Software Development Kit (SDK), часта ў спалучэнні з Xcode, з выкарыстаннем моў праграмавання Swift і Objective-C, якія падтрымлівае Apple. Іншыя кампаніі таксама ствараюць інструменты, якія дазваляюць распрацоўваць праграмы для iOS з выкарыстаннем іншых моў праграмавання.

Цікавыя факты
-------------

* Apple выкарыстоўвае гандлёвы знак iOS па ліцэнзіі Cisco.

Гл. таксама
-----------

* Android

Зноскі
------

1. ↑  *Thomas, Owen*. Apple: Hello, iPhone (англ.). *CNN Money*.  CNN (9 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 2 красавіка 2017. Праверана 13 студзеня 2023.
2. ↑  *Golson, Jordan*. Apple's App Store now has over 2 million apps (англ.). *The Verge*.  Vox Media (13 чэрвеня 2016). Архівавана з першакрыніцы February 10, 2017. Праверана 14 студзеня 2023.

Спасылкі
--------

* Старонка iOS на сайце Apple
* Партал для распрацоўшчыкаў Apple iOS

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7845187-5 · LCCN: n2010039603 · NKC: ph730192 · VIAF: 184460395 |

| ⛭Аперацыйныя сістэмы Apple inc. |
| --- |
| Бягучыя | 
* iOS
* macOS
* Mac OS X Server
* Darwin

 |
| Гістарычныя | 
* A/ROSE
* A/UX
* Apple DOS
* Copland
* GS/OS
* Lisa OS
* Mac OS
* MkLinux
* Newton OS
* ProDOS
* Rhapsody
* SOS
* Taligent

 |

| ⛭Праграмнае забеспячэнне Apple Inc. |
| --- |
| Аперацыйныя сістэмы | 
* macOS
* iOS
* iPadOS
* watchOS
* tvOS

 |
| Спажывецкае | 
* Mac
* iLife
* iTunes
* iWork
* AppleWorks
* iPhoto
* App Store

 |
| Паўпрафесійнае | 
* Final Cut Express
* Logic Express

 |
| Прафесійнае | 
* Aperture
* Final Cut Studio
* Logic Pro
* Shake

 |
| Встроенное | 
* Address Book
* Dashboard
* Front Row
* iChat
* FaceTime
* Photo Booth
* QuickTime
* Safari
* TextEdit
* Core Animation
* Sherlock

 |
| Сервернае | 
* Apple Remote Desktop
* Mac OS X Server
* WebObjects
* Xsan

 |
| Мінулае | 
* HyperCard
* MacDraw
* Mac OS
* MacPaint
* MacProject
* MacTerminal
* MacWrite
* Аперацыйныя сістэмы
	+ A/UX
	+ Mac OS 9
	+ Mac OS 8
	+ GS/OS
	+ ProDOS
	+ Apple DOS

 |