recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Іван Раманавіч Перагуд** (1911, в. Дубнякі Рэчыцкага павета Мінскай губерні — 2009) — беларускі паэт.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзіўся у 1911 годзе ў вёсцы Дубняках Гомельскай вобласці ў сям’і Рамана Пятровіча і Анастасіі Самуйлаўны Перагуд, Іван — найстарэйшы сярод пяці дзяцей — Лізаветы, Міхаіла, Анастасіі, Мікалая. Паэтавага бацьку арыштавалі за тое, што нехта заявіў, што ён чытае Біблію.

Сам Іван вельмі любіў у юнацтве матэматыку. Давялося папрацаваць яму і ў рыбгасе, і на бетонным заводзе да вайны, вучыўся ў тапаграфічнай школе, вельмі любіў у Мінску хадзіць у кіно, тэатры, паступіў на курсы камсамольскіх журналістаў пры рэдакцыі газеты «Чырвонай змены». Прайшоў Вялікую Айчынную вайну.

У апошнія гады жыцця меў праблемы са зрокам. Памёр у 2009 годзе.

Творчасць
---------

Іван Раманавіч, колішні муляр былога камбіната будматэрыялаў, меў паэтычны дар. З’яўляецца аўтарам некалькіх паэтычных зборнікаў. Вершы Івана Раманавіча лёгка кладуцца на музыку. Гэтыя песні спявае Клімавіцкі народны хор. Некаторыя з іх уключаныя ў рэпертуар рэспубліканскага хору і змешчаныя ў зборніку «Найбольш папулярныя мелодыі народа Беларусі».

Неаднаразова творы паэта друкаваліся на старонках рэспубліканскіх, абласных перыядычных выданняў. Асабліва часта вершы Івана Перагуда можна было спаткаць у «Роднай ніве».

Творы
-----

* Хараство: [ Вершы]. — Магілёў, 1996. — 34 с.
* За усіх, хто шчыруе: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. — 2 жніўня.- С.3.
* Зберажыце зямлю: [ Верш ] // Родная ніва. -1999. -22 верасня. -С. 4.
* Космас:[ Верш ] // Родная ніва. — 1998. — 11 красавіка. — С.2.
* Мая святыня; Крынічанька; Рэха; Спрут; Мая малітва; Край сяла: [ Вершы] // Родная ніва. — 2001. — 17 кастрычніка. — С.3.
* Наша роднае жніво; Не гаруйце:[ Вершы] // Родная ніва. — 1999. — 22 верасня. — С. 4.
* Самотны верш // Родная ніва. — 2000. — 23 жніўня. — С. 3.
* Успомні: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. — 7 сакавіка. -С.4.
* Эх, дзяўчына, эх маліна: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. -15 сакавіка. — С. 3.

Спасылкі
--------

* Перагуд Iван Раманавiч Архівавана 5 лютага 2021.
**Галіна Мікалаеўна Малажай** (15 сакавіка 1938, вёска Кустын, Брэсцкі раён, Брэсцкая вобласць  — 14 мая 2005) — беларускі мовазнавец.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям’і служачых. Вучылася ў Астрамечаўскай школе, а ў 1952 г. — у сярэдняй школе № 1 горада Брэста. Пасля заканчэння школы паступіла ў Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя. А. С. Пушкіна, на філалагічны факультэт. У 1960 г. закончыла інстытут. Працаваць была накіравана ў Кобрынскі раён. Два гады настаўнічала ў Павіцьеўскай сярэдняй школе, а праз некаторы час перавялася ў Корчыцкую сямігодку.

З 1963 г. пачала працаваць выкладчыкам педінстытута. З 1965 г. — старшы выкладчык. У 1971 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Перыфразы ў беларускай літаратурнай мове (структурна-семантычная і стылістычная характарыстыка)» у Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа АН БССР.

У 1975 г. атрымала вучонае званне дацэнта, у 1988 г. — прафесара. З 1981 г. займала пасаду загадчыка кафедры беларускага мовазнаўства філалагічнага факультэта, дэпутат Брэсцкага абласнога Савета народных дэпутатаў 15-га, 16-га скліканняў, член Вучонай рады універсітэта. Падрыхтавала 2 кандыдатаў навук.

Даследавала праблемы беларускай фразеалогіі і дыялекталогіі, мову мастацкай літаратуры, праблемы выкладання беларускай мовы ў сітуацыі білінгвізму.

Узнагароды
----------

* ганаровае званне «Выдатнік народнай асветы» (1983),
* «Ветэран працы» (1984),
* знак «За успехи в научно-исследовательской работе студентов» (1986),
* медаль «За працоўную адзнаку» (1986),
* ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1988).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
**Вісконсінскі ўніверсітэт у Рывер-Фолсе** (англ.: University of Wisconsin–River Falls) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Рывер-Фолс у штаце Вісконсін, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Вучэльня з'яўляецца часткай сістэмы Вісконсінскага ўніверсітэта і прапануе 40 праграм бакалаўрыяту і магістратуры. Кампус плошчай 91 га размешчаны на рацэ Кінікінік у даліне ракі Сент-Круа. Універсітэт мае 32 асноўныя будынкі і дзве лабараторныя фермы з агульнай плошчай 178 га зямлі. Ва ўніверсітэце таксама размяшчаецца Інстытут устойлівага грамадскага развіцця.

Структура
---------

* Каледж сельскай гаспадаркі, харчавання і экалогіі
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж адукацыі, бізнесу і аховы здароўя

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Вісконсін

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
Размяшчэнне Карэйскага заліва
**Заходне-Карэйскі заліў**, часта завецца проста **Карэйскі заліў** — заліў Жоўтага мора, абмываючы берагі Карэі і Кітая. З захаду аддзелены ад Бахайскага заліва Ляадунскім паўвостравам.

Большая частка заліва мае глыбіню менш за 50 м, у прыбярэжнай частцы размешчаны шырокія водмелі і скалістыя астравы. Прылівы паўсутачныя амплітудай каля 10 м.

У заліў ўпадае рака Ялуцзян, па якой праходзіць мяжа паміж Кітаем і КНДР — на правым беразе размяшчаецца кітайская правінцыя Ляанін, на левым — правінцыя КНДР Пхенан-Пукто.

Парты ў КНДР — Нампхо, Сіныйджу, у Кітаі — Даньдун, Далянь і Люйшунь.

Гл. таксама
-----------

* Усходне-Карэйскі заліў
* Карэйскі паўвостраў
* Геаграфія Кітая
* Геаграфія КНДР

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
**Кругаварот вады ў прыродзе** — цыклічны, шматразова паўтаральны працэс ператварэння і перамяшчэння вады.

