Фо па-сайгонску
Фо га — фо з курыцай
**Фо** (в’етн. *phở*) — страва в’етнамскай кухні, суп з локшынай, у які пры сервіроўцы дадаюць ялавічыну або кураціну, часам кавалачкі смажанай рыбы або рыбныя шарыкі. У першым выпадку страва носіць назву *фо бо* (в’етн. *phở bò*), а ў другім — *фо га* (в’етн. *phở gà*), у трэцім — *фо ка* (в’етн. *phở cá*). Локшыну для супу звычайна робяць з рысавай мукі. Страву ўпрыгожваюць азіяцкай разнавіднасцю базіліка, мятай, лаймам і праросткамі бабоў мунг. Страва асацыюецца з Ханоем, дзе ў 1920-х адкрыўся першы рэстаран фо.

Гісторыя
--------

Фо са скрылямі ялавічыны і ялавічнай грудзінкай
Фо з’явіўся ў пачатку XX стагоддзя ў паўночнай частцы В’етнама. Верагодна, фо з’явіўся на паўднёва-захадзе ад Ханоя, у Намдзінь, і на яго з’яўленне паўплываў французскі каланіяльны ўрад (да яго каровы лічыліся працоўнымі жывёламі, і ў ежу іх не выкарыстоўвалі). Першапачаткова фо прадавалі ў скрынках, а ў 1920-х у Ханоі адкрыўся першы рэстаран, які спецыялізуецца на фо.

Фо, прыгатаваны з ялавічынай, з’явіўся каля 1930 года. Фо з курацінай з’явіўся ў 1939 годзе, магчыма, таму, што ялавічына не прадавалася на рынках па панядзелках і пятніцах у той час.

Пасля падзелу В’етнама ў 1954 годзе, больш за мільён чалавек збеглі ў Паўночны В’етнам на поўдзень. Фо, раней непапулярны на поўдні, стаў карыстацца попытам. Новыя змены ў мясе і булёне, а таксама дадатковыя гарніры, такія як лайм, парасткі фасолі, в’етнамскі базілік (húng quế), і соус хойсін (tương đen), не будучы болей абмяжоўванымі паўночнымі кулінарнымі традыцыямі, сталі звычайнай ежай.

Верагодна, самая ранняе згадка пра фо ў еўрапейскіх краінах знаходзіцца ў кнізе 1935 года «Рэцэпты народаў свету» (англ.: Recipes of All Nations) аўтарства графіні Морфі. У кнізе фо апісваецца як «анамскі суп, які падаецца высокім гасцям, … гатуецца з ялавічыны, цялячых костак, цыбулі, лаўровага ліста, солі і перцу і ныокмама».

Падчас Вайны ў В’етнаме бежанцы распаўсюдзілі фо па ўсім свеце. Асабліва папулярны ў буйных гарадах са значнай колькасцю в’етнамскага насельніцтва, напрыклад, у Парыжы, на заходнім узбярэжжы Канады (Ванкувер, Вікторыя), у Тэхасе , Новым Арлеане, у Арланда, Фларыдзе і ў Вашынгтоне; у імігранцкіх заходніх раёнах Сіднэя і Мельбурна. У 2011 годзе фо названы кампаніяй CNN 28-й самай смачнай стравай свету (англ.: World's 50 most delicious foods).

Зноскі
------

1. ↑  Johnathon Gold Pho Town; Noodle stories from South El Monte Dec. 12-18 2008 LA Weekly
2. 1 2 3  *Nguyen, Andrea Q.*. History of Pho Noodle Soup **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  *San Jose Mercury News*, reprinted at Viet World Kitchen. Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2012. Праверана 12 студзеня 2017.
3. ↑  The Origins of Pho **(нявызн.)**.  Phofever.com. Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2012. Праверана 12 студзеня 2017.
4. 1 2  «Why is Pho Top Dish» Архівавана 28 ліпеня 2009. Saigon Times Weekly, No. 10. December 2004, reprinted at Pho 24 website.
5. ↑  *Trịnh Quang Dũng*. Phở muôn màu muôn vẻ(нявызн.). *Báo Khoa Học Phổ Thông*.  Ho Chi Minh City Union of Science and Technology Associations (15 студзеня 2010). Архівавана з першакрыніцы 3 сакавіка 2016. Праверана 12 студзеня 2017.
6. 1 2  An Chi (2010-06-15). "Lai lịch của món phở và tên gọi của nó". *An Ninh Thế Giới* [Vietnamese]. Vietnam Ministry of Public Security. Праверана 12 студзеня 2017. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|trans_title=` ігнараваны (прапануецца `|trans-title=`) (даведка)Папярэджанні CS1: невядомая мова (link)
7. ↑  Morphy, Marcelle (countess) (1948). *Recipes of all nations*. New York: Wm. H. Wise & Co. p. 802.
8. ↑  «For Fantastic Pho, The Proof is in the Soup», Georgia Straight. April 2008.
9. ↑   «Area Neighborhoods — a Snapshot Of Orlando’s History and Vitality»
10. ↑  CNN Go. World’s 50 most delicious foods Архівавана 8 кастрычніка 2011.. 21 ліпеня 2011. Праверана 12 студзеня 2017.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Фо (суп)
* Інтэрв’ю пра фо з поварам в’етнамскага кафэ
* Bloom, Dan. «What’s that Pho? — French loan words in Vietnam hark back to the colonial days» // Taipei Times, 29.05.2010
* Pho Ha Noi Архівавана 1 сакавіка 2012. // VietnamWiki.net. «Pho Hanoi», *Vietnam Travel Wiki*,December 28, 2009
* *Lam, Andrew*. Surprising locations to find *phở*, «Pho», *All Things Considered*, National Public Radio, September 2, 1999
* Norris, Michele. «From Pho to Fast Food, an Immigrant’s Tale», *All Things Considered*, National Public Radio, February 6, 2007 Biography of Bich Minh Nguyen
* Prakash, Snigdha. «Pho Sells», *Morning Edition*, National Public Radio, June 3, 2002. *Campbell* soup markets *phở*
* Sullivan, Michael. «Vietnamese Pho Chain Takes on U.S. Competition», *Morning Edition*, National Public Radio, March 20, 2007. Introduction of chain restaurant in the USA
* Vietnam Food. Different types of Pho and famous Pho restaurants in Hanoi. Pho (Noodle Soup) — Introduction Архівавана 3 лютага 2020.
* The Price Tag on the World’s Most Expensive Bowl of Soup? $5,000

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |