**Даменнае імя** — гэта імя, якое служыць для ідэнтыфікацыі абласцей — адзінак адміністрацыйнай аўтаноміі ў сетцы Інтэрнэт — у складзе бацькоўскіх (вышэйстаячых) абласцей. Кожная з такіх абласцей завецца ***даменам***. Агульная прастора імёнаў Інтэрнэту функцыянуе дзякуючы DNS — сістэме даменных імёнаў. Даменныя імёны даюць магчымасць адрасавання інтэрнэт-вузлоў і размешчаных на іх сеткавых рэсурсаў (вэб-сайтаў, сервераў электроннай пошты, іншых службаў) у зручнай для чалавека форме.

*Поўнае даменнае імя* складаецца з непасрэднага імя дамена і далей імёнаў усіх даменаў, у якія ён уваходзіць, падзеленых кропкамі. Напрыклад, поўнае імя `"be.wikipedia.org"` пазначае дамен трэцяга ўзроўню `"be"`, які ўваходзіць у дамен другога ўзроўню `"wikipedia"`, які ўваходзіць у дамен верхняга ўзроўню `"org"`, які ўваходзіць у безназоўны каранёвы дамен `"."(пункт)`. У гутарковай мове пад даменным імем нярэдка разумеюць менавіта поўнае даменнае імя.

**FQDN** (скар. ад англ.: Fully Qualified Domain Name — «дакладна вызначанае імя дамена», часам скарачаецца да «поўнае даменнае імя» або «поўнае імя дамена») — **імя дамена**, якое не мае неадназначнасцей у вызначэнні. Складаецца з імёнаў усіх бацькоўскіх даменаў іерархіі DNS.

У DNS і, што асабліва важна, у файлах зоны  (англ.) (бел. FQDN завяршаюцца кропкай (напрыклад, `"example.com."`), гэта значыць уключаюць каранёвае даменнае імя `"."`, якое з'яўляецца безназоўным.

*Даменная зона* — сукупнасць даменных імёнаў пэўнага ўзроўню, якія ўваходзяць у вызначаны дамен. Напрыклад, зона `wikipedia.org` уключае ўсе даменныя імёны трэцяга ўзроўню ў гэтым дамене. Тэрмін «даменная зона» галоўным чынам ужываецца ў тэхнічнай сферы, пры настройцы DNS-сервераў (падтрыманне зоны, дэлегаванне зоны, трансфер зоны).

Віды даменных імёнаў
--------------------

### Міжнародныя дамены (gTLD)

Агульныя дамены верхняга ўзроўню (gTLD) кіруюцца арганізацыяй ICANN.

### Інтэрнацыяналізаваныя дамены (IDN)

Даменныя імёны, якія ўтрымліваюць сімвалы нацыянальных алфавітаў. IDN верхняга ўзроўню кіруюцца і знаходзіцца пад кантролем ICANN.

### Нацыянальныя дамены (ccTLD)

Нацыянальныя дамены верхняга ўзроўню (ccTLD) дэлегаваны адпаведным нацыянальным рэгістратарам, якія ўсталёўваюць правілы рэгістрацыі ў іх або самі, або паводле ўказанняў урада. Кіруючай арганізацыяй з'яўляецца IANA.

### Зарэзерваваныя даменныя імёны

Дакумент RFC 2606 (Reserved Top Level DNS Names — Зарэзерваваныя імёны даменаў верхняга ўзроўню) вызначае назвы даменаў, якія варта выкарыстоўваць у якасці прыкладаў (напрыклад, у дакументацыі), а таксама для тэсціравання. Акрамя `example.com`, `example.org` і `example.net`, у гэту групу таксама ўваходзяць `.test`, `.invalid` і інш.

Гл. таксама
-----------

* Сістэма даменных імёнаў
* Адзіная палітыка дазволу даменных спрэчак
* Сугучныя дамены
* Каранёвы дамен
* Дамен верхняга ўзроўню
* Спіс нацыянальных даменаў верхняга ўзроўню
* Дакладна вызначанае імя дамена

Зноскі
------


| ⛭Інтэрнэт |
| --- |
| Пратаколы | 

| ⛭Асноўныя пратаколы TCP/IP паводле ўзроўняў мадэлі OSI (спіс портаў TCP і UDP) |
| --- |
| Фізічны | 
* Ethernet
* RS-232
* EIA-422
* RS-449
* RS-485

 |
| Канальны | 
* Ethernet
* PPPoE
* PPP
* L2F
* 802.11 Wi-Fi
* 802.16 WiMax
* Token ring
* ARCNET
* FDDI
* HDLC
* SLIP
* ATM
* DTM
* X.25
* Frame relay
* SMDS
* STP

 |
| Сеткавы | 
* IPv4
* IPv6
* IPsec
* ICMP
* IGMP
* ARP
* RARP
* RIP2
* OSPF

 |
| Транспартны | 
* TCP
* UDP
* SCTP
* DCCP
* RUDP
* RTP
* GRE

 |
| Сеансавы | 
* ADSP
* H.245
* iSNS
* NetBIOS
* PAP
* RPC
* L2TP
* PPTP
* RTCP
* SMPP
* SCP
* ZIP
* SDP

 |
| Уяўленні | 
* XDR
* SSL
* TLS

 |
| Прыкладны | 
* BGP
* HTTP
* HTTPS
* DHCP
* IRC
* SNMP
* DNS
* DNSSEC
* NNTP
* XMPP
* SIP
* IPP
* NTP
* SNTP
* Электронная пошта
	+ SMTP
	+ POP3
	+ IMAP4
* Перадача выяў
	+ FTP
	+ TFTP
	+ SFTP
* Аддалены доступ
	+ rlogin
	+ Telnet
	+ SSH
	+ RDP

 |
| Іншыя прыкладныя | 
* OSCAR
* CDDB
* Multicast FTP
* Multisource FTP
* BitTorrent
* Gnutella
* Skype

 |

 |
| …прыкладныя | 
* OSCAR
* CDDB
* MFTP (Multicast)
* MFTP (Multisource)
* BitTorrent
* Gnutella
* Skype

 |
| Вяшчанне | 
* Тэлебачанне
* Радыё
* Падкастынг
* СМІ
* Інтэрнэт-журналістыка
* Грамадзянская журналістыка

 |
| Доступ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Стацыянарны | 
* ISDN
* xDSL
* DOCSIS
* Валаконная оптыка
	+ сувязь
* Лінія электрасілкавання
* Dial-up
* Ethernet

 |
| Бесправадны | 
* Wi-Fi
* iBurst
* DECT
* WiBro/WiMAX
* UMTS-TDD
* HSPA
* EV-DO
* Спадарожнік
* LTE
* Wireless USB
* GPRS
* EDGE
* WiGig

 |
| Іншае | 
* Правайдар
* Шырокапалосны доступ
* Хатняя сетка
* VPN
* Ананімныя сеткі
* Проксі-сервер
* Вэб-проксі
* Ананімайзер

 |

 |
| Сэрвісы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Зносіны | 
* Вэб-форум
	+ Мадэратар
* Блог
	+ Блогасфера
* IRC
* Чат
* Месэнджар
* Тэлефанія

 |
| Інфармацыя | 
* Размяшчэнне
	+ Рэклама
	+ Навіны
	+ Партал
	+ Рассыланне
* Абмен
	+ Пошта
	+ Файлаабмен
* Спам
* Пошукавая сістэма
* RSS-агрэгатар
* Каталог рэсурсаў
* Жоўтыя старонкі

 |
| Бізнэс | 
* Магазін
* Аплата
* Аўкцыён
* Банкінг
* Казіно
* Трэйдзінг
* Маркетынг

 |

 |
| Культура | 
* Супольнасць
* Сацыяльная сетка
* Залежнасць
* Цэнзура
* Кіберпанк
* Тролінг
* Інфармацыйнае таварыства
* Хакер
* Ананімус
* Сеткавая літаратура
* Вэб-комікс
* Вэб-серыял
* Інтэрнэт-мем

 |
| Іншае | 
* Кіберпрастора
* Інтэрнэт-час
* Ботнэт
* Крыптаанархізм
* Вэб 2.0
* Пункт абмену інтэрнэт-трафікам
* Семантычнае павуцінне
* Сеткавы нейтралітэт
* Хостынг
* Глабальная камп’ютарная сетка
* Дотком
* Даменнае імя
* Сусветнае павуцінне
* Вікі-праекты
* Вэб-брыгады
* Онлайн
* Інтэрнэт2
* Браўзер
* Байнэт

 |