recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Джозэф Бройдзі** (англ.: Joseph Brody; 12 сакавіка 1877, Ляхавічы, Мінскай губерніі — 16 жніўня 1937, Нью-Ёрк) — амерыканскі дырыжор, яўрэйскі кампазітар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў мястэчку Ляхавічы ў сям’і краўца. Вучыўся ў хедары. У 1887 г. бацька эмігруе ў ЗША. Ён аддае сына ў слонімскі ешыбот, дзе малы Бройдзі правучыўся 6 гадоў. Калі ў Слоніме праводзіліся кантарскія выпрабаванні, Бройдзі кідаў вучобу і спяваў у сінагагальным хоры. Яго заўважыў кантар *Машэ Бас*, які ўзяў Бройдзі ў Беласток. У Беластоку спяваў у сінагозе *Міхаэля Заблудоўскага*.
  
Калі Бройдзі страціў голас, ён пачаў складаць літургічную музыку. Калі ж Бройдзі напісаў для кантара *Давіда Ройтмана* музыку да псалму «Эйн камоха / אין כמוך», адразу прыйшло запрашэнне кантара *Каханэ* заняць пасаду дырыжора Віленскай сінагогі. Пасля гэтага Бройдзі працуе ў Пінску ў кантара *Ёэля Зеліга*.
  
З 1895 г. жыў у ЗША. Па прыездзе, на працягу кароткага часу працаваў з кантарам Куперам, дырыжорам філядэльфійскай сінагогі на вуліцы Форсайт. І тут з’явілася прапанова *Морыса Фінкеля*: працаваць дырыжорам у Яўрэйскім тэатры на Арч-стрыт. Бройдзі пагадзіўся і прапрацаваў у Фінкеля 2 гады. Потым ён працуе дырыжорам у нью-ёркскім тэатры Стан *Дувіда Кеслера*. У Кеслера Бройдзі вяртаецца да кампазіцыі і пачынае пісаць музыку для спектакляў. Першымі сталі «Рахіль» і «Знамя войскі Юды» па п’есах *Аврума-Міхла Шарканскага*. Бройдзі і Кеслер супрацоўнічалі 22 гады. Затым 2 гады ён працаваў у Народным тэатры Шульмана і Равіжэра, 2 гады ў тэатры Ліберці *Міхла Міхлеска*, год у тэатры Хопкінсана. Усюды Бройдзі сумяшчаў пасады дырыжора і кампазітара.
  
Напісаў музыку да больш чым 60 спектакляў, сярод іх:

* «Гот, мэнч ун тайвл / Бог, чалавек і чорт» Якава Гордзіна;
* «Ды шэйнэ Мір’ям / Харашуха Мір’ям» яго ж;
* «Дос ідышы һарц / Яўрэйскае сэрца» Ёзэфа Латайнэра;
* «Юдыт ды цвэйтэ / Юдыт другая» яго ж;
* «Ём һахупэ / Дзень вянчання» яго ж;
* «Дэр фальшэр шрыт / Ілжывы крок» яго ж;
* «Ды шхейнім / Суседзі» Залмана Лібіна;
* «Ды махт фын лайдэншафт / Сіла страсці» яго ж;
* «А хавэр ян лэбен / Сябар жыцця» Шлоймэ Стэйнберга;
* «Фаргесэнэ мамэс / Забытыя маці» яго ж;
* «Ды эрштэ лібэ / Першая любоў» Аншла Шора;
* «Дэр Курбн / Ахвяра» Мойшы Гурвіца;
* «Дос ланд фын трэрн / Зямля слёз» Ісідара Залатарэўскага.

У 1934 напісаў музыку да экранізацыі п’есы Якава Гордзіна «Дэр ідышэр кеніг Лір / Яўрэйскі кароль Лір». Рэжысёрам фільма быў *Гары Тамашэўскі*
  
Дачка — Эстэла Бройдзі (англ.: Estelle Brody)
  
Сын — Мюрэй Бройдзі (англ.: Murray L. Brody)

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Спасылкі
--------

* Біяграфія

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · Internet Movie Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| Нарматыўны кантроль | GND: 132728109 · LCCN: n2008006023 · VIAF: 11015279 |
**Новая Вульгата** (лац.: Nova Vulgata, поўная назва ***Nova Vulgata Bibliorum Sacrorum Editio***, таксама вядомая як *Неавульгата*) — афіцыйны лацінскі пераклад тэкстаў Бібліі на мову арыгіналу, апублікаваны Святым Прастолам. Ён быў завершаны ў 1979 годзе і быў абнародаваны ў тым жа годзе папам Янам Паўлам II у «Scripturarum thesaurus». Другое, дапрацаванае выданне было апублікавана ў 1986 г. Гэта афіцыйны лацінскі тэкст Бібліі Каталіцкага Касцёла.

Да Новай Вульгаты стандартнай Бібліяй каталіцкай царквы была Клемянцінская Вульгата.

Асноўныя звесткі
----------------

Другі Ватыканскі сабор у «Sacrosanctum Concilium» абавязаў перагледзець Лацінскі Псалтыр, каб прывесці яго ў адпаведнасць з сучаснымі тэксталагічнымі і лінгвістычнымі даследаваннямі, захаваўшы або ўдасканаліўшы яго хрысціянскі лацінскі стыль. У 1965 годзе папа Павел VI прызначыў камісію для перагляду астатняй часткі Вульгаты, прытрымліваючыся тых жа прынцыпаў. Камісія апублікавала сваю працу ў васьмі анатаваных раздзелах і запрасіла каталіцкіх навукоўцаў да крытыкі падчас публікацыі раздзелаў. Лацінскі Псалтыр быў апублікаваны ў 1969 годзе, Новы Запавет быў завершаны ў 1971 годзе, а поўная «Nova Vulgata» была апублікаваная ў выглядзе аднатомнага выдання ўпершыню ў 1979 годзе.

Асноватворным тэкстам большай часткі Старога Запавету з’яўляецца крытычнае выданне, зробленае па замове папы Пія X і падрыхтаванае манахамі Папскага абацтва Святога Ераніма. Асноўны тэкст Кніг Тавіта і Юдзіф узяты з рукапісаў *Vetus Latina*, а не з Вульгаты. Новы Запавет быў заснаваны на выданні Штутгарцкай Вульгаты 1969 г. Усе гэтыя асноўныя тэксты былі перагледжаны ў адпаведнасці з сучаснымі крытычнымі выданнямі на грэчаскай, іўрыце і арамейскай мовах. Таксама быў унесены шэраг змяненняў, дзе сучасныя навукоўцы палічылі, што Еранім Стрыдонскі не змог зразумець значэнне арыгінальных моў або перадаў яго цьмяна.

«Нова Вульгата» не з’яўляецца крытычным выданнем гістарычнай Вульгаты. Хутчэй, гэта тэкст, прызначаны для ўзгаднення з сучаснымі крытычнымі выданнямі яўрэйскіх і грэчаскіх тэкстаў Бібліі і стварэння стылю, найбліжэйшага да класічнай лаціны.

