|  |
| --- |
| **КрАЗ-6322** |
|   |
| Выпуск
  | 1994–н.ч. |
| Вытворца
  | Крамянчугскі аўтамабільны завод |
| Месца вытворчасці
  | Крамянчуг Сцяг Украіны |
| Папярэднік
  | КрАЗ-260 |
|  |
| Колавая формула
  | 6х6 |
| **Дапушчальныя нагрузкі** |
| Грузападымальнасць
  | 10 000 кг |
| **Маса** |
| Падрыхтаваная маса
  | 12 700 кг |
| Поўная маса
  | 22 800 кг |
| Фотагалерэя на Wikimedia Commons Фотагалерэя на Wikimedia Commons |

**КрАЗ-6322** — грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці з колавай формулай 6х6, які вырабляецца Крамянчугскім аўтазаводам з 1994 года.

Уяўляе сабой мадэрнізаваную мадэль КрАЗ-260. У параўнанні з папярэднікам на 30 к.с. павялічылася магутнасць рухавіка і да 10 т — грузападымальнасць. Змены ў знешнім выглядзе закранулі форму апярэння і бампера.

Гісторыя
--------

Пажарны аўтамабіль на шасі КрАЗ-63221 на ўкраінскай паштовай марцы 2017 года
Выпускаецца Крамянчугскім аўтазаводам з 1994 года.

У 2006 годзе аўтамабіль быў прыняты на ўзбраенне Узброеных сіл Украіны, а першыя пастаўкі ва ўкраінскае войска адбыліся ў сакавіку 2008 года.

26 снежня 2019 года Нацыянальны банк Украіны ўвёў у абарачэнне памятную манету наміналам 10 грн. з выявай КрАЗ-6322. Манета мае дыяметр 30 мм і выраблена са сплаву на аснове цынку з нікелевым пакрыццём. Колькасць — 1 млн. штук.

У 2019–2021 гады закупкі Міністэрствам абароны Украіны былі перапыненыя ў сувязі з працэдурай банкруцтва Крэмэнчуцкага аўтазавода. У студзені 2022 года пастаўкі аднавіліся.

Канструкцыя
-----------

Выгляд ззаду
**КрАЗ-6322** — грузавы аўтамабіль павышанай праходнасці колавай формулы 6х6. Прызначаны для перавозкі грузаў і людзей, буксіравання транспартных сродкаў і спецыяльных прычэпаў па дарогах усіх катэгорый і бездаражу. Мае капотнае кампанаванне. Грузавая платформа — металічная з заднім адкідным бортам, аснашчана адкіднымі лаўкамі, дугамі і тэнтам.

КрАЗ-6322 уяўляе сабой глыбока мадэрнізаваны КрАЗ-260. Замест рухавіка *ЯМЗ-238Л* магутнасцю 300 к.с. ён меў рухавік *ЯМЗ-238Д* магутнасцю 330 к.с. новую каробку перадач *ЯМЗ-238К* замест *ЯМЗ-238Б*, новую раздатачную каробку з іншымі перадатачнымі лікамі. У сістэме рулявога кіравання ўжылі больш магутную масленую помпу гідраўзмацняльніка. Стаяначная тармазная сістэма з пнеўмаспружыннымі камерамі заменена на механічную трансмісійную з тармазным барабанам, які быў усталяваны на выхадным вале раздатачнай каробкі. Было перагледжана апярэнне кабіны, змянілі канструкцыю лябёдкі для ўкладання троса даўжынёй 60 метраў (у КрАЗ-260 — 56 метраў). На машыну ўсталявалі два паліўныя бакі 250 л замест двух па 160 л. Рама КрАЗ-6322 мае сілавую першую папярочку, пярэдні бампер і заднія буферы, якія дазвалялі эвакуяваць аўтамабіль метадам выштурхвання іншым аўтамабілем. Для забеспячэння заезда ў кузаў аўтапагрузчыка была павялічана таўшчыня ліста платформы (з 1,8 мм да 2,2 мм). У выніку дапрацовак падрыхтаваная маса КрАЗ-6322 на 220 кг больш падрыхтаванай масы КрАЗ-260.

