**Харвацкі нацыянальны тэатр у Заграбе** (харв.: **H**rvatsko **n**arodno **k**azalište u Zagrebu; абрэвіятура **HNK Zagreb**) — нацыянальны тэатр у сталіцы Харватыі, горадзе Заграбе, найстарэйшая і галоўная оперная і тэатральная сцэна, значны культурны цэнтр краіны.

Тэатрам кіруе Міністэрства культуры Харватыі.

Гісторыя
--------

Тэатр развіўся з першага гарадскога тэатра ў Заграбе, пабудаванага ў 1836 годзе, які размяшчаецца сёння ў будынку «Старой ратушы».

У якасці Харвацкага нацыянальнага тэатра ён быў заснаваны ў 1860 годзе, а ўжо на наступны год установа атрымала дзяржаўную падтрымку, што паставіла яго ў адзін шэраг з многімі іншымі еўрапейскімі нацыянальнымі тэатрамі.

У 1870 годзе ў тэатры з'явілася ўласная пастаянная оперная трупа.

У 1895 годзе Харвацкі Нацыянальны тэатр пераехаў у новае спецыяльна пабудаваны будынак на плошчы маршала Ціта ў цэнтры горада Заграба, дзе знаходзіцца сёння. Аўстра-венгерскі імператар Франц Іосіф I прысутнічаў на цырымоніі адкрыцця новага будынка. Сам будынак быў праектам знакамітых венскіх архітэктараў Фердынанда Фельнера і Германа Гельмера, архітэктурнае бюро якіх пабудавала цэлы шэраг тэатраў у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. Святкаванне 100-годдзя будынка Харвацкага Нацыянальнага тэатра было з размахам праведзена 14 кастрычніка 1995 года.

У 1905 годзе ля ўваходу ў тэатр вядомы харвацкі мастак і скульптар Іван Мештравіч зрабіў фантан «Крыніца Жыцця».

У харвацкім Нацыянальным тэатры працавала нямала лепшых вядучых нацыянальных мастакоў. Першым дырыжорам тэатра быў Іван Зайц, оперным дырыжорам тэатра 35 гадоў (1923 - 58) быў Якаў Гатават; у тэатры пачалі свой творчы ўзлёт харвацкі рэжысёр Бранка Гавела і харвацкая прыма-балерына Mіa Славенска (Чорак).

На сцэне і ў сценах Нацыянальнага тэатра таксама выступалі многія міжнародныя артысты оперы, балета, тэатра і кіно, сярод якіх: Ферэнц Ліст, Сара Бернар, Франц Легар, Рыхард Штраўс, Жэрар Філіп, Віўен Лі, Жан-Луі Баро, Пітэр Брук, Марыа дэль Манака, Хасэ Карэрас.

Спасылкі
--------

* Харвацкі нацыянальны тэатр у Заграбе  (харв.)
* Пра тэатр Архівавана 26 лютага 2011. на Афіцыйным сайце  (харв.)

| ⛭Тэатры оперы і балета |
| --- |
| Азербайджан | Азербайджанскі тэатр оперы і балета |
| Англія |  Каралеўскі тэатр Ковент-Гардэн  |
| Аўстралія |  Сіднейскі оперны тэатр  |
| Аўстрыя |  Венская дзяржаўная опера  |
| Беларусь | ✰ Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь  |
| Бельгія |  Фламандская опера  |
| Венгрыя |  Венгерскі дзяржаўны оперны тэатр  |
| Германія |  Опера Земпера  |
| Італія | • La Scala • Тэатр Масіма • Рымскі оперны тэатр • Сан-Карла • Тэатр Ла Фенічэ  |
| Кітай |  Нацыянальны цэнтр выканальніцкіх мастацтваў  |
| Куба | Вялікі тэатр Гаваны  |
| Малдова | Нацыянальны тэатр оперы і балета Рэспублікі Малдова  |
| Мексіка | Палац прыгожых мастацтваў  |
| Расія | Марыінскі тэатр • Міхайлаўскі тэатр •Саратаўскі акадэмічны тэатр оперы і балета • Чувашскі дзяржаўны тэатр оперы і балета  |
| Славакія | Кошыцкі дзяржаўны тэатр • Славацкі нацыянальны тэатр |
| Харватыя | Харвацкі нацыянальны тэатр |
| Швейцарыя | Цюрыхскі оперны тэатр |
| Швецыя | Каралеўская опера ў Стакгольме |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | SUDOC: 169154289 |