Зноскі
------

1. 1 2  Clifford, Richard J. (April 2001). "The Authority of the Nova Vulgata: A Note on a Recent Roman Document". *Catholic Biblical Quarterly*. **63** (2): 197–202. JSTOR 43724418.
2. ↑  Praenotanda (Bibliorum Sacrorum nova vulgata editio) (лац.). *vatican.va*. Праверана 4 чэрвеня 2015.
3. ↑  Praefatio ad Lectorem (Bibliorum Sacrorum nova vulgata editio) (лац.). *vatican.va*. Праверана 4 чэрвеня 2015.

Спасылкі
--------

* Новая Вульгата  (лац.)
	+ Стары Запавет  (лац.)
	+ Новы Запавет  (лац.)
**Цысі** (кіт.: 慈禧皇太后) (29 лістапада 1835 — 15 лістапада 1908, Пекін) — маньчжурская імператрыца, якая цягам 47 гадоў (з 1861 па 1908) дэ-факта кіравала Кітаем.

Біяграфія
---------

Будучая імператрыца нарадзілася ў 1835 годзе ў сям’і, якая належала да слыннага маньчжурскага роду. Яе ўзыходжанне да вяршынь улады пачалося ў 1853 годзе, калі яна стала адной са шматлікіх жонак імператара Сяньфэна. Праз тры гады яна ўжо была адной з галоўных фігур пры двары, бо нарадзіла бяздзетнаму да таго часу манарху спадкаемца. Уплыў Цысі на слабога і хворага імператара набыў такую моц, што многія дзяржаўныя справы вырашаліся толькі праз яе. Яна прымала даклады чыноўнікаў, падпісвала паперы і нават выказвала свае меркаванні на афіцыйных прыёмах, што было нечуванай справай для тагачаснага Кітая. Калі ў 1861 годзе Сяньфэн памёр, спрактыкаваная ў вядзенні інтрыг Цысі здолела адсунуць на другі план сваіх супернікаў і стаць усемагутнай кіраўніцай Кітая пры малалетнім імператары. Імператрыца цягам амаль паўстагоддзя заставалася самым уплывовым чалавекам у краіне, тым часам як на троне паспелі змяніць адзін аднаго яе сын Тунчжы (1861—1873) і пляменнік Гуансюй (1875—1908), абодва прадстаўнікі дынастыі Цын.

Зноскі
------

1. 1 2  Ci Xi // FemBio database Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>
2. 1 2  Cixi // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com · Rodovid · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90725516 · BNC: a11154706 · BNF: 123108084 · CBDB: 0058968 · GND: 118624407 · ISNI: 0000 0000 7372 1424 · LCCN: n81039769 · NDL: 00624627 · NKC: jo20191039962 · NLA: 36604431 · NLP: a0000001184010 · NTA: 070130787 · LIBRIS: 372782 · SUDOC: 031995322 · VIAF: 805170 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шулякоўскі.
**Яўхім Герцавіч Шулякоўскі** (руск.: Ефим Герцович Шуляковский; 29 снежня 1906, Слуцк Мінскай губерні — 27 лютага 1984, Варонеж) — савецкі гісторык, педагог. Кандыдат гістарычных навук (1940), дацэнт.

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння педагагічных курсаў — настаўнік пачатковай школы (1925—1927). Скончыў сацыяльна-гістарычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага ўніверсітэта (1931). Навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры Цэнтральным Камітэце Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларускай ССР (1931—1937), аспірант кафедры гісторыі СССР Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1937—1940). Дацэнт кафедры гісторыі СССР, дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта Свярдлоўскага ўніверсітэта (1940—1941).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Загадчык (1946—1966), дацэнт (1966—1977) кафедры гісторыі СССР, дацэнт кафедры гістарыяграфіі і крыніцазнаўства (1977—1982), дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта Варонежскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1947—1949, 1951—1953).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар прац пра рускіх рэвалюцыйных дэмакратаў і манаграфіі «В. И. Ленин и трудящиеся Черноземного Центра» (Варонеж, 1977). Шулякоўскі ўнёс значны ўклад у арганізацыю краязнаўчых даследаванняў. Ініцыятар і рэдактар двухтомніка «Нарысы гісторыі Варонежскага краю» (Варонеж, 1961, 1967). Навуковы рэдактар шэрагу зборнікаў архіўных дакументаў, выдадзеных у Варонежы (1950-1960-я гады).

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* ШУЛЯКОВСКИЙ Ефим Герцович(недаступная спасылка)
**Зялёныя кадры** (харв.: Zeleni kadar) — назва харвацкіх дэзерціраў з аўстра-венгерскай арміі падчас Першай сусветнай вайны.

Пасля ўцёкаў з войска з-за суровых умоў вайны і дрэннай матывацыі, яны хаваліся ў лесе і былі па-за законам. Іх налічвалася некалькі дзясяткаў тысяч і яны групаваліся на тэрыторыі Харватыі і Срэма. Часткова Зялёныя кадры карысталіся ежай і адзеннем, што давалі ім сельскія жыхары, якія сімпатызавалі ім. Аднак групоўкі таксама мелі прыбытак за кошт рабавання гандляроў і багатых фермераў.

Генерал Стэфан Саркоціч ў лютым 1918 года загадаў наладзіць кантакт з «Зялёнымі кадрамі». Да гэтага тэрмін *Зялёныя кадры* быў невядомы ў аўстра-венгерскай арміі. (У Расіі Зялёнымі кадрамі называлі целаахоўнікаў Імператара Расіі). Бліжэй да канца вайны колькасць Зялёных кадраў складала больш за 50000 узброеных дэзерціраў у лесе.

Пасля некаторыя з іх сцвярджалі, што ўцякаючы з войска, толькі выконвалі загад генерала Бараевіча і таму не парушалі закон.

Другая сусветная вайна
----------------------

Зялёнымі кадрамі падчас Другой сусветнай вайны называлася прамілітарыская арганізацыя мусульман баснійцаў. Полк дзейнічаў на ўсходзе Босніі, ваюючы пераважна з партызанамі-камуністамі Іосіпа Броза Ціты. На пачатку 1944 года полк быў далучаны да харвацкай 10 Гарнізоннай Брыгады. Восенню члены Зялёнай кадры перайшлі да сфарміраванай харвацка-мусульманскай 13-я горнай дывізіі СС «Ханджар».

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 5 сакавіка 2016.
2. ↑  *Istorija Jugoslavije*, I. Božić, S. Ćirković, M. Ekmečić, V. Dedijer, Prosveta, Beograd 1972. — str. 399, 400
3. ↑  Ethnic nationalism and the fall of empires: central Europe, Russia, and the Middle East, 1914—1923, Aviel Roshwald, Routledge, 2001.
4. ↑  The national question in Yugoslavia: origins, history, politics, Ivo Banac, Cornell University Press, 1988.
5. ↑  Avantgarde des Widerstands: Modellfälle militärischer Auflehnung im 19. und 20. Jahrhundert, Band 1, Richard Georg Plaschka, Böhlau Verlag Wien, 2000.

Спасылкі
--------

* Зялёныя кадры Архівавана 2 красавіка 2015.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Возера Белае.

**Бе́лае** — возера ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці і Валынскай вобласці Украіны, за 30 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Драгічын, у басейне ракі Прыпяць.

Плошча паверхні возера 5,2 км², даўжыня 3,48 км, найбольшая шырыня 2,78 км. Найбольшая глыбіня дасягае 11,6 м, сярэдняя — 7 м. Плошча вадазбору каля 107 км².

