**Ліквідацыя маскоўскай абшчыны Сведкаў Іеговы** адбыліся 26 сакавіка 2004 па рашэнню Галовінскага раённага суда г. Масква ў выніку грамадзянскіх судовых працэсаў, якія доўжыліся з верасня 1998 года па сакавік 2004 года. У чэрвені 2015 года пасля патрабавання ЕСПЧ была адноўлена юрыдычная рэгістрацыя маскоўскай мясцовай рэлігійнай арганізацыі Сведкаў Іеговы. А ў сакавіку 2017 г. забарона была дзейнасць усіх юрыдычных структур Сведкаў Іеговы ў Расіі, у тым ліку і ў Маскве.

Перадгісторыя працэса
---------------------

Абшчына Сведкаў Іеговы ў Маскве была зарэгістравана ў 1993 г. З 1995 па 1998 гг. арганізацыя «Камітэт па выратаванні моладзі ад таталітарных сект» падаваў скаргі на Сведкаў Іеговы Масквы па абвінавачванні ў распальванні нянавісці да традыцыйных рэлігій, шкодзе сем’ям і адмаўляленні ад пералівання крыві. Чатыры разы пракуратура адмаўляла ў ўзбудженні справы за адсутнасю складу злачынства. На пятай спробе пракуратура падала грамадзянскі іск ў Галовінскі раённы суд Масквы 20 красавіка 1998 г.

Працэс
------

Слуханні па справе пачаліся ў верасні 1998 г. і цягнуліся некалькі год. 23 лютага 2001 г. суд пастанавіў, што няма ніякіх падстаў для ліквідацыі і забароны дзейнасці маскоўскай абшчыны Сведкаў Іеговы, бо абвінавачанні пракуратуры ў распальванні рэлігійнай варожасці, разбурэнні сем’яў, замаху на асобу, правы і свабоды грамадзян, а таксама ў скланенні да самагубства не былі даказаны. Аднак гэта рашэнне было абскарджана ў касацыйным парадку ў Маскоўскім гарадзкім судзе, які 30 мая 2001 года адмяніў рашэнне Галовінскага суда і накіраваў справу на новы разгляд у той жа суд у новым складзе.

Новы працэс у Галовінскім судзе пачаўся 30 кастрычніка 2001 г. а 26 сакавіка 2004 г. суд вынес рашэнне аб забароне дзейнасці маскоўскай абшчыны сведкаў Іеговы і яе ліквідацыі.

Сведкі Іеговы абскардзілі рашэнне Галовінскага суда ў Маскоўскім гарадзкім судзе, аднак 16 чэрвеня 2004 году суд адмовіў у задавальненні скаргі і пакінуў рашэнне Галовінскага суда ў сіле. Па словах адваката Сведкаў Іеговы, 25 жніўня 2004 года ў адміністрацыю прэзідэнта Расіі былі перададзеныя 315 тысяч подпісаў грамадзян Расіі, занепакоеных з нагоды вынесенага рашэння.

Аднаўленне рэгістрацыі абшчыны
------------------------------

У 2010 годзе ЕСПЧ абавязаў Расію ліквідаваць парушэнні, аднавіўшы рэгістрацыю арганізацыі і кампенсаваўшы маральную шкоду. Спачатку ўрадам РФ была выплачана кампенсацыя, але рэгістрацыю абшчыны г. Масквы аднавілі толькі 27 мая 2015 г.

Каментарыі
----------

Па словах гісторыка Зоі Нокс, рашэнне Галовінскага суда было адобрана прадстаўнікамі традыцыйных рэлігій Расіі. Нокс таксама выказала меркаванне, што «судовы працэс па сутнасці быў звязаны з адрозненнямі паміж сведкамі Іеговы і Рускай праваслаўнай царквы і не быў звязаны з якімі-небудзь злачынствамі, якія прадугледжаны артыкулам 14 закона 1997 года».

