**Сіксці́нская капэ́ла** (італ.: Cappella Sistina) у Рыме — былая дамавая царква ў Ватыкане. Пабудаваная ў 1473—1481 гадах архітэктарам Джорджэ дэ Дольчэ па заказу Папы Рымскага Сікста IV, адсюль і назва.

Цяпер Капэла — музей, выдатны помнік Адраджэння. Прамавугольнае ў плане памяшканне з роспісамі сцен, выкананымі ў 1481—1483 гадах Сандра Бацічэлі, Пінтурык’ё і іншымі майстрамі па заказу Сікста IV. У 1508—1512 гадах Мікеланджэла распісваў скляпенне з люнетамі і распалубкамі, па заказу Папы Юлія II. А ў 1536—1541 гадах Мікеланджэла распісваў алтарную сцяну — фрэска «Страшны суд», па заказу Папы Паўла III. З канца XV ​​стагоддзя, у Капэле праходзяць канклавы. Першым канклавам, якія прайшоў ў капэле, быў канклаў 1492 года, на якім быў абраны Аляксандр VI.

Гісторыя
--------

Папа Сікст IV
Сіксцінская капэла была пабудавана на месцы, дзе да яе існавала «Вялікая капэла» (італ.: Cappella Maggiore), у якой у эпоху Сярэднявечча збіраўся папскі двор, які складаўся з каля двухсот членаў — кардыналы, прадстаўнікі розных рэлігійных ордэнаў і знатных сямействаў. Рымскі Папа Сікст IV асцерагаўся ваеннай пагрозы з боку фларэнційскай Сіньярыі Медычы, з якой знаходзіўся ў напружаных адносінах, і ад Мехмеда II, чые войскі пагражалі ўсходнім берагам Італіі. Таму ён вырашыў умацаваць гэты будынак. Праект стварыў архітэктар Бача Пантэлі, а працы вяліся пад кіраўніцтвам Джорджэ дэ Дольчы. Прамавугольнае ў плане памяшканне ўпрыгожана роспісамі сцен, выкананымі ў 1481—1483 гадах Сандра Бацічэлі, Пінтурык’я і іншымі майстрамі па заказу Сікста IV.

У 1508—1512 гадах Мікеланджэла распісваў скляпенні з люнетамі і распалубкамі, па заказу Папы Юлія II. 31 кастрычніка 1512 года, Папа Юлій II адслужыў урачыстую вячэрню ў гонар стварэння фрэсак на скляпеннях Сіксцінскай капэлы. 31 кастрычніка 2012 года, у той жа час, Папа Бенедыкт XVI паўтарыў урачыстую цырымонію ў гонар 500-гадовага юбілею капэлы.

А ў 1536—1541 гадах Мікеланджэла распісваў алтарную сцяну — фрэска «Страшны суд», па заказу Папы Паўла III. З канца XV стагоддзя ў Капэле праходзяць Канклавы. Першым Канклавам, які прайшоў у Капэле, быў Канклаў 1492 года, на якім быў абраны Аляксандр VI. Капэла была асвячона 15 жніўня 1483 года — свята Узнясення Маці Божай.

Рэстаўрацыя
-----------

Асноўны артыкул: **Рэстаўрацыя фрэсак Сіксцінскай капэлы**
Фрэскі Сіксцінскай капэлы некалькі разоў рэстаўрыраваліся, самая апошняя рэстаўрацыя праводзілася з 1980 па 1994 год. Гэта рэстаўрацыя аказала глыбокі ўплыў на аматараў мастацтва і гісторыкаў, выклікаўшы супярэчлівыя водгукі, крытыку і спрэчкі.

Галерэя
-------

* Стварэнне АдамаСтварэнне Адама
* ХрышчэннеХрышчэнне
* Спакушэнне ХрыстаСпакушэнне Хрыста
* Закліканне апосталаўЗакліканне апосталаў
* Нагорная пропаведзьНагорная пропаведзь
* Тайная вячэраТайная вячэра
* Перадача ключоўПерадача ключоў
* Закліканне МайсеяЗакліканне Майсея
* Абразанне сына МайсеяАбразанне сына Майсея
* Пераход праз мораПераход праз мора
* Падараванне запаведзейПадараванне запаведзей
* Абурэнне супраць законаўАбурэнне супраць законаў
* Смерць МайсеяСмерць Майсея
* Страшны судСтрашны суд

Заўвагі
-------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 30 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 31 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Сіксцінская капэла на Вікісховішчы |

* Сайт ватыканскіх музеяў
* План і фатаграфіі
* На сайце Web Gallery of Art
* Хроніка рэстаўрацыі капэлы на BBC
* Дыскусія вакол абгрунтаванасці рэстаўрацыі Архівавана 25 красавіка 2005.
* Сіксцінская Капэла ў 3D

| Папскія рытуалы, сімвалы і цырыманіял |
| --- |
| Герб Ватыкана | 
* Апостальскі палац
* Ватыкан
* Папскі герб
* Канклаў
* Каранацыя
* Святы Прастол
* Інтранізацыя
* Папскі Крыж
* Мітра
* Мацэта
* Палій
* Папамабіль
* Папскія рэгаліі і знакі адрознення
* Пярсцёнак рыбака
* Сабор Святога Пятра
* Плошча Святога Пятра
* Латэранская базіліка
* Сікстынская капэла
* Тыяра
* Фанон
* Камаура
* Habemus Papam
* Sede Vacante
* Sedia Gestatoria
* Vere Papa mortuus est

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Ларуса · Britannica (онлайн) · Гранат |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 139022841 · GND: 4104970-6 · ISNI: 0000 0001 1456 8682 · LCCN: n96096549 · LNB: 000184269 · NLA: 36437812 · VIAF: 141197464 |

 |