**Касцёл Хрыста Валадара** — рымска-каталіцкі храм у в. Азёры (Гродзенскі раён).

Гісторыя
--------

Вядома, што ўжо ў 1669 годзе ў в. Азёры дзейнічала рымска-каталіцкая святыня — гэта быў філіяльны касцёл ад гродзенскай парафіі. Самастойная парафія тут была заснавана ў 1676. Касцёл пад тытулам Маці Божай Ружанцовай быў пабудаваны праз тры гады (у 1679) на сродкі парафіян. Тады святыня стаяла амаль пасярод рынкавай плошчы.

У 1745 касцёл узгадваецца як новы драўляны трохвежавы, у галоўным алтары якога знаходзіцца абраз Найсвяцейшай Панны Марыі. У 1779 святыня была адноўлена на сродкі апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Але ў канцы ХIХ ст. стан святыні пазначаўся як «убогі», а з 1897 па 1904 гады вернікі звярталіся да ўлад за дазволам пабудаваць мураваны касцёл, але безвынікова.

Драўляны касцёл у традыцыях народнага драўлянага дойлідства ўяўляў сабой працяглы аб’ём з пяціграннай апсідай і адной сакрыстыяй (справа). Галоўны фасад завяршала чацверыковая двух’ярусная вежа-званіца пад чатырохсхільным дахам. Касцёл быў накрыты двухсхільным гонтавым дахам з вальмамі над апсідай. Залавы інтэр’ер, перакрыты люстраным дашчаным скляпеннем, упрыгожвалі тры двух’ярусныя алтары, вырашаныя карынфскай каланадай у выглядзе фігур святых. Высокамастацкай каштоўнасцю вылучаліся разны амбон і шытыя са слуцкіх паясоў арнаты.

Касцельны пляц (1941)
У ХIХ ст. да Азёрскай парафіі належалі капліцы ў Котры (цяпер Скідзельская парафія), Новай Рудзе (з 1914 самастойная парафія), Скідзелі (з 1991 самастойная парафія) і на мясцовых могілках. У канцы ХIХ ст. колькасць вернікаў Азёрскай парафіі налічвала амаль 5300 чалавек. Касцёл быў рэканструяваны паводле праекта 1925 года. У 1927—28 галоўны фасад святыні ўпрыгожылі дзве трох’ярусныя чацверыковыя вежы-званіцы. Перад Другой сусветнай вайной Азёрская парафія лічылася адносна невялікай — каля 1000 вернікаў. Капліца на могілках ужо не згадвалася.

Пры адыходзе ў 1944 годзе гітлераўцы спалілі касцёл. Парафіяне адразу ж перабудавалі пад часовую капліцу звычайную мураваную хату, але праз два гады парафія засталася без сталага пробашча. У 1962 савецкія ўлады зачынілі капліцу, а з часам знеслі яе і пабудавалі на яе месцы Дом культуры.

Адраджэнне парафіі пачалося толькі ў 1991 годзе. Спачатку маліліся проста на вуліцы, потым паставілі часовую драўляную капліцу і ў 1992 годзе пачалі будаваць на старым месцы новы і ўжо мураваны касцёл паводле праекта (1996) гродзенскага МП «Арніка» (архітэктар — Сілкоў П. Н.). Вуглавы камень, які 5 чэрвеня 1991 года быў асвечаны папам Янам Паўлам II у Беластоку, 23 ліпеня 1994 года гродзенскі біскуп Аляксандр Кашкевіч урачыста ўмураваў у сцяну будучага касцёла. 23 лістапада 1997 года касцёл пад тытулам Хрыста Валадара быў кансэкраваны біскупам Аляксандрам Кашкевічам.

У 2010 парафіяне пафарбавалі святыню, змянілі ўваходныя дзверы і франтонныя вокны. Ідзе падрыхтоўка да атынкавання касцёла звонку.

Архітэктура
-----------

Касцёл уяўляе сабой дзвюхвежавую святыню з сілікатнай цэглы, да алтарнай сцяны якой далучаны двухпавярховы аб’ём плябаніі. Галоўны фасад фланкуюць трох’ярусныя чацверыковыя шатровыя вежы-званіцы. Аб’ёмы накрыты бляшанымі двухсхільнымі дахамі.

Залавы інтэр’ер перакрыты сегментарнай падшыўной дашчанай столлю, паніжаная прамавугольная апсіда — плоскай. Унутры тры драўляныя алтары: галоўны з абразом Хрыста Валадара, левы з абразом св. Юзафа, правы — св. Кларэта. У левай капліцы трансепта змешчаны абраз Маці Божай Ружанцовай, правая капліца пакуль пустая і выкарыстоўваецца пад сховішча харугваў. Над нартэксам знаходзіцца балкон арганных хораў (пакуль пусты).

Касцёльная тэрыторыя абнесена металічнай агароджай на цагляных слупках.

Пробашчы
--------

* Пётр Марцінец.

Зноскі
------

1. ↑  Адышоў у вечнасць ксёндз Пётр Марцінец, клярэтын, які шмат гадоў нёс служэнне ў Гродзенскай дыяцэзіі

Літаратура
----------

* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; маст. І. І. Бокі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2001.— 216 с.: іл. ISBN 985-11-0199-0.

Спасылкі
--------

* Касцёл Хрыста Валадара (Азёры) на сайце Radzima.org
* slowo.grodnensis.by

| ⛭Дэканат Гродна-Усход |
| --- |
| Касцёл Хрыста Валадара (Азёры) ·  Касцёл Святой Сям’і  (Верцялішкі) ·  Касцёл Святога Роха (Грандзічы) ·  Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля (Гродна) ·  Кафедральны касцёл Святога Францішка Ксаверыя (Гродна) ·  Касцёл Cвятога Юзафа (Гродна) ·  Касцёл Беззаганнага Сэрца Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Жытомля) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Андрэя Баболі (Казловічы) ·  Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Кашубінцы) ·  Касцёл Святога Юрыя (Новая Руда) ·  Касцёл Маці Божай Нястомнай Дапамогі (Парэчча) ·  Касцёл Святога Іуды Тадэвуша (Прывалкі) ·  Касцёл Святога Казіміра (Путрышкі) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Скідзель) ·  Касцёл Святога Юзафа Рамесніка (Скідзель) |