**«Смалявічы»** — беларускі футбольны клуб з горада Смалявічы, заснаваны ў 2009 годзе. У 2018 і 2020 гадах выступаў у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі.

Гісторыя
--------

У 1996—1997 гадах клуб са Смалявічаў пад назвай «Крышталь» гуляў у Трэцяй лізе чэмпіянату Беларусі.

### «Вігвам» (2009—2011)

У 2009 годзе быў створаны клуб «Вігвам» (назва ад фірмы-спонсара). Першы сезон клуб правёў у чэмпіянаце Мінскай вобласці, а на наступны год заявіўся ў Другую лігу. Але тады клуб поспехаў не меў, знаходзячыся пераважна ў ніжняй частцы табліцы.

Улетку 2011 года клуб быў перайменаваны ў «Смалявічы», а галоўным трэнерам клуба стаў Юрый Пунтус, нядаўна звольнены з брэсцкага «Дынама». На той момант каманда займала апошняе месца ў Другой лізе. Клуб здолеў выправіць сітуацыю, скончыўшы сезон на 12 месцы з 16.

### Сезон 2012

У сезоне 2012 клуб, які атрымаў новую назву «Смалявічы-СТІ» (ад новага спонсара, фірмы СарматТэрмаІнжынірынг), стаў галоўным фаварытам Другой лігі. Узмацніўшыся перспектыўнімі маладымі ігракамі, «Смалявічы-СТІ» упэўнена ішлі да сваёй мэты — выхаду ў Першую лігу.

У кастрычніку 2012 года каманда правяла першы матч на новым стадыёне «Азёрны». 
Атрымаўшы перамогу над «Асіповічамі» (2:0), «Смалявічы-СТІ» датэрмінова аформілі выхад у Першую лігу.

### Сезон 2013

У сезоне 2013 «Смалявічы-СТІ» дэбютавалі ў Першай лізе. Каманда працягвала выступаць маладымі ігракамі, толькі ўзмацнілася вопытным Алегам Страхановічам, які працаваў пад кіраўніцтвам Юрыя Пунтуса ў БАТЭ і МТЗ-РІПА.

Асаблівых поспехаў клуб са Смалявічаў не меў, чаргуючы перамогі з паражэннямі, і ў выніку апынуўся ў сярэдзіне турнірнай табліцы.

У кастрычніку 2013 года, пасля разгромнага паражэння да светлагорскага «Хіміка» (1:6), Юрый Пунтус падаў у адстаўку з пасады галоўнага трэнера. Выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера стаў Альберт Рыбак, які да гэтага быў трэнерам брамнікаў.

Хутка пасля Пунтуса каманду пакінуў і адзін з лідараў Алег Страхановіч. Каманда скончыла сезон на 8 месцы.

### Сезон 2014

Пасля заканчэння сезона, у снежні 2013 года, Альберт Рыбак быў прызначаны галоўным трэнерам. Каманда здолела захаваць большую частку ігракоў, хоць некаторыя ўслед за Юрыем Пунтусам перайшлі ў мазырскую «Славію».

Першую палову сезона 2014 каманда ішла ў сярэдзіне табліцы. У жніўні 2014 года «Смалявічы-СТІ» сталі навязваць барацьбу за трэцяе месца, якое давала права на стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе. Але пасля трох паражэнняў запар у верасні 2014 каманда зноў апынулася ў сярэдзіне табліцы, з-за чаго быў звольнены галоўны трэнер Альберт Рыбак. Новы трэнер, Дзмітрый Навіцкі, які раней узначальваў «Мінск-2», не здолеў выправіць сітуацыю. Атрымаўшы паражэнні ў пяці апошніх турах, «Смалявічы-СТІ» занялі выніковае дзясятае месца.

