recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**По́цех** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 10 км на паўночны ўсход ад Браслава, каля вёскі Слабодка. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Поцех знаходзіцца ў басейне ракі Друйка. Плошча возера складае 1,35 км². Найбольшая глыбіня возера — 9,1 м. Даўжыня — 2,55 км, найбольшая шырыня — 0,95 км. Даўжыня берагавой лініі — 9,72 км. Аб’ём вады ў возеры складае 4,52 млн м³, плошча вадазбору возера — 28,6 км².

Катлавіна возера складаецца з 4 плёсаў. Схілы катлавіны маюць вышыню да 10 метраў. На поўначы схілы прадстаўленыя камавымі ўзгоркамі, пераважна разараныя. Паўднёвыя схілы ўтвораныя пясчанай озавай градой вышынёй у 25—30 метраў. Града на поўдні аддзяляе Поцех ад возера Недрава.

Да глыбіні 1,5 метра дно пясчанае, месцамі — гліністае. Да глыбіні 3 м пашыраны апясчаненыя адклады, глыбей — крэменязёмісты сапрапель. Празрыстасць вады каля 1 м летам, і да 2,8 метраў зімой.

Надводная расліннасць у возеры пашыраная да глыбіні 1,5 метры, падводная — да глыбіні 2—2,5 метры. Зарастае каля 28 % плошчы возера.

Возера Поцех эўтрофнае, слабапраточнае. Вадаём злучаны пратокай з возерам Недрава, таксама ў Поцех упадае ручай з возера Ільмёнак. У возеры водзяцца лешч, судак, шчупак, мянтуз, плотка і іншыя віды рыб.

Возера з’яўляецца месцам адпачынку, уваходзіць у турысцкія маршруты. На беразе возера ў вёсцы Слабодка турыстычная база.

Зноскі
------

1. 1 2  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1985. — 599 с. іл. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Поцех // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1985. — 599 с. іл. — 10 000 экз.
* *Шидловский К. С.* Браславские озёра: Путеводитель по зоне отдыха Браслав. — Мн.: Полымя, 1989. — С. 22. — 63 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-345-00063-8. (руск.)
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 17, 66. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» (руск.)
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» (руск.)

| Браслаўскія азёры |
| --- |
| 
* Балойса
* Бужа
* Бярэжа
* Вера
* Войса
* Воласа Паўднёвы
* Воласа Паўночны
* Даўблі
* Дрывяты
* Ельна
* Ільмёнак
* Недрава
* Неспіш
* Пагошча
* Плуцінок
* Поцех
* Рака
* Святца
* Снуды
* Струста
* Цно

 |
**Jay and the Americans** (*Джэй энд зэ амерыканс*) — амерыканскі вакальны гурт.

Група была сфармавана вакол высокага вакалу Дэвіда Блата  (англ.) (бел. (выступаў пад псеўданімам Джэй Блэк).

Музычны сайт AllMusic характарызуе калектыў як «вытанчаны, велічны поп-гурт», які ствараў хіты на працягу 1960-х гадоў, і ў якога было «шмат чароўных момантаў у чартах», і апісвае яго стыль як «вакал з уплывам ду-вопа, дагледжаны кароткавалосы выгляд і сумесь поп-рока з опернай сентыментальшчынай». Як піша вэб-сайт, у пэўным сэнсе гурт ўжо на момант свайго стварэння быў «гуртам-дзядком», — настальгічным гуртам у стылі тых, што выконваюць свае старыя песні даўно мінулых гадоў, — бо ён быў створаны на стыку 1950-х і 1960-х гадоў, але гучаў, як нешта з папярэдняга дзесяцігоддзя (1950-х). На момант яе стварэння «гарманічныя вакальныя групы — прынамсі без акампанементу многоваттных электрагітар — ужо пачыналі састарвацца». Нягледзячы на гэта, гурт стаў папулярным, на роўных спаборнічаючы з такімі моднымі выканаўцамі, як Beach Boys, Jan & Dean і Four Seasons. І нават у час Брытанскага ўварвання яго працягвалі актыўна круціць на радыё. Вытрымаўшы тыя цяжкія для амерыканскіх артыстаў часы, гурт яшчэ і нацешыўся рок-н-рольным адраджэннем канца 1960-х гадоў, калі выканаўцы-дзядкі і старыя песні зноў перажылі бум папулярнасці.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Jay & the Americans — Biography **(нявызн.)**.  AllMusic. Праверана 28 лютага 2015.

Спасылкі
--------

* jayblackthevoice.com — афіцыйны сайт Джэя Блэка
* jayandtheamericans.net — афіцыйны сайт
* Jay and The Americans на сайце AllMusic
* Jay and The Americans Архівавана 21 жніўня 2007. на сайце Залы славы вакальных гуртоў
* Jay and The Americans на сайце History of Rock
**Аляксандр Браніслававіч Скібне́ўскі** (8 красавіка 1903 — 21 красавіка 1978) — тэатральны рэжысёр, прафесар (1968). Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1952), Заслужаны дзеяч мастацтваў Удмурцкай АССР (1945).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Маскве. Вучыўся ў Другім Ляфортаўскім гарадскім вучылішчы, дзе прымаў удзел у школьных спектаклях. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі працаваў у харчовым камітэце, на заводзе «Серп і молат» і адначасова быў рэжысёрам аматарскага драматычнага гуртка. У 1926 годзе скончыў Дзяржаўныя эксперыментальныя тэатральныя майстэрні у Маскве (клас А. Таірава). У 1926—1928 гадах мастацкі кіраўнік «Рабочага тэатра» ў Чыце, у 1929—1930 гадах — Туркменскага нацыянальнага тэатра ў Ашхабадзе. У 1931—1933 гадах — мастацкі кіраўнік Польскага тэатра ў Кіеве, У 1940—1946 гадах — рэжысёр Удмурцкага рускага тэатра ў Іжэўску, у 1946—1947 гадах — галоўны рэжысёр Кіраўскага драматычнага тэатра, у 1947—1949 гадах — галоўны рэжысёр Ульянаўскага драматычнага тэатра, у 1949—1958 гадах — галоўны рэжысёр Беларускага дзяржаўнага драматычнага тэатра імя Я. Коласа ў Віцебску, 1958—1963 гадах — галоўны рэжысёр Харкаўскага рускага драматычнага тэатра імя А. С. Пушкіна. Адначасова з 1958 года выкладаў у Харкаўскім інстытуце мастацтваў і загадваў кафедрай рэжысуры ў Харкаўскім дзяржаўным інстытуце культуры.

