У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Богуш-Сестранцэвіч.

**Станіслаў Станіслававіч Богуш-Сестранцэвіч** (1869, Вільня — 1927, Варшава) — польскі графік і жывапісец.

Біяграфія
---------

Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч нарадзіўся ў 1869 годзе ў збяднелай шляхецкай сям’і, у Вільні на Зарэччы. Скончыў Віленскае рэальнае вучылішча, пазней рысавальную школа Трутнева.

Вучыўся ў 1889—1894 гадах у Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў. Шмат падарожнічаў па Беларусі і Літве. У 1890 годзе атрымаў малы сярэбраны медаль за эцюд каня «Шэрага ў яблыках».

Падчас навучання ў Акадэміі юнак хварэў на сухоты. Станіслаў вучыўся на выдатна, але ў 1892 годзе быў выключаны з трэцяга курса «за непаспяховасць», пазней у яго папрасілі прабачэння і аднавілі ў правах студэнта. Неўзабаве ён сам «не пажадаў працягваць навучанне ў Імператарскай акадэміі мастацтваў» і вярнуўся ў Вільню.

Удасканальваў сваё майстэрства ў Парыжы, у прыватнай Акадэміі Жуліяна (Academia Julian). Працягваў сваё навучанне ў Мюнхене, у майстэрні мастака-рэаліста Юзафа Бранта (1841—1915), які даводзіўся яму цесцем.

У 1897 годзе зноў вяртаецца ў Вільню, дзе прыняў удзел у вясновай выставе «тэракотаў і гіпсаў» былога вучня школы малюнка — Баляслава Балзукевіча, якая прайшла ў будынку цырка на Лукішках, а ўвосень — у маштабнай выстаўцы са 150 твораў. У тым жа годзе ў складзе мюнхенскай групы «Sezession» ён са сваёй работай «З поля» удзельнічаў у міжнароднай выстаўцы. На першым конкурсе тэатральнай фатаграфіі ў Варшаве Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч заняў 4-е месца. У 1899 годзе прыняў удзел у другой віленскай выстаўцы.

Паводле меркавання гісторыка і краязнаўцы Г. Каханоўскага Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч пад псеўданімам Яніслаў Валакіта з’яўляецца аўтарам ілюстрацый да выдання апавядання М. Горкага «Дзед Архіп і Лявонка» (пераклад Тэрэзы Гардзялкоўскай, Вільня, «Наша хата», 1910). Аднак мастацтвазнаўца Н. Усава слушна заўважае, што ілюстрацыі да твора М. Горкага пры ўсіх іх несумненных мастацкіх якасцях усё ж наўрад ці належаць высокапрафесійнаму мастаку з акадэмічнай адукацыяй. На яе думку, ілюстрацыі да «Дзеда Архіпа і Лявонкі» выканаў вядомы паэт і драматург Альберт Паўловіч.

Удзельнік выставак Санкт-Пецярбургскага таварыства мастакоў (1890—1900) і мастацкіх у Мінску (1911).

У кастрычніку 1919 года быў адноўлены Віленскі ўніверсітэт. Першы дэкан і рупліўца мастацкага факультэта, прафесар Фердынанд Рушчыц даверыў Станіславу Богуш-Сестранцэвічу кіраванне майстэрняй натуры і даў беспрытульнаму мастаку пакойчык пры факультэце. З-за пагрозы чырвонай акупацыі практычна ўвесь першы склад факультэта пакінуў горад, Богуш-Сестранцэвіч перабраўся у Варшаву.

Магіла Станіслава Богуш-Сестранцэвіча на могілках Роса, 2022 г.
Памёр Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч 24 мая 1927 года. Хаўтурнымі клопатамі па ім, з-за адсутнасці нашчадкаў, займалася былая жонка — Крысціна Бранд-Тышкевіч. Пахаваны адпаведна тэстаманту 28 мая, у Вільні, на зруйнаваных у 1956 годзе на Евангелічна-рэфармацкіх могілках. Магіла перанесена на могілкі Роса.

Творчасць
---------

Творчасць звязана з мастацкім жыццём Літвы і Беларусі. У жанравых творах адлюстроўваў побыт беларускіх і літоўскіх сялян і гараджан, высмейваў норавы мяшчан.

