recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ката Кюдза** (18 мая 1922, правінцыя Кёнсан  (укр.) (бел. Паўднёвая Карэя — 11 верасня 2016, Тэрмез) — японскі археолаг, антраполаг, гісторык, этнограф і перакладчык. Ганаровы прафесар Нацыянальнага музея этналогіі  (англ.) (бел. ў Осацы і ўніверсітэта Сока  (англ.) (бел. (Осака), кавалер ордэна «Дустлік», ганаровы грамадзянін горада Тэрмез.

Спецыялізаваўся на вывучэнні азіяцкай культурнай гісторыі, у тым ліку спадчыны, гісторыі, помнікаў архітэктуры Узбекістана  (англ.) (бел..

Біяграфія
---------

Нарадзіўся на тэрыторыі Карэі, якая знаходзілася пад кіраваннем Японіі, цяпер правінцыя Кёнсан  (укр.) (бел. Паўднёвая Карэя.

Будучы студэнтам ўніверсітэта быў прызваны ў войска ўлетку 1945 года і служыў у сапёрных войсках. Трапіў у палон  (руск.) (бел. 21 жніўня непадалёк ад Мудандзяна. У палоне пачаў вывучаць рускую мову. Па вяртанні на радзіму паступіў на трэці курс універсітэта.

Упершыню пасля палону наведаў СССР ў 1972 годзе на чале першай японскай археалагічнай экспедыцыі Універсітэта Сока для даследаванняў перыяду Кушанскай імперыі, у прыватнасці, тэрыторыі Дальверзін-тэпе  (руск.) (бел.. Выяўляў вялікую цікавасць да старажытнай гісторыі Узбекістана. Многія гады навуковец цесна супрацоўнічаў з Акадэміяй навук Узбекістана  (руск.) (бел. удзельнічаў у археалагічных раскопках у Сурхандар'інскай вобласці  (руск.) (бел. (Дальверзін-тэпе  (руск.) (бел. Кара-тэпе  (руск.) (бел. Халчаян  (руск.) (бел. Фаязтэпа  (руск.) (бел.).

Ката Кюдза добра ведаў узбекскую мову. Ён з’яўляўся папулярызатарам гісторыі Узбекістана ў Японіі, шмат зрабіў для папулярызацыі узбекскіх традыцый і культуры, арганізаваў пастаянна дзеючыя выстаўкі, экспазіцыі ўзбекскай культуры і мастацтва ў многіх гарадах Японіі. Ва Узбекістане ён стаў ці ледзь не самым вядомым замежнікам, не толькі паважаным, але і любімым і ўшанаваным.

У 2016 годзе Ката Кюдза праводзіў ва Узбекістане даследаванні і дакументаванне старажытнага пячорнага комплексу «Кара-тэпе  (руск.) (бел.» на ўзбярэжжы Амудар’і, які з’яўляецца помнікам будыйскай эпохі. Падчас знаходжання ў краіне захварэў і памёр у горадзе Тэрмезе Сурхандар'інскай вобласці  (руск.) (бел. Узбекістана ад прастуды, якая перайшла ў запаленне лёгкіх.

Узнагароды
----------

Кавалер узбекскага ордэна «Дустлік».

Зноскі
------

1. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 22 кастрычніка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
2. 1 2 3 4 5 6  В Узбекистане скончался известный японский археолог  (руск.)

Спасылкі
--------

* Солдаты Квантунской армии  (руск.)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 169394202 · CiNii: DA00228009 · GND: 1022731378 · ISNI: 0000 0000 8215 2972 · LCCN: n82091991 · NDL: 00027841 · NLP: A26449092 · NTA: 237980983 · SUDOC: 219905827 · VIAF: 30884872 |

 |
**Мацеевічы** — археалагічны помнік, гарадзішча V стагоддзе да н.э. — V стагоддзе н.э. каля в. Мацеевічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

Апісанне
--------

За 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі, на правым беразе р. Таль, на ускрайку леса, ва урочышчы Гарадок.

Вышыня над летнім межанным узроўнем вады ў рацэ 4 -5 м. Пляцоўка авальная, памерам 40 х 55 м, выцягнута з усходу на захад. Па краі ўмацавана валам вышынёй каля 1 м, шырынёй у ніжняй частцы 5 -8 м. Акрамя яго з усходу, поўдня і захаду на пляцоўцы былі 2 рады валоў вышынёй 1,5 - 2,5 м, шырынёй 5 - 6 м і равоў глыбінёй да 2 м. З паўднёвага боку прасочаны ўваход на гарадзішча шырынёй 2м. Пляцоўка пашкоджана ямамі, яе краі, схілы, валы параслі кустамі і рэдкімі дрэвамі.

Даследаванні
------------

Адкрыў і абследстваў у 1930 г. А. Рынейскі, абследавала ў 1985 годзе Т. С. Бубенька. Культурны пласт 0,3 - 0,4 м. Раскопкі не праводзіліся.

Літаратура
----------

* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
**Кэшбэк** (ад англ.: cashback — вяртанне наяўных грошай) — тэрмін, які выкарыстоўваецца ў сферах інтэрнэт-гандлю, банкаўскай справы і ігральнага бізнесу ў якасці абазначэння разнавіднасці бонуснай праграмы для прыцягнення кліентаў і павышэння іх лаяльнасці.

У рознічным і інтэрнэт-гандлі кэшбэк — гэта адтэрмінаваная зніжка, якая вяртаецца кліенту па заканчэнні перыяду, адведзенага на абмен/зварот.

У банкаўскай сферы кэшбэк — праграма лаяльнасці, якая стымулюе кліента ажыццяўляць пакупкі з дапамогай пластыкавай карты. У банкаўскай сферы выпускаюць крэдытныя і дэбетавыя карты з кэшбэкам. У гэтым выпадку пры аплаце пакупкі з дапамогай карты на рахунак пакупніка залічваецца ад 0,5% да 3% кошту аплачанай пакупкі.

Зноскі
------

1. ↑  Кредит на гибкой основе
**Тро́цкае кня́ства** — удзельнае княства ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, якое існавала ў XIV — пачатку XV стагоддзя.

Гісторыя
--------

Пасля смерці Вялікага князя літоўскага Гедзіміна, яго сыны — Альгерд і Кейстут дамовіліся падзяліць паміж сабой уладу ў Літве. Альгерд стаў Вялікім князем, кіраўніком Вільняй і Усходняй Аўкштотай. Кейстут атрымаў заходнія вобласці (сучасныя Заходняя Літва, Заходняя Беларусь і Падляшша), якія дзяліліся на Жамойць і іншыя землі, атрымаўшыя статус Троцкага княства са сталіцай у літоўскай крэпасці Трокі).

У 1382 годзе падчас грамадзянскай вайны ў Вялікім Княстве Літоўскім 1381—1384 гадоў Кейстут, быўшы ўжо Вялікім князем, быў схоплены сваім пляменнікам Ягайлам і зняволены ў вязніцы ў Крэўскім замку, дзе загінуў пры смутных акалічнасцях (верагодна, быў задушаны). Троцкім князем стаў Скіргайла — брат новага Вялікага князя Ягайлы. Сын Кейстута Вітаўт, жадаючы вярнуць бацькаўскія землі, распачаў другую грамадзянскую вайну. Барацьба скончылася складзеннем Востраўскага пагаднення, па якім Вітаўт атрымліваў Жамойць, Троцкае княства і станавіўся Вялікім князем літоўскім як васал караля польскага.

