**«Паўлаўскі аўтобус»** — савецкі і расійскі вытворца аўтобусаў малога і сярэдняга класаў у Расіі. Размешчаны ў горадзе Паўлава Ніжагародскай вобласці. Ўваходзіць у групу ГАЗ, якая валодае 93,79 % акцый.

Адзін з вытворчых карпусоў завода. На трубе бачны лагатып прадпрыемстваВытворчасць аўтобусаў з 2005 года ажыццяўляе ТАА «ПАЗ» — 100%-я дачка ПАО «Паўлоўскі аўтобус». Гэта дазваляе мінімізаваць абавязковае раскрыццё інфармацыі і справаздачнасць па расійскім стандартам.

Гісторыя
--------

Рашэнне аб стварэнні ў Паўлаве завода для забеспячэння Горкаўскага аўтазавода і іншых аўтамабільных прадпрыемстваў шафёрскія інструментам і кузаўны арматурай было прынята ў 1930 годзе. У 1932 годзе будаўніцтва было завершана, і пачаўся выпуск прадукцыі. Завод у той час называўся ЗАТИ (завод аўтатрактарнага інструмента).
З'яўляўся апошняй канцэсій.

24 красавіка 1952 года пастановай Урада СССР Завод аўтатранспартнага інструмента ў горадзе Паўлава-на-Оке быў перапрафіляваны і перайменаваны ў Паўлоўскі аўтобусны завод (ПАЗ). Ужо 5 жніўня 1952 года першыя пяць аўтобусаў першай вытворчай мадэлі капотнай кампаноўкі ПАЗ-651 (ГАЗ/ГЗА-651) на шасі масавага грузавіка ГАЗ-51 выйшлі з завадскіх варот.

У 1958 годзе пачата вытворчасць першай распрацаванай на заводзе новай базавай мадэлі ПАЗ-652 вагоннай (бескапотнай) кампаноўкі з двума шматстворчатымі дзвярамі.

12 лістапада 1968 года ўпершыню ў гісторыі айчыннага аўтобусабудавання без прыпынку галоўнага канвеера завода ПАЗУ пераходзіць да выпуску распрацаванай на базе ПАЗ-652 новай базавай мадэлі прадпрыемства — ПАЗ-672, якая вытворвалася аж да 1989 года. Сярод яго мадыфікацый была ў тым ліку і паўнапрывадны аднадзверны мадэль падвышанай праходнасці ПАЗ-3201.

ПАЗ-32054 пасля рэстайлінгу 2014 годаУ 1960-я гады цалкам афармляецца асноўная вытворчая канцэпцыя прадпрыемства — задавальненне самых шырокіх слаёў спажыўцоў шляхам стварэння магчыма большай колькасці мадыфікацый базавай мадэлі. Менавіта ў гэтыя гады завод упершыню ўдзельнічае ў міжнародных выставах.

1 снежня 1989 года быў пачаты серыйны выпуск самай масавай у 1990-2000-х гадах базавай мадэлі завода — аўтобуса ПАЗ-3205. Да цяперашняга часу распрацавана больш за 30 мадыфікацый гэтага аўтобуса разнастайнага прызначэння (спецыялізаваныя і люксавыя), прызначаных для эксплуатацыі ў розных кліматычных умовах. З іх серыйна выпускаецца каля дзесяці.

У канцы 1990 — х-пачатку 2000 - х гадоў былі распрацаваны новыя мадэлі аўтобусаў сярэдняга і вялікага класаў: ПАЗ-4230 "Аўрора", ПАЗ-4234, ПАЗ-4223, ПАЗ-4228, ПАЗ-5220, ПАЗ-5271, ПАЗ-5272, а таксама першы ў Расіі нізкападлогавы аўтобус малога класа ПАЗ-3237.

У 2000 годзе ў эксплуатацыю былі ўведзены новыя магутнасці для вытворчасці гарадскіх і міжгародніх аўтобусаў вялікага і сярэдняга класаў — трохдзвернага ПАЗ-5272 і двухдвернага ПАЗ-4230 «Аўрора». З прычыны канкурэнцыі з асноўнымі расійскімі вытворцамі поўнапамерных аўтобусаў — ЛіАЗ і НефАЗ — вытворчасць вялікіх аўтобусаў ПАЗ-5272 і іншых вялікімі серыямі наладжана не было. Таксама сярэдні ПАЗ-4230 не стаў асноўнай мадэллю завода з прычыны большага попыту на рынку на малыя аўтобусы. Яго мадыфікацыя КАвЗ-4238 па тэхнічнай дакументацыі ПАЗ засвоеная ў вытворчасці невялікімі партыямі, а таксама — па ліцэнзіі ў Кургане на КАвЗе.

У 2000 годзе ПАЗ увайшоў у склад машынабудаўнічага холдынгу "Група ГАЗ", які аб'ядноўвае асноўных вытворцаў аўтобуснай, грузавой і іншай аўтамабільнай тэхнікі ў Расіі.

