recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Беларуская марсельеза**» — назва, якой азначалі *дзве* розныя беларускія патрыятычныя песні.

1. У пач. 20 ст. з’явілася «Адвеку мы спалі», аўтар словаў раней быў невядомым, і лічылася, што песня была пачута ў першы раз у 1906, «сярод рэвалюцыйнага сялянства Слуцкага ўезда Мінскай губерніі». Варыянт, датаваны 1917 годам, са словамі «*...што трэба зладзеяў пабіць*», прыпісваўся Уладзіславу Галубку. Пазней было высветлена, што аўтарам словаў быў паэт А. А. Мікульчык. Песню шырока называлі «Беларускай марсельезай» за патрыятычны і рэвалюцыйны пафас словаў, але спявалі яе на іншую мелодыю, чым «La Marseillaise». У 1920-я і, верагодна, пазней, гэтая песня была фактычным гімнам БССР і беларускага нацыянальнага руху за мяжой.

2. У канцы 1980-х — пачатку 1990-х, у беларускім патрыятычным асяродку назвай «беларуская марсельеза» азначалі, час ад часу, верш Багдановіча «Пагоня», спяваны на мелодыю «La Marseillaise».

Тэкст
-----

Вядомыя розныя варыяцыі тэксту «Адвеку мы спалі», у адным з іх першыя звароткі гучаць так:

*Адвеку мы спалі і нас разбудзілі,*
*Пазналі, што трэба рабіць,*
*Што трэба свабоды, зямлі чалавеку,*
*Што трэ’ лепшай долі здабыць*
*Бо што ж то за марная доля такая*
*Для іншых карысці працуй*
*Па нашых абшарах чужынец гуляе*
*А ты ў родным краі гаруй*

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская Марсельеза // Ф. Турук. Белорусское движение. Очерк истории национального и революционного движения белоруссов. – Москва : Государственное издательство, 1921 ; Мн. : Картографическая фабрика Белгеодезии, 1994.
2. 1 2  Паводле нарысу навейшай беларускай літаратуры Карскага.
3. ↑  Беларуская марсельеза: тэкст і яго аўтар Аляксандр Мікульчык на фоне эпохі / А. Каўка // Роднае слова : Штомесячны навуковы i метадычны часопiс. - 2007. - № 9. - С. 81 - 83
4. ↑  Звычайна, мелодыя была спрошчаная.
«**Lost**» («Згублены») — песня амерыканскага рок-гурта Linkin Park. Першапачаткова запісана падчас сесій для іх другога студыйнага альбома *Meteora* (2003), пазней ён быў афіцыйна выпушчаны 10 лютага 2023 года як першы сінгл з перавыдання альбома, прысвечанага 20-годдзю.

Гісторыя
--------

Песня была першапачаткова запісаная ў 2002 годзе, калі Linkin Park запісвалі матэрыял для свайго другога студыйнага альбома *Meteora* (2003). Пасля таго, як гурт намякнуў на выпуск матэрыялу ў другой палове студзеня 2023 года, песня была афіцыйна выпушчана 10 лютага 2023 года ў рамках прасоўвання перавыдання *Meteora* з нагоды 20-годдзя гурта. Прома-ролік песні быў загружаны на старонкі гурта ў сацыяльных сетках, а пашыраны прома-ролік быў загружаны ў SoundCloud.

Майк Шынода пісаў: «Знайсці „Lost" было як знайсці любімую фатаграфію, якую ты забыўся зрабіць, быццам яна чакала зручнага моманту, каб паказаць сябе». Па словах Шыноды, фанаты прасілі песні з голасам нябожчыка вакаліста Чэстэра Бэнінгтана на працягу многіх гадоў, і заявілі, што «Lost» з’яўляецца адным з невыдадзеных трэкаў з вакалам Бэнінгтана, які будзе ўключаны ў 20-годдзе *Meteora*.

Кампазіцыя
----------

«Lost» была апісана крытыкамі як ню-метал і электронная песня. Адзначалася, што «Lost» па гучанні нагадвае «Breaking the Habit» і «Numb».

Музычнае відэа
--------------

10 лютага 2023 года гурт выпусціў натхнёнае анімэ відэа на песню, створанае штучным інтэлектам. Ён змяшчае кліпы з выступу «Live In Texas», а таксама музычныя кліпы на «New Divide» і «Breaking the Habit». Яго стварылі прадзюсары і аніматары Мацей Куцяра і pplpleasr.

Выкананне
---------

* Чэстэр Бэнінгтан — вядучы вакал
* Майк Шынода — вакал, клавішныя, сэмплер
* Брэд Дэлсан — гітара
* Джо Хан — дыджэй
* Роб Бурдон — барабаны
* Дэйв Фарэл — бас-гітара

Трэк-ліст
---------

| № | Назва | Працягласць |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Los»  | 3:18 |

Зноскі
------

1. ↑  Linkin Park Shares Previously Unreleased Song 'Lost', Announces 'Meteora' 20th-Anniversary Box Set **(нявызн.)**. *Blabbermouth.net* (10 лютага 2023).
2. ↑  Linkin Park launch mysterious 'Numb'-referencing countdown **(нявызн.)**. *NME* (28 студзеня 2023).
3. ↑  Linkin Park announce 20th anniversary edition of 'Meteora' with lead single 'Lost' **(нявызн.)**. *NME* (10 лютага 2023).
4. ↑  Linkin Park Announce 'Meteora' 20th Anniversary Set, Shares 'Lost' Single With Chester Bennington Vocals **(нявызн.)**. *Billboard* (10 лютага 2023).
5. ↑  Linkin Park Release 'Never-Before-Heard' 2003 Song 'Lost' Featuring the Late Chester Bennington **(нявызн.)**. *Rolling Stone* (6 лютага 2023).
6. ↑  *Alderslade, Merlin*. Listen to previously unreleased Linkin Park song Lost, complete with a dazzling new animated video **(нявызн.)**. *Louder Sound* (10 лютага 2023).
7. 1 2  *Regusa, Paolo*. Song of the Week: Linkin Park’s "Lost" Is an Emotional Reminder of What We Once Had **(нявызн.)**. *Yahoo* (10 лютага 2023).
8. ↑  *Keenan, Hesher*. Linkin Park Release Anime-Inspired Music Video for "Lost" and Detail the 20th Anniversary Set of Meteora **(нявызн.)**. *MetalSucks* (10 лютага 2023).
Сувенірныя нідэрландскія кломпы
**Дзеравяшкі** — драўляны абутак, элемент традыцыйнай нацыянальнай адзення ў Еўропе. Звычайна выкарыстоўвалася працоўнымі пластамі насельніцтва ў якасці зручнай і таннага ахоўнага адзення на фабрыках, шахтах, фермах. У Францыі драўляныя чаравікі называюцца **сабо** (фр. sabot), у Нідэрландах — *кломпы* (нідэрл. klomp), у Літве - клумпес, англ. Clog, швед. Träsko). Традыцыйна іх вырабляюць з розных відаў драўніны (вярба, таполя, бяроза, бук і інш.). Існуе мноства разнавіднасцяў дзеравяшак, у залежнасці ад краіны у якой яны зробленыя, гэта і туфлі на абцасе, і чаравікі і нават сандалі. Краіны і геаграфічныя раёны ў якіх распаўсюджаны дзеравяшкі гэта ў першую чаргу: Нідэрланды, Бельгія, Літва, Данія, Швецыя.

Дзеравяшкі ў Беларусі
---------------------

Насілі вясной і восенню. Бытавалі ў 19-пасатку 20 стагоддзя пераважна на Гродзеншчыне і Заходняй Віцебшчыне. Спарадычна трапляліся і ў іншых раёнах. Былі 2 тыпаў: выдзеўбаныя з кавалка дрэва башмакі, з круглым або завостраным наском і камбінаваныя туфлі на нізкім і высокім абцасе, да драўлянай падэшвы якіх прымацоўваўся скураны верх або шырокая скураная паласа.

Гл. таксама
-----------

* Сабацьер
* Вайна сабацье — сялянскае паўстанне ў наваколлях Арлеана ў 1658 годзе.
* Сават
* Гэта
* Сабатаж

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 574 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (Т. 6).
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Дзеравяшкі**
* Дзеравяшкі - абутак Старажытнага Рыма

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Pauly-Wissowa |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85027115 |
**Беларуская праваслаўна-каталіцкая субожня** — рэлігійная аб’яднанне беларусаў у ЗША, якое дзейнічала ў пачатку 1960-х гадоў. Узнікла як спроба стварэння альтэрнатыўнай Царквы для беларусаў, арыентаванай на яднанне праваслаўных і католікаў.

Тэрмін «Субожня» прапанаваў у 1950-я гады рымска-каталіцкі прэлат Пётр Татарыновіч. Матэрыялы, якія абгрунтоўвалі выкарыстанне гэтага тэрміну, публікаваліся на старонках рэдагаванага ім часопіса «Źnič». У прыватнасці ён паказваў на выкарыстанне тураўскімі князямі ў X—XI ст. слоў «боженка», «божня» замест слова «царква». Жадаючы надаць архаічнаму слову значэнне царкоўнага адзінства, П. Татарыновіч выкарыстаў прыстаўку «су-».

У 1960 годзе беларускі рэлігійны дзеяч Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі, які ў 1959 годзе перабраўся ў ЗША, заснаваў новую рэлігійную арганізацыю «Беларуская каталіцкая субожня» і ўзначаліў яе ў званні апостальскага візітатара. Першы анонс аб з’яўленні «Субожні» быў апублікаваны ў рэдагаванай Сяргеем Хмарай газеце «Беларускі голас» № 66 за 1960 г. Аб’яднанне пазіцыянавалася як незалежная ад Ватыкана каталіцкая царква для беларускага народа. Для папулярызацыі сваіх поглядаў і інфармавання аб дзейнасці «Субожні» Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі ў маі 1960 г. выдаў у Прынстане (штат Нью-Джэрсі) першы нумар часопіса «Беларускі каталік», а з 1960 па 1961 гады выпусціў на лацінцы 14 нумароў часопіса «Biełaruskaja Chryścijanskaja Artadaksalna-Katalickaja Subožnia. (Naślednica Litouskae Jadnoty)». Назва другога часопіса сведчыць аб пераіменаванні арганізацыі ў «Беларускую праваслаўна-каталіцкую субожню».

Пасля ўтварэння «Беларускай праваслаўна-каталіцкай субожні» апостальскім мадэратарам яе 1-га сінода прызначаны быў каталіцкі артадаксальны святар Пётр Журавецкі. Працягваючы знаходжанне ў старакаталіцкай юрысдыкціі, ён паралельна прыняў тут тытул Патрыярха.

Утварэнне некананічнай Царквы не выклікала шматлікіх водгукаў у беларускай эмігранцкай прэсе. Гэта можна разглядаць і як сведчанне малазаўважнасці новага рэлігійнага праекта.

Цераз чатыры гады пасля ўтварэння Беларускай праваслаўна-каталіцкай субожні, у 1964 годзе, Пётр Журавецкі далучаўся да новастворанай Амерыканскай праваслаўнай каталіцкай царквы. А ў 1965 г. яе святаром стаў і Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі.

Спасылкі
--------

* minds.by
Частка ўказу аб увядзенні новай сістэмы пісьма
**Дзень хангыля** (кар.: 한글날, *Хангыльлаль*) — карэйскае нацыянальнае свята, прысвечанае стварэнню карэйскага спецыяльнага алфавіта каралём Седжонам Вялікім. У Паўднёвай Карэі святкуецца 9 кастрычніка (дзень абвяшчэння ўказу), у Паўночнай называецца **Дзень часангыля** (кар.: 조선글날, *Часангыльлаль*) і адзначаецца 15 студзеня.

Паводле летапісаў, ван Седжон абвясціў стварэнне алфавіта ў дзявятым месяцы месячнага календара 1447 ў дакуменце пад назвай Хунмінджаным (гіст. кар.: 훈민져ᇰᅙᅳᆷ; суч. кар.: 훈민정음 訓民正音 — *сапраўдныя гукі для адукацыі народа*). Упершыню гэты дзень святкаваўся 4 лістапада (апошні дзень дзявятага месяца) 1926 Таварыствам хангыля. У 1940 быў знойдзены сапраўдны тэкст каментарыяў да указу, якія сведчылі пра тое, што абвяшчэнне адбылося ў першыя дзесяць дзён дзявятага месяца, таму дата свята была перасунута на дзясяты дзень паводле месячнага календара, што супадае з 9 кастрычнікам. Пасля ўтварэння Рэспублікі Карэя дзень стаў дзяржаўным святам і выхадным. Але ў 1991 пад ціскам буйных карпарацый, якія былі незадаволены наданнем Дню ААН статусу нацыянальнага свята, стаў працоўным, хоць і працягваў святкавацца. Таварыства хангыля пачало кампанію па вяртанню дня яго статусу, якая скончылася прыняццем Нацыянальнай Асамблеяй 189 галасамі за рэзалюцыі па адраджэнню свята з 2013.
Белы чай
**Белы чай** — гатунак чаю, які апрацоўваецца няпоўнай ферментацыяй (акісленнем).