2 кастрычніка 1413 года па ўмовах Гарадзельскай уніі Княства ператваралася ў Троцкае ваяводства, якім з гэтага часу кіравалі ваяводы, прызначаныя Вялікім князем.

Тэрыторыя
---------

Карта Вялікага Княства Літоўскага (Троцкае ваяводства адзначана чырвоным). Межы ваяводства ў цэлым адпавядалі межам княства[*крыніца?*]
Прыкладныя межы княства выглядалі наступным чынам: ад мяжы з Лівоніяй на поўначы да горада Кобрынін у Мазовіі на поўдні, і ад мяжы з Жамойцю і Польшчай на захадзе да віленскіх земляў на ўсходзе. У склад княства ўваходзілі такія гарады, як Коўна, Горадня, Наваградак.

Спіс князёў
-----------

| # | Імя | Партрэт | Пачатак кіраванні | Канец кіравання |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Кейстут  |  | 1337  | 1382 |
| 2 | Скіргайла  |  | 1382  | 1392 |
| 3 | Вітаўт  |  | 1392  | 1413 |

Гл. таксама
-----------

* Троцкае ваяводства

Зноскі
------

1. ↑  *Koncius J. B.* Vytautas the Great, Grand Duke of Lithuania. — Miami: Franklin Press, 1964. — pp. 21-23.
2. ↑  ЭнцВКЛ2, 2005
3. ↑  ЭнцВКЛ1, 2005

Літаратура
----------

* *Грыцкевіч А.* Востраўскае пагадненне // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 465. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
* *Сагановіч Г.* Ягайла // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 775—776. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
* Trakų kunigaikštystė. Mažoji lietuviškoji tarybinė enciklopedija, T. 3 (R–Ž). Vilnius, Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1971, 566 psl.
* Trakų kunigaikštystė. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 4 (Simno-Žvorūnė). – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Віцебскі праспект.

Віцебскі праспект
**Віцебскі праспект** — адна з галоўных магістраляў паўднёвай часткі Санкт-Пецярбурга, адзін з асноўных ўездаў у горад. Праходзіць ўздоўж чыгункі ад злучальнай галіны і Паркавай вуліцы праз Маскоўскую шашу, кальцавую аўтадарогу і мікрараён Шушары да Пецярбургскай шашы пры ўездзе ў Пушкін. З'яўляецца працягам Паветраплавальнай вуліцы пасля пераходу праз Артылерыйскі пуцеправод. Праходзіць па тэрыторыі Маскоўскага і Пушкінскага раёнаў горада. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Паркавай вуліцы.

Перайменаваны 12 лістапада 1962 па найменні ўчастка прылеглай чыгункі.

Гісторыя
--------

Да лістапада 1962 гэты вялікі праезд называўся Купчынская дарога, бо ён вёў у былую вёску Купчына.

У 1966 годзе быў пабудаваны аўтадарожны пуцеправод праз праспект Славы і вуліцу Ціпанава.

26 мая 2005 года адкрыты ўчастак ад ст. м. «Купчына» да Маскоўскай шашы з пуцеправодам над пуцямі метрапалітэна.
**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — колішні рымска-каталіцкі храм у в. Радамля Чавускага раёна.

Невялікі мураваны храм фундаваны Хадкевічамі ў пачатку 20 ст. на месцы папярэдняга.

Архітэктура
-----------

Касцёл, інтэр’ер
Архітэктура будынка была вырашана ў стылі неакласіцызму. Галоўны фасад фланкіравалі дзве 2-ярусныя 4-гранныя купальныя вежы, на гарызантальна руставаных плоскасцях якіх вылучаліся арачныя аконныя праёмы з замковым каменем, вуглавыя слаёныя пілястры. Цэнтральная частка фасада была завершана ступеньчатым атыкам, галоўны ўваход аформлены рэнесансным парталам з лучковым франтонам, над якім была размешчана круглая люкарна.

Святары
-------

* Чарнеўскі;
* Іваноўскі;
* 1895—1907 — Ян Пацэвіч;
* з 1908 — Іеранім Іеранімавіч Будрыс;
* 1923 — Станіслаў Лаўрыновіч;
* 1920-я — Станіслаў Антонавіч Ярашэвіч.

Зноскі
------

1. ↑  *Маракоў, Л.* Святыні Беларусі, што згадваюцца ў даведніку, і святары, якія ў іх служылі // Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі (1917—1964) / Леанід Маракоў. — Мінск: Смэлтак, 2009. — С. 585. — 776 с. — ISBN 978-985-6917-12-0.

Літаратура
----------

* Касцёл // Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 450. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пясчанка.

**Пясча́нка** (трансліт.: *Piasčanka*, руск.: Песчанка) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 18 км ад Бярозы, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

Гісторыя
--------

У 1563 годзе ў Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Кабацкага.

### Пад уладай Расійскай імперыі

Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1864 годзе ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні.

### Найноўшы час

У 1905 годзе вёска ў Бярозаўскай воласці. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Малецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Кабакоўскім сельсавеце. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 5 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 2 воіны землякі.

З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім сельсавеце (перайменаваны ў Першамайскі 1 жніўня 1964). Паводле перапісу 1970 года — у саўгасе «Бярозаўскі».

Планіроўка
----------

Планіровачна складаецца з дугападобнай, двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на паўднёвы ўсход.

Насельніцтва
------------

* **XX стагоддзе**:
	+ 1905 — 366 жыхароў.
	+ 1924 — 8 будынкаў, 65 жыхароў.
	+ 1940 — 41 двор, 416 жыхароў.
	+ 1959 — 34 гаспадаркі, 151 жыхар.
	+ 1970 — 140 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
	+ 2005 — 13 двароў, 20 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2006. — 528 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0373-X.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Першамайскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Першамайская |
| Аграгарадкі | Кабакі |
| Вёскі | Вашчанка ·  Жычын ·  Карпяшы ·  Нівішчы ·  Пясчанка ·  Ціхны |
**Магілёўская абарона** — баявыя дзеянні савецкіх войскаў у ліпені 1941 года ў раёне Магілёва. З'яўляецца часткай Смаленскай бітвы.

Папярэднія падзеі
-----------------

| Смаленская бітва, 1941 |
| --- |
| Полацк • Смаленск • Бабруйск • Магілёў • Ельня |

Пасля захопу Мінска і разгрому асноўных сіл савецкага Заходняга фронта ў Беластоцкім і Мінскім «катлах» нямецкія матарызаваныя карпусы пачалі прасоўванне да лініі рэк Заходняя Дзвіна і Дняпро з тым, каб адтуль пачаць новы наступ на Маскоўскім кірунку. Пераадолеўшы слабую абарону савецкіх 20-га механізаванага корпуса і 4-га паветрана-дэсантнага корпуса на рэках Бярэзіна і Друць, нямецкі 46-ы матарызаваны корпус 2-й танкавай групы генерал-палкоўніка Гудэрыяна выйшаў на подступы да Магілёва. Да Дняпра падцягнуліся і астатнія матарызаваныя карпусы 2-й танкавай групы.