Катлавіна карставага паходжання выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 3 метраў, спадзістыя. Мелкаводдзе пясчанае, на вялікіх глыбінях дно возера выслана сапрапелем. У паўднёвай частцы возера востраў.

Возера праточнае. У Белае ўпадае канал з возера Валянскае і выцякаюць каналы Белаазёрскі і Жыроўскі, злучаючыя возера з Дняпроўска-Бугскім каналам.

У возеры водзяцца акунь, лешч, карась, сом і іншыя віды рыб.

Зноскі
------

1. ↑  Ліст карты M-35-02. Выданне 1979 г. Архівавана 24 мая 2013.
2. ↑  pripyat-stohid.com.ua

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
* Беларуская ССР: Кароткая энцыклапедыя. У 5-і т. Т.2 / Рэд. кал.: П. У. Броўка і інш. — Мн.: Гал. рэд. БелСЭ, 1979. — Т. 2. — 752 с. — 15 000 экз.

Спасылкі
--------

* Белае возера Архівавана 29 чэрвеня 2012.
**Сяргей Іванавіч Крыжэвіч** (нар. 17 лютага 1952, Крычаў, Магілёўская вобласць) — беларускі ваенны і палітык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 17 лютага 1952 года ў г. Крычаў Магілёўскай вобласці.

Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу, Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (фінансіст, эканаміст).

Служыў у радах Узброеных Сіл. Працоўную дзейнасць пачаў інспектарам дзяржаўных даходаў фінансавага аддзела Шклоўскага райвыканкама. Працаваў інжынерам вытворчага аддзела, старшым эканамістам, старшым інжынерам, начальнікам вытворча-планавага аддзела будаўнічых арганізацый аб’яднання «Белсельбуд». Быў лектарам, інструктарам арганізацыйнага аддзела Крычаўскага гаркама КПБ. Займаў пасады старшыні планавай камісіі, намесніка старшыні выканаўчага камітэта Крычаўскага раённага Савета дэпутатаў, намесніка старшыні Крычаўскага гарвыканкама, намесніка старшыні Чэрыкаўскага райвыканкама, старшыні Клічаўскага райвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі», шасцю юбілейнымі медалямі, медалём «За супрацоўніцтва» (Саюзная дзяржава), Ганаровай граматай Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  ПАРЛАМЕНТ. Национальное собрание Республики Беларусь четвертого созыва
**Аперацыйны прыбытак** або **EBIT** (скар. ад англ.: Earnings Before Interest and Taxes) — рознасць паміж валавым прыбыткам і аперацыйнымі выдаткамі. Прыбытак гаспадарчага суб'екта ў выніку асноўнай эканамічнай дзейнасці. Уяўляе сабой астатак пры адыманні ад гандлёвага прыбытку аперацыйных накладных выдаткаў (рэнта, амартызацыйныя адлічэнні за будынкі і абсталяванне, выдаткі на ГЗМ і іншыя бягучыя выдаткі).

Аперацыйны прыбытак — фінансавы вынік ад усіх відаў дзейнасці да выплаты падатку на прыбытак і працэнтаў па пазыковых сродках. Той аперацыйны прыбытак, пры якім эканамічная рэнтабельнасць актываў будзе цалкам выкарыстоўвацца толькі на пагашэнне працэнтаў па пазыковых сродках, завецца крытычным аперацыйным прыбыткам.

Гл. таксама
-----------

* Чысты прыбытак
* Выручка
* Аперацыйныя выдаткі
* Аперацыйныя страты

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 170974965 |
**Аскарыда чалавечая** (*Ascaris lumbricoides*) — паразітычны круглы чарвяк, які выклікае аскарыдоз. Касмапаліт, жыве ў прасвеце тонкай кішкі чалавека.

Характарыстыка
--------------

Даволі буйны чарвяк жаўтаватага колеру. Памеры самцоў да 25 см, самак — да 44 см. У самца задні канец цела захіляецца да брушнога боку цела. Цела тонкае, цыліндрычнае, звужана з абодвух канцоў.

Скурна-мускульны мяшок аскарыды складаецца з мнагаслойнай кутыкулы, якая ахоўвае чарвяка ад ператраўлівання ў кішэчніку гаспадара. Пад ёй знаходзіцца аднаслойны скурны эпітэлій, які выдзяляе рэчыва кутыкулы. Кутыкула дае апору падоўжным мышачным слаям, скарачэнне якіх прыводзіць да зігзагападобных рухаў цела.

Не мае органаў прымацавання, пастаянна рухаецца насустрач харчовым масам. Кутыкула складаецца з 10 слаёў. Кішэчнік трубкападобны, усмоктванне пажыўных рэчываў адбываецца ў сярэдняй кішцы. Нервовая сістэма ўтворана гангліем у форме каляглоткавага кольца і нервовымі стваламі, што адыходзяць ад яго і ідуць уздоўж цела.

З органаў пачуццяў развіты толькі датыкальныя грудкі (папіломы) вакол ротавага адтуліны. 

Органы размнажэння маюць выгляд звілістых тонкіх ніткападобных трубачак. У самкі ёсць два яечнікі, у самца адзін семяннік. Самка за дзень вылучае да 245 тысяч мікраскапічных яек, пакрытых трывалай абалонкай.

Жыве аскарыда ў кішэчніку каля аднаго года. Яна выдзяляе ядавітыя прадукты абмену рэчываў, якія выклікаюць у чалавека расстройствы стрававання і галаўныя болі.

Размнажэнне
-----------

Жыццёвы цыкл *Ascaris lumbricoides*
Палавая сістэма самца прадстаўлена ніцепадобным семенніком, самкі — парнымі ніцепадобнымі яечнікамі. Апладненне ўнутранае. Яйцы з калам выходзяць вонкі. У далейшым для развіцця ў іх лічынкі неабходна асяроддзе, якое ўтрымлівае кісларод. Праз 3—4 тыдні ў яйцы развіваецца лічынка. Такое яйцо з лічынкай ужо здольна выклікаць заражэнне новага гаспадара. Яйцы мікраскапічныя і ліпкія. Яны могуць прыліпаць да агародніны і садавіны, да рук, а затым трапляць у рот чалавека. Іх могуць прынесці на сваіх канечнасцях мухі, якія поўзаюць па прадуктах і пасудзе.

Абалонка праглынутых яец у страўніку раствараецца, і лічынкі, якія выйшлі, пранікаюць праз сценку кішэчніка ў кроў. Зноў маючы патрэбу ў кіслародзе для далейшага развіцця, лічынкі па крывяносным русле трапляюць у печань, сэрца і лёгкія. З лёгкіх падрослыя лічынкі паднімаюцца па трахеі і гартані ў глотку і са слінай заглытваюцца паўторна. Толькі пасля гэтага лічынкі ў кішэчніку поўнасцю паспяваюць, становяцца дарослымі і размнажаюцца.

Літаратура
----------

* Біялогія: вучэб. дапам. для 8-га кл. агульнаадукац. устаноў з беларус. мовай навучання / Л. В. Камлюк, А. С. Шалапёнак; пер. з рус. мовы Г. І. Кулеш. — 3-е выд. дап. — Мн.: Нар. асвета, 2010. — 222 с. : іл. ISBN 978-985-03-1367-6
Рымскія стылы.
Антычны грэк піша стылом на васковай таблічцы.
**Стыло́**, **стыль**, **пісала** (стар.-грэч.: στῦλος — слуп, калона) — прылада для пісьма, востраканцавы цыліндрычны стрыжань (даўжынёй 8—15 см і дыяметрам каля 1 см) з косці, металу або іншага цвёрдага матэрыялу.

