Будынак музея; сучасны выгляд
Фабрыка Ломбэ ў XVIII стагоддзі
Пажар на шаўковай фабрыцы Дэрбі 1910; карціна Альфрэда Джона Кіна
**Шаўковая фабрыка, Фабрыка Ломбэ** (англ.: Lombe's Mill) — першая фабрыка па вытворчасці шоўку і паўднёвая кропка ўключанага ў 2001 годзе у Сусветную спадчыну ЮНЕСКА ў Вялікабрытаніі комплексу фабрык у даліне ракі Дэруэнт. Фабрыка будавалася ў 1702 і 1717 гады пасля вяртання з П'емонта Джона Ломбэ (*John Lombe*) з шаўкапраднымі машынамі *filatoio* і *torcitoio*; архітэктар — Джордж Соракалд. Традыцыйна для вытворчасці шоўку выкарыстоўваліся калаўроты, і машыны павінны былі скласці сур'ёзную канкурэнцыю, аднак, для іх патрабавалася вялікая колькасць энергіі.

Джон Ломбэ памёр у 1722 годзе пры загадкавых абставінах, і, як лічылі, быў атручаны італьянскім забойцам у пакаранне за крадзеж іх камерцыйнай таямніцы. Яго зводны брат, Томас Ломбэ, памёр 2 чэрвеня 1739, пакінуўшы свой маёнтак удаве і двух іх дочкам.

У 1739 фабрыка была перададзеная ў лізінг Рычарду Уілсану (*Richard Wilson*). Уілсан кіраваў фабрыкай сумесна з лонданскім купцамі Уільямам і Сэмюэлем Лойдами і Томасам Бенетам у якасці наёмнага мэнэджэра ў долі.

Шаўковы камбінат быў адной з турыстычных славутасцяў Дэрбі; яго наведаў Босуэл у верасня 1777 года. Не ўсе наведвальнікі былі ўражаныя ўмовамі працы. Торынгтан пракаментаваў іх так: «спякота, смярдзіць і шумна», у той час як Фэрхолт у 1835 годзе быў узрушаны хваравітай прысутнасцю дзяцей з бедных сем'яў. Уільям Хатан (*William Hutton*), былы работнік фабрыкі, пазней успамінаў пра збіенне і нізкую заработную плату: праца спынялася толькі ў засуху, экстрэмальныя маразы і пры перабоі з пастаўкамі сыравіны, хоць падчас гонак у Дэрбі ў жніўні 1748 і ў час выбараў рабіліся неафіцыйныя выходныя дні.

Лістапад 1833 г. пачаўся з прамысловых беспарадкаў у Дэрбі, якія прывялі да ўтварэння Вялікага Нацыянальнага прафсаюза (*Grand National Trades Union*) у лютым 1834. Фабрыка не знаходзілася ў цэнтры гэтых падзей, хоць адносілася да работадаўцаў, якія дамовіліся не прымаць рабочых, якія з'яўляліся членамі прафсаюза. У сярэдзіне 1834 уладальнік фабрыкі паведаміў, што ў яго працуюць дзве траціны машын, і шэраг былых работнікаў просіць аб прыняцці на працу зноў. Згодна з *The Derby Mercury*, шэраг актывістаў не мог знайсці сабе працу ў Дэрбі.

Сям'я Тэйлараў валодала фабрыкай да банкруцтва ў 1865 годзе, калі ім прыйшлося распрадаваць абсталяванне. *The Derby Mercury* рэкламуе продаж шэрагу іншых шаўковых фабрык, што кажа аб спадзе галіны ў цэлым.

Вытворчасць шоўку была спынена ў 1908 годзе, калі новы ўладальнік, *FW Hampshire і Co*, вырашыў выпускаць ліпкія пасткі на мух і лекі ад кашлю. 5 снежня 1910 года на фабрыцы адбыўся пажар, пасля якога ўсходні бок будынка зваліўся ў раку. Будынак быў адбудавана, але ўжо трохпавярховым замест ранейшых пяці паверхаў. Пажар на шаўковай фабрыцы Дэрбі 1910 захаваны на карціне акварэліста Альфрэда Джона Кіна.

У 1920 гадах будынак выкарыстоўваўся *Electricity Authority*, у ім былі адкрыты магазіны, майстэрні і сталовая. Між фабрыкай і дарагі размяшчалася электрастанцыя, і аб існаванні фабрыкі практычна забыліся, пакуль у 1970 годзе электрастанцыя не была разбурана.

Музей
-----

Асноўны артыкул: **Музей індустрыі Дэрбі**
Музей у будынку былой фабрыкі быў адкрыты 29 лістапада 1974 г..

3 красавіка 2011 г Музей індустрыі Дэрбі (музей прамысловасці і гісторыі Дэрбі), размешчаны цяпер ў будынку былой фабрыкі, быў закрыты Гарадскім саветам Дэрбі, каб вызваліць грошы на рэканструкцыю шэрагу іншых музеяў. Якой-небудзь даты адкрыцця музея зноў у бліжэйшыя два гады ў справаздачы, якая тлумачаць прычыны закрыцця, абвешчана не было. Аднак адзначана, што адкрыццё адбудзецца так хутка, як гэта будзе магчыма, улічваючы ролю музея і яго «станоўчы ўплыў на будучыню горада».

