recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Категория:Оружие по алфавиту
Категория:Появились в 1952 году
**CZ vz.52** (CZ52)- самазарадны пісталет, распрацаваны ў пачатку 1950-х гадоў для Чэхаславацкай арміі.

Гісторыя стварэння
------------------

Пісталет Cz52 распрацавалі супрацоўнікі завода Česká zbrojovka Strakonice, канструктар Ян Кратахвіл і яго брат Яраслаў Кратахвіл.

Першапачаткова пісталет быў распрацаваны пад патрон 9×19 мм Парабэлум, аднак у 1960-х гадах было прынята рашэнне аб уніфікацыі боепрыпасаў у краінах Варшаўскага Дагавора, у выніку чаго пісталет быў перароблены пад патрон 7,62×25 мм.

Канструкцыя
-----------

Аўтаматыка працуе па схеме выкарыстання аддачы пры кароткім ходзе ствала. Замыканне канала ствала ажыццяўляецца пры дапамозе двух ролікаў і замыкалага паўзуна, размешчаных у ніжнім прыліве тыльнай часткі ствала і ўваходзячым ва ўнутраныя выемкі засаўкі-кажуха. Ударна-спускавы механізм - куркового тыпу, адзінарнага дзеяння, з ахоўным узводам курка. На левым баку рамы размешчаны рычаг сцяжковага засцерагальніка які з'яўляецца таксама рычагом бяспечнага спуску курка з баявога ўзвода. Засцерагальнік мае тры пазіцыі. Ніжняе — "агонь", верхняе — "бяспечны спуск курка", і сярэдняе — "засцерагальнік". Убудаваная затворная затрымка фіксуе кажух-затвор ў крайнім заднім становішчы па сканчэнні з магазіна ўсіх патронаў. У аснаванні спускавой клямары размяшчаецца двухбаковы замыкальнік ствала. 

Прыцэльныя прыстасаванні складаюцца з ня рэгуляванай мушкі і цаліка, замацаванага ў пазе тыпу «ластаўчын хвост», з магчымасцю ўнясення бакавых паправак. На ніжняй паверхні дзяржальні знаходзіцца зашчапка магазіна, які змяшчае 8 патронаў.

Краіны-эксплуатанты
-------------------

* Афганістан Ісламская Рэспубліка Афганістан -у 2006 годзе па праграме ваеннай дапамогі ўрад Славакіі адправіла ў Афганістан прызнаная залішняй маёмасць узброеных сіл краіны (у тым ліку, 790 пісталетаў CZ 52)
* Славакія — некаторая колькасць заставалася на захоўванні па меншай меры да 2006 года
* ЗША — некаторая колькасць пісталетаў была прадана ў ЗША ў якасці грамадзянскай зброі
* Чэхія — па стане на 2007 год, некаторая колькасць заставалась на ўзбраенні арміі Чэхіі
* Чэхаславакія — састаяў на ўзбраенні Чэхаславацкай народнай арміі з 1952 года да 1982 года

1. 1 2  United Nations Register of Conventional Arms **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 26 ліпеня 2021. Праверана 26 ліпеня 2021.
2. ↑  ČZ vzor 52 // «Střelecká revue», 8, 1981
**Но́вы Сцепано́ў** (трансліт.: *Novy Sciepanoŭ*, руск.: Новый Степанов) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Хракавіцкага сельсавета.

Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (13 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 32 км на поўдзень ад Брагіна, 61 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 149 км ад Гомеля.

Размешчана на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.

Планіроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснаваны напачатку 1920-х гадоў у выніку раздзела вёскі Сцепаноў на вёскі Стары Сцепаноў і Новы Сцепаноў. У 1920-я гады пачала дзейнічаць школа. У 1927—1931 гадах цэнтр Сцепаноўскага (Новастэфаноўскага) сельсавета. У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у траўні 1943 года фашысты цалкам спалілі вёску і забілі 41 жыхара. У 1959 годзе ўваходзіла ў саўгас «Савічы» (цэнтр — вёска Савічы). Да 12 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Сцепаноўскага сельсавета, пасля — у склад Савіцкага сельсавета, які 26 сакавіка 1987 года быў перайменаваны ў Хракавіцкі сельсавет.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1940 год — 53 двары, 230 жыхароў.
* 1959 год — 132 жыхара (паводле перапісу).
* 1986 год — жыхары (13 сем'яў) пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68 Архівавана 17 сакавіка 2018. (руск.)
3. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 12 лістапада 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1967, № 1 (1159).
4. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 26 сакавіка 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. - Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Малахоўскі.
**Рагнед Малахоўскі** (нар. 5 верасня 1984, пасёлак Сеймчан, Магаданская вобласць, Расія) — беларускі паэт.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і мастака. Паводле нацыянальнасці — беларус. У 1987 годзе разам з бацькамі і старэйшым братам вярнуўся ў Беларусь у Нарачанскі край (Мінская вобласць). Скончыў факультэт фінансаў і банкаўскай справы БДЭУ (2009). Працаваў грузчыкам, прадаўцом-кансультантам, выхавацелем у інтэрнаце, ахоўнікам гандлёвага цэнтра, фасадчыкам на будоўлі. Быў рэдактарам аддзела публіцыстыкі, крытыкі і літаратуразнаўства рэдакцыі часопіса «Полымя». У 2011 годзе з’яўляўся намеснікам галоўнага рэдактара, выконваючым абавязкі галоўнага рэдактара часопіса «Бярозка». У 2012 годзе — адказны сакратар часопіса «Маладосць». У 2013 годзе — рэдактар аддзела рэдакцыі часопіса «Вожык», адказны сакратар часопіса «Белая вежа», галоўны спецыяліст Мінскага абласнога аддзялення ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі». З 2014 года — рэдактар аддзела публіцыстыкі рэдакцыі часопіса «Полымя».

Творчасць
---------

З 2003 года рэгулярна выступае з літаратурнымі творамі ў рэспубліканскай перыёдыцы (часопісы «Полымя», «Дзеяслоў», «Маладосць», газеты «ЛіМ», «СБ» і інш.), калектыўных зборніках і анталогіях. Вершы перакладаліся на рускую і балгарскую мовы. Аўтар паэтычных зборнікаў «Беражніца» (Мн.: «Мастацкая літаратура», 2005), «У дзённай мітусні» (Мн.: «Харвест», 2012), «Жыві!» (Мн.: «Чатыры чвэрці», 2014).

3 2006 займаецца фотамастацтвам (праводзіліся фотавыстаўкі ў Мінску і Лодзі (Польшча), фотапрацы публікаваліся ў перыядычных выданнях).

З 2006 піша электронную музыку (гучала ў эфіры некаторых FM-радыёстанцый).

