**Айцец Жазеф** (фр.: le père Joseph), уласна **Франсуа Леклер дзю Трамбле** (фр.: François Leclerc du Tremblay), па мянушцы *Шэры кардынал* (*Eminence grise*; 4 лістапада 1577 — 17 снежня 1638) — дзяржаўны дзеяч Францыі, манах капуцынскага ордэна.

Біяграфія
---------

«Шэрая прападобнасць», карціна Жэрома
Дваранін паводле паходжання, першапачаткова ён хацеў зрабіць кар’еру ваеннага, удзельнічаў у аблозе Ам’ена ў 1597 годзе, затым суправаджаў спецыяльнае пасольства ў Лондан, аднак у 1599 годзе рэзка змяніў свае погляды і прыняў пострыг у кляштары капуцынаў.

Ён кінуўся ў рэлігійнае жыццё з вялікім запалам і стаў вядомым прапаведнікам і рэфарматарам. Пасля смерці Генрыха IV дасягнуў уплыву пры двары і паступова стаў супрацоўнікам і найбліжэйшым памочнікам Рышэльё, палітыку якога праводзіў у асабліва важных місіях: у 1624 годзе ў Рыме, у 1630 годзе ў Рэгенсбургу і г.д. Яму далі мянушку «Шэры кардынал» за шэры колер плашча, які ён насіў. Кардынальскі ж сан ён атрымаў толькі незадоўга да сваёй смерці ў 1638 годзе.

«Рышэльё і ягоныя кошкі», карціна Шарля Эдуара Дэло[fr]
У якасці начальніка канцылярыі Рышэльё бацька Жазеф разам з чатырма іншымі капуцынамі выконваў тайныя даручэнні кардынала і ў нягрэблівасці палітычных сродкаў, якія ён выкарыстоўваў, пераўзыходзіў свайго начальніка — толькі канчатковыя мэты айца Жазефа насілі больш ідэйны характар і ў большай ступені былі прасякнутыя духам каталіцтва, чым у Рышэльё. Рышэльё рыхтаваў айца Жазефа сабе ў пераемнікі і многія гады дамагаўся для яго кардынальскай шапкі, але гэтыя патрабаванні былі адхілены, таму што курыя лічыла айца Жазефа адным з галоўных сваіх праціўнікаў.

Ранке знайшоў у Парыжскай нацыянальнай бібліятэцы зборнік актаў і дакументаў 1634—1638 гадоў, складзены пад наглядам айца Жазефа. Яго жыццю і дзейнасці прысвечана праца Олдаса Хакслі «Шэрая Правялебнасць: эцюд пра рэлігію і палітыку» (Grey Eminence: a Study in Religion and Politics, 1941), цэнтральнай тэмай гэтай кнігі з’яўляецца гісторыя «чалавека, які спрабаваў прымірыць палітыку і містычную рэлігію».

Вобраз у кіно
-------------

* Серыял Тры мушкецёры / Les Trois Mousquetaires (Францыя; 1921) рэжысёр Анры Дыяман-Бержэ, у ролі бацькі Жазефа Шарль Дзюлен.
* Чатыры мушкецёры Шарло (1974). У ролі бацькі Жазефа Поль Прэбуа.
* Лон Поф
	1. Тры мушкецёры / The Three Musketeers (ЗША; 1921) рэжысёр Фрэд Нібло.
	2. Жалезная маска / The Iron Mask (ЗША; 1929) рэжысёр Алан Дуон.
* Рышэльё (міні-серыял) / Richelieu (Францыя; 1977) рэжысёр Жан-П’ер Дэкур. У ролі бацькі Жазефа Жан Лёўрэ.

Зноскі
------

1. ↑  François Le Clerc Du Tremblay // GeneaStar<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478'></a>

Літаратура
----------

* Иосиф (Франсуа дю Трембле) // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Франсуа Леклер дзю Трамбле

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1177705 · BNF: 12061967p · GND: 118639994 · ISNI: 0000 0001 2133 4737 · LCCN: nr89008898 · NDL: 00620982 · NKC: jn20010525021 · NTA: 074560727 · SUDOC: 028874706 · VIAF: 54169805 |

 |