Творчасць
---------

Сярод пастановак Аляксандра Скібнеўскага на беларускай сцэне: «Раскіданае гняздо» Я. Купалы (1951), «Выбачайце, калі ласка!» А. Макаёнка (1953), «На крутым павароце» К. Губарэвіча (1956), «Людзі і д’яблы» К. Крапівы (1958), «Вяселле Качынскага» А. Сухаво-Кабыліна (1949), «Жывы труп» Л. Талстога, «Тры сястры» А. Чэхава, «На дне» М. Горкага (усе 1951), «Настаўнік танцаў» Лопэ дэ Вэгі (1952), «Ноч памылак» О. Голдсміта (1954), «Машэка» В. Вольскага (1954), «Мараль пані Дульскай» Г. Запольскай (1956) і інш.

З’яўляецца аўтарам тэатразнаўчых артыкулаў, а таксама метадычных дапаможнікаў («Пастановачны план спектакля», «Методыка выкладання рэжысуры» і інш.), манаграфіі аб творчасці беларускага акцёра А. К. Ільінскага («Народны артыст СССР А. К. Ільінскі», 1954).

Зноскі
------

1. 1 2  Беларусь, 1995
2. 1 2 3 4 5  Скібнеўскі Аляксандр Браніслававіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

Літаратура
----------

* Скібне́ўскі Аляксандр Браніслававіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 664. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* Театральная энциклопедия. Том 4 / Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1965. — 1152 стб. с илл. 76 л. илл. (руск.)
* Майстри украiнськоi радянськоi сцени. — Киiв, 1962. — С. 309. (укр.)

Спасылкі
--------

* Гісторыя тэатра // Сайт Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 130160 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дарошка.
**Валянціна Іванаўна Казяба** (дзявоч. **Дарошка** нар. 8 студзеня 1927, в. Паставічы, Старадарожскі раён, Мінская вобласць) — Герой Сацыялістычнай Працы (1951).

Біяграфія
---------

Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны змагла атрымаць толькі пачатковую адукацыю ў мясцовай школе. З лета 1944 года прымала ўдзел у аднаўленні мясцовага калгаса імя Сталіна і адначасова наведвала пяты клас школы. У 1947 годзе стала працаваць у паляводчай брыгадзе. У пасляваенныя гады асноўнай спецыялізацыяй гаспадаркі з’яўлялася вырошчванне кок-сагызу, які ў той час быў важнай сельскагаспадарчай культурай. У 1948 годзе ўзначаліла спецыялізаванае звяно па вырошчванні кок-сагызу.

Узнагароды
----------

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 ліпеня 1951 года за атрыманне высокіх ураджаяў каранёў кок-сагызу было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і молат».

Яе імя занесена ў Кнігу народнай славы Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. З 2010 года ў яе гонар праводзяцца раённыя спаборніцтвы за дасягненне высокіх вынікаў у вытворчасці прадукцыі раслінаводства.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 271.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — C. 306.
* Памяць : Старадарожскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнікі: А. І. Валаханоівч, К. І. Дамарад; рэдкалегія: А. І. Валахановіч і інш.]. — Мінск, 1998. — С. 291.
* Памяць. Старадарожскі раён : гісторыка-дакументальная хроніка / [укладальнік А. Марціновіч; рэдкалегія: Д. М. Давыдаў і інш.]. — Мінск, 2012. — С. 913. Работніца і сялянка. — 1979. — № 7. — С. 4-5.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2017. — Т. 5. кн. 2 : Минская область. — С. 102.
* Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. — Минск, 2014. — С. 124.

Спасылкі
--------

* Герои Стародорожчины
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзягцярык.
**Яўген Рыгоравіч Дзягця́рык** (2 снежня 1924, г. Пржавальск, Кыргызстан — 2001) — беларускі кампазітар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1954 годзе Беларускую кансерваторыю (клас А. Багатырова), з 1962 года выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі.

Член Беларускага саюза кампазітараў ‎з 1957 года.

Творчасць
---------

Асноўныя жанры творчасці камерна-інструментальныя і камерна-вакальныя. Сярод твораў: кантата «Радзіма» на словы Я. Коласа (1954), «Карнавальная сюіта» (1959), паэмы «Мора», «Світанне» (1960), «Палессе» (1962) для сімфанічнага аркестра; рапсодыя на тэмы беларускіх народных песень для цымбалаў з аркестрам (1962), уверцюра (1964), «Беларуская сюіта» (1964); п’есы для аркестра беларускіх народных інструментаў; камерна-інструментальныя ансамблі і п’есы; вакальныя цыклы на словы М. Багдановіча, Ш. Пецёфі, А. Міцкевіча, М. Хведаровіча; харавы цыкл «Ляцяць песні над Белай Руссю» на словы народныя і Я. Купалы.

Літаратура
----------

* *Р. М. Аладава.* Дзягцярык Яўген Рыгоравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
**J2000.0** — назва эпохі ў астраноміі. Эпоха — вызначаны момант часу, у які дакладна вызначаны астранамічныя каардынаты і элементы арбіт, і ад якога вылічаны іншыя арбітальныя параметры, з мэтай прадказання становішча таго ці іншага аб’екта ў будучыні.

З цягам часу недакладнасці і памылкі вымярэнняў накопліваюцца, ствараючы ўсё больш памылак вылічэнняў становішча аб’екта. У мінулым астраномы і групы астраномаў вызначалі эпохі паводле сваіх меркаванняў, аднак у наш час эпохі вызначаны ў міжнародным пагадненні. Такім чынам, астраномы па ўсім свеце могуць супрацоўнічаць больш эфектыўна.

Бягучая эпоха, вызначаная міжнародным пагадненнем — J2000.0.

Дакладнае значэнне па Юліянскім календары:

* 2451545,0 TT (Зямны час), ці поўдзень 1 студзеня 2000 года.

Гэтыя дата і час эквівалентныя:

* 11:59:27,816 1 студзеня 2000 года па міжнародным атамным часе (TAI).
* 11:58:55,816 1 студзеня 2000 года па ўніверсальным каардынаваным часе (UTC).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Качан.
**Валянціна Іванаўна Качан** (нар. 16 кастрычніка 1951, Смаленск РСФСР) — беларускі ўрач і палітык.

Біяграфія
---------

Закончыла Мінскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга дзяржаўны медыцынскі інстытут (санітарны ўрач), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці знешняя палітыка і дыпламатыя.

