**Ла́хты** (фінск.: Lahti, шведск.: Lahtis) — горад і камуна ў Фінляндыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Пяят-Хямэ губерні Паўднёвая Фінляндыя. Размяшчаецца на беразе заліва ў паўднёвай частцы возера Весіярві, якое ўваходзіць у сістэму азёр Пяянэ. Насельніцтва горада — 102 000 чалавек (2011).

Назва
-----

**Лахты** у перакладзе з фінскага азначае «заліў».

Гісторыя
--------

Лахты ў 1913 годзе, краявід з возера Весіярві. Будынак са шпілем злева — Гістарычны музей горада, справа ўзвышаецца гарадская ратуша.
Упершыню Лахты згадваецца ў дакументах 1445 года, як вёска воласці Холала. Размяшчалася на гандлёвым шляху таго часу — Верхняй выбаргскай дарозе (фінск.: Ylinen Viipurintie), якая злучала Хяменліну і Выбарг. У пазямельнай кнізе Хямэ ад 1558 года згадваецца, што ў вёсцы Лахты 24 хаты.  

Статус горада Лахты атрымаў у 1905 годзе, калі ў горадзе было меней за тры тысячы жыхароў.

Геаграфія
---------

Насельніцтва
------------

Горад знаходзіцца на восьмым месцы па колькасці насельніцтва ў Фінляндыі.


| Рост насельніцтва Лахты, 1906—2008 |
| --- |
| Год | Насельніцтва | Год | Насельніцтва |
| 1906 | 2779 | 1965 | 79 829| |
| 1910 | 5996 | 1970 | 88 393 |
| 1915 | 4974 | 1975 | 94 862 |
| 1920 | 5212 | 1980 | 94 767 |
| 1925 | 8315 | 1985 | 94 447 |
| 1930 | 10 083 | 1990 | 93 151 |
| 1935 | 21 167 | 1995 | 95 119 |
| 1940 | 24 757 | 2000 | 96 921 |
| 1945 | 33 725 | 2005 | 98 349 |
| 1950 | 43 571 | 2006 | 98 413 |
| 1955 | 48 112 | 2007 | 99 236 |
| 1960 | 65 210 | 2008 | 100 095 |

Прамысловасць і эканоміка
-------------------------

Прамысловасць: дрэваапрацоўчая, тэкстыльная, абутковая, шкляная, харчовая. Акрамя таго, у горадзе Лахты знаходзіцца завод зварачнага абсталявання, якое выпускаецца пад сусветна вядомай маркай Kemppi. Дзейнічае завод канцэрна Pilkington.

Культура
--------

У Лахты штогод праходзяць міжнародныя фестывалі арганнай і джазавай музыкі, выстаўкі плакатаў, семінары паэтаў і пісьменнікаў. У ліпені ўжо на працягу некалькіх гадоў праходзіць гарадскі фестываль «Ночы Лахты» (Lahden Yöt).

З 2003 года ў горадзе праходзіць фестываль хіп-хоп- і рэгі- музыкі Summer Up, які збірае некалькі дзясяткаў тысяч наведвальнікаў.

Шырока вядомы, у тым ліку і за мяжой, гарадскі аркестр «Сімфонія Лахты» пад кіраўніцтвам дырыжора Осма Вянскя.

### Sibeliustalo

У Лахты размешчаны самая буйная ў Паўночнай Еўропе канцэртная зала і кангрэс-хол
з дрэва — **Зала Сібеліуса** (фінск.: Sibeliustalo, арх. Райма Расанен). Там рэгулярна іграе гарадскі сімфанічны аркестр Лахты (фінск.: Sinfonia Lahti). У кастрычніку 2006 года там прайшоў нефармальны саміт Расія-ЕС.

