**Антоніа Табукі** (італ.: Antonio Tabucchi; 24 верасня 1943 — 25 сакавіка 2012) — італьянскі пісьменнік, перакладчык і партугаліст. Выкладаў партугальскую мову і літаратуру ва ўніверсітэце Сіены. Яго кнігі выйшлі ў 18 краінах свету.

Біяграфія
---------

Антоніа Табукі нарадзіўся ў Пізе 24 верасня 1943 года, але вырас у доме бабулі і дзядулі ў Век’яна (Vecchiano), вёсцы недалёк ад горада. Падчас вучобы ва ўніверсітэце ён здзейсніў шматлікія вандроўкі ў Еўропу, па слядах улюбёных аўтараў, з чыімі творамі пазнаёміўся ў багатай бібліятэцы свайго дзядзькі па матчынай лініі. Падчас падарожжа ў Парыж, на лаўцы ля Ліёнскага вакзала, знайшоў кнігу, падпісаную Альвара дэ Кампас. Гэта быў адзін з псеўданімаў партугальскага паэта Фернанда Песоа, які паўплываў на мастацкі светапогляд Табукі.

У 1969 годзе абараніў дысертацыю на тэму сюррэалізму ў Партугаліі. Працягнуў навучанне ў Scuola Normale Superiore ў Пізе ў сямідзесятых гадах і ў 1973 годзе пачаў выкладаць партугальскую мову і літаратуру ў Балонскім універсітэце.

У 1973 годзе напісаў «Piazza d'Italia» («Плошча Італіі») (Бамп'яні, 1975), «народную казку ў трох частках».
У 1978 годзе, калі яму прапанавалі выкладаць ва ўніверсітэце Генуі, выдае «Il piccolo naviglio» («Караблік»).
У 1981 годзе ён выдае «Il gioco del rovescio e altri racconti» («Гульні навыварат і іншыя апавяданні»), пасля чаго «Donna di porto Pim» («Жанчына з порта Пім») (Sellerio, 1983). У 1984 яго раман «Notturno indiano» («Індыйскі нактурн») мае вялікі поспех (экранізацыя ў 1989 годзе) Галоўны герой рамана — чалавек, які спрабуе адшукаць сябра, які знік без весткі ў Індыі, але на самой справе знаходзіцца ў пошуку сваёй ідэнтычнасці.

У 1985 годзе выдае «Piccoli equivoci senza importanza» («Нязначныя памылачкі»), а ў 1986 годзе «Il filo dell'orizzonte» («Лінія гарызонту»).

З 1985 па 1987 год А.Табукі займаў пасаду дырэктара Італьянскага інстытута культуры ў Лісабоне. У 1987 годзе ён выдаў «I volatili del Beato Angelico» («Птушкі святога Анжэліка») і «Pessoana Mínima» («Мінімальная песоана») (Imprensa Nacional, Лісабон), атрымаў прыз Медычы за лепшы замежны раман «Начны нактурн». У 1988 годзе ён напісаў камедыю «I dialoghi mancati» («Згубленыя дыялогі»). У 1989 годзе прэзідэнт Партугальскай Рэспублікі даў А.Табукі Ордэн інфанты дона Энрыке і ў тым жа годзе пісьменніку быў выдадзены ордэн мастацтва і літаратуры ад французскага ўрада.

У 1990 годзе ён надрукаваў «Un baule pieno di gente» («Куфар, поўны людзей») і эсэ пра Фернанда Песоа, а ў наступным годзе «L'angelo nero» («Чорны ангел»).

У 1992 годзе ён напісаў раман «Requiem» («Рэквіем») на партугальскай мове і выдаў «Sogni di sogni» («Сны сноў»). У ім паспрабаваў уявіць сабе сны геніяў, зыходзячы з іхных твораў і біяграфіяў. Але гэта хутчэй сны самога Табукі: пра літаратуру, сябе і тэксты, якія робяць нас сваімі чытачамі.

1994 з'яўляецца вельмі важным годам у жыцці Антоніа Табукі. Гэта год выдання «Gli ultimi tre giorni di Fernando Pessoa» («Апошнія тры дні Фернанда Песоа»), але таксама рамана, які праславіў Табукі ва ўсім свеце : «Sostiene Pereira» («Сцвярджае Перэйра»). Галоўны герой гэтага рамана становіцца сімвалам абароны свабоды інфармацыі для палітычных апанентаў усіх антыдэмакратычных рэжымаў.

У 1997 годзе ён напісаў раман «La testa perduta di Damasceno Monteiro», заснаваны на рэальнай гісторыі пра чалавека, чыё цела было знойдзена ў парку. Было выяўлена, што чалавек быў забіты ў паліцэйскім участку Нацыянальнай рэспубліканскай гвардыі каля Лісабона.
У 1997 годзе выдаў «Marconi, se ben mi ricordo» («Марконі, калі я добра памятаю», а ў наступным годзе «L'Automobile, la Nostalgie et l'Infini» (« Аўтамабіль, Настальгія і Бясконцасць»).

У 1998 годзе атрымаў прэмію Nossack Лейбніца. У 1999 годзе ён напісаў «Gli Zingari e il Rinascimento» («Цыгане і Адраджэнне» і «Ena poukamiso gemato likedes» («Кашуля з плямамі»). Сумневы, як плямы на свежа вымытай, белай кашулі. Місія кожнага інтэлектуала і кожнага пісьменніка — выклікаць сумневы ў дасканаласці, таму што дасканаласць спараджай ідэалогіі, дыктатараў і таталітарныя ідэі.

У 2001 годзе выдаў эпісталярны раман «Si sta facendo sempre più tardi» («Робіцца ўсё болей позна»). За гэту кнігу ў 2002 годзе атрымаў прэмію France Culture для замежнай літаратуры. У 2004 годзе пісьменнік выдаў раман «Tristano muore» («Трыстан памірае»).