Працавала ўрачом-лабарантам, загадчыкам лабараторыі Пінскай гарадской санітарна-эпідэміялагічнай станцыі, намеснікам галоўнага ўрача Пінскага раённага цэнтра гігіены і эпідэміялогіі, галоўным дзяржаўным санітарным урачом Брэсцкай вобласці.

Галоўны дзяржаўны санітарны ўрач Рэспублікі Беларусь — намеснік Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалямі «За працоўныя заслугі», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, знакамі «Выдатнік аховы здароўяРэспублікі Беларусь», «За мужнасць і любоў да Айчыны» Міжнароднага грамадскага фонду імя палкаводца Г. К. Жукава.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑  КАЧАН ВАЛЕНТИНА ИВАНОВНА Архівавана 20 лютага 2020.
3. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Аляксандр Барысавіч**  **Жалезнякоў** (28 студзеня 1957, Ленінград) — рускі спецыяліст, кіраўнік работ у галіне стварэння ракетна-касмічнай тэхнікі, пісьменнік, журналіст.

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна (цяпер Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны політэхнічны ўніверсітэт), інжынер-фізік (1980), чл.-кар. Расійскай акадэміі касманаўтыкі имя К. Э. Цыялклўскага (РАКЦ). З 1980 па 1981 гады працаваў інжынерам у Ленінградскім НВА «Імпульс». З 1983 па 1989 гады працаваў у Ленінградскім НВА «Чырвоная Зара»: інжынер, ст. інжынер, нам. нач. аддзела, нач. аддзела. З 1989 па 2001 гады працаваў у АКБ «Радуга» (НВП «Радуга»): нач. аддзела, нач. цэнтра, нам. Ген. дырэктара, першы нам. Ген. дырэктара, в. а. Ген. дырэктара. З 2001 года — саветнік дырэктара — галоўнага канструктара ЦНДІ робататэхнікі і тэхнічнай кібернэтыкі (Санкт-Пецярбург). З 2007 года — дарадца прэзідэнта РКК «Энергія» (Каралёў, Маскоўская вобласць). Прэзідэнт Фонду падтрымкі навукі і адукацыі (Санкт-Пецярбург).

Паралельна з асноўнай працай займаецца літаратурнай дзейнасцю. Папулярызатар дасягненняў айчыннай і сусветнай касманаўтыкі. Першая публікацыя адбылася 15 сакавіка 1989 года. Аўтар 13 кніг і некалькіх соцень артыкулаў. Друкуецца пад псеўданімамі «Аляксандр Юркевіч», «Аляксандр Барысаў», «Канстанцін Іваноў», «А. Ж.», «К. І.».

Член Федэрацыі касманаўтыкі Расіі, Саюза журналістаў Расіі, Міжнароднага саюза журналістаў, Саюза пісьменнікаў Санкт-Пецярбурга.

Прэміі і прызы
--------------

Узнагароджаны медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» II ступені (2007), медалём «У памяць 300-годдзя Санкт-Пецярбурга» (2003), медалём РАКА «У гонар 40-годдзя палёту ў космас Ю. А. Гагарына», медалямі Федэрацыі касманаўтыкі Расіі «За заслугі», імя К. Э. Цыялкоўскага, Ю. В. Кандрацюка, С. П. Каралёва, В. П. Глушко, М. К. Янгеля, В. В. Церашковай, медалём нацыянальнага касмічнага агенцтва Украіны імя М. К. Янгеля, лаўрэат Літаратурнай прэміі імя А. Р. Бяляева.

Кнігі
-----

* «Советская касманаўтыка: Хроніка аварый і катастроф». Санкт-Пецярбург, 1998.
* «Летапіс касмічнай эры. 1957». Санкт-Пецярбург, 2002. .
* «Летапіс касмічнай эры. 1958». Санкт-Пецярбург, 2002.
* «Ўзлятаючы падала ракета». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1959». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1960». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1961». Санкт-Пецярбург, 2004.
* «Таямніцы ракетных катастроф». Масква, 2004.
* «Станцыя «Мір»: ад трыумфу да…». Санкт-Пецярбург, 2006. .
* «Летапіс касмічнай эры. 1962». Санкт-Пецярбург, 2006.
* «Сакрэтны космас. Міфы і фантомы на арбіце». Масква, 2006.
* «Секс у космасе». Санкт-Пецярбург, 2008.
* «Галоўны радок: Вершы». Санкт-Пецярбург, 2009.

Спасылкі
--------

* Энцыклапедыя «Касманаўтыка» Аляксандра Железнякова
* Стужка навін часопіса «Навіны касманаўтыкі»

‎

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1151646695 · LCCN: n98098675 · VIAF: 4456147967359384200007 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кавалёва.
**Валянціна Іванаўна Кавалёва** (нар. 27 красавіка 1957, в. Міроненкі Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі палітык і настаўнік.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны універсітэт (філолаг), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (менеджэр-эканаміст). Працавала старшай піянерважатай, настаўнікам рускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце сярэдняй школы № 7 горада Светлагорска, інструктарам ідэалагічнага аддзела Светлагорскага гаркама КПБ Гомельскай вобласці, намеснікам загадчыка аддзела адукацыі, намеснікам старшыні Светлагорскага гарвыканкама, намеснікам старшыні Светлагорскага райвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалямі «За працоўную доблесць», «За працоўныя заслугі», «За вернасць абавязку і Айчыне» (Расійская Федэрацыя), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  КОВАЛЕВА ВАЛЕНТИНА ИВАНОВНА Архівавана 9 верасня 2019.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барысенка.
**Яўген Піліпавіч Барысенка** (нар. 25 ліпеня 1933, в. Хацкавічы, Чавускі раён) — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі і жывёлагадоўлі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1993).

Біяграфія
---------

Скончыў БСГА (1957). З 1967 года — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства і кармоў.
Аўтар навуковых прац па тэхналогіях прыгатавання кармоў з выкарастаннем высокабялковых кармавых культур і сіласавання кармоў з зернефуражных культур у сумесі з бабовымі. Пад яго кіраўніцтвам распрацавана сістэма інтэнсіўнага вядзення лугапашавай гаспадаркі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Барысенка Яўген Піліпавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2. — Мн. 1996.- С. 334.
JenTower
**JenTower** — небаскроб ў нямецкім горадзе Ена.

