Беларускія вайскоўцы ў зімовай форме адзежы
*Бушлат* ВМС ЗША.Вайскоўцы сабакагадоўцы РККА на роварах, апранутыя ў армейскія *бушлаты* (ватовыя курткі узору 1935 года), парад 1 мая 1938 года.
Вайскоўцы у зімовым варыянце «Афганкі» (у куртках палявых уцепленых — ***бушлат**ах* і ў штанах уцепленых палявых — ватоўках), палявая форма адзежы, узору 1984 года.
**Бушлат** — «грудзіны абаронца», двухбортная куртка на цёплай падшэўцы з адкладным каўнерам ці жаргонная назва ватовай курткі.

Кажучы *«бушлат»*, часцей і першым чынам маюць на ўвазе формавую верхнюю адзежу вайскоўцаў маракоў з чорнага сукна ці жаргонную назву вайсковай курткі ватовай на Беларусі, а таксама ва ўсіх краінах былога СССР.

А таксама бушлат:

* зімовая працоўная адзежа радавых артылерыйскіх складоў расійскай арміі ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя.
* армейская і лагерная цёплая куртка, часам — любая цяжкая цёплая працоўная адзежа.
* разнавіднасць спецвопраткі ў будаўнікоў, цёплая куртка.

Існуюць і іншыя, непасрэдна злучаныя са словам бушлат значэнні:

* **Капкавы бушлат** — індывідуальны выратавальны сродак, які ўжывалася ў шэрагу ваенна-марскіх флатоў — шытая на капаку (валакна пладоў, якія не змочваюцца, вадой баваўнянага дрэва) куртка; заменены надзіманай гумовай камізэлькай.
* **Драўляны бушлат** — эўфемізм труны.

Паходжанне слова
----------------

Кароткае двухбортнае паўпальто «з зялёнага сукна на урсавай цёплай падшэўцы», якое зашпіляецца на шэсць гузікаў, правобраз цяперашняга бушлата, упершыню было ўведзена ў расійскиім флоце расійскім мараплаўцам, даследніка Арктыкі Ф. П. Літкэ, які і даў яму адмысловую назву.

У загадзе 1848 года зафіксавана першае найменне дадзенага прадмета адзежы **брушлат** (ад нямецкіх слоў *Brust* — грудзі, і *latte* — латы, абарона грудзей), аднак, аж да 1917 г. у афіцыйных дакументах ён усюды называўся «паўпальто на урсавай падшэўцы». У таксама час, у вусновай гаворцы на флоце паўсюдна ўжывалі назву «брушлат», у канцы XIX ст. брушлат стаў называцца **буршлат**ам, і канчаткова, толькі ў 1917—1918 гг. была прынята новая форма вымаўлення — **бушлат**.

Паступова змяняўся і сам бушлат. У параўнанні з першапачатковым кроем, далейшае ўдасканаленне гэтага выгляду адзежы ішло ў бок яго пакарочвання, звужэнні і палягчэнні за кошт падшэўкі, а для пашыву стала выкарыстоўвацца чорнае сукно.

У адпаведнасці з правіламі нашэння формы адзежы (да 1917 г.) належала насіць бушлат зашпіленым на ўсе гузікі, схаваўшы каўнер фланелеўкі ці форменкі. У перыяд 1900—1906 гг. сіні каўнер формавай кашулі насіўся па-над каўняром бушлата. Цяпер флоцкі бушлат з’яўляецца часткай формы адзежы маракоў і носіцца ў восеньскія і вясновыя месяцы.

Гл. таксама
-----------

* Венгерка (адзенне)
* Кажух
* Дафлкот
* Бекеша

Зноскі
------

1. 1 2  Вялікі Энцыклапедычны Слоўнік на Акадэміку
2. ↑  *Салжаніцын А.* «Адзін дзень Івана Дзянісавіча» і ў іншых творах, таксама і ў творах іншых аўтараў, якія апісваюць лагерны побыт.
3. ↑  *Дыгало В. А.* Адкуль і што на флоце пахабна — м: Выдавецтва «Крафт+», 2000. — ISBN 5-93675-013-2.;  
Гонар мундзіра // *Дыгало В. А.* Расійскі флот. Тры стагоддзі на службе Айчыне — м: ТАА "Выдавецкая хата «Веча», 2007.

Спасылкі
--------

* Кароткая гісторыя бушлата у выявах

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |