**Палац Бандзінэлі** (польск.: kamienica Bandinellich we Lwowie) — будынак у Львове. Размешчаны на ўсходнім боку плошчы Рынак (дом № 2), займае вуглавы ўчастак. Дом адносіцца да найлепшых узораў архітэктуры позняга рэнесансу ў горадзе. Яго будаўніцтва датуецца канцом XVI стагоддзя.

Гісторыя
--------

Палац у забудове плошчы
Палац Бандзінэлі
Дом, які стаяў на месцы «палацца Бандынэлі» у XVI стагоддзі, называўся Мардахаіўскім. У 1589 годзе аптэкар і багаты купец Геранім Вітэмберг (Hieronim Wittemberg) і Яраш Вядэльскі (Jarosz Wedelski) паставіў тоц, што стаіць цяпер.

У 1634 годзе камяніца перайшла ва ўласнасць фларэнційскага купца Раберта Бандзінэлі[ru], ўнука вядомага фларэнційскага купца Барталамеа Бандзінэлі[ru], які вырашыў пасяліцца у Львове і атрымаў гарадское грамадзянства. У 1629 годзе Барталамеа Бандзінэлі ўдасканаліў упершыню арганізаваную Даменікам Мантэлупа пошту. У доме знаходзілася яго паштовы кантора. Дэкрэтам ад 4 сакавіка 1629 года кароль Жыгімонт III Ваза прадаставіў Раберта Бандзінэлі прывілей на ўтрыманне рэгулярнай каралеўскай пошты, так званай «Ordinatio Posthae», і тытул «каралеўскага постмагістра». Кожную суботу паштовыя кур’еры адпраўляліся на Гданьск праз Замасць — Люблін — Варшаву — Торунь і на Кракаў праз Ярослаў — Жэшаў — Тарнаў. Спачатку кур’ераў было 21, потым — 12. Гэтыя паслугі каштавалі вельмі дорага, і таму гарадскі савет вырашыў эканоміць на паштовых выдатках і высылаў уласнай ганца, што было парушэннем дамовы. Праз некаторы час дзеянні гарадскога савета прывялі Раберта Бандзінэлі да банкруцтва і яго паштовы кантора закрылася.

У 1737—1739 гадах будынак быў адрэстаўраваны, пра што сведчыць надпіс на яго паўночным фасадзе. Пры гэтай перабудове галоўны ўваход быў перанесены на вул. Дамініканскую (цяпер вул. Стаўрапігійская). Наступны рэстаўрацыя была праведзена ў 1750 годзе пад кіраўніцтвам архітэктара Марціна Урбаніка[uk].

У 1841 годзе ў кнігарні Эдварда Віняжа (Edward Winiarz) і Карла Вільда-малодшага (Karł Wild), размешчанай у памяшканнях першага і другога паверхаў камяніцы Бандзінэлі, упершыню быў выстаўлены на публічны агляд дагератып (папярэднік фатаграфіі) з краявідам Львова. У 1850—1870 гадах тут знаходзілася заснаваная ў 1796 годзе кнігарня Карла Вільда (Karł Wild), якая служыла своеасаблівым месцам сустрэч львоўскіх літаратараў. Тут таксама пражываў некаторы час польскі паэт Карнэль Уэйскі. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў будынак належаў Хае Гітлету Коркесу (*Chaje Gitlet Korkes*), а потым Самуэлю Юзафу Коркесу (*Samuel Józef Korkes*).

У 1925 годзе для крамы Якуба Швадона (*Jakub Schwaddon*) па праекце архітэктара Леапольда Райса (*Leopold Reiss*) выкананы праект рэканструкцыі запаўнення уваходнага партала з пл. Рынак. У 1935 годзе магістрат Львова вёў працяглую перапіску з Самуэлем Юзафам Коркесом наконт аднаўлення страчаных элементаў белакаменных абрамленняў парталаў з пл. Рынак і вул. Дамініканскай. 20 лютага 1935 года архітэктар Яўген Нагірны выканаў праект партала і акна з пл. Рынак для крамы «Цэнтрасоюза».

У канцы 1970-х гадоў будынак знаходзіўся ў аварыйным стане. Пасля працяглых рамонтных і рэстаўрацыйных работ (амаль дваццаць шэсць гадоў) ўрачыстае адкрыццё Палаца Бандзінэлі адбылося 28 снежня 2005 года. Цяпер тут размяшчаюць самыя разнастайныя экспазіцыі пад эгідай Львоўскага гістарычнага музея, якому і належыць будынак у наш час.

12 снежня 2008 года, у рамках святкавання 10-годдзя ўнясення Ансамбля гістарычнага цэнтра Львова ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, у палацы Бандзінэлі адбылося ўрачыстае адкрыццё Музея пошты.