Праходзіць мінімальную колькасць стадый апрацоўкі падчас вытворчасці. Звычайна гэта — вяленне і сушка. Нягледзячы на назву, белая гарбата мае больш высокую ступень ферментацыі (акіслення) — да 12 %, чым большасць зялёных чаёў, таму і настой яна дае больш цёмны, насуперак распаўсюджаным уяўленням. Белы чай утрымлівае больш гелату эпігалокатэхіну, чым зялёны, і таму, магчыма, аказвае яшчэ больш дабрадзейны эфект на здароўе, у прыватнасці, як сцвярджаюць некаторыя навукоўцы, мае больш выяўленыя супрацьракавыя ўласцівасці, хоць даследаванні праводзяцца ў асноўным з зялёнай гарбатай.

Прыклады: Бай Хао Інь Чжэнь, Бай Мудань.

Зноскі
------

1. ↑  White Tea Could Keep You Healthy And Looking Young

Спасылкі
--------

* Белы чай
**Мастэрс 1989** (англ.: Masters 1989, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1989* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 21 па 29 студзеня 1989 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў 15-м розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £250,000 (на £25,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £62,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 16 гульцоў, якія займалі вышэйшыя пазіцыі у сусветным рэйтынгу. Яны ўсе пачалі турнір са стадыі 1/8 фіналу без якіх-небудзь папярэдніх матчаў.

Дваццацігадовы дэбютант турніру - шатландзец Стывен Хендры - атрымаў сваю першую перамогу на турніры. У фінальным матчы ён абыграў Джона Пэрата з лікам 9:6.

| ⛭Мастэрс |
| --- |
| Усе турніры | 
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* ✯ 2013
* ✰ 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
**Мастэрс 1990** (англ.: Masters 1990, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1990* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 4 па 11 лютага 1990 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў 16-м розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £275,000 (на £25,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £70,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 18 гульцоў. Топ-14 афіцыйнага рэйтынгу аўтаматычна трапілі ў першы раўнд. Снукерысты, якія займалі 15 і 16 месца ў рэйтынгу, гулялі ў папярэднім раўндзе з уладальнікамі уайлдкард.

Стывен Хендры здолеў абараніць свой ​​тытул, заваяваны ў мінулым годзе, перайграўшы ў фінальным паядынку Джона Пэрата з лікам 9:4.

| ⛭Мастэрс |
| --- |
| Усе турніры | 
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* ✯ 2013
* ✰ 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
**Мастэрс 1978** (англ.: Masters 1978, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1978* — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 10 лютага 1978 года ў «Новым лонданскім тэатры», у Лондане. Турнір стаў чацвёртым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £8,000, з якіх £3,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў. Шэсць гульцоў (з якіх 5 уваходзілі ў топ-6 сусветнага рэйтынгу, а Дуг Маўнджой быў дзеючым чэмпіёнам) пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе.

Чэмпіёнам стаў гулец з Паўночнай Ірландыі Алекс Хігінс, які перайграў ў фінальным матчы канадца Кліфа Торбурна з лікам 7:5.

| ⛭Мастэрс |
| --- |
| Усе турніры | 
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* ✯ 2013
* ✰ 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
**M44** (каталог Месье), **скопішча Жолаб / Вулей**, (англ.: Praesepe / Beehive) — рассеянае скопішча ў сузор'і Рака.

Гісторыя адкрыцця
-----------------

Скопішча было вядома Арату ў 260 г. да н. э. Шарль Месье ўключыў яго ў каталог каметападобных аб'ектаў, нягледзячы на яго відавочную прыроду зорнага скопішча.

Цікавыя характарыстыкі
----------------------

Скопішча знаходзіцца на адлегласці 577 светлавых гадоў ад Зямлі. Гэта адно з бліжэйшых да Зямлі скопішчаў пасля Патоку Вялікай Мядзведзіцы, Гіяд і Плеяд. Узрост скопішча ацэньваецца ў 730 мільёнаў гадоў. Першапачаткова абазначэнне Баера ε Рака было прыпісана ўсяму скопішчу.

Вядома больш за 200 членаў скопішча, самыя яркія зоркі - каля шостай зорнай велічыні. Адным з самых яскравых элементаў скопішча з'яўляецца зорка ε Рака, таксама вядомая як 41 Рака.

Па многіх параметрах скопішча падобнае да Гіяд, напрыклад, мае аднолькавыя з імі кірунак і хуткасць руху ў прасторы. 

| ⛭**Каталог Месье** |
| --- |
| ≛ Спіс аб’ектаў
* M1
* M2
* M3
* M4
* M5
* M6
* M7
* M8
* M9
* М10
* M11
* M12
* M13
* M14
* M15
* M16
* M17
* M18
* M19
* M20
* M21
* M22
* M23
* M24
* M25
* M26
* M27
* M28
* M29
* M30
* M31
* M32
* M33
* M34
* M35
* M36
* M37
* M38
* M39
* M40
* M41
* M42
* M43
* M44
* M45
* M46
* M47
* M48
* M49
* M50
* M51
* M52
* M53
* M54
* M55
* M56
* M57
* M58
* M59
* M60
* M61
* M62
* M63
* M64
* M65
* M66
* M67
* M68
* M69
* M70
* M71
* M72
* M73
* M74
* M75
* M76
* M77
* M78
* M79
* M80
* M81
* M82
* M83
* M84
* M85
* M86
* M87
* M88
* M89
* M90
* M91
* M92
* M93
* M94
* M95
* M96
* M97
* M98
* M99
* M100
* M101
* M102
* M103
* M104
* M105
* M106
* M107
* M108
* M109
* M110
 |
Экспанат скарбніцы ў Каралеўскім палацы
**Ліўрусткамарэн**, (шведск.: Livrustkammaren), ці **Каралеўская скарбніца** — музей у Каралеўскім палацы Стакгольма, Швецыя. Тут сабрана мноства экспанатаў, звязаных са шведскай ваеннай гісторыяй і манархіяй. Заснаваны каралём Густавам Адольфам I у 1628 годзе, Ліўрусткамарэн з’яўляецца адным з найстарэйшых музеяў у Швецыі.

Рэчы, якія захоўваюцца ў музеі па сённяшні дзень, выкарыстоўваюцца ў некаторых афіцыйных цырымоніях каралеўскай сям’і — на вяселлях, пахаваннях і каранацыі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Каралеўская скарбніца ў Стакгольме**
* Афіцыйны сайт скарбніцы Архівавана 14 красавіка 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 2369 8059 · NKC: olak2008460190 · VIAF: 311765067 |
**Бяскіды** — раз’яднаныя хрыбты ў паўночнай частцы Карпат, у Польшчы, Чэхіі, Славакіі і Украіне.

Падзяляюцца на Заходнія Бяскіды і Усходнія Бяскіды. Даўжыня каля 300 м. Вышыня да 1725 (г. Бабіна).