Стылы шырока ўжываліся ў антычнасці і сярэдневякоўі. Завостраным канцом стыла наносілі (надрапвалі) тэкст на васковых таблічках (цэрах), бяросце. Супрацьлеглы канец рабілі сплошчаным (у выглядзе лапаткі) і акруглым, каб сціраць напісанае.

На Русі касцяныя стылы вядомы з X стагоддзя, металічныя (бронзавыя і жалезныя) — з XI стагоддзя.

На тэрыторыі Беларусі стылы знойдзены ў Навагрудку, Ваўкавыску, Мінску, Брэсце, Полацку, Браславе, Слуцку, Тураве, Пінску, Копысі, Капылі і Друцку. Ужываліся да XV стагоддзя.

Гл. таксама
-----------

* Аловак
* Ручка, канцылярыя

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  БелЭн 2002.

Літаратура
----------

* *Калядзінскі Л. У.* Стыло́, стыль, пісала // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 227. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Стыло́ // Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: У 5-ці т / АН БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1983. — Т. 5 кн. 1: С — Улагодзіць / [рэдактар М. Р. Суднік]. — С. 358. — 663 с.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Стыло

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
**Quercus calliprinos** — від дуба, распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор'і, ад Турцыі і Алжыра да Блізкага Усходу.

Батанічнае апісанне
-------------------

Гэта невялікае дрэва або вялікі куст, які можа дасягаць 5-18 м вышынёй, хоць звычайна толькі 1-3 м, калі абгрызаецца козамі, дыяметр ствала можа дасягаць 1 м. Гэта вечназялёнае расліна з лісцем з вострымі шчарбінамі, 3-5 см даўжынёй і 1,5-3 см шырынёй. Жалуды 3-4 см даўжынёй і 2-3 см дыяметрам, спеюць праз 18 месяцаў пасля апылення.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
**ТК** (*Тульскі, Каровіна*) — першы самазарадны пісталет, прыняты на ўзбраенне Чырвонай Арміі.

Сканструяваны канструктарам Сяргеем Аляксандравічам Каровіным 1926 г. 6,35-мм пісталет ТК (Тула, Каровін) быў прыняты для вырабу як грамадзянскі ўзор асабістай зброі. Задумваўся пісталет як грамадзянскі, для самаабароны, аднак вайскоўцы вырашылі зрабіць ТК асабістай зброяй старэйшага камандавання арміі. Такім чынам, пісталет Каровіна стаў першым самазарадным пісталетам, прынятым на ўзбраенне Чырвонай Арміі.

Аўтаматыка пісталета ТК дзейнічае на аснове аддачы вольнага затвору пры нерухомым ствале.

Гісторыя
--------

У 1925 годзе спартыўнае таварыства «Дынама» замовіла Тульскаму зброеваму заводу распрацоўку кампактнага пісталета пад патрон 6,35×15 мм Браўнінг у якасці зброі самаабароны.

Праца па стварэнні пісталета праходзіла ў праектна-канструктарскім бюро Тульскага зброевага завода. Восенню 1926 года канструктарам-збройнікам С.А.Каровіным была завершана распрацоўка пісталета, які атрымаў найменне пісталет ТК (Тульскі Каровіна).

У канцы 1926 года ТЗЗ пачаў выпуск пісталета, і ў наступным годзе пісталет быў ухвалены да ўжывання, атрымаўшы афіцыйную назву «Пісталет Тульскі, Каровіна, узору 1926 года». Аднак на ўзбраенне афіцыйна прыняты не быў.

З-за таго, што пісталет з'яўляўся грамадзянскай і спартыўнай зброяй, на ім прысутнічала таўро неваеннага тыпу. Пазней зброю атрымала армейскі індэкс **ГАУ 56-А-112**.

У перыяд з восені 1926 па 1935 год было выпушчана некалькі дзясяткаў тысяч **ТК**, але дакладная колькасць выпушчаных пісталетаў невядомая.

| ⛭Імператарскі Тульскі зброевы завод |
| --- |
| Пісталеты | 
* Пісталет Каровіна

 |  |
| Вінтоўкі | 
* ТОЗ-8
* ТОЗ-12
* ТОЗ-16
* ТОЗ-17
* ТОЗ-61

 |
| Стрэльбы | 
* ТОЗ-28
* ТОЗ-34
* ТОЗ-54
* ТОЗ-57
* ТОЗ-87
* ТОЗ-134-20
* ТОЗ-194
* ТОЗ-250
* ТОЗ-БМ

 |
| Паляўнічыя карабіны | 
* ТОЗ-78
* ТОЗ-99

 |
| Спецыяльнае | 
* ТП-82

 |
| Зброя самаабароны | 
* ТОЗ-101

 |
**Вульва** (лац.: vulva) — медыцынская (інакш: навуковая) назва знешніх палавых органаў жанчыны (вонкавых геніталій); пад агульнай назвай аб’ядноўвае наступныя жаночыя мочапалавыя органы, размешчаныя каля ўваходу ў радавыя шляхі: пераддзвер’е похвы, дзявочая плява (у нявінніц), вялікія залозы пераддзвер’я (барталінавыя залозы), выхад урэтры (мочаспускальнага канала), малыя палавыя вусны (німфы), клітар, вялікія палавыя вусны, жаночую праміжнасць і лабок (венерын грудок).

Утворана мяккімі покрыўным тканкамі — скурай і слізістай; у залежнасці ад развіцця (анатамічнага «складу») вульвы ў гінекалагічнай і сексалагічнай літаратуры маюць уласную класіфікацыю. Запаленні вульвы называюцца вульвітамі.

Апісанне
--------

Вонкавыя геніталіі размешчаны ўнізе таза, месцяцца ад лабковай дугі вентральна да крыжа дарсальна над унутранай паверхняй сцёгнаў. Дном для ўнутраных палавых і сумежных з імі органаў служыць дыяфрагма таза, якая складаецца з мышцаў і фасцый.

Зноскі
------

1. ↑  MedUniver Акушерство. Анатомия женских половых органов. Женский таз.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Вульва на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX529857 · BNF: 12098529b · GND: 4117408-2 · LCCN: sh85144473 · Microsoft: 2776316342 · NKC: ph127155 |

 |
**Поласць таза** — анатамічная прастора, абмежаваная косткамі таза. Поласць таза змяшчае рэпрадуктыўныя органы, мачавы пузыр, прамую кішку і многія іншыя органы і анатамічныя ўтварэнні. У сувязі з тым, што гэтыя структуры размешчаны ў адносна невялікай прасторы, паталагічныя змены ў адным органе здольныя аказваць уплыў на функцыю суседніх. Так, пашыраная з прычыны атанічнага запору прамая кішка можа аказваць кампрэсійнае ўздзеянне на мачавы пузыр, а траўма сараматнага нерва падчас родаў можа прывесці да анальнага нетрымання.

Межы
----

Пярэдняй мяжой поласці таза з'яўляецца лоннае сучляненне, задняй — крыж і хвасцец.

