У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Заходні фронт.

**Захо́дні фронт** — аператыўнае аб’яднанне РСЧА ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

1941 год
--------

Заходні фронт быў сфарміраваны на аснове войскаў Заходняй асобай ваеннай акругі.

Камандуючы войскамі — генерал арміі Дз. Р. Паўлаў — да 30 чэрвеня 1941 года,

начальнік штаба — генерал-маёр У. Я. Клімаўскіх  (руск.) (бел. — да 30 чэрвеня 1941 года,

начальнік артылерыі — генерал-лейтэнант М. А. Кліч  (руск.) (бел.

камандуючы ВПС фронту генерал-маёр І. І. Копец  (руск.) (бел.

член Ваеннага савета фронту — карпусны камісар А. Я. Фаміных  (руск.) (бел. — да 3 ліпеня 1941 года.

На 22 чэрвеня 1941 года Заходні фронт меў у сваім складзе чатыры арміі:

* 3-я армія (камандуючы — генерал-лейтэнант В. І. Кузняцоў  (руск.) (бел.)
* 10-я армія (генерал-маёр К. Дз. Голубеў  (руск.) (бел.)
* 4-я армія (генерал-маёр А. А. Карабкоў)
* 13-я армія (генерал-лейтэнант П. М. Філатаў  (руск.) (бел.)
* часці і злучэнні франтавога падпарадкавання, у тым ліку 17-ы і 20-ы мехкарпусы, 4-ы паветрана-дэсантны корпус, 2-і, 44-ы і 47-ы стралковыя карпусы.

Усяго ў складзе фронта налічвалася 45 дывізій (24 стралковых, 12 танкавых, 6 матарызаваных, 2 кавалерыйскія; 4-ы паветрана-дэсантны корпус прыняты за дывізію).

Супраць Заходняй акругі праціўнік засяродзіў самую магутную групоўку войскаў — групу армій «Цэнтр» (генерал-фельдмаршала Ф. фон Бока) у складзе 4-й і 9-й палявых армій, 2-й і 3-й танкавых груп, усяго 50 дывізій, з іх 31 пяхотная, 9 танкавых, 6 матарызаваных, 3 ахоўных і 1 кавалерыйская.

### Беласток — Мінск

У Беластоцка-Мінскай бітве (22 чэрвеня — 8 ліпеня) войскі Заходняга фронту пацярпелі цяжкае паражэнне: вялікая частка сіл фронту трапіла ў акружэнне і была знішчаная як баявая сіла. З 625 000 чалавек свайго складу фронт страціў каля 420 000, у рукі праціўніка трапіла вялікая колькасць ваеннай тэхнікі.

Усю віну за паражэнне наркам абароны СССР І. В. Сталін усклаў на камандаванне фронту. 30 чэрвеня камандуючы фронтам генерал арміі, Герой Савецкага Саюза Дз. Р. Паўлаў быў адхілены ад камандавання і 4 ліпеня арыштаваны. Пасля нядоўгага следства Паўлаў быў прысуджаны да расстрэлу. Разам з ім 22 ліпеня былі расстраляныя: начштаба фронту генерал-маёр У. Я. Клімаўскіх і начальнік сувязі фронту генерал-маёр А. Ц. Грыгор’еў. Начальнік артылерыі фронту генерал-лейтэнант М. А Кліч і камандзір 14-га мехкорпуса генерал-маёр С. І. Аборын арыштаваныя 8 ліпеня і затым расстраляныя, камандуючы 4-й арміяй генерал-маёр А. А. Карабкоў адхілены 8 ліпеня, на наступны дзень арыштаваны і расстраляны 22 ліпеня.

30 чэрвеня новым камандуючым фронту быў прызначаны генерал-лейтэнант А. І. Яроменка, 1 ліпеня начальнікам штаба — генерал-лейтэнант Г. К. Маландзін, 3 ліпеня членам Ваеннага савета — армейскі камісар 1 рангу Л. З. Мехліс.