Кругаварот вады ў прыродзеКругаварот вады ў прыродзе

Агульныя ўяўленні
-----------------

Большая частка біясфернай вады прадстаўлена водамі Сусветнага акіяна і вадой вечных ільдоў. Больш за 99 % усіх запасаў вады ў біясферы знаходзіцца ў цвёрдым стане. Нязначная частка вады знаходзіцца ў газападобным стане — гэта атмасферная вадзяная пара. На выпарэнне вады з паверхні акіянаў і сушы затрачваецца каля паловы ўсёй сонечнай энергіі, што паступае на Зямлю. Пасля выпарэння вада струменямі паветра пераносіцца на розныя адлегласці. Большая яе частка ў выглядзе ападкаў выпадае ў акіян, адкуль інтэнсіўна выпараецца, меншая — на сушу. Лішкі сцякаюцца ў рэкі, азёры, а з іх у Сусветны акіян. Вада, якая выпала на паверхню сушы, спрыяе разбурэнню горных парод, размывае верхні пласт глебы і вяртаецца разам з растворанымі і суспензаванымі ў ёй рэчывамі ў рэкі, моры і акіяны. Такім чынам, вада пераносіць вялізную колькасць неарганічных і арганічных злучэнняў.

Жывёльныя арганізмы таксама актыўна ўдзельнічаюць у кругавароце вады. Яны спажываюць ваду для падтрымання працэсаў жыццядзейнасці і вылучаюць яе з прадуктамі абмену рэчываў.

Кругаварот вады ў цэлым адыгрывае асноўную ролю ў фарміраванні прыродных умоў на Зямлі.

У культуры
----------

> 
> 
> Рэкі ўсе ў мора плывуць, а мора не перапаўняецца; да месца таго, адкуль рэкі плывуць, вяртаюцца зноў, каб далей пацячы.
> 
> 
> — Экл. 1:7
> 
> 

> 
> 
> дождж і сьнег зыходзяць зь неба і туды не вяртаюцца, а напойваюць зямлю і робяць яе здольнаю радзіць і вырошчваць, каб яна давала насеньне таму, хто сее, і хлеб таму, хто есьць
> 
> 
> — Іс. 55:10
> 
>

Гл. таксама
-----------

* Сцёк (гідралогія)

Зноскі
------

1. 1 2  Пераклад Бібліі Сёмухі

Літаратура
----------

* *Маглыш С. С. Краўчанка В. А. Даўгун Т. Я.* Біялогія. Вучэбны дапаможнік для 10 класа ўстаноў сярэняй адукацыі з беларускай мовай навучання (з электронным дадаткам для павышанага ўзрозню). — Мінск: Народная асвета, 2020. — 279 с. — ISBN 978-985-03-3183-0
* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кругаварот вады ў прыродзе

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4189218-5 · LCCN: sh85063450 · Microsoft: 133830359 · NKC: ph194817 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аўгустайціс.

**Аляксандр Вікенцьевіч Аўгустайціс** (22 ліпеня (3 жніўня) 1905, в. Зазер’е, Ігуменскі павет, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — 24 лістапада 1937, Менск, НКУС) — савецкі партыйны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Рана застаўся без бацькі. Падлеткам батрачыў у заможных сялян. Калі маці ў другі раз выйшла замуж сям’я пераехала ў Менск. У 1920—1923 гадах вучыўся школе чыгуначнікаў у Менску. Затым працаваў чорнарабочым на шклозаводзе «Пралетарый». Пасля сканчэння савецка-партыйнай школы (1929) абраны сакратаром Плешчаніцкага райкама ЛКСМБ. У 1931 годзе быў прадстаўніком ЦК ЛКСМБ у Трактарацэнтры БССР. З 1932 года ў ЦК ЛКСМБ — інструктар, загадчык аддзела, сакратар, першы сакратар (з 1934). Кандыдат і член ЦК КП(б)Б, кандыдат у члены Бюро ЦК КП(б)Б, член ЦВК БССР (1935—37).

### Арышт

Арыштаваны 14 жніўня 1937 года ў Менску па адрасе: вул. Камунальная, 3-і Дом Саветаў, кв. 23. Абвінавачваўся ў прыналежнасці да *«антысавецкай арганізацыі правых у Беларусі, у якую быў завербаваны ў лютым 1936 года першым сакратаром ЦК КП(б)Б М. Ф. Гікалам»* і *«меў заданне шукаць новых членаў з ліку кіруючых работнікаў камсамола рэспублікі, ствараць з іх баявыя групы для арганізацыі тэрарыстычных актаў супраць кіраўнікоў партыі і савецкага ўрада»*. Пазасудовым органам НКУС 24.11.1937 года асуджаны да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13.6.1956 года. Асабовая справа А. Аўгустайціса № 6848-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

16 лютага 1938 года арыштавана жонка Аўгустайціса, Лідзія Мікалаеўна Аўгустайціс, 1912 г. нараджэння, студэнтка. Асобай нарадай пры НКУС СССР 16.5.1938 года яна асуджана як *«член сям’і здрадніка радзімы»* да 8 гадоў папраўча-працоўных работ. Этапавана Л. М. Аўгустайціс, напэўна, у Карагандзінскі канцлагер НКУС Казахскай ССР. Далейшы лёс жонкі невядомы. Рэабілітавана 19.3.1957 года.

Сям’я
-----

Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 3. Кніга 1 / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Мн. 2004.
* ЭГБ, т. 1.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Смоліч.
**Аляксандра Ігнацьеўна Смоліч** — беларускі педагог, выкладчыца хіміі і біялогіі.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 12 сакавіка 1897 года па старым стылі ў Мінску. Складальніца беларускага буквара і беларускай граматыкі «Зорка». 

Скончыла ў 1914 годзе Мінскія жаночыя педагагічныя 2-х гадовыя курсы (настаўнік пачатковай школы), у 1916 годзе вучылася ў Народным універсітэце імя А. Л. Шаняўскага ў Маскве, у 1928—1930 гадах на завочным аддзяленні Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працавала ў Менску выкладчыцай пачатковай школы, пасля статыстыкам у Саўнаргасе БССР.

З 1931 жыла ў Расіі. Працавала статыстыкам, пасля выкладчыцай школы у г. Ішым. У 1935 годзе скончыла курсы біяхімікаў пры Ленінградскім ІПКНА. З 1938 — у г. Омск, лабарант, асістэнт Омскага педагагічнага інстытута, у 1940 годзе скончыла завочнае аддзяленне біялагічнага факультэта інстытута. Выкладала ў школах № 10 і 11, адначасова з 1947 — у фізкультурным тэхнікуме.

