| Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі |
| --- |
| 
* **Путч**: Мелілья
* Тэтуан
* Севілья
* Барселона (1)
* Мантанья
* Хіхон
* Аўеда (1)
* Гранада
* Казармы Лаёла
* Мяцеж на флоце**1936 год**: Гвадарама
* Алькасар
* Эстрэмадура
* Паветраны мост
* Мерыда
* Сігуэнса
* Бадахос
* Балеарскія астравы
* Кордава
* Гіпускаа
* Сьера-Гуадалупе
* Монтэ-Пелада
* Талавера
* Ірун
* Іспанская Гвінея
* Мыс Спартэль
* Сесенья і Эсківіяс
* Мадрыд
* Вільярэаль
* Асейтуна
* Лапера
* Карунская дарога (1)
* Карунская дарога (2)**1937 год**: Карунская дарога (3)
* Малага
* Харама
* Аўеда (2)
* Гвадалахара
* Пасабланка
* Паўночная Іспанія
* Біская
* Більбаа
* Барселона (2)
* Сеговія
* Уэска
* Альбарасін
* Герніка
* Брунетэ
* Сантандэр
* Сарагоса
* Кінта
* Бельчытэ
* Астурыя
* Сабіньяніга
* Эль-Мазука
* Фуэнтэс-дэ-Эбра
* Мыс Шэршэль
* Тэруэль**1938 год:** Вальядалід
* Альфамбра
* Арагон
* Каспэ
* Барселона (3)
* Лерыда
* Гандэса
* Сегрэ
* Левант
* Балагер
* Лос-Бласкес
* «Мяшок Б’ельсы»
* «Мяшок Мерыда»
* Мыс Палас
* Лінія XYZ
* Эбра**1939 год:** Каталонія
* Вальсекілья
* Менорка
* Картахена
* Пераварот
* Апошняе наступленне

 |

**Лютаўскае наступленне на Аўеда** — ваенная аперацыя войскаў Паўночнага фронту Народнай арміі Іспанскай Рэспублікі, якая праводзілася ў лютым—сакавіку 1937 года з мэтай захопу ўтрыманага нацыяналістамі Аўеда. Рэспубліканскія войскі ўцягнуліся ў зацяжныя баі ў горадзе і ваколіцах, але не дасягнулі стратэгічнага поспеху.

Планы і сілы бакоў
------------------

Пасля баёў 1936 года нацыяналісты прабілі вузкі калідор да Аўеда і на працягу многіх месяцаў утрымлівалі горад разам з наваколлем, адбіваючы пастаянныя атакі рэспубліканцаў.

У першай дэкадзе лютага Цэнтральны рэспубліканскі штаб запатрабаваў ад Паўночнай арміі пачаць магутнае наступленне на Аўеда, каб франкісцкая армія адцягнула сілы з мадрыдскага фронту, які адлюстроўваў націск праціўніка пад Харамай. 

Галоўнакамандуючаму рэспубліканскай арміі на поўначы генералу Льяна дэ ла Энкамьенде ўдалося сабраць да сярэдзіны месяца каля 59 пяхотных батальёнаў (з іх 7 баскскіх і 3 з Сантандэра) агульнай колькасцю 35 000 чалавек. Улічваючы, што франкісцкая армія мела на фронце ў Астурыі каля 30 000 чалавек, рэспубліканскія войскі пераўзыходзілі яе толькі на 15 працэнтаў, хоць і мелі перавагу ў артылерыі. Непасрэдна ў наступленні ўдзельнічалі 18 тысяч.

Ход баёў
--------

У пяць гадзін раніцы 21 лютага, пасля вялікай артылерыйскай падрыхтоўкі, пачалося наступленне на Аўедскі калідор. Жорсткі націск рэспубліканскай арміі па ўсім фронце спачатку ўвянчаўся поспехам, дасягнуўшы частковых мэтаў. Дывізіі Трубіа і Авілес, якія атакавалі калідор Града, захапілі вышыню Арура (3 км на паўночны захад ад горада), перарэзаўшы дарогу паміж Аўеда і Града праз Альта-Дэль-Эскамплера.

22 лютага франкісты змаглі адціснуць рэспубліканцаў з дарогі Аўеда — Града і пабудаваць ваенную трасу, якая дазволіла ім захаваць сваю жыццёва важную пупавіну забеспячэння. Да таго ж у сіл абароны было дастаткова прыпасаў, каб яны здолелі пратрымацца даволі доўга, нават цалкам акружанымі. Нямецкі легіён «Кондар», у выпадку крытычнай сітуацыі, сваімі Junkers Ju 52 гатовы быў да ажыццяўлення скіду харчавання і боепрыпасаў над горадам.

У гэты ж час на працягу пяці дзён дывізіі Лугонеса і Аўеда былі ўцягнуты ў вулічныя баі ў самім горадзе з невялікімі шанцамі на прасоўванне. Бесперапынныя баі і суровыя ўмовы надвор’я ператварылі аперацыю ў вайну на знясіленне. З прычыны адсутнасці рэзерваў, абмежаваных запасаў патронаў і вялікіх страт рэспубліканцы былі вымушаны замацавацца на занятых пазіцыях з мэтай далейшых кароткіх нападаў у горадзе і захопу асобных аб’ектаў на камунікацыях праціўніка.

У першай дэкадзе сакавіка мяцежнікі, узмоцненыя двума мараканскімі батальёнамі, рабілі контратакі ў кірунку Трубія і вышыні Панда, але адкідаліся ў зыходнае становішча, несучы вялікія страты. 

Да сярэдзіны сакавіка баі спыніліся, і рэспубліканцы прыступілі да ўмацавання пазіцый, захопленых пад Аўеда.

Вынікі
------

Атакі рэспубліканскіх войскаў, нягледзячы на іх упартасць, не былі скаардынаваны. У цэлым, злучэнні не мелі выразных тактычных або стратэгічных задач. Франкісцкі Генеральны штаб так і не адклікаў значных войскаў з мадрыдскага фронту (за выключэннем двух мараканскіх батальёнаў), і ўсе атакі рэспубліканцаў на Аўеда былі адбіты мясцовымі сіламі. Галоўная стратэгічная мэта наступлення: аслабіць ціск нацыяналістаў на мадрыдскім фронце — не была дасягнута.

Спасылкі
--------

* РККА и Гражданская война в Испании. 1936–1939 гг. Сборники информационных материалов Разведывательного управления РККА. В восьми томах. Том 2: Сборники № 16–31. Стр. 552-559
* La ofensiva de febrero - Cinturon de Hierro