2 ліпеня камандуючым фронтам быў прызначаны наркам абароны СССР маршал С. К. Цімашэнка (Яроменка быў пакінуты яго намеснікам). Адначасова ў склад фронту былі перададзеныя войскі Другога Стратэгічнага эшалона.

На **пачатак ліпеня** Заходні фронт уключаў наступныя арміі:

* у першым эшалоне:
	+ 22-я армія (камандуючы — генерал-лейтэнант П. А. Ершакоў) абараняла рубеж па рацэ Заходняя Дзвіна да Віцебска ўключна
	+ 20-я армія (генерал-лейтэнант П. А. Курачкін) занімала паласу ад Віцебска да Магілёва
	+ 13-я армія (генерал-лейтэнант П. М. Філатаў, з 7 ліпеня генерал-лейтэнант Ф. М. Рэмезаў, з 13 ліпеня генерал-лейтэнант В. П. Герасіменка) прыняла паласу ў раёне Магілёва
	+ 21-я армія (генерал-лейтэнант В. Ф. Герасіменка, з 6 ліпеня маршал С. М. Будзённы, з 10 ліпеня генерал-палкоўнік Ф. І. Кузняцоў) засяродзілася ў раёне Гомеля.
* у другім эшалоне:
	+ 19-я армія (генерал-лейтэнант І. С. Конеў) перакідвалася з Украіны ў раён Віцебска
	+ 16-я армія (генерал-лейтэнант М. Ф. Лукін  (руск.) (бел.) перакідвалася з Украіны ў раён Смаленска
	+ 4-я армія (выконваючы абавязкі камандуючага — палкоўнік Л. М. Сандалаў) заняла тылавы рубеж па рацэ Проня на паўднёвым флангу Заходняга фронту.

### Смаленская бітва

У пачатку Смаленскай бітвы Заходні фронт пацярпеў новае цяжкае паражэнне, аднак наяўнасць у тыле войскаў Трэцяга Стратэгічнага эшалона (фронту Рэзервовых армій) не дазволіла праціўніку выйсці на аператыўны прастор.

19 ліпеня 1941 года камандуючым Заходнім фронтам быў прызначаны генерал-лейтэнант А. І. Яроменка (маршал С. К. Цімашэнка застаўся галоўнакамандуючым войскамі Заходняга напрамку), 21 ліпеня начальнікам штаба — генерал-лейтэнант В. Д. Сакалоўскі, 12 ліпеня членам Ваеннага савета — М. А. Булганін. У падпарадкаванне фронту былі перададзеныя аператыўныя групы з складу фронту Рэзервовых армій.

24 ліпеня са складу левага крыла Заходняга фронту быў сфарміраваны Цэнтральны фронт (13-я і 21-я арміі), пазней (14 жніўня) на левым флангу Заходняга фронту быў сфарміраваны Бранскі фронт.

30 ліпеня 1941 года камандуючым Заходнім фронтам зноў стаў маршал С. К. Цімашэнка.

На пачатак жніўня 1941 года Заходні фронт уключаў шэсць армій:

* 22-я армія (камандуючы — генерал-лейтэнант П. А. Ершакоў  (руск.) (бел. з 28 жніўня — генерал-маёр В. А. Юшкевіч)
* 29-я армія (генерал-лейтэнант І. І. Масленнікаў)
* 30-я армія (генерал-маёр В. А. Хаменка  (руск.) (бел.)
* 19-я армія (генерал-лейтэнант І. С. Конеў)
* 16-я армія (генерал-маёр К. К. Ракасоўскі)
* 20-я армія (генерал-лейтэнант М. Ф. Лукін  (руск.) (бел.)

Да 10 верасня Заходні фронт вёў цяжкія баі, пасля чаго атрымаў загад перайсці да абароны.

### Маскоўская бітва

12 верасня 1941 года новым камандуючым Заходнім фронтам быў прызначаны генерал-палкоўнік І. С. Конеў.

