У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крушэўскі.
**Ян Казі́мер Крушэ́ўскі** (польск.: Jan Kazimierz Kruszewski; 18 чэрвеня 1888, Аляксандрава, Мазавецкае ваяводства, Царства Польскае — 28 сакавіка 1977, Лаі-ан-Валь, Францыя) — польскі ваенны дзеяч, брыгадны генерал Войска Польскага, трэці камандзір Корпуса аховы памежжа (1930—1939).

Біяграфія
---------

Ян Крушэўскі нарадзіўся 18 чэрвеня 1888 года ў вёсцы Аляксандрава цяперашняга Мазавецкага ваяводства ў сям’і землеўладальнікаў Казімера Крушэўскага і Вікторыі Калоўскай. Пасля заканчэння Плоцкай сярэдняй школы вывучаў медыцыну ў Кракаве і Жэневе, удзельнічаў у стралковым звязе. Ад жніўня 1914-га да ліпеня 1917 года служыў у польскіх легіёнах, дзе дасягнуў поспеху ў камандаванні шэрагам падраздзяленняў: чацвёртым узводам пры першай кадравай роце, адной з ротаў у пяхотным палку №1 і афіцэрскай школай пры 1 брыгадзе польскіх легіёнаў. Некаторы час з'яўляўся камендантам брыгаднага навучальнага курсу, аднак пасля прысяжнага крызісу быў высланы ў Беньямінаў.

Амаль увесь 1918 год Ян Крушэўскі правёў у статусе камандзіра роты ў 2-ім пяхотным палку польскіх узброеных сілаў, а ў непрацяглы час ад лістапада 1918-га да студзеня 1919 г. знаходзіўся на пасадзе начальніка батальёна ў лагеры рэкрутаў пад Яблонай. Пасля гэтага два месяцы Крушэўскі з’яўляўся галоўнакамандуючым групай «Яблона» у Варшаве. У перыяд часу ад красавіка 1919 да кастрычніка 1926 года ён камандаваў некаторымі падраздзяленнямі Пяхотнай брыгады легіёнаў: спачатку адным з батальёнаў, потым — першым пяхотным палком, а пачынаючы ад кастрычніка 1920 года займаў пасаду начальніка гэтага вайсковага фармавання. У гэты час Яну Крушэўскаму было прысвоена званне падпалкоўніка, што падцверджана загадам ад 11 чэрвеня 1920 г. 31 сакавіка 1924 года ён атрымаў павышэнне, стаўшы палкоўнікам і атрымаўшы дзявяты нумар у корпусе пяхотных афіцэраў.

У 1926—1928 гадах служыў камандуючым дывізіяй Першага пяхотнага легіёна, аднак потым пайшоў на падвышэнне і да 1930 г. працаваў камандзірам гэтага легіёна. Напачатку 1927 г. быў абраны кіраўніком рэвізійнай камісіі футбольнай асацыяцыі ў Вільні. 14 кастрычніка 1930 года палкоўнік Крушэўскі ўзначаліў найбуйнейшую польскую памежную службу — Корпус аховы памежжа, якой ён кіраваў ажно да ўсеагульнай мабілізацыі стражнікаў у верасні 1939 г. У сувязі з пачаткам кіравання гэтай структурай прэзідэнт Польскай Рэспублікі Ігнацы Масціцкі 10 лістапада 1930 года надаў Яну Крушэўскаму званне брыгаднага генерала са старшынствам ад наступнага 1 студзеня і першым нумарам у корпусе генералаў. Нашэнне новых атрыбутаў генерала было дазволена ад пачатку 1931 г.

З’яўляўся вайсковым асаднікам у калоніі Кавянёў Вілейскага павета.

У верасні 1939 года, пасля адхілення ад камандавання Корпусам аховы памежжа, генерал узначаліў аператыўнае злучэнне ў рэзервовай арміі «Прусы», але неўзабаве быў захоплены ў нямецкі палон (утрымліваўся ў лагеры «Мурнаў») і па вызваленні эміграваў у Францыю. Апошнія гады жыцця праводзіў у Доме састарэлых Польскага гуманітарнага фундуша горада Лаі-ан-Валь, дзе і памёр на 89-ым годзе жыцця. Ян Крушэўскі быў пахаваны на мясцовых могілках.

Узнагароды
----------

* Ордэн воінскай доблесці (1921)
* Крыж камандзіра Ордэна Адраджэння Польшчы (1930)
* Крыж Незалежнасці
* Крыж афіцэра Ордэна Адраджэння Польшчы
* Крыж Храбрых (чатырохкратна)
* Залаты Крыж Заслугі (1930)
* Памятны медаль за войны 1918—1921 гадоў
* Медаль дзесяцігоддзя здабыцця незалежнасці (Польшча)
* Медаль за раненні і кантузіі
* Памятны медаль «Першы кадравы»
* Медаль за верную службу
* Медаль дзесяцігоддзя здабыцця незалежнасці (Літва)
* Ордэн Лачплэсіса III класа (Літва)
* Ордэн Ганаровага легіёна IV класа (Францыя)

Зноскі
------

1. 1 2 3  Danielewicz, 1994, с. 33
2. ↑  «Światfilm», Nr.2 ад 13 лютага 1927 г. (польск.). Wilno:  Towarzystwo Filmowe „Światfilm" (12 сакавіка 1927). Праверана 20.06.2019.
3. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1930, с. 323
4. ↑  Ліст вайсковых асаднікаў (польск.). Wilno:  Towarzystwo Filmowe „Światfilm". Праверана 20.06.2019.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8  Łoza, 1938, с. 385
6. ↑  Zarządzenie o nadaniu Wielkiej Wstęgi, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą i Krzyża Komandorskiego orderu Odrodzenia Polski(недаступная спасылка)
7. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1926
8. ↑  Zarządzenie o nadaniu Złotego Krzyża Zasługi(недаступная спасылка)
9. 1 2  Згодна з фотаздымкам Яна Крушэўскага Архівавана 15 ліпеня 2013.
10. ↑  6 sierpień, 1934, с. 20

Літаратура
----------

* 6 sierpień: 1914—1934. — Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934.
* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 54 z 23.12.1926. — Warszawa, 1926.
* Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych, Nr 15 z 11 listopada 1930 roku. — Warszawa, 1930.
* *Jerzy Danielewicz.* Wyższa kadra dowódcza KOP 1924-1939. W: Lech Grochowski[red.]: Korpus Ochrony Pogranicza w 70 rocznicę powstania. Materiały z konferencji popularnonaukowej. — Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1994.
* *Stanisław Łoza (red.).* Czy wiesz kto to jest?. — Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · IPSB: jan-kazimierz-kruszewski-general-dowodca-kop-wiesz · Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1035580578 · ISNI: 0000 0004 0879 5725 · NUKAT: n2007135925 · SUDOC: 110820517 · VIAF: 301975060 |