У поласці таза адрозніваюць два аддзела — верхні, больш шырокі (вялікі таз), і ніжні (малы таз). Поласць малога таза з'яўляецца сапраўднай поласцю таза ў вузкім сэнсе. Мяжой паміж вялікім і малым тазам з'яўляецца памежная лінія, якая праходзіць праз мыс крыжа, дугападобныя лініі падуздышных костак, грабяні лабковых костак і верхні край лабковага сімфіза.

Такім чынам, малы таз (або «сапраўдны таз») змяшчае анатамічныя структуры, размешчаныя ніжэй памежнай лініі. Напрыклад, крыжавыя чэраўныя нервы, якія адыходзяць у сегментах S2-S4, размешчаны ў «сапраўднай» поласці таза, а сцегнавыя нервы, якія адыходзяць у сегментах L2-L4 і размешчаныя ў вялікім тазе, не з'яўляюцца ўтварэннямі таза ў вузкім сэнсе.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776140610, 2909357771 |
Артыкул пра камп’ютарны жарт. Пра Велікодную традыцыю гл. Велікоднае яйка.
**Яйка Велікоднае** — паведамленне, жарт або вонкавая спасылка, схаваныя ў камп’ютарных гульнях, праграмах, фільмах, сайтах, кнігах і г.д. Тэрмін быў прыдуманы прыкладна ў 1979 годзе Стывам Райтам, тагачасным дырэктарам па распрацоўцы праграмнага забеспячэння ў кампаніі Atari.

Гісторыя
--------

Першапачаткова «велікоднае яйка» была створана праграмістам Уорэнам Робінетам у гульні Adventure ад кампаніі Atari. У той час Atari не пазначала імёны распрацоўшчыкаў праграм, таму Уорэн схаваў сваё імя ўнутры гульні.

Прыклады
--------

У браўзеры Mozilla Firefox версіі 109.0.1 можна праглядзець «велікоднае яйка», калі ўвесці ў адрасным радку «about:mozilla».

> 
> Звер працягнуў свае даследаванні з абноўленым фокусам, ствараючы велічны даведнік і сузіраючы новыя рэаліі. Звер вывеў сваіх паслядоўнікаў і памочнікаў, каб стварыць абноўленую меншую форму сябе і з дапамогай гарэзлівых сродкаў, разаслаў яе па ўсім свеце.  
> 
> з Кнігі Mozilla, 6:27
> 
> 
>

Спасылкі
--------

* Архіў Яек Велікодных  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
**Нікалас Крашнік** (31 мая 1929, Бронкс, Нью-Ёрк, ЗША — 5 лютага 1999, Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак, піянер поп-арта.

Жыццё і праца
-------------

Нікалас Крашнік вучыўся ў Лізе студэнтаў мастацтваў у Нью-Ёрку з 1948 па 1950 і ў школе мастацтваў Ганса Гофмана з 1950 па 1951 год. У канцы 1950-х ён адкрыў кааператыў мастакоў са сваім братам Джонам Крашнікам у *галерэі Брата*.

Крашнік пачаў выстаўляць свае працы ў Нью-Ёрку ў 1957 годзе. Яго работы з’яўляюцца часткай асноўных пастаянных калекцый у Нью-Ёрку і ЗША.

У 1963 годзе ён удзельнічаў у штогадовай выставе ў Музеі амерыканскага мастацтва Уітні, а таксама ў 1963 годзе ў Музеі сучаснага мастацтва ў Нью-Ёрку. У 1968 г. ён быў прадстаўлены шасцю працамі на 4-й выставе дакументаў у Каселі.

У 1969 годзе Крашнік адмовіўся ад свайго абстрактнага экспрэсіянісцкага мяккага пэндзля і выкарыстаў тэхніку больш смелых колераў і ліній, захаваўшы абстрактныя формы. Гэты стыль вылучае яго як адзін з арыгінальных практык поп-арта. У апошнія гады Крашнік выкладаў ва ўніверсітэце Мэрыленда, Каледж-Парк з 1977 па 1991 год.

Зноскі
------

1. ↑  Nicholas Krushenick<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Nicholas Krushenick — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Nicholas Krushenick // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
5. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
Свежапрыгатаваны гуакамоле
**Гуакамоле** (**guacamole**, *гуакамоуле* , *гуакамоул*, *гвакамоле*, *гвакамоуле*, *вакамоле*) — закуска з пюрыраванай мякаці авакада. Мае кансістэнцыю густога соуса (пасты). Страва мексіканскай кухні.

Паходжанне
----------

Гісторыя гуакамоле сыходзіць у часы ацтэкаў.

Слова *«гуакамоле»* (*guacamole*) — з мексіканскай іспанскай мовы, паходзіць ад слова з мовы ацтэкаў (*науатль*) *Ahuacamolli* (*Ahuacatl* = «авакада» *molli* = «соус»).

Прыгатаванне
------------

Існуе мноства рэцэптаў гуакамоле, якія адрозніваюцца рознымі дадаткамі, заправамі, а таксама ступенню драбнення кампанентаў.

У тых мясцовасцях, дзе авакада дарагія, у якасці напаўняльніка часам дадаюць іншыя прадукты (напрыклад, маянэз); аднак такія версіі гуакамоле менш якасныя, бо ў іх смак авакада перабіваецца смакам напаўняльніка.

### Склад

Акрамя авакада, асноўныя кампаненты гуакамоле — сок лайма ці лімона і соль.

Часта па жаданні таксама дадаюцца памідоры, розныя перцы (у тым ліку перац чылі), зялёная або іншая цыбуля, кінза і іншая зеляніна, часнок і іншыя прыправы.

### Асноўны рэцэпт

Мякаць свежых авакада (лупіна і костка не выкарыстоўваюцца) пюруецца з даданнем соку лімона ці лайма, і солі на смак. Цытрынавы сок з'яўляецца антыаксідантам, гэта значыць прадухіляе акісленне авакада і афарбоўванне гуакамоле ў неапетытны карычняваты колер.

Затым дадаюцца астатнія інгрэдыенты, звычайна дробна насечаныя.

Для пюравання і здрабнення могуць выкарыстоўвацца як проста відэлец і нож, так і блэндар. Некаторыя аддаюць перавагу гуакамоле з дробнымі кавалачкамі зыходных прадуктаў і пюруюць авакада відэльцам, дадаючы дробна нарэзаную зеляніну і гародніну. Іншыя ж аддаюць перавагу пюрэ і выкарыстоўваюць блэндар.

Ужыванне
--------

Традыцыйна гуакамоле ядуць з кукурузнымі чыпсамі (*tortilla chips*). Гэтак жа гуакамоле ядуць з любымі чыпсамі, хлебам і да т. п. ці падаюць як соус (падліўкай) да розных страў, асабліва да страў мексіканскай кухні.

Гуакамоле распаўсюджана ў Мексіцы, ЗША, іншых краінах свету. Таксама папулярна сярод вегетарыянцаў.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
**Томас Бартолін (старэйшы)** (дат. Thomas Bartholin den ældre; 20 кастрычніка 1616, Капенгаген — 4 снежня 1680, Капенгаген) — дацкі лекар, матэматык і багаслоў. Вядомасць да яго прыйшла пасля адкрыцця лімфатычнай сістэмы чалавека і поспехаў у тэорыі замарожвальнай анестэзіі, ён першым апісаў яе з навуковага пункта гледжання.