Прызнанне
---------

* Член ГА «Беларускі саюз журналістаў» (з 2014 года)
* Член ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў» (з 2006 года; з 2009 года — член ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі»)
* Узнагароджаны дыпломам Саюза пісьменнікаў Беларусі «за вялікі ўклад у развіццё культуры і літаратуры Беларусі» (2007).
* Фіналіст міжнароднага конкурсу маладых пісьменнікаў краін СНД «Садружнасць дэбютаў» (2008).
* Лаўрэат Мінскай абласной прэміі ў галіне літаратуры ў намінацыі «Паэзія» за кнігу «У дзённай мітусні» (2012).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Рагнед Малахоўскі // Паэтычны тэатр Арт. С: Удзельнікі — Эл.рэсурс art-s.by

Спасылкі
--------

* Р. Малахоўскі ў Беларускай Інтэрнэт-Бібліятэцы
* Фотавыстаўка Р. Малахоўскага «Нарачанскія чары»
* Інтэрв’ю з Р. Малахоўскім у газеце «Вечерний Минск» Архівавана 2 кастрычніка 2015.
* Інтэрв’ю з Р. Малахоўскім і В. Куставай на www.TUT.by Архівавана 25 сакавіка 2012.
**Стахор Мітковіч** (не пазней за 1570 — не раней за 1608) — адзін з кіраўнікоў Магілёўскіх паўстанняў 1606—10 гадоў, стараста цэха саладоўнікаў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся да 1576 г. ў сям’і магілёўскіх месцічаў Мітка і Марыі Пратасаўны. Меў братоў Селівона, Астапа і Ігната.

19 чэрвеня 1606 г. Стахор Мітковіч, знаходзячыся на рынку каля гарадской ратушы, «при собранию людей обчих» выступіў супраць бургамістра Васіля Якімовіча, «словы неучтивыми лаял, соромотил и пофалки на здоровье его чинил». 20 чэрвеня Стахор Мітковіч, «збунтовавши дей немало людей так знаемых, яко и незнаемых до колко сот человека», з‚явіўся ў ратушы і супраць «врадников судовых» выступіў. З ратушы ён са сваімі людзьмі накіраваўся на рынак «до крамы Осипа Якимовича, лавника тамошнего» і пачаў яго сароміць, лаяць, пагражаючы забіць ці ўтапіць, а ўсю маёмасць забраць.

22 чэрвеня Стахор Мітковіч, яго памочнікі і іншыя паўстанцы прыйшлі ў ратушу «до лентвойта и бурмистра и всее рады меское торгалисе и руками кивали, отповеди и пофалки на здоровье чинечи, забитием грозили». Лентвойт, «хотечи успокоить таковую сваволю», загадаў гарадскім слугам затрымаць Стахора «яко старшого бунтовника» і пасадзіць у турму, але «ничого недбаючы на то, вси тые люди побунтованные…того Стахора на таковые свовольные учынки карат везенем не допустили».

Апошні раз узгадваецца ў прывілеі ад 22 жніўня 1608 г.

Зноскі
------

1. ↑  Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской. Вып. 32: [Акты первой книги Могилевского магистрата за 1577―1578 гг.], 1906. — XXXIV, 165―289, 292, [4] с.
2. ↑  Мелешко, В. И. Могилев в XVI середине XVII в. / В. И. Мелешко. — Минск : Наука и техника, 1988. — 264 с.
3. ↑  Беларускі архіў. Т. 1. Матэрыялы i дакументы да гiсторыi Беларуска-Лiтоўскай дзяржавы (XVI—XVII ст.) / Склад. З. Даўгяла. — Мінск : Інстытут беларускай культуры, 1927. — 268 с.
122-мм гаўбіца D30 M94, Харватыя.
Гаўбіца 2-й пал. 19 ст.
**Га́ўбіца** (ад ням.: Haubitze ад чэшск. *houfnice* гуфніца) — гармата для навеснай стральбы (пад кутом узвышэння да 70°).

Канструкцыйна гаўбіцы падобныя да пушак, але маюць параўнальна меншую пачатковую хуткасць і карацейшы (да 30 калібраў) ствол. Ствол можа быць даўжэйшым, а гармата — лічыцца гаўбіцай, калі пры навеснай стральбе мена зараду дазваляе перакрывацца зонам паражэння.

Сучасныя гаўбіцы маюць калібр 105 – 203 мм, ствол даўжынёй 15 – 30 калібраў, пачатковую хуткасць снарада 300 – 800 м/с, пераменны зарад, хуткастрэльнасць да 10 стрэлаў/хв. дальнабойнасць да 24 км (з актыўна-рэактыўнымі боепрыпасамі — да 30 км). Падзяляюцца і класіфікуюцца як і іншыя гарматы.

Правобразамі сучасных гаўбіц, ці, паводле іншага бачання, першымі гаўбіцамі ў Еўропе былі сярэднявечныя гуфніцы (15 – 16 ст.) і камнямёты. Тып гаўбіцы, як *палявой*, манеўранай гарматы, здольнай да навеснай стральбы выбуховымі снарадамі, выдзяліўся ў сяр. 17 ст. у Галандыі, як адказ на памацнелую палявую фартыфікацыю, і з таго часу ўжываўся ў усіх арміях, асабліва шырока – з 19 ст. На пачатку 20 ст. тэхналагічнае і канструкцыйнае развіццё практычна сцёрла прынцыповыя розніцы паміж цяжэйшымі гаўбіцамі і марцірамі, а за час 1-й сусв. вайны адбылося ўзаемапранікненне баявых якасцяў пушак і гаўбіц.

Галерэя
-------

* 122-мм гаўбіца М30 уз. 1938, СССР122-мм гаўбіца М30 уз. 1938, СССР
* 203-мм гаўбіца M115 (ЗША) у Карэі, 1952203-мм гаўбіца M115 (ЗША) у Карэі, 1952
* 105-мм лёгкая гаўбіца уз. 1918, Германія105-мм лёгкая гаўбіца уз. 1918, Германія
* 105-мм гаўбіца M102, ЗША105-мм гаўбіца M102, ЗША

Гл. таксама
-----------

* 155-мм гармата L33
* 305-мм гаўбіца ўзору 1915 года

Зноскі
------

1. ↑  Праз гістарычнае ням. *haufnitz*. Англійская назва *howitzer* паходзіць ад галандскага *houwitser*, якое трапіла ў англ. мову каля 1695, і таксама паходзіла ад *Haubitze*/*haufnitz*: The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition [2007]. — Houghton Mifflin Company.
.
2. ↑  ВЭС-83, С.181.
3. ↑  (Слоўнік МА ЗША) JP 1-02, DOD Dictionary of Military and Associated Terms [US Department of Defense, 30 May 2008]. — dtic.mil.
4. ↑  Звесткі на пач. 1980-х гг.
5. ↑  Як адзначана, напр. у: Кириллов-Губецкий И. М. Современная артиллерия. 3-е испр. изд. — М.: Воениздат, 1937.