Складзены пераважна з флішаў. Ад восевай зоны Карпат аддзелены падоўжнымі далінамі і ўтвараюць асобныя плоскавяршынныя масівы з невысокімі пераваламі паміж імі.

Характэрны букавыя і хвойныя лясы, на вяршынях — лугі (паланіны).

Створаны нацыянальныя паркі Бабінагорскі і Гарчанскі (Польшча), рэзерват Катліна пад Бабінай Гарой (Славакія).

Літаратура
----------

* Геаграфічная энцыклапедыя Украіны

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Бяскіды
* Бяскіды
**Астрамечаўскі ідал** — скульптурная выява, знойдзеная ў 1955 годзе ў вёсцы Астрамечава (Брэсцкі раён). Захоўваецца ў Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі.

Гісторыя
--------

Ідал быў знойдзены ў 1955 г. у в. Астрамечава мясцовым жыхаром А. Мацвеюком каля будынка праўлення калгаса «Память Ильича» на глыбіні прыкладна 60 см.

Апісанне
--------

Астрамечаўскі ідал уяўляе сабой каменную галаву, якая па форме нагадвае грыб: выразна акрэсленая шапка ці лоб, выступаючы прамы шырокі нос, глыбока пасаджаныя вочы. Месца знаходкі галавы ідала мае назву «Дубовы Грудок», што ўскосна сведчыць пра наяўнасць у мінулым шанаванага ўрочышча ў выглядзе пагорка з дубовым гаем, дзе ён, магчыма, раней і стаяў.

Зноскі
------

1. ↑  Свято-Михайловская церковь // Остромечево и «остромычивци» Архівавана 5 ліпеня 2014.
2. ↑  Дучыц Л. У. Археалагічныя помнікі ў назвах, вераваннях і паданнях беларусаў. Мінск, 1993. С. 23.

Спасылкі
--------

* ПАГАНСКІЯ ІДАЛЫ НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСІ. Зміцер Скварчэўскі
**Новагало́ўчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Новыя Галоўчыцы.

Утвораны 21 жніўня 1925 года як **Галоўчыцкі сельсавет** у складзе Капаткевіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Галоўчыцы. 5 верасня 1929 года перайменаваны ў Новагалоўчыцкі, цэнтр перанечены ў вёску Новыя Галоўчыцы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капаткевіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года па 12 лютага 1935 года ў Петрыкаўскім раёне. З 21 чэрвеня 1935 года ў Капаткевіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. Пасля скасавання Капаткевіцкага раёна з 25 снежня 1962 года ў складзе Петрыкаўскага раёна. 8 красавіка 1965 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Навасёлкаўскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 8 красавіка 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 18 (1098).

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Мастэрс 1983** (англ.: Masters 1983, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1983* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 23 па 30 студзеня 1983 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў дзевятым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £55,000 (на £28,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £16,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 16 гульцоў, 8 з якіх займалі вышэйшыя пазіцыі у сусветным рэйтынгу. Яны ўсе пачалі турнір са стадыі 1/8 фіналу без якіх-небудзь папярэдніх матчаў.

Упершыню ў гісторыі Мастэрс, турнір выйграў небрытанскі гулец - канадскі снукерыст Кліф Торбурн. У фінале ён перайграў валійца Рэя Рыярдана з лікам 9:7.

| ⛭Мастэрс |
| --- |
| Усе турніры | 
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* ✯ 2013
* ✰ 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
**Мпонгвэ** — народ групы банту ў Габоне (сярэдняе і ніжняе цячэнне ракі Агавэ) і памежных раёнах Экватарыяльнай Гвінеі. Колькасць разам з роднаснымі гарун, аджумба, галоа, нкомі, эненгэ і інш. 175 тыс.чалавек, у тым ліку 170 тыс.чалавек у Габоне. Адносяцца да негрскай расы вялікай негроіднай расы. Гавораць на мове мпонгвэ (магчыма, дыялект мовы м’енэ). Частка мпонгвэ — каталікі, большасць прытрымліваецца традыцыйных вераванняў.

Традыцыйныя заняткі — ручное земляробства (маніёк, ямс, проса), паляванне, на ўзбярэжжы — рыбалоўства, пасярэдніцкі гандаль. Большасць сучасных мпонгвэ жыве ў гарадах, працуе на лесанарыхтоўках і ў прамысловасці, у дзяржаўным апараце, сферы бізнеса. Традыцыйнае адзенне выцеснена еўрапейскім. Традыцыйныя вераванні — культ продкаў, анімізм. Мастацтва вырабу культавых масак, асабліва пахавальных.

Літаратура
----------

* Народы мира — М. «Советская энциклопедия», 1988. — С. 314.
**Алуксненскі раён** (лат.: Alūksnes rajons) — былы адміністрацыйны раён на паўночным усходзе Латвіі ў рэгіёне Відзэмэ. Межаваў з Валкскім, Гулбенскім і Балвскім раёнамі Латвіі, а таксама з Эстоніяй і Пскоўскай вобласцю Расіі.

Гісторыя
--------

11 лістапада 1959 года да Алуксненскага раёна былі далучаны часткі тэрыторый скасаваных Абрэнскага і Сміленскага раёнаў. 18 снежня 1962 года раён быў скасаваны, 10 студзеня 1967 адноўлены.

Зноскі
------

1. ↑  Ведомости Верховного Совета СССР. № 46 (978), 1959 г.
2. ↑  Ведомости Верховного Совета СССР. № 4 (1350), 1967 г.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LNB: 000040669 |
**Вяжа́нка** (польск.: Wieżanka), беларуская назва — **Ве́жанка** (па-падляску: *Viežanka*) — прысёлак вёскі Волька ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Чыжы.

Насельніцтва
------------

Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Св. Антонія Пячорскага ў Курашэве). Невялікую частку насельніцтва складаюць палякі-каталікі (парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Св. Біскупа Станіслава ў Нараве).

Гісторыя
--------

Вежанка была заснавана Яўстафім Халецкім каля 1570 г. у Бельскай пушчы. Да 1742 г. з'яўлялася каралеўскай уласнасцю, пасля была аддана Яну Юзафу Вільчэўскаму. Каля 1793 г. Вільчэўскія фундавалі тут уніяцкую капліцу (праўдападобна была пасля перанесеная ў Кленікі, а ў 1864 г. у Козлікі). Вядома, што на пачатку 19 ст. належала да ўніяцкай парафіі ў Кленіках, а ў 1903 г. да парафіі ў Ласінцы. У міжваенны перыяд Вежанка прыналежала да гміны Ласінка Бельскага павета Беластоцкага ваяводства. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 16 жыхароў (9 каталікоў і 7 праваслаўных, 8 жыхароў было палякамі і 8 беларусамі). Пасля Другой сусветнай вайны Вежанка была далучана да гміны Чыжы.