Вышынная вежа JenTower да студзеня 2005 насіла назву «Intershop Tower» па імя свайго асноўнага арандатара кампаніі «Intershop Communications AG». Пасля скасавання дамовы арэнды з кампаніяй «Інтэршоп» 30 лістапада 2004 вежа была перайменавана ў «JenTower». Новая назва вышыннага дома не прыжылося ў жыхароў горада, і яны па-ранейшаму называюць яе ім. «Uniturm» - «універсітэцкая вежа». У вежы ёсць і неафіцыйныя, але шырока ўжывальныя мянушкі: Keksrolle (кекс-рулет) або, напрыклад, не патрабавальная перакладу латынізаваная мянушка Penis Jenensis і інш.

У цяперашні час JenTower належыць кампаніі «Saller».

Будынак
-------

Для рэалізацыі гэтага амбіцыйнага для свайго часу архітэктурнага праекта Хермана Хензельмана (Hermann Henselmann) у чэрвені 1969 г. быў нават знесены найпрыгажэйшы жылы і гандлёвы квартал, які захаваўся пасля Другой сусветнай вайны, прылеглы да плошчы Айхплац (ням. Eichplatz). Першы камень быў урачыста закладзены 30 красавіка 1970 г. Будынак узводзілася метадам слізгальнай апалубкі. 2 кастрычніка 1972 г адбылося ўрачыстае адкрыццё 127-метровага вышыннага будынка. На той момант гмах у Ене стаў самым высокім будынкам у Германіі. У 1999 г. вежа была прададзена інвестару, які правёў сур'ёзную мадэрнізацыю будынка, надбудаваў два паверхі і абсталяваў антэнай.

Вышыня 30-павярховага вышыннага будынка, шпіль якога ў 2004 г. дадаткова «падрос», складае 159 м, і тым самым JenTower з'яўляецца самым высокім офісным будынкам на тэрыторыі новых федэральных зямель. Вышыня вежы да даху складае 145 м.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **JenTower**
* Афіцыйны сайт
* вэб-камера, устаноўленая на JenTower Архівавана 22 лютага 2008.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з падобнымі імёнамі, гл. Іваноў і Яўген Іваноў.

**Яўген Пятровіч Іваноў** (нар. 21 студзеня 1939, в. Дзернавая, Краснапольскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі гематолаг. Доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1976). Галоўны гематолаг (1988—1996), галоўны дзіцячы гематолаг (1989—1992) Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1962).

Працаваў у НДІ гематалогіі і пералівання крыві (1965—1970, у 1968—1970 — загадчык лабараторыі згусання крыві; і ў 1988—1999 — дырэктар); Беларускім дзяржаўным інстытуце ўдасканалення ўрачоў (1970—2000; з 1974 — прафесар кафедры клінічнай і лабараторнай дыягностыкі, з 1978 — загадчык кафедры гематалогіі і трансфузіялогіі); Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2001; у 2001—2002 — загадчык кафедры клінічнай медыцыны, 2003—2007 — прафесар кафедры фармацыі, з 2008 — прафесар кафедры радыяцыйнай хіміі і хіміка-фармацэўтычных тэхналогій).

Навуковыя інтарэсы: даследаванне канцэрагенных эфектаў малых доз чарнобыльскай радыяцыі; гемастазіялогія; клінічная гематалогія; трансплантацыя касцявога мозгу; лейкеміі ў сувязі з аварыяй на ЧАЭС. Стваральнік беларускай школы гемастазіёлагаў. 15 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.

Узнагароды
----------

Медаль «За доблесную працу» (1970), значок «Выдатнік аховы здароўя» (1983) і інш.

Бібліяграфія
------------

* Геморрагии и тромбозы при лейкозах : (патогенез, клиника, диагностика и терапия) : автореферат диссертации … доктора медицинских наук : 14.00.29 / Иванов Евгений Петрович. — Рига, 1973.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Иванов Евгений Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 693.
* Іваноў Яўген Пятровіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 154. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* Иванов Евгений Петрович // Заведующие кафедрами, профессора и доктора наук Белорусской медицинской академии последипломного образования, 1931—2011 : к 80-летию БелМАПО. — Минск, 2011. — С. 161—163.
**Валянці́н Па́ўлавіч Занко́віч** (нар. 5 чэрвеня 1937, в. Прылукі, Мінскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар, скульптар, лаўрэат Ленінскай прэміі (1970), прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1967).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе, Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1976 годзе. З 1960 да 1970 года працаваў у праектным інстытуце «Мінскпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года і Саюза мастакоў СССР з 1978 года. Пражывае ў Мінску.

Сям’я
-----

Стрыечны брат грамадскага дзеяча беларускай дыяспары ў ЗША Анатоля Занковіча.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: мемарыяльныя комплексы «Кацюша» (1967) ў Оршы, «Хатынь» (1968, Ленінская прэмія), «Брэсцкая крэпасць-герой» (1973), дэкаратыўная фігура «Арфей» для Мінскага музвучылішча (1977), манументальна-дэкаратыўная кампазіцыя «Бег» на стадыёне «Дынама» (1980), «Зіма» па праспекце Машэрава (1982) у Мінску, «Ручнікі» да фантана Палаца культуры аб’яднання «Хімвалакно» ў Магілёве (1983), «Праца» (1987), бюсты Я. Купалы, Я. Коласа (1981), станковыя кампазіцыі «Штурхай ядро» (1983), «Горад-герой змагаецца», «Спартак», «Ева» (усе 1985), «Няміга» (1993), «Зеўс», «Лета» (абедзве 1995) «Восень», «Зіма», «Вясна» (1996), помнікі М. Гастэлу і яго экіпажу ў г.п. Радашковічы (1964), падпольшчыкам Асінторфа (1966), камсамолцы-падпольшчыцы Ф. Конанавай у Любані (1967), Канстанціну Заслонаву ў Оршы (1969). Аўтар помнікаў кулямётнаму разліку ў Каменюках ў Белавежскай пушчы (1975), падпольшчыкам в. Лошыца (1980), жыхарам спаленай гітлераўцамі в. Брусы Мядзельскага раёна (1979), «Мінск — горад-герой» (у суаўт. 1985), «Партызанам Палесся» ў Пінску (у суаўт. 2002), «Беларусь партызанская» (2005) у Мінску.

Узнагароды і званні
-------------------

* Ленінская прэмія (1970)
* прэмія Ленінскага камсамола Беларусі (1967)
* Медаль Францыска Скарыны (2017)
* Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (2023)

Узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1972).

Зноскі
------

1. ↑  Valjancin Paŭlavič Zankovič //
2. 1 2 3 4  Занкович Валентин Павлович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
3. 1 2  Занкович Валентин Павлович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
4. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь (20 чэрвеня 2017). Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2017. Праверана 22 чэрвеня 2017.

Літаратура
----------

* Занкович Валентин Павлович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Занкович Валентин Павлович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 128231 |
**Італьянская вайна 1551—1559 гадоў** (таксама вядомая як **вайна паміж Габсбургамі і Валуа**) — завяршальная з серыі «італьянскіх» войнаў першай паловы XVI стагоддзя. Па яе выніках Францыя адмовілася ад прэтэнзій у паўночнай Італіі, якія паслужылі прычынай пачатку Італьянскіх войнаў за паўстагоддзі да гэтага.

Баявыя дзеянні на мора
----------------------

Французскі кароль Генрых II падпісаў з султанам Сулейманам дагавор аб саюзе, паводле якога французскі і турэцкі флоты сталі праводзіць у Міжземнамор'і сумесныя баявыя дзеянні супраць Габсбургаў, што дазволіла Францыі сканцэнтраваць асноўныя высілкі сухапутных войскаў на Рэйне. На баку Імперыі ваяваў генуэзскі адмірал Андрэа Дорыа, які 8 верасня 1550 года здолеў захапіць горад Махдыя ў Тунісе.

Баявыя дзеянні на моры пачаліся з таго, што ў 1551 годзе туркі прыступілі да аблогі Трыпалі, і да турэцкага флоту далучыліся французскія галеры з Марселя. Калі ў 1552 годзе Генрых II атакаваў Карла V, то туркі паслалі ў Заходняе Міжземнамор'е сто галер. Франка-турэцкі флот разрабаваў узбярэжжа Калабрыі, захапіў горад Рэджа-дзі-Калабрыя, разбіў Андрэа Дорыа ў бітве ля вострава Понца, а ў 1553 годзе здзейсніў уварванне на Корсіку.

Баявыя дзеянні на сушы
----------------------

На сушы Генрых II паспяхова наставаў у Латарынгіі, узяўшы Мец, Туль і Вердэн. Аднак дапамога Сіенскай рэспубліцы, атакаванай у 1553 годзе Фларэнтыйскім герцагствам і Імперыяй, апынулася няўдалай, і пасля паражэння ў 1554 годзе ў бітве пры Марчыяна Сіенская рэспубліка з 1555 года спыніла сваё існаванне, стаўшы часткай Фларэнтыйскага герцагства.

5 лютага 1556 года паміж французскім каралём Генрыхам II і іспанскім каралём Філіпам II быў падпісаны дагавор, паводле якога Іспанія атрымлівала Франш-Кантэ, аднак гэты дагавор неўзабаве быў парушаны.

Пасля адрачэння Карла V у 1556 годзе яго ўладанні былі падзелены паміж Фердынандам I і Філіпам II, і цэнтр вайны зрушыўся ва Фландрыю, дзе ў 1557 годзе Філіп II разам з савойскім герцагам Эмануілам Філібертам разбіў французаў у бітве пад Сен-Кантэнам. У выніку жаніцьбы Філіпа II з каралевай Марыяй у вайну на баку Іспаніі ўступіла Англія, пасля чаго французскія войска ўзялі Кале і разрабавалі Іспанскія Нідэрланды.

Вайна вялікім цяжарам лягла на ўсіх яе ўдзельнікаў, і ў 1557 годзе адбыўся «двайны дэфолт»: Іспанія і Францыя адмовіліся ад выплат па даўгам. Акрамя таго, і Францыі і Іспаніі трэба было штосьці рабіць з Рэфармацыяй, таму было вырашана пачаць мірныя перамовы.

Мір
---

Асноўны артыкул: **Ката-Камбрэзійскі мір**
У красавіку 1559 года былі падпісаны мірныя дагаворы паміж удзельнікамі вайны. Паводле іх вынікаў Францыя замацавала за сабой Кале, але аддала частку тэрыторый Іспаніі, а таксама адмовілася ад прэтэнзій на ўладанні ў Італіі, якія паслужылі прычынай усіх Італьянскіх войнаў. У Еўропе канчаткова ўсталявалася гегемонія Габсбургаў, якая праіснавала да Трыццацігадовай вайны.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**«Jazz-квадрат»** ― беларускі музычны часопіс[en], які выходзіў у Мінску з 1997 па 2009 год. Выданне прысвечана тэматыцы джаза, блюзу і этнічнай музыкі, а таксама памежных з гэтымі кірункамі музычных стыляў. Акрамя навін, у ім прадстаўлены артыкулы аб выканаўцах, агляды дыскаў, інтэрв’ю з музыкамі, рэпартажы з канцэртаў і фестываляў, інфармацыя аб кнігах, новых рэлізах. На працягу шэрагу гадоў быў адзіным у свеце рускамоўным часопісам дадзенай тэматыкі.

Зноскі
------

1. ↑  *Сайнюк, Есения.*. With jazz in life обзор русскоязычных интернет-ресурсов о джазовой музыке (руск.) (PDF). *Петрозаводская государственная консерватория*. Праверана 21 чэрвеня 2022.

Спасылкі
--------

* jazzquad.ru — афіцыйны сайт «Jazz-квадрат»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ткачонак.
**Анатоль Аляксеевіч Ткачонак** (14 сакавіка 1922, вёска Селішча, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць — 13 лістапада 1994) — беларускі графік і мастак-пейзажыст.

Біяграфія
---------

У 1937—1940 г. вучыўся ў Віцебскім мастацкім вучылішчы. Працаваў мастаком на прадпрыемтсвах Віцебска, Мінска, Карэльскай АССР, Эстонскай ССР. Скончыў чатырохгадовыя рысавальныя курсы пры Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце. Працаваў пераважна ў жанры пейзажа ў тэхнікай акварэлі, алею. З 1948 г. удзельнічаў у мастацкіх выстаўках, прыняў непасрэдны ўдзел у 15 рэспубліканскіх выстаўках, у якіх паказаў гледачам каля 250 сваіх работ. У 1973 г. Саюз мастакоў БССР арганізаваў персанальную выстаўку мастака, дзе было прадстаўлена 130 работ.