Літаратура
----------

* Военный энциклопедический словарь, 1983. — 863 с. : 30 л. ил.
* Stephen Wood. Howitzer // Military History Companion [Answers Corporation]. — Answers.com.
* Hughes, Maj Gen Basil P. British Smooth-Bore Artillery (London, 1969).
* Reid, William, The Lore of Arms (London, 1976)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Гаўбіца на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4248925-8 · NKC: ph211952 |
**Шчы́тнае** (трансліт.: *Ščytnaje*, руск.: Щитное) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета. Размешчана за 23 км на паўднёвы ўсход ад Жлобіна, 15 км ад чыг. ст. Салтанаўка (на лініі Жлобін— Гомель), 64 км ад Гомеля, на поўдзені і ўсходзе мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, а затым аўтадарозе Бабруйск—Гомель. 9 гаспадарак, 13 жыхароў (2004 г.).

Гісторыя
--------

Выяўленыя археолагамі паселішча позняга мезаліту (6—4-е стагоддзі да н.э. за 3 км на 3 ад вёскі), паселішча эпохі неаліту (4—3-е тысячагоддзі да н.э. за 3 км на 3 ад вёскі), паселішча каменнага веку (за 2,7 км на 3 ад вёскі) сведчаць аб засяленні тутэйшых месц у глыбокай старажытнасці. Сучасная вёска заснавана ў 1923 г. калі ў выніку ўпарадкавання зямель в. Скепня быў створаны пасёлак Шчытнае. У 1931 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У Вял. Айч. вайну 2 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 229 жыхароў. Да 1 снежня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Скяпнянскага сельсавета.

У складзе саўгаса «Скяпнянскі» (цэнтр — в. Скепня). Планіровачна складаецца з кароткай просталінейнай мерыдьынальнай вуліцы, да якой на поўначы далучаецца другая кароткая просталінейная вуліца. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 1 снежня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1967, № 1 (1159).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Пірэвіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Пірэвічы |
| Пасёлкі | Верны ·  Колас ·  Любоў ·  Сухі Востраў |
| Вёскі | Баравуха ·  Кругавец ·  Новая Слабада ·  Рудзенка ·  Салтанаўка ·  Скепня ·  Шчытнае |
**Бон-Жэзус-ду-Кангоньяс** — царкоўны комплекс у Бразіліі, аб'ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Горад Кангоньяс, заснаваны ў каланіяльны перыяд, у 18 ст. быў адным з цэнтраў горназдабываючай прамысловасці.

Царкоўны комплекс Бон-Жэзус-ду-Кангоньяс — прыклад таго, як стыль барока дасягнуў сваёй найвышэйшай кропкі развіцця ў мастацтве дэкора, у экспрэсіі і вычварнасці форм. Акрамя ўнутраных інтэр’ераў, якія ўражваюць сваёй раскошай, цікавай з’яўляецца вонкавая лесвіца, упрыгожаная рознакаляровымі статуямі прарокаў, і ансамбль з сямі капліц, кожная з якіх прысвечана прыпынкам на шляху да месца распяцця Хрыста.

Літаратура
----------

* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Кацельня-Баярская.
**Кацельня-Баярская** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці, з 21 снежня 2007 года ў складзе Брэста.

Знаходзілася за 9 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Брэст-Цэнтральны. На поўдзень ад вёскі былі меліярацыйныя каналы, на захад — дзяржаўная граніца з Польшчай.

Гісторыя
--------

У 19 ст. вёска ў Камянец-Жыровіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Адносілася да маёнтка Камяніца Біскупская.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

У Вялікую Айчынную вайну загінулі 4 вяскоўцы.

Уваходзіла ў склад Гершонскага сельсавета, з 21 снежня 2007 года ў складзе Брэста.

У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Агравіта» (цэнтр — в. Гершоны).

Планіроўка
----------

Планіровачна складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова, няшчыльна драўлянымі сялянскімі хатамі.

Насельніцтва
------------

* 1870 год — 111 рэвізскіх душ
* 1905 год — 222 жыхары
* 1921 год — 35 двароў, 191 жыхар
* 2005 год — 9 гаспадарак, 204 жыхары

Вядомыя асобы
-------------

* Сафроній (Юшчук) (нар. 1951) — епіскап Рускай Праваслаўнай Царквы

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

| ⛭Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста |
| --- |
| да 1917 года | Валынка |
| 1929 | Граеўка ·  Кіеўка ·  Шпановічы |
| 1958 | Адамкова ·  Бярозаўка 1 ·  Бярозаўка 2 ·  Кавалёва ·  Лысая Гара ·  Пасёлак мясакамбіната ·  Пасёлак цэглавага завода №22 ·  Паўднёвы пасёлак |
| 1968 | Бярозаўка ·  Вулька Падгародская ·  Гузні ·  Кацельня Падгародская ·  Крушына ·  Рэчыца ·  Трышын |
| 1979 | Дуброўка ·  Кацінбор ·  Пугачова |
| 2007 | Аркадыя ·  Бярнады ·  Вычулкі ·  Гершоны ·  Казловічы ·  Кацельня Баярская ·  Машчонка ·  Міцькі ·  Новыя Задворцы ·  Плоска ·  Старыя Задворцы |
**Герб Белгародскага раёна** — афіцыйны сімвал Белгародскага раёна.

Зацверджаны пастановай кіраўніка адміністрацыі раёна № 931 (01.11.1995) і зарэгістраваны ў геральдычным рэестры Расійскай Федэрацыі № 178. Герб распрацаваны камісіяй па геральдыцы пры кіраўніку адміністрацыі вобласці. Аўтары герба: Легеза В. П. Пальваль В. М. Пархоменка І. Р.

Сцяг Белгародскага раёна зацверджаны рашэннем раённага савета дэпутатаў (15 красавіка 2003 года) за № 19 і ў цэлым паўтарае кампазіцыю Белгародскага раёна.

Апісанне
--------

Герб Белгародскага павета. 1893
Геральдычны шчыт французскай формы, рассечаны вертыкальнай і гарызантальнай лініямі на чатыры часткі. Правая верхняя і левая ніжня — чорныя. Левая верхняя і правая ніжняя — зялёныя. На гэтым фоне ў цэнтры шчыта размяшчаюцца фігуры паўстаючага залатога льва і над ім — сярэбранага арла. І леў і арол павернуты ўправа.

У аснове герба ляжыць герб горада Белгарада і Белгародскага павета, зацверджаны (21 ліпеня 1893), а чорны і зялёны колеры фону ўвасабляюць чарназёмную глебу і развітую сельскагаспадарчую вытворчасць раёна.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Белгародскага раёна

Зноскі
------

1. ↑  *Сост. А. Г. Мерников*. Геральдика России: полная иллюстрированная энциклопедия. М. Изд: Мир энциклопедий Аванта +. 2008 г. 512 стр. Белгородский район. стр. 38. ISBN 978-5-98986-210-8.
2. ↑  Современный герб Белгородского района **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 лістапада 2012. Праверана 1 ліпеня 2023.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Урублеўскі.
**Ігнат Урублеўскі**, або **Ігнацы Урублеўскі** (польск.: Ignacy Wróblewski; 1858, в. Голні, Гродзенская губерня — 1953, Варшава, Польшча) — беларуска-польскі жывапісец, графік, майстар прыкладнога мастацтва.

