**Бярозкавыя** (*Convolvuláceae*) — сямейства павойных раслін (ёсць формы і не кучаравыя) з двухдольных.

Батанічнае апісанне
-------------------

У большасці бярозкавых сцябло завівается спіральна направа (па кірунку гадзінны стрэлкі) або налева каля якой-небудзь падпоры (гл. Павойныя расліны, Закручванне сцеблаў, Нутацыя).

Лісце ў асноўным простае, чарговае (не супратыўнае) на даволі доўгіх хвосціках, суцэльнае і пры аснаванні часцей сэрцападобнае або стрэлападобнае, радзей рассечанае на долі.

Кветкі правільныя, толькі ў аднаго роду двухсіметрычныя, яшчэ радзей аднаполыя. Вяночак суцэльны, буйны званочкавы або лейкападобны, або трубчата-варонкападобны, у пупышцы ў многіх відаў згорнуты спіральна, часам складкавы або лускавата размешчаны, белы або афарбаваны ў тоны ружовага, сіняга і фіялетавага колераў. Тычынак пяць, прымацаваных да аснавання вяночка; завязь свабодная, ля аснавання з кальцавым абадком, адна- або двухгнёздавая.

Формула кветкі: {\displaystyle \ast K\_{(5)}\;C\_{(5)}\;A\_{5}\;G\_{({\underline {2}})}}.

Плод — часцей за ўсё шарападобная, рэдка лопасцевая каробачка з нешматлікім насеннем; у нямногіх родаў плод ягадападобны.

Арэал
-----

Да бярозкавых ставяцца да 40 родаў з 1000 відамі траў аднагадовых і шматгадовых, паўкустоў і кустоў, ва ўсіх паясах зямнога шара, акрамя халоднага; асабліва частыя ў трапічнай Азіі і Амерыцы, Вест-Індыі (цэнтр іх распаўсюджвання); нямала таксама ў Аўстраліі і трапічнай Афрыцы. Выкапняў вядома да 10 відаў з трацічных адкладаў.

У культуры
----------

Вялікая колькасць бярозкавых вядома ў садаводстве, асабліва роды бярозка, Calystegia, іпамея.

У Расіі каля 22 відаў. У некаторых родаў карані нясуць мясістыя пажыўныя шышкі; такі, напрыклад, батат (Ipomoea batatas Lam.), у Японіі, Усходняй Афрыцы і Бразіліі, ужываецца ў ежу ў Бразіліі. Па іншых уласцівасцях выдатныя *Convolvulus scamonia* і *Ipomoea purga*, мексіканская расліна, мясісты корань якой дае лёгкі слабільны сродак; корань вядомы пад імем ялапавага (*radix Jalappae*), паколькі лічылася, што ён паходзіць ад другога віду таго ж роду, *Ipomoea jalappa*, што апынулася няслушным.

Роды
----

* Aniseia
* Argyreia
* Astripomoea
* Blinkworthia
* Bonamia
* Breweria
* Calycobolus
* Calystegia — Павой, ці Калістэгія
* Cardiochlamys
* Cladistigma
* Convolvulus — Бярозка
* Cordisepalum
* Cressa
* Cuscuta
* Decalobanthus
* Dichondra
* Dicranostyles
* Dinetus
* Dipteropeltis
* Ericybe
* Evolvulus
* Falckia
* Hewittia
* Hildebrandtia
* Hyalocystis
* Ipomoea — Іпамея
* Iseia
* Itzaea
* Jacquemontia
* Lepistemon
* Lepistemonopsis
* Lysiostyles
* Maripa
* Merremia
* Metaporana
* Nephrophyllum
* Neuropeltis
* Neuropeltopsis
* Odonellia
* Operculina
* Paralepistemon
* Pentacrostigma
* Pharbitis
* Polymeria
* Porana
* Poranopsis
* Rapona
* Rivea
* Sabaudiella
* Seddera
* Stictocardia
* Stylisma
* Tetralocularia
* Tridynamia
* Turbina Raf.
* Wilsonia
* Xenostegia

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 145. — 160 с. — 2 350 экз.

Літаратура
----------

* Вьюнковые // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | APNI · EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · Plantarium · Tropicos · WFO · WoRMS · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12260533c · GND: 4189932-5 · LCCN: sh85031753 · Microsoft: 2780468241 · NKC: ph820623 |