**Святы Лука малюе Мадонну** — карціна нідэрландскага  (руск.) (бел. мастака Рагіра ван дэр Вэйдэна, створаная ім каля 1435—1440 года, арыгінал якой цяпер захоўваецца ў Бостанскім Музеі вытанчаных мастацтваў  (руск.) (бел.. Вядомыя тры аўтарскія копіі.

Іканаграфія
-----------

На карціне паказаны евангеліст Лука, апякун мастакоў, звернуты да Дзевы Марыі, якая трымае Дзіцятка Ісуса на каленях. Ван дэр Вэйдэн, верагодна, завяршыў працу паміж 1435 і 1440 для Гільдыі Святога Лукі ў Бруселі. Атмасфера панэли часткова дасягаецца за кошт выкарыстання к'яраскура  (руск.) (бел. і багатай іканаграфіі з сімвалічнымі матывамі. Фігуры размешчаны ў барджыянскім інтэр’еры, які змешчаны на фоне ўнутранага двара, ракі з горадам і экспансіўнага пейзажу.

У двары знаходзіцца абгароджаны сад (так званы *Hortus conclusus*), адзін з многіх сімвалаў чысціні Дзевы Марыі. Выявы Адама і Евы, высечаныя на падлакотніках крэсла Марыі, падкрэсліваюць ролю яе сына ў адкупленні чалавецтва ад першароднага граху.

Рагір быў пад моцным уплывам Яна ван Эйка, і карціна ў многіх аспектах з’яўляецца вольнай копіяй «Мадонны канцлера Ралена». Гэта можна бачыць па агульнай кампазіцыі, асабліва аркам, элементам ландшафту і колерамі вопраткі персанажаў. Аднак апошнія інвертаваны, таксама ван Вэйдэн робіць шмат іншых адхіленняў.

Лука намаляваны галоўным персанажам, яго прафесія мастака моцна і рэалістычна паказана як рамяство 15-га стагоддзя, як яго майстэрства. Лука карыстаецца тэхнікай сярэбранай іголкі  (руск.) (бел. вельмі цяжкай манерай для малявання 'на ляту', як паказана на карціне. Акрамя таго, ван дэр Вэйдэн асацыюе Луку з сабой, надае яму знешнее падабенства амаль на ўзроўні аўтапартрэту.

«Святы Лука малюе Мадонну», верагодна, падараваны Гарадскому мастаку Бруселя, пасля яго вучнёўства ў Рабера Кампена. Паколькі праца паказвае заступніка мастакоў ва ўзаемадзеянні з членамі Святой Сям’і, яна можа адлюстроўваць змены статуса мастакоў ад рамеснікаў да стваральнікаў мастацтва, якія адбываліся ў XV стагоддзі.

Копіі
-----

Вядомыя тры аўтарскія копіі, якія захоўваюцца ў музеі Грунінгэ  (ням.) (бел. ў Бругэ, Эрмітажы ў Санкт-Пецярбургу і Старой пінакатэцы ў Мюнхене.

Бостанская панэль заснавана на арыгінале, яна змяшчае моцна перапрацаваныя падмалёўкі, якія адсутнічаюць на іншых варыянтах. Яна знаходзіцца ў адносна дрэнным стане, паверхні быў нанесены значны ўрон, нягледзячы на інтэнсіўныя працы па аднаўленні і ачыстцы, якія пачаліся ў 1932 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  www.mfa.org Saint Luke Drawing the Virgin  (англ.)
2. ↑  Gardner, Helen; Kleiner, Fred. *Gardner’s Art Through the Ages: the Western Perspective, Volume 2*. Boston: Wadsworth Cengage Learning, 2009. ISBN 0-4955-7364-7, p. 406
3. ↑  ван Эйк залічваецца ў якасці першакрыніцы на аснове свайго звычайнага статусу, бо лічыцца, што іменна ён уплываў на Рагіра. Аднак шэраг гісторыкаў мастацтва сцвярджаюць, што паколькі карціны былі завершаны ў дыяпазоне 1934-35, то яны маглі быць створаны прыблізна адначасова.
4. ↑  Rothstein, 4
5. ↑  Ishikawa (1990), 59
6. ↑  Kann, 15
7. ↑  van Calster, 465

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDimages |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12258411h · LCCN: nr98034802 · VIAF: 180564898 |