**Ethereum** — другая па велічыні крыптавалютная платформа па рынкавай капіталізацыі пасля Біткойна. Ethereum мае адкрыты зыходны код і заснаваны на тэхналогіі блокчэйн. Як і Біткойн, Ethereum з’яўляецца дэцэнтралізаванай сеткай і не знаходзіцца пад кантролем цэнтральнай арганізацыі, што дазваляе здзяйсняць анлайн-плацяжы ананімна без неабходнасці ў банку ці трэцім баку.

Абрэвіятура ETH і сімвал у выглядзе грэчаскай літары Xi Ξ выкарыстоўваюцца для абазначэння абменных адзінак Ethereum. У дробаў ёсць свае назвы: 1/1000 — фіні, 1/106 — сабо, 1/1018 — вэй.

Майнінг Ethereum падобны на майнінг біткойнаў, але пры рашэнні ланцужка блокаў Ethereum майнер зарабляе эфір. Адна з асноўных функцый Ethereum — смарт-кантракты. Смарт-кантракты Ethereum выконваюцца віртуальнай машынай Ethereum або EVM (віртуальная машына Ethereum).

Як і любую іншую крыптавалюту, Ethereum можна купляць, прадаваць, аплачваць і абменьваць. Тэхналогія Ethereum дазваляе запісваць транзакцыі з любым актывам на размеркаванай аснове ў кантрактах тыпу блокчэйн без выкарыстання традыцыйных юрыдычных працэдур. У адрозненне ад Біткойна, Ethereum — гэта неабмежаваны запас крыптавалюты. Гэта азначае, што крыптавалюта можа знаходзіцца ў стане інфляцыі. Ethereum актыўна гандлюецца на біржах крыптавалют. Яго агульная капіталізацыя ў жніўні 2022 года перавысіла 198 мільярдаў долараў.

Каманда распрацоўнікаў Ethereum цяпер працуе над запускам значнага абнаўлення, якое ўключае поўную рэарганізацыю ўсёй платформы і фарміраванне новай больш маштабнай версіі.

Змена механізму кансэнсусу ад Proof of Work (PoW) да Proof of Stake (PoS) — асноўная прычына чакання Ethereum 2.0 ва ўсім крыптасвеце.

Proof-of-stake, або PoS, — механізм, на аснове якога ўладальнікі некаторай долі токенаў сеткі атрымліваюць права на ўзнагароду за праверку блокаў. Гэта супрацьлегласць мадэлі Proof-of-Work (PoW), якая ўжываецца Bitcoin. PoW дае права на пацвярджэнне блокаў тым, хто мае найбольшую вылічальную магутнасць.

Цікавасць да платформы праявілі розныя арганізацыі, у тым ліку Microsoft, IBM, Intel, PayPal, Deutsche Bank, Facebook, Reddit, Instagram. Bloomberg Businessweek сцвярджае, што праграмнае забеспячэнне, якое распаўсюджваецца Ethereum, можа быць выкарыстана любой асобай, якая шукае абароны ад несанкцыянаванага ўмяшання. Вы можаце бяспечна весці справы з кімсьці, каго вы не ведаеце, таму што ўмовы пазначаны ў смарт-кантракце, убудаваным у блокчэйн.

Вынаходнік і сузаснавальнік кампаніі Apple Стыў Возняк заявіў, што Ethereum можа аказацца гэтак жа ўплывовым, як Apple у доўгатэрміновай перспектыве.

Смарт-кантракт
--------------

Смарт-кантракт — гэта камп’ютэрная праграма або пратакол транзакцыі, прызначаны для аўтаматычнага выканання, кантролю або дакументавання юрыдычна значных падзей і дзеянняў у адпаведнасці з умовамі кантракта або пагаднення. Мэтамі смарт-кантрактаў з’яўляюцца скарачэнне патрэбнасці ў давераных пасярэдніках, выдаткаў на арбітраж і правапрымяненне, страт ад Махлярства, а таксама скарачэнне зламысных і выпадковых выключэнняў.

Гандлёвыя аўтаматы згадваюцца як найстарэйшая тэхналогія, эквівалентная рэалізацыі смарт-кантрактаў. Белая кніга 2014 года пра крыптавалюту Ethereum апісвае пратакол Біткойнъ як слабую версію канцэпцыі смарт-кантракту, як гэта вызначана навукоўцам-камп’ютэршчыкам, юрыстам і крыптографам Нікам Сабо. Пачынаючы з Біткойна, розныя крыптавалюты падтрымліваюць мовы сцэнарыяў, якія дазваляюць выкарыстоўваць больш прасунутыя смарт-кантракты паміж недаверанымі бакамі.

Смарт-кантракты варта адрозніваць ад смарт-юрыдычных кантрактаў. Апошняе належыць да традыцыйнага юрыдычнага абавязацельнага пагаднення на натуральнай мове, у якім вызначаныя ўмовы выяўлены і рэалізаваны ў машыначытальным кодзе.

Літаратура
----------

* *Руслан Акст.* Что такое Смарт-контракт. или Ethereum за час. — Ridero, 2017. — С. 19. — ISBN 978-5-4485-2907-8.

* *Сирадж Раваль.* Децентрализованные приложения. Технология Blockchain в действии. — Питер, 2017. — С. 240. — ISBN 978-5-496-02988-9.