На **пачатак кастрычніка** 1941 года фронт, які займаў паласу 340 км ад Асташкава да Ельні (выключна), меў у сваім складзе шэсць армій:

* 22-я армія (генерал-маёр В. А. Юшкевіч)
* 29-я армія (генерал-лейтэнант І. І. Масленнікаў)
* 30-я армія (генерал-маёр В. А. Хаменка  (руск.) (бел.)
* 19-я армія (генерал-лейтэнант М. Ф. Лукін  (руск.) (бел.)
* 16-я армія (генерал-маёр К. К. Ракасоўскі)
* 20-я армія (генерал-лейтэнант П. А. Ершакоў  (руск.) (бел.).

2 кастрычніка войскі нямецкай групы армій «Цэнтр» пачалі наступленне ў паласе Заходняга фронту, дамагліся сур’ёзных поспехаў і акружылі асноўныя сілы фронту ў раёне Вязьмы. У Вяземскім «катле», апынуліся ў акружэнні войскі адразу трох армій Заходняга фронту: 16-й, 20-й і 19-й (штаб 16-й арміі перадаў свае дывізіі 19-й арміі і выйшаў з акружэння); акрамя таго, у акружэнні апынуліся дзве арміі Рэзервовага фронту (24-я і 32-я).

5 кастрычніка 31-я і 32-я арміі Рэзервовага фронту былі перападпарадкаваныя штабу Заходняга фронту.

10 кастрычніка 1941 года войскі Заходняга і Рэзервовага фронту былі аб’яднаны ў адзін Заходні фронт пад камандаваннем (з 13 кастрычніка) генерала арміі Г. К. Жукава; генерал-палкоўнік І. С. Конеў быў пакінуты яго намеснікам па правым флангу (19 кастрычніка 1941 года ён узначаліў самастойны Калінінскі фронт у складзе: 22-я, 29-я, 30-я і 31-я арміі).

Членам Ваеннага савета Заходняга фронту застаўся М. А. Булганін, а начальнікам штаба — генерал-лейтэнант В. Д. Сакалоўскі.

12 кастрычніка ў склад Заходняга фронту былі перададзеныя войскі Маскоўскага Рэзервовага фронту (камандуючы фронтам генерал-лейтэнант П. А. Арцем’еў стаў намеснікам камандуючага Заходнім фронтам, генерал-маёр Л. А. Говараў — начальнікам артылерыі Заходняга фронту).

На Мажайскам рубяжы абароны засяроджваліся арміі Заходняга фронту:

* 16-я армія (генерал-лейтэнант К. К. Ракасоўскі)
* 5-я армія (генерал-маёр Дз. Д. Лелюшэнка, з 18 кастрычніка генерал-маёр Л. А. Говараў)
* з 19 кастрычніка — 33-я армія (камбрыг Дз. П. Анупрыенка  (руск.) (бел. з 25 кастрычніка генерал-лейтэнант М. Р. Яфрэмаў)
* 43-я армія (генерал-лейтэнант С. Дз. Акімаў  (руск.) (бел. з 30 кастрычніка генерал-маёр К. Дз. Голубеў  (руск.) (бел.)
* 49-я армія (генерал-лейтэнант І. Р. Захаркін  (руск.) (бел.).

11 лістапада 1941 года ў сувязі з расфарміраваннем Бранскага фронту ў склад Заходняга фронту была перададзена 50-я армія генерал-маёра А. М. Ермакова  (руск.) (бел..

15 лістапада 1941 года нямецкая група армій «Цэнтр» аднавіла наступленне на Маскву. Падчас абарончага этапу Маскоўскай бітвы ў склад Заходняга фронту былі перададзеныя 1-я ўдарная армія і 20-я армія, якія прыкрылі разрыў паміж 30-й (17 лістапада перададзена ў склад Заходняга фронту) і 16-й арміямі.