### Рухавікі

Рухавік — *ЯМЗ-238Д* / *ЯМЗ-238ДЕ2* — дызельны, васьміцыліндравы, V-падобны, з турбанаддзіманнем. Таксама магчымая ўстаноўка рухавікоў *Cummins* або *Deutz*.

У 2019 годзе была сертыфікавана мадыфікацыя КрАЗ-6322-06 з рухавіком *Weichai* экалагічнага класа Еўра-6.

### Трансмісія

Каробка перадач — *ЯМЗ-2381* — механічная, васьміступеньчатая. Раздатачная каробка — механічная двухступеньчатая з міжвосевым блакавальным дыферэнцыялам. Вядучыя масты — цэнтральныя, двухступеньчатыя, аднахуткасныя, з міжколавымі блакіруемымі дыферэнцыяламі. Сярэдні мост прахаднога тыпу.

### Шасі

Пярэдняя і задняя падвескі — залежныя, на дзвюх уздоўжных паўэліптычных рысорах, пярэдняя з двума гідраўлічнымі амартызатарамі, задняя — балансірнага тыпу. Тармазная сістэма — пнеўматычнага тыпу. Рабочыя тормазы — колавыя тармазныя механізмы барабаннага тыпу, з унутранымі калодкамі; стаяначны тормаз — трансмісійны тормаз барабаннага тыпу на выходным вале раздатачнай каробкі; прывад механічны.

### Характарыстыкі

|  | **КрАЗ-6322** |
| --- | --- |
| Даўжыня, мм | 9100 |
| Шырыня, мм | 2720 |
| База, мм | 4600 + 1400 |
| Каляіна, мм  спераду / ззаду | 2160 / 2160 |
| Дарожны прасвет, мм | 370 |
| Шыны | 530/70-21" |
| Падрыхтаваная маса, кг | 12 700 |
| Дазволеная маса, кг | 22 800 |
| Грузападымальнасць, кг | 10 000 |
| Дапушчальная маса прычэпа, кг: | па ўсіх дарогах, бездаражу | 10 000 |
| па дарогах з цвёрдым пакрыццём | 30 000 |
| самалётаў па бетаніраваных участках аэрадромаў | 75 000 |
| Унутраныя памеры платформы (Д х Ш х В), мм  \* - з надстаўнымі бартамі | 5000 х 2520 х 360 (1030\*) |
| Вышыня пагрузкі, мм | 1650 |
| Максімальны пераадольны ўздым, % | 60 |
| Вугал уз'езду | 39° |
| Вугал з'езду | 25° |
| Максімальная глыбіня броду, м | 1,5 |
| Радыус павароту, м | 13,5 |
| Паліўны бак | 2 па 250 л |
| Выдатак паліва, л/100 км | 39 |
| Макс. хуткасць, км / г | 80 |
|

