У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дзятлаўка.

**Дзятлаўка**, **Дзянцелка**, **Зецела**, **Зітала**, **Памарайка** — рака ў Дзятлаўскім раёне, левы прыток Моўчадзі (басейн Нёмана).

Назва
-----

Назва зрусіфікаваная разам з назвай мястэчка Дзятлава.

Адпачатная балцкая форма гэтай рачной назвы засведчаная ва ўжыванні носьбітамі мясцовай аўтахтоннай літоўскай гаворкі: *Zietela*.

Сярод мясцовых літоўскамоўных жыхароў так называлі само мястэчка, рэчку і зніклае на сёння возера, праз якое рэчка цякла і якое старыя жыхары яшчэ памяталі. На сёння, са знікненнем літоўскамоўнага астраўка пад Дзятлавам, пра старую назву сведчыць толькі мікратапонім (назва выгану каля ракі ля вёскі Засецце) «Пазытэлі».

Рачная назва *Zietela* ўтварылася з дапамогай пашыральніка *-el-* (як і назвы ракі \*Скідзела або ракі Дрысела на Павоччы) ад карацейшай назвы возера, якая засведчаная ў старарускім Іпацьеўскім летапісе. У 1253 г. дасланае князем Таўцівілам літоўскае войска выйшла насустрач войску галіцка-валынскага князя Данілы, што ішло ад Пінска, і ад возера «Зъято» гнала іх «праз балоты да ракі Шчары».

Па цячэнні ракі Дзятлаўкі ніжэй за Дзятлава сапраўды яшчэ на даваенных картах пазначанае праточнае возера, выцягнутае з захаду на ўсход (яго ўсходні край упіраўся б у цяперашнюю вуліцу Вахоніна ў Дзятлаве).

Назва «Зъято» гэта яцвяжскі гідронім, які аднаўляецца як \**Zeitō*. Па-літоўску назва гучала б як *Žieta*, але ў заходнябалцкіх мовах (да якіх належала і яцвяжская) *ž* пераходзіла ў *z*. Пачатковы зычны *Z-* у назве *Zietela* гэта яцвяжскі моўны след. Але ў гэтай літуанізаванай яцвяжскай назве адбыўся пераход яцвяжскага дыфтонга *-еі-* ў літоўскае *-іе-*.

Азёрная назва \**Zeitō* пайшла ад балцкага кораня \**žei-* / *ži-* «гарэць; свяціць, ззяць», далей да індаеўрапейскага \**ĝei-* «ззяць; мігцець». Назва значыла «Блішчастае (возера)» і была матываваная блішчастасцю воднай гладзі. Такая ж матывацыя і ў яцвяжскай назве возера Свіцязь.

З сярэдзіны XVI стагоддзя вядомае таксама балота *Zyatha* (былое возера) значна больш на поўдзень ад Дзятлава, паміж цячэннямі рэк Шчара і Ясельда, каля в. Калонск. Той жа балцкі корань \**žei-* / *ži-* (у форме *\*ži-d-*) мяркуецца і ў назве «Жыд-возера» (у басейне Прыпяці).

Да гідранімічнай спадчыны яцвягаў у гэтым рэгіёне яшчэ далучаюць гідронімы \*Зэльва, Ясельда, Грыўда, Саколда, Голда, Нёўда, Сёгда.

Гідраграфія
-----------

Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 151 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 %. Пачынаецца каля в. Юравічы, у межах Навагрудскага ўзвышша цячэ праз горад Дзятлава, упадае ў Гезгальскае вадасховішча (на р. Моўчадзь) на паўднёва-ўсходняй ускраіне в. Гезгалы. На ўсім працягу каналізаваная. Каля в. Нагародавічы створана сажалка (пл. 0,06 км²). Асноўны прыток — ручай Карачоўка (справа).

Заўвагі
-------

1. 1 2  A. Vidugiris. Šis tas apie Zietelos vardą ir šnektą // Voruta. Nr. 3 (669). C. 15.
2. ↑  А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М. 1974. С. 153, 155.
3. ↑  Полное собраніе русскихъ лѣтописей. Т. 2. Санктпетербургъ, 1843. С. 188.
4. 1 2  S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 140—141.
5. ↑  A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. V. 1981. С. 322.
6. ↑  Писцовая книга Пинскаго и Клецкаго княжествъ, составленная Пинскимъ Старостою Станиславомъ Хвальчевскимъ въ 1552—1555 г. Вильна, 1884. С. 159, 293, 294, 296.
7. ↑  K. Būga. Rinktiniai raštai. T. III. Vilnius, 1961. С. 601—602.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.