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Фабрыка Ломбэ на Вікісховішчы |

Зноскі
------

1. ↑  History: Key Site: Introduction (англ.)(недаступная спасылка).  Derwent Valley Mills. Архівавана з першакрыніцы 4 чэрвеня 2011. Праверана 7 мая 2010.
2. ↑  Derwent Valley Mills (англ.).  ЮНЕСКО. Архівавана з першакрыніцы 4 чэрвеня 2011. Праверана 7 мая 2010.
3. ↑  Callendine 1993
4. ↑   Архівавана 21 лютага 2009. Derby City Council Museum website, accessed 9th April2011
5. ↑  Report of the Strategic Director of Neighbourhoods(недаступная спасылка) 26 October 2010, accessed 4 January 2011
6. ↑   Архівавана 27 мая 2012. This is Derbyshire 25 February 2011, accessed 9 April 2011
7. ↑  The Silk Mill Архівавана 21 лютага 2009.

* Calladine, Anthony (1993). "Lombe's Mill: An Exercise in reconstruction". *Industrial Archaeology Review* (Maney Publishing) **XVI** (1). ISSN 0309-0728.
* Darley, Gillian (2003). *Factory (Objekt)*. London: Reaktion Books. ISBN 1-86189-155-5. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (даведка)
* Rayner, Hollins (1903). *Silk throwing and waste silk spinning*. Scott, Greenwood, Van Nostrand. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (даведка)
* Warner, Frank (1921). "18". *The silk industry of the United Kingdom. Its origin and development*. London: Dranes. pp. 198-. OCLC 2303073. Праверана 2011-06-12.

| ⛭Музей і мастацкая галерэя Дэрбі |
| --- |
| Мастакі | 
* Уільям Джон Кофі
* Клуб замалёвак Дэрбі
* Джордж Хальцэндорф
* Альфрэд Джон Кін
* Дэвід Пейн
* Рональд Поўп
* Самуэль Рэйнер
* Томас Сміт
* Луіза Рэйнер
* Эрнст Таўнсенд
* Эрнст Эліс Кларк
* Джордж Цёрнер
* Генры Ларк Прат
* Гаральд Грыслі
* Фрэнсіс Легат Шантры
* Уільям Лакін Цёрнер
* Джозеф Райт з Дэрбі

 |
| Геалогія | 
* Эшфардскі чорны мармур
* Джон Фарэй
* Матлакіт
* Джон Мэйв
* Уайт Уотсан
* Джон Уайтхёрст
* Уільям Марцін

 |
| Ваенная гісторыя | 
* 9-ы/12-ы каралеўскія ўланы
* Уільям Гоўт
* Роберт Келс
* Фрэнсіс Актавіўс Грэнфел
* Дэвід Спенс

 |
| Прыродазнаўства | 
* Алентанскі бегемот
* Коднарскі замак
* Крэсвельская культура
* The King of Rome
* Уільям Хант Пэйнтэр
* Джозеф Уайтэкер
* Уільям Рычардсан Лінтан

 |
| Карціны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Джозеф Райт | 
* Філосаф, які тлумачыць мадэль Сонечнай сістэмы
* Індзейская ўдава
* Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы
* Алхімік, які адкрывае фосфар
* Магіла Вергілія
* Кузня
* Міраван
* Чалавек, які закопвае норы
* Філосаф пры святле каганца
* Томас і Ганна Бароу
* Палонны
* Палонны кароль

 |

Генерал Джонсан ратуе параненага французскага афіцэра ад тамагаўка паўночнаамерыканскага індзейца
* A Prospect of Derby
 |
| Фарфор | 
* Фарфоравая фабрыка Чэлсі
* Derby porcelain
* Royal Crown Derby
* Пінкстанскі фарфор
* Уільям Білінгслі
* Уільям Дзьюсбэры
* Андрэ Планшэ
* Білі Уотэрс

 |
| Гістарычная Брытанія | 
* Рымская крэпасць парка Стрэта
* Дэрвентыя
* Хенсанскі выцесаны човен
* Кальцавое рымскае паселішча Дэрбі
* Ікнілдская дарога
* The Street
* The Long Lane
* Курганныя могілкі Хіт Вуд

 |
| Навука і інжынерыя | 
* Atlas Coelestis
* Бенджамін Вальямі
* Сонечны гадзіннік «Уайтхёрст і сын»

 |
| Іншае | 

|  |  |
| --- | --- |
| Арганізацыі | 
* Філасофскае таварыства Дэрбі
* Выстаўка ў Дэрбі, 1839
* Andrew Handyside and Company
* British Rail Research Division
* Маскі Татануа

 |
| Асобы | 
* Алькмунд з Дэрбі
* Пітэр Перэз Бурдэт
* Д’Эўэс Коўк
* Дэніэл Коўк
* Уільям Кэвендзіш
* Джэймс Фергусан
* Рычард Ніл Фрыман
* Альфрэд Эдуард Гудзі
* Джордж Харпур Кру
* Левелін Фрэдэрык Уільям Джуіт
* Джон Ломбэ
* Уільям Мандзі
* Джозеф Пікфард
* Вашынгтон Шырлі
* Джордж Соракалд
* Джозеф Стрэт
* Рычард Аркрайт
* Рычард Аркрайт малодшы

 |

QRpedia |
| 
* **Музей індустрыі Дэрбі**
	+ **Фабрыка Ломбэ**
* **Дом-музей Пікфарда**
* **Царква Святога Алькмунда**

 |