У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мінск.
**«Мінск-1»** — былы аэрапорт у паўднёвай частцы Мінска. Знаходзіўся за 4 км ад гістарычнага цэнтра горада. Будынак аэравакзала па вул. Чкалава, 38/1, узведзены ў 1946—1956 гадах, з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю мясцовага значэння.

Гісторыя
--------

Аэрапорт у Менску быў урачыста адкрыты 7 лістапада 1933 года. У гэты ж дзень з яго выляцеў у Маскву першы самалёт К-5. Увесну 1934 года тут прызямліліся тры самалёты По-2, што належалі Смаленскаму авіяпадраздзяленню спецыяльнага прыстасавання Маскоўскага ўпраўлення грамадзянскага паветранага флоту. Затым яны былі прыпісаны да гэтага аэрапорту, што дало пачатак развіццю грамадзянскай авіяцыі ў Беларусі. У 1935 годзе былі адкрытыя першыя рэгулярныя рэйсы паміж Мінскам і сямнаццаццю раённымі цэнтрамі Беларусі, а ў 1936 годзе — першы паштова-пасажырскі рэйс паміж Мінскам і Масквой.

Аэрапорт атрымаў міжнародны статус у 1955 годзе і ўжо ў 1970-х абслугоўваў больш за мільён пасажыраў у год.

Аэрадром меў адну ўзлётна-пасадачную паласу з бетонным пакрыццём даўжынёй 2000 м і шырынёй 60 м, якая магла абслугоўваць паветраныя судны 2—4 класаў з максімальнай узлётнай масай да 63 т.

Аэрапорт мог прымаць наступныя тыпы самалётаў: Ту-134, Ан-12, Ан-24, Ан-26, Ан-72, Ан-74, Як-40, Як-42, — а таксама ўсе тыпы верталётаў.

### Ліквідацыя аэрапорта

У маі 2007 года было прынятае рашэнне аб закрыцці аэрапорта «Мінск-1» і будаўніцтве на яго тэрыторыі новага гарадскога раёна Мінск-Мір. Абслугоўванне пасажырскіх рэйсаў, якія выконвала расійская авіякампанія Utair, скончылася 29 кастрычніка 2012 года, з 23 снежня 2015 былі спыненыя любыя палёты (за выключэннем паветраных судоў, якія прыляталі на авіярэмонтны завод). Пасля закрыцця аэрапорта для пасажыраў будынак аэравакзала і білетных касаў, пабудаваны ў 1976 годзе, спачатку выкарыстоўваўся як гандлёвы цэнтр «Аэрадромны», а ў 2017 годзе быў знесены. Будынак 1957 года, які з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю, было вырашана захаваць як архітэктурны помнік.

На працягу наступных некалькіх гадоў аэрадром выкарыстоўваўся толькі для абслугоўвання Мінскага авіярамонтнага завода № 407. Заключны вылет з аэрадрома быў выкананы 28 чэрвеня 2018 года — на месца свайго базавання адправіўся самалёт Ту-134А-3М (RA-65917), які належаў расійскаму дзяржаўнаму прадпрыемству і прайшоў на заводзе рамонт. Пасля гэтага дзейнасць завода была канчаткова перанесеная ў аэрапорт Мінск-2. У 2019 годзе быў праведзены дэмантаж УПП, рулёжных дарожак, перонаў і аэрадромных будынкаў, уключаючы авіярэмонтны завод, пачалася забудова тэрыторыі.

Архітэктура
-----------

Пасажырскі павільён аэрапорта «Мінск-1» (не захаваўся)
Комплекс размешчаны ў межах горада, замыкае перспектыву вул. Чкалава. Уключаў стары будынак аэравакзала, узведзены ў 1946—1957 гадах па праекце архітэктараў А. П. Воінава і Г. Заборскага, і новы павільён (не захаваўся), пабудаваны ў 1976 годзе па праекце архітэктараў С. Баткоўскага і А. Серапяна. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя сіметрычнага двухпавярховага будынку аэравакзала складаецца з цэнтральнай часткі і двух бакавых крылаў. У архітэктуры будынка выкарыстаныя формы класіцызму: 6-калонны порцік з боку плошчы, два сіметрычныя рызаліты з боку ўзлётна-пасадачнай паласы, бельведэр з каланадай карынфскага ордара. Павільён — прамавугольны ў плане, зашклёны на ўсю вышыню будынак з двума сіметрычнымі ўваходамі, вылучанымі двума масіўнымі казыркамі.

Здарэнні
--------

У гісторыі аэрапорта адбыліся такія авіяцыйныя здарэнні:

* Аварыя С-47 (1945)
* Аварыя Лі-2 (1946)
* Катастрофа Іл-12 (1960)
* Аварыя Ан-26 (1983)

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.
3. 1 2  Аэрапорт «Мінск-1» зачыняць да 1 студзеня 2017 года
4. ↑  Аэропорт Минск-1 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Минск старый и новый (1 кастрычніка 2013). Архівавана з першакрыніцы 28 кастрычніка 2019. Праверана 31 кастрычніка 2019.
5. ↑  Закрылся последний пассажирский рейс из аэропорта «Минск-1» **(нявызн.)**.  Хартыя’97 (29 кастрычніка 2012).
6. ↑  Аэропорт «Минск-1» закрыт для коммерческих полётов Архівавана 31 кастрычніка 2019.
7. ↑  *Инанец, Снежана*. «Грустно! Столько лет тут проработали». С аэродрома Минск-1 улетел последний самолёт **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Новости Tut.by (28 чэрвеня 2018). Архівавана з першакрыніцы 12 ліпеня 2018. Праверана 31 кастрычніка 2019.
8. ↑  *С. Дз. Філімонаў.* Мінскія аэрапорты // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Літаратура
----------

* *С. Дз. Філімонаў.* Мінскія аэрапорты // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мінск-1 (аэрапорт)
* Мінск-1 (аэрапорт) на сайце «Архіварта»

| ⛭Транспарт Мінска |
| --- |
| Гарадскі | 
* Аўтобус
* Тралейбус
* Трамвай
* Метро
* Маршрутнае таксі

 |
| Аўтавакзалы | 
* Усходні аўтавакзал
* Маскоўскі аўтавакзал†
* Цэнтральны аўтавакзал
* Аўтастанцыя Аўтазаводская
* Аўтастанцыя Паўднёва-Заходняя

 |
| Чыгуначны | 
* Мінск-Пасажырскі
* Мінск-Паўднёвы
* Мінск-Паўночны
* Мінск-Сартыравальны
* Мінск-Усходні
* Інстытут культуры
* Дзіцячая чыгунка

 |
| Паветраны | 
* Аэрапорт Мінск-1†
* Нацыянальны аэрапорт Мінск

 |
| † — не існуюць |

| ⛭Аэрапорты Беларусі |
| --- |
| Грамадзянскія | 
* Брэст
* Віцебск
* Гомель
* Гродна
* *Мінск-1*
* Мінск-2
* Магілёў

 |
| Ваенныя | 
* Баранавічы
* *Быхаў*
* Бяроза
* Бабруйск
* Зяброўка
* Крычаў
* Ліда
* Лунінец
* Мачулішчы
* *Паставы*
* Пружаны
* *Рось*
* *Шчучын*

 |
| Іншыя | 
* Балбасава
* Ліпкі
* Мазыр

 |
| **Заўвагі:** *Курсівам* пазначаны недзеючыя. |