**Музей-сядзіба Францішка Багушэвіча «Кушляны»** — літаратурна-мемарыяльны музей на тэрыторыі сядзібна-паркавага комплексу Багушэвічаў у вёсцы Кушляны Смаргонскага раёна. Уключае дом, пабудаваны Францішкам Багушэвічам у 1896 годзе і гаспадарчыя пабудовы. Унутры будынкаў дзейнічае экспазіцыя, прысвечаная жыццю і творчасці Францішка Багушэвіча. 

Музей з’яўляецца філіялам Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры.

Гісторыя
--------

Заснаваны 06.07.1990 на тэрыторыі сядзібна-паркавага комплексу Багушэвічаў. Да гэтага ў доме размяшчалася сельская бібліятэка. 

З 29.06.2001 з’яўляецца філіялам Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры.

Сядзіба
-------

Асноўны артыкул: **Сядзібна-паркавы комплекс Багушэвічаў**
Сядзіба Багушэвіча зімой
Сядзіба была набыта Багушэвічамі ў 1749 годзе. Сучасны будынак быў пабудаваны ў канцы ХІХ стагоддзя за грошы Францішка Багушэвіча і пад яго наглядам. Тут творца жыў апошнія гады свайго жыцця, у многіх творах адлюстраваны мясцовыя звычаі і назвы. Падчас Першай сусветнай вайны сядзіба выкарыстоўвалася як нямецкі палявы шпіталь, непадалёк размясціліся ваенныя могілкі. Нашчадкі Францішка Багушэвіча рэдка завітвалі сюды, таму будынкі захаваліся амаль у першапачатковым выглядзе. Пасля пераходу сядзібы ва ўласнасць дзяржавы тут размясцілася сельская бібліятэка імя Францішка Багушэвіча. Да 150-годдзя пісьменніка будынкі былі адноўлены ў адпаведнасці з іх выглядам у канцы ХІХ стагоддзя і ўнутры размясціліся экспазіцыі музея. 

У 2005 годзе музейнаму комплексу нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці 3-й катэгорыі.

Экспазіцыя
----------

Экспазіцыя ў сядзібным доме, прысвечаная Францішка Багушэвічу, размешчана ў 6 залах. 

### Мемарыяльная частка

Мемарыяльная частка
У мемарыяльнай частцы ўзноўлены інтэр’еры кабінета і гасцёўні. Гэтыя пакоі абсталяваны па фотаздымках канца XIX стагоддзя і ўспамінах унучкі паэта С. Тамашэўскай. Пакоі аздабляюць сапраўдныя і ўзноўленыя рэчы Францішка Багушэвіча і яго сям’і: насценны гадзіннік, камод, піяніна, самаварны столік, кніжная шафа, пісьмовы стол, крэслы, канапа, часопісны столік, паляўнічы ражок, стрэльбы.

### Літаратурная частка

Літаратурная частка
Літаратурная частка размешчана ў 3 залах. Тут прадстаўлены першыя паэтычныя зборнікі ("Дудка беларуская", "Смык беларускі"), аўтографы і фотаздымкі, рукапісы твораў і лісты, напісаныя Ф.Багушэвічам, кнігі беларускіх пісьменнікаў канца ХІХ — пачатку ХХ стагоддзяў Уладзіслава Сыракомлі, Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча, Янкі Купалы, Якуба Коласа. У экспазіцыі знаходзяцца дакументы, якія адлюстроўваюць удзел сям’і Багушэвічаў у паўстанні 1863—1864 гадоў, сведчаць пра адвакацкую дзейнасць Францішка Багушэвіча, паступленне ў Пецярбургскі ўніверсітэт, лісты і паштоўкі, якія даюць уяўленне аб сувязях Францішка Багушэвіча з Янам Карловічам і Элізай Ажэшка. Сярод экспанатаў ёсць рэчы сям’і Багушэвічаў: ключ ад сядзібы, вышыты дачкой Францішка Багушэвіча дыванок, ручнік і чаўнок са Свіранаў, лінейка-закладка і інш. Дэманструюцца скульптурныя барэльефы "Кастусь Каліноўскі", "Ля каменя над магілай паўстанцаў" (Францішка Янушкевіч), скульптурны партрэт "Мацей Бурачок" (П. Лук), лінарыты "Малады Багушэвіч", "Паўстанцы чытаюць "Мужыцкую праўду", "Этап у Сібір" (усе М. Купава), мастацкія работы "Дарога ў Жупраны" (М. Аўчыннікаў), "Дом паэта" (А. Пашкевіч), "Школа ў Доцішках" (Г. Сянькоўскі), "Вільня сярэдзіны 19 стагоддзя" (В.Сташчанюк) і інш.

Дзейнасць
---------

У музеі праводзяцца літаратурныя сустрэчы, чытанні і музейныя святы, лекцыі для школьнікаў. Ёсць магчымасць заказаць экскурсію.

Літаратура
----------

Содаль У. Блаславёныя Кушляны / У. Содаль. — Мінск : Кнігазбор, 2009. — 144 с.

Спасылкі
--------

* Старонка філіяла на сайце Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: PLRB-ar14022471 · БАП: 145631 |