Зноскі
------

1. ↑  Cerkiew św. Antoniego Pieczerskiego w Kuraszewie. Фейсбук. (польск.) (18 мая 2015).
2. ↑  NAREW - Parafia Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława Biskupa i Męczennika (польск.). *Diecezja drohiczyńska* (18 мая 2015).
3. ↑  Grzegorz Sosna, Antonina Troc-Sosna: *Łosinka — Parafia na skraju Puszczy Ladzkiej*, Bielsk Podlaski — Ryboły: Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, 2009, s. 186—188
4. ↑  *Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 5. Województwo białostockie*, с. 22 (польск.) (18 мая 2015).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вяжанка
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шпігельман.
**Нута Аўрум-Эльевіч Шпігельма́н** (28 мая 1921, г. п. Валадарск-Валынскі, Жытомірская вобласць — 27 кастрычніка 1974) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1974).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1945 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. 3 1945 года ў розных праектных арганізацыях Мінска, у Белдзяржпраекце, начальнікам аддзела планіроўкі і забудовы Упраўлення па справах будаўніцтва і архітэктуры Мінска, галоўным архітэктарам праектаў Беларускага аддзялення Саюздзіпрагандлю, з 1950 года галоўны архітэктар інстытута «Белпрампраект», з 1961 па 1974 г. у інстытуце «Мінскпраект», кіраўніком майстэрні, у 1964—1971 гадах галоўным архітэктарам.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1947 года.

Творчасць
---------

Будынкі паліграфічнага камбіната і завода ЭВМ па плошчы Якуба Коласа
Бальніца хуткай дапамогі па вул. Кіжаватава
НДІ глебазнаўства па вул. Казінца
Дом па Вайсковым завулку, 10  (ВД) (бел.
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): адміністрацыйны будынак Полацкага абкама КПБ (1946), у Мінску — будынак прыгараднага чыгуначнага вакзала (1953), паліграфічны камбінат імя Я. Коласа (1956), будынкі праектных арганізацый на пл. Свабоды (1960), карпусы завода ЭВМ імя Арджанікідзэ і Мінскага педінстытута замежных моў (1961), гадзіннікавага завода (1963), НДІ водных праблем і Рэспубліканскі вылічальны цэнтр па вул. Я. Коласа (усе 1963), комплекс інтэрнатаў універсітэта па вул. Кастрычніцкай (1964), жылыя дамы на плошчы Я. Коласа (1957), Бранявым і Вайсковым завулках (1969), вул. Чкалава (1979), рэстаран «Журавінка» (1968), Інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1968), Цэнтральны навукова-даследчы і праектна-тэхналагічны інстытут арганізацыі і тэхнікі кіравання (1967—1973) па Партызанскім праспекце, Інстытут электронікі АН Беларусі па вул. Я. Коласа (1973), бальніца хуткай дапамогі па Слуцкай шашы (1972), дзіцячая бальніца па вул. Кіжаватава (1977), гасцініца па вул. Камуністычнай (1977), НДІ глебазнаўства і аграхіміі (1972), жылая забудова квартала па праспекце Партызанскім (1967), па праспекце Машэрава (1974, усе ў сааўт.); дывановы і панчошны камбінаты (1968) у Брэсце; заводы швейных машын (1950—1953) і дарожных машын у Жодзіне (1953, абодва ў сааўтарстве). Распрацаваў серыі 5—9-павярховых жылых дамоў для масавага будаўніцтва (1966, у сааўт.).

Сям’я
-----

У шлюбе з архітэктарам Людмілай Гафо, з якой, верагодна, меў сына Юрыя Натанавіча Гафо, спецыяліста ў вобласці металургіі і матэрыялазнаўства

Узнагароды
----------

Дзяржаўная прэмія БССР 1968 за ўдзел у стварэнні архітэктурнага ансамбля Ленінскага праспекта (цяпер праспект Ф. Скарыны) у Мінску.

Зноскі
------

1. ↑  2 ноября 2019 года Исполняется 100 лет ГАФО ЛЮДМИЛЕ ГЕОРГИЕВНЕ!
2. ↑  Гафо, Юрий Натанович (кандидат технических наук)

Літаратура
----------

* Шпігельман Нута Аўрум-Эльевіч // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Шпигельман Нута Аврум-Эльевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мартынюк.

**Леанід Аляксеевіч Мартынюк** (нар. 5 красавіка 1974, Брэст) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 5 жніўня 1974 года ў Брэсце.

З 1990 па 1994 гады вучыўся ў Брэсцкім дзяржаўным тэхнікуме чыгуначнага транспарту. У 1999 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт, а ў 2002 годзе — Брэсцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт.

У 1999—2003 гадах працаваў у Брэсцкім абласным міжгаспадарчым аб’яднанні па энергетыцы і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі «Аблсельгасэнерга», у тым ліку з 2002 года — дырэктарам. З 2003 года працаваў памочнікам старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Брэсцкага аблвыканкама. У 2004—2008 гадах — намеснік старшыні Брэсцкага райвыканкама. У 2008—2013 гадах — першы намеснік старшыні камітэта эканомікі Брэсцкага аблвыканкама. У 2010 годзе скончыў магістратуру Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. З 2013 па 2016 гады працаваў старшынёй камітэта эканомікі Брэсцкага аблвыканкама. З’яўляўся дэпутатам Брэсцкага абласнога і Брэсцкага раённага саветаў дэпутатаў.

З 13 чэрвеня 2016 года па 20 кастрычніка 2020 года працаваў старшынёй Бярозаўскага раённага выканаўчага камітэта.

20 кастрычніка 2020 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектарам па Магілёўскай вобласці.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  В районе новый руководитель
3. ↑  Лукашенко принял кадровые решения
4. ↑  Аляксандр Лукашэнка прызначыў Леаніда Мартынюка памочнікам Прэзідэнта — інспектарам па Магілёўскай вобласці
**Парала́кс** (грэч. parallaxis — адхіленне) — бачная змена становішча прадмета пры перамяшчэнні пункту назірання.

У астраноміі **гадавы́ паралакс** — кут, пад якім відаць з аб'екта перпендыкулярны да промня зроку радыус зямной арбіты, **су́тачны паралакс** — кут, пад якім відаць з аб'екта перпендыкулярны да промня зроку радыус Зямлі. Сутачны паралакс вызначаецца для Месяца (57′2″,7), Сонца (8″,80), планет і камет, гадавы — для зорак.

**Падоўжны паралакс** — гэта рознасць абсцыс двух выяў адной і той жа кропкі на розных здымках стэрэапары. Па разнасці паралаксаў двух кропак зямной паверхні магчыма вылічыць перавышэнне адной кропкі над другой.