5 ліпеня штаб 61-га стралковага корпуса генерал-маёра Ф. А. Бакуніна, які прыбыў з-пад Оршы, прыняў камандаванне над трыма стралковымі дывізіямі ў раёне Магілёва (53-й палкоўніка І. Я. Барценева, 110-й палкоўніка В. А. Хлябцова і 172-й генерал-маёра М. Т. Раманава). З гэтага ж дня перадавыя атрады дадзеных савецкіх дывізій прынялі ўдзел у баях заходней Магілёва.

7 ліпеня 61-ы корпус быў падпарадкаваны штабу 13-й арміі, які адступаў ад самога Маладзечна. Як раз у гэты ж дзень камандуючы арміяй генерал-лейтэнант П. М. Філатаў быў цяжка паранены (памёр у шпіталі ў Маскве 14 ліпеня 1941 года). Новым камандуючым быў прызначаны генерал-лейтэнант Ф. Н. Рэмезаў.

Памяць
------

У памяць аб баях 172-й стралковай дывізіі 9 мая 1995 года быў адкрыты мемарыяльны комплекс «Буйніцкае поле».

Літаратура
----------

* *Гальдер Ф.* Военный дневник. Ежедневные записки начальника генерального штаба сухопутных войск. Том. III. — М.: Воениздат, 1971.
* *Гудериан Г.* Воспоминания солдата. — M.: Смоленск: Русич, 1999
* *Еременко А. И.* В начале войны. — М.: Наука, 1965
* *Иванов С. П.* Штаб армейский, штаб фронтовой. — М.: Воениздат, 1990
* Сборник боевых документов Великой Отечественной войны. Выпуск 37-й. — М.: Воениздат, 1959.

Спасылкі
--------

* Архівавана 6 ліпеня 2010.
* Буйничское поле. Оборона Могилёва
**Bésame Mucho** (*Бэсамэ муча*), што перакладаецца з іспанскай як *«Цалуй мяне шмат»* ці *«Цалуй мяне мацней»* — песня, напісаная мексіканскім кампазітарам Кансуэлай Веласкес у 1940 годзе перад сваім шаснаццацігоддзем. Песня вельмі хутка стала адным з папулярных хітоў 20 стагоддзя.

Па словах самой Веласкес на напісанне песні яе натхніла арыя з оперы *Goyescas*, вядомага іспанскага кампазітара Энрыке Гранадаса.

У 1944 годзе *Бэсамэ муча* стала першай мексіканскай песняй, якая перамагла ў Нью-Ёркскім хіт-парадзе.

Кавер-версіі
------------

Існуюць варыянты песні на англійскай, французскай, японскай, в'етнамскай, рускай і іншых мовах. Песню ў розных варыянтах і аранжыроўках выконвалі больш як 700 выканаўцаў па ўсім свеце, у тым ліку:

* Джымі Дорсі
* The Beatles
* Элвіс Прэслі
* The Ventures
* Луі Армстронг
* Сезарыя Эвора
* Пласіда Дамінга
* Хасэ Карэрас
* Сафія Ратару
* Віктар Зінчук

і іншыя.

Беларускія выканаўцы песні
--------------------------

Матыў «*Бэсамэ муча*» гучыць у песні «Работа» з альбому гурта «Крамбамбуля» «Каралі раёну».

У альбоме *Умные вещи* (1995) гурта Neuro Dubel ёсць песня з назвай *Бессаме муче*, праўда да арыгінальнай версіі яна мае даволі ўскоснае дачыненне.

Фільмы
------

Кампазіцыя таксама выкарыстоўвалася ў якасці саўндтрэку да фільмаў: *Вялікія спадзяванні* (*Great Expectations*), *A toda máquina*, *Месяц над матэлем* (*The moon over parador*), *Арызонская мара* (*Arizona Dream*), *Масква слязам не верыць* (*Москва слезам не верит*) і *Усмешка Моны Лізы* (*Mona Lisa Smile*).

Спасылкі
--------

* Арыгінальны тэкст песні з літаратурным перакладам на англійскую Валентына Андэрса
**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Езуса і святой Марыі ад Езуса Укрыжаванага** — рымска-каталіцкі мураваны храм у г. п. Любча
Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Будаўніцтва было распачата на пачатку 2017 года.

29 чэрвеня 2019 года адбылося асвячэнне касцёла, якое здзейсніў біскуп Гродзенскі Аляксандр Кашкевіч. Удзел ва ўрачыстасці таксама прынялі біскуп Пінскай дыяцэзіі Антоній Дзям’янка, шматлікія святары, госці з Беларусі і Польшчы, мясцовыя жыхары. Была закладзена капсула з пасланнем нашчадкам на месцы, дзе, паводле некаторых звестак, быў пабудаваны першы касцёл на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага і заснавана першае біскупства на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага. Пробашч навагрудскай парафіі Святога Міхала Арханёла і любчанскі душпастыр ксёндз Юрый Жыгарын адкрыў памятны знак, у які святар уклаў пасланне нашчадкам «Дзеля памяці ў наступных пакаленнях».

Зноскі
------

1. ↑  Біскуп Гродзенскі Аляксандр Кашкевіч асвяціў новы касцёл у Любчы

Спасылкі
--------

* Там, дзе хрысціўся Міндоўг і была першая ў ВКЛ каталіцкая святыня, біскуп Кашкевіч благаславіў новы касцёл

| ⛭Навагрудскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Спаслання Святога Духа (Бярозаўка) ·  Касцёл Святой Ганны (Варонча) ·  Касцёл Маці Божай Нястомнай Дапамогі (Карэлічы) · 
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Езуса і святой Марыі ад Езуса Укрыжаванага (Любча) ·  Касцёл Святога Мікалая (Мір) ·  Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Навагрудак) ·  Касцёл Праабражэння Гасподняга (Навагрудак) ·  Касцёл Святога Казіміра (Уселюб) |
**Магілёўская бальніца № 1** (Лаўсанаўская) — бальніца ў Магілёве. Размешчана па вул. Акадэміка Паўлава, 2, на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада. Побач знаходзіцца Магілёўскі абласны анкалагічны дыспансер.

З’яўляецца шматпрофільнай спецыялізаванай лячэбна-прафілактычнай установай на 750 коек для аказання кругласутачнай стацыянарнай медыцынскай дапамогі па ўсіх асноўных раздзелах медыцыны: тэрапія і кардыялогія, хірургія, акушэрства і гінекалогія, інфекцыйная паталогія.

У бальніцы працуе больш за 1000 супрацоўнікаў. Штогод лячэнне праходзіць звыш 28000 чалавек, выконваецца больш за 1000 аперацый, прымаецца больш за 3000 родаў.

Гісторыя
--------

У 1967 годзе ў раёне Слаўгарадскай шашы на ўскраіне горада каля ляснога масіва распачата будаўніцтва бальніцы КСВ на 930 коек. 31 жніўня 1972 года загадам абласнога аддзела аховы здароўя медслужба камбіната сінтэтычнага валакна перайменавана ў медсанчастку КСВ.

