**Арктычная прыбярэжная тундра** (англ.: Arctic coastal tundra) — экалагічны рэгіён на крайняй поўначы Паўночнай Амерыкі, важнае месца размнажэння многіх дзікіх жывёл.

Размяшчэнне
-----------

Экарэгіён размешчаны на паўночным узбярэжжы Аляскі, уключае раўніну ўсходняга берага вострава Банкс, бераг Туктаяктук  (англ.) (бел. у складзе Юкана і раўніны рэк Андэрсан і Хортан у складзе Паўночна-Заходніх тэрыторый. Гэта вобласць нізкіх, плоскіх і багністых берагавых раўнін. Глеба гэтага сырога арктычнага ўзбярэжжа шчыльная, вечная мерзлата летам пакрываецца тэрмакарставымі «талымі азёрамі» з расталага лёду. Сустракаюцца такія ледзяныя аб'екты, як ледзяныя кліны і пагоркі-пінга  (руск.) (бел. з глебы і лёду. Клімат арктычны і досыць цёплы толькі для росту раслін у канцы чэрвеня, ліпені і жніўні, але нават у гэты час года магчымыя замаразкі. У цэлым гэты экарэгіён больш вільготны і сыры, чым прыпалярная тундра, якая працягваецца ад яго на ўсход да Квебека.

Прырода
-------

Арктычная тундра займае поўнач тундравай зоны. Клімат асабліва суровы, і вельмі кароткі вегетатыўны перыяд. Зімовыя вятры дасягаюць там выключнай сілы. Яны цалкам здзімаюць снег з узвышшаў і пераносяць яго ў нізіны, дзе ўтвораць вялікія гурбы, якія часта не растаюць на працягу лета. Пад дзеяннем моцных маразоў у аголенай глебе з'яўляюцца расколіны, якія запаўняюцца снегам; летам у гэтых расколінах знаходзіць прытулак бедная расліннасць.

Флора
-----

Расліны не пакрываюць глебу арктычнай тундры запар, яны размяшчаюцца невялікімі групамі толькі ў паніжаных абароненых месцах. Пераважнымі раслінамі з'яўляюцца імхі і лішайнікі. Хмызнякі зусім адсутнічаюць. Азёры і балоты, пакрытыя асакой (*Cyperaceae*) і падвеем (*Eriophorum*), займаюць больш за палову ўсёй яе плошчы. Арктычныя тундры з'яўляюцца летнімі пашамі аленяў.
Ппрама на ўзбярэжжы ёсць тарфянікі. Дрэвы, такія як карлікавая бяроза (*Betula nana*), вербы (*Salix*), *Dryas* і вольхі (*Alnus*) растуць у цяплейшых раёнах вобласці, дэльце Макензі і на ўзбярэжжы Юкана.

Фауна
-----

Гэта ўзбярэжжа з'яўляецца пажыўным асяроддзем для трох велізарных статкаў карыбу (*Rangifer tarandus*), а таксама статкаў *Rangifer tarandus granti*. Другі ключавы від — аўцабык (*Ovibos moschatus*) вострава Банкс і ўзбярэжжа Арктычнага нацыянальнага рэзервату дзікай прыроды  (англ.) (бел.. Сярод іншых сысуноў сустракаюцца лемінгі (*Lemmini*), белыя мядзведзі (*Ursus maritimus*), маржы (*Odobenus rosmarus*), бялухі (*Delphinapterus leucas*), *Lepus americanus* і *Lepus arcticus*, лісы (*Vulpes vulpes*), ваўкі (*Canis lupus*), *Spermophilus parryii* і ластаногія (*Pinnipedia*). Узбярэжжа таксама з'яўляецца домам для многіх вадаплаўных птушак, у тым ліку тут гняздуюцца *Chen caerulescens*, *Somateria fischeri*, сібірская гага (*Polysticta stelleri*), *Somateria spectabilis* і беладзюбая гагара (*Gavia adamsii*). Ключавыя арніталагічныя тэрыторыі ўключаюць дэльту ракі Колвіл, возера Тэшэкпук  (англ.) (бел. (якое знаходзіцца ў межах Нацыянальнага нафтавага рэзерву-Аляска  (англ.) (бел.) і лагуну Касегалук  (англ.) (бел. якія з'яўляюцца вобласцю гнездавання для чорнай казаркі (*Branta bernicla*). Драпежныя птушкі ўключаюць палярную саву (*Nyctea scandiaca*), якая палююе тут на вадаплаўных птушак і лемінгаў. З відаў рыб можна згадаць *Salvelinus alpinus*.

Пагрозы і захаванне
-------------------

90 % натуральнага асяроддзя застаецца нязменным, за выключэннем наваколляў горада Барау  (руск.) (бел. і нафтавых радовішчаў Прадха-бей  (англ.) (бел. і Купарук  (англ.) (бел.. Ахоўныя тэрыторыі пашыраюцца ўздоўж ўзбярэжжа і могуць у будучыні быць уключаны ў Нацыянальны арктычны запаведнік, якая з'яўляецца адзінай буйной ахоўнай тэрыторыі на гэтым ўзбярэжжа (гл. Дэбаты пра здабычу нафты ў Арктычным запаведніку  (англ.) (бел.), а таксама землі вакол аўтамагістралі Далтан  (англ.) (бел. і трансаляскінскага нафтапроваду  (руск.) (бел..

Зноскі
------

1. 1 2  Hoekstra, J. M.; Molnar, J. L.; Jennings, M.; Revenga, C.; Spalding, M. D.; Boucher, T. M.; Robertson, J. C.; Heibel, T. J.;  *et al*. (2010). Molnar, J. L.. ed. *The Atlas of Global Conservation: Changes, Challenges, and Opportunities to Make a Difference*. University of California Press. ISBN 978-0-520-26256-0. .  Архівавана 5 снежня 2012.
2. ↑  Nearctic (NA1103)  (англ.)