Прыбор для вымярэння перавышэнняў па рознасці падоўжных паралаксаў на стэрэапарах здымкаў пры дэшыфраванні аэрафотаздымкаў — **паралаксаметр**, можа ўваходзіць у канструкцыю стэрэаскопа.

Спасылкі
--------

* The ABC's of Distances — агляд аб вымярэнні адлегласцей да астранамічных аб'ектаў.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12436758f · LCCN: sh85097821 · Microsoft: 15759828 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Глухоўскі.
**Леанід Віктаравіч Глухоўскі** (нар. 6 лістапада 1961, Чарджоу, Туркменістан) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 6 лістапада 1961 года ў горадзе Чарджоу (Туркменістан).

Скончыў Мінскую вышэйшую школу МУС СССР (1986), юрыст-прававед, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2000), спецыяліст па міжнародным праве.

У 1986—1990 гадах працаваў следчым Упраўлення ўнутраных спраў Гомельскага аблвыканкама. У 1990—1993 гадах — намеснік начальніка Савецкага раённага аддзела ўнутраных спраў г. Гомеля. У 1994—1996 гадах — намеснік начальніка следчага ўпраўлення ўнутраных спраў Гомельскага аблвыканкама. 

10 снежня 1995 года абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання па Гомельскай-Палескай выбарчай акрузе № 81.

У 1997—1999 гадах — намеснік начальніка следчага камітэта Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. З 1999 года — намеснік міністра ўнутраных спраў — старшыня Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь, узначальвае міжведамасную камісію па звароце банкаўскіх крэдытаў, па праверцы ўзаемазалікаў за энергарэсурсы, праводжаных суб’ектамі гаспадарання на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.

У 2000 годзе абраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь II склікання ад Гомельскай-Прамысловай выбарчай акругі № 37, член Камісіі па заканадаўстве (1996—2000), Камісіі па грашова-крэдытнай палітыцы і банкаўскай дзейнасці (з 2000).

13 лютага 2004 года ўказам прэзідэнта № 82 прызначаны намеснікам міністра ўнутраных спраў — начальнікам галоўнага ўпраўлення папярэдняга расследавання.

6 студзеня 2005 года ўказам прэзідэнта № 7 прыпыненая служба ў органах унутраных спраў у сувязі з абраннем яго дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі (месца заняў Сяргей Гурэеў).

Член дэпутацкай групы «Сябры Балгарыі».

Апынуўся замешчаны ў гучным карупцыйным скандале, звязаным з незаконным вылучэннем зямельных участкаў у Мінскім раёне.

Чыны і званні
-------------

Палкоўнік міліцыі.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, шасцю медалямі.

Сям’я
-----

Жанаты, мае двух сыноў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Кто есть кто в Республике Беларусь — Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — С. 93. — 313 с. — ISBN 978-83-913780-0-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955'></a>
2. ↑  СПІС дэпутатаў Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання, зарэгістраваных 19 снежня 1995 года дэпутаты, выбраныя 29 лістапада 1995 года **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 сакавіка 2016. Праверана 3 чэрвеня 2020.
3. ↑  interfax.by, Чистка рядов у силовиков Архівавана 7 снежня 2008.  (руск.)

Спасылкі
--------

* Профіль на праекце «Хто ёсць хто ў РБ»(недаступная спасылка)  (руск.)
* Глуховский Леонид // Хто ёсць хто ў Беларусі = Кто есть кто в Беларуси (руск.). — М.: Книжный дом «Университет», 1999. — ISBN 5-8013-0068-6.  (руск.)
Гематыт — адзін з асноўных желазнарудных матэрыялаў
**Жале́зныя ру́ды** — прыродныя мінеральныя агрэгаты, у якіх ёсць жалеза ў колькасцях і формах, што адпавядаюць умовам прамысловай здабычы.

Галоўныя рудныя мінералы: магнетыт, гематыт, гётыт, сідэрыт і інш. Жалезныя руды могуць мець магматычнае, асадкавае або метамарфічнае паходжанне. Утрымліваюць карысныя (нікель, кобальт, марганец, хром і інш.) і шкодныя (сера, фосфар і інш.) дамешкі.

Найбольшую здабычу жалезных руд маюць Кітай, Бразілія, Аўстралія, Расія, Індыя, Украіна, ЗША.

Адрозніваюць жалезныя руды багатыя (больш за 50 % жалеза) і бедныя (менш за 50 %). У плаўку ідзе абагачаны да 60—70 % канцэнтрат. У выніку з жалезных руд атрымліваюць чыгун і сталь.

На тэрыторыі Беларусі выяўлены Аколаўскае радовішча жалезных руд (Стаўбцоўскі раён) і Навасёлкаўскае радовішча жалезных руд (Карэліцкі раён), але іх здабыча не вядзецца.

Зноскі
------

1. ↑  Беларусь, 1995

Літаратура
----------

* Жалезныя руды // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 305. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Universalis · Сучаснай Украіны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11980040r · GND: 4014063-5 · LCCN: sh85068220 · Microsoft: 2779748816 · NDL: 00572806 · NKC: ph127953 |

 |
Посах Асклепія **Посах Асклепія** — распаўсюджаны медыцынскі знак.

Паводле легенды, старажытнагрэчаскі бог медыцыны і лекавання Асклепій, ішоў, абапіраючыся на кій, у палац Крыцкага цара Міноса, які паклікаў яго ўваскрэсіць памерлага сына. Па дарозе посах абвіла змяя і Асклепій забіў яе. Следам з'явілася другая змяя, з травой ў роце, пры дапамозе якой ён уваскрэсіў першую змяю. Асклепій знайшоў гэтую траву і з яе дапамогай пачаў уваскрашаць памерлых.

Посах Асклепія, звычайна, быў намаляваны як драўляная палка з суччам і сімвалізаваў поувязь з зямлёй і падарожжы ўрача.

Гл.таксама
----------

* Зорка жыцця

Спасылкі
--------

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Посах Асклепія**
**Жалезны сурык** — гэта цвёрдае і хімічна ўстойлівае рэчыва, якое валодае абразіўнымі ўласцівасцямі і высокай устойлівасцю да награвання. Па сваім хімічным складзе жалезны сурык прадстаўляе сабой аксід жалеза Fe2O3, які мае насычаны карычнева-чырвоны колер і высокую шчыльнасць.

Прымяненне жалезнага сурыку
---------------------------

Асноўнымі абласцямі прымянення жалезнага сурыку з'яўляюцца: 

* Атрыманне пігмента для вытворчасці фарбаў і грунтовак і напаўнення пластмас і гум.
* Вогнеахоўныя саставы (насычэнні і пакрыцці), вогнетушыльныя парашкі.
* Вытворчасць тэрміту.
* Каталізатары.
* Шкловарэнне.
* Паліраванне шкла і металаў.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баклі.