Архітэктура
-----------

Палац уяўляе сабой трохпавярховы атынкаваны будынак з каменя і цэглы, які ў плане мае форму выцягнутага ў глыбіню ўчастка прамавугольніка, характэрную для рынкавых камяніц, з вузкім галоўным і падоўжаным бакавым фасадам па вул. Стаўрапігійскай.

Звонку і ў інтэр’еры на дзвярных і аконных абрамленнях захаваліся элементы белакаменнай разьбы, у памяшканнях — характэрныя драўляныя бэлькі; на першым паверсе — гатычныя скляпенні. Фасады гарызантальна расчлянёныя міжпаверхавымі карнізамі, вуглы дома падкрэслены вуглавымі пілястрамі з дыяментавым рустам. Парадны ўваход на заходнім галоўным фасадзе аформлены парталам, які захаваў свой першапачатковы выгляд, як і правае ад яго акно, упрыгожанае фігуркамі дэльфінаў — сімвалам поспеху ў гандлі. Вокны галоўнага фасада ўпрыгожаны масіўнымі трохвугольнымі сандрыкамі, фланкіраваныя пілястрамі, дапоўненыя маскамі. Бакавы фасад з асіметрычна размешчаным уваходам, прарэзаны радам вокнаў, упрыгожаных масіўнымі трохвугольнымі і сегментнымі сандрыкамі.

Галерэя
-------

* Галоўны ўваход у Палац Бандзінэлі з боку плошчы РынакГалоўны ўваход у Палац Бандзінэлі з боку плошчы Рынак
* Уваход у Палац Бандзінэлі з боку вул. СтаўрапігійскайУваход у Палац Бандзінэлі з боку вул. Стаўрапігійскай
* Дэльфіны вакол вокны злева ад галоўнага ўваходуДэльфіны вакол вокны злева ад галоўнага ўваходу
* Уваход у палац уначыУваход у палац уначы
* Палац Бандзінэлі уначыПалац Бандзінэлі уначы
* Інтэр'єрІнтэр'єр

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  ПЛ. РИНОК, 02 — КОЛИШНЯ КАМ’ЯНИЦЯ БАНДІНЕЛЛІ

Літаратура
----------

* *Вуйцик В. С. Липка Р. М.* Зустріч зі Львовом. — Львів : Каменяр, 1987. — С. 47-48.
* *Лемко І.* Палац Бандінеллі.

Спасылка
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Палац Бандзінэлі
* ПЛ. РИНОК, 02 — КОЛИШНЯ КАМ’ЯНИЦЯ БАНДІНЕЛЛІ
* Жилой дом, конец XVI в. (пл. Рынок, 2) Архівавана 28 студзеня 2022.
* 3D-тур па палацы Бандзінэлі Архівавана 15 мая 2012.
* Віртуальны 3D-тур палац Бандзінэлі Архівавана 10 красавіка 2013.

| ⛭Славутасці Львова |
| --- |
| Стары горад | 
* Галіцкая плошча
* Гарадскі арсенал
* Глінянская брама
* Каралеўскі арсенал
* Музейная плошча
* Парахавая вежа
* Плошча Міцкевіча
* Плошча Рынак
* Плошча Стары Рынак
* Плошча Яворскага
* Праспект Свабоды
* Ратуша
* Саборная плошча

 | Герб Львова |
| Храмы | 
* Армянскі сабор
* Вежа Карнякта
* Дамініканскі сабор
* Капліца Трох Свяціцеляў
* Касцёл езуітаў
* Касцёл і кляштар кармелітаў босых
* Касцёл Марыі Снежнай
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля
* Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў
* Касцёл Святой Марыі Магдалены
* Лацінскі катэдральны сабор
* Праабражэнская царква
* Сабор Святога Юра
* Свята-Георгіеўская царква
* Успенская царква
* Царква Святой Ганны
* Царква Святога Мікалая
* Царква Святых Вольгі і Лізаветы
* Касцёл і кляштар бернардзінцаў

 |
| Палацы | 
* Будынак Галіцкага намесніцтва
* Будынак навукоўцаў
* Камяніца Вайнароўскіх
* Палац армянскіх архіепіскапаў
* Палац Бандзінэлі
* Палац Бельскіх
* Палац грэка-каталіцкіх мітрапалітаў
* Палац губернатараў
* Палац Карнякта
* Палац лацінскіх архіепіскапаў
* Палац Любамірскіх
* Палац Патоцкіх
* Палац рымска-каталіцкіх арцыбіскупаў
* Палац Сяменскіх-Лявіцкіх
* Палац Сапегаў
* Палац Туркулаў-Камела

 |
| Паркі | 
* Высокі замак
* Парк Івана Франка
* Святаюрскі парк
* Стрыйскі парк

 |
| Іншае | 
* Аптэка-музей
* Галоўны чыгуначны вакзал
* Лычакіўскія могілкі
* Оперны тэатр
* Політэхніка
* Тэатр Занькавецкай
* Універсітэт
* Цытадэль
* Шаўчэнкаўскі гай

 |