Агульны від у 2007 годзе

**Хатра**, або **Эль-Хадр** (араб. الحضر‎‎) — разбураны старажытны горад у складзе Парфянскага царства, руіны якога цяпер размешчаны на тэрыторыі Паўночнага Ірака, у правінцыі Найнава. Агульная плошча горада складала больш 500 гектараў, а план па форме нагадваў авал. Горад быў заснаваны да нашай эры, яго росквіт прыйшоўся на I—II стагоддзі, а разбурэнне адбылося ў 257 годзе.

Дзякуючы сваёй гістарычнай каштоўнасці Хатра, якая спалучае ў сабе эліністычную і старажытнарымскую архітэктуру з арабскім дэкорам, была ўключана ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Гісторыя
--------

Арабскія плямёны пасяліліся ў гэтым месцы ў VII стагоддзі да нашай эры. Меркавана, горад Хатра быў узведзены ў III стагоддзі да нашай эры ў складзе дзяржавы Селеўкідаў. У наступным стагоддзі, ужо быўшы сталіцай паўаўтаномнай арабскай дзяржавы ў складзе Парфянскага царства, Хатра дасягнула піка свайго развіцця за кошт размяшчэння на скрыжаванні важных гандлёвых шляхоў.

Руіны старажытнага горада.
Умацаванні Хатры складаліся з дзвюх высокіх тоўстых сцен са шматлікімі вежамі. Першая, знешняя, мела 8 кіламетраў у даўжыню і 7 метраў у вышыню, была пабудавана з гліны. Унутраная сцяна была з каменя і мела 9 метраў у вышыню. Перад ёй была выкапаны роў шырынёй 20 — 30 метраў. Уздоўж сцяны, на адлегласці 50 — 60 метраў адна ад адной, размяшчаліся абарончыя вежы; усяго іх было 163. Унутр горада з усіх бакоў вялі 10 брамы, якія мелі добрую ахову. Дзякуючы ўсяму гэтаму Хатра двойчы вытрымлівала аблогу рымскіх войскаў у 116 і 198 гадах.

У цэнтры горада знаходзіўся палацава-храмавы комплекс плошчай каля 30 000 м2. З-за свайго транзітнага размяшчэння горад меў культавыя збудаванні розных вераванняў. Тут былі храмы ў гонар грэчаскага Гермеса, шумерскага бажаства Нергала, арамейскай Атаргатыс, арабскай Алат, асірыйскага бога сонца Шамаша і іншых вярхоўных сутнасцей з розных пантэонаў. Гэта дазволіла гораду стаць важным рэлігійным цэнтрам, так што пэўны час яго нават называлі «Домам Бога».

Аднак у 241 годзе Хатра пала ў выніку аблогі, уладкованай персідскім кіраўніком Шапурам I з дынастыі Сасанідаў. Неўзабаве горад быў разбураны.

Сучаснасць
----------

Руіны Хатры ў 2008
У 1907—1911 гадах нямецкія археолагі сістэматычна даследавалі руіны і акрузе Хатры. Пачынаючы з другой паловы XX стагоддзя пошукі ў гэтай вобласці пачалі праводзіць іракскія навукоўцы. Старажытны горад лічыўся найбольш добра захаваным помнікам Парфіі, які дэманстраваў веліч цывілізацыі, якая існавала тут.

Уключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА адбылося ў 1985 годзе.

У ліпені 2014 года баевікі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава» захапілі горад. У пачатку сакавіка 2015 яны знішчылі руіны старажытнага горада з дапамогай бульдозераў, тлумачачы гэта барацьбой з ідаламі даісламскай эпохі.

Зноскі
------

1. ↑  Хатра у ВСЭ.
2. 1 2  Хатра ў Encyclopædia Britannica.
3. 1 2  Hathra Архівавана 27 ліпеня 2006.
4. ↑  Ірак: як спыніць «культурныя чысткі» з боку «Ісламскага дзяржавы»? Архівавана 25 сакавіка 2015. *euronews*, 09.03.2015

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Хатра
* Хатра на сайце ЮНЕСКА.
* Фатаграфія

| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Іраку |
| --- |
| Хатра | 
Хатра ·  Ашур ·  Самара
 | Сцяг Ірака |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BAV: ADV11431859 · BNF: 11973724z · LCCN: n83066090 · SUDOC: 027764583 · VIAF: 146617027 |