З 2006 года паза ўдзельнічае ў нацыянальным праекце "Адукацыя" вытворчасцю спецыяльных школьных мадыфікацый аўтобусаў ПАЗ-3205 і ПАЗ-3206 уніфікаванай жоўтай афарбоўкі.

У канцы 2000-х гадоў завод стварыў першы расійскі нізкападлогавы аўтобус малога класа ПАЗ-3237 «Лужок», а таксама на змену сямейства ПАЗ-3205 было распрацавана новае сямейства малых аўтобусаў на рысорнай падвесцы — ПАЗ-3204.

ПАЗ-3204 быў запушчаны ў серыйную вытворчасць у студзені 2009 года, быў прызнаны «Лепшым аўтобусам года ў малым класе» у 2009-2010 гадах, але па шэрагу прычын базавай мадэллю завода пакуль не стаў. Таксама ў 2009 годзе распрацавана мадыфікацыя ПАЗ-3204 з газобаллонным абсталяваннем.

На рубяжы 2000-2010-х гадоў на заводзе таксама распрацаваны перспектыўныя мадэлі аўтобусаў ПАЗ-3202 «Валдай» і ПАЗ «Сіці».

У ходзе рэструктурызацыі вытворчых магутнасцяў аб'яднаны ў адзіны корпус зварачна-фарбавальны, прэсавы і металлозаготовительный цэха. Самы маштабны праект па аптымізацыі вытворчасці звязаны са зборачным цэхам — былі скарочаныя ніткі канвеераў да чатырох. У 2009 годзе ўведзены ў дзеянне фарбавальны комплекс новага пакалення «Айзенман».

Кіраўніцтва
-----------

### Савет дырэктараў

Супрацоўнікі ААТ «КК „Група ГАЗ"»:

* Васільеў Андрэй Уладзіміравіч — кіраўнік дырэктар ПАО «Паўлоўскі аўтобус», ТАА «ПАЗ»
* Адзінцоў Мікалай Барысавіч — дырэктар па развіцці карпаратыўных продажаў
* Гарынін Яўген Уладзіміравіч — дырэктар па развіцці вытворчасцей

Супрацоўнікі ТАА «Рускія аўтобусы — група ГАЗ»:

* Фядотава Алена Віктараўна — дырэктар па фінансах і эканоміцы
* Нікалашын Іван Юр'евіч — дырэктар па карпаратыўным і прававых пытаннях

Супрацоўнікі ТАА «Кансалтынгавы цэнтр „Група ГАЗ"»:

* Волкава Таццяна Васільеўна — галоўны бухгалтар дывізіёна «Аўтобусы» дырэкцыі па бухгалтарскаму ўліку і справаздачнасці

Прочие:

* Паўлаў Аляксандр Васільевіч — да сакавіка 2016 года — дырэктар па закупках ТАА «Рускія аўтобусы — група ГАЗ». Раней працаваў у Соллерс.

### Кіруючая арганізацыя

Паўнамоцтвы аднаасобнага выканаўчага органа эмітэнта перададзеныя кіруючай арганізацыі ААТ «КК „Група ГАЗ"». Прэзідэнт — Сарокін Вадзім Мікалаевіч. 3а 9 месяцаў 2016 года ТАА «КК „Група ГАЗ"» было выплачана[*кім?*] 6,2 млн. руб.

Асноўныя фінансавыя паказчыкі
-----------------------------

| Паказчыкі па МСФС, млн. руб. | 2015 | 2014 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- |
| Аўдытар | ЦБА | ЦБА | ЦБА |
| Актывы | 17 404 | 18 359 | 16 595 |
| Абавязацельствы | 11 431 | 12 702 | 11 047 |
| Капітал | 5 974 | 5 656 | 5 548 |
| Капітал уласнікаў | 5 974 | 5 656 | 5 548 |
| Выручка | 7 534 | 8 379 | 11 176 |
| Прыбытак уласнікаў | 318 | 108 | 1 037 |
| Сукупны фінансавы вынік уласнікаў | 318 | 108 | 1 037 |
| Прыбытак уласнасці. | 5 % | 2 % | 19 % |
| Капітал/Актывы | 34 % | 31 % | 33 % |

Паказчыкі на акцыю
------------------

| Паказчыкі на акцыю па МСФС (на канец года) | 2015 | 2014 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- |
| Усяго акцый, шт. | 1 567 904 | 1 567 904 | 1 567 904 |
| Капітал на акцыю, руб. | 3810,18 | 3607,36 | 3538,48 |
| Прыбытак на акцыю, руб. | 202,82 | 68,88 | 661,39 |
| Выручка на акцыю, руб. | 4805,14 | 5344,08 | 7127,99 |
| Каціроўка, руб. MCX: **PAZA** | 201,00 | 117,00 | 150,00 |
| P/B каэфіцыент | 0,05 | 0,03 | 0,04 |
| P/E | 0,99 | 1,70 | 0,23 |
| P/S | 0,04 | 0,02 | 0,02 |

Прадукцыя
---------

Паўлоўскі аўтобусны завод спецыялізуецца на распрацоўцы і выпуску аўтобусаў малога і сярэдняга класа (даўжыня 7-9 м). Іх штогадовы выпуск складае больш за 10 тыс.адзінак. Мадэльны шэраг ПАЗ ўключае базавыя мадэлі сямействаў малога класа ПАЗ-3205 і ПАЗ-3204, нізкападлогавы аўтобус малога класа ПАЗ-3237, а таксама спецыяльныя аўтобусы— ПАЗ-3206 з колавай формулай 4×4, ПАЗ-32053-70 школьны, Грузапасажырскі ПАЗ 32053-20 і іншыя спецаўтамабілі.

### Аўтобусы малога класа

* Вектар Next — аўтобус новага пакалення на шасі ГАЗон NEXT.
* ПАЗ-2256 — аўтобус малога класа, пабудаваны на шасі ISUZU.
* ПАЗ-3205 — аўтобус малога класа, асноўная мадэль завода.
* ПАЗ-3206 — аўтобус малога класа, прызначаны для перавозкі пасажыраў па дарогах з рознымі відамі пакрыццяў, у тым ліку па грунтавых, у розны час года. Паўнапрывадны аўтобус поўнай масай 7,2 т мае адну дзверы і 28 пасадачных месцаў. Ён абсталёўваецца расейскімі 4 - ці 5-ступеністымі каробкамі перадач і 2-ступеністай раздатачнай.
* ПАЗ-3237 — першы расійскі нізкападлогавы аўтобус малога класа для буйных гарадоў з інтэнсіўным пасажырапатокам.
* ПАЗ-3203, ПАЗ-3204 — аўтобусы малога класа новага сямейства для камерцыйных перавозак.

### Аўтобусы сярэдняга класа

* ПАЗ-4234 — падоўжаная мадыфікацыя аўтобуса ПАЗ-32054 для прыгараднага і міжгародняга паведамлення.
* ПАЗ-4230 «Аўрора» — аўтобус сярэдняга класа з сучасным дызайнам. З прычыны характэрнага перадка ва ўжытку часта называецца як «качаня». Маюцца спрошчаная і палепшаная версія аўтобуса адпаведна з вокнамі на гумовых пракладках і улепленымі. Вытворчасць перададзена на КАвЗ. Былі распрацаваны наступныя мадыфікацыі:
	+ ПАЗ-4230-01, ПАЗА-4230-04 — аўтобус для прыгарадных і міжгародніх зносінаў. Мае 31 месца для сядзення, агульная ўмяшчальнасць — 54 чалавека.
	+ ПАЗ-4230-02, ПАЗА-4230-05 — аўтобус для прыгарадных і міжгародніх зносінаў. Мае 29 месцаў для сядзення, агульная ўмяшчальнасць — 52 чалавека.
	+ ПАЗ-4230-03, ПАЗА-4230-06 — гарадскі аўтобус з двума двухстворкавымі дзвярамі. Мае 27 месцаў для сядзення, агульная ўмяшчальнасць — 56 чалавек.
* ПАЗ-320412 — аўтобус сярэдняга класа з новага сямейства. Выпускаецца ў мадыфікацыях: гарадская, прыгарадная, міжгародняя.

Галерэя
-------

* Школьныя аўтобусы ПАЗ-4234 нацыянальнага праекта «Адукацыя»Школьныя аўтобусы ПАЗ-4234 нацыянальнага праекта «Адукацыя»
* паўнапрывадны аўтобус 1970-1980-х гадоўпаўнапрывадны аўтобус 1970-1980-х гадоў
* ПАЗ-3205, масавы малы аўтобус з канца 1980-х гадоўПАЗ-3205, масавы малы аўтобус з канца 1980-х гадоў
* ПАЗ-3204, новы малы аўтобус з канца 2000-х гадоўПАЗ-3204, новы малы аўтобус з канца 2000-х гадоў
* ПАЗ-4230 «Аўрора», сярэдні аўтобус з сярэдзіны 2000-х гадоўПАЗ-4230 «Аўрора», сярэдні аўтобус з сярэдзіны 2000-х гадоў

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Бухгалтерская отчётность Праверана 7 лістапада 2018.
2. ↑  Раскрытие информации ПАО ПАЗ
3. ↑  Семейство ПАЗ 3204 расширяется

| ⛭Аўтамабілебудаўнічыя прадпрыемствы Савецкага Саюза |
| --- |
| РСФСР | 
* АЗЛК
* БЗКЦ
* ВАЗ
* ГАЗ
* ЗІЛ
* Іж
* КамАЗ
* КАўЗ
* ЛіАЗ
* ПАЗ
* СМЗ
* УАЗ
* УралАЗ
* ЯАЗ

 |  |
| Украінская ССР | 
* ЗАЗ
* КрАЗ
* ЛАЗ
* ЛуАЗ

 |
| Беларуская ССР | 
* БелАЗ
* МАЗ
* МаАЗ

 |
| Латвійская ССР | 
* РАФ

 |
| Армянская ССР | 
* ЕрАЗ

 |
| Грузінская ССР | 
* КАЗ

 |