У 1949 годзе скончыла вячэрні ўніверсітэт марксізму-ленінізму пры Омскім гаркаме УКП бальшавікоў. 

З 1958 года на пенсіі, у 1967 пераехала на Украіну да ўнука.

Навуковыя інтарэсы: ужыванне кіно ў выкладанні; пазакласная праца па прыродазнаўстве; працоўнае выхаванне школьніка ў сям'і.

Сям'я
-----

Жонка беларускага географа Аркадзя Антонавіча Смоліча (1891–1938).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мельнікава.
**Галіна Уладзіміраўна Мельнікава** (нар. 13 жніўня 1963, п. Эрд, Жлобінскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі палітык. Галоўны рэдактар установы «Рэдакцыя Жлобінскай газеты „Новы дзень"».

Біяграфія
---------

Нарадзілася 13 жніўня 1963 года ў п. Эрд Жлобінскага раёна Гомельскай вобласцію

Скончыла Магілёўскі бібліятэчны тэхнікум імя А. С. Пушкіна, Беларускі ўніверсітэт культуры, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працавала аператарам вылічальна-клавішных машын Жлобінскага інфармацыйна-вылічальнага цэнтра, бібліятэкарам філіяла Жлобінскай ЦБС, загадчыкам сектара ўліку камітэта камсамола Жлобінскага чыгуначнага вузла, бібліятэкарам гарадской дзіцячай бібліятэкі — філіяла Жлобінскай раённай ЦБС, бібліятэкарам сярэдняй школы № 11 Жлобінскага гарадскога аддзела адукацыі, загадчыкам аддзела бібліятэчнага маркетынгу Жлобінскай раённай ЦБС, загадчыкам аддзела па інфармацыйнай рабоце і сувязях з грамадскасцю Жлобінскага гарвыканкама, загадчыкам аддзела інфармацыі, начальнікам аддзела ідэалагічнай работы Жлобінскага райвыканкама.

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Зноскі
------

1. ↑  Мельнікава Галіна Уладзіміраўна(недаступная спасылка)
Вывяржэнне вулкана Сент-Хеленс
**Стыхійнае бедства** — прыродная з'ява, якая носіць надзвычайны характар і прыводзіць да парушэння нармальнай дзейнасці насельніцтва, гібелі людзей, разбурэння і знішчэння матэрыяльных каштоўнасцей. Стыхійныя бедствы могуць узнікаць як незалежна адзін ад аднаго, гэтак і звязана: адно з іх можа пацягнуць за сабой іншае. Некаторыя з іх часцяком узнікаюць у выніку дзейнасці чалавека, як лясныя і тарфяныя пажары, вытворчыя выбухі ў горнай мясцовасці, пры будаўніцтве плацін, распрацоўцы кар'ераў, што часцяком прыводзіць да апоўзняў, снежных лавін, абвалаў ледавікоў і гэтак далей.

Незалежна ад крыніцы ўзнікнення, стыхійныя бедствы характарызуюцца значнымі маштабамі і рознай працягласцю — ад некалькіх секунд і хвілін, як землетрасенні, снежныя лавіны, лімналагічыя катастрофы, да некалькіх гадзін (селі), дзён (апоўзні) і месяцаў (паводкі).

Ліквідацыя наступстваў
----------------------

Пытаннямі, звязанымі з памяншэннем страт і ліквідацыяй наступстваў стыхійнага бедства, займаецца комплекс дзяржаўных службаў, аб'яднаных пад назвай грамадзянская абарона. У цэлым задача грамадзянскай абароны з'яўляецца больш шырокай, уключаючы абарону насельніцтва ад катастроф тэхнагеннага паходжання, эпідэмій і іншых здарэнняў. Сярод мерапрыемстваў, накіраваных на змяншэнне шкоды ад стыхійнага бедства, важную ролю займаюць падрыхтоўка і навучанне насельніцтва, арганізацыя працы выратавальных службаў, стварэнне адпаведнай інфраструктуры, эвакуацыя насельніцтва з раёнаў стыхійнага бедства. У выпадку стыхійнага бедства значных маштабаў дзяржава можа абвясціць у пэўных рэгіёнах надзвычайнае становішча.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Стыхійнае бедства
* World Bank's Hazard Risk Management. World Bank. (англ.)
* Disaster News Network Архівавана 5 лістапада 2006. (англ.)
**Капліца** — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная злева ад касцёла Узвіжання Святога Крыжа, побач з капліцай-пахавальняй Паўла Равы. Пабудавана ў пачатку XX ст. як пахавальня.

Архітэктура
-----------

Побач з капліцай-пахавальняй Паўла Равы
Дзверы
Помнік архітэктуры мадэрна. Цагляная капліца вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам з асіметрычна высунутым бакавым рызалітам; накрыта перакрыжаванымі паўвальмавымі дахамі. Прамавугольныя плоскасці фасадаў завершаны трапецападобнымі шчытамі над такой жа формы бакавымі аконнымі праёмамі і перспектыўным уваходным парталам. Рысы мадэрна прасочваюцца ў крыжовых пераплётах вокнаў і філёнгавай крапоўцы 2-створкавых дзвярэй.

Літаратура
----------

* Капліца // Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 224-225. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мадэрнавая капліца (Кальварыйскія могілкі)
* Мадэрнавая капліца (Кальварыйскія могілкі) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сянная плошча (значэнні).

**Сянная плошча** — плошча ў цэнтры Санкт-Пецярбурга, размешчаная на скрыжаванні Маскоўскага праспекта і Садовай вуліцы. Назву плошча атрымала у канцы XVIII стагоддзя з-за таго, што на гэтым месцы прадавалася сена. У 1952 годзе плошча была перайменавана ў *плошчу Міру*, а 1 ліпеня 1992 года ёй вярнулі першапачатковую назву.

На плошчы заўсёды людна, тут перасякаюцца тры лініі метрапалітэна (станцыі «Сянная плошча», «Садовая», «Спаская»), лініі трамваяў і маршрутных таксі.

Гісторыя
--------

У чэрвені 1831 года тут адбыўся масавы стыхійны народны выступ — «халерны бунт».

На Сянной плошчы сыходзяцца:

* Садовая вуліца;
* вуліца Яфімава;
* Маскоўскі праспект;
* завулак Брынько;
* завулак Грыўцова;
* Спаскі завулак.
**Сіняхвостка** (*Tarsiger cyanurus*) — птушка з сямейства мухалоўкавых.