Аўтар карцін «Баль у Мінску», «Прачкі», графічных лістоў «У мястэчку», «Злоўлены жывым», «Праца ў фальварку», «Цыганы» і інш. анімалістычных малюнкаў («Стаеннік», «Бегавы конь» і інш.), ілюстрацый да апавядання Э. Ажэшкі «Гэдалі» (1907).

Як мастак-анімаліст С. Богуш-Сестранцэвіч праявіў сябе яшчэ падчас навучання ў Пецярбургскай акадэміі мастацтваў. Выявы свойскіх і дзікіх жывёл: коней, валоў, сабак, свіней, нават зайцаў і курэй, намаляваныя ва ўдала падгледжаных выпадковых рухах і ракурсах, з’яўляюцца неад’емным і характэрным элементам яго сюжэтных твораў. Адлюстраванню жывёл мастак часта адводзіць цэнтральнае, першапланавае месца, акцэнтуючы ўвагу на іх натуральнай прыгажосці і норавах («На торгу». «Выпадак»). Часам натуральныя замалёўкі асобных жывёл перарастаюць у самастойныя сюжэтныя кампазіцыі анімалістычнага жанру («Зграя сабак», «Коні ў стойле»), але ніколі вобразы жывёл не набываюць карыкатурных рыс, што нагадваюць звычкі людзей. У гэтым жанры мастак моцна трымаўся акадэмічных традыцый, з’яўляючыся творчым пераемнікам выдатных рускіх і польскіх рысавальшчыкаў папярэдніх часоў.

Галерэя
-------

* «Жанчына плача»«Жанчына плача»
* «Тройка» (1892)«Тройка» (1892)

Зноскі
------

1. 1 2  Stanislas Bohusz Siestrzencewicz<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Stanislaw Bohusz Siestrzencewicz // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Biernacka 1997, p. 154.
4. 1 2 3 4 5  Богуш-Сестренцевич Станислав Станиславович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 67. — 737 с.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Сяргей Гваздзёў. «Малады ліцвін з тэмпераментам вясковага грамадзяніна…»
6. 1 2 3  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
7. 1 2 3  Дуктава, Л. Г. Мастацкая анімалістыка ў беларускай літаратуры другой паловы XX ст.: манаграфія / Л. Г. Дуктава. — Магілёў; МДУ імя А. А. Куляшова, 2009. — 184 с.: іл
8. ↑  Пікулік А. М. РОЛЯ ВІЛЕНСКІХ КНІГАВЫДАВЕЦКІХ ЦЭНТРАЎ ХІХ — ПАЧАТКУ ХХ СТ. У РАЗВІЦЦІ БЕЛАРУСКАГА МАСТАЦТВА ДЗІЦЯЧАЙ КНІГІ
9. ↑  Рынкевіч, У. Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч
— «літвін па крыві і косці» / У. Рынкевіч // Родн. слова. — 2008. — № 9. — С. 96 — 97

Літаратура
----------

* *Róża Biernacka* Siestrzeńcewicz (Bohusz-Siestrzeńcewicz) Stanisław // *Polski Słownik Biograficzny*. — 1997. — Т. XXXVII/3. — S. 154.
* Rysunki Piórem Stanisława Bohusz — Siestrzeńcewicza. Wilno: 1912.
* Rysunki Piórem Stanisława Bohusz — Siestrzeńcewicza. Warszawa: Chemiograficzne Zakłady «Helios», 1928.
* Stanisław Bohusz — Siestrzeńcewicz: Piękno i estetyka. Wilno: 1912.
* Bohusz — Siestrzeńcewicz i jego album. «Tygodnik Ilustrowany». nr 13, 1914.
* Wiadomości z Cesarstwa.. nr 311, 23 listopad 1893.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Станіслаў Станіслававіч Богуш-Сестранцэвіч

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: stanislaw-siestrzencewicz · Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 10004942j · GND: 1244947016 · ISNI: 0000 0001 0999 9955 · NUKAT: n01045113 · VIAF: 95740016 · ULAN: 500009653 |

 |