24 кастрычніка 1974 года інфекцыйнае аддзяленне бальніцы прыняло першага хворага. З лістапада 1974 года паступова адкрываюцца аддзяленні бальніцы. У 1977 годзе медыка-санітарная частка КСВ складалася са стацыянара на 900 коек, паліклінікі на 600 наведванняў і 13 пунктаў аховы здароўя. У стацыянары разгорнута 19 лячэбных аддзяленняў і 16 спецыялізаваных кабінетаў.

У 1989 годзе ўведзены ў эксплуатацыю корпус аднаўленчага лячэння, дзе размясціліся: фізіятэрапеўтычнае аддзяленне з бальнеалячэбніцай і 2 неўралагічныя аддзяленні.

Галоўныя ўрачы
--------------

* красавік 1974 — красавік 1997 — Сцяпан Іосіфавіч Ільяшук
* красавік 1997 — лістапад 2004 — Віктар Панцялеевіч Ісачкін
* лістапада 2004 — кастрычнік 2012 — Уладзімір Іванавіч Пячкоўскі
* з лістапада 2012 — Віктар Сяргеевіч Клачкоў

Структура
---------

Маюцца наступныя стацыянарныя лячэбныя аддзяленні:

* артапедычнае аддзяленне;
* хірургічнае аддзяленне;
* практалагічнае аддзяленне;
* акушэрскія аддзяленні;
* два гінекалагічныя аддзяленні;
* тэрапеўтычнае аддзяленне
* два кардыялагічныя аддзяленні;
* два неўралагічных аддзяленні;
* аддзяленні нефралогіі і гемадыялізу;
* дзіцячае інфекцыйнае боксавае аддзяленне;
* рэнтгеналагічнае аддзяленне, у тым ліку і кабінет камп’ютарнай тамаграфіі;
* аддзяленне функцыянальнай дыягностыкі (ультрагукавыя даследаванні, эндаскапічныя даследаванні);
* клініка-дыягнастычная лабараторыя (абсталявана сучаснымі шматфункцыянальнымі аналізатарамі і выконвае шырокі спектр даследаванняў);
* фізіятэрапеўтычнае аддзяленне;
* аддзяленне анестэзіялогіі і рэанімацыі, у тым ліку «Кабінет лячэння болю» і кабінет «Лазернай тэрапіі».

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Магілёўская бальніца №1
* mb1.by — афіцыйны сайт Магілёўскай бальніцы №1
Вялікая рыфтавая даліна на карце Афрыкі
**Вялікая рыфтавая даліна** — буйнае рыфтавае ўтварэнне рэльефу, якое распасціраецца прыкладна на 6000 км ад паўночнай Сірыі да цэнтральнага Мазамбіка ва Усходняй Афрыцы. На поўнач ад возера Малаві (возера)Малаві разгаліноўваецца. Заходняя галіна, вядомая як рыфт Альберцін, прамалявана на карце ланцужком з пяці значных азёр, найбуйнейшае з якіх — возера Танганьіка. 

Рыфт Альберцін (штучны рэндэрынг)
Шырыня даліны складае ад трыццаці да ста кіламетраў, глыбіня — ад некалькіх сотняў да тысяч метраў. Сфармавалася ў выніку геалагічных зрухаў на мяжы Афрыканскай і Аравійскай тэктанічных пліт.

На працягу наступных мільёнаў гадоў геолагі чакаюць разбурэння і разыходжання хрыбтоў, што аддзяляюць упадзіну Афар ад Чырвонага мора. У выніку мора затопіць упадзіну і гэта стане пачаткам вялікага ўсходне-афрыканскага мора, якое, на думку вучоных, канчаткова сфарміруецца праз 10 млн гадоў. 

Шэраг вучоных звязвае з Вялікай рыфтавай далінай пачатковыя этапы эвалюцыі чалавечай галіны гамінідаў.

Літаратура
----------

* Africa's Great Rift Valley. 2001. ISBN 0810906023

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Вялікая рыфтавая даліна**

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4520884-0 · SUDOC: 168650029 · VIAF: 242583128 |
**Магілёўская абласная філармонія** — філармонія ў Магілёве. Створана ў 1990 годзе пры Упраўленні культуры Магілёўскага аблвыканкама на базе гастрольна-канцэртнага аддзялення Белдзяржфілармоніі. У 1996 годзе пад філармонію рэканструяваны былы дом палітычнай асветы, размешчаны на Тэатральнай плошчы, па адрасе вуліца Першамайская, 10.

У яе складзе (1999): мужчынскі камерны хор «Унія» (мастацкі кіраўнік і дырыжор К. Насаеў), аркестр народных інструментаў (мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Л. Іваноў), камерны інструментальны ансамбль «Барыня», шоу-балет, гурты — вакальны-інструментальны «03», сямейны народных спеваў «Весялуха», эстрадна-цыркавыя «Казіно смеху» і «М+М», «Цырк на сцэне» і інш.; сярод артыстаў — спявачкі І. Абалян, А. Мацярынка, Н. Шарубіна, флейтыст У. Буры, ілюзіяніст С. Фельдман. У філармоніі пачынаў творчую дзейнасць А. Цівуноў, у яе студыі па падрыхтоўцы маладых артыстаў вучыліся спевакі С. Франкоўскі, А. Кавалеўскі.

Вядзе актыўную дзейнасць па арганізацыі і правядзенні музычных фестываляў і конкурсаў, свят горада, у т. л. міжнароднага фестывалю «Залаты шлягер» (з 1995), «Фестывалю харавой музыкі» (1991), міжнародныя эстрадныя імпрэзы «Беларусь збірае сяброў» (1993), эстраднага фэсту «Рэха „Славянскага кірмашу"» (1994), «Магілёўскай музычнай вясны» (1995), «Каляднага фестывалю» і IV Сусветнага кангрэса цымбалістаў (1997), Міжнародных пленэраў па жывапісе імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі (у святкаванні 125-годдзя з дня яго нараджэння ўдзельнічалі камерныя аркестры «Віртуозы Масквы» і «Вівальдзі-аркестр» пад кіраўніцтвам С. Бязроднай), удзельнічае ў фестывалі «Беларуская музычная восень», у працы міжнароднага дабрачыннага Фонду У. Співакова. 3 1997 года прадстаўніцтва філармоніі працуе ў Мінску.

Кіраўнікі
---------

Дырэктары і мастацкія кіраўнікі філармоніі:

* У. Браілоўскі.

…

* Святлана Юр’еўна Ефімук

Літаратура
----------

* Магілёўская абласная філармонія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

Спасылкі
--------

* mogfil.by — афіцыйны сайт Магілёўскай абласной філармоніі
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса.
**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса** — мураваны каталіцкі храм у п. Наваельня Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса быў пабудаваны ў 1936 годзе. Ёсць звесткі, што касцёл быў перавезены ў Наваельню ў 1936 годзе з вёскі Ненадавічы (зараз в. Рандзілаўшчына), у якой ён быў пабудаваны ў 1912 г.

У 1957 годзе касцёл быў закрыты і перабудаваны пад кінатэатр.

Будынак быў вернуты каталіцкім вернікам у 1994 годзе. У 2000 годзе касцёл быў адбудаваны і нанава кансэкраваны 15 ліпеня 2000 года.

