**Нацыянальныя музей і галерэя Кападымонтэ** (італ.: Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte) — галоўны гарадскі музей і карцінная галерэя Неапаля. Былы палац і летняя рэзідэнцыя Бурбонаў у Каралеўстве Абедзвюх Сіцылій. У зборы знаходзяцца экспанаты італьянскай і неапалітанскай культурнай спадчыны і шырокая калекцыя жывапісу, у тым ліку творы Тыцыяна, Бацічэлі, Мазача, Беліні, Караваджа і інш.

Палац Кападымонтэ
-----------------

Будаўніцтва у 1738 годзе пачаў кароль Неапаля і Сіцыліі Карл VII (пазней яго абяруць каралём Іспаніі). Спачатку гэта была вялікая лоджыя на ўзгорку Кападымонтэ. Але будаўніцтва перарасло ў вялікі палац, таму што старая рэзідэнцыя, палацца Парцічы, была прызнана недастатковай для каралеўскага двара. Да таго ж, яму трэба было размясціць калекцыю жывапісу, якую ён атрымаў у спадчыну ад сваёй маці, Елізаветы Фарнезэ з роду князёў Пармы.

Даручэнне караля атрымалі архітэктары Анджэла Карасале, Джавані Антоніа Медрана і Антоніа Каневары. Працы пачаліся ў верасні 1738 года. Але будаўніцтва расцягнулася надоўга, бо былі праблемы з буд. матэрыяламі, якія везлі з кар’ера ў Піянура. Толькі ў 1758 годзе першая чарга палаца была пабудавана. Працы працягнуў сын Фердынанд I і архітэктар Ф.Фуга. У часы акупацыі Неапаля французскім войскам Напалеона тут жылі Жазеф Банапарт, а затым маршал Іаахім Мюрат. Калекцыю перавезлі ў Неапалітанскі Нацыянальны археалагічны музей. У XIX стагоддзі палац належаў сем’ям князёў Савойскіх і Аоста. Толькі ў 1920 годзе яго набылі ва ўласнасць дзяржавы. З 1950 года тут размешчаны Нацыянальны музей Кападымонтэ, куды вярнулі значную частку экспанатаў.

Маст. Анібале Карачы. Геркулес на скрыжаванні шляхоў. музей Кападымонтэ .

Агульная характарыстыка збору
-----------------------------

Калекцыя мае ўсе прыкметы каралеўскага збору з партрэтамі, міфалагічнымі і алегарычных карцінамі. Каб дапоўніць збор, тут створана калекцыя работ амаль усіх мастакоў неапалітанскай школы жывапісу (ад Хасэ дэ Рыбера да мала вядомых Паола Парпора, сям’і Рэка, Руапола і інш.)

Іншыя мастацкія школы і майстры прадстаўлены няпоўна, але ёсць карціны прадстаўнікоў Венецыянскай, Фларэнційскай, Рымскай школ. Цікавымі ўзорамі прадстаўлены і некаторыя майстры іншых краін — Пітэр Брэйгель Старэйшы, Эль Грэка, Клод Ларэн.

Калекцыя жывапісу
-----------------

* Паола Парпора, Жабы і чарапахі.Паола Парпора, Жабы і чарапахі.
* Рэка Джузэпэ, Садавіна і гародніна.Рэка Джузэпэ, Садавіна і гародніна.
* Паслядоўнік Арчымбольда (Антоніа Цукі) Галава з садавіны.Паслядоўнік Арчымбольда (Антоніа Цукі) Галава з садавіны.
* Габелен «Бітва ў Павіі».Габелен «Бітва ў Павіі».

* Барталомеа Скедонэ. Жанчына падае міласціну сляпому.Барталомеа Скедонэ. Жанчына падае міласціну сляпому.
* Хасэ дэ Рыбера. Св. Еранім.Хасэ дэ Рыбера. Св. Еранім.
* Маціа Прэці. Эпідэмія чумы.Маціа Прэці. Эпідэмія чумы.
* Барталамеа дзі Джавані. Збіванне немаўлят па загадзе цара Ірада.Барталамеа дзі Джавані. Збіванне немаўлят па загадзе цара Ірада.

* Мазача, Укрыжаванне.Мазача, Укрыжаванне.
* Мазаліна. Ушэсце Маці Божай.Мазаліна. Ушэсце Маці Божай.
* Рафаэль Санці, фрагменты карціны.Рафаэль Санці, фрагменты карціны.
* Францыск Асізскі раздае статут ордэна.Францыск Асізскі раздае статут ордэна.

  

* Ціцыян, Папа Павел III.Ціцыян, Папа Павел III.
* Ціцыян, Папа Павел III са сваякамі.Ціцыян, Папа Павел III са сваякамі.
* Джавані Беліні, Праабражэнне Гасподняе.Джавані Беліні, Праабражэнне Гасподняе.
* Карэджа. Містычныя заручыны Св. Кацярыны.Карэджа. Містычныя заручыны Св. Кацярыны.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112132470'></a>
2. ↑  *ISTAT* Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q111911432'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q214195'></a>
3. 1 2  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112132642'></a>
4. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q120783133'></a>
5. ↑  *ISTAT*  — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q113576238'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q214195'></a>
6. ↑  dati.beniculturali.it — 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q52897564'></a>

Літаратура
----------

* Nicola Spinosa, *Capodimonte*, Electa, Milano 1999.
* *Le Guide di Dove — Campania*, Corriere della sera, 2007.
* *Il Museo di Capodimonte, valori di Napoli*, Pubblicomit, 2002.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Нацыянальныя музей і галерэя Кападымонтэ**
* Афіцыйны сайт Архівавана 20 лютага 2017. (англ.)

| ⛭Славутасці Неапаля |
| --- |
| Сабор і цэрквы | 
Сабор Святога Януарыя **·** 
Сан-Ларэнца-Маджорэ **·** 
Сан-Даменіка-Маджорэ **·** 
Сан-Паола-Маджорэ **·** 
Санта-К’яра **·** 
Джэзу Нуова **·** 
Сан-Франчэска-Паола **·** 
Санта-Марыя-дэла-Саніта **·** 
Капэла Сан-Севера **·** 
Чэртоза Сан-Марціна
 |
| Замкі | 
Кастэль-Нуова **·** 
Кастэль-дэль-Ова **·** 
Сант-Эльма
 |
| Каралеўскія палацы | 
Палацца Рэале **·** 
Палацца Кападымонтэ
 |
| Падземны Неапаль | 
Катакомбы Сан-Гаўдыёза **·** 
Катакомбы Сан-Джэнара **·** 
Катакомбы Сан-Севера **·** 
Могілкі Фантанеле **·** 
 |