Нямецкае наступленне застапарылася ў самых варот Масквы, а 6 снежня 1941 года Заходні фронт пры падтрымцы Калінінскага і Паўднёва-Заходняга франтоў перайшоў у контрнаступленне, у якім прынялі ўдзел:

* 30-я армія (генерал-маёр Дз. Д. Лелюшэнка; 16 снежня была вернута у склад Калінінскага фронту)
* 1-я ўдарная армія (генерал-лейтэнант В. І. Кузняцоў  (руск.) (бел.)
* 20-я армія (генерал-маёр А. А. Уласаў)
* 16-я армія (генерал-лейтэнант К. К. Ракасоўскі)
* 5-я армія (генерал-маёр Л. А. Говараў)
* 33-я армія (генерал-лейтэнант М. Р. Яфрэмаў)
* 43-я армія (генерал-маёр К. Дз. Голубеў  (руск.) (бел.)
* 49-я армія (генерал-лейтэнант І. Р. Захаркін  (руск.) (бел.)
* 10-я армія (генерал-лейтэнант П. І. Голікаў)
* 50-я армія (генерал-лейтэнант І. В. Болдзін).

У выніку савецкага контрнаступлення войскі нямецкай групы армій «Цэнтр» пацярпелі цяжкую паразу і былі адкінутыя ад Масквы.

1942 год
--------

У студзені 1942 года Заходні фронт аднавіў наступленне, маючы мэтай ва ўзаемадзеянні з Калінінскім і Бранскім франтамі акружыць і разграміць асноўныя сілы нямецкай групы армій «Цэнтр».

Камандуючым Заходнім фронтам заставаўся генерал арміі Г. К. Жукаў, 25 студзеня начальнікам штаба быў прызначаны генерал-маёр У. С. Галушкевіч.

Для каардынацыі дзеянняў франтоў 1 лютага 1942 года было адноўлена Галоўнае камандаванне Заходняга напрамку (яго ўзначаліў генерал арміі Г. К. Жукаў, які адначасова застаўся камандуючым Заходнім фронтам).

Аднак праводзімая 8 студзеня—20 красавіка 1942 года Ржэўска-Вяземская аперацыя не ўвянчалася поспехам.

На працягу ўсяго 1942 і зімы 1943 года Заходні фронт вёў цяжкія баі на цэнтральным стратэгічным накірунку (Першая Ржэўска-Сычэўская аперацыя; Другая Ржэўска-Сычэўская аперацыя), але не дасягнуў прыкметных поспехаў.

26 жніўня 1942 камандуючым Заходнім фронтам быў прызначаны генерал-палкоўнік І. С. Конеў, начальнікам штаба з 5 мая 1942 года быў генерал-лейтэнант В. Д. Сакалоўскі.

Склад Заходняга фронту **летам/восенню 1942 года**:

* 31-я армія (генерал-маёр В. С. Паленаў  (руск.) (бел.)
* 20-я армія (генерал-лейтэнант М. А. Рэйтэр, з 12 кастрычніка генерал-маёр М. І. Кірухін  (руск.) (бел. з канца лістапада 1942 генерал-лейтэнант М. С. Хозін)
* 5-я армія (генерал-лейтэнант І. І. Фядзюнінскі, з кастрычніка 1942 генерал-палкоўнік Я. Ц. Чэрэвічэнка)
* 33-я армія (генерал-лейтэнант М. С. Хозін, з кастрычніка 1942 генерал-лейтэнант В. М. Гордаў)
* 43-я армія (генерал-лейтэнант К. Дз. Голубеў  (руск.) (бел.)
* 49-я армія (генерал-лейтэнант І. Р. Захаркін  (руск.) (бел.)
* 50-я армія (генерал-лейтэнант І. В. Болдзін)
* 10-я армія (генерал-лейтэнант В. С. Папоў  (руск.) (бел.)
* 16-я армія (генерал-лейтэнант К. К. Ракасоўскі, з ліпеня 1942 генерал-лейтэнант І. Х. Баграмян)
* 61-я армія (генерал-лейтэнант Павел Аляксеевіч Бялоў  (руск.) (бел.)
* 3-я танкавая армія (генерал-лейтэнант П. Л. Раманенка  (руск.) (бел.)
* 1-я паветраная армія (генерал-лейтэнант авіяцыі Ц. Ф. Куцэвалаў  (руск.) (бел. з 17 ліпеня 1942 года генерал-маёр авіяцыі С. А. Худзякоў  (руск.) (бел.).