Архітэктура
-----------

Напачатку гэта быў драўляны каталіцкі храм. У 1990-х пры адбудове драўляныя сцены былі заменены на цагляныя.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Наваельня
* Наваельня — парафія Сэрца Пана Езуса на Catholic.by

| ⛭Дзятлаўскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Дварэц) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзятлава) ·  Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Наваельня) ·  Касцёл Маці Божай Анёльскай (Падвялікае) ·  Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Раготна) ·  Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Рандзілаўшчына) ·  Касцёл Святога Іосіфа (Руда Яварская) ·  Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Скрундзі) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Стараельня) |
3-е выданне ВСЭ
**Вялікая савецкая энцыклапедыя** (руск.: Больша́я сове́тская энциклопе́дия; у выходных звестках — **Вялікая Савецкая Энцыклапедыя**; скарочана *БСЭ* — **ВСЭ**) — найбольш вядомая і поўная савецкая ўніверсальная энцыклапедыя. Выпускалася з 1926 года (першы том першага выдання) па 1991 год (апошні штогоднік) выдавецтвам «Савецкая энцыклапедыя» (цяпер — выдавецтва «Вялікая Расійская энцыклапедыя»).

Вытрымала тры выданні:

* Першае выданне (1926—1947) налічвала 65 тамоў і дадатковы том «СССР» без нумара;
* Другое выданне (1949—1958) налічвала 49 тамоў, том 50 «СССР», дадатковы том 51 і том 52 «Алфавітны паказальнік» у двух кнігах (1960);
* Трэцяе выданне (1969—1978) налічвала 30 тамоў (том 24 выдадзены ў двух кнігах: другая, дадатковая кніга — «СССР») і дадатковы том «Алфавітны імянны паказальнік» без нумара (1981).

Правапераемнікам выдавецтвам «Савецкая энцыклапедыя» стала зарэгістраванае ў снежні 1991 года выдавецтва «Вялікая Расійская энцыклапедыя», якое выпусціла ў 2004—2017 гадах аднайменную 35-томную энцыклапедыю. Шэраг змяненняў у энцыклапедыі ў 1999—2001 гадах ініцыявала Міністэрства па справах друку, тэлерадыёвяшчання і сродкаў масавых камуникацый Расійскай Федэрацыі, якое з ліпеня 1999 года па 2004 год узначальваў Міхаіл Лесін, а яго намеснікам па пытаннях кнігавыдання і друку з верасня быў Уладзімір Грыгор’еў.

Гл. таксама
-----------

* Беларуская Савецкая Энцыклапедыя
* Беларуская Энцыклапедыя
* Brockhaus Enzyklopädie
* Энцыклапедыя Брытаніка

| Рускія ўніверсальныя энцыклапедыі |
| --- |
| 
* Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона
* Вялікая энцыклапедыя Южакова
* Энцыклапедычны слоўнік Гранат
* Вялікая савецкая энцыклапедыя
* Малая савецкая энцыклапедыя
* Вялікая расійская энцыклапедыя
* Кароткая расійская энцыклапедыя
* Новая расійская энцыклапедыя
* Вялікая энцыклапедыя «Тэра»
* Энцыклапедыя «Кругасвет»
* Вялікая энцыклапедыя Кірылы і Мяфодзія
* Руская Вікіпедыя
* Вялікая ілюстраваная энцыклапедыя
	+ Камсамольская праўда
	+ Аргументы і факты

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса.

**Касцё́л Найсвяце́йшага Сэ́рца Ісу́са** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Фаніпаль Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Камсамольская, 4а.

Гісторыя
--------

Парафія існуе з 2000 года, святая імша праводзілася ў кінатэары на працягу двух месяцаў. Затым нечакана кіраўніцтва горада яе забараніла і парафія пераехала ў пусты дом па вул. Камсамольская, 4а (раней будынак належаў Стаўбцоўскаму ДРСУ, але быў спісаны і падлягаў зносу).

У студзені 2001 года кіраўніцтва абшчыны, ксендз Уладзіслаў Завальнюк і старшыня касцёльнага камітэта П. А. Жых звярнуліся да ўладаў з просьбай аб выдзяленні ўчастка пад будаўніцтва культурна-хрысціянскага цэнтра, але так не атрымалі згоды ад дзяржынскага райвыканкама.

У 2002 годзе на працу ў фаніпальскую парафію быў скіраваны ксёндз Станіслаў Салата, які 5 красавіка 2003 года быў афіцыяльна назначаны пробашчам.

21 ліпеня 2003 года парафія атрымала згоду на будаўніцтва касцёла. Рэлігійная абшчына заключыла пагадненне з праектным прыватным унітарным прадпрыемствам «Творчая майстэрня архітэктара Базевіча А. Ф.» на падрыхтоўку архітэктурнага праекта будынка касцёла і плябаніі.

У чэрвені 2006 года адбылося асвячэнне пляцоўкі пад касцёл. У прысутнасці вернікаў парафіі біскуп Антоній Дзям’янка благаславіў будаўніцтва святыні ў Фаніпалі. У жніўні 2006 года адбылося аб’яднанне парафій Маткі Боскай Шкаплернай ў вёсцы Фрунзэ Дзяржынскага раёна з парафіяй Найсвяцейшага Сэрца Езуса і Марыі ў Фаніпалі, якія з гэтага часу абслугоўваў ксёндз Станіслаў Салата. Пакуль адбывалася будаўніцтва, святыя Імшы праводзіліся ў вагончыку, які стаяў побач з будовай.

У лютым 2009 года ў парафіі з’явіўся новы пробашч — ксендз Сяргей Дабрагост.

20 верасня 2020 года святая Імша ўпершыню цэлебравалася ўнутры касцёла.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Фаніпаль) на сайце Catholic.by (бел.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |

| ⛭Стаўбцоўскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Волма) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзераўная) ·  Касцёл Святой Ганны (Дзяржынск) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Налібакі) ·  Касцёл Святых Пятра і Паўла (Новы Свержань) ·  Касцёл Святога Іосіфа (Рубяжэвічы) ·  Касцёл Святога Казіміра (Стоўбцы) ·  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Узда) ·  Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Фаніпаль) ·  Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Хатава) |
**Bungo Stray Dogs** (яп. 文豪ストレイドッグス *Бунго: Суторэй Доггусу,* англ. *Literary Stray Dogs*, літаральна *Бадзяжныя сабакі літаратуры*) — манга, створаная мангакай Асагіры Кафкай і праілюстраваная Санго Харукавай. Выходзіць у японскім часопісе прыгодніцкай мангі Young Ace з 2012 года. Сюжэт будуецца на жыцці галоўнага героя, пярэваратня Ацусі Накадзімы, і іншых людзях, якія маюць звышздольнасці і выкарыстоўваюць іх для розных мэт, у тым ліку для барацьбы, вядзення бізнесу, рашэнні загадак. Большасць персанажаў носяць імёны вядомых пісьменнікаў і паэтаў XIX—XX стагоддзяў, у тым ліку Руноскэ Акутагава, Асаму Дадзай, Акіка Ёсана, Кэндзі Міядзава, Фёдар Дастаеўскі, Накахара Цюя, Рампо Эдогава і г. д.