Томас Бартолін нарадзіўся ў сям'і, вядомай выбітнымі навукоўцамі, дванаццаць яго сваякоў былі прафесарамі Універсітэта Капенгагена. Тры пакаленні сям'і Бартолін унеслі значны ўклад у анатомію і медыцыну ў XVII і XVIII стагоддзях: бацька Томаса, Каспар Бартолін (старэйшы) (1585—1629), яго брат Расмус Бартолін (1625—1698), і яго сын Каспар Бартолін (малодшы) (1655-1738).
**Артур Шні́цлер** (ням.: Arthur Schnitzler; 15.5.1862, Вена — 21.10. 1931) — аўстрыйскі пісьменнік; прадстаўнік венскай школы мадэрну.

Біяграфія
---------

Скончыў медыцынскі факультэт Венскага ўніверсітэта (1885).

Яго творчасць фарміравалася пад уплывам 3. Фрэйда, рускіх і французскіх пісьменнікаў. Перавагу аддаваў праблемам кахання і смерці, канфлікту пачуцця з абавязкам.

Аўтар аднаактовых п’ес «Анатоль» (1893), «Зялёны какаду» (1899), «Карагод» (1900), «Марыянеткі» (1906), камедыі «Прафесар Бернхардзі» (1912), аповесцей «Лейтэнант Густль» (1901), «Фрау Беата і яе сын» (1913), «Вяртанне Казановы» (1918), зб-каў навел «Жонка мудраца» (1898), «Маскі і цуды» (1912), «Сон і лёс» (1931) і інш. У яго творах з вытанчанай фабулай і рафінаванай атмасферай, адзначаных пільнай увагай да свядомасці і падсвядомасці персанажаў, крытыцызм у адлюстраванні грамадства часта ўраўнаважваецца сентыментальнасцю і эратызмам, імпрэсіянізм спалучаецца з рэалістычнымі тэндэнцыямі.

У 1926 годзе БДТ-1 паставіў яго п’есу «Зялёны какаду».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Лявонава Е. А.* Шніцлер // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кісялёў.
**Сяргей Андрэевіч Кісялёў** (27.02.1950, в. Маркава, Валагодская вобласць, Расія – 28.09.2014, г. Горкі) - беларускі паэт. Кандыдат філалагічных навук.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Маркава Бабаеўскага раёна Валагодскай вобласці. 

Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1976 года працуе ў БДСГА, дацэнт кафедры педагогікі, псіхалогіі і сацыялогіі. 

Член Магілёўскага абласнога аддзялення праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі з 2010 года. Дэлегат ІІ з’езду пісьменнікаў Беларусі (2011).

Член народнага аматарскага літаратурнага аб’яднання "Роднае слова" пры Горацкім раённым гісторыка-этнаграфічным музеі.

Творчасць
---------

Друкаваўся ў раённых, абласных газетах, у часопісах "Нёман" і "Наш современник". 

Першая кніга вершаў "Дорога домой" выйшла ў 2003 г. Затым на працягу 2004-2013 гг. выйшлі яшчэ чатыры яго паэтычныя зборнікі: "Родник" (2004), "Светлый вечер" (2007), "Одинокий путь" (2010) і "Осенние цветы" (2013).

Узнагароды
----------

Лаўрэат абласных конкурсаў памяці К. Сіманава (2011 - дыплом 1-й ступені, 2012, 2013), памяці А. Пушкіна (2012, 2013).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Таленты ад роднай зямлi **(нявызн.)**. *catalog.library.mogilev.by*. Праверана 3 студзеня 2024.
2. ↑  Могилевское областное отделение | Общественное объединение "Союз писателей Беларуси" (руск.). *old.oo-spb.by*. Праверана 3 студзеня 2024.
**Ірына Вадзімаўна Мураўёва** (руск.: Ири́на Вади́мовна Муравьёва; нар. 8 лютага 1949, Масква, СССР) — савецкая і расійская актрыса тэатра, кіно і агучвання, радыёвядучая; народная артыстка Расійскай Федэрацыі (1994), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1981) і прэміі Урада Расійскай Федэрацыі (2006).

Біяграфія
---------

У 1970-х і 1980-х гадах вяла нядзельную дзіцячую ранішнюю тэлевізійную праграму «Будзільнік». У 1977—1991 гады — актрыса Маскоўскага тэатра імя Массавета, дзе сыграла нямала цэнтральных роляў у спектаклях сучасных аўтараў.

У кіно — з 1973 года. Адна з першых вялікіх роляў у кіно — Сюзанна ў дэтэктыве Самсона Самсонава «Чыста англійскае забойства» (1974).

Шырокую папулярнасць актрысе прынес удзел у легендарнай карціне «Масква слязам не верыць» Уладзіміра Мяньшова. Роля авантурысткі Людмілы прынесла актрысе ўсенародную славу і любоў гледачоў. За гэтую ролю Ірына Мураўёва была ўдастоена дзяржаўнай прэміі СССР.

Затым Ірына Мураўёва знялася ў карціне «Карнавал» Таццяны Ліёзнавай, дзе сыграла правінцыялку Ніну Саламаціна, якая марыць стаць артысткай. Знакамітая сцэна-маналог каля тэлефона-аўтамата «Патэлефануй мне, патэлефануй!» стала ўсенародным хітом. Яе напісаў папулярны кампазітар Максім Дунаеўскі на вершы Раждзественскага.

У 1982 годзе Ірына Мураўёва была прызнана лепшай актрысай года па выніках апытання чытачоў часопіса «Савецкі экран» за ролю ў фільме «Карнавал», які пабіў усе рэкорды па колькасці гледачоў, якія паглядзелі яго, стаўшы лідарам савецкага кінапракату. У тым жа годзе Мураўёва скончыла завочна ГІТІС імя А. В. Луначарскага (спецыяльнасць «Акцёрскае мастацтва»).

З 1993 года па цяперашні час служыць у Дзяржаўным акадэмічным Малым тэатры ў Маскве.

З ліпеня 2017 года знаходзіцца ў базе ўкраінскага сайта «Міратворац».

Зноскі
------
**Храм мучанікаў Гурыя, Самона і Авіва** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Шастакі Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.

Map

Гісторыя
--------

У 2019 годзе распачаўся збор грошай на будаўніцтва храма, у гэтым жа годзе залілі падмурак, а 14 жніўня 2020 г. прыступілі да ўзвядзення сцен. 20 лістапада 2020 г. на часоўні ўстанавілі купала і крыжы.

7 лістапада 2021 года архіепіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній здзейсніў чын вялікага асвячэння храма ў гонар святых мучанікаў і вызнаўцаў Гурыя, Самона і Авіва.

Зноскі
------

1. ↑  *вёска, Савецкая*. На часовне в Шестаках установили купола и кресты (руск.)  **(нявызн.)**?. *dribin.by* (20 лістапада 2020). Праверана 10 снежня 2023.
2. ↑  8.11.2021 | Навіны | Афіцыйны партал Беларускай Праваслаўнай Царквы **(нявызн.)**. *church.by*. Праверана 10 снежня 2023.
**G5 Entertainment Group** — гэта група кампаній, штаб-кватэра якіх знаходзіцца ў Стакгольме з 2006 года і ў Нью-Ёрку з 2019 года. G5 распрацоўвае і публікуе бясплатныя прыгодніцкія і галаваломныя гульні, такія як The Secret Грамадства, схаваны горад і каштоўнасці Рыма. Група мае больш за 628 супрацоўнікаў у офісах у Стакгольме, Мальце, Сан-Францыска, Маскве, Харкаве, Львове і Калінінградзе.