1943—1944 гады
--------------

22 лютага 1943 года пачалося новае наступленне Заходняга фронту — ён павінен быў падтрымаць дзеянні савецкіх войскаў па разгрому нямецкай групы армій «Цэнтр», аднак поспеху дасягнуць зноў не ўдалося, і 28 лютага Конева на пасадзе камандуючага Заходнім фронтам змяніў генерал-палкоўнік В. Д. Сакалоўскі. Начальнікам штаба быў прызначаны генерал-лейтэнант А. П. Пакроўскі  (руск.) (бел..

Склад Заходняга фронту ў **зімовай кампаніі 1942/43 года**:

* 30-я армія (генерал-маёр У. Я. Калпакчы)
* 31-я армія (генерал-маёр В. С. Паленаў  (руск.) (бел. з 27 лютага генерал-маёр У. А. Глуздоўскі  (руск.) (бел.)
* 20-я армія (генерал-лейтэнант М. С. Хозін)
* 29-я армія (генерал-маёр Я. П. Жураўлёў  (руск.) (бел.)
* 5-я армія (генерал-палкоўнік Я. Ц. Чэрэвічэнка, з 27 лютага 1943 генерал-маёр В. С. Паленаў)
* 33-я армія (генерал-лейтэнант В. М. Гордаў)
* 49-я армія (генерал-лейтэнант І. Р. Захаркін  (руск.) (бел.)
* 50-я армія (генерал-лейтэнант І. В. Болдзін)
* 10-я армія (генерал-лейтэнант В. С. Папоў  (руск.) (бел.)
* 16-я армія (генерал-лейтэнант І. Х. Баграмян)
* 61-я армія (генерал-лейтэнант Павел Аляксеевіч Бялоў  (руск.) (бел.)
* 1-я паветраная армія (генерал-маёр авіяцыі С. А. Худзякоў  (руск.) (бел.).

Пастаянныя актыўныя дзеянні савецкіх войскаў вымусілі групу армій «Цэнтр» 2 сакавіка 1943 пачаць адвод войскаў з ржэўска-вяземскага плацдарма. Савецкія войскі пачалі пераслед адступаючага праціўніка (другая Ржэўска-Вяземская аперацыя), і да 31 сакавіка 1943 года ржэўскі выступ быў ліквідаваны.

Падчас Курскай бітвы баявымі дзеяннямі войскаў Заходняга і Бранскага франтоў 12 ліпеня 1943 года пачалося контрнаступленне савецкіх войскаў на паўночным фасе Курскай дугі (Арлоўская стратэгічная наступальная аперацыя «Кутузаў»). Асноўны ўдар нанесла 11-я гвардзейская армія (былая 16-я армія; генерал-лейтэнант І. Х. Баграмян) з раёна Казельска, дапаможны ўдар — 50-я армія (І. В. Болдзін). 12 ліпеня ў склад Заходняга фронту была перададзена 11-я армія (І. І. Фядзюнінскі), 18 ліпеня — 4-я танкавая армія (В. М. Баданаў  (руск.) (бел.) і 2-гі гвардзейскі кавалерыйскі корпус (У. В. Крукаў  (руск.) (бел.).

У канцы ліпеня 1943 года са складу Заходняга фронту ў склад Бранскага разам з палосамі былі перададзеныя 11-я гвардзейская армія, 11-я армія, 4-я танкавая армія і 2-гі гвардзейскі корпус. Заходні фронт засяродзіўся на правядзенні Смаленскай аперацыі (7 жніўня—2 кастрычніка 1943 года; аперацыя «Сувораў»), пры гэтым быў узмоцнены 21-й і 68-й арміямі, 5-м мехкорпусам і 3-м гвардзейскім кавалерыйскім корпусам.

