У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Уотсан.

Выява гары ў сячэнні, выкананая Уайтам; выстаўлена ў калекцыі Музея і мастацкай галерэі Дэрбі
**Уайт Уотсан** (англ.: White Watson) — англійскі геолаг, скульптар, муляр, разьбяр і прадавец мінералаў. Меў зносіны са шматлікімі адукаванымі людзьмі таго часу, быў дасведчаны ў некалькіх мастацкіх і навуковых сферах, што давала яму магчымасць быць адначасова пісьменнікам, паэтам, журналістам, настаўнікам, батанікам, садоўнікам, геолагам і мінералазнаўцам. Вёў дзённікі і кнігі з уласнымі замалёўкамі на тэмы геалогіі, выкапняў і мінералаў, флоры і фаўны. Апублікаваў шэраг невялікіх, але значных навуковых прац у гэтай галіне. У якасці мастака быў першым чынам вядомы сваімі сілуэтнымі карцінамі, як на паперы, так і на мармуры.

Біяграфія
---------

Уотсан нарадзіўся ва Уайтлі Вуд Хол (*Whitely Wood Hall*) 10 красавіка 1760 года. Яго бацькам быў Самуэль Уотсан (*Samuel Watson*), маці — Марфа Уайт (*Martha White*). Дзед і прадзед Уотсана (абодвух іх звалі Самуэль Уотсан) былі скульптарамі і мулярамі, якія ўдзельнічалі ў перабудове Чатсуорт-хаўса ў 1687—1706 гады.

Уайт з дзяцінства зацікавіўся камянямі і мінераламі, і стаў збіраць уласную калекцыю з узораў з крамы бацькі. Яго дзядзька, Генры Уотсан (*Henry Watson*), быў разбяром па мармуры ў Бейквелі і Эшфардзе-ан-зе-Уотэр напачатку 1750х, і ў Эшфардзе-ан-зе-Уотэр ён пабудаваў уласную вадзяную мармуровую фабрыку. Шмат у чым менавіта Генры Уотсан наладзіў мясцовы гандаль флюарытам і эшфардскім чорным мармурам, у тым ліку для аздаблення Чартсуорт-Хаўса ў 1779 годзе. Скончыўшы Шэфілдскую школу ва ўзросце 14 гадоў, Уайт Уотсан пайшоў жыць да дзядзькі, і вучыўся ў яго з 31 мая 1774 года. Паводле яго ўласнага каталога, цяпер выстаўленаму ў Шэфілдскай бібліятэцы, ён афіцыйна пачаў сваю калекцыю закамянеласцяў і мінералаў у тым жа годзе. У 1872 годзе ён стаў рэкламаваць сябе як скульптара і гравёра, і дапамагаў дзядзьку весці бізнес.

Верагодна, уразіўшыся дыяграмамі Джона Уайтхёрста 1782 года, у 1785 годзе Уайт прадставіў Уайтхёрсту свае дыяграмы «секцыя гары Дэрбішыра» (*A Section of a Mountain in Derbyshire*) і «планшэт» (*Tablet*), вырабленыя непасрэдна з камянёў. Гэты інавацыйны метад адлюстравання не толькі паказаў ранняе разуменне новай навукі пра геалагічныя пласты, але і з'явіўся першай спробай дакументавання стратиграфической структуры Дэрбішыра ў цэлым у адрозненне ад структуры, уласцівай пэўным населеным пунктам, як то рабіў Уайтхёрст. На працягу свайго жыцця Уотсан зрабіў каля 100 такіх планшэтаў, якія суправаджаліся тлумачальнымі запіскамі, і яго запісы ўтрымліваюць эскізы значна большай колькасці. Месцазнаходжанне большасці з іх у цяперашні час невядома, хоць іх захавалася не меней пятнаццаці. Верагодна, такія дошкі рабіў таксама Джон Мэйв.

Генры Уотсан памёр у 1786 годзе, і яго бізнес быў прададзены. З гэтага часу важнай часткай дзейнасці Уайта становіцца выраб надмагілляў.

У 1795 годзе Уотсан быў абраны ў члены Месяцавага таварыства, дзе знаходзіўся аж да сваёй смерці. Акрамя таго, ён быў членам Філасофскага таварыства Дэрбі з 1800 года.

У 1808 годзе Уотсан жаніўся на Эн Тарпэ (*Ann Thorpe*); заўдавеў у 1825 годзе. Дзяцей у яго ніколі не было. Нягледзячы на свае працы, ён памёр, спрабуючы аплаціць даўгі шляхам продажу большай часткі сваёй калекцыі.

Выбраныя публікацыі
-------------------

* *Observations on Bakewell*, post-1798
* *A Catalogue of a Collection of Limestones*, 1803
* *A Catalogue of a Collection of Limestones*, 1805
* *A Catalogue of a Collection of Limestones*, 1805
* *A Catalogue of a Collection of Fossils*, 1805
* *A Delineation of the Strata of Derbyshire*, 1811. Republished, 1973. ISBN 0903485060
* A Collection of Poems, 1812 (intended to accompany the 'Delineation' above)
* *A Section of the Strata forming the Surface in the Vicinity of Matlock Bath in Derbyshire*, 1813
* *On Entrochal Marble*, one-page pamphlet, 1826
* *A Theory on the Formation of Mineral Veins*, one-page pamphlet, 1827
* *A Description of Slickensides*, one-page pamphlet, 1829
* *Observations on Prismatic Gritstone*, one-page pamphlet, 1833

Зноскі
------

1. 1 2  Ford, Trevor D. 'White Watson’s Tablets', *Geology Today* 14:1 (1998), 21-25
2. 1 2  Cooper, Michael P. (30 April 2005). "The Devonshire Mineral Collection of Chatsworth House". *Mineralogical Record*. .
3. ↑  Torrens, Hugh S. (Winter 1992). "Early life ... of John Mawe". *Buttetin of the Peak District Mines Society* **11** (6): 5.. Retrieved on 6 May 2011.
4. ↑  Gunnis, R. *Dictionary of British Sculptors 1660-1851*, 1953
5. ↑  Riley and Torrens 1980