**Úzi** — сямейства пісталетаў-кулямётаў, якія выпускаюцца ізраільскім канцэрнам Israel Military Industries (IMI). Назва «Uzi» была дадзена ў гонар канструктара зброі Узіэля Галя.

Гісторыя
--------

У першыя гады існавання дзяржавы Ізраіль, войска маладой дзяржавы адчувала катастрафічны недахоп сучаснага і, што важней за ўсё, надзейнай стралковага ўзбраення.

Толькі што скончылася Вайна за незалежнасць, і ў войска, створанага літаральна падчас вайны, на ўзбраенні была толькі та зброя, якую атрымалася завезьці ў краіну нелегальна або (ізноў жа нелегальна) вырабіць у падпольных майстэрнях. Разнабой калібраў і сістэм зброі быў фантастычным, але галоўнае — большая частка зброі была цалкам састарэлай.

Адным з найбольш удалых узораў быў кампактны і надзейны пісталет-кулямёт Sa 23 чэхаславацкай вытворчасці канструкцыі Я. Халечака, які меў вельмі арыгінальную кампаноўку — набойнік устаўляўся, як у звычайным пісталеце, у дзяржальню, а затвор у вельмі пярэднім становішчы «набягаў» на ствол. Гэта быў першы ў свеце серыйны пісталет-кулямёт, створаны па гэтай схеме (якая ў наступным атрымала шырокае распаўсюджванне).

Калі ўрад Ізраіля прыняў рашэнне стварыць сваю зброю, простую ў вытворчасці і эксплуатацыі, у конкурсе перамог праект маладога афіцэра Узіэля Галя, які і быў прыняты на ўзбраенне ў 1954 годзе пад назвай «Узі». Гэты пісталет-кулямёт пераняў чэхаславацкую канструкцыю, але стаў больш тэхналагічны і адаптаваны для ўмоў вайны ў пясчанай пустыні (што выказалася ў наяўнасці ў бакавінах затворнай скрынкі вялікіх кішэняў для адводу забруджванняў).

Сам Галь вельмі не жадаў, каб зброя была названа яго імем, але яго просьбу аб гэтым праігнаравалі.

Упершыню «Uzi» выявіў сябе ў дзеяннях падчас Суэцкага крызісу 1956 года. Менавіта тамака ён упершыню здабыў сусветную славу, і менавіта з таго моманту пачалося яго трыумфальнае шэсце па свеце.

UziУ Шасцідзённай вайне пяхота, узброеная «Узі», штурмавала сірыйскія ўмацаванні на Галанскіх вышынях. Невялікія памеры і лёгкасць перазарадкі зрабілі яго незаменным для штурму вузкіх і цесных бетонных бункераў.

На сённяшні дзень «Узі» стаў адным з найбольш масавых пісталет-кулямётаў у свеце: па дадзеных канцэрна IMI, на канец 2001 года аб’ем продажаў пісталетаў-кулямётаў маркі «Узі» дасягнуў 2,5 мільярдаў долараў ЗША. Больш чым у 95 краінах свету «Узі» складаецца на ўзбраенні войскаў або органаў правапарадку.

У самім Ізраілі пісталеты-кулямёты «Узі» сёння выкарыстоўваюцца ў асноўным у тылавых і дапаможных частках, паменшаныя і больш сучасныя варыянты складаюцца на ўзбраенні войскаў спецыяльнага прызначэння.

На аснове «Узі» былі створаны карабін з падоўжаным ствалом і пісталет без рэжыму аўтаматычнага агню. Яны прызначаліся ў асноўным для грамадзянскага рынку і па параметрах задавальнялі прынятым у ЗША патрабаванням да грамадзянскай зброі.

Канструкцыя
-----------

Засцерагальнік, ён жа перакладнік рэжыму агню, размешчаны на левым боку зброі, поруч дзяржальні. На задняй частцы дзяржальні таксама размешчаны адмысловы засцерагальнік, які дапускае стральбу толькі пры поўным ахопе дзяржальні рукой.

У аснове пісталетаў-кулямётаў «Узі» ляжыць схема з вольнай засаўкай: стральба вядзецца з адчыненай засаўкі. Стрэл ажыццяўляецца незадоўга да прыходу засаўкі ў крайняе пярэдняе становішча. У крайнім пярэднім становішчы засаўка як бы затуляе сабой зверху казённую частку ствала. Такая канструкцыя дазваляе трохі скараціць даўжыню зброі пры зададзенай даўжыні ствала.

Спускавы механізм забяспечвае два рэжыму агню: адзінкавы і аўтаматычны. Перакладнік, ён жа засцерагальнік, размешчаны на левым боку зброі, поруч дзяржальні. На задняй частцы дзяржальні таксама размешчаны адмысловы засцерагальнік, які запускае стральбу толькі пры поўным ахопе дзяржальні рукой.

Складаны прыклад прымацаваны да стволавай скрыні ззаду. У асноўнай мадэлі прыклад складаецца ўніз, у больш кампактных мадыфікацый, такіх як «Mini-Uzi» і «Micro-Uzi», ён выкананы складваючымся ўбок.

Пісталеты-кулямёты «Uzi» выкарыстаюць стандартны патрон 9x19 мм Парабэлум. Існуючыя магазіны бываюць на 25, 32, 40 і 62 патрона.

Перазарадка «Uzi» па прынцыпе «рука знаходзіць руку» (дзяржальня зброі служыць таксама гарлавінай для магазіна) вельмі зручная, асабліва ў цёмны час сутак.

Галерэя
-------

* Micro UziMicro Uzi
* Mini-UziMini-Uzi

Спасылкі
--------

* Збройнік