**Імператарскія тэрмы** (ням.: Kaiserthermen) — руіны антычных купалень, размешчаныя ў цэнтры Трыра, непадалёк ад базілікі Канстанціна, за 1 км на поўдзень ад Галоўнай рыначнай плошчы.

Гісторыя
--------

Рэканструкцыя Імператарскіх тэрмаў
Імператарскія тэрмы былі ўзведзены ў канцы III—IV стагоддзі нашай эры пры імператары Канстанціне Вялікім, які выбраў Трыр на кароткі час сталіцай Заходняй Рымскай імперыі. Аднак, пасля таго як Канстанцін пакінуў Трыр, будаўніцтва тэрмаў засталося незавершаным.

Імператарскія тэрмы Трыра — манументальнае збудаванне: іх памер складае 250 метраў у даўжыню і 145 метраў у шырыню. Аднак яны некалькі саступаюць па памеры іншай антычнай пабудове Трыра — тэрмам Святой Варвары, самым значным па памеры старажытнарымскім тэрмам на поўнач ад Альпаў.

Выгляд з захаду
Уваход у тэрмы на захадзе вёў скрозь апраўленую калонамі спартыўную пляцоўку для гульняў у мяч і гімнастычных практыкаванняў, якая называлася палестра, да павільёна з мінеральнай крыніцай — німфеума.

За німфеумам размяшчаліся ванныя пакоі — фрыгідарый — халодная ванная, тэпідарый — цёплая ванная і кальдарый — гарачая ванная. Усе залы былі перакрыты скляпеннямі, сцены былі аздоблены мармурам і каляровай тынкоўкай.

Кальдарый, адна з найбольш добра захаваных пабудоў архітэктурнага комплексу тэрмаў, лічыцца адным з сімвалаў Трыра. Звычайна кальдарый антычных тэрмаў быў арыентаваны на поўдзень ці паўднёвы захад. Пры будаўніцтве Імператарскіх тэрмаў было зроблена адступленне ад гэтага правіла — яго кальдарый арыентаваны на паўднёвы ўсход.

Увесь комплекс тэрмаў быў абсталяваны складанай ацяпляльнай сістэмай — гіпакаўстам, якая размяшчалася ў разгалінаваных падземных памяшканнях.

Паводле сведчанняў археолагаў, Імператарскія тэрмы ніколі не выкарыстоўваліся па прамым прызначэнні. Пры імператарах Грацыяне (375—383) і Валенціяне II (375—392) незавершаныя тэрмы былі перабудаваны ў казармы для імператарскай кавалерыі. Былы кальдарый з яго трыма апсідамі, верагодна, служыў манежам і месцам захоўвання сцягоў, тэпідарый стаў вестыбюлем будынка.

У Сярэднявеччы тэрмы выкарыстоўваліся пераважна як каменяломня. Пазней кальдарый быў перабудаваны ў жылы замак Альдэрбург.

У XII стагоддзі руіны тэрмаў былі інтэграваны ў гарадскія абарончыя збудаванні. Замак Альдэрбург служыў паўднёва-ўсходнім вуглавым бастыёнам сярэдневяковай гарадской сцяны. Адно з ніжніх вокнаў кальдарыя выкарыстоўвалася як гарадская брама — так званая Старая брама (Altport).

### Сучаснасць

У пачатку XVIII стагоддзя на руінах тэрмаў была пабудавана барочная новабудоўля, якая затым была пераабсталявана ў прускую казарму, а пазней у жылы будынак. Аднак яна была разбурана у час Другой сусветнай вайны. У нашы дні на тэрыторыі Імператарскіх тэрмаў штогод праходзіць фестываль гістарычнай рэканструкцыі «Хлеба і гледзішчаў!».

У 1986 годзе Імператарскія тэрмы, разам з іншымі збудаваннямі рымскага перыяду, Кафедральным саборам Трыра і царквой Маці Божай, былі ўключаны ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Імператарскія тэрмы (Трыр)
* Императорские термы (Kaiserthermen)

| ⛭≛ Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Германіі |
| --- |
| Культурныя аб’екты | Ахенскі сабор ·  Шпаерскі сабор ·  Вюрцбургская рэзідэнцыя ·  Паломніцкая царква ў Вісе ·  Палац Аўгустусбург і паляўнічы замак Фалькенлуст ·  Кафедральны сабор Успення Св. Марыі і царква Св. Міхаіла ·  Трыр: Рымскія помнікі, Кафедральны сабор Св. Пятра і Царква Божай Маці ·  Ганзейскі горад Любек ·  Палацы і паркі Патсдама і Берліна ·  Лоршскі кляштар ·  Рамельсберг і Гослар ·  Манастыр Маульброн ·  Металургічны завод у Фёльклінгене ·  Кёльнскі сабор ·  Помнікі архітэктурнай школы Баухаус ·  Памятныя месцы Лютэра ў Айслебене і Вітэнбергу ·  Класічны Веймар ·  Музейны востраў у Берліне ·  Замак Вартбург ·  Паркавае каралеўства Дэсау-Вёрліц ·  Востраў Райхенау ·  Вугальная шахта Цольферайн ·  Культурны ландшафт Даліны Сярэдняга Рэйна ·  Гістарычныя цэнтры Вісмара і Штральзунда ·  Брэменская ратуша і Брэменскі Роланд ·  Парк Мускау (сумесна з Польшай) ·  Верхнегерманска-ретыйский лімес ·  Калегіацкая царква і Стары горад Кведлінбурга ·  Бамберг ·  Стары Рэгенсбург ·  Берлінскія жылыя комплексы эпохі мадэрнізму | Сцяг Германіі |
| Прыродныя аб’екты | Кар’ер Месель ·  Ватавае мора (Сумесна з Нідэрландамі) |
| Выбылі са спісу | Дрэздэнская даліна Эльбы |