Асноўны артыкул: **Беларуска-зімбабвійскія адносіны**
У перыяд з 30 студзеня па 1 лютага 2023 года ў Зімбабвэ з афіцыйным візітам знаходзіўся Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Гэта першая паездка палітыка ў краіну Афрыкі на поўдзень ад Сахары. У рамках рабочай камандзіроўкі было дасягнута пагадненне на буйную пастаўку ў Зімбабвэ сельгастэхнікі. Візіт прывёў да станаўлення дзяржавы як хаба па распаўсюджванню беларускай прадукцыі і ўплыву.

Перадгісторыя
-------------

Першы візіт высокага ўзроўню ў двухбаковых адносінах адбыўся ў 2011 годзе, калі віцэ-прэзідэнт Джон Нкома наведаў Мінск. З 2015 года двухбаковыя кантакты значна актывізаваліся: дэлегацыі абедзвюх дзяржаў неаднаразова наведвалі Мінск і Харарэ. У студзені 2019 года прайшоў першы афіцыйны візіт прэзідэнта Зімбабвэ Эмерсана Мнангагвы ў Беларусь. Актывізацыя кантактаў прывяла да таго, што з 2018 года тавараабарот паміж краінамі вырас у 7 разоў і дасягнуў 39 мільёнаў долараў.

Адной з асноўных сфер супрацоўніцтва дзвюх краін стала сельская гаспадарка. З 2018 па 2022 год Мінскім трактарным заводам пастаўлена каля 1800 адзінак тэхнікі. Іншым важным момантам у двухбаковых адносінах выступіла здабыча карысных выкапняў. Так, у 2018 годзе Віктар Шэйман — найбліжэйшы паплечнік Лукашэнкі — пабываў у Зімбабвэ і заявіў, што Мінск зацікаўлены ў здабычы золата ў гэтай краіне. Тады Шэйман і міністр горназдабыўной прамысловасці Уінстан Чытанда падпісалі пагадненне аб стварэнні сумеснай золатаздабыўной кампаніі.

Беларускае дзелавое выданне Office Life пісала, што збліжэнне Мінска і Харарэ звязана з кіраўніком кампаніі Aftrade Аляксандрам Зінгманам. Менавіта ён ператварыў Зімбабвэ ў адзін з плацдармаў гандлёвай і інвестыцыйнай экспансіі рэспублікі на кантыненце. У канцы 2010-х кампанія Зінгмана рэалізавала некалькі кантрактаў на пастаўку сельскагаспадарчай і іншай тэхнікі, а сам кіраўнік фірмы, які стаў ганаровым консулам Зімбабвэ ў Беларусі, пралабіяваў шэраг інвестыцыйных праектаў. У іх беларусы атрымалі шырокія магчымасці па інвестыцыях у зімбабвійскую эканоміку. У выніку краіна ўвайшла ў дзясятку галоўных рынкаў Мінска ў Афрыцы. 

Як дадалі ў RFI, яшчэ адным пунктам судакранання стала палітыка, паколькі абедзве краіны трапілі пад санкцыі з боку ЗША і ЕС.

Ход візіту
----------

30 студзеня 2023 года Аляксандр Лукашэнка прыбыў з афіцыйным візітам у Зімбабвэ, дзе сустрэўся з кіраўніком дзяржавы Эмерсанам Мнангагва. Напярэдадні ён знаходзіўся на сустрэчы ў ААЭ. У аэрапорце, акрамя кіраўніка краіны, сабраліся каля 5 тысяч прыхільнікаў кіруючай партыі.

У сталіцы развесілі звыш 4000 партрэтаў замежнага госця. На сустрэчы ў паветранай гавані двух лідараў суправаджала рота ганаровай варты. Па мясцовай традыцыі на прэзідэнтаў надзелі гірлянды з жывых кветак у танах дзяржаўных сцягоў. Выконваліся нацыянальныя песні і танцы пад гукі барабанаў. З аэрапорта паліыткі з’ехалі разам на адным аўтамабілі.