Забарону Маскоўскай абшчыны ўхвалілі кіраўнік Цэнтральнага духоўнага ўпраўлення мусульман Расіі Талгат Таджуддзін і кіраўнік Федэрацыі яўрэйскіх абшчын Расеі Берл Лазар, а таксама прадстаўнікі Рускай праваслаўнай царквы.

У падрыхтаваным для інфармацыйна-аналітычнага цэнтру «Сава» аналізе рэлігіявед Раман Лункін выказаў меркаванне, што «ніхто не заступіцца, акрамя праваабаронцаў, грамадства ўхваліць цкаваньне» сектантаў «і паверыць у любыя вар’яцкія выдумкі пра „іегавістаў" у мас-медыя.». Таксама ён лічыць, што «Пракуратура, суды, праваслаўныя актывісты старанна фармавалі гэты шалёны вобраз» иеговистов «у тым самым Галовнскім раённым судзе ў 2004 годзе, дзе ліквідавалі аб’яднанне сведкаў Іеговы ў Маскве. Але вар’яцтвам выглядала ўжо тое, што пракуратура на поўным сур’ёзе даказвала, што сведкі Іеговы лічаць сябе сапраўднай рэлігіяй і за гэта падлягаюць забароне».

Зноскі
------

1. ↑  В Москве хотят запретить Свидетелей Иеговы // delfi.ee
2. ↑  Долгая юридическая борьба заканчивается победой! // Сторожевая Башня! 15 июля 2011 г. с.4-9
3. ↑  В Москве хотят запретить Свидетелей Иеговы // delfi.ee
4. ↑  Министерство юстиции зарегистрировало Свидетелей Иеговы в Москве // Официальный сайт Свидетелей Иеговы
5. ↑  Knox Z. Religious Freedom in Russia: Putin Years // Religion, Morality, and Community in Post-Soviet Societies : / Mark D. Steinberg & Catherine Wanner (eds.). — Indiana University Pressruen, 2008. — P. 302. — ISBN 978-0-253-22038-7.
6. ↑  В традиционных религиозных общинах России считают обоснованным запрет Свидетелей Иеговы // newsru.com
7. ↑  Р. Лункин о политике в отношении Свидетелей Иеговы: «Это игра в кошки-мышки» // Сова

Спасылкі
--------

* *Антонов А. И. Медков В. М.*. Семья и Библия: Научный отчёт об итогах социологического исследования московской общины Свидетелей Иеговы **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Официальный сайт Свидетелей Иеговы в России (26 ліпеня 2001). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 15 ліпеня 2014.
* *Белянин В. П. Громыко М. М. Леонтьев Д. А. Небольсин С. А.*. Комплексное экспертное заключение по гражданскому делу 2-452/99 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Головинский межмуниципальный суд САО г. Москвы (4 кастрычніка 2000). Архівавана з першакрыніцы 21 ліпеня 2013. Праверана 19 ліпеня 2014.
* *Овсиенко Ф. Г.*. Экспертное заключение Ф. Г. Овсиенко по фактам противоправной деятельности религиозной организации «Свидетели Иеговы» **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Центр Духовного развития молодежи при Даниловом монастыре г. Москвы (26 ліпеня 1997). Архівавана з першакрыніцы 24 верасня 2015. Праверана 15 ліпеня 2014.
* Постановление Европейского суда по делу «Религиозная община Свидетелей Иеговы в Москве против Российской Федерации» **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Официальный сайт Свидетелей Иеговы в России (10 чэрвеня 2010). Архівавана з першакрыніцы 22 кастрычніка 2013. Праверана 13 ліпеня 2014. (версия в Консультант+)
* Свидетели Иеговы в России и в мире // Свобода совести в России: исторический и современный аспекты. Выпуск 9. Сборник статей. — СПб.: Российское объединение исследователей религии, 2011

Гл. таксама
-----------

* Сведкі Іеговы ў Расіі
* Пераследаванне Сведкаў Іеговы
* Судовы працэс над Сведкамі Іеговы ў Таганрогу
* Суд над Перакладам новага свету
* Справа Дэніса Крыстэнсена