Творчасць
---------

Творы вызначаюцца шчырасцю, тонкім лірыка-паэтычным успрыманнем прыроды. Сярод работ: «Цёплы дзень» (1940 г.), «Поле», «Майскі дзень», «У парку», «Дворык», «На беразе возера», «Вясковы эцюд» (усе 1948 г.), «На таку» (1959 г.), «Рэчанька» (1960 г.), «Жнівень» (1964 г.), «Поле восеньскае» (1965 г.), «Летні матыў» (1966 г.), «Хмары над іржышчам» (1967 г.), «Першы снег» (1969 г.), «Цішыня», «Заходняя Дзвіна ў Бешанковічах» (абодва 1970 г.), «Прасторы Наваполацка» і «Старадаўнасць Полацка» (абодва 1972 г.), «На пляцоўцы» (1973 г.), «Акно» (1975 г.), «Сенненскае возера» (1979 г.), «Восеньскае» (1980 г.), «Чэрвень», «Зямля восеньская. Забор'е» (абодва 1984 г.), «Да восені. Букет» (1986), «Вятры перадасеннія» (1988 г.) і іншыя. Аўтар партрэтаў партызанкі Пашы Васіленка, маці і іншых. Шэраг карцін мастака знаходзяцца ў Дзяржаўным мастацкім музеі БССР, Віцебскім краязнаўчым музеі, у іншых музеях рэспублікі. Творчасць А. А. Ткачонка цесна звязана з рэалістычнай традыцыяй пейзажнага жывапісу, мае глыбокія карані ў беларускім мастацтве.
**Італьянскі сіндыкальны саюз** (італ.: Unione Sindacale Italiana) — прафсаюз у Італіі, які раней стаяў на прынцыпах анарха-сіндыкалізму, у цяперашні час прытрымліваецца лібертарнага сацыялізму, рабочага самакіравання і федэралізму.

ІСС была створана ў 1912 годзе былымі членамі Усеагульнай канфедэрацыі працы.

Пасля прыходу да ўлады ў Італіі Беніта Мусаліні Італьянскі сіндыкальны саюз быў забаронены ў 1926 годзе, аднак працягнуў дзейнасць у падполлі. Члены ІСС удзельнічалі ў грамадзянскай вайне ў Іспаніі на баку Федэрацыі анархістаў Іберыі. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны большасць членаў ІСС стварыла Усеагульную італьянскую канфедэрацыю працы.

Пачынаючы з 1950 года ІСС з’яўлялася малалікай арганізацыяй і існавала толькі ў некалькіх рэгіёнах Італіі. Толькі ў 1983 годзе прафсаюз здолеў правесці з’езд і аднавіць паўнавартасную дзейнасць. У 2016 годзе ІСС выйшла з Міжнароднай асацыяцыі працоўных і разам з іспанскай Нацыянальнай канфедэрацыяй працы заснавала Міжнародную канфедэрацыю працы.

Зноскі
------

1. ↑  Statuto e Principi – USI-CIT (італ.). Праверана 27 жніўня 2022.
2. ↑  Maurizio Antonioli (1991). *Armando Borghi e l'unione sindacale italiana*.
3. ↑  L’Unione Sindacale Italiana a congresso, redazionale (n°215) - Cenerentola Info **(нявызн.)**.  www.cenerentola.info.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 5178437-3 · LCCN: n93019073 · VIAF: 266235838 |
**Італьянскае ўварванне ў Албанію** — уварванне італьянскіх войскаў у Албанскае каралеўства, якое завяршылася яе анексіяй (7—12 красавіка 1939 года)

Дагаворы 1926, 1927 і 1935 гадоў паміж Албаніяй і Італіяй фактычна пазбавілі першую палітычнай самастойнасці. Албанскі кароль Ахмет Зогу падаў Італіі права выступаць «гарантам» Албаніі. Таму Мусаліні не лічыў неабходнасцю анексію Албаніі. Італьянскі корпус уварвання налічваў 22 тысячы чалавек, для яго авіяцыйнай падтрымкі было выдзелена 400 самалётаў. 7 красавіка італьянскія войскі ўвайшлі ў Албанію, армія якой (14 тысяч чалавек, з якіх 12 тысяч нядаўнія рэзервісты) аказала ім малаважнае супраціўленне. 12 красавіка ў Тыране паміж Італіяй і Албаніяй была складзена «асабістая унія», якая азначала ўключэнне краіны ў склад Італьянскага каралеўства пры чыста фармальным захаванні албанскага ўрада. Кароль Зогу бег.

Літаратура
----------

* Чиано Галеаццо, Дневник фашиста. 1939-1943. (Москва: Издательство "Плацъ", Серия "Первоисточники новейшей истории", 2010, 676 стр.) ISBN 978-5-903514-02-1
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сярэдзіч.
**Анатоль Анатолевіч Сярэдзіч** (нар. 18 жніўня 1963, в. Пагост, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1990 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1990—1992 гадах архітэктар у праектным інстытуце «Мінскпраект»; у 1992—1993 гадах архітэктар «ТМ архітэктара Маскалевіча Л. В.»; у 1993—2006 гадах у «Творчай майстэрні архітэктара Грэчына А. І.»: вядучы архітэктар (1993), кіраўнік групы архітэктараў (1994), галоўны архітэктар праектаў (1995—2006); у 2007 годзе галоўны архітэктар праектаў ПУП «Праект-Будмайстар»; з 2007  года галоўны архітэктар праектаў ЗТАА «Рубіроз Інтэрнэшнл».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1996 года.

Пражывае ў Мінску па вул. Куйбышава, 93.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: дзіцячы гульнявы парк у г. Валожын Мінскай вобласці (1987); гандлёва-фінансавы цэнтр фірмы «Інова» па вул. Кульман (1994), імпарцёрскі цэнтр «Volkswagen» па вул. Шаранговіча (1997); комплекснае добраўпарадкаванне скрыжавання пр. Скарыны і вул. Леніна (1997); шматузроўневая аўтастаянка з аб’ектамі гандлёвага і адміністрацыйнага прызначэння па вул. Няміга ў г. Мінску (1999); аддзяленне «Белзнешэканомбанка» ў г. Орша (2001); офісы туркампаніі «SunnyTravel» па пр. Незалежнасці (1999); ТАА «Аўтаўтульнасць» па вул. Слабадской (1999); ТАА «NTT\*S» па вул. Крапоткіна (2001); ТАА «Тэхаўта» па вул. Мічурына (2003); ТАА «Берліо» па вул. Быхаўскай (2006); ТАА «Майстар-груп» па вул. В. Харужай (2008) — усе ў Мінску. Кафэ і рэстараны: «Кубік» па вул. Валадарскага (1995); «Блюз» (замест кафэ «Пінгвін») па вул. Леніна (1999); рэстаран на 150 пасадачных месцаў па вул. Арлоўскай—пр. Пераможцаў (2008); рэстаран хуткага харчавання на тэрыторыі аўтацэнтра «Пежо» па вул. Свярдлова, 23 (2009) — усе ў Мінску

Горадабудаўнічае рашэнне комплексу будынкаў Мінскага інстытута кіравання ў г. Мінску (2000); аддзяленне «Белзнешэканомбанка» г. Баранавічы (1996); блакаваныя жылыя дамы па вул. Парніковай у г. Мінску (1999); забудова жылога комплексу па вул. Ясеніна ў мікрараёне «Малінаўка-8» у г. Мінску (2004); МФК (шматфункцыянальны комплекс) па вул. Кіжаватава—Каржанеўскага ў г. Мінску (2008); МФК наўзамен на месцы ўніверсама «Фрунзенскі» (2012).

