**«Кёльн»** (ням.: Köln) — нямецкі футбольны клуб з горада Кёльн. Заснаваны ў 1948 годзе. Трохразовы чэмпіён Германіі і 4-разовы ўладальнік Кубка Германіі. «Кёльн» быў створаны 13 лютага 1948 года пасля зліцця клубаў *«Kölner Ballspiel-Club 1901»* і *«SpVgg Sülz 07»*. Як і многія іншыя прафесійныя футбольныя нямецкія клубы, «Кёльн» ёсць часткай вялікага спартыўнага клуба, які аб’ядноўвае ў сабе каманды па розных відах спорту, у прыватнасці клубы па гандболе, настольным тэнісе і мастацкай гімнастыцы. Асноўнымі супернікамі клуба з’яўляюцца «Барусія» Мёнхенгладбах, «Баер» і «Фартуна» Дзюсельдорф — клубы з таго ж рэгіёна, з гарадоў, што стаяць на беразе ракі Рэйн.

Гісторыя
--------

### Раннія часы

У 1930-я — 1940-я гады ў горадзе Кёльн грунтаваліся некалькі футбольных каманд прыкладна роўнай сілы: *«VfL Köln 1899»*, *«VfR Köln 04»*, *«SV Mülheim»*, *«SpVgg Sülz 07»* і *«Kölner BC 01»*. Аднак усе гэтыя саюзы былі калектывамі раённага ўзроўню, якія паспяхова выступалі ў сваім горадзе і прылеглых вёсачках. Ні адна каманда не магла сябе сур’ёзна паказаць у рамках чэмпіяната Рэйнланда, тым больш — у першынстве Германіі. З 1934 па 1944 гады *«VfR Köln»* здолеў-такі патрапіць у вышэйшую лігу, аднак канкурэнцыя з боку каманд з Трыра, Ахена і Дурэна аказалася непераадольнай.

Рашэннем жыхароў гораду, якія ўсвядомілі неабходнасць мець моцную футбольную каманду, якія здолелі паўплываць на ўладальнікаў звязаў, быў створаны адзін клуб, які ўвабраў усіх лепшых футбалістаў Кёльну. Менавіта так 13 лютага 1948 года была створана футбольная каманда *«1.FC Köln»*, базай для якой паслужылі футбольныя саюзы *«Kölner BC»* і *«Sülz 07»*. Галоўнай рухаючай сілай зліцця каманд сталі Франц Крэмер і Франц Больг, якія ўзяліся за пабудову канкурэнтаздольнай каманды на нацыянальнай арэне. Пад свае сцягі яны адразу спрабавалі заклікаць моцных ігракоў, кажучы сакраментальную фразу: «Не жадаеце ці вы стаць чэмпіёнамі Германіі разам з намі?».

Франц Крэмер стаў першым прэзідэнтам новай каманды і заставаўся ім аж да сваёй смерці ў 1967 годзе. Ён апынуўся вельмі ўмелым кіраўніком і арганізатарам. За некалькі сезонаў Крэмер сур’ёзна палепшыў інфраструктуру каманды, перавёў яе на прафесійны ўзровень. Ужо ў 1949 годзе клуб здолеў падняцца ў Заходні дывізіён Вышэйшай лігі Германіі.

У 1957 годзе, на вечарынцы футбольнай каманды па заканчэнні сезона, якая супала з карнавальнымі святамі, адзін з гасцей паднёс босу клуба жывога казла. Назвалі яго ў жарт у гонар галоўнага трэнера Генеса Вайсвалера. Казёл так спадабаўся самому настаўніку і ўсім футбалістам, што з часам ператварыўся ў талісман клуба і стаў адлюстроўвацца на лагатыпе каманды, а затым і на ўсёй фанацкай прадукцыі. У выніку за камандай замацавалася мянушка «казлы». На 2008 год на полі футбольнай арэны ў Кёльне выходзіць ужо «Генес Сёмы».

У 1950-х і пачатку 1960-х гадоў футбалісты з берагоў Рэйна ў цэлым 5 разоў станавіліся найлепшымі ў Заходняй Германіі. Гэта было поспехам для клуба, якога зусім нядаўна не існавала. Поспехі на Захадзе дазвалялі камандзе рэгулярна выступаць у фінальных матчах за чэмпіёнства, але галоўны трафей краіны скарыўся «Кёльну» толькі ў 1962 годзе, калі ў фінале з лікам 4:0 быў пераможаны «Нюрнберг».

