**Гано́верская дына́стыя** (англ.: House of Hanover) — дынастыя каралёў Вялікабрытаніі з 1714 па 1901 гады. Галіна старажытнага германскага роду Вельфаў, да пачаткі XVIII стагоддзя кіруючая Браўншвайгам. Да 1837 года таксама кіруючая дынастыя (курфюрсты, а затым каралі) Гановера, які знаходзіўся з Вялікабрытаніяй у асабістай уніі.

Шмат у чым чужыя англійскай культуры (першы кароль зусім не размаўляў па-англійску), Вельфы апынуліся на брытанскім прастоле дзякуючы Акту аб пераходзе ў спадчыну прастола 1701 года, які адрэзаў шлях да брытанскай кароны ўсім шматлікім каталікам, якія былі ў сваяцтве са Сцюартамі. Гановерскія кіраўнікі паходзілі ад курфюрсціны Сафіі Гановерскай, бацькамі якой былі англійская прынцэса Елізавета Сцюарт і пратэстант Фрыдрых V, курфюрст Пфальцкі.

Час Вельфаў, вядомы таксама як **Геаргіянская эпоха** (першых чатырох каралёў клікалі Георгамі), — перыяд узмацнення парламентарызму ў Вялікабрытаніі, паслаблення каралеўскай улады, станаўлення брытанскай дэмакратыі. Пры іх адбылася прамысловая рэвалюцыя і пачаў бурна развівацца капіталізм. Гэта і перыяд Асветы і рэвалюцый у Еўропе, вайны за незалежнасць амерыканскіх калоній, заваявання Індыі і Французскай рэвалюцыі.

Дзякуючы ўзыходжанню Вельфаў на брытанскі прастол змаглі працягнуць сваю дзейнасць у Англіі і атрымаць сусветную славу выхадцы Гановера — кампазітар Георг Фрыдрых Гендэль і астраном Вільгельм (Уільям) Гершэль. У той жа час англійская знешняя палітыка змяніла вектар, стала кіравацца інтарэсамі абароны Гановерскага курфюрства ад магчымых замахаў звонку. Гэта стала адной з прычын перавароту альянсаў і Сямігадовай вайны.

У дачыненні да XIX стагоддзя прынята казаць не пра Геаргіянскую эпоху, а пра перыяд Рэгенцтва (першая траціна XIX стагоддзя) і Віктарыянскую эпоху — 64-гадовае кіраванне Вікторыі. Паводле салічнага закона Вікторыя не магла атрымаць у спадчыну гановерскі прастол, таму з 1837 па 1867 год (год аб’яднання з Прусіяй) у Гановеры кіравалі нашчадкі аднаго з братоў Георга IV — герцагі Камберлендскія (Эрнст Аўгуст I і Георг V). Яшчэ адна галіна роду пражывала ў Англіі, носячы тытул герцагаў Кембрыджскіх.

Спіс каралёў
------------

* Георг I, кароль Вялікабрытаніі (1714—1727)
* Георг II, кароль Вялікабрытаніі (1727—1760), сын папярэдняга
* Георг III, кароль Вялікабрытаніі (1760—1820), унук папярэдняга
* Георг IV, кароль Вялікабрытаніі (1820—1830), сын папярэдняга, рэгент з 1811
* Вільгельм IV, кароль Вялікабрытаніі (1830—1837), брат папярэдняга
* Вікторыя, каралева Вялікабрытаніі (1837—1901), пляменніца папярэдняга

| ⛭≛ Дынастыі англійскіх каралёў |
| --- |
| Герб Анжуйскай дынастыіГерб Анжуйскай дынастыі | 
* Уэсекская
	+ Кнютлінгі
	+ Годвінсаны
* Нармандская
* Плантагенеты
	+ Ланкастэры
	+ Ёркі

* Цюдары
* Сцюарты
* Аранская

* Гановерская
* Віндзорская

 | Ружа ЦюдораўРужа Цюдораў |

| ⛭Каралеўскія і імператарскія дынастыі паслянапалеонаўскай Еўропы |
| --- |
| Імператарскія | 
* Габсбургі Латарынгскія
* Асманы
* Раманавы Готарпскія
* Гогенцолерны
* Банапарты

 |
| Каралеўскіяі царскія | 
* Бурбоны  (Арлеанскія

* Іспанскія
* Неапалітанскія  )

* Браганса
* Вельфы Гановерскія
* Вітэльсбахі

Ветыны Альбертынскія  і Эрнесцінскія     
* Насау Аранскія
* Гогенцолерны
* Вюртэмбергі
* Бернадоты

Ольдэнбургі  (Глюксбургскія    і Готарпскія )
Савоя   
* Абрэнавічы
* Карагеоргіевічы
* Петравічы-Негашы

 |

| ⛭Імператарскія дынастыі Азіі ў XX стагоддзі |
| --- |
| 
* Ямата
* Часон
* Айсін Гёро
* Нгуен

* Асманы
* Каджары
* Пехлеві

* Вельфы Гановерскія
* Веціны Эрнестынскія (Віндзары)
* Раманавы Готарпскія

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 130326623 · LCCN: sh86003357 · NKC: jx20081030025 · VIAF: 77418571, 5179155832968033490007 |