Біяграфія
---------

Старэйшы сын Яна Урублеўскага гербу Слепаўрон і Зофіі Ельскай (1829—1912), дачкі Міхала Ельскага (1789—1850) і Клатыльды з Манюшкаў (1801—1872).

Скончыў малявальную школу В. Герсана ў Варшаве. Супрацоўнічаў са шматлікімі часопісамі, куды даваў малюнкі са сваіх вандровак. Пэўны час жыў у сядзібе Аляксандра Ельскага ў Замосці. Пасля Рыжскага мірнага дагавора (1921) пасяліўся ў свайго сваяка па маці Уладыслава Ельскага (1859—1946) ў маёнтку Шумска Келецкага ваяводства. Па 2-й сусветнай вайне, з 1945 года жыў у сваяка Вуястава Хэлмоньскага ў Залессі Дольным каля Варшавы.

Не жанаты.

Творчасць
---------

У 1880—1890-х гадах стварыў партрэты сваіх сваякоў Ельскіх — Аляксандра Ельскага (1888), Ксаверыя Паўла Ельскага (1894), Льва Ельскага (1910?), акварэльны партрэт Людвіга Ельскага (унук роднага брата дзеда Урублеўскага па маці). Маляваў для «Памятнай кнігі да 100-годдзя Адама Міцкевіча», якая выйшла ў Варшаве. Стварыў альбом карцін сухой іголкай, прысвечаных Нясвіжскаму замку (1907).

Спраектаваў будынак мастацкага музея ў Мінску (1919). У 1925 годзе атрымаў залаты медаль на Міжнароднай выставе дэкаратыўнага мастацтва ў Парыжы.

Галерэя
-------

* Партрэт Аляксандра Ельскага (1834—1916). Мастак Ігнат Урублеўскі, 1888 год.Партрэт Аляксандра Ельскага (1834—1916). Мастак Ігнат Урублеўскі, 1888 год.
* Мураваны палац у Рудакове, пабудаваны Аскеркамі ў сярэдзіне XIX ст. Малюнак Ігната Урублеўскага, жнівень 1891 года.Мураваны палац у Рудакове, пабудаваны Аскеркамі ў сярэдзіне XIX ст. Малюнак Ігната Урублеўскага, жнівень 1891 года.

Зноскі
------

1. ↑  Ignacy Wróblewski // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>
2. ↑  Ignacy Wróblewski // MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>

Літаратура
----------

* *Гваздзёў С.* Ігнат Урублеўскі — забыты мастак са знакавага роду // Новы Час № 28(397), 18 ліпеня 2014. — С. 14-15.
* Дзесяць стагоддзяў мастацтва Беларусі. — Мінск: «Чатыры чвэрці», 2014. — С. 152. — 600 экз.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ігнат Урублеўскі на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 1116 712X · NUKAT: n2005092441 · VIAF: 161495257 |
**Мелвін Зайс** (англ.: Melvin Zais; 8 мая 1916 — 7 мая 1981) — генерал Арміі ЗША, удзельнік Другой сусветнай і В’етнамскай войнаў, кіраваў падаўленнем беспарадкаў у Балтымары.

Біяграфія
---------

У 1933 скончыў сярэдняю школу. Затым пайшоў на журналіста ва Універсітэт Луізіяны, аднак правучыўся толькі адзін курс, пасля чаго перайшоў ва Універсітэт Нью-Гэмпшыра па спецыяльнасці паліталогія.

У 1937 годзе Зайс пачынае сваю ваенную кар’еру. Ён атрымлівае званне другога лейтэнанта ў Армейскім рэзерве ЗША. У 1940 годзе прызначаны ў парашутна-дэсантны батальён (пазней 501-ы парашутна-пяхотны полк). Падчас Другой сусветнай вайны Зайс быў камандзірам 3-га батальёна. Змагаўся ў Італіі і на поўдні Францыі, прымаў удзел у Ардэнскай аперацыі.

Пасля вайны скончыў Камандна-штабны каледж арміі ЗША, Штабны каледж Узброеных сіл і Нацыянальны ваенны каледж. 1 чэрвеня 1964 года ўзведзены ў брыгадныя генералы, 1 мая 1967 года — у генерал-маёры, 1 жніўня 1969 года — генерал-лейтэнанты.

У 1966 годзе ён стаў камандуючым 1-й пяхотнай дывізіі, якая на той момант знаходзілася ў Паўднёвым В’етнаме. У 1966—1968 гадах Зайс з’яўляўся дырэктарам аддзела індывідуальнай падрыхтоўкі і намеснікам начальніка штаба па кадрах арміі ЗША. У гэты час ён таксама ўзначальваў вайсковую групу сувязі, якая адказвала за ўдзел федэральных войскаў у падаўленні беспарадкаў у Балтымары ў красавіку 1968 года. У 1968—1969 гадах узначальваў 101-ю паветрана-дэсантную дывізію ў В’етнаме. Затым, у 1969—1970 гадах, ён быў камандуючым 24-м корпусам, што знаходзіўся там жа.

Пасля вяртання з В’етнама Зайс служыў пры Аб’яднаным камітэце начальнікаў штабоў (1970—1972) і камандуючым 3-й арміі ЗША (1972—1973).

1 жніўня 1973 года Зайс быў узведзены ў званне чатырохзоркавага генерала і прызначаны камандуючым Сухапутнымі войскамі НАТА ў Паўднёва-Усходняй Еўропе. Ён займаў гэтую пасаду да выхаду на пенсію 31 мая 1976 года.

Памёр 5 мая 1981 года ў Бафарце, Паўднёвая Караліна.

Зноскі
------

1. ↑  Zais Building named after a distinguished war hero **(нявызн.)**, *The Herald News* (August 27, 2012).
2. ↑  Scheips, Paul (2005). *The Role of Federal Military Forces in Domestic Disorders, 1945–1992*. US Army Center of Military History. ISBN 9781517253783. .
3. ↑  *Josh Barbanel*. GEN. MELVIN ZAIS, 64, FORMER NATO CHIEF FOR SOUTHEAST EUROPE – Obituary **(нявызн.)**. *NYTimes.com* (7 мая 1981). Праверана 14 лютага 2012.

Спасылкі
--------

* Third Army Website — Commander Biographies
* University of New Hampshire Army ROTC website — Distinguished Alumni

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 2864 612X · LCCN: n85185341 · VIAF: 30976679 |
**«Грызі і лемінгі»** — французскі камп’ютарны анімацыйны тэлесерыял, створаны студыяй «Hari» пры ўдзеле «France Télévisions» і «Boomerang».