Склад
-----

*Станам на люты 2024 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Германія | Бр | Марвін Швэбэ | 1995 |
| 2 | Германія | Аб | Бена Шміц | 1994 |
| 3 | Германія | Аб | Дамінік Гайнц | 1993 |
| 4 | Германія | Аб | Тыма Гюберс | 1996
 |
| 6 | Германія | ПА | Эрык Мартэль | 2002 |
| 7 | Аўстрыя | ПА | Дэян Любічыч | 1997 |
| 8 | Германія | ПА | Дэніс Хусейнбашыч | 2001 |
| 9 | Германія | Нап | Лука Вальдшміт | 1996 |
| 11 | Аўстрыя | ПА | Флорыян Кайнц *(капітан)* | 1992 |
| 12 | Германія | Бр | Ёнас Нікіш | 2004 |
| 13 | Германія | Нап | Марк Ут | 1991 |
| 15 | Германія | Аб | Лука Кіліян | 1999 |
| 17 | Рэспубліка Косава | Аб | Лаерт Пакярада | 1994 |
| 18 | Данія | Аб | Расмус Карстэнсен | 2000 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 20 | Германія | Бр | Філіп Пентке | 1985 |
| 21 | Германія | Нап | Штэфен Тыгес | 1998 |
| 22 | Данія | ПА | Якаб Крыстэнсен | 2001 |
| 23 | Арменія | Нап | Саркіс Адамян | 1993 |
| 24 | Германія | ПА | Джуліян Шабо | 1998
 |
| 27 | Германія | Нап | Дэві Зельке | 1995 |
| 29 | Германія | Нап | Ян Тыльман | 2002
 |
| 33 | Германія | Нап | Флорыян Дыц | 1998 |
| 35 | Германія | Аб | Макс Фінкгрэфэ | 1999 |
| 37 | Германія | ПА | Лінтан Майна | 1999 |
| 40 | Германія | ПА | Фарыд Аліду | 2001 |
| 42 | Германія | Нап | Дэміян Даўнс | 2004 |
| 44 | Германія | Бр | Маціяс Кёбінг | 1997
 |

 |

Крыніцы
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Кёльн
* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · SoundCloud · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | eu-football.info · FlashScore.com · Fussballdaten.de · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 2050419-6 · LCCN: no2008024100 · VIAF: 141104025 |

| ⛭Футбольныя клубы нямецкай Бундэслігі ў сезоне 2023/24 |
| --- |
| 
* Айнтрахт
* Аўгсбург
* Баварыя
* Баер 04
* Барусія (Дортмунд)
* Барусія (Мёнхенгладбах)
* Бохум
* Вердэр
* Вольфсбург
* Гайдэнгайм
* Гофенгайм
* Дармштат 98
* Кёльн
* Майнц 05
* РБ Лейпцыг
* Уніён
* Фрайбург
* Штутгарт

 |

| ⛭Чэмпіёны Германіі па футболе |
| --- |
| 
* Баварыя (**33**)
* Нюрнберг (**9**)
* Барусія (Дортмунд) (**8**)
* Шальке 04 (**7**)
* Гамбург (**6**)
* Барусія (Мёнхенгладбах) (**5**)
* Штутгарт (**5**)
* Вердэр (**4**)
* Кайзерслаўтэрн (**4**)
* Гройтэр (**3**)
* Кёльн (**3**)
* Лейпцыг (**3**)
* Вікторыя 1889 (**2**)
* Гановер 96 (**2**)
* Герта (**2**)
* Дрэзднер (**2**)
* Айнтрахт (Браўншвайг) (**1**)
* Айнтрахт (Франкфурт-на-Майне) (**1**)
* Вольфсбург (**1**)
* Блау-Вайс 1890 (**1**)
* Карлсруэ (**1**)
* Карлсруэ ФФ (**1**)
* Мангейм (**1**)
* Мюнхен 1860 (**1**)
* Рапід (**1**)
* Рот-Вайс (Эсэн) (**1**)
* Фрайбургер (**1**)
* Фартуна (Дзюсельдорф) (**1**)
* Гольштайн (**1**)

 |