У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Валь.

**Эдга́р дэ (фон) Валь** (*Edgar de Wahl, Edgar von Wahl*; 11 жніўня 1867 — 9 сакавіка 1948) — стваральнік міжнароднай штучнай мовы акцыдэнталь.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1867 годзе ў Альвіёпалі (зараз Першамайск Мікалаеўскай вобласці, Украіна). Балтыйскі немец з дваранскай сям’і. Вучыўся ў Санкт-Пецярбургу, выкладаў фізіку і матэматыку ў Рэвелі (зараз Талін, Эстонія). Валодаў шматлікімі еўрапейскімі мовамі. У маладосці быў прыхільнікам валапюка.

Адразу пасля апублікавання ў 1887 годзе праекта мовы эсперанта пачынае перапіску з Л. Заменгофам. Згодна з яго прапановай першапачатковыя карэлятывы часу *kian* — калі, *tian* — тады, *ĉian* — заўсёды, аманімічныя формам вінавальнага склону займеннікавых прыметнікаў *kia* — які, *tia* — такі, *ĉia*- усякі, былі заменены Заменгофам на *kiam*, *tiam*, *ĉiam*. Пераклаў на эсперанта «Княжну Мэры» М. Ю. Лермантава (1889, другое выданне 1896), стаўшы трэцім пасля Заменгофа і Антонія Грабоўскага аўтарам-эсперантыстам. Быў адным са стваральнікаў пецярбургскага таварыства «Espero», актыўна ўдзельнічаў у газеце «La Esperantisto».

Пасля таго, як у 1894 годзе былі адвергнуты прапанаваныя Заменгофам рэформы (пазней увасабіўшыяся ў мове іда), дэ Валь пакідае эсперанта-рух і пачынае працу над новай, больш натуралістычнай штучнай мовай. Унёс шэраг прапаноў у мову мундалінгве Ю.Лота. У 1906 годзе публікуе першы варыянт уласнага лінгвапраекта пад назвай «аулі» (*Auli*, ад *Auxiliari Lingue International* — міжнародная дапаможная мова), які стаў асновай акцыдэнталя. У 1907 годзе рэфармуе мову неўтраль для ўдзела ў конкурсе, аб’яўленым Сусветнай дэлегацыяй па прыняццю міжнароднай мовы.

Эдгар дэ Валь (справа, 1927)
У 1921 годзе разам з Я. І. Лінцбахам аднаўляе таварыства «Касмаглот(т)», якое дзейнічала ў 1916—1918 гадах у Санкт-Пецярбургу. У 1922 годзе выдае першы нумар часопіса «Kosmoglott», дзе выказвае прынцыпы і граматычныя правілы новай мовы, якая пасля атрымае назву акцыдэнталь («*заходні*»). У журнале «Kosmoglot» (з 1927 года — «Cosmoglotta») разглядаліся розныя лінгвапраекты, у 20-я гады ён быў даволі плюралістычнай трыбунай для абмеркавання праблем і накірункаў інтэрлінгвістыкі («касмаглотыкі»). Развіццё акцыдэнталя Эдгар дэ Валь пакінуў яго носьбітам. З пачаткам Другой сусветнай вайны яго кантакты з акцыдэнталістскім рухам (базіраваўшымся ў нейтральнай Швейцарыі), сталі эпізадычнымі.

Памёр у 1948 годзе ў адным з эстонскіх санаторыяў, дзе правёў апрошнія гады жыцця.

Зноскі
------

1. 1 2  Edgar von Wahl // BBLD - Baltisches biografisches Lexikon digital — 2012. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18616550'></a>

| ⛭Штучныя мовы (спіс) |
| --- |
| Натуральная мова • Штучная мова • Планавая мова • Сацыялізаваная мова • Міжнародныя дапаможныя мовы • Апрыёрная мова • Апастэрыёрная мова • Гіпасхематычныя мовы • Гіперсхематычныя мовы • Універсальная мова • Схематызм*Інтэрлінгвістыка* |
| Планавыя | ад’юванта • акцыдэнталь • Бэйсік-інгліш • будзінас • глоса • інтэрглоса • інтэрлінгва • космас • лаціна-сінэ-флексіонэ • lingua catolica • лінгва франка нова • міжславянская мова • раманід • словіа • універсалглот • універсаль • унітарыё • уропі • folkspraak |
| Выдуманыя | баронн • Brithenig • вавілон 17 • венэдык • ларымін • надсат • навамоўе • speedtalk • Старэйшая Мова |
| Філасофскіяі лагічныя | AUI • ыфкуіл • лінкас • лаглан • ложбан • такіпона • сона |
| Планавыя | ро • сальрэсоль • эльюндзі |
| Выдуманыя | аварын • адунаік • валарын • вестран • гаа'улдская • квэнья • клінган • кхуздул • на’ві • рамерыйскія • роханская·сіндарын • таліска • тэлерын · чорная мова • Мова Эльдараў |
| Іерагліфічныя | локас • Злэнга • бліс |
| Планавыя | валапюк • Lingua Ignota • іда • нэа • неўтраль • навіяль • АМО • эсперанціда • (прота-)эсперанта |
| Выдуманыя | Атлантыйская мова • Боская мова • чатлана-пацакская |
| Персоны | 
Дж. К. Браўн •
Э. дэ Валь •
А. М. Волкаў •
О. Есперсен •
Л. Заменгоф •
А. Кірхгоф •
Дж. Кіхада •
А. В. Колегаў •
Ю. Крыжаніч •
С. Ланг •
Ч. К. Огдэн •
М. Окранд •
Ота Юкіо •
Дж. Пеана •
Ж. Піро •
Дж. Салманазар •
А. Сапкоўскі •
А. Сірайт •
Ж. Сюдр •
Дж. Р. Р. Толкін •
П. Фромер •
Хільдэгарда Бінгенская •
М. Шлеер • Н. В. Юшманаў |
| Арганізацыі | Акадэмія валапюка • Акадэмія інтэрлінгвы • Акадэмія эсперанта • Інстытут клінгана • Інстытут лаглана |



| ?Эдгар дэ Валь — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Оскар фон Валь[d] |  | Alexei von Wahl[d] |  | Carl Gustav von Wahl[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Эдгар дэ Валь |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Lydia Amalie Marie von Husen[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 126895708 · LCCN: nb2017002270 · NTA: 069652481 · VIAF: 42843805 |