Апісанне
--------

Мае даўжыню 13-14 см, вагу каля 10-18 грамаў. Дробная (драбней вераб’я) птушка з сінімі надхвосцем і хвастом. У самца ярка-сіняе апярэнне верхняй часткі цела, на плячах, гузцы і хвасце. Сіняя афарбоўка апярэння цямней за ўсё на шчоках і па баках шыі. Ніжняя частка цела сметанковага колеру з ярка-аранжавымі бакавымі бакамі. Над ілбом і вачыма праходзіць белая паласа.

У самкі апярэнне верхняй часткі цела аліўкава-карычневага колеру, святлей унізе. Гузка і хвост сіняватага колеру, бакавіцы аранжавыя. Маладыя птушкі падобныя на маладых, плямістых заранак.

### Вакалізацыя

Песня — набор свістаў. Характэрныя спевы сіняхвосткі пачынаюцца вельмі ціха, затым пераходзяць да гучнай пошчакі «тры-ліі, тры-ліі» і зноў ціха сканчаюцца. Птушка спявае і днём і ноччу, седзячы часцей на вяршыні дрэва. Крык — гучнае «фьіць-трр».

Распаўсюджанне
--------------

Сіняхвостка мае вялікую вобласць распаўсюджання, якая распасціраецца ад Эстоніі і Фінляндыі праз Сібір да Японіі і Карэі. На поўдні яна распаўсюджаная ў Казахстане, Пакістане, Індыі, Непале і Тайландзе. Гэта нясмелая птушка, якая насяляе густыя хваёвыя і яловыя лясы, вільготныя нетры.

Размнажэнне
-----------

Сіняхвостка гняздуецца на зямлі, у гнілым пні, дупле або ў паваленым дрэве. У кладцы 5-7 белых з бэжавым вяночкам на тупым канцы яек.

Зноскі
------

1. ↑  *Svensson, L. Mullarney, K. & Zetterström, D.* Collins Bird Guide, ed. 2.. — 2009. — С. 260. — ISBN 0-00-219728-6.
2. ↑  Handbook of the Birds of the World, vol. 10 / del Hoyo, J.; et al. eds.. — Barcelona: Lynx Edicions. — ISBN 84-87334-72-5.

Літаратура
----------

* Roger Peterson, Guy Montfort, F. A. D. Hollom: Die Vögel Europas, Verlag Paul Parey, Hamburg und Berlin, 9. Auflage 1966, ISBN 3-490-05518-7
* R. Boeme, A. Cherenkov, V. Dinez, V. Flint: Birds of Russia, Moscow, 1998.

Спасылкі
--------

* Сіняхвостка – доўгачаканы новы від птушак, адзначаны для Беларусі
* Позвоночные животные России: Синехвостка(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Таксанамія | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
**Будынак паліклінікі** — будынак паліклінікі ў Мінску па вуліцы Мяснікова, 26.

Гісторыя
--------

Будынак (справа) у забудове раёна, 1941-42
Новая паліклініка ў 1931 годзе
Пабудаваны ў 1928—1931 гадах па праекце архітэктара Герасіма Якушкі. Адзін з першых у Беларусі спецыялізаваных будынкаў лячэбных устаноў. Першапачаткова паліклініка, пасля кардыялагічны дыспансер, цяпер ў будынку размешчана Галоўнае ўпраўленне Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь па горадзе Мінску.

Архітэктура
-----------

Будынак Г-падобны ў плане, з роўнымі па даўжыні крыламі, на тарцах якіх размешчаны амаль квадратныя ў плане 2—3-павярховыя аб’ёмы са схільнымі дахамі. Аб’ёмы злучаны двухпавярховай вуглавой часткай, якая на галоўным фасадзе вырашана паўкругам. Крывалінейны абрыс надае кампазіцыі будынка пластычнасць і выразнасць. Фасады тарцовых аб’ёмаў пазбаўлены дэкору, у вуглавой частцы прасценкі вылучаны рустам. Найбольш складаную канфігурацыю плана і кампаноўку памяшканняў мае аб’ём паўночна-ўсходняга тарца. У ім 2 уваходы, галоўны злучаны непасрэдна з лесвічнай клеткай, якая выступае на фасадзе.

Зноскі
------

1. ↑  *Мікалай Ножнікаў*. Застывшая музыка зодчего Якушко (руск.).  vestnik-mogileva.info (23 верасня 2011). Архівавана з першакрыніцы 9 студзеня 2016. Праверана 10 студзеня 2016.
2. ↑  Дом офицеров, геофак БГУ, Академия наук. Какие еще символы конструктивизма сохранились в Минске Архівавана 16 красавіка 2016.  (руск.)

Літаратура
----------

* 244. Будынак паліклінікі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Будынак паліклінікі (Мінск)

* Будынак паліклінікі (Мінск) на сайце «Архіварта»
**Пішчаніўка** (укр.: Піщанівка; да 1955 года — у складзе сяла **Підстэпнэ**) — сяло ва Украіне, ў Алешкаўскай гарадской абшчыне Херсонскага раёна Херсонскай вобласці. Насельніцтва — 582 чалавекі.

Геаграфія
---------

Сяло размешчана за 12 км ад цэнтра тэрытарыяльнай грамады, і за 3 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Алэшкы.

Гісторыя
--------

Хутары, якія ў 1940 годзе іх аб’ядналі ў сяло Підстэпнэ, былі заснаваныя ў другой чвэрці XIX стагоддзя перасяленцамі з Правабярэжнай Украіны, Пензенскай і Калужскай губерні Расіі і Малдовы.

У 1955 годзе сяло было перайменавана ў Пясчанаўку.

Насельніцтва
------------

Згодна з перапісам УССР 1989 года насельніцтва сяла складала 518 чалавек, з якіх 237 мужчын і 281 жанчына.

Згодна з перапісам насельніцтва Украіны 2001 года ў сяле пражывалі 582 чалавекі.

### Мова

Размеркаванне насельніцтва па роднай мове па перапісу 2001 года:

| Мова | Адсотак |
| --- | --- |
| украінская | 95,02 % |
| руская | 4,30 % |
| беларуская | 0,34 % |
| малдаўская | 0,17 % |

Інтраструктура
--------------

У сяле дзейнічаюць:

* Пішчаніская агульнаадукацыйная школа I ступені (пачатковая);
* дом культуры;
* бібліятэка;
* фельчарска-акушэрскі пункт.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Надвор’е ў вёсцы Пішчаніўка

* Сайт Алешкаўскай гарадской абшчыны
**Чытанне маршалкам папскай булы на будаўніцтва манастыроў у Магілёве ў XVIII стагоддзі** — адна з магілёўскіх барочных фрэсак. Створана мастаком Паўлом Пятроўскім каля 1765 года на паўднёвай сцяне Станіславаўскага кармеліцкага касцёла ў Магілёве.