### Сезон 2015

У сезоне 2015 значна абнавіўся склад каманды — больш чым напалову. Сезон пачаўся няўдала — пасля шэрагу паражэнняў каманда апынулася ў канцы табліцы. Нягледзячы на тое, што сітуацыя пазней пачала выпраўляцца, у жніўні 2015 года галоўны трэнер Дзмітрый Навіцкі быў звольнены. Неўзабаве новым трэнерам быў прызначаны Аляксандр Бразевіч, вядомы па працы ў такіх клубах, як «Смаргонь», «Тарпеда-БелАЗ» і «Рэчыца-2014». Бразевіч здолеў падняць каманду з 10-га на 7-е месца, якое стала найлепшым у гісторыі клуба. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2015 года спецыяліст пакінуў Смалявічы.

### Сезон 2016

У пачатку сезона 2016 «Смалявічы-СТІ» падпісалі дамову з барысаўскім БАТЭ, тым самым сталі фарм-клубам барысаўчан. Галоўным трэнерам стаў былы трэнер дубля БАТЭ Віталь Рагожкін. Пачатак сезона атрымаўся для каманды не вельмі ўдалым, і ў чэрвені Рагожкін пакінуў сваю пасаду, на чале каманды стаў Дзмітрый Молаш. У другой палове сезона «Смалявічы-СТІ» знаходзіліся ў сярэдзіне табліцы і ў выніку занялі 8-е месца з 14.

### Сезон 2017

У сезоне 2017 супрацоўніцтва з БАТЭ было спыненае, аднак галоўным трэнерам застаўся Дзмітрый Молаш. Склад каманды папоўніў шэраг вопытных выканаўцаў, такіх як Алег Шкабара, Сяргей Кавалюк, Ігар Трухаў, Ігар Варанкоў. З пачатку турніру «Смалявічы-СТІ» разглядаліся як адзін з фаварытаў, а каманда здолела хутка захапіць лідарства, пасля першай паловы чэмпіянату займала першае месца з адрывам у 7 ачкоў. Аднак, шэраг няўдач у другой палове сезона дазволіў сапернікам дагнаць смалявіцкі клуб. У выніку ўпартай барацьбы «Смалявічы-СТІ» занялы другое выніковае месца і атрымалі месца ў Вышэйшай лізе.

### Сезон 2018

У сезон 2018 каманда ўвайшла з новым галоўным трэнерам — ім стаў Аляксандр Бразевіч, які раней ужо ўзначальваў каманду. У студзені 2018 года стала вядома, што «Смалявічы-СТІ» змянілі назву на «Смалявічы». Амаль поўнасцю змянілася каманда, з папярэднага сезона засталіся толькі тры ігракі — Іван Васілёнак, Павел Чыкіда і Валерый Гарбачык. Смалявіцкая каманда добра засвоілася ў элітным дывізіёне, на працягу большай часткі сезона ішла ў ніжняй часткі турнірнай табліцы, але не трапляла ў зону вылету. Аднак, няўдачы ў канцы сезона адклалі вырашэнне пытання аб месцы ў эліце на апошні тур, дзе «Смалявічам» была патрэбна перамога над мінскім «Промнем». Выйшаўшы наперад, смалявіцкая каманда прапусціла ў другім тайме, і выніковы лік 1:1 адправіў «Смалявічы» ў Першую лігу.

### Сезон 2019

Нягледзячы на вылет у Першую лігу, «Смалявічы» захавалі перспектыўных маладых ігракоў, Аляксандр Бразевіч застаўся на пасадзе трэнера, таксама каманда ўмацавалася вядомымі для Першай лігі выканаўцамі. Смалявіцкі клуб хутка стаў адным з лідараў турніру, доўгі час змагаўся за першы радок з бабруйскай «Белшынай». За некалькі тураў да фінішу «Смалявічы» гарантавалі вяртанне ў элітны дывізіён, аднак у барацьбе з бабруйчанамі саступілі і занялі другі радок.

### Сезон 2020

У сезоне 2020 «Смалявічы» працягваліся выступаць пераважна маладымі ігракамі, узмацніўшыся таксама некалькімі расіянамі. Выступленне ў чэмпіянаце, аднак, было няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй частцы табліцы. Неўзабаве ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы, што ў многім было звязана з сыходам у пачатку 2020 года з пасады старшыні Смалявіцкага райвыканкама Міхаіла Загорцава, які доўгі час падтрымліваў клуб, у той час як новы старшыня Андрэй Ратамскі надзяляў футболу значна менш увагі. У выніку ў сярэдзіне сезона клуб прапанаваў ігракам значна скараціць заробкі, з-за чаго многія футбалісты пакінулі каманду, замест іх была набраная моладзь, у тым ліку у арэнду з іншых клубаў Вышэйшай лігі, амаль без вопыту гульні ў элітным дывізіёне. У апошніх 12 турах «Смалявічы» нязменна прайгравалі і задоўга да фінішу турніру страцілі месца ў элітным дывізіёне.

### Сезон 2021

Яшчэ ў снежні 2020 года ўсе футбалісты па заканчэнні кантрактаў пакінулі клуб, як і трэнерскі штаб. У студзені 2021 года было абвешчана, што «Смалявічы» ў сезоне 2021 не будуць удзельнічаць у Першай лізе і спыняюць існаванне. У лютым 2021 года стала вядома, што «Смалявічы» ўсё ж працягнуць існаванне і выступы ў Першай лізе, стаўшы фарм-клубам «Тарпеда-БелАЗ». У сакавіку 2021 года клуб афіцыйна абвясціў, што не выступіць у Першай лізе ў сезоне 2021, але заявіцца ў Другую лігу.

У Другой лізе каманда складалася пераважна з маладых ігракоў, галоўным трэнерам быў Аляксандр Ванюшкін, які раней працаваў з юнацкімі камандамі клуба. «Смалявічы» выступалі ў зоне «Поўнач» Мінскага дывізіёна, дзе былі серадняком і занялі выніковае шостае месца з 10. У стыкавым матчы «Смалявічы» адмовіліся прымаць стаўбцоўскі «Кронан», таму засталіся ў Мінскім дывізіёне на агульным 12-м месцы.

У сезоне 2022 клуб адмовіўся ад удзелу ў чэмпіянаце Беларусі.

### Эмблемы

* Гісторыя эмблем «Смалявічаў»
* 2012—20172012—2017
* 2018—20192018—2019
* з 2020 годаз 2020 года

Папярэднія назвы
----------------

* 1996—1997: «Крышталь»
* 2009—2011: «Вігвам»
* 2011: «Смалявічы»
* 2012—2017: «Смалявічы-СТІ»
* з 2018: «Смалявічы»

