**Астрыд Ньяльсдоцір** (Ньяльсдотэр; шведск.: Astrid Njalsdotter, Ástríðr Njálsdóttir, таксама AestrithAstrid Njalsdotter, Ástríðr Njálsdóttir, таксама Aestrith) ― жонка Рагнвальда Старога і прамаці шведскай дынастыі Стэнкіляў. Часам называецца каралевай Швецыі, хоць дадзенае сцвярджэнне з’яўляецца спрэчным.

Біяграфія
---------

Адзіная першакрыніца, якая апавядае пра жыццё Астрыд ― *Сага аб Хервёр*, у якой гаворыцца, што яна была дачкой Ньяла Фінсана з Халугаланда. Як вынікае з іншых крыніц, Ньял Фінсан быў сынам Гунхільды Хальвдансдоцер з сям’і Ск’яльга і нашчадкам па жаночай лініі Харальда Хорфагера, першага караля Нарвегіі і меркаванага прадстаўніка дынастыі Інглінгаў. Згодна сазе аб Хервёр, Астрыд нарадзіла Стэнкіля (пам. 1066), які стаў ярлам у Швецыі і пазней атрымаў у спадчыну Каралеўства каля 1060 года. Яе ўнукі, шведскія каралі Хальстэн і Інгэ I Старэйшы, нарадзіліся прыкладна ў 1050―1060 гадах, яе шлюб, верагодна, адбыўся ў 1020―1030 гадах. Нічога не вядома пра той час, калі яна памерла.

Хто на самай справе быў мужам Астрыд, таксама дакладна невядома. У старой гістарыяграфіі было распаўсюджана сцвярджэнне аб тым, што яго варта атаясамліваць з Рагнвальдам Ульфсаном, ярлам гётаў, які служыў пры карале Олафе у пачатку XI стагоддзя. Па звестках скандынаўскіх саг, Рагнвальд Ульфсан быў вымушаны бегчы са Швецыі пасля спрэчкі з каралём, і ў выніку стаў ярлам у Старой Ладазе. Аднак гэты Рагнвальд быў жанаты з нарвежскай прынцэсайІнгеборгай Тругведоцір і быў бацькам Улеба і Эйліфа і ніяк не звязаны са Стэнкілем. Таму сцвярджэнні аб тым, што Рагнвальд пабраўся другім шлюбам з Астрыд з’яўляецца ўсяго толькі здагадкай.

Магчымая каралева Швецыі
------------------------

Нямецкі царкоўны гісторык Адам Брэменскі піша, што Стэнкіль быў пасынкам (*privignus*) або пляменнікам (*nepos*) папярэдняга шведскага кіраўніка Эйдмунда Старога (каля 1050 ― каля 1060). Зыходзячы з гэтага, можна выказаць здагадку, што Астрыд спачатку была ў шлюбе з Рагнвальдам, а затым выйшла замуж за Эйдмунда, чыя жонка наогул невядомая. Гэта здагадка тлумачыць логіку атрымання ў спадчыну каралеўства каля 1060 года, калі дынастыя Мунсё вымерла па мужчынскай лініі. Аднак, *Сага аб Хервёр* абвяшчае, што Стэнкіль атрымаў у спадчыну трон праз яго жонку, якая была дачкой Эйдмунда. Таму сучасныя гісторыкі схільныя сумнявацца ў гэтай гіпотэзе.

Зноскі
------

1. ↑  The *Saga of Hervör and Heithrek*, in *Stories and Ballads of the Far Past, translated from the Norse (Icelandic and Faroese)*, by N. Kershaw.Cambridge at the University Press, 1921. Архивированная копия **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 27 снежня 2006. Праверана 16 мая 2011.
2. ↑  Detlev Schwennicke (1984), *Europäische Stammtafeln*, Vol. II. Marburg: Stargardt, Tafel 105.
3. ↑  Mats G. Larsson (2002), *Götarnas riken: Upptäcktsfärder till Sveriges enande*. Stockholm: Atlantis, p. 154-7.
4. ↑  Adam av Bremen (1984), *Historien om Hamburgstiftet och dess biskopar*. Stockholm: Proprius, p. 139-40 (Book III, Chapter 15).
5. ↑  Hans Gillingstam (1981), «Utomnordiskt och nordiskt i de äldsta svenska dynastiska förbindelserna», *Personhistorisk tidskrift* 77:1, p. 18

Літаратура
----------

* Elgenstierna, Gustaf (1925—1936), *Den introducerade svenska adelns ättartavlor*, Vol. I—IX.
* Ohlmarks, Åke (1973), *Alla Sveriges drottningar* (All the queens of Sweden; in Swedish). Stockholm: Gebers.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Rodovid · genealogics.org |