**Плігаўскі валун** — адзін з найбольш буйных валуноў Беларусі, даўжыня бачнай часткі доўгай восі складае 7,2 метры. Помнік прыроды рэспубліканскага значэння.

Знаходзіцца за 0,45 км на поўдзень ад галоўнай вуліцы Плігавак 2, за 3,6 км на паўночны ўсход ад Залужжа, за 2,4 км на поўнач ад Юрава, за 50 метраў на поўнач ад высакавольтнай лініі электраперадачы, пасярод рэчышча Чарніцы.

Ахоўная тэрыторыя
-----------------

Плошча помніка — 44 м², плошча ахоўнай зоны помніка прыроды — 116 м². Мяжа ахоўнай зоны геалагічнага помніка прыроды рэспубліканскага значэння «Плігаўскі валун» — умоўная лінія на адлегласці 3 метраў ад краёў самога помніка.

Апісанне
--------

Валун светла-карычневага дробназярністага граніту з уключэннем крышталёў ружовага палявога шпату, шэрага кварцу і рэдкіх крышталёў біятыту, рагавой падманкі і іншых мінералаў. Дадзены валун прынесены з тэрыторыі Скандынавіі падчас паазерскага аблядзянення.

Гісторыя
--------

Паводле падання, у даўніну па Чарніцы, у рэчышчы якой ляжыць Плігаўскі валун, праходзіў водны гандлёвы шлях. Паблізу валуна было вялікае аднайменнае паселішча Чарніца, якое пазней перайменавалі на Сіроціна. У сярэднявеччы мясцовасць была густанаселенае і заможная, без дарог водны шлях быў асноўным для гандлю.

Гандляры з Сіроціна спускаліся на лодках па Чарніцы да Обалі, па ёй падымаліся ўверх па цячэнні да Усысы і па гэтай рацэ ішлі на вёслах да Гарадка — старажытнага паселішча ў рэгіёна. Уніз па Обалі даплывалі да Дзвіны, гандлявалі ва Уле, Полацку, Дрысе, Мядзелі, Браславе, Лагойску, Гародні. Таксама хадзілі паўночным шляхам да Себежа і Ноўгарада. Гандлявалі мёдам, воскам, льном і льнянымі вырабамі, пянькой і футрам. Завозілі ж вырабы з жалеза, медзі, дубу, грабу, тлушч цюленяў, маржовую косць.

Паводле падання, Плігаўскі валун перашкаджаў гандлярам, бо ляжаў сярод рэчышча і выступаў над вадою амаль на два сажні, аб яго можна было разбіць лодку, таму ў вялікую ваду пры камені ставілі вартавых, а на ім самым па начах палілі вогнішча.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. 1 2 3  В краю каменных исполинов — рассказ о валунах Шумилинщины

| ⛭Помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Віцебскай вобласці |
| --- |
| Батанічныя | 
* Дуб чарэшчаты Сахонаўскі
* Дуб чарэшчаты Юсціянаўскі
* Дуб чарэшчаты Сітцаўскі
* Дуб чарэшчаты Тадулінскі
* Чыстая дуброва Язненская
* Глыбоцкі дэндралагічны сад

 |
| Геалагічныя | 
* Марозаўскі валун
* Плігаўскі валун
* Полцеўскі валун
* Шавекінскі валун
* Вялікі камень шумілінскі
* Сарочынскі валун
* Глыбачанскі валун
* Бярозаўскія валуны
* Чортаў камень (Кравец)
* Чортаў камень сенненскі
* Валун Пярун
* Валун Клін
* Свяціцкі валун
* Скопішча валуноў Янава
* Пагорак Валатоўка
* Вялікі камень браслаўскі
* Камень у прыдатках сіпавіцкі
* Каровін камень чэрнішкаўскі
* Марцін камень лайбунскі
* Пастухоў камень варапаншчынскі
* Чортаў след якубянскі
* Цудадзейны камень сташэлішкаўскі
* Вялікі камень анісімавіцкі
* Чортаў камень рычынскі
* Вялікі камень буцеўскі
* Вялікі камень струстаўскі
* Вялікі камень дудульскі
* Вялікі камень іказненскі
* Вялікі камень лявошкінскі
* Вялікі камень мяжанскі
* Вялікі камень агонскі
* Вялікі камень пашавіцкі
* Старадворскі валун
* Камяні Воласа
* Краснагорскія валуны
* Чортаў камень багданаўскі
* Гара Маяк
* Пагорак Баяраўшчына
* Гара Лысая
* Вялікі камень заўлічанскі
* Чортаў камень саболкаўскі
* Вялікі камень лодаскі
* Вялікі камень мягунскі
* Дзіравы камень каптарунскі
* Вялікі камень бортніцкі
* Вялікі камень пліскі-1
* Вялікі камень пліскі-2
* Вялікі камень старынаўскі
* Габрусеў камень
* Камень з рыбкамі
* Чортаў камень вялецкі
* Горкінскі оз
* Галубінскае пінга
* Мосарскі камоід
* Вялікі камень скрыпкінскі
* Вялікі камень хартоўскі
* Залучанскі валун
* Вялікі камень кудаеўскі
* Захараў камень
* Пашынскі валун-1
* Пашынскі валун-2
* Рамальдаўскі валун
* Арэшкінскія грады
* Агаленне Адроў
* Агаленне Кабелякі
* Агаленне Орша
* Агаленне Пашына
* Рудакоў Роў
* Клюшнікаўскі пагорак
* Мядзведзеўскі пагорак

 |