У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ляды.

**Малы́я Ля́ды** (трансліт.: *Malyja Liady*, руск.: Малые Ляды) — вёска ў Беларусі, на рацэ Волме. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

Месціцца за 34 км ад горада і чыгуначнай станцыі Смалявічы (лінія Мінск — Орша), на аўтамабільнай дарозе Смілавічы — Грабёнка.

Гісторыя
--------

### Вялікае Княства Літоўскае

Упершыню Ляды ўпамінаюцца ў XVIII ст. як мястэчка Менскага павета Менскага ваяводства. Яны былі ва ўладанні Сангушкаў, з 1791 года — Манюшкаў. У 1731 годзе кароль і вялікі князь Аўгуст Моцны надаў мястэчку прывілей на 2 рэгулярныя кірмашы штогод.

Паводле падання, яшчэ ў XVII ст. тутэйшаму селяніну з’явілася Багародзіца і паказала месца ўзвядзення царквы. У 1732 годзе жонка ваяводы менскага Крыштафа Станіслава Завішы Тэрэза з Тышкевічаў перадала ёй копію цудоўнага абраза Маці Божай Жыровіцкай. Неўзабаве замест спарахнелай Завішы фундавалі новую царкву, пры якой заснавалі кляштар базыльян. У 1792 годзе пачалося ўзвядзенне мураванага будынка, завершанае ў 1794 годзе.

### Пад уладай Расійскай імперыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Ляды апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У пачачатку XIX ст. пры манастыры з’явілася багадзельня, а ў 1809 годзе з ініцыятывы настаяцеля, іераманаха Мялеція Сержбутоўскага адкрылася чатырохкласная духоўна-свецкая школа, у якой выхоўваліся і навучаліся дзеці розных станаў. Яе куратарам быў доктар права Казімір Манюшка. У 1834 годзе на базе школы створана духоўная семінарыя (дзейнічала да 1848 года). З ліквідацыяй Грэка-Каталіцкай Царквы ў Расійскай імперыі ў 1839 годзе манастыр перайшоў да Маскоўскага патрыярхату. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, у вёсцы было 12 двароў. У 1914 годзе адкрылася народнае вучылішча. Станам на 1917 год — 20 двароў.

### Найноўшы час

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ляды абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР.

На 1 красавіка 1996 года ў Лядах было 48 двароў. У 2000-я гады тутэйшая царква, помнік архітэктуры барока, пацярпела ад надбудовы купала-цыбуліны.

* Малыя Ляды на старых здымках
* Царква, да 1930 г.Царква, да 1930 г.
* Царква, 1941 г.Царква, 1941 г.
* Царква, 1941 г.Царква, 1941 г.
* Царква да надбудовы купала-цыбуліны, 2009 г.Царква да надбудовы купала-цыбуліны, 2009 г.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**: 1897 — 124 чал.
* **XX стагоддзе**: 1917 — 164 чал.; 1 красавіка 1996 — 81 чал.; 1999 — 46 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2010 год — 47 чал.

Эканоміка
---------

Малочная ферма.

Славутасці
----------

Царква, 2021 г.
* Царква Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы і мужчынскі манастыр базыльянаў (1792—1794; грэка-каталіцкія, цяпер ва ўладанні Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату)

### Страчаная спадчына

* Сядзіба Ельскіх (XIX ст.)

Вядомыя асобы
-------------

* Канстанцін Ельскі (1837—1896) — заолаг і падарожнік.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Ляды́**
2. ↑  Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Смалявіцкага раёна і г. Жодзіна. — Мн.: БЕЛТА, 2000.
3. ↑  Канстанцін Антановіч. Мецэнаты з роду Завішаў // «Культура» № 4 (976), 22—28 студзеня 2011.

Літаратура
----------

* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Смалявіцкага раёна і г. Жодзіна. — Мн.: БЕЛТА, 2000.
* Lady // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom V: Kutowa Wola — Malczyce (польск.). — Warszawa, 1884. S. 62.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Малыя Ляды

| ⛭**Драчкаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Драчкава |
| Пасёлкі | Ляды |
| Вёскі | 
* Быкачына
* Бярозавая Гара
* Волма
* Вялікі Камень
* Грыва
* Дзяхань
* Дуброва
* Загор’е
* Задвор’е
* Зарэчча
* Заямнае
* Зялёны Лужок
* Каліта
* Калюга
* Куляшоўка
* Лазовы Куст
* Лукава
* Ляды
* Малыя Ляды
* Палянка
* Першамайская
* Плюшчай
* Пятровічы
* Самсонаўка
* Сінія Горы
* Слабодка
* Старына
* Узбарогі
* Чырвоны Лужок

 |