**ЭР2** (**Э**лектрацягнік, **Р**ыжскі, **2** тып) — серыя электрацягнікоў пастаяннага току, што выпускаліся з чэрвеня 1962 года па жнівень—верасень 1984 года Рыжскім вагонабудаўнічым заводам (лат.: Rīgas Vagonbūves Rūpnīca, RVR), які будаваў іх сумесна з Рыжскім электрамашынабудаўнічым заводам (лат.: Rīgas Elektromašinbūves Rūpnīca, RER, пастаўляў электраабсталяванне) і Калінінскім вагонабудаўнічым (КВЗ, пастаўляў каляскі, а нейкі час і кузавы вагонаў) заводамі.

Завадское абазначэнне цягніка — 62-61.

Завадскія абазначэнні вагонаў:

* маторны прамежкавы вагон (Мп) — 62-62;
* прычапны галаўны вагон (Пг) — 62-63;
* прычапны прамежкавы вагон (Пп) — 62-64.

Па канструкцыі з’яўляецца мадэрнізаванай версіяй электрацягніка ЭР1, ад якога адрозніваецца камбінаванымі выхадамі і больш дасканалым электраабсталяваннем. З другой паловы 1960-х гадоў выконвае асноўны аб’ём прыгарадных пасажырскіх перавозак на чыгунках Савецкага Саюза і постсавецкай прасторы.

Гісторыя стварэння і выпуску
----------------------------

### Папярэднія цягнікі Савецкага Саюза

У 1954 годзе Рыжскі вагонабудаўнічы завод выпусціў даследчыя трохвагонныя электрасекцыі, якія атрымалі абазначэнне серыі СН (*Северная новая*). Асноўным іх адрозненнем з’яўлялася апорна-рамная падвеска цягавага электрарухавіка, што дазволіла падняць канструкцыйную хуткасць да 130 км у гадзіну (у электрацягнікоў С — 85 км у гадзіну). Магутнасць цягавага рухавіка складала 200 кВт. У сярэдзіне 1950-х гадоў, у сувязі з ростам прыгарадных пасажырскіх перавозак, электрычнаму маторвагоннаму саставу патрабавалася значнае павелічэнне сярэднетэхнічнай хуткасці руху, што ў сваю чаргу патрабавала высокіх паскарэнняў. Электрацягнікі, якія эксплуатаваліся ў той час, складаліся з трохвагонных электрасекцый (суадносіны паміж маторнымі і прычапнымі вагонамі 1:2) і не маглі рэалізаваць патрабуемых паскарэнняў. Тамы Рыжскі вагонабудаўнічы і Рыжскі электрамашынабудаўнічы заводы, сумесна з маскоўскім заводам «Дынама», выкарыстоўваючы асобныя элементы электрасекцый СН, распрацавалі, а ў 1957 годзе выпусцілі партыю адразу з пяці электрацягнікоў, якім прысвоілі абазначэнне серыі ЭР1.

### Праектаванне электрацягнікоў серыі ЭР2

На многіх грузанапружаных лініях меліся нізкія пасажырскія платформы, і для павышэння тэхнічных хуткасцей на гэтых участках патрабавалася замена маральна састарэлых трохвагонных электрасекцый на больш дасканалыя і хуткія. Тады на Рыжскім вагонабудаўнічым заводзе (РВЗ) быў створаны праект мадэрнізацыі электрацягніка ЭР1. Згодна з праектам, вагоны новага электрацягніка (яму было прысвоена праектнае абазначэнне серыі **ЭР2**) абсталёўваліся камбінаванымі выхадамі, г. зн. дазвалялі ажыццяўляць выхад як на высокія, так і на нізкія платформы. Для выключэння аслаблення канструкцыі, выкліканага змяненнем канструкцыі рамы, у вагонаў узмацняліся бакавыя сценкі, канцавыя часткі рам, лабавыя часткі (на галаўных вагонах), а таксама дзвярныя праёмы. Для ўніфікацыі з цягнікамі пераменнага току ЭР9 (іх вытворчасць вялася на РВЗ паралельна з ЭР2) было зменена тармазное абсталяванне маторных вагонаў — замест аднаго тармазнога цыліндра ўстанаўлівалася 4 (па 2 на каляску).

Агульныя звесткі
----------------

Электрацягнікі сямейства ЭР2 прызначаны для прыгарадных пасажырскіх перавозак на электрыфікаваных участках чыгунак каляіны 1520 мм з намінальным напружаннем у кантактнай сетцы 3 кВ пастаяннага току. Цягнікі маюць камбінаваныя дзверы і могуць эксплуатавацца на лініях, абсталяваных як высокімі, так і нізкімі платформамі, чым першапачаткова адрозніваліся ад цягнікоў пачатковай канструкцыі з дзвярмі толькі на высокія платформы. Цягнікі выпускаліся з двума варыянтамі кабіны машыніста галаўных вагонаў — круглай і плоскай, пасля частка з іх пры мадэрнізацыі атрымала іншыя кабіны. На базе электрацягнікоў ЭР2 было створана мноства мадыфікацый, як пры першапачатковым выпуску, так і пры мадэрнізацыі вагонаў электрацягнікоў ЭР2. Электрацягнікі ЭР2 не маюць электрычнага тармажэння, аднак яно з’явілася пасля ў мадыфікацый ЭР2Р і ЭР2Т.

У серыі ЭР2 маецца канструктыўны аналаг для ліній пераменнага току 25 кВ 50 Гц — серыя ЭР9.

### Складнасць

Электрацягнік ЭР2 фармуецца з двухвагонных электрасекцый, кожная з якіх складаецца з маторнага прамежкавага (Мп) і прычапнога галаўнога (Пг) альбо прамежкавага вагонаў. Калі ў склад секцыі ўваходзіць галаўны вагон, то яна называецца галаўной секцыяй, калі не, то прамежкавай секцыяй.

Зноскі
------

1. ↑  *В. А. Раков.* Электровагоны пригородных поездов // Локомотивы отечественных железных дорог 1845—1955. — Москва: Транспарт, 1995. — С. 435—443, 446—452. — ISBN 5-277-00821-7.