Гісторыя
--------

G5 Entertainment была заснавана ў 2001 годзе ў Маскве Уладам Суглобавым, Аляксандрам Табуновым і Сяргеем Шульцам як фірма па распрацоўцы гульняў. Першай мабільнай гульнёй G5 для загрузкі стала Fight Hard 3D. Fight Hard 3D атрымаў некалькі ўзнагарод, у тым ліку "Лепшая гульня для мабільных тэлефонаў 2003" ад Расійскай канферэнцыі распрацоўшчыкаў гульняў і быў выпушчаны на шматлікіх аператарах мабільнай сувязі CDMA па ўсім свеце. G5 стала першай заснаванай у Расіі студыяй распрацоўкі гульняў, якая працавала з Electronic Arts над першай у свеце мабільнай гульнёй The Simpsons, якая выйшла ў свет, а таксама супрацоўнічала з Disney Mobile у стварэнні мабільных гульняў "Піраты Карыбскага мора". G5 выпусціў сваю першую бясплатную мабільную гульню Virtual City Playground у 2011 г. 16 мая 2016 года G5 абвясціла, што атрымала больш за 100 мільёнаў долараў даходу ад сваіх мабільных гульняў са схаванымі аб'ектамі. У 2018 годзе G5 атрымала прыбытак у памеры 1,45 млрд. шведскіх крон. У Швецыі акцыі G5 каціруюцца на Галоўным рынку Nasdaq Stockholm пад сімвалам G5EN.ST, і ў Нью-Ёрку на OTCQX пад сімвалам GENTF. Даход G5 вырас на 27% у другім квартале, а сярэдняя колькасць актыўных карыстальнікаў штомесяц павялічылася на 13%. Акцыі павялічваюцца ў сярэднім на 40% у год з моманту выхаду кампаніі ў Швецыю ў 2006 годзе.

Спасылкі
--------


1. ↑  G5 ENTERTAINMENT AB ANNUAL REPORT 2019
2. ↑  G5 ENTERTAINMENT AB
3. ↑  Hall of Fame: Vlad Suglobov
4. ↑  Russian Mobile Game Developer G5 Holdings Attracts Scandinavian Investors
5. ↑  Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest
6. ↑  Virtual City Playground
7. ↑  Hidden object revealed: The rise of G5 Entertainment
8. ↑
9. ↑  G5EN, G5 ENTERTAINMENT, (SE0001824004)
10. ↑  GENTF G5 Entertainment AB
11. ↑  Forget Amazon: In Europe, Small Caps Are Pandemic’s Big Winners
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Інтэрв’ю.

**Востраў Інтэрв'ю** (англ.: Interview Island) — адзін з астравоў Андаманскага архіпелага, які знаходзіцца ва ўсходняй частцы Індыйскага акіяна. Востраў ляжыць на захад ад праліва, які аддзяляе востраў Паўночны Андаман ад Сярэдняга Андамана. Яго плошча – 99 км².

Уваходзіць у склад індыйскай саюзнай тэрыторыі Андаманскія і Нікабарскія астравы.

Маяк на востраве быў цалкам разбураны цунамі, створаным землетрасеннем у Індыйскім акіяне ў 2004 годзе , аднак пазней ён быў адноўлены.

Зноскі
------

1. ↑  Lighthouses in Andaman & Nicobar and the 26 Dec 2004 earthquake (англ.)
2. ↑  Lighthouses of India: Andaman and Nicobar Islands (англ.) Архівавана 15 сакавіка 2018.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жолтак.
**Валяр’яна Канстанцінаўна Жолтак** (13 снежня 1919, Жлобін, Гомельская вобласць — 14 мая 2000) — беларускі мастак-жывапісец.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям’і чыгуначнага служачага.

1935—1939 — Віцебскае мастацкае вучылішча. Настаўнікі — Уладзімір Хрусталёў, Іван Ахрэмчык. Дыпломны твор — карціна «У штабе Рэвваенсавета Заходняга фронту. 1919 год» — не захаваўся.

1939—1941, 1944—1951 — мастак-дэкаратар Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР.

1946 — пачала прымаць удзел у рэспубліканскіх, усесаюзных, замежных выстаўках выяўленчага мастацтва.

1949 — уступленне ў Саюз мастакоў БССР.

1955 — узнагарода ордэнам «Знак пашаны».

1967 — узнагарода медалём ВДНГ СССР.

1999 — Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.

Творчасць
---------

Працавала ў галіне станковага жывапісу ў жанрах тэматычнай карціны, партрэта, пейзажа, нацюрморта.

Працы ў бытавым жанры («Зіма прыйшла» (1954), «У школу» (1963), нацюрморце («А за акном зіма» (1975), пейзажы («Разліў на Бярэзіне» (1958) і інш.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў.

У філатэліі
-----------

У 2019 годзе, да 100 — годдзя з дня нараджэння мастачкі, быў выпушчаны канверт з арыгінальнай маркай *«Жывапіс. В. К. Жолтак»*. Дызайн канверта і спецштэмпеля Алена Мядзведзь.

*

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 438. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Беларускі саюз мастакоў: Энцыклапедычны даведнік / аўтар-складальнік Б. А. Крэпак і інш.. — Мн .: ВТАА «Кавалер Паблішерс», 1998. — С. 194. — 664 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-6427-09-6.
* *Сяліцкая Н. Л.* Валяр’яна Жолтак. — Мн.: «Беларусь», 2015. — 94 с. — (Славутыя мастакі Беларусі). — 800 экз. — ISBN 978-985-01-1150-0.

Спасылкі
--------

* Кола часу. Валяр’яна Канстанцінаўна Жолтак (1919—2000) Архівавана 20 красавіка 2021.
* Жолтак Валяр'яна Канстанцінаўна на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: js20191054592 · VIAF: 3157279919303301547 · БАП: 130440 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Космас.
Антычнае і сярэднявечнае ўяўленне космасу намаляванае ў кнізе Пятра Апіяна «Касмаграфія» (Антверпен, 1539)
**Космас** (грэч. κόσμος) — паняцце старажытнагрэчаскай філасофіі і культуры, уяўленне аб прыродным свеце як аб пластычна ўпарадкаваным гарманічным цэлым. Супрацьпастаўляўся хаосу. Грэкі злучалі ў паняцці «космас» дзве функцыі — упарадкавальную і эстэтычную.

Тэрмін «космас» пачынае ўжывацца ў філасофскім сэнсе ўжо ў перыяд станаўлення першых філасофскіх школ Старажытнай Грэцыі. Выкарыстанне гэтага паняцця зафіксавана ў Анаксімена, Піфагора, Анаксімандра, Геракліта, ён шырока ўжываецца Парменідам, Эмпедоклам, Анаксагорам, Дэмакрытам.

