Карта Румынскага каралеўства часоў найбольшага пашырэння яго межаў
Адміністрацыйная карта Румынскага каралеўства ў 1930 годзе
**Вялікая Румынія** (рум.: România Mare) — ідэя максімальнага пашырэння межаў Румыніі. Рэалізавалася падчас існавання Каралеўства Румынія, калі пасля аб'яднання Румыніі і абвяшчэння яе незалежнасці падчас узброеных канфліктаў і войнаў мяжы дзяржавы былі максімальна пашыраны.

Гісторыя
--------

Падчас Другой Балканскай вайны ў склад Румыніі ўвайшла Паўднёвая Дабруджа, затым, пасля распаду Расійскай імперыі, у Бесарабіі была абвешчана Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка, якая аб'ядналася з Румыніяй. Пасля распаду Аўстра-Венгрыі падчас Чэхаславацка-венгерскай вайны Трансільванія і Букавіна таксама аб'ядналася з ёй. Перыяд паміж 1918 і 1940 гадамі быў часам найбольшага пашырэння межаў дзяржавы. Пасля бесарабска-букавінскага паходу РСЧА, тэрытарыяльных саступак Венгрыі і Балгарыі тэрыторыя Румыніі значна паменшылася. Гэта пацягнула за сабой змену рэжыму на прагерманскі.

Апагей
------

Асноўны артыкул: **Бесарабія ў складзе Румыніі**
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Румынія зноў пачала пашырацца. Гітлер дазволіў Румыніі анексаваць Бесарабію і Заднястроўе, дзе ў яе складзе ўтварылася Трансністрыя. У нацыяналістычнай румынскай літаратуры, якая выдавалася ў той час, пісалася, што за Днястром жывуць абруселыя румыны, а ўся тэрыторыя ад Прут да Паўднёвага Буга гістарычна цесна звязана з Румыніяй і павінна належаць ёй. Ужо падчас германскага наступу ўглыб Савецкага Саюза ў румынскай прэсе пісалася пра магчымую перадачу Румыніі тэрыторый да Дняпра. У газеце «Курэнтул» быў выдадзены матэрыял, у якім пісалася пра неабходнасць пашырыць тэрыторыю дзяржавы да Уральскіх гор і такім чынам забяспечыць стварэнне «Румынскай імперыі да варотаў Азіі».

Адваротны бок франтавых дакументаў, выдадзеных інжынер-капітану Турбаеўскаму К. І. у Адэсе 24 жніўня 1944 года перад дэсантам у Жэбрыяны — Вылкавэ. Для эканоміі паперы дакументы часам пісаліся на афіцыйных бланках Трансністрыі. Гэта бланк дакумента на атрыманне фінансавых сродкаў для рэпатрыянтаў з Румыніі, якія перасяляліся ва Украіну.

Паражэнне
---------

Аднак ідэя не была рэалізавана ў сувязі з контрнаступленнем савецкіх войскаў. Пасля паражэння Румыніі ў Другой сусветнай вайне было зноў афіцыйна замацавана аддзяленне ад Румыніі Бесарабіі і Паўночнай Букавіны, у той час як адрынутая ад Венгрыі Паўночная Трансільванія была Румыніі вернутая. У наш час, пасля распаду СССР і падзення рэжыму Чаўшэску ў Румыніі, спроб рэалізаваць ідэю Вялікай Румыніі ў межах 1918—1940 гг. афіцыйна не прадпрымалася, аднак ідэя стварэння аб'яднанай дзяржавы Румыніі і Малдовы (у яе міжнародна прызнаных межах) карыстаецца папулярнасцю.

Гл. таксама
-----------

* Рух за аб'яднанне Румыніі і Малдовы
* Вялікая Румынія, партыя

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Nistor I.* Aspectele geopolitice si culturale din Transnistria. — Anal. Acad. Rom.—Ser. III. 1942.
2. ↑  *Nistor I.* Romanii Transnistreni. — Cernauti, 1925.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вялікая Румынія

| Тэрытарыяльная экспансія Румыніі |
| --- |
| 
Узнікненне Румыніі (1859) · далучэнне Паўночнай Дабруджы, страта Буджака (1878) · далучэнне Паўднёвай Дабруджы (1913) · далучэнне Бесарабіі (1918) · далучэнне Трансільваніі, Баната і Букавіны (1918) · страта Бесарабіі і Паўночнай Букавіны (1940) · страта Паўночнай Трансільваніі (1940) · страта Паўднёвай Дабруджы (1940) · утварэнне губернатарства Бесарабія (1941) · утварэнне губернатарства Букавіна (1941) · утварэнне Трансністрыі (1941) · аднаўленне кантролю над Паўночнай Трансільваніяй (1944) · страта раёна Герца (1947) · страта вострава Змяіны, часткі дэльты Дуная і часткі тэрытарыяльных вод (1948) · пашырэнне тэрытарыяльных вод каля вострава Змяіны (2009)
 |