Мадыфікацыі і машыны на базе КрАЗ-6322
--------------------------------------

* **КрАЗ-63221** — шасі для мантажу інжынернага абсталявання.
* **КрАЗ-6322-047** — аўтамабіль-эвакуатар. Абсталяваны кранам-маніпулятарам, прыладай для буксіроўкі тэхнікі, а таксама спецыяльным абсталяваннем для слясарных, зварачных і іншых рамонтных прац.
* **КрАЗ-6322-056** — перасоўная аўтарамонтная майстэрня, прызначаная для тэхнічнага абслугоўвання і рамонту пашкоджанай аўтамабільнай і іншай тэхнікі ў палявых умовах.
* **КрАЗ‑632217, КрАЗ‑632207** — спецмашыны для працы ў складзе геолагаразведачных экспедыцый, сейсмалагічных лабараторый і прыродаахоўных службаў запаведнікаў, распрацаваныя па замове кампаніі System Use Contract Ltd (Вялікабрытанія) для пастаўкі ў Паўднёвую Афрыку. Аўтамабілі маюць правабаковае рулявое кіраванне і абсталяваныя 6-цыліндравым рухавіком Deutz BF6M1015С магутнасцю 371 к.с. аднадыскавым счапленнем MFZ 430, 9-ступеньчатай каробкай перадач 9JS200TA-G6499 і шырокапрофільнымі шынамі.
* **КрАЗ-6322-161-02** — мадыфікацыя з правым размяшчэннем органаў кіравання.
* **КрАЗ-6322 РЭБ-01** — шасі для складнікаў комплексу далёкай пасіўнай радыётэхнічнай выведкі «Кальчуга-М».
* **КрАЗ-63221 РЭБ-02** — шасі для мантажу комплексаў сувязі, такіх як радыёрэлейная, трапасферная, касмічная і радыёсувязь, служачых для арганізацыі розных відаў сувязі ў палявых умовах.
* **КрАЗ-63221 САРМ-В** — спецыяльны аўтамабіль для дастаўкі ратавальнікаў і спецабсталявання у зону правядзення аварыйна-выратавальных работ. Аўтамабіль мае падвоеную сямімесцавую кабіну, укамплектаваны розным абсталяваннем для ліквідацыі надзвычайных сітуацый, у тым ліку аўтаномнымі стацыянарнай і пераноснай электрастанцыямі, гідрастанцыяй з камплектам гідраўлічнага абсталявання, аўтаномнай вадзяной помпай, зварачным абсталяваннем, вадалазным і горнавыратавальным рыштункам, кіслотастойкімі касцюмамі, маторнай васьмімясцовай лодкай, гідраўлічным кранам-маніпулятарам.

КрАЗ-6322 ПМ-В
* **КрАЗ-6322 ПМ-В** (укр.: **п**іротехнічна **м**ашина **в**ажкого типу) — машына размініравання. Кабіна — аднарадная, двухмесцавая, браніраваная, адпавядае класу абароны ПЗСА-4. За кабінай — скрыні для спецінструментаў і два запасныя колы. На месцы грузавой платформы ўсталяваны браніраваны адсек для перавозу выбухованебяспечных прадметаў. На задняй навісі рамы замацаваны кран-маніпулятар. Машына распрацавана для патрэб ДСНС Украіны, першы аўтамабіль пабудаваны ў 2017 годзе.

### «Кальчуга-М»

**«Кальчуга-М»** — комплекс кантролю радыёэлектроннай абстаноўкі.

Поўны склад комплексу ўключае адну цэнтральную і тры бакавыя станцыі «Кальчуга-М». Апаратура кожнай станцыі комплексу размешчана ў спецыяльных КУНГах, усталяваных на шасі аўтамабіляў *КрАЗ*.

* 
* 

Станцыя пасіўнага радыёлакацыйнага выяўлення і выведкі «Кальчуга»

### РСЗА «Бастыён»

Асноўны артыкул: **РСЗА «Бастыён»**
РСЗА «Бастыён»-02
**«Бастыён»** — баявы комплекс рэактыўнай сіcтэмы залпавага агню ў складзе аўтамабіля-шасі *КрАЗ-6322* і мадэрнізаванай артылерыйскай частцы РСЗА БМ-21 «Град». Мадэрнізацыя комплексаў ажыццяўляецца шляхам устаноўкі на новае шасі КрАЗ артылерыйскай частцы знятай з БМ-21, што знаходзіліся на захоўванні, або выведзеныя з баявога складу УС Украіны. Варыянт мадэрнізацыі распрацаваны Харкаўскім канструктарскім бюро машынабудавання імя Марозава. Капітальны рамонт артылерыйскай частцы БМ-21 і мантаж на новае аўтамабільнае шасі ажыццяўляе Шапятоўскі рамонтны завод.

Баявыя комплексы распрацаваны ў двух варыянтах: **«Бастыён-01»** на базе шасі *КрАЗ-6322* і **«Бастыён-02»** на шасі *КрАЗ-63221*. Акрамя шасі, «Бастыён-02» адрозніваецца тым, што абсталяваны сістэмай хуткай перазарадкі і мае дадатковы баекамплект.