Платон у дыялогу «Тымей» разглядае космас як жывы, суразмерны арганізм, які мае разумную душу, а чалавека — як частку космасу. Тут жа Платон фармулюе цяжкасць у тлумачэнні ўстройства космасу: ён боскі, значыць, усе нябесныя целы павінны рухацца раўнамерна па кругавых арбітах, аднак рух планет супярэчыць гэтаму патрабаванню. Гэту праблему спрабавалі вырашыць Еўдокс і Гераклід Пантыйскі.

Арыстоцель выступіў з крытыкай піфагарэйскага і платонаўскага вучэння аб будове космасу, у прыватнасці, адмовіўся ад вучэння пра касмічную душу, замяніўшы яе касмічным Розумам. Геацэнтрычная мадэль Арыстоцеля, дапрацаваная ў эліністычную эпоху (Гіпархам, Пталамеем і інш.), панавала аж да XVI ст.

Стоікі, неаплатонікі, схаласты, хрысціянскія багасловы Сярэднявечча таксама ўключылі ў свае філасофскія канцэпцыі вучэнне пра космас. Філосафы і навукоўцы эпохі Адраджэння (напрыклад, Капернік, Галілей, Кеплер) абапіраліся на прынцыпы антычнай касмалогіі. У Новы час паняцце «космас» выцясняецца з навуковага ўжывання, замяняючыся паняццем «Сусвет».

Літаратура
----------

* Новая философская энциклопедия: В 4 т. / Ин-т философии РАН, Нац. общ.-научн. фонд; Научно-ред. совет: предс. В.С. Степин, заместители предс.: А.А. Гусейнов, Г.Ю. Семигин, уч. секр. А. П. Огурцов. — М.: Мысль, 2010. — Т. 2. — С. 315. — ISBN 978-2-244-01117-3.

Гл. таксама
-----------

* Брахман
* Абсалют
* Касмалогія
* Касмагонія

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (11-th) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12509607j · Microsoft: 164663123 |
**Тымол**, 2-ізапрапіл-5-метылфенол, 3-гідраксі-4-ізапрапілталуол, CH6CH3(OH)(C3H7) — араматычнае злучэнне з хімічнымі ўласцівасцямі фенолаў.

Бясколерныя крышталі з характэрным пахам і пякучым смакам. Тэмпература плаўлення 50—51,5 °С, тэмпература кіпення 232,9 °С. Шчыльнасць 9257 кг/м³ (пры тэмпературы 20 °С). Добра раствараецца ў этаноле, дыэтылавым эфіры, воцатнай кіслаце, бензоле. Не раствараецца ў вадзе.

У прыродзе
----------

У прыродзе ўтрымліваецца ў некаторых алеях, напрыклад, з насення і лісця чабару звычайнага (*Thymus vulgaris*).

Атрыманне
---------

Тымол у прамысловасці атрымліваюць алкіліраваннем *м*-крэзолу прапіленам пры тэмпературы 360—365 °С, ціску 4,8—5 МПа у прысутнасці каталізатара (актываваны Аl(ОН)3).

Выкарыстанне
------------

Тымол выкарыстоўваецца ў вытворчасці ментолу, некаторых хімічных індыкатараў (тымолавага сіняга, тымолфталеіну). Антысептык. Таксама выкарыстоўваецца ў парфумерыі і ў якасці процігліставага сродку.

Літаратура
----------

* Тымол // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 74. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Тимол // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)

Спасылкі
--------

* Артыкул на сайце ХиМиК.ру  (руск.)
* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тымол


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780642067 |
**Малх** — карфагенскі палкаводзец і дзяржаўны дзеяч VI ст. да н.э.

Біяграфія
---------

У 50-х гадах VI ст. да н.э. быў прызначаны галоўнакамандуючым («рабімаханатам», фінік.  רְ ב מ חַנתְּ) карфагенскага войска і кіраваў ім падчас «вялікіх войнаў» у Афрыцы. Перамог плямёны максіяў і вызваліў горад ад абавязку плаціць ім даніну. Дзясятую частку здабычы камандуючы ў суправаджэнні свайго сына адправіў у Цір.

Пачаў карфагенскую экспансію на Сіцылію, заключыў саюз з  элімамі, падпарадкаваў Карфагену фінікійскія калоніі на захадзе вострава і ўсталяваў кантроль над землямі  сіканаў. У  545 —  540 гг. да н.э. — ваяваў на  Сардзініі. У прыватнасці, разбурыў непакорную фінікійскага калонію Кукурэд, побач з якой заснаваў ўжо карфагенскі  Каларыс (сучасны Кальяры). Аднак у далейшым ваенная кампанія складвалася няўдала і ашарат прысудзіў Малха да выгнання — разам з усім яго войскам.

У адказ Малх пераправіў войска ў Карфаген і захапіў уладу ў горадзе. Члены ашарата былі пакараны смерцю, а народу абвясцілі пра аднаўленне «справядлівых старых законаў». Па стылі кіравання ўлада Малха ў цэлым нагадвала старажытнагрэчаскую  тыранію. Праціўнікі падазравалі, што ён хоча стаць  царом, аднак публічна ён такіх намераў не выказваў, відавочна разумеючы непапулярнасць такога кроку сярод абшчыны. Аднак у рэшце рэшт супраць Малха выступіў нават яго ўласны сын, за што той быў пакараны. Абураны народ неўзабаве паўстаў і расправіўся з самім Малха (прыкладна ў  538 г. да н. э.).

Зноскі
------

Спасылкі
--------

Малх у Smith, William, ed. (1870) у Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. (англ.)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Гано I** | **Кіраўнік Карфагена**VI стагоддзе да н.э. | Пераемнік**Маго I** |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона |
**Рыкарда Санчэс** (ісп.: Ricardo Sánchez, нар. 9 верасня 1953, Рыа-Грандэ-Сіці, Тэхас, ЗША) — генерал-лейтэнант арміі ЗША лацінаамерыканскага паходжання, камандуючы кааліцыйнымі войскамі ў Іраку з чэрвеня 2003 па чэрвень 2004 года.

Санчэс атрымаў дзве вышэйшыя адукацыі — па матэматыцы і гісторыі. Падчас вайны ў Персідскім заліве (1991) камандаваў батальёнам. З’яўляўся самым высокапастаўленым амерыканцам іспанскага паходжання ў арміі ЗША да свайго сыходу з Узброеных сіл 1 лістапада 2006 года. Пакінуў войска пасля скандалу ў турме Абу-Грэйб, калі стала вядома, што амерыканскія вайскоўцы катавалі зняволеных.

У 2005 годзе праваабарончая арганізацыя «Амерыканскі саюз за грамадзянскія свабоды» апублікавала службовую запіску Санчэса ад 14 верасня 2003 года. У дакуменце генерал дазваляў выкарыстанне некаторых метадаў допыту, якія, на думку юрыстаў Амерыканскага саюза грамадзянскіх свабод, парушалі Жэнеўскія канвенцыі.

Зноскі
------

1. ↑  CBS-News
2. ↑  Терехов А. Новый скандал вокруг Пентагона // Независимая газета, 31 марта 2005

Спасылкі
--------

* Командующий США подтвердил неправомерное поведение в тюрьме (Пятница 27 августа 2004, Аль-джазира) (англ.)
* Рыкарда Санчэс на сайце «Internet Movie Database» (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database |
| Нарматыўны кантроль | GND: 136007600 · ISNI: 0000 0001 0992 6027 · LCCN: no2008095921 · VIAF: 80424853 |