Склад Заходняга фронту **восенню 1943 года**:

* 31-я армія (генерал-лейтэнант У. А. Глуздоўскі  (руск.) (бел.)
* 5-я армія (генерал-лейтэнант В. С. Паленаў  (руск.) (бел. з кастрычніка 1943 генерал-лейтэнант М. І. Крылоў)
* 68-я армія (генерал-лейтэнант Я. П. Жураўлёў  (руск.) (бел.; расфарміраваная ў пачатку лістапада 1943 года)
* 10-я гвардзейская армія (генерал-лейтэнант К. П. Трубнікаў, з верасня генерал-лейтэнант А. В. Сухамлін)
* 21-я армія (генерал-лейтэнант М. І. Крылоў, з кастрычніка генерал-лейтэнант Я. П. Жураўлёў)
* 33-я армія (генерал-лейтэнант В. М. Гордаў)
* 49-я армія (генерал-лейтэнант І. Ц. Грышын  (руск.) (бел.)
* 10-я армія (генерал-лейтэнант В. С. Папоў  (руск.) (бел.)
* 1-я паветраная армія (генерал-лейтэнант авіяцыі М. М. Громаў).

Пасля вызвалення Смаленска з восені 1943 да вясны 1944 года Заходні фронт распачаў шэраг няўдалых наступальных аперацый з мэтай захопу Віцебска і Оршы (Аршанская і Віцебская аперацыі). Камісія пад старшынствам Г. М. Маленкова, створаная на падставе загаду Стаўкі ВГК, канстатавала няўдачу 11 аперацый:

* Аршанская аперацыя 12—18 кастрычніка 1943 г.
* Аршанская аперацыя 21—26 кастрычніка 1943 года
* Аршанская аперацыя 14—19 лістапада 1943 года
* Аршанская аперацыя 30 лістапада—2 снежня 1943 года
* Віцебская аперацыя 23 снежня 1943—6 студзеня 1944 года
* Багушэўская аперацыя 8—24 студзеня 1944 года
* Віцебская аперацыя 3—16 лютага 1944 года
* Асобная аперацыя на Аршанскім напрамку 22—25 лютага 1944 года
* Віцебская аперацыя 29 лютага—5 сакавіка 1944 года
* Аршанская аперацыя 5—9 сакавіка 1944 года
* Багушэўская аперацыя 21—29 сакавіка 1944 года

15 красавіка 1944 года на пасадзе камандуючага фронтам В. Д. Сакалоўскага змяніў генерал-палкоўнік І. Д. Чарняхоўскі.

24 красавіка 1944 г фронт быў перайменаваны ў Трэці Беларускі фронт.

Была пачата падрыхтоўка да Беларускай стратэгічнай наступальнай аперацыі.

Спасылкі
--------

* Фронт
* Усе франты Вялікай Айчыннай вайны

Лагатып ВікіцытатнікаЛагатып Вікіцытатніка У Вікікрыніцах ёсць тэксты па тэме  
**Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)**

| ⛭Узброеныя Сілы СССР у Вялікай Айчыннай вайне |
| --- |
| Франты (камандуючыя) | 
* Арлоўскі
* Беларускі
* 1-ы Беларускі
* 2-і Беларускі
* 3-і Беларускі
* Бранскі
* Варонежскі
* Волхаўскі
* Далёкаўсходні
* 1-ы Далёкаўсходні
* 2-і Далёкаўсходні
* Данскі
* Забайкальскі
* Закаўказскі
* Заходні
* Калінінскі
* Карэльскі
* Каўказскі
* Крымскі
* Курскі
* Ленінградскі
* Мажайскай лініі абароны
* Маскоўская зона абароны
* Маскоўскі рэзервовы
* Паўднёвы
* Паўднёва-Заходні
* Паўднёва-Усходні
* Паўночны
* Паўночна-Заходні
* Паўночна-Каўказскі
* Прыбалтыйскі
* 1-ы Прыбалтыйскі
* 2-і Прыбалтыйскі
* 3-і Прыбалтыйскі
* Прыморская група войскаў
* Рэзервовы
* Рэзервовых армій
* Сталінградскі
* Стэпавы
* 1-ы Украінскі
* 2-і Украінскі
* 3-і Украінскі
* 4-ы Украінскі
* Цэнтральны

