| Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі |
| --- |
| 
* **Путч**: Мелілья
* Тэтуан
* Севілья
* Барселона (1)
* Мантанья
* Хіхон
* Аўеда (1)
* Гранада
* Казармы Лаёла
* Мяцеж на флоце**1936 год**: Гвадарама
* Алькасар
* Эстрэмадура
* Паветраны мост
* Мерыда
* Сігуэнса
* Бадахос
* Балеарскія астравы
* Кордава
* Гіпускаа
* Сьера-Гуадалупе
* Монтэ-Пелада
* Талавера
* Ірун
* Іспанская Гвінея
* Мыс Спартэль
* Сесенья і Эсківіяс
* Мадрыд
* Вільярэаль
* Асейтуна
* Лапера
* Карунская дарога (1)
* Карунская дарога (2)**1937 год**: Карунская дарога (3)
* Малага
* Харама
* Аўеда (2)
* Гвадалахара
* Пасабланка
* Паўночная Іспанія
* Біская
* Більбаа
* Барселона (2)
* Сеговія
* Уэска
* Альбарасін
* Герніка
* Брунетэ
* Сантандэр
* Сарагоса
* Кінта
* Бельчытэ
* Астурыя
* Сабіньяніга
* Эль-Мазука
* Фуэнтэс-дэ-Эбра
* Мыс Шэршэль
* Тэруэль**1938 год:** Вальядалід
* Альфамбра
* Арагон
* Каспэ
* Барселона (3)
* Лерыда
* Гандэса
* Сегрэ
* Левант
* Балагер
* Лос-Бласкес
* «Мяшок Б’ельсы»
* «Мяшок Мерыда»
* Мыс Палас
* Лінія XYZ
* Эбра**1939 год:** Каталонія
* Вальсекілья
* Менорка
* Картахена
* Пераварот
* Апошняе наступленне

 |

**Баі за плацдарм «Балагер»** вяліся на рацэ Сегрэ ля горада Балагер падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі і ўяўлялі сабой серыю рэспубліканскіх контратак вясной і летам 1938 года, якія скончыліся правалам для прыхільнікаў Рэспублікі. Гістарычна гэтыя баі былі часткай больш доўгай бітвы пры Сегрэ.

Напярэдні
---------

У пачатку красавіка 1938 года франкісцкія войскі пасля пераможнага наступлення ў Арагоне дасягнулі Каталоніі і ўтварылі фронт ад Міжземнага мора да Пірэнеяў па правым беразе рэк Эбра, Сегрэ і Нагера-Пальярэса. У раёне Лерыда на левым беразе яны ўтвараюць чатыры плацдарма (Серас, Балагер, Ла-Баронія-Мансек і Трэмп), адкуль павінны былі працягнуць наступленне да мяжы з Францыяй.

Горад Балагер, які ляжыць на правым беразе Сегрэ, трапіў у рукі франкісцкай арміі 10 красавіка 1938 года. Нацыяналісты таксама захапілі каля яго стратэгічны чыгуначны мост праз раку і ўтварылі плацдарм на левым. Рэспубліканская армія адышла на другі бераг.

Ход падзей
----------

Рэспубліканскае камандаванне разумела небяспеку варожых плацдармаў на Сегрэ, таму адразу ж паспрабавала іх ліквідаваць. З 12 па 15 красавіка 27-я, 60-я і 72-я дывізіі 18-га армейскага корпуса Іспанскай Рэспублікі контратакавалі 53-ю дывізію нацыяналістаў пад Балагерам. Аднак рэспубліканскія салдаты, у асноўным вельмі маладыя людзі (некаторым было ўсяго 17 гадоў), паспешліва мабілізаваныя і дрэнна навучаныя, нягледзячы на іх энтузіязм, не дамагліся поспеху.

У маі, з мэтай аслабіць ціск прыхільнікаў Франка на Валенсію, вярхоўнае камандаванне рэспубліканцаў падрыхтавала новую контратаку на плацдарм ля Балагера, засяродзіўшы тут пяць пяхотных дывізій і танкавыя падраздзяленні. Баі пачаліся 22 мая года па ўсёй лініі фронту плацдарма. Атакі рэспубліканцаў пры шырокім выкарыстанні танкаў БТ-5 былі вельмі інтэнсіўнымі. Жорсткія баі вяліся за гарады Вальфагона-дэ-Балагер, Эрміта-дэ-Эль-Педрыс, Сенціу-дэ-Шыа і Мерэнге. Нягледзячы на вялікія страты і першапачатковую няўдачу, рэспубліканцы працягвалі атакі да 29 мая, захапіўшы ўсяго толькі тры ўчасткі, але яны не мелі ніякага стратэгічнага значэння. Праліўны дождж, які ператварыў даліну ракі ў балота, зрабіў немагчымым прасоўванне тэхнікі і людзей і прымусіў спыніць атакі.

Праз амаль тры месяцы, разам з больш шырокім рэспубліканскім наступленнем у бітве на Эбра, зноў рушыла ўслед серыя баёў за вяртанне плацдарма пад Балагерам. Атакі былі здзейснены паміж 9 і 11 жніўня, але рэспубліканскія войскі зноў пацярпелі паразу, сутыкнуўшыся з праўзыходнай агнявой моцай нацыяналістаў.

Вынікі
------

Пасля гэтых баёў фронт стабілізаваўся на 7 месяцаў, да 24 снежня, калі нацыяналісты пачалі наступленне на Каталонію з мэтай яе поўнага захопу. Аперацыя пачалася на поўначы і поўдні з плацдармаў Ла-Баронія — Трэмп і Серас адпаведна. 28 снежня некалькі франкісцкіх атрадаў на поўнач ад плацдарма ля Балагера таксама пачалі наступленне.

26 студзеня армія генерала Франсіска Франка акупавала Барселону, а 10 лютага — ўсю тэрыторыю Каталоніі.

Спасылкі
--------

* Antes de la riada: las batallas del Segre, 1938  Архівавана 23 лютага 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |