**«Black Sabbath»** — англійскі рок-гурт, створаны ў Бірмінгеме ў 1968 Озі Осбарнам (вакал), Тоні Аёмі (гітара), Гізерам Батлерам (бас-гітара) і Білам Уордам (ударныя). Гурт неаднаразова змяняў склад, мае агулам 22 былых удзельнікаў. Першапачаткова створаны як гурт цяжкага блюз-рока з назвай «Earth» («зямля»), паступова пачаў уключаць у музыку акультныя і вусцішныя тэксты, якія поруч з пераналаджанымі на больш нізкі строй гітарамі і зменай назвы на «Black Sabbath» прывялі да павелічэння папулярнасці і дасягнення залатога і плацінавага статусу ў 1970-х гадоў. Як адзін з першых і найбольш уплывовых хэві-метальных гуртоў усіх часоў, «Black Sabbath» прыклаў руку да стварэння жанру дыскамі кшталту чатыры разы плацінавага «Paranoid» (1970). Гурт быў прызнаны MTV як найвялікшы метал-гурт усіх часоў. Продажы склалі больш за 50 мільёнаў дыскаў толькі ў ЗША.

Надалей праблемы Озі з алкаголем прывялі да яго зыходу з гурта ў 1979 годзе і прыходу на яго месца былога спевака «Rainbow» Роні Джэймса Дыё. Пасля пары альбомаў у такім складзе гурт перажыў у 1980-х―1990-х гадах шматлікія змены складу, меўшы ў розныя часы ў складзе Яна Гілана, Глена Х’юза, Рэя Гілэна і Тоні Марціна. У 1992 годзе на кароткі час у гурт вярнуўся Дыё, з якім быў запісаны альбом «Dehumanizer» (1992), які і дагэтуль з’яўляецца найцяжэйшым альбомам гурта. Арыгінальны склад аб’яднаўся ізноў у 1997 годзе і паспеў выпусціць канцэртны альбом «Reunion». У 2006 годзе музыкі з складу гурта перыядаў 1979—1982 і 1991—1992 гадоў (Аёмі, Батлер, Дыё і Эпіс) сабраліся зноў у выглядзе гурта «Heaven & Hell», дзе выступалі да смерці Дыё 16 мая 2010 года.

7 сакавіка 2017 года гурт абвясціў аб распадзе.

Удзельнікі гурта
----------------

Асноўны артыкул: **Спіс удзельнікаў Black Sabbath**
Арыгінальны склад гурта:

* Тоні Аёмі — гітара, клавішныя, флейта (1969—2006; 2011—)
* Озі Осбарн — спеў, гармоніка (1969—1977, 1978—1979, 1997—2006; 2011—)
* Гізер Батлер — бас-гітара, сінтэзатары (1969—1985, 1990—1994, 1997—2006; 2011—)
* Біл Уорд — бубны, перкусія, дадатковы спеў (1969—1980, 1983, 1985, 1994, 1997—2006; 2011—)

Дыскаграфія
-----------

* «Black Sabbath» (1970)
* «Paranoid» (1970)
* «Master of Reality» (1971)
* «Black Sabbath Vol. 4» (1972)
* «Sabbath Bloody Sabbath» (1973)
* «Sabotage» (1975)
* «Technical Ecstasy» (1976)
* «Never Say Die!» (1978)
* «Heaven and Hell» (1980)
* «Mob Rules» (1981)
* «Born Again» (1983)
* «Seventh Star» (1986)
* «The Eternal Idol» (1987)
* «Headless Cross» (1989)
* «Tyr» (1990)
* «Dehumanizer» (1992)
* «Cross Purposes» (1994)
* «Forbidden» (1995)
* «13» (2013)

Зноскі
------

1. ↑  Metal Evolution — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1763472'></a>
2. ↑   Архівавана 30 снежня 2007.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  Black Sabbath officially announce The End

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Black Sabbath

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace · Твітэр · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Deezer · Instagram · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · YouTube · YouTube |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs · Encyclopaedia Metallum · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music · Rate Your Music |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Кругасвет · Ларуса · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 6073669 · BNF: 139020040 · GND: 1221289-1 · ISNI: 0000 0001 2369 4269 · LCCN: n88627930 · NKC: xx0012024 · NLA: 35985413 · NUKAT: n2004059806 · SUDOC: 079460682 · VIAF: 134985347 |

 |