У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Ёэнсу.

**Ёэнсу** (фінск.: Joensuu — «Вусце ракі») — горад і абшчына на ўсходзе Фінляндыі, размешчаны ў вусці ракі Піеліс'ёкі і на беразе возера Пюхяселькя — самым паўночным з азёр сістэмы Сайма. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Паўночная Карэлія з насельніцтвам больш за 75 тыс. жыхароў (12 па гэтым паказчыку горад Фінляндыі) (2015). Горад з'яўляецца буйным цэнтрам вышэйшай адукацыі (15 тысяч студэнтаў) і гандлёва-транспартным вузлом. У горадзе развіта пластмасавая і металургічная прамысловасць (Abloy), машынабудаванне (John Deere), друкарскія паслугі (Punamusta), харчовая прамысловасць (Valio), энергетыка (Fortum) і распрацоўкі ў сферы інфармацыйных тэхналогій.

Гісторыя
--------

Горад быў заснаваны ў 1848 годзе расійскім імператарам Мікалаем I у вусці ракі Піеліс'ёкі. У XIX стагоддзі Ёэнсу з'яўляўся прамысловым і гандлёвым горадам. У 1860 годзе горад атрымаў права на гандаль, у сувязі з чым абмежаванні прамысловай дзейнасці былі скасаваны і мясцовыя лесапільныя заводы пачалі расці і квітнець. У пасёлку Утра ўзнік цэнтр шкляной прамысловасці, прычым 11 % яго насельніцтва складалі замежнікі, у пасёлку існавала шведскамоўная школа. У 1856 годзе быў пабудаваны Сайменскі канал, які істотна палепшыў умовы воднага транспартавання. Дзякуючы яму актыўна развіваўся гандаль паміж Паўночнай Карэліяй, Санкт-Пецярбургам і Цэнтральнай Еўропай.

У канцы 1870-х гадоў, дзякуючы пабудаваным на рацэ Піеліс'ёкі каналам, істотна пашырыліся магчымасці суднаходства і сплаву. Рака Піеліс'ёкі стала важным маршрутам для лесасплаву і забяспечвала лесапільныя заводы і лесагаспадарчую прамысловасць Фінляндыі сыравінай. Да пачатку XX стагоддзя Ёэнсу стаў адным з найбуйнейшых унутраных портаў Фінляндыі.

На працягу апошніх дзесяцігоддзяў невялікі, у значнай меры сельскагаспадарчы і лесапрамысловы горад ператварыўся ў ажыўлены цэнтр рэгіёна Паўночнай Карэліі. У 1954 годзе колькасць насельніцтва Ёэнсу склала 24 тысячы чалавек. Пачынаючы з 1960-х гадоў паскорыўся эканамічны рост Фінляндыі. Адначасова з гэтым пачаўся працэс урбанізацыі. У 1960-х колькасць насельніцтва Ёэнсу павялічылася на 28 % і да 1970 склала 36 тысяч чалавек. У 1960-я гады Паўночнай Карэліі быў нададзены статус самастойнага адміністрацыйнага рэгіёна, і горад Ёэнсу стаў яго сталіцай. У 1970-х гадах у горадзе было праведзена мноства рэформ у сацыяльнай сферы.

У 1969 годзе ў Ёэнсу быў заснаваны ўніверсітэт. Дзейнасць універсітэта і сёння адыгрывае важную ролю ў жыцці горада. У наш час універсітэт складаецца з васьмі факультэтаў і дзевяці самастойных падраздзяленняў, а колькасць студэнтаў складае каля 8 тысяч чалавек. Актыўнае міжнароднае супрацоўніцтва ў галіне навукі, прамысловасці і гандлю дае карысць усяму рэгіёну.

З ростам горада ў склад Ёэнсу ўваходзілі суседнія паселішчы. Так у 1954 годзе была далучана камуна Піелісенсу (фінск.: Pielisensuu), а 1 студзеня 2005 года ў склад горада ўвайшлі камуны Кііхтэлюсваара (фінск.: Kiihtelysvaara) і Туўпаваара (фінск.: Tuupovaara).

У пачатку 2009 года ў склад Ёэнсу былі ўключаны два суседнія муніцыпалітэты — Эна (фінск.: Eno) і Пюхяселькя (фінск.: Pyhäselkä). У выніку гэтага зліцця колькасць насельніцтва Ёэнсу дасягнула значэнні каля 72 тысяч чалавек.

