**Герб Добруша** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Добруша.

Апісанне: у зялёным полі французскага шчыта тры бухты каната сярэбранага колеру з чорнымі швамі.

Герб адноўлены паводле архіўных дакументаў. Аўтар рэканстукцыі — М. М. Ялінская.

На аснове герба быў таксама распрацаваны сцяг Добруша з выкарыстаннем тых жа колераў і асноўных элементаў.

Герб і сцяг Добруша зарэгістраваныя ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 6 красавіка 2001 г. пад № 54.

Гісторыя
--------

### Вытокі сімволікі

Горад Добруш вядомы з 1560 г. у Вялікім Княстве Літоўскім як вёска Гомельскага староства Рэчыцкага павета. З 1772 года, пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай, у складзе Расійскай імперыі. Каля 1795 годзе тут было заснавана некалькі мануфактур, у тым ліку палатняна-парусінавая, на якой у 1812 г. працавала 60 рабочых. Да 1834 г. Добруш знаходзіўся ў складзе Гомельскага маёнтка графа П. А. Румянцава-Задунайскага. Пазней гэта маёнтак набыў граф І. Ф. Паскевіч, нашчадкі якога ў 1870 годзе тут заснавалі Добрушскую папяровую фабрыку, якая стала пазней добра вядомай. У канцы XIX ст. ў Добрушы пражывала больш за 1 тыс. жыхароў, мелася некалькі невялікіх прамысловых прадпрыемстваў, царква, школа, бальніца, крамы, аднак статус горада Добруш атрымаў толькі у 1927 годзе.

### Аднаўленне герба

Зафіксаваны ў гістарычных крыніцах з сярэдзіны XVI ст. Добруш не валодаў магдэбургскім правам, і таму не было падстаў спадзявацца на існаванне гістарычнага герба. Аднак калі 1 чэрвеня 2000 года Добрушскі райвыканкам звярнуўся ў Дзяржаўны камітэт па архівах і справаводству пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь з просьбай распрацаваць герб горада, то супрацоўнікам аддзела геральдыкі і генеалогіі ўдалося знайсці цікавыя звесткі пра мінулае Добруша.
У часопісе «Гербовед», які выдаецца Рускай Геральдычнай калегіяй, гаворыцца, што Добруш развіўся «з прамысловага, акружанага з усіх бакоў лясамі, мястэчка, вядомага вытворчасцю канатаў, парусоў і драўляных вырабаў». І далей:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| 
«У ... (дата не ўказана) годзе быў Найвысачэйша зацверджаны герб Добрушу з наступным апісаннем: «У зялёным полі тры бухты каната сярэбранага колеру з чорнымі швамі».

*Арыгінальны тэкст* (руск.)  

«В … (дата не указана) году был Высочайше утвержден герб Добрушу со следующим описанием: «В зеленом поле три бухты каната серебряного цвета с черными швами»

 | "|

Дараванне герба Добруша, на думку С. Я. Рассадзіна, «адбылося ў час валадарання Кацярыны Другой, у канцы XVIII ст. бо іменна тады афіцыйна зацвярджаецца цэлая серыя гарадскіх гербаў, распрацаваных Расійскай геральдмейстэрскай канторай у такім жа стылі. Гербы такога роду адлюстроўвалі вытворча-эканамічную спецыфіку населенага пункта».

Такім чынам, стаяла задача не стварэння, а аднаўлення гістарычнага герба. Аднак, узнікла натуральнае пытанне: што ўяўлялі з сябе гэтыя бухты каната, якія вырабляліся ў Добрушы і ішлі на продаж два стагоддзі назад? Асноўная цяжкасць пры рэканструкцыі герба заключалася іменна ў правільнай перадачы выявы. У энцыклапедычным слоўніку Ф. А. Бракгаўза і І. А. Ефрона, выдадзеным у 1891 г. прыводзіцца наступнае апісанне: «Бухта — так называецца ўсякая снасць (трос, вяроўка), складзеная ў выглядзе колаў, цыліндраў, эліпсаў ці іншай формы. У продаж гэты тавар (канат) паступае наматаным у клубкі, на цыліндрычныя дзеравяшкі». Па правілах геральдыкі гербавая выява павінна займаць найбольшую плошчу шчыта, таму лагічна было размясціць тры бухты каната так, як яны прадстаўлены ў эталонным варыянце герба.

Зноскі
------

1. ↑  Бухта, вид укладки снасти // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Літаратура
----------

* Адамушко В. И. Елинская М. М. Гербы и флаги Беларуси. — Минск: Беларусь, 2006. — 254 с.

Спасылкі
--------

* г. Добруш і Добрушскі раён  (бел.). *Афіцыйныя геральдычныя сімвалы Рэспублікі Беларусь*.  gs.archives.gov.by.

| ⛭Гербы населеных пунктаў Гомельскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Буда-Кашалёва ·  Васілевічы ·  Ветка ·  Гомель ·  Добруш ·  Ельск ·  Жлобін ·  Жыткавічы ·  Калінкавічы ·  Мазыр ·  Нароўля ·  Петрыкаў ·  Рагачоў ·  Рэчыца ·  Светлагорск ·  Тураў ·  Хойнікі ·  Чачэрск
 |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Азарычы ·  Акцябрскі ·  Брагін ·  Камарын ·  Капаткевічы ·  Карма ·  Лельчыцы ·  Лоеў ·  Парычы ·  Сасновы Бор ·  Стрэшын ·  Уваравічы
 |