 |
| Франты СПА | 
* Закаўказскі
* Заходні
* Маскоўскі
* Паўднёвы
* Паўднёва-заходні
* Паўночны
* Усходні
* Цэнтральны

 |
| Флоты | 
* Балтыйскі
* Паўночны
* Ціхаакіянскі
* Чарнаморскі

 |
| Флатыліі | 
* Азоўская
* Амурская
* Анежская
* Беламорская
* Волжская
* Дняпроўская
* Дунайская
* Ільменская
* Каспійская
* Ладажская
* Паўночная Ціхаакіянская
* Пінская
* Чудская

 |
| 

| Арміі (камандуючыя) |
| --- |
| Агульнавайсковыя | 
* Прыморская
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5 (1, 2)
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 40
* 41
* 42
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 50
* 51
* 52
* 53
* 54
* 55
* 56
* 57
* 58
* 59
* 60
* 61
* 62
* 63
* 64
* 65
* 66
* 67
* 68
* 69
* 70
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* **Ударныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5

 |
| Танкавыя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6

 |
| Паветраныя | 
* 1-я бамбардзіравальная
* 1-я знішчальная
* 2-я знішчальная
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* **Асобыя прызначэнні:** ААП-1
* ААП-2
* ААП-3

 |
| Арміі ППА | 
* 1-я знішчальная
* Бакінская
* Забайкальская
* Ленінградская
* Маскоўская
* Прыамурская
* Прыморская

 |
| Сапёрныя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10

 |

 |
| 

| Карпусы |
| --- |
| Стралковыя | 
* Асобны
* 1
* 2 (1, 2)
* 3
* 4 (1, 2)
* 5
* 6 (1, 2, 3)
* 7
* 8 (1, 2)
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17 (1, 2)
* 18
* 19
* 20
* 21 (1, 2)
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37 (1, 2)
* 38
* 39
* 40
* 41
* 42
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 50
* 51
* 52
* 53
* 54
* 55
* 56
* 57
* 58
* 59
* 60
* 61
* 62
* 63
* 64
* 65
* 66
* 67
* 68
* 69
* 70
* 71
* 72
* 73
* 74
* 75
* 76
* 77
* 78
* 79
* 80
* 81
* 82
* 83
* 84
* 85
* 86
* 87
* 88
* 89
* 90
* 91
* 92
* 93
* 94
* 95
* 96
* 97
* 98
* 99
* 100
* 101
* 102
* 103
* 104
* 105
* 106
* 107
* 108
* 109
* 110
* 111
* 112
* 113
* 114
* 115
* 116
* 117
* 118
* 119
* 120
* 121
* 122
* 123
* 124
* 125
* 126
* 127
* 128
* 129
* 130
* 131
* 132
* 133
* 134
* 135
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 40
* 41
* **Лёгка-стралковыя:** 1
* 2
* **Горнастралковы:** 3
* **Лёгкія горнастралковыя:** 126
* 127

 |
| Танкавыя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12

 |
| Механізаваныя | 
* 1 (1, 2)
* 2 (1, 2)
* 3 (1, 2)
* 4
* 5
* 6 (1, 2)
* 7 (1, 2)
* 8
* 9 (1, 2)
* 10 (1, 2)
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29 (1, 2)
* 30
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9

 |
| Кавалерыйскія | 
* Асобны
* 1
* 2 (1, 2)
* 3
* 4
* 5 (1, 2)
* 6 (1, 2)
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7

 |
| Артылерыйскія | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10

 |
| Паветрана-дэсантныя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 8

 |
| Авіяцыйныя | 
* **Знішчальныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 1
* **Штурмавыя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 1
* **Бамбардзіравальныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 6

 |
| Карпусы ППА | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* **Гвардзейскі:** 8

 |

 |