Афіцыйная частка прэзідэнцкіх перамоваў адбылася 31 студзеня. Лукашэнка і Мнангагва сустрэліся ў фармаце сам-насам і ў пашыраным складзе — з удзелам членаў дэлегацый абодвух бакоў, а таксама падпісалі шэраг двухбаковых дакументаў, дамовіліся аб рэалізацыі інвестыцыйных праектаў і праектаў супрацоўніцтва ў розных галінах. Галоўным практычным вынікам сталі пагадненні на пастаўку сельскагаспадарчай тэхнікі. Закупкі ажыццяўляліся ў рамках трэцяй фазы зімбабвійскай праграмы па аснашчэнні фермерскіх гаспадарак на суму звыш $ 66 млн. Яна прадугледжвала набыццё больш за 3,7 тыс. адзінак трактарнай тэхнікі і 60 камбайнаў для мясцовых аграрыяў. Пры ўдзеле кіраўніцтва краіны ў Інстытуце сельскай гаспадаркі Зімбабвэ адбылася цырымонія перадачы тэхнікі.

Беларускім лідарам быў названы яшчэ адзін магчымы напрамак супрацоўніцтва паміж краінамі — IT. Па словах прадстаўнікоў беларускай дэлегацыі, у прымаючага боку выклікалі цікавасць тэхналогіі «дакладнага земляробства».

У ходзе візіту таксама адбыліся дзелавыя сустрэчы і перамовы паміж членамі беларускай дэлегацыі і прадстаўнікамі зімбабвійскага боку, а таксама праведзены двухбаковы бізнес-форум. У апошні дзень візіту два прэзідэнты наведалі вадаспад Вікторыя і кантактны заапарк. У падарунак ад лідара Зімбабвэ Лукашэнка атрымаў фотаальбом з памятнымі момантамі гэтага візіту. Акрамя таго, сталіцы дзвюх дзяржаў — Мінск і Харарэ — усталявалі пабрацімскія адносіны.

Ацэнкі і меркаванні
-------------------

СМІ адзначалася, што гэта першы візіт Лукашэнкі ў краіну Афрыкі на поўдзень ад Сахары. Як палічылі ў Euronews, збліжэнне дзвюх краін адбылося на аснове канфліктаў з заходнімі краінамі, бо абедзве дзяржавы трапілі пад санкцыі. Таму Мінск і Харарэ вырашылі дыверсіфікаваць свае міжнародныя адносіны. На думку эканамічнага аналітыка Сяргея Чалага, галоўнай задачай краіны ў Зімбабвэ з’яўляецца пасярэдніцтва (напрыклад, як лічыў эксперт, для ААЭ, дзе напярэдадні знаходзіўся Лукашэнка), паколькі яна не баіцца сапсаваць рэпутацыю. Міністр замежных спраў Беларусі Сяргей Алейнік заявіў, што візіт адкрыў шэраг значных міжнародных мерапрыемстваў з краінамі далёкай дугі.

Наступствы
----------

Вынікам візіту Лукашэнкі ў Зімбабвэ сталі дамовы на 200 млн долараў.

Пасля візіту медыя сталі паведамляць, што Лукашэнка пачаў ператвараць Зімбабвэ ў хаб па размеркаванні беларускай прадукцыі і ўплыву. Пра такія планы ў адкрытую заяўлялася ў афіцыйных дзяржаўных СМІ (СБ. Беларусь сегодня, БЕЛТА, Белтэлерадыёкампанія). На працягу года, пасля паездкі Лукашэнкі ў Зімбабвэ, беларускія ўлады актывізавалі кантакты з іншымі афрыканскімі краінамі (ПАР і Экватарыяльная Гвінея). На 2024 год Мінск анансаваў павялічэння экспарту на кантынент. Выданне «Коммерсантъ» паказала, што беларускі лідар заявіў аб выкарыстанні сувязяў Мнангагвы ў рэгіёне для ўзмацнення пазіцый Мінска. Так, напрыклад, абмяркоўвалася пытанне супрацоўніцтва з Мазамбікам, якому таксама патрабаваліся велізарныя ўкладанні ў сельскую гаспадарку. 