Будучы натхнёным мультсерыялам «Огі і тараканы» (які, у сваю чаргу, быў натхнёны мультсерыялам «Том і Джэры»), гэты мультсерыял быў створаны пасля мультсерыялаў «Сава і кампанія» і «Атрад джунгляў спяшаецца на дапамогу». Шоу расказвае пра мядзведзя грызлі па мянушцы Грызі і шэраг лемінгаў. У серыяле няма дыялогаў. Персанажы або не гавораць, або выкарыстоўваюць неразборлівую вакалізацыю. Графічныя работы выкананы Бертранам Гатыньелем для персанажаў і Эдуардам Селурай для дэкарацый. Графіку зрабіў Бертран Гаціноль, а дэкарацыі — Эдуард Селюра.

Аб серыяле было аб’яўлена 22 чэрвеня 2015 года, а восенню 2016 года ён дэбютаваў у многіх краінах. 5 ліпеня 2017 года ён быў працягнуты на другі сезон, які, як сцвярджаецца, выйдзе ў эфір на шэрагу каналаў па ўсім свеце ў 2018 годзе. Першы сезон быў выпушчаны для Netflix 15 ліпеня 2019 года.

У 2019 годзе Hari Productions (Studio Hari) аб’явіла аб распрацоўцы трэцяга сезона пад назвай «Грызі і лемінгі Сусветны тур». Трэці сезон выйшаў у 2021 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Hari joins the distribution club | Page 710611(англ.)  **(нявызн.)**?, *TBI Vision* (February 7, 2017). Праверана December 22, 2017.
2. ↑  Grizzy and the Lemmings Set for Season Two
3. ↑  Grizzy & the Lemmings World Tour Trailer

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Астапюк.
**Алена Іванаўна Астапюк** (30 студзеня 1970, Усурыйск, Прыморскі край, РСФСР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V і VI скліканняў.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 30 студзеня 1970 года ў г. Усурыйску Прыморскага края (РСФСР).

Скончыла Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай».

Працавала ўрачом-тэрапеўтам участковым, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення ўстановы аховы здароўя «Гомельская гарадская паліклініка № 1».

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання, была членам Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы.

З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана юбілейнымі медалямі.

Асабістае жыццё
---------------

Замужам, мае сына.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Архівавана 14 чэрвеня 2017.  (бел.)
**Сладжана Галіч** (сербск.: Слађана Голић / Slađana Golić; 12 лютага 1960, Баня-Лука) — югаслаўская сербская баскетбалістка, выступала за зборную Югаславіі на ўсім працягу 1980-х і напачатку 1990-х гадоў. Уладальніца срэбнага медаля летніх Алімпійскіх гульняў у Сеуле, срэбная прызёрка чэмпіянату свету, двойчы срэбная прызёрка чэмпіянатаў Еўропы, чэмпіёнка летняй Універсіяды ў Заграбе, пераможца многіх турніраў нацыянальнага і рэспубліканскага значэння.

Біяграфія
---------

Сладжана Галіч нарадзілася 12 лютага 1960 года ў горадзе Баня-Лука, Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія (цяпер Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна). Актыўна займацца баскетболам пачала з дзяцінства, першыя часы выступала за мясцовы жаночы баскетбольны клуб «Младзе Краішнік», пазней гуляла за такія каманды як «Сантаклер», сербскі «Вршац» з аднайменнага горада, завяршала кар’еру ў клубе «Памплона».

Дэбютавала ў складзе югаслаўскай нацыянальнай зборнай у 1981 годзе, выступіўшы на чэмпіянаце Еўропы ў Савецкам Саюзе, дзе Югаславія дайшла да стадыі паўфіналаў, саступіўшы ў выніку гаспадарам спаборніцтваў. Першага сур’ёзнага поспеху на сталым міжнародным узроўні дамаглася ў сезоне 1983 года, калі, быўшы студэнткай, пабывала на летняй Універсіядзе ў канадскім Эдмантане і прывезла адтуль узнагароду бронзавай вартасці. Апроч таго, у гэтым сезоне адыграла на еўрапейскім першынстве ў СССР і на першынстве свету ў Бразіліі, аднак каманда Югаславіі трапіць у лік прызёраў не здолела.

Дзякуючы чарадзе ўдалых выступаў Голіч ганаравалася права бараніць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1984 года ў Лос-Анджэлесе, дзе югаслаўскія баскетбалісткі здолелі выйграць у сваёй групе толькі адзін матч з пяці і падзялілі апошняе месца са зборнай Аўстраліі.

У 1987 годзе на чэмпіянаце Еўропы ў Іспаніі Голіч разам з камандай Югаславіі стала срэбнай прызёркай, пацярпеўшы адзіную паразу ў фінале ад савецкіх баскетбалістак. Апроч гэтага, здабыла перамогу на хатняй Універсіядзе ў Заграбе. Быўшы ў ліку лідараў жаночай баскетбольнай каманды Югаславіі, шчасна прайшла кваліфікацыю на Алімпійскія гульні 1988 года ў Сеуле — на гэты раз дайшла да фіналу, прайграўшы ў вырашальным матчы зборнай ЗША, і заваявала тым самым срэбны алімпійскі медаль.

Пасля сеульскай Алімпіяды Сладжана Голіч засталася ў складзе югаслаўскай нацыянальнай зборнай і працягнула браць удзел у буйных міжнародных турнірах. Так, у 1990 годзе яна адправілася прадстаўляць краіну на чэмпіянаце свету ў Куала-Лумпуры — тут ізноў прабілася ў фінальную стадыю і зноў прайграла моцнай амерыканскай камандзе. Апошні раз паказала колькі-небудзь значныя вынікі на міжнароднай арэне ў сезоне 1991 года, калі выйграла срэбны медаль на чэмпіянаце Еўропы ў ізраільскім Тэль-Авіве. Усяго на працягу 11 гадоў згуляла за зборную Югаславіі ў 465 матчах.

Зноскі
------

1. ↑  *D. ADŽIĆ*. Košarka mi je dala sve (серб.).  NID Novi pečat. Праверана 29 сакавіка 2016.(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* *Сладжана Голіч — алімпійская статыстыка на сайце* Sports-Reference.com *(англ.)*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Basketball-Reference.com (Еўропа) · Olympedia · ФІБА |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Генін.

**Роберт Львовіч Генін** (1884, Высокае, Клімавіцкі павет, Магілёўская губерня — 1941, Масква) — мастак, графік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і крамніка. Вучыўся ў Віленскай народнай мастацкай школе акадэміка Івана Трутнева, у Адэскім мастацкім вучылішчы Таварыства прыгожых мастацтваў імя Вялікага князя Уладзіміра Аляксандравіча. У 1902 годзе накіраваўся на вучобу ў Мюнхен у школу А. Ажбэ, але расчараваўся ў ёй.

Пазней пераехаў у Парыж, жыў у камуне мастакоў «Вулей» (1904—1905). У 1904—1906 гадах вучыўся ў Акадэміі Р. Жуліяна і на факультэце сацыяльных навук у Сарбоне, потым вярнуўся ў Мюнхен, дзе ўваходзіў у аб’яднанне «Sema».