Пісьменнік жыве кожныя паўгады ў Лісабоне ў родным горадзе сваёй жонкі, разам з дзвюма дзецьмі. А другія паўгады ў Таскане, выкладаючы літаратуру ва Універсітэце Сіены. Табукі не лічыў літаратуру прафесіяй, а тым, што ўключае ў сябе жаданні, мары і фантазіі."

Антоніа Tabucchi ўносіць свой уклад у культурныя старонкі Corriere della Sera, El Pais.

Памёр 25 сакавіка 2012 ў Лісабоне пасля працяглай хваробы.

Творы
-----

* *Piazza d'Italia* («Плошча Італіі», 1975)
* *Il piccolo naviglio* («Караблік», 1978)
* *Il gioco del rovescio e altri racconti* («Гульня ў наадварот і іншыя апавяданні», 1981)
* *Donna di Porto Pim* («Жанчына з Порта-Пім», 1983)
* *Notturno indiano* («Індыйскі нактурн», 1984)
* *Piccoli equivoci senza importanza* (1985) («Нязначныя памылачкі»,1985)
* *Il filo dell'orizzonte* («Лінія далягляду», 1986)
* *I volatili del Beato Angelico* («Пярнатыя Беата Анджэліка», 1987)
* *Pessoana mínima* (1987)
* *I dialoghi mancati* («Згубленыя дыялогі»1988)
* *Un baule pieno di gente. Scritti su Fernando Pessoa* («Куфар, поўны людзей. Нататкі пра Фернанда Песоа», 1990)
* *L'angelo nero* («Чорны ангел», 1991)
* *Sogni di sogni* («Сны сноў», 1992)
* *Requiem* («Рэквіем»,1992)
* *Gli ultimi tre giorni di Fernando Pessoa* («Тры апошнія дні Фернанда Песоа», 1994)
* *Sostiene Pereira. Una testimonianza* («Сцвярджае Перэйра. Сведчанне», 1994)
* *Dove va il romanzo* («Куды ідзе раман», 1995)
* *Carlos Gumpert, Conversaciones con Antonio Tabucchi* (1995)
* *La testa perduta di Damasceno Monteiro* ("Згубленая галава Дамашэну Мантэйру, 1997)
* *Marconi, se ben mi ricordo* («Марконі, калі не памыляюся», 1997)
* *L'Automobile, la Nostalgie et l'Infini* («Аўтамабіль, настальгія і бясконцасць», фр. 1998)
* *La gastrite di Platone* («Платонаў гастрыт», 1998)
* *Gli Zingari e il Rinascimento* («Цыганы і Адраджэнне», 1999)
* *Autobiografie altrui. Poetiche a posteriori* («Чужыя аўтабіяграфіі», 2003)
* *Brescia piazza della Loggia 28 maggio 1974—2004*
* *Tristano muore. Una vita* («Трыстан памірае. Адно жыццё», 2004)
* *Racconti* («Апавяданні», 2005)
* *L'oca al passo* («Гусіны крок», 2006)
* *Il tempo invecchia in fretta* («Час хутка старыць», Feltrinelli, 2009)
* *Viaggi e altri viaggi* («Падарожжы і іншыя падарожжы», Feltrinelli, 2010)
* *Racconti con figure* («Апавяданні з фігурамі», Sellerio, 2011)
* *Girare per le strade* («Блуканне па вуліцах», Sellerio, 2012)

Беларускія пераклады
--------------------

* Стомленая маска / Перакл. з іт. Вольгі Колас. — Мн.: Кнігазбор, 2010. — ISBN 978-985-6976-15-8 — [паводле выданняў A. Tabucchi *Piccoli equivoci senza importanza* (Feltrinelli, 2006) і A.Tabucchi *Si sta facendo sempre più tardi* (Feltrinelli, 2003)].
* Сны сноў / Перакл. з іт. Вольга Колас. — Мн.: Выдавец А. М. Янушкевіч, 2017.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. 1 2  Antonio Tabucchi // BD Gest' Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2876969'></a>
3. ↑  Antonio Tabucchi // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
4. ↑  А. Бахарэвіч (2018)

Спасылкі
--------

* Старонка пра Табукі на girodivite.it(недаступная спасылка)  (італ.)
* Антоніа Табукі на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* Навела А. Табукі «Цягнікі, што ідуць у Мадрас» у часопісе «Дзеяслоў» (пераклад Аксаны Данільчык)
* Урывак з кнігі «Становіцца ўсё пазней і пазней…» (пераклад Аксаны Данільчык)
* *Стомленая маска*, Кнігазбор, 2010, пераклад Вольгі Колас Архівавана 4 снежня 2017.
* *Сны сноў*, Мінск : Янушкевіч, 2017, Архівавана 4 сакавіка 2021. ISBN 9789857165506, пераклад Вольгі Колас паводле выдання А.Tabucchi *Sogni di sogni*, 14ed. Sellerio, 2006
* Сны сноў. Фрагменты з кнігі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90372914 · BNC: a11293676 · BNE: XX911201 · BNF: 12056239h · CiNii: DA05047668 · CONOR: 10533475 · EGAXA: Balis903381 · GND: 119022060 · ICCU: CFIV004335 · ISNI: 0000 0001 2146 3635 · LCCN: n84178794 · NDL: 00475899 · NKC: jn20000605256 · NLA: 35695432 · NLG: 64662 · NLP: A25846462 · NSK: 000053687 · NTA: 072883626 · NUKAT: n94002482 · PTBNP: 48597 · LIBRIS: 227898 · SUDOC: 028801334 · VIAF: 106662948 |

 |