Схема спадарожнікаў і кольцаў Нептуна
**Кальцавая сістэма Нептуна** значна меней істотная, чым, напрыклад, у Сатурна. У сістэму кольцаў Нептуна ўваходзіць 5 кампанентаў.

Састаў
------

Кольцы могуць складацца з ледзяных часціц, пакрытых сілікатамі, ці заснаваным на вугляродзе матэрыялам, — найбольш верагодна, гэта ён надае ім чырванаватае адценне.

Характарыстыкі кольцаў
----------------------

Адносна вузкае, самае вонкавае, размешчанае ў 63 000 км ад цэнтра планеты — кольца Адамса; кольца Левер'е на аддаленні ў 53 000 км ад цэнтра і шырэйшае; больш слабое кольца Гале на адлегласці ў 42 000 км. Кольца Араго размешчана на адлегласці ў 57 000 км. Ад вонкавых межаў кольца Левер'е да ўнутраных межаў кольца Араго размяшчаецца шырокае кольца Ласел.

Адкрыццё і даследаванне
-----------------------

Кольцы Нептуна, знятыя «Вояджэрам-2»
Першае кольца Нептуна было выяўлена ў 1968 годзе камандай астраномаў на чале з Эдвардам Гайненам.
Але пазней лічылася, што гэта кольца магло быць няпоўным, дэфектным. Такое меркаванне ўзяло верх пасля назірання за пакрыццём кольцамі зоркі ў 1984 годзе, калі кольцы зацямнілі зорку падчас яе ўваходу ў цень, а не па выхадзе з яе. Выявы «Вояджэра-2» ад 1989 гады вырашылі гэту праблему, паколькі было выяўлена яшчэ некалькі слабых кольцаў, але з досыць масіўнай структурай.
Прычына гэтага так і не высветлена дагэтуль, але гэта магло адбыцца з-за гравітацыйнага ўзаемадзеяння з маленькімі спадарожнікамі на арбіце паблізу ад кольцаў.
Найбольш аддаленае кольца Адамс, як зараз вядома, утрымлівае 5 «дужак» пад назвай: «Адвага», «Liberté», «Egalité 1», «Egalité 2», і «Fraternité» (Свабода, роўнасць 1, роўнасць 2 і братэрства). Існаванне гэтых дуг было цяжка растлумачыць, таму што законы механікі прадказваюць, што яны павінны былі б за досыць кароткі момант часу злучыцца ў аднароднае кольца. Лічылася, што ў такім становішчы дугі ўтрымлівае гравітацыйны ўплыў спадарожніка Нептуна — Галатэі, якая абарачаецца вакол Нептуна блізка ад унутранай мяжы кольца Адамса. Аднак новыя даследаванні паказваюць, што ўплыў гравітацыі Галатэі недастатковы для таго, каб утрымліваць матэрыял кольцаў у тым становішчы, у якім ён знаходзіцца цяпер. Назіраемыя вынікі можна растлумачыць прысутнасцю яшчэ аднаго спадарожніка Нептуна, які можа мець досыць малы памер (да 6 км), і з прычыны гэтага можа быць яшчэ не адкрыты.
Назіранні з паверхні Зямлі, апублікаваныя ў 2005 годзе, паказалі, што кольцы Нептуна нашмат больш нясталыя, чым лічылася раней. Выявы, атрыманыя абсерваторыяй Кек (Гавайскія астравы) у 2002 і 2003 годзе, паказваюць значныя змены ў параўнанні з выявамі «Вояджэра-2». У прыватнасці, здаецца, што дуга «Liberte» можа знікнуць усяго праз стагоддзе.

Зноскі
------

1. ↑  Cruikshank (1996): 703—804
2. ↑  *Blue, Jennifer*. Nomenclature Ring and Ring Gap Nomenclature **(нявызн.)**. *Gazetteer of Planetary*.  USGS (8 снежня 2004). Праверана 28 лютага 2008.
3. ↑  Wilford, John N..  Data Shows 2 Rings Circling Neptune **(нявызн.)**, *The New York Times* (June 10, 1982). Праверана 29 лютага 2008.
4. ↑  Guinan, E. F.; Harris, C. C.; Maloney, F. P. (1982). "Evidence for a Ring System of Neptune". *Bulletin of the American Astronomical Society* **14**: 658.. Retrieved on 2008-02-28.
5. ↑  Goldreich, P.; Tremaine, S.; Borderies, N. E. F. (1986). "Towards a theory for Neptune’s arc rings". *Astronomical Journal* **92**: 490—494. doi:10.1086/114178.. Retrieved on 2008-02-28.
6. ↑  Nicholson, P. D. et al. (1990). "Five Stellar Occultations by Neptune: Further Observations of Ring Arcs". *Icarus* **87**: 1. doi:10.1016/0019-1035(90)90020-A.. Retrieved on 2007-12-16.
7. ↑  Missions to Neptune **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  The Planetary Society (2007). Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2006. Праверана 11 кастрычніка 2007.
8. ↑  Wilford, John Noble.  Scientists Puzzled by Unusual Neptune Rings **(нявызн.)**, *Hubble News Desk* (December 15, 1989). Праверана 29 лютага 2008.
9. ↑  Cox, Arthur N. (2001). *Allen’s Astrophysical Quantities*. Springer. ISBN 0-387-98746-0.
10. ↑  *Munsell, Kirk; Smith, Harman; Harvey, Samantha.*. Planets: Neptune: Rings **(нявызн.)**. *Solar System Exploration*.  NASA (13 лістапада 2007). Праверана 29 лютага 2008.
11. ↑  Salo, Heikki; Hänninen, Jyrki (1998). "Neptune’s Partial Rings: Action of Galatea on Self-Gravitating Arc Particles". *Science* **282** (5391): 1102—1104. doi:10.1126/science.282.5391.1102. PMID 9804544.. Retrieved on 2008-02-29.  Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 21 сакавіка 2009. Праверана 19 ліпеня 2011.
12. ↑  *Elkins-Tanton L. T.* Uranus, Neptune, Pluto, and the Outer Solar System. — New York: Chelsea House, 2006. — P. 88. — (The Solar System). — ISBN 0-8160-5197-6.
13. ↑  *Staff.*. Neptune’s rings are fading away **(нявызн.)**.  New Scientist (26 сакавіка 2005). Праверана 6 жніўня 2007.

| ⛭Сонечная сістэма (≛ спіс аб’ектаў) |
| --- |
| 
 |
| **Сонца** |
| **планеты і *карлікавыя планеты*:** ✰ Меркурый ·  ✰ Венера ·  ✯ Зямля ·  Марс ·  *Цэрэра* ·  ✯✰ Юпітэр ·  Сатурн ·  ✰ Уран ·  ✯ Нептун ·  *Плутон* ·  *Хаўмеа* ·  *Макемаке* ·  *Эрыс* |
| **іх спадарожнікі/кольцы:** Зямлі ·  Марса ·  Юпітэра/∅ ·  Сатурна/∅ ·  Урана/∅ ·  Нептуна/∅ ·  *Плутона* ·  *Хаўмеа* ·  *Эрыды* |
| **Малыя целы**: метэароіды ·  астэроіды/іх спадарожнікі (калязямныя ·  асноўнага пояса ·  траянцы ·  кентаўры) ·  транснептунавыя (ПК ·  РД) ·  дамаклоіды ·  каметы (ВО) |