Удзельнік «Восеньскага салона» (1907). Сумесна з М. Фінгештэнам выдаў цыкл гравюр сухой іголкай «З берлінскіх прытонаў» (1919). У 1935 г. у галерэі «Ліліенфельд» прайшла апошняя персанальная выстаўка.

У 1936 годзе вярнуўся ў СССР, член МАССМ (з 1937 года). У верасні 1941 года, пасля пачатку вайны Германіі з СССР, спрабаваў запісацца ў апалчэнне. Памёр у Маскве.

Творы захоўваюцца ў Мастацкім музеі Рэгенсбурга, Берлінскім мастацкім музеі, Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, прыватных калекцыях Германіі, Швейцарыі, Францыі, Нідэрландаў, ЗША, Расіі і Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑  Robert Genin<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
3. ↑  Union List of Artist Names — 2019. Праверана 21 мая 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
4. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
5. 1 2  Genin, Robert // SIKART — 2006. Праверана 18 чэрвеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
6. ↑  NN. «An artist who was born in Russia…» In: *Brooklyn Daily Eagle*, NYC, 29 March 1936, p. 34

Літаратура
----------

* Дзесяць стагоддзяў мастацтва Беларусі. — Мінск: "Чатыры чвэрці", 2014. — С. 232. — 600 экз.

Спасылкі
--------

* Алексей Родионов. Художник Роберт Генин (1884—1941). Творчество и судьба Архівавана 7 чэрвеня 2015. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зарыцкі.

**Аляксей Зарыцкі** (22 сакавіка 1911, Хоцімск, Магілёўская вобласць — 29 кастрычніка 1987) — беларускі паэт, перакладчык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і служачага. У 1928 скончыў сярэднюю школу ў Бабруйску, працаваў электраманцёрам на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце. У 1936 скончыў Маскоўскі інстытут замежных моў. З 1938 па 1946 служыў у Савецкай Арміі. у 1941-42 удзельнічаў у баях пад Арлом і Масквой, памочнік начальніка разведаддзела штаба паветрана-дэсантнага корпуса. Затым у якасці інструктара армейскага палітаддзела прымаў удзел у баявых аперацыях на Волхаўскім і Ленінградскім франтах. Быў супрацоўнікам, пасля загадчыкам аддзела паэзіі часопіса «Полымя». Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1935 года.

Пахаваны на мінскіх Чыжоўскіх могілках.

Творчасць
---------

Першы верш надрукаваў у 1927, у 1932 выйшаў першы зборнік вершаў «Эпічныя фрагменты». У пасляваенны час выдаў кнігі паэзіі «Дняпроўскае рэха» (1946), «Арліная крыніца» (1947), «Наш сын» і «Світанскія сады» (1950), «Вершы і паэмы» (1952), «Залатое дно» (1955), «Праз бурныя парогі» (1957), «Пасылка ў рай» (1960), «Размова з сэрцам» (1961), «Вяртанне на зямлю» (1966), «Мая асяніна» і «У дарогу» (1973), «Талоны на бяссмерце» і «Пераклічка гадоў» (1974), «Каля вячэрняга кастра» (1979), «Трывожная госця» (1986). У 1965 выдадзена кніга апавяданняў на рускай мове «Вересковый мед», У 1985 — кніга ўспамінаў, крытычных артыкулаў, нарысаў «За словам-падарункам». У 1969 і ў 1981 выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах.

Перакладаў з рускай, украінскай, літоўскай, нямецкай, польскай, лужыцка-сербскай моў. Асобнымі кнігамі выйшлі зборнік А. Туманяна «Казкі і легенды» (1958), паэма К. Данелайціса «Чатыры пары года» (1961), балада А. Міцкевіча «Свіцязанка» (1976) і кніга выбраных перакладаў «У свет па песні» (1978).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны двума ордэнамі Айчыннай вайны II ступені і медалямі.

Зноскі
------

1. ↑  Чыжоўскiя могiлкi. Нечаканыя сустрэчы  (бел.). *Наша Ніва*. Праверана 15 верасня 2023.(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад.: А. Гардзіцкі. Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 127277668 · ISNI: 0000 0001 1066 4255 · LCCN: n88626172 · NKC: mzk2010565517 · NTA: 288380118 · NUKAT: n2010245735 · VIAF: 62564661, 301032411 |

 |
**Ніпмук** (саманазва: *Nipamaug*, літаральна «людзі прэснай вады») — індзейскі народ, карэнныя насельнікі ўсходу ЗША. Агульная колькасць — каля 1400 чалавек. 

У пачатку XVII ст. ніпмук насялялі цэнтральнае плато Масачусетса, суседніх раёнаў Род-Айленда і Канектыкута. Агульная колькасць невядома, паколькі яны былі падпарадкаваны пеквот і да 1637 г. не ўзгадваліся як самастойнае племя. Жылі ўздоўж рэк і азёр, займаліся земляробствам. 

Пасля разгрому пеквот трапілі ў фактычную залежнасць ад англійскіх каланістаў, якія скуплялі іх найбольш урадлівыя землі. Пасля 1650 г. пурытанскія місіянеры заснавалі для ніпмук 12 так званых «малельных вёсак», дзе разам з хрысціянствам навязваўся еўрапейскі лад жыцця. Ніпмук удзельнічалі ў місіянерскай дзейнасці сярод іншых алганкінскіх народаў Новай Англіі. Аднак падчас вайны караля Філіпа частка воінаў на чале з правадыром Сэмам выступіла супраць англічан. У 1675 г. яны нападалі на Брукфілд і Дэрфілд. Пасля заканчэння вайны англічане працягвалі пераследаваць саюзнікаў караля Філіпа, забівалі іх або ператваралі ў рабоў і высылалі ў Вест-Індыю. Выжылыя гуртаваліся вакол малельных вёсак і нават захоўвалі самакіраванне.

Пасля абвяшчэння незалежнасці ЗША індзейскае насельніцтва былых малельных вёсак трапіла пад апеку Садружнасці Масачусетс. Нашчадкі ніпмук апынуліся ў 2 рэзервацыях Чаўбунагунгамаўг (каля 1 га) і Хасанамесіт (1,82 га). З 1930-х гг. сярод іх развіваецца рух за вяртанне нацыянальных традыцый. У 1980 г. ніпмук Хасанамесіт узялі назву нацыі Ніпмук і распачалі працэс федэральнага прызнання. У 2004 г. ён быў фактычна перарваны. У нашы дні аўтаноміі абедзвюх рэзервацый ніпмук прызнаюцца толькі Садружнасцю Масачусетс.