Навучальныя ўстановы
--------------------

* Ёэнсуская духоўная семінарыя‎

Клімат
------

| **Клімат Ёэнсу** |
| --- |
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Сярэдні максімум, °C | −8,2 | −7,2 | −1,3 | 4,9 | 13,5 | 19,0 | 21,0 | 18,3 | 12,1 | 5,7 | −0,5 | −5,2 | 6,0 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | −11,6 | −10,7 | −5,4 | 0,7 | 8,3 | 14,2 | 16,4 | 14,0 | 8,6 | 3,2 | −2,7 | −8,2 | 2,2 |
| Сярэдні мінімум, °C | −15,4 | −15 | −10,1 | −3,4 | 2,6 | 8,8 | 11,3 | 9,7 | 4,9 | 0,4 | −5,5 | −12,1 | −2 |
| Норма ападкаў, мм | 37 | 29 | 32 | 35 | 36 | 61 | 75 | 84 | 65 | 59 | 54 | 45 | 612 |
| *Крыніца: World Climate* |

Гарады-пабрацімы
----------------

* Сцяг Германіі Гоф, Германія
* Сцяг Ісландыі Ісаф'ярдарбайр, Ісландыя
* Сцяг Швецыі Лінчэпінг, Швецыя
* Сцяг Даніі Роскіле, Данія
* Сцяг Нарвегіі Цёнсберг, Нарвегія
* Сцяг Літвы Вільнюс, Літва
* Сцяг Расіі Петразаводск, Расія
* Сцяг Расіі Сортавала, Расія
* Сцяг Расіі Суаярві, Расія

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Рольф Неванліна, фінскі матэматык

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя Ёэнсу на афіцыйным сайце горада Архівавана 29 кастрычніка 2007.
2. ↑  Агульныя звесткі пра ўніверсітэт на сайце Універсітэта Ёэнсу Архівавана 27 красавіка 2006.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ёэнсу
* Афіцыйны сайт горада (фін.) (руск.) (шведск.) (англ.)

| ⛭Сцяг Фінляндыі Гарады Фінляндыі |
| --- |
| Сталіца | Хельсінкі |  |
| Іншыя гарады | Акаа ·  Алавус ·  Алаярві ·  Аньяланкаскі ·  Валкеакаскі ·  Вамала ·  Ванта ·  Варкаус ·  Васа ·  Війтасаары ·  Вірат ·  Гуйтынен ·  Ёэнсу ·  Ікаалінен ·  Іматра ·  Ісалмі ·  Каарына ·  Калаякі ·  Канкаанпяа ·  Канус ·  Каркіла ·  Карыс ·  Каскінен ·  Каўніяйнен ·  Каўхава ·  Каўхаякі ·  Каяні ·  Кемі ·  Кеміярві ·  Керава ·  Кеўруу ·  Кітээ ·  Кіўрувесі ·  Кокала ·  Кокемякі ·  Котка ·  Коўвала ·  Крысційнанкаўпункі ·  Куапіа ·  Курыка ·  Кусама ·  Куўсанкаскі ·  Кухма ·  Лайціла ·  Лапеэнранта ·  Лапуа ·  Лахты ·  Лемпяаля ·  Ліекса ·  Ловійса ·  Лоймаа ·  Лох’я ·  Марыянхаміна ·  Мікелі ·  Мянця-Вілпула ·  Наанталі ·  Нерпес ·  Нівала ·  Нільсія ·  Нокія ·  Нурмес ·  Нюкарлебю ·  Орывесі ·  Орымаціла ·  Оўлайнен ·  Оўлу ·  Оўтакумпу ·  Пайміа ·  Паргас ·  Паркана ·  Піексямякі ·  Піетарсаары ·  Порва ·  Поры ·  Пудас’ярві ·  Пюхяярві ·  Раахэ ·  Райсіа ·  Раўма ·  Рованіемі ·  Рыйхімякі ·  Саарыярві ·  Саванліна ·  Сала ·  Сейняёкі ·  Сомера ·  Суонен’які ·  Тамперэ ·  Торніа ·  Турку ·  Улвіла ·  Усікаўпункі ·  Форса ·  Хаапавесі ·  Хаапаярві ·  Хаміна ·  Ханка ·  Хар’явалта ·  Хейнала ·  Хювінкя ·  Хяменліна ·  Эспа ·  Эхцяры ·  Ээнекаскі ·  Юанкаскі ·  Ювяскюля ·  Юлеярві ·  Юлівіеска ·  Ямся ·  Ямсянкаскі ·  Ярвенпяа |