Узнагароды
----------

Сярэбраны медаль ВДНГ СССР за праект і рэалізацыю дзіцячага гульнявога парку ў г. Валожын Мінскай вобласці, дыплом агляду-конкурсу БСА на лепшы праект 1997-98 за комплекснае добраўпарадкаванне скрыжавання пр. Скарыны і вул. Леніна ў г. Мінску, дыплом агляду-конкурсу БСА на лепшы праект 1999 за шматузроўневую аўтастаянку з аб’ектамі гандлёвага і адміністрацыйнага прызначэння па вул. Няміга ў г. Мінску.

Літаратура
----------

* Середич Анатолий Анатольевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Брэгман.
**Анатоль Авелевіч Брэгман** (26 кастрычніка 1941, Куйбышаў) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і беларускага архітэктара Авеля Брэгмана, які служыў у час вайны ў Куйбышаве.

Скончыў у 1960 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1969 годзе — Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Мінгарпраекце, Мінскпраекце, з 1978 года — галоўны архітэктар праектаў у Белжылпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражываў у Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): ПДП цэнтра Мінска (1975), будынак гаркама КПБ (1978), крама «Дары прыроды», кафэ «Траецкае» (1982), рэканструкцыя інтэр’ераў будынкаў гасцініц «Мінск» і «Спадарожнік» (1979), рэспубліканскай канторы Дзяржбанка СССР (1980), Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР (1982), Тэатра юнага гледача імя 50-годдзя ЛКСМБ (1986), добраўпарадкаванне тэрыторыі і рэканструкцыя гімнастычнага корпуса ў спартлагеры «Стайкі» пад Мінскам (1980), паказальных кварталаў у Цэнтральным і Маскоўскім раёнах (1980—1982). Выканаў праекты будынкаў у гістарычных зонах «Траецкае прадмесце» і «Верхні горад» (1982—1985).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Брегман Анатолий Авелевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Галавень** (*Leuciscus cephalus*) таксама **Галавань** — прэснаводная рыба з сямейства Карпавых, роду яльцоў.

Апісанне
--------

Дасягае ў даўжыню 80 см, вага да 8 кг. Масіўная галава крыху прыплюснутая зверху, лоб шырокі, луска дастаткова буйная. На бакавой лініі 44-46 луска; ёсць 8-11 кароткіх і вельмі грубых тычынак. Харчуецца паветранымі насякомымі, маладымі ракамі, рыбамі, жабкамі.

Распаўсюджванне
---------------

Шырока распаўсюджаны ў Еўропе і Малой Азіі. На паўночным усходзе Еўропы арэал галаўня абмежаваны Паўночнай Дзвіной; у Малой Азіі — водамі Еўфрату. Кубань, Церак, Куру і іншыя рэкі Каўказа насяляе блізкі від — каўказскі галавень.

Галоўным чынам жыве ў рэках, радзей — у азёрах.

Размнажэнне
-----------

Нераст галаўня адбываецца пры тэмпературы вады 12-17 °C пераважна ў паўднёвых раёнах Еўропы — у красавіку, у паўночных — у траўні-чэрвені, недалёка ад месцаў рассялення. Пладавітасць галаўня ад 9,7 да 200 тысяч ікрынак. Палавой сталасці дасягаюць пад канец 2-3 года жыцця, пры вазе 100—200 г.

Харчаванне
----------

Сілкуецца галавень самай рознай ежай, і яго ў гэтым дачыненні можна аднесці да разраду ўсяедных рыб. Ежай яму служаць: казуркі, чарвякі, малюскі, ракі, жабы, ікра і маляўкі рыб, а таксама ўсё, што трапляе ў ваду з нашага стала: нават плады вішні і чаромхі, якія зваліліся ў ваду, ён падбірае. Буйны галавень — вельмі пражэрлівы драпежнік, ён не толькі есць у вялікай колькасці келб і верхаводак, але і хапае ўсё, што апынецца ў вадзе, аж да мышэй.

Месцы пражывання
----------------

Аддае перавагу ўчасткам з хуткай і мернай плынню. У стаялых вадаёмах, у тым ліку ў вадасховішчах не сустракаецца, сыходзячы з іх у прытокі. Любіць трымацца на водмелях з пясчаным, камяністым ці проста няроўным дном, часта сустракаецца і ў вірах на мяжы хуткай і зваротнай плыняў, у вусцях хуткіх рэк. Упадабанымі месцамі галаўня з'яўляюцца ўчасткі з навіслымі кустамі і кручамі, але асабліва густы падводны каражнік.

Промысел
--------

Галавень з'яўляецца аб'ектам аматарскага і спартовага рыбалоўства. Ловяць галаўня паплавочнай, правадочнай, доннай вудамі, спінінгам, нахлыстам, а таксама выкарыстоўваецца лоўля перацягам.

У якасці прынады выкарыстоўваюцца казуркі, такія як конік, хрушч і яго лічынка. Добрай прынадай для галаўня з'яўляюцца: цеста, чарвякі, маляўкі-сяголеткі, конікі, сухія і мокрыя мушкі, а пры лоўлі спінінгам — невялікія воблеры і вярчальныя блёсны.

Асабліва прагна галавень бярэ ўвесну, у сярэдзіне траўня і з надыходам восені. Узімку яго клёў слабее, але напачатку і канцы лёдавага сезону назіраецца невялікае павышэнне дзейнасці. Злоўлены галавень — выдатны баец, ён вельмі моцна супраціўляецца напачатку і ў канцы вываджвання. Першыя рыўкі асабліва моцныя. Пашча ў галаўня дужая, але ён настолькі моцна б'ецца, што зрываецца вельмі часта.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · NCBI · WoRMS |
**Анатоль Андрэевіч Дронь** (укр.: Дронь Анатолій Андрійович) (18 сакавіка 1945) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, дыпламат.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 18 сакавіка 1945 года ў пасёлку Сяднёў на Чарнігаўшчыне. Скончыў Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут (1972), Кіеўскую вышэйшую партыйную школу (1979). Кандыдат эканамічных навук.

Працаваў рабочым бетоншчыкам домабудаўнічага камбіната № 1 г. Кіеў. Служба ў Савецкай Арміі. Працаваў на цаліне ў Казахскай ССР. Намеснік старшыні выканкама Дарніцкага раённага Савета г. Кіева. Інструктар, загадчык сектара гарадскога гаспадаркі ў апараце ЦК Кампартыі Украіны. У 1986 удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС. З 1987 па 1991 — намеснік міністра жыллёва -камунальнай гаспадаркі СССР. З 1990 па 1998  — Народны дэпутат Украіны 1-га і 2-га скліканняў. З 1991 па 1994  — старшыня Дзяржаўнага камітэта Украіны па жыццёва-камунальнай гаспадарцы. З 1994 па 1997 — старшыня падкамітэту Камітэта ВР Украіны па пытаннях базавых галін і сацыяльна-эканамічнага развіцця рэгіёнаў. Са студзеня 1998 па чэрвеня 2003 г.  — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны у Рэспубліцы Беларусь. З ліпеня 2003 па люты 2005 г.  — намеснік міністра замежных спраў Украіны па сувязях з Вярхоўнай Рады Украіны.

Узнагароды
----------

* Ордэн "За заслугі" III ступені.

Гл. таксама
-----------

* Пасольства Украіны ў Рэспубліцы Беларусь

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т./Редкол.:Л.В.Губерський (голова) та ін. - К.:Знання України, 2004 - Т.1 - 760с. /стаття В.М.Матвієнко - 420с.

Спасылкі
--------

* Офіційний сайт Верховної Ради України. Депутати 1-го скликання Архівавана 22 верасня 2009.
* Офіційний сайт Верховної Ради України. Депутати 2-го скликання

| ⛭Надзвычайныя і Паўнамоцныя Паслы Украіны ў Беларусі |
| --- |
| Пачатак дыпадносін  Адкрыццё пасольства | 27 снежня 1991  30 чэрвеня 1992 |
| Паслы | 
* Уладзімір Жаліба (1992—1998)
* Анатоль Дронь (1998—2003)
* Пётр Шапавал (2003—2005)
* Валянцін Налівайчанка (2005—2006)
* Ігар Ліхавы (2006—2010)
* Раман Бязсмертны (2010—2011)
* Віктар Ціханаў (2011—2012)
* Міхаіл Ежаль (2013—2015)
* Валерый Джыгун (2015—2017)
* Ігар Кізім (з 2017)

 |

‎
**Арыстоцель Сакрат Анасіс** (англ.: Aristotelis Socrates Onassis, грэч. Αριστοτέλης Ωνάσης; 15 студзеня 1906 — 15 сакавіка 1975) — грэчаскі суднаўладальнік, мільярдэр.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Турцыі. З 1932 пачаў займацца суднабудаўнічым бізнесам і ў 1950-я гг. пачаў першым будаваць супертанкеры. Суднавы магнат і міжнародны бізнесмен, які стварыў флот супертанкераў і грузавых караблёў вялікіх памераў, чым флаты многіх краін.

Нягледзячы на тое, што сямейства Анасісаў было даволі багатым сямействам тытунёвых дылераў, яно страціла амаль усе актывы ў 1922 годзе, калі Смірна (сучасны Ізмір), тады яшчэ грэчаскі горад, быў захоплены туркамі. Збегшы з Смірны ў Грэцыю, сямейства паслала Анасіса ў Паўднёвую Амерыку на пошукі лепшай долі. У Буэнас-Айрэсе Анасіс пачаў начным партовым дыспетчарам і, з дапамогай сяброў сям’і, пачаў бізнес па імпарце тытуню ў дзённы час. Ён павялічыў выкарыстанне імпартнага ўсходняга тытуню ў Аргенціне з 10 да 35 % і праз два гады зарабіў 100 тыс. долараў з 5 % камісійных ад гандлю тытунем.

Грэчаскі ўрад заўважылаў Анасіса і прапанаваў яму заключыць гандлёвае пагадненне з Аргенцінай у 1928 годзе і затым зрабіў яго генеральным консулам. Яго дзелавая актыўнасць пашырылася за кошт вытворчасці цыгарэт і іншых спажывецкіх тавараў. Ва ўзросце 25 гадоў Анасіс зарабіў свой першы мільён долараў.

Зноскі
------

1. ↑  Aristoteles Onassis - Munzinger Biographie Праверана 29 красавіка 2020.
2. ↑  Aristotle Socrates Onassis // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. ↑  *Lundy D. R.* Aristotle Socrates Onassis // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Notable Names Database · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 120494116 · GND: 118589989 · GTAA: 134248 · ISNI: 0000 0000 6316 5065 · LCCN: n50002973 · NDL: 00621233 · NKC: xx0008877 · NLA: 36589310 · NLG: 45074 · NLP: A18876237 · NTA: 072358947 · NUKAT: n2005106363 · SUDOC: 028714385 · VIAF: 195814305 |

 |
Стакгольмскі трамвай
**Стакгольмскі трамвай** — зборная назва розных трамвайных сістэм Стакгольма. На канец 2007 года ў Стакгольме дзейнічала некалькі незвязаных трамвайных ліній.

У мінулым Стакгольм меў развітую сетку гарадскіх трамваяў, але яна была канчаткова зачынена ў 1967 годзе падчас пераходу Швецыі на правабаковы рух. Захаваліся толькі лініі Lidingöbanan і Nockebybanan, якія цалкам праходзяць па выдзеленай паласе.

Djurgårdslinjen
---------------

Djurgårdslinjen (маршрутны нумар 7) — гістарычная трамвайная лінія. Была зачыненая ў 1967 годзе разам з усімі астатнімі гарадскімі трамвайных лініямі Стакгольма, але ў чэрвені 1991 года была адноўлена энтузіястамі-аматарамі трамвая ў якасці музейнай (з выкарыстаннем старых вагонаў). Лінія выконвае таксама і функцыю грамадскага транспарту.
Працягласць лініі — 2,9 км, 10 прыпынкаў.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Стакгольмскі трамвай на Вікісховішчы |

* Афіцыйны сайт Djurgårdslinjen Архівавана 20 лютага 2012.
* Афіцыйны сайт стакгольмскага транспартнага кіравання