У 2010 годзе з'явіўся комплекс **«Бастыён-03»** — рэактыўная сістэма залпавага агню, якая складаецца з шасі *КрАЗ-63221* і баявой часткі РСЗА «Ураган».

### Raptor МТТV, КрАЗ-6322 «Raptor»

**Raptor МТТV** — аўтамашына са схаваным браніраваннем на базе *КрАЗ-6322 «Салдат»*. Створаны Крамянчугскім аўтазаводам у супрацоўніцтве з канадскай кампаніяй «Streit Group». Быў прадэманстраваны ў 2007 годзе на выставе IDEX-2007 у Абу-Дабі.

Акрамя схаванага браніравання кабіны і асноўных агрэгатаў, асаблівасцю аўтамабіля быў схаваны пад тэнтам кузава бранемодуль для перавозкі 20 салдат, які забяспечваў ахову ад куль і аскепкаў, і даваў магчымасць праз байніцы весці агонь у адказ. Забяспечвае абарону па стандарце CEN Level BR6.

КрАЗ-6322 «Raptor»
Штуршком для далейшага развіцця канцэпцыі *Raptor МТТV* стаў узброены канфлікт на ўсходзе Украіны ў 2014 годзе. У параўнанні з узорам 2007 года, у прадстаўленага ў лістападзе 2014 года **КрАЗ-6322 «Raptor»** цалкам браніраваная кабіна і капот, усталяваная больш трывалая ахова паліўных бакаў і іншых агрэгатаў. Падвергліся змене і байніцы ў браніраваным кунгу. У аддзяленні дэсанту можа размясціцца 24 чалавека, пры неабходнасці яно можа быць знята з аўтамабіля і выкарыстана ў якасці стацыянарнага пункту абароны (блокпаста). Пастаўляецца на ўзбраенне Нацыянальнай гвардыі і Узброеных сілаў Украіны.

### «Нептун»

Асноўны артыкул: **Нептун (берагавы ракетны комплекс)**
«Нептун» — украінскі берагавы супрацькарабельны ракетны комплекс. Акрамя пускавой устаноўкі на шасі КрАЗ-7634HE або Tatra ў склад комплекса ўваходзяць 3 машыны на шасі КрАЗ-63221: мабільны камандны пункт **РКП-360**, транспартна-зараджальная машына **ТЗМ-360** і транспартная машына **ТМ-360**. Пры гэтым, камандная і зараджальная машыны мелі браніраваныя кабіны «Варта» вытворчасці прадпрыемства «Украінская бронетэхніка»  (укр.) (бел..