### Музеі

Лыжны музей.
* Гарадскі гістарычны музей (фінск.: Lahden historiallinen museo).
* Мастацкі музей Лахты (фінск.: Lahden taidemuseo). Сумесна з ім працуе Музей плаката (фінск.: Julistemuseo), дзе раз у два гады праходзіць Міжнароднае біенале плаката.
* Лыжны музей (фінск.: Hiihtomuseo).
* Музей радыё і тэлебачання (фінск.: Radio- ja tv-museo).
* Музеі ваеннай музыкі і ваеннай медыцыны.

Спорт
-----

Лыжныя трампліны ў спартыўным цэнтры Лахты
Лахты вядомы ў міжнародным маштабе сваім чэмпіянатам свету па лыжным спорце «Салпаўселян кісат» (фінск.: Salpausselan kisat, англ.: Lahti Ski Games), які праводзіцца пачынаючы з 1923 года, а з 1926 стаў міжнародным. Спаборніцтвы праводзяцца напачатку сакавіка.

Горад тройчы падаваў заяўку (разам са шведскім Орэ) на арганізацыю Зімовых Алімпійскіх гульняў 1964, 1968 і 1972 гадоў, аднак саступіў Інсбруку, Грэноблю і Сапара адпаведна.

Спартыўны цэнтр размешчаны недалёка ад цэнтра горада. Тут пабудаваны стадыёны, басейны і комплекс Трампліны Салпаўселькі (фінск.: Salpausselän hyppyrimäet) з трох лыжных трамплінаў, які стаў, пасля шматлікіх міжнародных спаборніцтваў, сімвалам горада. У Лахты неаднаразова праходзілі міжнародныя чэмпіянаты па біятлону і лыжнаму спорту.

Балід водна-маторнай «F1» на возеры Весіярві, 7 чэрвеня 2008
У чэрвені 2009 года ў Лахты на возеры Весіярві прайшоў этап «Формулы-1» на вадзе.

У наваколлях горада маюцца таксама чатыры пляцоўкі для гульні ў гольф.

Транспарт
---------

У цэнтры горада знаходзіцца чыгуначны вакзал. Цягнікі ходзяць у трох кірунках: Хельсінкі праз Кераву, Рыіхімякі, Коўвала. Таксама на станцыі Лахты спыняюцца цягнікі «Allegro» і «Леў Талстой».

Чыгуначная лінія-выпрастанне (фінск.: oikorata) Лахты—Керава працягласцю 75 км была адкрыта 1 верасня 2006 года (рух пачаўся з 3 верасня). Гэта сучасная двухшляховая лінія з трыма станцыямі.

*Падрабязней гл. таксама*: ***:fi:Lahden oikorata***

Сувязь
------

### Радыёвяшчанне

У горадзе знаходзіцца радыёстанцыя Voima, якая вяшчае на ўсю правінцыю Пяят-Хямэ.
(Пяят-Хямэ — 98,6 МГц, Кюменлаакса — 91,0 МГц, Заходняе Хямэ (Іта-Хямэ) — 94,9 МГц)

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Яры Пуйканен, фінскі скакун з трампліна

Гарады-пабрацімы
----------------

* Сцяг Ісландыі Акюрэйры, Ісландыя
* Сцяг Кітая Дэян, Кітай
* Сцяг Германіі Гарміш-Партэнкірхен, Германія
* Сцяг Расіі Калуга, Расія
* Сцяг Эстоніі Нарва, Эстонія
* Сцяг Венгрыі Печ, Венгрыя
* Сцяг Даніі Ранерс, Данія
* Сцяг Германіі Зуль, Германія
* Сцяг Швецыі Вестэрас, Швецыя
* Сцяг Украіны Запарожжа, Украіна
* Сцяг Нарвегіі Олесун, Нарвегія
* Сцяг Англіі графства Вустэршыр, Англія

