Герб Уладзіслава, намінальнага караля Венгрыі і Іерусаліма, караля Неапаля.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Уладзіслаў.
**Уладзіслаў I Дураца** (італ.: Ladislao I di Napli; 14 ліпеня 1376 ці 11 лютага 1377, Неапаль — 6 жніўня 1414, Неапаль) — кароль Неапаля з 1386 года, апошні мужчынскі прадстаўнік Анжуйскай дынастыі. Сын Карла III Малога і Маргарыты Дураца.

Біяграфія
---------

Узыйшоў на прастол у 1386 годзе пасля гібелі свайго бацькі. З-за маленства Уладзіслава краінай кіравала яго маці Маргарыта Дураца. Ёй супрацьстаялі абодва папы — Урбан VI Рымскі і Клімент VII Авіньёнскі, кожны з якіх адлучыў каралеўскую сям’ю ад Царквы, і значная апазіцыя сярод неапалітанскай знаці, якая не прызнала перавароту Карла III. Галоўным праціўнікам быў Людовік II Анжуйскі — сын Людовіка I Анжуйскага. У 1390 годзе Людовік II на чале наёмнай арміі высадзіўся ў Неапалі і заняў сталіцу і шэраг прыбярэжных правінцый. Уладзіслаў і Маргарыта Дураца беглі ў Гаэту.

Наступныя 10 гадоў працягвалася вайна паміж прыхільнікамі Уладзіслава і Людовіка II. Уладзіслаў паступова рыхтаваўся да рэваншу. Удалая жаніцьба з Канстанцыяй, дачкой сіцылійскага адмірала К'ярамонтэ, прынесла Уладзіславу вялкімі пасаг.

Пераемнік Урбана VI Баніфацый IX, неапалітанец паводле нараджэння, зняў адлучэнне з Уладзіслава, аказаў яму дапамогу войскамі, правёў цярплівую працу з неапалітанскай знаццю па прымірэнні яе з каралём. У выніку да 1400 годзе Людовік II быў выцеснены з Неапаля, Уладзіслаў вярнуўся ў сталіцу.

Астатнія гады валадарання былі прысвечаны бесперастаннай вайне за кантроль над Паўднёвай Італіяй. У 1407 годзе Уладзіслаў, скарыстаўшыся канфліктам паміж новым Папам Рымскім Рыгорам XII і гараджанамі, аблажыў Рым і прымусіў рымскую знаць прызнаць караля царом Рыма з правам прызначаць сенатара для кіравання горадам. Пасля гэтага Уладзіславу скарылася ўся Папская вобласць, і Папа Рыгор XII змірыўся перад каралём.

У 1409 годзе кардыналы абедзвюх партый, рымскай і авіньёнскай, незадаволеныя схізмай, якая зацягнулася на 30 гадоў, на саборы ў Пізе выбралі трэцяга Папу Аляксандра V і абвясцілі двух іншых Папаў зрынутымі. Аляксандр V і яго пераемнік Ян XXIII, якія атрымалі неабмежаваную падтрымку Францыі і Фларэнцыі, заклікалі на дапамогу Людовіка II і павялі барацьбу супраць Уладзіслава. На працягу 1409—1410 гадоў неапалітанскія войскі былі выцеснены з Папскай вобласці, а ў 1411—1412 гадах баявыя дзеянні вяліся ўжо на тэрыторыі Неапаля. У маі 1412 года Уладзіслаў быў разбіты пры Ракасека і ледзь пазбег палону.

Але ў тым жа 1412 годзе пераможцы перасварыліся паміж сабой, Людовік II вярнуўся ў Францыю, а Ян XXIII прымірыўся з Уладзіславам, пры гэтым Уладзіслаў адмовіўся ад суверэнітэту над Рымам.

У 1413 годзе Уладзіслаў адмовіўся выконваць навязаны яму мір і зноў захапіў Рым. Войскі Уладзіслава дашлі да Перуджы, дзе кароль раптам захварэў (лічаць, што яго атруціў аптэкар, да дачкі якога Уладзіслаў заляцаўся). Цяжка хворага Уладзіслава перавезлі ў Неапаль, дзе ён і памёр у пакутах у жніўні 1414 года.