Гісторыя
--------

1-й і 24-й экспедыцыямі Дзяржаўнага мастацкага музея БССР былі знойдзены надпісы, размешчаныя на хорах касцёла Святога Станіслава ў Магілёве з датамі — 1752, 1765, якія сведчылі аб перабудове касцёла і размалёўцы яго мастаком Паўлом Пятроўскім. Былі выяўлены 14 кампазіцый са Старога і Новага Запаветаў і гісторыі місіянерскай дзейнасці кармелітаў у Беларусі.

Рэстаўрацыя праведзена брыгадай рэстаўратараў арэнднага прадпрыемства «Мінскрэстаўрацыя» пад кіраўніцтвам А. М. Залатухі і брыгадай рэстаўратараў пад кіраўніцтвам В. А. Лукашэвіча ў 1980—1995.

Апісанне
--------

Намаляваны на фрэсцы маршалак, які чытае папскую булу, апрануты ў заходнееўрапейскі гарадскі касцюм: капялюш з высокай, завужанай уверх тульяй, упрыгожаны стравусавымі пер’ямі; кароткі атласны каптан жоўта-залацістага колеру, з-пад якога выступаюць кароткія, пашытыя са стужак блакітнага колеру нагавіцы, якія надзеты на аблягаючыя
ногі трыко. На нагах белыя туфлі без абцасаў, завязаныя на пад’ёме стужкамі, і белыя панчохі, падвязаныя пад каленкамі жоўтымі шаўковымі падвязкамі  (руск.) (бел..

Справа на фрэсцы намалявана фігура шляхціца ў сучасным мастаку «сармацкім» касцюме: блакітным ордаравым кунтушы-чэхмане 1750-ых гадоў з разразнымі рукавамі, якія насілі надзетымі нармальна, а не звісаючымі, і вышытым злева на грудзях ордэнам. 3-пад кунтуша знізу і ў разрэзы рукавоў відаць гранатавага колеру жупан. На шыі з-пад кунтуша выступае стаячы каўнер белай кашулі. Кунтуш падпяразаны залататканым слуцкім або персідскім поясам. 3 левага боку на залацістай тасьме замацавана багата аздобленая шабля-карабеля. На высока падбрытай галаве шляхціца надзеты высокі блакітны капялюш з шэрым футраным аколышам, на нагах — чырвоныя боты. На парадных партрэтах гэтага часу было модным маляваць магнатаў у ваенізаваным касцюме, каб падкрэсліць іх «сармацкае» паходжанне.

На нагах саф’янавыя боты жоўтага колеру з вострым наском і невялікім (на палову пяты) слоеным скураным абцасам. Галава Януша Радзівіла па шляхецкім звычаі высока падбрыта, толькі на макушцы пакінуты традыцыйны чуб. Збрытая і бародка, замест яе — доўгія вусы.

Зноскі
------

1. 1 2  *Высоцкая Н. Ф.* Жывапіс барока Беларусі. — 2003. — С. 230-231. — 304 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-11-0253-9.
2. 1 2 3 4 5  *Бялявіна, В. М.* Беларускі касцюм / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2017. — 463 с. : іл. ISBN 978-985-01-1241-5

Літаратура
----------

* *Бялявіна, В. М.* Беларускі касцюм / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2017. — 463 с. : іл. ISBN 978-985-01-1241-5
* *Высоцкая Н. Ф.* Жывапіс барока Беларусі. — 2003. — С. 69-70. — 304 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-11-0253-9.

Спасылкі
--------

* Чытанне маршалкам папскай булы на будаўніцтва манастыроў у Магілёве ў XVIII стагоддзі на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сяўко.
**Павел Антонавіч Сяўко** (22 сакавіка 1907, в. Андрэевічы — 5 лютага 1948) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Беластоцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны, савецкі кіраўнік. Член КПСС з 1939 года.

Біяграфія
---------

Да 1925 года парабкаваў, затым працаваў на чыгунцы. Актывіст Ваўкавыскага падпольнага райкама КПЗБ. Падчас тэрытарыяльнага падзелу Польшчы паміж СССР і Нямеччынай у 1939 года кіраваў атрадам рабочай гвардыі ў в. Мсцібава. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР у 1939 годзе абраны членам Часовага кіравання, дэпутатам Народнага сходу Заходняй Беларусі, членам Паўнамоцнай камісіі гэтага сходу на 5-й пазачарговай сесіі Вярхоўнага Савета СССР. З 1940 года дырэктар Ваўкавыскага млынкамбіната.

З пачатку Вялікай Айчыннай вайны ў палітаддзеле стралковай дывізіі. З 1943 года у партызанах: упаўнаважаны Беластоцкага падпольнага абкама, камісар 550-га партызанскага атрада. З ліпеня 1944 года намеснік старшыні Ваўкавыскага райвыканкама, намеснік старшыні Гарадзенскага аблвыканкама, з ліпеня 1947 года старшыня Сапоцкінскага райвыканкама. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1940—1946 гадах, Вярхоўнага Савета БССР з 1947 ода.

Загінуў 5 лютага 1948 года. Пахаваны ў г. п. Сапоцкін у брацкай магіле.

Памяць
------

Імем Сяўко названая вуліца ў Сапоцкіне. У Сапоцкіне на доме, дзе ён жыў, і на будынку чыгуначнай станцыі ў в. Андрэевічы (1975), дзе ён працаваў, усталяваны мемарыяльныя дошкі. У музеі Сапоцкінскай сярэдняй школы экспануюцца матэрыялы пра яго.

Зноскі
------

1. ↑  22 сакавіка 1907 г. у в. Андрэевічы нарадзіўся ўдзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Беластоцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны, савецкі кіраўнік СЯЎКО Павал Антонавіч
**Комплекс будынкаў піваварнага завода «Лідскае піва»** ў Лідзе, размешчаны на вуліцы Міцкевіча, 32.

Архітэктура
-----------

У 1876 годзе лідскі мешчанін Носель Зеліковіч Пупко запусціў піваварны завод, які з цягам часу ператварыўся ў ААТ «Лідскае піва» – адно з самых знакамітых піўных прадпрыемстваў Беларусі. 

Да 1914 года адзін із будынкаў завода з доўгай трубой быў адным з самых высокіх збудаванняў у горадзе. На заводскай трубе цагляным мурам зафіксавана дата варэння першай партыі піва — 1876 год. Побач захаваўся аднапавярховы будынак, у якім жыла сям’я Пупко, і старыя цэхі разліву.