* РКП-360РКП-360
* ТЗМ-360ТЗМ-360

Зноскі
------

1. ↑  Грузовик КрАЗ-6322. Аплодировать стоя! // *Грузовик Пресс* : часопіс. — 2007. — № 06.  (руск.)
2. ↑  Получают первые грузовики Архівавана 24 кастрычніка 2014. // "Военно-промышленный курьер", № 10 (226) ад 12 сакавіка 2008  (руск.)
3. ↑  Пам'ятна монета "КрАЗ 6322 "Солдат" вводиться в обіг з 26 грудня 2019 року (укр.). bank.gov.ua:  Національний банк України (23 снежня 2019). Праверана 25 снежня 2019.
4. ↑  АвтоКрАЗ в 2022 году начал поставки полноприводных шасси для украинской армии (руск.).  autoconsulting.ua (19 студзеня 2022). Праверана 21 студзеня 2022.
5. ↑  КрАЗ готов выпускать грузовики стандарта Евро 6 (руск.).  autocentre.ua (27 чэрвеня 2019). Праверана 21 студзеня 2022.
6. ↑  АвтоКрАЗ получил сертификат Евро 6 (руск.).  autocentre.ua (22 кастрычніка 2019). Праверана 21 студзеня 2022.
7. ↑  Старонка КрАЗ-6322-047 на афіцыйным сайце // autokraz.com.ua  (укр.)
8. ↑  Старонка КрАЗ-6322-056 на афіцыйным сайце // autokraz.com.ua  (укр.)
9. ↑  КрАЗы с двигателем Deutz для Южной Африки // *Стальной характер. Корпоративный журнал холдинговой компании «АвтоКрАЗ»* : часопіс. — 2012. — № 6. — С. 4.  (руск.)
10. ↑  Право руля! (руск.)(недаступная спасылка).  АвтоБизнес // abw.by (9 чэрвеня 2010). Архівавана з першакрыніцы 7 сакавіка 2016. Праверана 27 студзеня 2022.
11. ↑   КрАЗ-63221 РЭБ-02 «Радист» // Государственное предприятие «Укроборонсервис». (руск.)
12. ↑  КрАЗ-63221 САРМ-В - для любых чрезвычайных ситуаций // *Стальной характер. Корпоративный журнал холдинговой компании «АвтоКрАЗ»* : часопіс. — 2010. — № 4. — С. 11.  (руск.)
13. ↑  АвтоКрАЗ представив нову, більш функціональну, броньовану піротехнічну машину КрАЗ-6322 ПМ-В (укр.).  ukrmilitary.com (30 кастрычніка 2017). Праверана 21 кастрычніка 2022.
14. ↑   Комплекс кантролю радыёэлектроннай абстаноўкі "Кальчуга" // topaz.dn.ua — ПАТ "Топаз" (укр.)
15. ↑  Украинская армия получит новые партии РСЗО "Бастион-01(02)" на шасси КрАЗ (руск.).  АвтоБизнес // abw.by (7 верасня 2014). Праверана 27 студзеня 2022.(недаступная спасылка)
16. ↑  В рядах военных КрАЗов прибыло! // *Стальной характер. Корпоративный журнал холдинговой компании «АвтоКрАЗ»* : часопіс. — 2010. — № 4. — С. 8.  (руск.)
17. ↑  Украинские броненосцы // *Коммерческий транспорт* : часопіс. — 2013. — № 2 (103). — С. 86.  (руск.)
18. ↑  Armored Raptor APV-KRAZ Архівавана 23 лютага 2015. // STREIT Group  (англ.)
19. ↑  КрАЗ представил бронированный грузовик 6322 Raptor (руск.).  autoconsulting.ua (21 лістапада 2014). Праверана 27 студзеня 2022.
20. ↑  Украина создала ракетный комплекс "Нептун" на собственном шасси 8х8 (руск.).  autoconsulting.ua (5 красавіка 2019). Праверана 21 студзеня 2022.

Літаратура
----------

* *Гоголев Л. Д. Левский В. К. Сазонов С. В.* КрАЗ. Люди. Завод. Автомобили. — КрАЗ *(эл. выданне)*, 2006. — 290 с. (руск.)
* Автомобили КрАЗ-6322-02, КрАЗ-63221-02, КрАЗ-6446-02. Руководство по эксплуатации.. — Холдынгавая кампанія АўтаКрАЗ *(эл. выданне)*. — 262 с. (руск.)
* "КРАЗ-6322. Советское наследие". *Легендарные грузовики СССР*. МОДИМИО (№22). 2020.  (руск.)

Спасылкі
--------

* Старонка мадэлі КрАЗ-6322 на афіцыйным сайце // autokraz.com.ua  (укр.)
* Старонка мадэлі КрАЗ-6322 «Солдат» на афіцыйным сайце // autokraz.com.ua  (укр.)

Гл. Таксама
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | КрАЗ-6322 на Вікісховішчы |

* **КрАЗ-260** — папярэднік.
* **КрАЗ-5233** — бартавы аўтамабіль / шасі з колавай формулай 4х4.
* **КрАЗ-6446** — седлавы цягач.
* **КрАЗ-65034** — самазвал.
* **КрАЗ-64372** — лесавоз.