* *Chris Dannen.* Introducing Ethereum and Solidity: Foundations of Cryptocurrency and Blockchain Programming for Beginners. — Apress, 2017. — С. 256. — ISBN 978-5-8459-1349-4.

* *Michael G. Solomon.* Ethereum For Dummies. — John Wiley & Sons, 2019. — С. 272. — ISBN ‎978-1-119-47412-8.

* *Santiago Palladino.* Ethereum for Web Developers: Learn to Build Web Applications on top of the Ethereum Blockchain. — Apress, 2019. — С. 349. — ISBN 978-1-484-25277-2.

* *Алексей Бурков.* Ethereum: работа с сетью, смарт-контракты и распределенные приложения. — ЛитРес, 2020. — С. 542. — ISBN 9785042883842.

* *Matthew Leising.* Out of the Ether: The Amazing Story of Ethereum and the $55 Million Heist that Almost Destroyed It All. — John Wiley & Sons, 2020. — С. 336. — ISBN 978-1-119-60293-4.

* *Camila Russo.* The Infinite Machine: How an Army of Crypto-hackers Is Building the Next Internet with Ethereum. — HarperCollins, 2020. — С. 347. — ISBN 978-0-062-88614-9.

* *Андреас Антонопулос, Гэвин Вуд.* Осваиваем Ethereum: создание смарт-контрактов и децентрализованных приложений. — Эксмо, 2021. — С. 512. — ISBN 978-5-04-106781-6.

* *Виталик Бутерин.* Больше денег: что такое Ethereum и как блокчейн меняет мир. — Individuum, 2023. — С. 400. — ISBN 978-5-6048295-8-5.

Зноскі
------

1. ↑  The ethereum Open Source Project on Open Hub: Languages Page — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124688'></a>
2. ↑  Release 1.12.0 — 2023. Праверана 31 мая 2023.
3. ↑
4. ↑  Transactions as anonymous as cash are now possible on Ethereum **(нявызн.)**. *finance.yahoo.com*. Праверана 26 лістапада 2021.
5. ↑  Top cryptocurrencies by value in 2021: Bitcoin, Ether and more **(нявызн.)**. *techradar.com*. Праверана 26 лістапада 2021.
6. ↑  Why Bitcoin may herald a new era in finance **(нявызн.)**. *economistinsights.com*. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 26 лістапада 2021.
7. ↑  Best Trading Ethereum Guide **(нявызн.)**. *comparebrokers.co*. Праверана 26 лістапада 2021.
8. ↑  Ether Total Supply and Market Capitalization Chart **(нявызн.)**. *etherscan.io*. Праверана 26 лістапада 2021.
9. ↑
10. ↑  Ethereum, a Virtual Currency, Enables Transactions That Rival Bitcoin’s **(нявызн.)**. *nytimes.com*. Праверана 26 лістапада 2021.
11. ↑  Microsoft, Intel и Accenture вошли в состав Enterprise Ethereum Alliance | ForkLog **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2017. Праверана 11 мая 2022.
12. ↑  PayPal разрешил пользователям выводить Bitcoin и Ethereum на внешние кошельки — ITC.ua **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 чэрвеня 2022. Праверана 7 чэрвеня 2022.
13. ↑  Deutsche Bank завершает тестирование токенизированной инвестиционной платформы | CryptoHamster.org
14. ↑  Meta экспериментирует с Ethereum и Polygon NFT на Facebook | Сообщение Метавселенной
15. ↑  Reddit сотрудничает с Ethereum Foundation. Отныне официально **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 11 мая 2022. Праверана 31 мая 2022.
16. ↑  В Instagram добавят поддержку NFT на Ethereum, Polygon, Solana и Flow | ForkLog **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 10 чэрвеня 2022. Праверана 31 мая 2022.
17. ↑  This Is Your Company on Blockchain **(нявызн.)**. *bloomberg.com*. Праверана 26 лістапада 2021.
18. ↑  Стив Возняк заявил, что Ethereum может стать следующим Apple — Hi-Tech Mail.ru
19. ↑  The Stanford InfoBus and its service layers: Augmenting the internet with higher-level information management protocols **(нявызн.)**. *link.springer.com*. Праверана 12 мая 2022.
20. ↑  Smart Contracts **(нявызн.)**. *jstor.org*. Праверана 12 мая 2022.
21. ↑  What Is A Smart Contract And How Does It Work? **(нявызн.)**. *kucoin.com*. Праверана 12 мая 2022.
22. ↑  Contract Law 2.0: «Smart» Contracts As the Beginning of the End of Classic Contract Law **(нявызн.)**. *papers.ssrn.com*. Праверана 12 мая 2022.
23. ↑  Ethereum Whitepaper **(нявызн.)**. *ethereum.org*. Праверана 12 мая 2022.
24. ↑  Interpretation of Contracts and Smart Contracts: Smart Interpretation or Interpretation of Smart Contracts? **(нявызн.)**. *kluwerlawonline.com*. Праверана 12 мая 2022.
25. ↑  Is code law? Current legal and technical adoption issues and remedies for blockchain-enabled smart contracts **(нявызн.)**. *journals.sagepub.com*. Праверана 12 мая 2022.
26. ↑  Smart contracts from the contract law perspective: outlining new regulative strategies **(нявызн.)**. *academic.oup.com*. Праверана 12 мая 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube · YouTube |
| Тэматычныя сайты | GitHub · Open Hub |