Зноскі
------

1. ↑  Лідскі піваварны завод

Спасылкі
--------

* Комплекс будынкаў піваварнага завода «Лідскае піва» на сайце «Архіварта»
**За́мацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Бельнякі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Замачак. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі. У 1935 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бельнякі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Старасельскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Витебской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Свіла 1** — археалагічны помнік культуры доўгіх курганоў каля вёскі Свіла 1 Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.

Гарадзішча
----------

Знаходзіцца за 1 км на паўночны захад ад вёскі, на высокім узгорку левага берага безназоўнай рэчкі-пратокі, якая злучае невялікае возера з возера Пліса. Пляцоўка авальная, даўжынёй 100 м, узвышаецца над поймай на 18—20 м. Умацавана з кальцавымі валамі і 2 равамі. Унутраны вал (вышыня каля 1,3 м, шырыня ў ніжняй частцы каля 10 м) насыпаны па краі пляцоўкі, другі (вышыня 2—2,5 м, шырыня каля 10 м) — на схіле ўзгорка на 5 м ніжэй унутранага вала, трэці (знешні, вышыня 8—10 м) — уздоўж асновы ўзгорка. Равы размешчаны паміж валамі, іх глыбіня 1,5—2 м, шырыня 10—15 м. Пляцоўка і схілы ўзгорка зараслі лесам і хмызняком.

Выявіў у 1893 годзе Ф. В. Пакроўскі, абследавалі ў 1965 годзе Г. В. Штыхаў, у 1972 годзе М. А. Ткачоў, даследаваў у 1974 годзе А. Р. Мітрафанаў. Раскапана 168 м² плошчы. Культурны пласт 0,3—0,4 м. На мацерыку выяўлены 2 грунтавыя пахаванні з пахавальным абрадам трупаспалення. У адным знойдзены абломкі гаршчкоў, 2 скроневыя кольцы і наканечнік утулачнай стралы з 2 шыпамі. Недалёка ад пахаванняў — гаспадарчая яма, запоўненая чорнай зямлёй, у якой было многа абпаленага зерня жыта. На дне ямы ляжалі рэшткі 2 гаршчкоў і адзін цэлы, у ім таксама было зерне жыта. У яме знойдзены наканечнік тронкавай стралы, абломкі гаршкоў і гліняныя прасліцы. Гарадзішча датуецца IX ст. н. э. Верагодна, яно належала крывічам, з’яўлялася апорным пунктам пры асваенні новых зямель.

Курганны могільнік
------------------

Знаходзіцца за 1 км на паўночны захад ад вёскі. 60 насыпаў вышынёй 0,8-2 м, дыяметрам 6—10 м. Выявіў у 1893 годзе Г. В. Штыхаў, абследавалі ў 1972 годзе М. А. Ткачоў, у 1981 годзе Л. У. Дучыц. Раскопкі не праводзіліся.

Зноскі
------

1. ↑  Беларусь 1995.

Літаратура
----------

* Археалагічныя помнікі // Гісторыя Залескага краю / Р. Шарыпкін. — Глыбокае : Вольнае Глыбокае, 2002. — С. 8—13.
* Глыбоцкі раён // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 224—239.
* *Шадыра В. І.* Свіла-1 // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 257. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
* Свіла-1 // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 651—652. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

* Свіла 1 (археалагічны помнік) на сайце «Архіварта»
**Нікаба́рскія астравы** (англ.: Nicobar Islands) — архіпелаг з 19 астравоў у Індыйскім акіяне, паміж Бенгальскім залівам і Андаманскім морам. Частка саюзнай тэрыторыі Індыі Андаманскія і Нікабарскія астравы. Плошча 1841 км². Насельніцтва (2011 г.) — 36 819 чал. значную частку складаюць карэнныя нікабарцы.

Геаграфія і прырода
-------------------

Нікабарскі голуб
Нікабарскія астравы з'яўляюцца часткай астраўной дугі, якая ўзнікла ў выніку сутыкнення геалагічных пліт Інда-Аўстралійскай і Еўразійскай. Гэта даволі сейсманебяспечны рэгіён. Буйныя астравы ўяўляюць сабою вяршыні падводнага хрыбта, у той час як самыя малыя ўтварыліся дзякуючы каралам. Найбольшы востраў Вялікі Нікабар займае плошчу 1045,1 км². 

Клімат субэкватарыяльны і трапічны мусонны. Штогадовая сярэдняя тэмпература вагаецца ад 22 да 30° C. Штогадовыя ападкі складаюць 3000 - 3800 мм, прычым большасць прыходзіцца на сезон мусонаў (летні перыяд). 

Нікабарскія астравы вылучаюцца ў самастойны экарэгіён. Флора сушы падзяляецца на арэалы прыбярэжных мангравых лясоў і ўнутраных вечназялёных і лістападных трапічных і субтрапічных лясоў. На некаторых астравах маюцца шырокія лугі, якія ўзніклі хутчэй за ўсё ў выніку ўмяшання чалавека.

У адрозненні ад суседніх Андаманскіх астравоў, Нікабарскія астравы не былі злучаны ў мінулым з мацерыком. Мясцовая прырода развівалася ізалявана, што прывяло да адноснай беднасці фаўны і з'яўлення шматлікіх эндэмічных відаў птушак. Сустракаюцца таксама пацукі, яшчаркі, казуркі.

Гісторыя
--------

Вёска Саві на востраве Кар-Нікабар, 1895 г.
Мяркуецца, што першыя людзі, якія з'явіліся на Нікабарскіх астравах у каменным - жалезным вяках дзвюмя міграцыйнымі хвалямі і з Паўднёва-Усходняй Азіі, у выніку, склалі супольнасць нікабарцаў. 

З пачатку нашай эры Нікабарскія астравы былі прамежкавым пунктам спынення гандлёвых караблёў паміж Індыяй і Зондскім архіпелагам. Пра іх існаванне паведамлялі Пталемей і Марка Пола. Сучасная назва ўзнікла ў выніку скажэння дравідыйскай назвы "Голыя людзі", як гандляры называлі мясцовых тубыльцаў. З XVI ст. астравы ўключалісь у склад розных індыйскіх дзяржаў, але рэчаіснага кантролю яны тут не мелі.

У 1869 г. анэксаваны Вялікабрытаніяй. У 1872 г. адміністрацыйна аб'яднаны разам з Андаманскімі астравамі. У 1942 - 1945 гг. акупаваны Японіяй.

У 1947 г. увайшлі ў склад Індыі.

Нікабарскія астравы моцна пацярпелі падчас цунамі 2004 г.