Анімэ адаптацыя ўключае тры сезоны серыялы і некалькі фільмаў. Прэм’ера першага сезона адбылася 7 красавіка 2016 года, а другога — 6 кастрычніка 2016 года. Трэці сезон выхадзіў з красавіка па чэрвень 2019 года.

Сюжэт
-----

Гісторыя пачынаецца з таго, што юнака Ацусі Накадзіму выганяюць з сіроцкага прытулку, і ён у адчаі вырашаецца на крадзеж. Але каля ракі ён сустракае чалавека, які хоча здзейсніць самагубства, і выцягвае яго з вады. Выратаванага чалавека завуць Асаму Дадзай, ён аказваецца супрацоўнікам дзіўнага Агенцтва і прапаноўвае Ацусі дапамогу. Хутка аказваецца, што Ацусі мае звышздольнасць ператварацца ў белага тыгра падчас поўні, і таму прадстаўляе небяспеку для навакольных, і праз гэта яго выгналі з прытулку. Дадзай наймае яго ў агенцтва, дзе збіраюцца іншыя карыстальнікі здольнасцяў, калі яны займаюцца рознымі справамі і падзеямі, якія адбываюцца ў горадзе Якагаме. Ацусі становіцца мэтай членаў партовай мафіі, у першую чаргу былога вучня Дадзая, Рюноскэ Акутагава, паколькі на чорным рынку за яго галаву прызначаная ўзнагарода.

Зноскі
------

1. ↑  Bungō Stray Dogs Gets Anime Adaptation at Studio Bones. *Anime News Network*.
2. ↑  Bungo Stray Dogs Anime’s 2nd Video, April 6 Debut, Split-Season Plans Revealed. *Anime News Network*.
3. ↑  Bungō Stray Dogs Anime’s 2nd Half Premieres on October 5. *Anime News Network*.
**Каштоўныя камяні** — мінералы, якія валодаюць прыгожым знешнім выглядам (як правіла, толькі пасля паліроўкі або агранкі) і пры гэтым досыць рэдкія, а як следства і дарагія. Іх шырока выкарыстоўваюць у вытворчасці ювелірных вырабаў, збіраюць у калекцыях, выкарыстоўваюць як банкаўскія актывы.

Цяжка адрозныя на выгляд імітацыі большасці каштоўных камянёў вырабляюцца штучна, імітацыі ці падробкі многіх каштоўных камянёў рабіліся яшчэ ў часы Старажытнага Рыма (у нашы дні такія сінтэтычныя камяні і імітацыі самацветаў вельмі папулярныя, бо кошт іх таннейшы). У 1902 годзе французскі хімік М. А. Вернейль ўпершыню атрымаў і пачаў пастаўляць на сусветны рынак сінтэтычныя рубіны, а крыху пазней сінтэтычныя сапфіры і сінтэтычную шпінель. З'яўленне вялікай колькасці сінтэтычных камянёў не знізіла, а, наадварот, падвысіла значэнне і кошт натуральных, прыродных самацветаў. Менш рэдкія мінералы часта называюць напаўкаштоўнымі.

Вывучэннем каштоўных камянёў як мінералаў і пошукамі спосабаў іх дакладнага распазнавання ад сінтэтычных падробак займаецца профіль мінералогіі — гемалогія. Мастацтва разьбы на каштоўных камянях называецца гліптыка.

Літаратура
----------

* БЭ ў 18 тамах, Т. 8. — Мн. 1999. — С. 201.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каштоўныя камяні

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX4576308 · GND: 4052949-6 · LCCN: sh85053712 · Microsoft: 2780137704 · NDL: 00563481 · NKC: ph114355, ph114356, ph158318 |

 |
**Касцёл Маці Божай Ружанцовай** — рымска-каталіцкі храм, знаходзіцца на паўночна-заходняй ускраіне вёскі Падлабенне Гродзенскага раёна. Пабудаваны ў другой палове XIX ст. з цэглы. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-гатычнага стылю. Дзейнічае.

Гісторыя
--------

У 1715 годзе кароль Рэчы Паспалітай Аўгуст II заснаваў у Лабне грэка-каталіцкую парафію. У 1875 годзе царква ў Лабне была перададзена царскім урадам праваслаўнаму ведамству. Недзе ў другой пал. XIX ст. старажытная драўляная святыня знікла.

У 1887 годзе (па іншых дадзеных — у 1882) у Лабне быў пабудаваны цагляны атынкаваны храм у стылі неакласіцызму як праваслаўная царква (на фотаздымку 1915 года яна яшчэ мае званіцу, магчыма, страчаную падчас Першай сусветнай вайны). У 1917 годзе царква перайшла да каталікоў. У 1929 святыня была пераасвечана як рымска-каталіцкі касцёл Ружанцовай Божай Маці. У канцы 1935 года дабудавана да святыні капліца, а ў 1956 дабудаваны купал над касцёлам і з’явілася сакрыстыя.

Касцёл дзейнічаў і ў савецкі час. Каля 1983 года пабудавана званіца ў стылі мадэрн, чацверыковая, атынкаваная, з сілікатнай цэглы. У 1990-я гады касцёл атрымаў статус помніка архітэктуры.

Архітэктура
-----------

Кампазіцыя храма складаецца з цэнтральнага кубавіднага аб’ёму з васьмігранным светлавым барабанам пад купалам, выцягнутага бабінца (прытвора) пад двухсхільным дахам і пяціграннай апсіды (алтарнай часткі) з сакрыстыяй з правага боку. Да паўднёва-ўсходняга боку асноўнага аб’ёму дабудавана крыло трансепта (капліца).

### Інтэр’ер

Інтэр’ер перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі. Скляпенне сяродкрыжжа ўпрыгожана паліхромнымі фрэскамі. Галоўны драўляны неабарочны алтар змяшчае абраз Найсвяцейшай Ружанцовай Панны Марыі, у капліцы ёсць алтар з разьбяной паліхромнай фігурай св. Антонія. Над уваходам — балкон арганных хораў, падтрыманы дзвюма круглымі калонамі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; маст. І. І. Бокі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2001.— 216 с.: іл. ISBN 985-11-0199-0.

Спасылкі
--------

* Касцёл Маці Божай Ружанцовай (Падлабенне) на сайце Radzima.org
* slowo.grodnensis.by

| ⛭Сапоцкінскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Адамавічы) ·  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Галынка) ·  Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Зарачанка) ·  Касцёл Маці Божай Ружанцовай (Падлабенне)  ·  Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Перстунь) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Іасафата Кунцэвіча (Сапоцкін) ·  Касцёл Перамянення Гасподняга (Селіванаўцы) |
**Праблема калібравальнай іерархіі** з'яўляецца адной з праблем сучаснай фізікі элементарных часціц, якая складаецца ў тым, што характэрныя энергетычныя маштабы розных фундаментальных узаемадзеянняў, а таксама некаторыя меркаваныя маштабы з'яў, якія выходзяць за рамкі Стандартнай мадэлі, адрозніваюцца на шмат парадкаў. Актуальнымі, у прыватнасці, з'яўляюцца пытанні, прыроды такой іерархіі, прычын яе ўстойлівасці і наяўнасці вялікай «пустыні» паміж двума групамі маштабаў.