У лістападзе 2023 года фермеры Зімбабвэ заявілі аб зборы рэкордных 411 838 тон пшаніцы. Шмат у чым дасягненне стала магчымым дзякуючы набыццю беларускіх камбайнаў. Паводле заявы Харарэ, краіна стала самадастатковым сельскагаспадарчым цэнтрам, забяспечыўшы ўласную харчовую бяспеку.

Заўвагі
-------

1. ↑  Супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з Рэспублікай Зімбабвэ // сайт пасольства РБ у ПАР
2. 1 2 3 4 5  Euronews & 31 января 2023. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFEuronews31\_января\_2023 (даведка)
3. 1 2 3 4 5  RFI & 31 января 2023. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFRFI31\_января\_2023 (даведка)
4. 1 2 3  Гордзялковский & 7 февраля 2023. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFГордзялковский7\_февраля\_2023 (даведка)
5. 1 2 3 4  Коммерсантъ & 31 января 2023. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFКоммерсантъ31\_января\_2023 (даведка)
6. 1 2 3 4  БЕЛТА & 1 февраля 2023. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFБЕЛТА1\_февраля\_2023 (даведка)
7. ↑  В столице Зимбабве повесили 4000 портретов Лукашенко в честь его приезда /0 Комсомольская правда: газета —30 января 2023
8. ↑  Чалый — о сотрудничестве с Зимбабве: Это сознательное решение Лукашенко идти в грязь // Салiдарнасць : газета. — 10 февраля 2023
9. ↑  Візіт Лукашэнкі ў Зімбабвэ адкрывае серыю міжнародных мерапрыемстваў з краінамі далёкай дугі
10. ↑  Итогом визита Лукашенко в Зимбабве назвали договоры на $200 млн // Белсат, 5 февраля 2023
11. ↑  Николай Грутов. «Показали выход»: В Белоруссии заявили, что Пригожин отправится в Африку // Национальная служба новостей, 26 июня 2023
12. ↑  Эксперт: хаб в Зимбабве – новая форма продвижения наших товаров и услуг
13. ↑  Беларусь будет обсуждать возможность создания хаба в Африке для торговли своей продукцией
14. ↑  "Можете на нас рассчитывать!" - Лукашенко подтвердил готовность Беларуси к тесному сотрудничеству с Зимбабве
15. ↑  Белоруссия планирует расширить взаимодействие с ЮАР
16. ↑  «Мы идем в Африку». Лукашенко готов помочь окончательно освободить континент от гнета бывших метрополий
17. ↑  Юлія Зубар: Беларусь планамерна нарошчвае долю высокатэхналагічных тавараў у экспарце // Мiнiстэрства эканомiкi Рэспублiкi Беларусь : афiцыйны сайт. — 16 кастрычнiка 2023.
18. ↑  В Зимбабве собрали рекордный урожай благодаря белорусской технике // СБ. Беларусь сегодня : газета. — 5 ноября 2023.

Літаратура
----------

* Лукашенко приехал в Зимбабве укреплять «существующие прекрасные отношения» // *Euronews*. — 31 января 2023.
* От тракторов до золота: зачем Александр Лукашенко приехал в Зимбабве? // *RFI*. — 31 января 2023.
* *Кирилл Кривошеев* Александр Лукашенко готов перепахать все Зимбабве // *Коммерсантъ* : газета. — 31 января 2023.
* Завяршыўся візіт Лукашэнкі ў Зімбабвэ // *БЕЛТА*. — 1 февраля 2023.
* *Антон Гордзялковский* Наш мыс Доброй Надежды. Что Беларусь уже успела сделать в Африке // *Office Life* : журнал. — 7 февраля 2023.

Спасылкі
--------

* Дзяржаўны візіт у Рэспубліку Зімбабвэ | Афіцыйны інтэрнэт-партал Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
* Что про визит Лукашенко писала зимбабвийская пресса - Салiдарнасць
* Лукашенко встретили в Зимбабве танцами. Видео - BBC News Русская служба