Зноскі
------

1. ↑  Myllyvirta is Lahti's new mayor
2. ↑  NLS Geographic Names Register — National Land Survey of Finland. Праверана 3 студзеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q979330'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56169280'></a>
3. ↑  Ylinen Viipurintie Архівавана 27 лютага 2014.
4. ↑  Luettelo Suomen kunnista väkiluvun mukaan
5. ↑  Pilkington плануе зачыніць свой завод у Юлёярві, без працы могуць застацца 320 чалавек // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 26 кастрычніка 2012.(Праверана 27 ліпеня 2023)
6. ↑  У выходныя разнастайныя падзеі набралі вялікую колькасць наведвальнікаў // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 8 ліпеня 2012.(Праверана 27 ліпеня 2023)
7. ↑  Нефармальны саміт Расія-ЕС, NEWSru.com, 20 кастрычніка 2006 г.
8. ↑  Salpausselan kisat Архівавана 8 студзеня 2012.
9. ↑  Olympic Committee — Innsbruck 1964
10. ↑  Olympic Committee — Grenoble 1968
11. ↑  Olympic Committee — Sapporo 1972
12. ↑  International olympic committee — Vote history Архівавана 25 мая 2008.
13. ↑  F1 BOAT GRAND PRIX 2009 LAHTI Архівавана 22 красавіка 2009.
14. ↑  VR — Passenger Rail Network
15. ↑  Цягнікі ў Фінляндыю пойдуць хутчэй
16. ↑  Radio Voimaa Päijät Hämeessä!
17. ↑  Гарады-пабрацімы Лахты Архівавана 20 лютага 2010.

Спасылкі
--------

* Lahti.fi — Афіцыйны сайт  (фін.),  (англ.),  (ням.),  (фр.),  (руск.)

| ⛭Сцяг Фінляндыі Гарады Фінляндыі |
| --- |
| Сталіца | Хельсінкі |  |
| Іншыя гарады | Акаа ·  Алавус ·  Алаярві ·  Аньяланкаскі ·  Валкеакаскі ·  Вамала ·  Ванта ·  Варкаус ·  Васа ·  Війтасаары ·  Вірат ·  Гуйтынен ·  Ёэнсу ·  Ікаалінен ·  Іматра ·  Ісалмі ·  Каарына ·  Калаякі ·  Канкаанпяа ·  Канус ·  Каркіла ·  Карыс ·  Каскінен ·  Каўніяйнен ·  Каўхава ·  Каўхаякі ·  Каяні ·  Кемі ·  Кеміярві ·  Керава ·  Кеўруу ·  Кітээ ·  Кіўрувесі ·  Кокала ·  Кокемякі ·  Котка ·  Коўвала ·  Крысційнанкаўпункі ·  Куапіа ·  Курыка ·  Кусама ·  Куўсанкаскі ·  Кухма ·  Лайціла ·  Лапеэнранта ·  Лапуа ·  Лахты ·  Лемпяаля ·  Ліекса ·  Ловійса ·  Лоймаа ·  Лох’я ·  Марыянхаміна ·  Мікелі ·  Мянця-Вілпула ·  Наанталі ·  Нерпес ·  Нівала ·  Нільсія ·  Нокія ·  Нурмес ·  Нюкарлебю ·  Орывесі ·  Орымаціла ·  Оўлайнен ·  Оўлу ·  Оўтакумпу ·  Пайміа ·  Паргас ·  Паркана ·  Піексямякі ·  Піетарсаары ·  Порва ·  Поры ·  Пудас’ярві ·  Пюхяярві ·  Раахэ ·  Райсіа ·  Раўма ·  Рованіемі ·  Рыйхімякі ·  Саарыярві ·  Саванліна ·  Сала ·  Сейняёкі ·  Сомера ·  Суонен’які ·  Тамперэ ·  Торніа ·  Турку ·  Улвіла ·  Усікаўпункі ·  Форса ·  Хаапавесі ·  Хаапаярві ·  Хаміна ·  Ханка ·  Хар’явалта ·  Хейнала ·  Хювінкя ·  Хяменліна ·  Эспа ·  Эхцяры ·  Ээнекаскі ·  Юанкаскі ·  Ювяскюля ·  Юлеярві ·  Юлівіеска ·  Ямся ·  Ямсянкаскі ·  Ярвенпяа |