Насельніцтва
------------

Гл. Нікабарцы

Спасылкі
--------

* Geology and Ecology of Nicobar Islands Архівавана 20 снежня 2011.
* Impact of the 2004 tsunami on the geology of Car Nicobar Island Архівавана 27 лістапада 2012.
* The Nicobar Islands. Nicobarese early history and prehistory Архівавана 28 ліпеня 2012.
* History of Andaman & Nicobar Архівавана 15 снежня 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Новы · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4101238-0 · LCCN: sh96008891 · NDL: 00628855 · NKC: ge665479 · VIAF: 257870554 |
**Будынак фельчарскай школы** — будынак у цэнтры Магілёва, размешчаны па вуліцы Карла Маркса, 13, на рагу з Пажарным завулкам.

Гісторыя
--------

Будынак у пачатку XX ст.
Будынак у пачатку XX ст.
Новы мураваны будынак Магілёўскай цэнтральнай фельчарскай школы быў урачыста адкрыты ў 1902 г.

Архітэктура
-----------

Задні фасад
Помнік архітэктуры эклектыкі. Цагляны трохпавярховы будынак з высокім цокальным паверхам з вялікімі вокнамі. У плане мае складаную Г-падобную форму, якая паўтарае форму ўчастка. Планіроўка калідорная: да аднабаковага калідора прылягаюць класныя пакоі. Галоўны фасад з уваходам у цэнтры вылучаны несапраўдным рызалітам з руставанымі пілястрамі. Сцены рытмічна прарэзаны аконнымі праёмамі з паўцыркульнымі аркамі ліштвамі, на рызаліце — з сандрыкамі. Будынак завершаны складанапрафіляваным гзымсам на сухарыках.

Зноскі
------

1. 1 2  kropki.by — інтэрактыўная мапа Магілёва **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 верасня 2022. Праверана 22 жніўня 2022.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Будынак фельчарскай школы (Магілёў)

* Будынак фельчарскай школы (Магілёў) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Горацкі сельсавет.
 
**Го́рацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мехаўскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Горкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Горкаўскі (Горацкі) сельсавет** у складзе Езярышчанскага раёна Віцебскай акругі БССР. З 12 кастрычніка 1929 года ў Гарадоцкім раёне Віцебскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Халамерскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета Белорусской ССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Витебской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
| Дэмакратыя |
| --- |
| 
Каштоўнасці |
| * Законнасць
* Роўнасць
* Свабода
* Правы чалавека
* Права на самавызначэнне
* Кансэнсус
* Плюралізм
 |
| 
Тэорыя |
| * Тэорыя дэмакратыі
 |
| 
Разнавіднасці |
| * Афінская
* Буржуазная
* Імітацыйная
* Кансацыянальная
* Ліберальная
* Мажарытарная
* Парламенцкая
* Плебісцытарная
* Прадстаўнічая
* Прамая
* Пратэкціўная
* Сацыялістычная
* Сацыяльная
* Суверэнная
* Хрысціянская
* Электронная
 |

**Кансэнсус** (ад лац.: consensus — *згода*) — спосаб прыняцця рашэнняў на аснове агульнай згоды пры адсутнасці прынцыповых пярэчанняў у большасці зацікаўленых асоб, прыняцце рашэння ці тэксту дагавора на міжнародных канферэнцыях і ў міжнародных арганізацыях на аснове агульнай згоды ўдзельнікаў без правядзення фармальнага галасавання, калі супраць яго не выступае ніводзін з удзельнікаў гэтага форуму. Кансэнсус прымяняецца таксама як сродак забеспячэння адзінства пазіцый дзяржавы да правядзення галасавання па абмяркоўваемым пытанням, якое ў гэтым выпадку адтэрміноўваецца на час працэсу галасавання. Тэрмін выкарыстоўваецца ў агульным значэнні, а таксама як тэрмін палітычны ці юрыдычны. У шырокім сэнсе слова — агульная згода пры адсутнасці пярэчанняў па істотным пытанням.

Гл. таксама
-----------

* Прыняцце рашэння метадам кансэнсуса
* Вікіпедыя:Кансэнсус

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4010504-0 |
**Купецкая сінагога** — колішняя сінагога ў гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Пажарным завулку, 21.

Біяграфія
---------

Пабудавана ў канцы ХІХ ст. як купецкая сінагога на Паштовым завулку. У лютым 1930 года «па хадайніцтве рабочых і служачых» будынак перададзены пад клуб беспрацоўных, з 1938 г. — таварыству «Спартак». Тут знаходзілася найлепшая ў горадзе на той час спартыўная зала, шырока вядомая гараджанам пад назвай «зала бокса».

У 1957—1958 гады яўрэі горада звярталіся ў Магілёўскі аблвыканкам аб рэгістрацыі яўрэйскага рэлігійнага таварыства, адкрыцці ў Магілёве сінагогі і вяртанні будынка Купецкай сінагогі. Аблвыканкам адхіліў хадайніцтва з прычыны таго, што будынак шмат гадоў выкарыстоўваецца як спартыўны клуб. Сёння ў будынку размяшчаецца Магілёўская абласная спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву прафсаюзаў «Спартак-35».

Архітэктура
-----------

Цагляны, двухпавярховы, прамавугольны ў плане будынак, галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы Пажарнага завулка. Выкананы па класічнай сінагагальнай схеме. Складаецца з дзвюх частак — аднапавярховай з вялікімі аркападобнымі вокнамі з ліштвамі, і з двухпавярховай галерэяй для жанчын з правага боку з рызалітам і вокнамі меншых памераў з ліштвамі, сандрыкамі і нішамі.
Галоўны фасад аднапавярховай часткі падзелены прафіляваным гзымсам — ніжняя частка аздоблена рустам, на мураваным франтоне паўцыліндрычнае акно, дах двухсхільны. Па верху будынка праходзіць прафіляваны гзымс.
Пасля Другой сусветнай вайны будынак быў значна перароблены — фасад стаў шырэйшы на адно акно, але з захаваннем ранейшай стылістыкі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  kropki.by — інтэрактыўная мапа Магілёва **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 верасня 2022. Праверана 21 верасня 2022.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Купецкая сінагога (Магілёў)

* Купецкая сінагога (Магілёў) на сайце «Архіварта»
**Асабняк** — будынак у Бабруйску, размешчаны па вуліцы Пушкіна, 211. Мае элементы стыляў класіцызму, ампіру і мадэрн. Дом — адзін з лепшых узораў беларускай жыллёвай архітэктуры і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва пачатку XX ст.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў 1912 годзе бабруйскім лесапрамыслоўцам Мірэнбургам. З 1921 года там быў адкрыты першы радзільны дом, які праіснаваў у гэтым будынку да 1927 года. Да 1922 года тут было 15 коек. У будынку знаходзілася і гінекалагічнае аддзяленне. Потым, верагодна, дом ізноў быў жылым. У далейшым у будынку размяшчаліся яслі-сад, аддзел аховы здароўя Бабруйска.