Дасягненні
----------

* 01Чэмпіён Пераможца Другой лігі: 2012

Статыстыка выступленняў
-----------------------

### Чэмпіянат і Кубак Беларусі

| Сезон | Ліга | М | Г | В | Н | П | Галы | Ачкі | Кубак | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996 | Трэцяя — Б (Д3) | **7** | 26 | 14 | 3 | 9 | 43–30 | **45** | 1/16 фіналу |  |
| 1997 | Трэцяя — А (Д3) | **5** | 26 | 13 | 4 | 9 | 39–35 | **43** |  |  |
|  |
| 2010 | Другая (Д3) | **11** | 34 | 10 | 11 | 13 | 32–41 | **41** | 1/32 фіналу |  |
| 2011 | Другая (Д3) | **12** | 30 | 8 | 8 | 14 | 45–48 | **32** | 1/32 фіналу |  |
| 2012 | Другая (Д3) | **1** | 36 | 26 | 9 | 1 | 113–22 | **87** | 1/32 фіналу |  Выхад у Першую лігу |
| 2013 | Першая (Д2) | **8** | 30 | 12 | 8 | 10 | 50–37 | **44** | 1/16 фіналу |  |
| 2014 | Першая (Д2) | **10** | 30 | 12 | 4 | 14 | 37–41 | **40** | 1/32 фіналу |  |
| 2015 | Першая (Д2) | **7** | 30 | 13 | 8 | 9 | 47–37 | **47** | 1/16 фіналу |  |
| 2016 | Першая (Д2) | **8** | 26 | 9 | 7 | 10 | 38–29 | **34** | 1/16 фіналу |  |
| 2017 | Першая (Д2) | **2** | 30 | 18 | 4 | 8 | 46–22 | **58** | 1/16 фіналу |  Выхад у Вышэйшую лігу |
| 2018 | Вышэйшая (Д1) | **15** | 30 | 5 | 9 | 16 | 21–39 | **24** | 1/8 фіналу |  Вылет у Першую лігу |
| 2019 | Першая (Д2) | **2** | 28 | 19 | 7 | 2 | 60–15 | **64** | 1/16 фіналу |  Выхад у Вышэйшую лігу |
| 2020 | Вышэйшая (Д1) | **16** | 291 | 3 | 5 | 21 | 27–72 | **14** | 1/16 фіналу |  Вылет у Першую лігу, пераход у Другую лігу |
| 2021 | Другая — Мінскі дывізіён — Поўнач (Д3) | **6** | 18 | 9 | 1 | 8 | 56–37 | **28** | 1/16 фіналу |  |
| Другая — Мінскі дывізіён — Стыкавыя матчы (Д3) | **12** | 1 | 0 | 0 | 1 | 0–3 |  |  |
|

* **1** Матч апошняга тура Вышэйшай лігі 2020 «Слуцк» — «Смалявічы» са згоды АБФФ так і не быў згуляны.

Галоўныя трэнеры
----------------

* Аляксандр Міхальчанка (2009 — ліпень 2011)
* Юрый Пунтус (ліпень 2011 — кастрычнік 2013)
* Альберт Рыбак (в.а. кастрычніку — снежні 2013; снежань 2013 — верасень 2014)
* Дзмітрый Навіцкі (верасень 2014 — жнівень 2015)
* Юрый Вадавозаў (в.а. у жніўні 2015)
* Аляксандр Бразевіч (жнівень — лістапад 2015)
* Віталь Рагожкін (студзень — чэрвень 2016)
* Дзмітрый Молаш (в.а. у чэрвені 2016 — студзені 2017; люты — снежань 2017)
* Аляксандр Бразевіч (снежань 2017 — ліпень 2020)
* Аляксей Міхайлаў (в.а. у ліпені — снежні 2020)
* Аляксандр Ванюшкін (сакавік — кастрычнік 2021)

Зноскі
------

1. ↑  Юрий Пунтус уволился из "Смолевичей-СТИ" (дополнено)
2. ↑  Альберт Рыбак назначен главным тренером "Смолевичей-СТИ"
3. ↑  «Смолевичи-СТИ» расторг контракт с Рыбаком
4. ↑  "Смолевичи-СТИ" уволили Дмитрия Новицкого с поста главного тренера
5. ↑  Александр Бразевич покинул могилевское "Торпедо" и возглавил "Смолевичи-СТИ"
6. ↑  Александр Бразевич покинул пост главного тренера "Смолевичей-СТИ"
7. ↑  "Смолевичи-СТИ" стали фарм-клубом БАТЭ
8. ↑  «Смолевичи СТИ» сменили название. В новом сезоне клуб будет называться «Смолевичи»
9. ↑  "Смолевичи" прекращают существование и не будут играть в первой лиге
10. ↑  Футбол. "Смолевичи" станут фармом "Торпедо"-БелАЗа и сыграют в первой лиге
11. ↑  Футбол. "Смолевичи": клуб не прекращает существование. Мы выступим во второй лиге-2021 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 19 красавіка 2021. Праверана 30 мая 2021.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт клуба  (руск.)
* Профіль на сайце weltfussballarchiv.com (англ.)
* Профіль на сайце wildstat.ru (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | teams.by · Transfermarkt · worldfootball.net |