Спасылкі
--------

* Nipmuc Culture and History
* Nipmuc - First Nations
* Nipmuc Nation
* Welcome to the Nipmuc Nation
* Chaubunagungamaug Nipmuck Indian Council
**Сальцісон** (фр.: saucisson) — каўбасны выраб з спрасаваных вараных субпрадуктаў (здробненых кавалачкаў мяса з свіной галавы, печані, языка і пад.). Традыцыйны мясны выраб беларускай кухні, распаўсюджаны таксама ва Украіне, Польшчы, Італіі, Германіі, Расіі і іншых краінах.

Адвараныя, дробна парэзаныя, пасоленыя свіныя вантробы (лёгкія, печань, сэрца, ныркі), а таксама галавізна, прыпраўленыя часнаком, перцам і іншымі спецыямі, перамешваюць, кладуць у тоўстыя свіныя кішкі ці страўнік і зноў вараць ці падпякаюць у печы. Потым на 1-1,5 дні прыціскаюць гнётам. Традыцыйны італьянскі сальцісон прыпраўляецца часнаком, перцам і кменам.

Ядуць халодным.

Літаратура
----------

* Сальцісон // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 120. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
* *Белы А.* Сальцісон // Праект «Наша ежа»

Спасылкі
--------

* Сальцісон ад чытача «Звязды»(недаступная спасылка)
* Відэа гатавання сальцісона
Стылізаваная выява лаўровага вянка
**Лаўровы вянок** або галіна лаўра — з часоў антычнасці — сімвал славы, перамогі ці свету.

Трыумфатары надзявалі лаўровы вянок; судны пераможцаў упрыгожваліся лаўрамі. Ва ўрачыстых выпадках увесь народ вянчаўся лаўровымі вянкамі, а жрацы надзявалі лаўровыя вянкі пры ахвярапрынашэннях. Лаўр быў прысвечаны Апалону, у тлумачэнне чаго ўзнік міф пра Дафну; у піфійскіх гульнях лаўровы вянок быў узнагародай пераможцу, і ім жа ўзнагароджвалі «ўлюбёнцаў Апалона» — паэтаў. Гэтым дачыненнем Апалона да лаўра тлумачыцца і прыпісванне лаўру прароцкага дара: яго елі жрацы, каб даведацца пра будучыню (лаўраеды). Існавала таксама перакананне, што лаўр ратуе ад маланкі.

Слова «лаўрэат» (лац.: laureatus) азначае «ўвянчаны лаўрам».

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Лаўровы вянок

Пры напісанні артыкула выкарыстаны матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона (1890—1907).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4725126-8 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сухадольскі.

**Антоні Сухадольскі** (польск.: Antoni Suchodolski; ? — 1799) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, кашталян смаленскі (1790—1793) і мерацкі (1793—1794), ваявода гарадзенскі (1794—1795).

Біяграфія
---------

Паходзіў з роду Сухадольскіх герба «Слепаўрон», які з даўніх часоў жыў у Ваўкавыскім павеце. Бацька Антонія — ваўкавыскі крайчы Казімір Сухадольскі, маці — Антаніна з дому Пукшта.

Займаў розныя пасады ў Ваўкавыскім павеце: крайчы (з гэтай пасадай згадваецца ў 1764 годзе, калі падпісаў у сваім павеце элекцыю Станіслава Аўгуста), гродскі суддзя (1769—1771), земскі суддзя (з 1771). У 1770-ых гадах Сухадольскія разам з Булгарынамі былі галоўнымі прадстаўнікамі Антонія Тызенгаўза ў сваім павеце.

У 1778 годзе быў паслом на сойм ад Ваўкавыскага павета, на гэтым сойме быў абраны ў склад Скарбовай Камісіі. У 1788 годзе пры асабістай падтрымцы Станіслава Аўгуста абраны паслом на Чатырохгадовы сойм ад Смаленскага павета. Бараніў Вайсковы дэпартамент ад ліквідацыі. Калі ж Дэпартамент ліквідавалі, патрабаваў, каб наваствораная Вайсковая камісія была падзелена на польскую і літоўскую. Калі і гэту прапанову адкінулі, жадаў, каб колькасць камісараў у адзінай камісіі была роўнай. Бараніў Раду 13 і 19 студзеня 1789 года. У маі 1789 сышоў з пасады скарбніка ВКЛ, каб яе заняў ягоны сын Ян. 27 жніўня 1789 года патрабаваў выдзеліць сродкі на ўніяцкія духоўныя семінарыі. 3 верасня 1790 года выступіў супраць выгнання адступнікаў ад Уніі, лічачы, што гэта не віна простага люду.

У лістападзе 1790 года быў прызначаны смаленскім кашталянам. Стаўленне яго да прыняцця Канстытуцыі 3 мая невядомае. У чэрвені выступаў за падзел Камісіі паліцыі на польскую і літоўскую. У 1792 годзе быў канцлерам Таргавіцкай канфедэрацыі ВКЛ, а на наступны год стаў адным з нешматлікіх сенатараў, якія ўдзельнічалі ў Гарадзенскім сойме. Быў вельмі актыўны і займаў, па словах расійскага пасла Сіверса, «умераную апазіцыю». Актыўна выступіў супраць другога падзелу Рэчы Паспалітай.

У паўстанні 1794 года ўдзелу не прымаў з прычыны недаверу да яго паўстанцкіх уладаў.

Меў рэзідэнцыю ў в. Рагозніца, дзе ў 1791 г. пабудаваў палац. Быў жанаты з Тэрэзай з Быхаўцаў. Меў 2 сыноў — Яна і Ігнацыя — і дачку Францішку.

Зноскі
------

1. ↑  Antoni Suchodolski // MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>

Літаратура
----------

* Andrzej Haratym. Suchodolski Antoni // Polski Słownik Biograficzny. Tom XLV/2 W-wa-Krakow 2008, с. 267—272

Спасылкі
--------

* Генеалогія Сухадольскіх


| ?Антоні Сухадольскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Казімір Сухадольскі[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Антоні Сухадольскі |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Антаніна з Пукштаў[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: antoni-suchodolski-hslepowron-odmieniony · Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | NUKAT: n2015196050 · VIAF: 314920105 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Брава.

**Брава** (парт. *Brava*, *Braba* «злосны») — востраў у краіне Каба-Вердэ, уваходзіць у паўднёвую групу астравоў Сатавенту. Агульная плошча 67 км². Насельніцтва — 6043 чал. (2010 г.).

Гісторыя
--------

Адкрыты ў 1462 г. партугальцамі. Першае паселішча імі было заснавана толькі ў 1573 г. Значную частку насельніцтва складалі чарнаскурыя рабы. У XVII—XVIII стст. астравіцяне моцна пакутавалі з-за рэйдаў піратаў.

З XIX ст. жыхары Брава актыўна наймаліся на кітабойныя судны з ЗША і еўрапейскіх краін. Многія пры гэтым ад’язджалі назаўсёды, асабліва на ўсход ЗША.

Брава — радзіма кабавердыйскага паэта Эўжэнью Таварыса.