Апісанне праблемы
-----------------

У кожнага з вядомых фундаментальных узаемадзеянняў існуе пэўны характэрны энергетычны маштаб. Напрыклад, для моцнага ўзаемадзеяння гэты маштаб роўны {\displaystyle \Lambda \_{QCD}}~200 МэВ. У прыватнасці, іменна гэты маштаб вызначае масы самых лёгкіх адронаў. Электрамагнітнае і слабае ўзаемадзеянні, аб'яднаныя ў адзінае электраслабае ўзаемадзеянне, маюць характэрны энергетычны маштаб, роўны так званаму вакуумнаму сярэдняму хігсаўскага базона {\displaystyle v}≈246 ГэВ. На фоне гэтых маштабаў кантрастуе характэрны энергетычны маштаб гравітацыйнага ўзаемадзеяння, вызначаны велічынёй планкаўскай энергіі {\displaystyle M\_{Pl}}~1019 ГэВ.

У наяўных тэарэтычных мадэлях магчымых пашырэнняў Стандартнай мадэлі маюцца і іншыя ўзаемадзеянні і звязаныя з імі маштабы. Так, моцнае і электраслабае ўзаемадзеянні павінны аб'ядноўвацца ў электрамоцнае (так званае Вялікае аб'яднанне) пры энергіях парадку {\displaystyle M\_{GUT}}~1016 ГэВ. Акрамя гэтага ў некаторыя тэорыі, якія тлумачаць наяўнасць канчатковай масы нейтрына, фігуруе маштаб {\displaystyle M\_{\nu }}~1014 ГэВ. Такую ж велічыню мае маштаб {\displaystyle M\_{PQ}}, звязаны з CP-інварыянтнасцю ў моцных узаемадзеяннях.

Праблема калібравальнай іерархіі заключаецца ў тлумачэнні назіранай моцнай неадпаведнасці паміж гэтымі маштабамі:

{\displaystyle \Lambda \_{QCD},~v\ll M\_{Pl},~M\_{GUT},~M\_{\nu },~M\_{PQ}}
У прыватнасці, вылучаюць праблему паходжання іерархіі, праблему яе ўстойлівасці і праблему наяўнасці вялікага дыяпазону энергій («пустыні»), якія не адпавядаюць ніякім узаемадзеянням.

Гл. таксама
-----------

* Праблема іерархіі ферміённых мас

Літаратура
----------

* *С. В. Троицкий* Нерешённые проблемы физики элементарных частиц // *Успехи физических наук*. — 2012. — Т. 182. — С. 77—103.
**Кашырскі павет** (польск.: Powiat koszyrski) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Палескага ваяводства Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Камень-Кашырскі.

Складаўся з 6 вясковых гмін (7 у 1939). Агульная плошча павета — 3243 км², насельніцтва — 95.000 чалавек, шчыльнасць — 29 чал. на км².

Гісторыя
--------

Паводле Рыжскага мірнага дагавора ў складзе Заходняй Беларусі адышоў да Польшчы. Утвораны 1 сакавіка 1921 года.

Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР асноўная частка Кашырскага павета разам з павятовым цэнтрам 4 снежня 1939 года паводле Указа Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была выведзена са складу БССР і передадзена ў склад УССР. Мяжа была штучна перанесена І. Сталіным па просьбе першага сакратара ЦК КПУ М. Хрушчова на падставе таго, што УССР нібыта не хапала лесу.

Зноскі
------

1. ↑  Паводле даных перапісу 1931 года.
2. ↑  «Обрекло бы Беларусь на жалкое существование»
3. ↑  На чужой каравай рот не разевай. Рассказываем о том, как украинец Хрущев пытался укоротить Беларусь

Літаратура
----------

* Кашырскі павет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.

  


| ⛭Паветы Палескага ваяводства |
| --- |
| Ваяводскія гарады | 
* Пінск
* Брэст-над-Бугам

 | Герб Палескага ваяводства |
| Паветы | 
* Брэсцкі
* Драгічынскі
* Івацэвіцкі (з 1935)
* Кашырскі
* Кобрынскі
* Косаўскі (да 1935)
* Лунінецкі
* Пінскі
* Пружанскі
* Сарнэнскі (да 1930)
* Столінскі (з 1923)

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Новы Шлях.

**«Но́вы шлях»** — часопіс, орган Беларускай нацыянал-сацыялістычнай партыі (БНСП). Выдаваўся з лістапада 1933 да лістапада 1937 ў Вільні на беларускай мове кірыліцай і лацінкай. Меў падтрымку ведамства замежнай палітыкі Нацыянал-сацыялістычнай рабочай партыі Германіі. Рэдактар-выдавец — Уладзіслаў Казлоўскі.

Часопіс прапагандаваў ідэі нацыянал-сацыялізму, друкаваў дакументы і матэрыялы БНСП, рэзка крытыкаваў нацыянальную і эканамічную палітыку, будаўніцтва сацыялізму ў БССР, дзейнасць Камінтэрна і КПЗБ. Шмат увагі аддаваў падзеям у свеце, асабліва ў Германіі, узнімаў яўрэйскае пытанне, праблемы асветы і жыцця беларускай вёскі, палемізаваў з часопісам «Золак», газетамі «Наша воля», «Родны край». На старонках часопіса змешчаны біяграфіі лідараў БНСП Фабіяна Акінчыца, Уладзіслава Казлоўскага, Канстанціна Юхневіча, літаратурныя і публіцыстычныя творы Уладзіслава Казлоўскага, Альбіна Стэповіча, крытычныя агляды асобных нумароў часопісаў «Маладая Беларусь», «Калоссе». У рубрыцы «На нашым фронце» публікаваў хроніку.

Наклад часопіса не перавышаў 500 экз. Выйшла 26 нумароў (апошнія 3 у Лідзе), з іх некаторыя канфіскаваны, праз што Уладзіслаў Казлоўскі меў справу з судом. Забаронены польскімі ўладамі.

Літаратура
----------

* *Ёрш С.* «Новы шлях» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1999. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0141-9.

Спасылкі
--------

* «Новы шлях» // Беларуская Палічка
**«Праблема ваўкалака ў сярэдняй паласе»** (руск.: Проблема верволка в средней полосе) — апавяданне Віктара Пялевіна. У цэнтры апавядання — пярэваратні (ваўкалакі), якія жывуць на тэрыторыі Расіі.

Галоўны герой — студэнт Саша Лапін — прыязджае ў вясковую мясцовасць, у пошуках месца, якое ён убачыў на фатаграфіі ў кнізе. Падчас сваіх пошукаў ён губляецца ў лесе і выходзіць на групу ваўкалакаў, якія ў гэты час рыхтуюцца змяніць чалавечы від на воўчы.

Саша таксама ператвараецца ў ваўкалака. Паўнапраўным членам зграі ён становіцца тады, калі перамагае ў паядынку пярэваратня Мікалая, які вёў непрыстойны ваўку лад жыцця. У выніку станаўлення ваўком адбываецца змена ў самасвядомасці Сашы. Ён разумее, што яго папярэдняе жыццё было толькі сном, і цяпер ён прачнуўся. Саша дасягае гармоніі з навакольным светам. У канцы высвятляецца, што ён быў схільны да такога ператварэння першапачаткова (шукаў фатаграфію ваўка).

