Habemus Papam 1417 года пасля выбараў Папы Марціна V
**Habemus Papam** (літар. у нас ёсць Папа) — лацінская формула, якая ўзвяшчае пра тое, што абраны новы Папа Рымскі:

*Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam — Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, Dominum (імя), Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem, (прозвішча), qui sibi nomen imposuit (новае імя Папы).*

У беларускім перакладзе:
*Абвяшчаю вам вялікую радасць: у нас ёсць Папа — правялебны і высокашаноўны пан, пан (імя), кардынал Святой Рымскай Царквы (прозвішча), які прыняў сабе імя (новае імя Папы).*

Гэту формулу ўзвяшчае кардынал-протадыякан з цэнтральнага балкона (т.зв. «*Ложы блаславення*») Сабора Святога Пятра. Пасля гэтага выносяць Крыж, і выходзіць новы Папа Рымскі, які абвяшчае «*Urbi et orbi*» (гораду і свету).

На Канклаве 2013 года — *Habemus Papam* абвяшчаў кардынал-протадыякан Жан-Луі Таран 13 сакавіка 2013 пасля абрання Папы Рымскага Францыска.

Гісторыя
--------

Дакладны час прыняцця гэтай формулы невядомы, але ўжо ў 1484 годзе яна выкарыстоўвалася для абрання Джавані Батысты Чыба, які прыняў імя Інакенція VIII. Тэкст складзены ў прыватнасці з Евангелля паводле Лукі (2:10-11), якое ўтрымлівае словы анёла пастухам, якія абвяшчае пра нараджэнне Месіі: «*Не бойцеся, я абвяшчаю вам вялікую радасць, якая будзе для ўсяго народу, бо нарадзіўся вам сёння ў горадзе Давіда Збаўца, якім ёсць Хрыстус Пан*». Адзначым, што ў Вульгаце, лацінскім перакладзе Бібліі Святога Ераніма (прыкладна 382 год), словы, якія выкарыстоўваюцца евангелістам, — *«vobis gaudium magnum»*, у той час як слова *«annuntio»* было выкарыстана ў папярэдніх перакладах.

Абвяшчэнне імя новага Папы Рымскага
-----------------------------------

Пры абвяшчэнні імя новаабранага пантыфіка імя, дадзенае пры нараджэнні, або першае імя новага Папы Рымскага абвяшчаецца на латыні ў вінавальным склоне (напрыклад, *Angelum, Ioannem Baptistam, Albinum, Carolum, Iosephum, Georgium Marium*), але прозвішча новага Папы Рымскага даецца ў нескланяльным відзе (напрыклад, *Roncalli, Montini, Luciani, Wojtyła, Ratzinger, Bergoglio*).

Троннае імя новага Папы Рымскага звычайна даецца на латыні ў родным (напрыклад, *Ioannis vicesimi tertii, Ioannis Pauli primi, Benedicti decimi sexti* і г.д.) або, радзей, у вінавальным склоне (як у 1963 годзе, калі папскае імя Папы Паўла VI было абвешчана як *Paulum sextum* і ў 2013 годзе, калі імя Францыска было абвешчана як *Franciscum*).

Нумарацыя ў папскім імі можа быць апушчана, калі троннае імя новага Папы такое ж, як і ў яго папярэдніка, як гэта было ў кастрычніку 1978 года, калі троннае імя Папы Рымскага Яна Паўла II было абвешчана проста як *Ioannis Pauli* без нумарацыі, з прычыны таго, што яго непасрэдным папярэднікам быў Папа Ян Павел I. Такі ж выпадак адбыўся ў 1939 годзе, калі троннае імя Папы Пія XII, пасля яго абрання, было абвешчана проста як *Pium*, з прычыны таго, што яго непасрэдным папярэднікам быў Пій XI.

У свецкай культуры
------------------

Фраза *Habemus Papam* дала назву фільму рэжысёра Нані Марэці.

Зноскі
------

1. ↑  elezione Papa Paolo VI (1963). YouTube. Accessed on December 22, 2012.
2. ↑  RAIStoria Elezione Giovanni Paolo II. YouTube. Accessed on December 21, 2012.
3. ↑  Habemus Papam- Pope Pius XII. YouTube. Accessed on December 21, 2012.

| Папскія рытуалы, сімвалы і цырыманіял |
| --- |
| Герб Ватыкана | 
* Апостальскі палац
* Ватыкан
* Папскі герб
* Канклаў
* Каранацыя
* Святы Прастол
* Інтранізацыя
* Папскі Крыж
* Мітра
* Мацэта
* Палій
* Папамабіль
* Папскія рэгаліі і знакі адрознення
* Пярсцёнак рыбака
* Сабор Святога Пятра
* Плошча Святога Пятра
* Латэранская базіліка
* Сікстынская капэла
* Тыяра
* Фанон
* Камаура
* Habemus Papam
* Sede Vacante
* Sedia Gestatoria
* Vere Papa mortuus est

 |