**Джэсі Баклі** (англ.: Jessie Buckley, нар. 28 снежня 1989, Кіларні) — ірландская актрыса і спявачка, якая атрымала вядомасць дзякуючы ролям Мары Балконскай у шасцісерыйнай экранізацыі BBC рамана «Вайна і мір» Льва Мікалаевіча Талстога і Лорны боў у тэлесерыяле «Табу». Уладальніца прэміі Лорэнса Аліўе. Трохразовая намінантка на прэмію BAFTA, у тым ліку ў катэгорыі «Узыходзячая зорка», і намінантка на прэмію «Оскар» у катэгорыі «Лепшая жаночая роля другога плана» за ролю ў фільме «Незнаёмая дачка».

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑
Схема парасона
**Парасон** (ад фр.: parasol — літаральна «Заслона ад сонца») — прылада, прызначаная для абароны чалавека ад дажджу або ад сонечных прамянёў.

Парасон складаецца звычайна з сінтэтычнага воданепранікальнага матэрыялу (нейлон, поліамід), нацягнутага на каркас з металічных дроту, які ўмацоўваецца на стрыжні (ручка парасона), прызначаным для ўтрымання парасона над галавой. Для зручнасці ручка парасона загнутая на канцы ў выглядзе крука або мае на канцы булавешку, якая можа мець розныя формы.

Зноскі
------

1. ↑  Слоўнік іншамоўных слоў : у 2 т. / А. М. Булыка. — Мінск : БелЭн, 1999.  — Т. 2 : М-Я. — 1999. — 736 с. — ISBN 985-11-0153-2, С.167

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Парасон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · У. Даля · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11994860r · GND: 4224719-6 · LCCN: sh2003012083 · NDL: 00565083 · NKC: ph990787 · SUDOC: 028031210 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Жалезныя вароты.
44°40′16″ пн. ш. 22°31′47″ у. д.HGЯO

**Жалезныя вароты** (сербск.: Ђердапска клисура, рум.: Porţile de Fier) — звужэнне ў даліне Дуная ў месцы збліжэння Карпат і Стара-Планіны (рачныя вароты  (руск.) (бел.) на мяжы Сербіі і Румыніі ніжэй горада Аршова  (руск.) (бел.. Даўжыня — 15 км, шырыня — 162 м. Гэта месца лічыцца адным з самых прыгожых у Еўропе.

Прыроднае і гісторыка-культурная каштоўнасць
--------------------------------------------

На правым беразе раскінуўся нацыянальны парк Джэрдап  (руск.) (бел. (Сербія).
Самыя старажытныя з цяпер прысутных насельнікаў вобласці Жалезных Варот — паўкачавыя жывёлагадоўчыя плямёны раманамоўных валахаў (балканараманская група). На паўночным беразе іх нашчадкамі з'яўляюцца сучасныя румыны. На паўднёвым беразе цяпер пражываюць як сербы, так і сербскія влахі  (руск.) (бел..

У сярэднія стагоддзя доступ да Жалезныя вароты ахоўвала Галубацкая крэпасць  (руск.) (бел.

Гаспадарчае выкарыстанне
------------------------

Быстракі і парог у рэчышчы ракі Дунай, званы Пераграда, перашкаджаў суднаходству аж да будаўніцтва Сіпскага абыходнага канала у 1896 годзе даўжынёй у 2,5 км. У 1964 — 1972 гадах Югаславіяй і Румыніяй пры навукова-тэхнічным садзейнічанні СССР была створана сучасная суднаходная сістэма, былі ўзведзены плаціны і дзве магутныя гідраэлектрастанцыі (Джэрдап I  (руск.) (бел. і Джэрдап II). Найбуйнейшы горад цясніны — Драбета-Турну-Севярын (Румынія).

Гл. таксама
-----------

* Спіс нацыянальных паркаў Сербіі  (руск.) (бел.
* Спіс нацыянальных паркаў Румыніі  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑  Названы па найблізкага сербскага сяла Сіп.

Літаратура
----------

* Железные Ворота // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Жалезныя Вароты на Вікісховішчы |

* Жалезныя вароты  (серб.)
* Нацыянальны парк Жалезныя Вароты  (рум.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119802978 · GND: 4092445-2 · LCCN: sh85068192 · SUDOC: 027849562 · VIAF: 243006181 |
Кветаножкі кветкі *Aconitum napellus*
Сядзячыя кветкі ў простым коласе *Plantago major*, які ўтварыўся з прычыны страты кветаножак
**Кветаножка** (лац.: Pedicéllus) — разгалінаванне сцябла або бакавы парастак (развіваецца ў пазусе покрыўнага ліста кветкі), якія нясуць на сваёй вяршыні кветку; сцябловая частка кветкі.

Звычайна больш ці менш рэзка адрозніваецца ад тых частак сцябла, якія нясуць на сабе вегетатыўныя органы.

Калі кветаножка моцна скарочаная або адсутнічае, кветка называецца сядзячай (трыпутнік).

На кветаножках размяшчаюцца таксама два (у двухдольных) і адзін (у аднадольных) маленькіх перадліста — прыкветніка (могуць і адсутнічаць).

Верхняя пашыраная частка кветаножкі называецца кветкаложам.

Спасылкі
--------

* Цветоножка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* *Кветаножкі* ў *Біялагічным энцыклапедычным слоўніку* Праверана 25 сакавіка 2009 г.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 184458455 |
**Заходняя Бенгалія** (англ.: West Bengal) — штат на ўсходзе Індыі, на ўзбярэжжы Бенгальскага заліва. Займае 18-е месца сярод штатаў па плошчы (88 752 км2) і 4-е па насельніцтву (90,3 млн. чалавек, 2010). Адміністрацыйны цэнтр — Калькута. Гранічыць з Бангладэш, Бутанам, Непалам, штатамі Асам, Сікім, Арыса, Джхаркханд, Біхар. Кіруючая партыя (на працягу трох дзесяцігоддзяў) — Камуністычная партыя Індыі (марксісцкая).

Геаграфія
---------

Горы на поўначы штатаЗаходняя Бенгалія прасціраецца ад Гімалаяў на поўначы да Бенгальскага заліва на поўдні. Ганг — галоўная рака рэгіёна, меншыя рэкі — Дамодар, Аджай і Кангсабаці.

Эканоміка
---------

Чайныя палеткі ДарджылінгаЗаходняя Бенгалія з'яўляецца трэцім па велічыні ўклада донарам дзяржаўнага бюджэту Індыі. Галоўны сектар эканомікі штата па частцы занятасці — сельская гаспадарка (рыс, пшаніца, тытунь, фасоль, джут). Значнае месца ў сельскагаспадарчай прадукцыі штата займае высакаякасны чай, асабліва з раёна Дарджылінг. Па долі ў ВУП першае месца займае сектар паслуг (51%), абганяючы сельскую гаспадарку (27%) і прамысловасць (22%). Прамысловасць сканцэнтравана ў раёне Колькаты і (здабываючая) ў багатых мінеральнай сыравінай заходніх перадгор'ях.

Насельніцтва
------------

Пераважная большасць насельніцтва — бенгальцы. Афіцыйныя мовы — бенгальская і англійская, шырока распаўсюджаная хіндзі, у раёне Дарджылінг гавораць па-непальску. Індуізм спавядае 72,5 % насельніцтва, іслам — 25,2 % (2001).

Вядомыя асобы
-------------

* Рамакрышна

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>

У Сеціве
--------

* Урад штата

| ⛭Штаты і тэрыторыі Індыі |
| --- |
| Штаты | 
* Андхра-Прадэш
* Аруначал-Прадэш
* Адыша
* Асам
* Біхар
* Гоа
* Гуджарат
* Джаму і Кашмір
* Джхаркханд
* Заходняя Бенгалія
* Карнатака
* Керала
* Мадх’я-Прадэш
* Маніпур
* Махараштра
* Мегхалая
* Мізарам
* Нагаленд
* Пенджаб
* Раджастхан
* Сікім
* Тамілнад
* Трыпура
* Утар-Прадэш
* Утаракханд
* Хар’яна
* Хімачал-Прадэш
* Чхатысгарх

 | Сцяг Індыі |
| Саюзныя тэрыторыі | 
* Андаманскія і Нікабарскія астравы
* Дадра і Нагархавелі і Даман і Дыу
* Ладакх
* Лакшадвіп
* Нацыянальная сталічная тэрыторыя Дэлі
* Пандышэры
* Чандыгарх

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ (англ.) · DMOZ (ням.) · DMOZ  |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX462297 · BNF: 11949505z · GND: 4079196-8 · LCCN: n81063203 · NKC: ge128743, ge134604 · VIAF: 247646820 |

 |
**Пост-панк рывайвл** (англ. Post-punk revival (даслоўна *Адраджэнне пост-панка*)) — кірунак у альтэрнатыўнай рок-музыцы 2000-х гадоў, які з'яўляецца часткай такіх жанраў як індзі/гараж рок, панк і танцавальная музыка.

Гісторыя
--------

Спачатку, тэрмін "пост-панк" быў уведзены каб вызначыть тыя гурты, якія ў канцы 70-х –- пачатку 80-х гадоў 20 стагоддзя пачалі эксперыментаваць з панкам каб дадать да гэтага жанра болей лірычнасці. Класічнымі прыкладамі пост-панк гуртаў з'яўляюцца Psychedelic Furs, Gang of Four, Joy Division, XTC, Echo and The Bunnymen, The Raincoats, Wire, U2 ды Magazine.

На рубяжы стагоддзяў, тэрмін "пост-панк" пачаў зноў з'яўляцца ў музычнай прэсе, колькасць крытыкаў
адрадзілі гэты тэрмін каб апісаць маладыя гурты, якія трымаліся эстэтыкі арыгінальнага "пост-панка". The Rapture, Liars, Interpol і Bloc Party былі першымі камерцыйна удачнымі праэктамі па адраджэнню інтарэса сярод сродкаў масавай інфармацыі.

Спасылкі
--------

Wave/Post-Punk Revival(недаступная спасылка) - артыкул на All Music Guide (англ.)

| Альтэрнатыўны рок |
| --- |
| 
* C86
* Альтэрнатыўны метал
* Брытпоп
* Готабілі
* Готык-рок
* Грандж
* Дрым-поп
* Інды-поп
* Інды-рок
* Каледж-рок
* Лаў-фай
* Мат-рок
* Мэдчэсцер
* Нойз-рок
* Постгранж
* Пост-рок
* Спэйс-рок
* Сэдкор
* Тві-поп
* Трып-рок
* Шугейзін

 |
**Кветкава-дэкаратыўныя расліны** — зборная група культурных і дзікарослых, пераважна травяністых раслін, якія выкарыстоўваюцца ў кветкаводстве для азелянення, упрыгожвання інтэр’ера памяшканняў і будынкаў, ідуць на зрэзку. Вырошчваюцца ў адкрытым і закрытым грунтах.

Кветкава-дэкаратыўныя расліны адкрытага грунту падзяляюць на адна-, двух- і шматгадовыя. Іх выкарыстоўваюць для букетаў і афармлення клумбаў, рабатак, міксбордараў, партэраў (напрыклад, аднагадовыя агератум, аксамітка, астра, ільвіны зеў, цынія; двухгадовыя званочак, наперстаўка, незабудка, фіялка; шматгадовыя гіяцынт, касач, ландыш, півоня, прымула, нарцыс, цюльпан, вяргіня, канна, шпажнік), павойныя і лазячыя расліны на ўпрыгожванне сцен будынкаў, агароджаў, балконаў, тэрас (напрыклад, аднагадовыя пахучы гарошак, іпамея, настурка; шматгадовыя клематыс, плюшч, капрыфоль).

Кветкава-дэкаратыўныя расліны закрытага грунту пераважна субтрапічныя і трапічныя. Сярод іх вылучаюць сезоннаквітучыя (вазонныя пеларгонія, цыкламен; грунтавыя гваздзік рэмантантны, ружа), выганачныя (гіяцынт, нарцыс, цюльпан), вечназялёныя (травяністыя — аспідыстра, спаржа, папараць; павойныя і ампельныя — плюшч, традэсканцыя; сукуленты — агава, алоэ, кактусы, эйфорбія; дрэвы і кусты — азалія, пальма, цытрусавыя).

* АстыльбаАстыльба
* Ільвіны зеў і бягоніяІльвіны зеў і бягонія
* ПівоняПівоня
* НарцысНарцыс
* КасачКасач

Літаратура
----------

* Кветкава-дэкаратыўныя расліны // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Схема інерцыйнага акумулятара G2 НАСА
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Акумулятар.
**Інерцыйны акумулятар** — акумулятар, які звычайна складаецца з масіўнага махавіка, вала, падшыпнікаў і кажуха. Мае мінімальныя страты энергіі на трэнне і супраціўленне паветра. Выкарыстоўваецца ў ветразя, станцыях для выраўноўвання абаротаў генератара, прывода аўтаматрыс і аўтобусаў (гіробусаў  (руск.) (бел.), у прэсавым абсталяванні і інш.

Літаратура
----------

* Акумулятар // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Інерцыйны акумулятар