Сям’я
-----

Уладзіслаў быў жанаты тройчы, але законных дзяцей не пакінуў. У 1390 годзе першым шлюбам у Гаэце ажаніўся з Канстанцыяй дэ К'ярамонтэ (каля 1377—1423), дачкой графа Манфрэда дэ К'ярамонтэ (пам. 1391). Развяліся ў 1392 годзе.

12 лютага 1403 года ў Неапалі другі раз ажаніўся з Марыяй Лузіньянскай (1381—1404), дачкой кіпрскага караля Якава I.

У 1406 годзе ў трэці раз ажаніўся з Марыяй Энгіенскай (1367/1370 — 1446), графіняй Лечэ, дачкой Жана Энгіенскага, графа дэ Кастра.

Спадчыніцай Уладзіслава стала яго сястра Джавана II.

Зноскі
------

1. ↑  LADISLAO d'Angio Durazzo, re di Sicilia // Dizionario Biografico degli Italiani — 1960. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537'></a>
2. 1 2
3. 1 2 3  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* «I privilegi dei sovrani angioini alla Città di Napoli», A. Cutolo, Napoli, 1929
* «La questione ungherese a Napoli nel secolo XIV», A. Cutolo, Budapest, 1929

| ⛭Кіраўнікі Неапалітанскага каралеўства |
| --- |
| Анжуйская дынастыя | 
старэйшая лінія
Карл I Анжуйскі (1266—85)
Карл II (1285—1309)
Роберт Мудры (1309—43)
Джавана I (1343—82)
лінія Дураца
Карл III Малы (1382—86)
Уладзіслаў (1386—1414)
Джавана II (1414—35)
лінія Валуа
Людовік I Анжуйскі (1382—84)
Людовік II Анжуйскі (1384—1417)
Людовік III Анжуйскі (1417—34)
Рэнэ Добры (1434—80)
Карл (IV) Мэнскі (1480—81)
 |
| Арагонская дынастыя(Трастамара) | 
Альфонс I (1435—58)
Фердынанд I (1458—94)
Альфонс II (1494—95)
Фердынанд II (1495—96)
Федэрыга (1496—1501)
*раздзел каралеўства паміж Францыяй і Іспаніяй* (1501—03)
Фердынанд III (1503—16)
 |
| Габсбургі | 
Карл IV (1516—54)
Філіп I (1554—98)
Філіп II (1598—1621)
Філіп III (1621—65)
Карл V (1665—1700)
Карл VI (1713—34)
 |
| Бурбоны | 
Карл VII (1734—59)
Фердынанд IV (1759—99)
*Партэнапейская рэспубліка* (1799)
Фердынанд IV (1799—1806)
*Жазеф Банапарт* (1806—08)
*Іаахім Мюрат* (1808—15)
Фердынанд IV (1815—16)
 |
| з 1816 у складзе Каралеўствы Абедзвюх Сіцылій |


| ?Уладзіслаў (кароль Неапаля) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Карл II Анжуйскі |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Іаан[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марыя Венгерская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Людовік дэ Гравіна[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Элі IX[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Карл III, кароль Неапаля |  |  |  |  | Агнеса дэ Перыгор[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Брунісенда дэ Фуа[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Маргарыта Сансеверына[d] |  | Роберт Сансеверына[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Карл II Анжуйскі |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Іаан[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Уладзіслаў |  |  |  |  |  |  | Марыя Венгерская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Карл Дураца[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Элі IX[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Агнеса дэ Перыгор[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Брунісенда дэ Фуа[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Маргарыта дзі Дураца[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Роберт[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Карл Калабрыйскі[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Іаланда Арагонская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Марыя Калабрыйская[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Карл Валуа |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Марыя Валуа[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Мацільда дэ Шацільён[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1124810234 · ISNI: 0000 0001 1093 7540 · LCCN: nr97020546 · VIAF: 160625851 |