**Стадыён «Лужнікі»** — цэнтральная частка Алімпійскага комплексу «Лужнікі», размешчанага непадалёк ад Вараб'ёвых гор у Маскве. Бліжэйшыя станцыі метро — «Спартыўная» і «Вераб'ёвы горы». З'яўляецца хатнім стадыёнам зборнай Расіі па футболе.

Кароткая гісторыя
-----------------

23 снежня 1954 года Урад СССР прыняло рашэнне аб будынку ў Лужніках «вялікага маскоўскага стадыёна». Праектаванне стадыёна ў складзе спартыўнага комплексу «Лужнікі» пачалося ў студзені 1955 года, будаўніцтва — у красавіку таго ж года (пабудову курыравала Першы сакратар Маскоўскага гарадскога камітэта КПСС Кацярына Фурцава), а 31 ліпеня 1956 года ўжо адбылося яго ўрачыстае адкрыццё. З тых часоў стадыён шматразова перабудоўваўся.

Падчас будаўніцтва адбыўся групавы няшчасны выпадак, з чалавечымі ахвярамі, падрабязнасці якога да гэтага часу не апублікаваныя. Дакладна вядома, што загінуў у тым ліку малады жыхар горада Пушкіна Маскоўскай вобласці

У 1980 годзе стадыён стаў адным з найважнейшых месцаў правядзення Маскоўскай Алімпіяды. «Менавіта адсюль пад сумную песню ляцеў у начное неба алімпійскі мішка, выклікаючы ў гледачоў слёзы».

Першапачаткова разам з усім спарткомплексам стадыён насіў імя Леніна (у той час Цэнтральным стадыёнам ім. В. І. Леніна называўся не стадыён, а ўвесь спарткомплекс). 

 Від знутры падчас футбольнага матчу Расія — Германія
У 1982 годзе адбылася трагедыя ў «Лужніках»: у цісканіне загінула 66 чалавек.

У 1990 годзе, 24 чэрвеня, у Лужніках прайшоў апошні канцэрт гурта «Кіно» разам з салістам Віктарам Цоем. На канцэрце прысутнічала 72 тысячы гледачоў.

У 1998 годзе стадыён быў уключаны УЕФА у спіс пяцізоркавых еўрапейскіх футбольных стадыёнаў.

21 мая 2008 года на стадыёне «Лужнікі» прайшоў першы ў Расіі і самы ўсходні за ўсю гісторыю фінал Лігі Чэмпіёнаў УЕФА. Прычым гулялі два клуба прадстаўляюць родапачынальнікаў футбола — англійскія «Чэлсі» і «Манчэстэр Юнайтэд».

22 мая 2008 года УЕФА прысвоіў стадыёну «Лужнікі» статус «элітнага» стадыёна.
У 2018 «Лужнікі» прымуць фінал чэмпіянату свету па футболе.

Агульная інфармацыя аб стадыёне
-------------------------------

 Стадыён Лужнікі падчас цырымоніі адкрыцця Алімпійскіх гульняў 1980
Самы буйны стадыён у Расіі і адзін з самых буйных у свеце.

Усе месцы Вялікай спартыўнай арэны стадыёна зачыняюцца збудаваным у 1997 казырком, шырынёй 63,5 метра і вагай 15 тысяч тон, які трымаюць 72 сталёвыя апоры вышынёй па 26 метраў кожная. Зараз стадыён мае футбольнае поле са штучным сінтэтычным пакрыццём пятага пакалення. Вакол яго — бегавыя дарожкі. На стадыёне чатыры злучаных трыбуны. Трыбуна A галоўная, B і D — бакавыя, як правіла B — фанацкая, а D — гасцявая. На іх ўстаноўлена па адным каляровым табло. На трыбуне A размешчаны сектары vip 2, vip 3, а таксама vip 1, абсталяваны мяккімі крэсламі, і vip ложа.

У 1996-97 гг. праводзілася капітальная рэканструкцыя стадыёна. Быў збудаваны стацыянарны дах, адрамантаваны трыбуны, іх пакрыццё і ўстаноўленыя 80650 сядзенняў, заменена пакрыццё бегавога поля і зоны за футбольным полем, устаноўленыя экраны. Да чэмпіянату свету 2018 стадыён плануецца рэканструяваць, што ўключае ў сябе магчымую замену экранаў, поўную замену бегавога пакрыцця на сіняе, пераробка часткі трыбуны С на звычайную, ўстаноўка 81 тысяч сядзенняў.
 
Акрамя крытых залаў, стадыён мае Паўночнае спартовае ядро ​​і Паўднёвае спартовае ядро, размешчаныя адпаведна з поўначы і з поўдня ад Вялікай спартовай арэны. Гэта дадатковыя адкрытыя спартыўныя пляцоўкі, прызначаныя для трэніроўкі каманд і спаборніцтваў па футболе і міні-футболу, тэнісу і лёгкай атлетыцы, і аднапавярховыя будынкі (дапаможныя памяшканні для пераапранання каманд), што прымыкаюць да іх.

### Рэканструкцыя перад Чэмпіянатам Свету па футболе 2018

 Стадыён «Лужнікі» — адзіны пяцізоркавы стадыён у Расіі
Матч адкрыцця, адзін з паўфінальных матчаў і фінал чэмпіянату свету 2018 пройдуць на маскоўскім стадыёне «Лужнікі». Для адпаведнасці патрабаванням ФІФА разглядаўся варыянт зносу і новай пабудовы ВСА (Вялікай Спартыўнай Арэны). У гэтым выпадку ўмяшчальнасць арэны магла павялічыцца да 90 000 гледачоў, а плошча — да 221 тыс. кв. м.
Кансорцыум, які складаецца з ПІ «Арэна», GMP і ГУП МНДІП Маспраект-4, выйграў тэндэр на распрацоўку праектна-каштарыснай дакументацыі па рэканструкцыі стадыёна.

Апошні футбольны матч на стадыёне быў праведзены 10 мая 2013 года паміж камандамі «Спартак» і «Крылы Саветаў». Пры гэтым для падрыхтоўкі да чэмпіянату свету па лёгкай атлетыцы 2013 былі укладзеныя новыя бегавыя дарожкі і быў перасланы газон на натуральны. Таксама ў 2013 годзе Лужнікі прынялі Чэмпіянат свету па рэгбі-7. Пасля гэтага стадыён зачыніўся на рэканструкцыю.

Актыўныя работы па рэканструкцыі пачаліся ў 2014 годзе. Пасля рэканструкцыі на тэрыторыі стадыёна будуць размяшчацца толькі профільныя аб'екты (раннія планы рэканструкцыі меркавалі будаўніцтва гасцініцы).

Зноскі
------

1. ↑  Інфармацыя з сайта stadiums.narod.ru
2. ↑  Стадыён імя У. І. Леніна - Вялікая савецкая энцыклапедыя, тым 24, частка 1, стар 397.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | StadiumDB |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n00098613 · VIAF: 132488887 |