У пачатку 1990-х гадоў гарадскім аддзелам аховы здароўя праведзена рэстаўрацыя будынка. Кладкай печаў займаўся майстар гэтай справы Мацвей Зубараў, прадстаўнік дынастыі бабруйскіх печнікоў, кафляй — камастакі-керамісты мастацка-творчых майстэрняў рэспубліканскага мастацкага фонду на чале з В. А. Калтыгіным.

У наш час тут размяшчаецца прадстаўніцтва Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь у г. Бабруйску.

Архітэктура
-----------

Порцік
Аднапавярховы прамавугольны ў плане цагляны будынак на высокім цокалі, накрыты вальмавым металічным дахам. На атынкаваным галоўным фасадзе засяроджаная галоўная архітэктурная аздоба. Кампазіцыя фасада сіметрычная: у цэнтры ганак з порцікам на дзвюх канеліраваных калонах кампазітнага ордара, завершаны складаным па форме франтонам. Абодва бакі фланкіраваны несапраўднымі рызалітамі, утворанымі дзвюма пілястрамі з антаблементам і прамавугольным атыкам над імі.

Арка ў інтэр'еры
Адзін з зялёных камінаў
У дэкаратыўным аздабленні інтэр’ера галоўная роля належыць шасці маёлікавым з раслінным арнаментам камінам, завершаным складанымі карнізамі і франтонамі. Тры каміны светла-зялёныя, два — белыя з размалёўкай золатам; дэкаратыўнай насычанасцю мастацкай формы вылучаецца камін з кафлі цёмна-кававага колеру, упрыгожаны расліннымі трохкветкавымі сюжэтамі. Ён мае завяршэнне ў выглядзе цэнтральных і бакавых акратэрыяў, антаблемент з раслінным фрызам. Камінны праём фланкіруюць дзве карыятыды, над імі — развіты пояс фрыза з нішамі і прамавугольнымі ўстаўкамі з выявамі матылькоў, расліннымі матывамі і інш.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Ю. А. Якімовіч.* Бабруйскія асабнякі // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
2. 1 2  Им восхищаются специалисты, которые восстанавливали Мирский замок: что хранит и скрывает бывший городской особняк на Пушкина (+видеоэкскурсия) Архівавана 7 лютага 2021.
3. ↑  Особняк лесопромышленника, ул. Пушкина, 211, г. Бобруйск

Літаратура
----------

* *Ю. А. Якімовіч.* Бабруйскія асабнякі // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Асабняк Мірэнбурга (Бабруйск)

* Асабняк Мірэнбурга (Бабруйск) на сайце «Архіварта»
Аналагавы мультыметр
**Мультыметр** (таксама вядомы як **вольт-ом-міліамперметр**, **вольт-омметр** або **VOM** ) - гэта вымяральны прыбор, які можа вымяраць розныя электрычныя ўласцівасці. Звычайны мультыметр можа вымяраць напружанне, супраціўленне і сілу току, і ў гэтым выпадку яго можна выкарыстоўваць як вальтметр, амперметр і омметр. Некаторыя з іх маюць магчымасць вымярэння дадатковых уласцівасцей, такіх як тэмпература, ёмістасць, індуктыўнасць, і інш.

Першае зацверджанае выкарыстанне слова «мультыметр» у Оксфардскім слоўніку англійскай мовы датуецца 1907 годам. 

Для адлюстравання паказанняў аналагавыя мультыметры выкарыстоўваюць мікраамперметр з рухомым паказальнікам. Лічбавыя мультыметры маюць лічбавыя дысплеі і зрабілі аналагавыя мультиметры практычна састарэлымі, паколькі яны больш дакладныя і фізічна больш трывалыя, чым аналагавыя мультыметры.

Мультыметры адрозніваюцца па памеры, характарыстыках і цане. Гэта могуць быць партатыўныя прылады або высокадакладныя настольныя інструменты. Танныя мультыметры могуць каштаваць менш за $10, у той час як лабараторныя мадэлі з сертыфікаванай каліброўкай могуць каштаваць больш за $5,000.

Кампаненты
----------

### Зонды

 Вымяральныя провады мультиметра
Мультыметр можа выкарыстоўваць мноства розных тэставых правадоў-зондаў (электрычных шчупоў) для падлучэння да ланцуга або тэстуемай прылады. Кракадзілавыя заціскі, высоўныя заціскі з кручкамі, завостраныя зонды - гэта тры найбольш распаўсюджаныя тыпы. Пінцэтныя зонды выкарыстоўваюцца для блізка размешчаных тэставых кропак, як, напрыклад, прылады для павярхоўнага мантажу. Раздымы прымацоўваюцца да гнуткіх, добра ізаляваных правадоў, якія заканчваюцца раздымамі, прыдатнымі для мультыметра. Зонды падключаюцца да мультыметра звычайна з дапамогай закрытых або ўтопленых гнёз.

Гнёздыдля зондаў звычайна размяшчаюцца на стандартызаванай адлегласці адзін ад аднаго - 3/4 цалі (19 мм), каб можна было падключаць стандартныя адаптары або прылады, такія як памнажальнік напружання або тэрмапары.

### Блок электрасілкавання

Аналагавыя мультыметры могуць вымяраць напружанне і ток, выкарыстоўваючы энергію ад тэставай схемы, але для праверкі электрычнага супраціўлення патрабуюць дадатковай унутранай крыніцы напружання, у той час як электронныя мультыметры заўсёды патрабуюць унутранай крыніцы сілкавання для працы іх унутраных схем. У ручных мадэлях выкарыстоўваюцца батарэйкі, у той час як настольныя мадэлі мультыметраў звычайна сілкуюцца ад электрычнай сеткі. 

Тэставанне часта патрабуе, каб тэстуемы кампанент быў ізаляваны ад электрычнага ланцуга, у які ён усталяваны, бо ў адваротным выпадку блукаючыя токі або токі ўцечкі могуць сказіць вымярэнні. У некаторых выпадках напружанне ад мультыметра можа ўключыць актыўныя кампаненты схемы, скажаючы вымярэнне, або ў крайніх выпадках нават пашкодзіць элемент у даследуемым ланцугу.