Слова «вервоўк» (руск. верволк) — прыдуманы Пялевіным неалагізм (ад *вервольф* і *воўк*). Гэтак аўтар падкрэслівае перанос еўрапейскай з’явы на рускую глебу.

Ваўкалакі з’яўляюцца ў апавяданні станоўчымі персанажамі. Яны ваююць з совамі-пярэваратнямі, якія ўвасабляюць зло.

Апавяданне насычана элементамі, характэрнымі для рускіх казак і фальклору, якія пераплятаюцца з сучаснасцю. Аўтар закранае філасофскія пытанні рускай літаратуры XIX—XX стагоддзяў аб прызначэнні чалавека ў сучасным свеце.

Апавяданне ўпершыню апублікавана (пад назвай «Ваўкалакі сярэдняй паласы») у серыяльным зборніку НФ-35 у 1991 годзе. У тым жа годзе выйшла у складзе першай кнігі аўтара «Сіні ліхтар», затым неаднаразова публікавалася ў іншых аўтарскіх зборніках, у тым ліку ў аднайменным зборніку апавяданняў 1993 года.

Як і ў многіх іншых сваіх творах, у гэтым апавяданні аўтар стварае агульны свет персанажаў, якія пераходзяць з кнігі ў кнігу. Героі «Праблемы ваўкалака» будуць сустракацца ў іншых апавяданнях і раманах (напрыклад, у «Прынцу Дзяржплана», «Свяшчэннай кнізе пярэваратня»).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  *Евграфова Л. В.* Философствующий герой ранней прозы Виктора Пелевина // Вестник Санкт-Петербургского университета. Язык и литература. 2011.
2. ↑  Верволки средней полосы: Рассказ // НФ: Сб. науч. фантастики. Вып. 35. — М.: Знание, 1991. — С. 165—189.

Літаратура
----------

* Айдачич Д. Перевертень (вовк) у східнослов’янських літературах // Мова і культура. — 2011. — Т. 4, вып. 14. — С. 245.
* Куликова Е. А. «Вервольфы» В. Пелевина: генезис образа человека-волка // Филология и человек. 2013. № 3.

Спасылкі
--------

* Тэкст на сайце творчасці Віктара Пялевіна
**British Gas plc** — была пастаўшчыком энергетычных і бытавых паслуг у Вялікабрытаніі.

Яна была ўтворана, калі Брытанская газавая карпарацыя была прыватызавана ў снежні 1986 года ў выніку прыватызацыі, ініцыяванай урадам Маргарэт Тэтчэр.

Гісторыя
--------

Кампанія была ўтворана, калі кансерватыўны ўрад Вялікабрытаніі на чале з прэм’ер-міністрам Маргарэт Тэтчэр увёў Закон аб газе 1986 года, які прывёў да прыватызацыі Брытанскай газавай карпарацыі, і 8 снежня 1986 года яе акцыі былі выпушчаныя на Лонданскай фондавай біржы. Каб заахвоціць людзей стаць акцыянерамі, прапанова была інтэнсіўна рэкламавана з дапамогай рэкламных ролікаў «калі вы ўбачыце Сіда... скажы яму!». Сід — абстрактнае імя і кожны персанаж роліка перадае наступнаму інфармацыю пра кампанію і кажа гэтую фразу.

Першапачатковае публічнае размяшчэнне акцый у памеры 135 пені за акцыю ацаніла кампанію ў 9 мільярдаў фунтаў стэрлінгаў, што стала самай высокай прапановай акцый у той час. Урад таксама стварыў індустрыяльную рэгуляцыю газазабеспячэння (Ofgas), каб абараніць патрэбы кліентаў. Пазней ён стаў часткай кіравання рынкаў газу і электраэнергіі (Ofgem).

У межах падрыхтоўкі да адкрыцця рынка паставак газу для канкурэнцыі, ў 1996 годзе British Gas plc давялося прайсці сур’ёзную рэструктурызацыю, якая падзяліла кампанію на пяць падраздзяленняў:

1. Грамадскае газазабеспячэнне (бытавое газазабеспячэнне);
2. Гандаль кантрактамі (бізнес-пастаўкі);
3. Транспарціроўка і захоўванне, пазней называлася «Transco» (транспарціроўка і захоўванне газу);
4. Абслугоўванне і ўстаноўка, пазней называлася «Services»;
5. Раздробны гандаль, пазней называлася «Energy Centres».

У чэрвені 1991 года старшыня кіравання Роберт Эванс выклікаў спрэчкі, пагадзіўшыся на павышэнне заробка на 66%, што ў дзесяць разоў перавышала ўзровень інфляцыі ў той час. Гэта прывяло да таго, што яго зарплата вырасла з 222 000 да 370 000 фунтаў стэрлінгаў, што было асуджана Лейбарысцкай партыяй як «відавочная неўтаймаваная прагнасць». Гэта рушыла ўслед за абвінавачваннямі ў прагнасці супраць кампаніі месяцам раней, калі яна паведаміла пра рост прыбытку да падаткааблажэння на 42%.

Дэмергер
--------

У лютым 1997 года кампанія была падзелена на асобныя часткі, якія ўтварылі Centrica, BG Group і Transco. Асноўны брэнд па-ранейшаму выкарыстоўваецца сёння ў якасці дачэрняй кампаніі Centrica.

1. ↑  1991: Anger over chairman's 66% pay rise **(нявызн.)**, *BBC News* (21 June 1991).
**Прабле́ма** (стар.-грэч.: πρόβλημα) у шырокім сэнсе — складанае тэарэтычнае або практычнае пытанне, якое патрабуе вывучэння, дазволу; у навуцы — супярэчлівая сітуацыя, якая выступае ў выглядзе процілеглых пазіцый у тлумачэнні якіх-небудзь з'яў, аб'ектаў, працэсаў і якая патрабуе адэкватнай тэорыі для яе вырашэння; у жыцці праблема фармулюецца ў зразумелым для людзей выглядзе «ведаю што, не ведаю як», гэта значыць вядома, што трэба атрымаць, але не вядома, як гэта зрабіць.

Важнай перадумовай паспяховага вырашэння праблемы служыць яе правільная пастаноўка.

Няслушна пастаўленая праблема, або псеўдапраблема, адводзіць у бок ад вырашэння сапраўдных праблем. У сістэмалогіі алгарытм сістэмна-арганізацыйнай дзейнасці пачынаецца з этапу «Праблема», які характарызуецца як прымушальны фактар дзеяння (недахоп ці праява чаго-небудзь).

Сутнасць праблемы для чалавека такая, што патрабуе аналізу, ацэнкі, фарміравання ідэі, канцэпцыі для пошуку адказу (рашэнне праблемы) з праверкай і пацвярджэннем у вопыце.

Праблемай пераважна называецца пытанне, якое не мае адназначнага рашэння (са ступенню нявызначанасці). Наяўнасцю нявызначанасці праблема адрозніваецца ад задачы.

Сукупнасць магчымых пытанняў, узаемазвязаных аб'ектам разгляду, называецца праблематыкай.

Зноскі
------

1. ↑  Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1970—1978.

Спасылкі
--------

* Список вопросов по проблеме Архівавана 6 чэрвеня 2015.
* Наша книга по управлению проектами — Управление проблемами Архівавана 4 сакавіка 2016.