Прырода
-------

Востраў мае вулканічнае паходжанне, месціцца на агульнай падводнай платформе з суседнім востравам Фогу. З моманту каланізацыі вывяржэнні не зафіксаваны, але землятрусы здараюцца часта. У 1680 г. на востраве ратаваліся ад вывяржэння вулкана жыхары Фогу.

Ландшафт гарысты. Вёскі звычайна будуюцца на вяршынях ўзгор’яў. Найвышэйшы пункт — 976 м.

Для Брава характэрныя сталыя вятры, з-за якіх узнікаюць праблемы з авіяпералётамі. Пабудаваны на востраве аэрапорт практычна не працуе. У 1982 г. астравіцяне моцна пацярпелі ад урагану.

Да поўначы ад Брава месцяцца бязлюдныя выспы Сіма і Грандэ.

Эканоміка
---------

Жыхары Брава здаўна займаюцца ірыгацыйным земляробствам, а таксама ловам рыбы. Сучасная эканоміка моцна залежыць ад знешняй дапамогі. У апошнія гады павольна развіваецца турызм.

Насельніцтва
------------

Брава — самы маланаселены востраў Каба-Вердэ, што тлумачыцца яго памерамі, а таксама сталай эміграцыяй на іншыя астравы і ў іншыя краіны.

| Насельніцтва вострава Брава, (1940—2010 гг.) |
| --- |
| **1940** | **1950** | **1960** | **1970** | **1980** | **1990** | **2000** | **2010** |
| 8528 | 7937 | 8625 | 7756 | 6985 | 6975 | 6804 | 6043 |

Галерэя
-------

* УзбярэжжаУзбярэжжа
* Горны ландшафтГорны ландшафт
* Бязлюдныя выспы каля БраваБязлюдныя выспы каля Брава
* ПалеткіПалеткі
* ВёскаВёска
* Порт ФурнаПорт Фурна

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка для турыстаў
* Гісторыя Брава
Арыгінал дакумента
Адзінаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША была ратыфікавана 7 лютага 1795 г. Размяжоўвае судовыя паўнамоцтвы федэральных інстанцый і судовых устаноў узроўню асобных штатаў. Прыняцце гэтай папраўкі звязана з барацьбой штатаў за самастойнасць ад федэральнага цэнтра.

Тэкст папраўкі
--------------

Судовая ўлада Злучаных Штатаў не павінна распаўсюджвацца на якое-небудзь пазоўнае выкананне, заснаванае на агульным праве ці праве справядлівасці, якое ўзбуджана або вядзецца супраць аднаго са штатаў грамадзянамі іншага штата, або грамадзянамі ці падданымі якой-небудзь замежнай дзяржавы.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | The judicial power of the United States shall not be construed to extend to any suit in law or equity, commenced or prosecuted against one of the United States by citizens of another state, or by citizens or subjects of any foreign state. | » |

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн. 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А. М. Вараксін, 2019. 176 с. ISBN 978-985-7220-59-5

| ⛭Папраўкі да Канстытуцыі ЗША |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Біль аб правах | 
* 1-я (1791)
* 2-я (1791)
* 3-я (1791)
* 4-я (1791)
* 5-я (1791)
* 6-я (1791)
* 7-я (1791)
* 8-я (1791)
* 9-я (1791)
* 10-я (1791)

 |
| 
* 11-я (1795)
* 12-я (1804)
* 13-я (1865)
* 14-я (1868)
* 15-я (1870)
* 16-я (1913)
* 17-я (1913)
* 18-я (1919)
* 19-я (1920)
* 20-я (1933)
* 21-я (1933)
* 22-я (1951)
* 23-я (1961)
* 24-я (1964)
* 25-я (1967)
* 26-я (1971)
* 27-я (1992)

 |

 |
**Сара Мітан** (англ.: Sarah Dawn Mitton; нар. 20 чэрвеня 1996, Бруклін, Новая Шатландыя) — канадская лёгкаатлетка, штурхальніца ядра, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года, чэмпіёнка Гульняў Садружнасці, чэмпіёнка Універсі. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

Біяграфія
---------

У 2019 годзе на летняй Універсіядзе ў Неапалі Сара стала пераможцам у спаборніцтвах па штурханні ядра з вынікам 18,31 метра. У Досе яна не змагла прайсці кваліфікацыю ў фінал, заняўшы выніковае 24-е месца. На Панамерыканскіх гульнях 2019 года ў Ліме з вынікам 17,62 метра заняла шостае месца.

На Алімпійскіх гульнях у Токіа ў 2021 годзе Сара Мітан не змагла кваліфікавацца ў фінал з вынікам 16,62 метра.

На чэмпіянаце свету 2022 з вынікам 19,77 м заняла чацвёртае месца.

На чэмпіянаце свету 2023 года заваявала срэбра ў штурханні ядра (20,08 м).

Зноскі
------

1. ↑  World Athletics Database Праверана 23 жніўня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205'></a>
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нацыянальны музей.

**Нацыянальны музей Калумбіі** (ісп.: Museo Nacional de Colombia) — музей у Багаце (Калумбія). Найбуйнейшы і найстарэйшы музей у Калумбіі. Знаходзіцца ў падпарадкаванні Міністэрства культуры Калумбіі.

Калекцыя
--------

Галоўны ўваход у музей
Калекцыя музея падзелена на чатыры часткі: мастацтва, гісторыя, археалогія і этнаграфія. У калекцыі прадстаўлена як калумбійскае мастацтва, так і лацінаамерыканскае і еўрапейскае, у тым ліку карціны, малюнкі, гравюры, скульптуры, інсталяцыі і прадметы дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ад каланіяльнага перыяду да нашых дзён. Будынак музея доўгі час быў турмой, пабудаванай дацкім архітэктарам Томасам Рыдам.

У калекцыі прадстаўлены карціны і скульптуры Фернанда Батэро, Грэгорыа Васкеса, Андрэса дэ Санта Марыя, Фідола Гансалеса Камарга, Раберта Парама, Ромула Роза, Марка Табона Мехія, Франсіска Антоніа Кано, Густава Арсілы Урыбэ, Хасэ Дамінга Радрыгеса, Алехандра Абрэгона, Энрыке Граў, Эдгара Негрэта, Эдуарда Рамірэса Вільямісара, Сант'яга Мартынеса Дэльгада, Рыкарда Гомеса Кампусана, Раберта Пісана, Гільерма Відэмана, Рамона Торэс Мендэса і Альвара Барыёса.

Тут таксама захоўваецца самая буйная ў Лацінскай Амерыцы калекцыі абразоў Сімона Балівара і шматлікімі карціны, малюнкі і гравюры, у тым ліку і працы Хасэ Марыя Эспіносы і Педра Хасэ Фігероа.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт музея Архівавана 18 чэрвеня 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16520834s · GND: 6033108-2 · ISNI: 0000 0004 1800 929X · LCCN: n85123225 · NKC: kn20110808004 · SUDOC: 053450248 · VIAF: 156496387 |

 |