**Сунская парча** (кіт. трад. 宋錦, спр. 宋锦, піньінь *sòngjǐn*, пал. *сунцзінь*) паходзіць з горада Сучжоў правінцыі Цзянсу КНР і разам з шуцзінь з Сычуані і юньцзінь з Нанкіна прадстаўляе «тры ўзроўні дасканаласці кітайскай парчы». Аб’ект нематэрыяльнай культурнай спадчыны Кітая[zh].

Апісанне
--------

Варыянт узору на сунскай парчы
Сучжоўская сунская парча ствараецца з шоўку і адрозніваецца яркай афарбоўкай, тонка прамаляваным узорам, трываласцю і мяккасцю.

Ад вытворчасці шаўковай ніткі і афарбоўкі да гатовага прадукту тканіна праходзіць больш за 20 розных тэхналагічных этапаў.

Узор тканіны складаецца з геаметрычных паўтаральных фігур, у якія абрамлены розныя выявы, сярод якіх могуць быць кветкі, травы, восем скарбаў (кіт.: 或八宝.), Восем Несмяротных  (руск.) (бел. восем будыйскіх каштоўнасцей  (руск.) (бел. (кіт.: 八吉祥.) і іншыя малюнкі. Для фарбавання выкарыстоўваюцца толькі фарбавальнікі натуральнага паходжання. Структура тканіны вызначаецца «трохсаржавым перапляценнем» (кіт.: 三枚斜纹组织.).

Сунская парча выкарыстоўваецца як для вырабу адзення, так і як аснова для твораў выяўленчага мастацтва і каліграфіі. Напрыклад, у Музеі імператарскага палаца ў Пекіне захоўваецца пашыты з сунскай парчы падчас праўлення імператара Цяньлуна скрутак «Свет асалоды» (кіт.: 极乐世界织成锦图轴) вышынёй 448 мі і шырынёй 196,5 см.

Гісторыя
--------

Найбольш верагоднае паходжанне назвы сучжоўскай парчы звязана з імем эпохі Сун, у канцы якой у Сужчоў зарадзілася традыцыя вырабу сунцзінь. У гэты час Сужчоў з’яўляўся цэнтрам вытворчасці шоўку ў Кітаі.

У далейшым на працягу стагоддзяў тэхналогіі вырабу парчы ўдасканальваліся, мяняліся стылі ўзору. Так, напрыклад, у часы дынастый Юань і Мін у моду ўвайшлі залаты уток і фігурны атлас. Сунцзінь была папулярная з XIV па XIX стагоддзе, найбольшы яе росквіт прыйшоўся на час праўлення імператараў Кансі і Цяньлуна (XVI—XVII стагоддзя).

У пачатку XX стагоддзя заходнія тэкстыльныя тэхналогіі прывялі да паступовага заняпаду традыцыйных кітайскіх вытворчасцяў тканіны, і на працягу XX стагоддзя тэхналогія вырабу сучжоўскай парчы была амаль страчана.

У 1995 годзе ў Сужчоў для выратавання традыцый стварэння сунскай парчы быў створаны Цэнтр аднаўлення традыцыі шаўковай вышыўкі (кіт.: 中国丝绸织绣文物复制中心).

5 чэрвеня 2007 года сунцзінь была ўключана ў першы спіс з 226 аб’ектаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны Кітая[zh].

28 верасня 2009 года на чацвёртай сесіі Міжурадавага камітэта ЮНЕСКА па захаванні нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў Абу-Дабі шаўкаводства і шаўкапрадзенне ў Кітаі, часткай якога з’яўляецца выраб сунскай парчы, было ўнесена ў Рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва.

Сунцзінь разам з шуцзін з Сычуані і юньцзін з Нанкін называюць «трыма ўзроўнямі дасканаласці кітайскай парчы» або таксама — «тры знакамітыя парчы» (кіт.: 三大名锦).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Liu Fang*. Song Brocade (англ.). *Chinaculture.org* (20 снежня 2010). Праверана 1 кастрычніка 2017.
2. 1 2 3 4 5 6  宋锦 (кіт.). *Энциклопедия Байду*.  Baidu. Праверана 1 кастрычніка 2017.
3. 1 2 3  宋锦的历史与现在 (кіт.).  中国旗袍协会 (31 мая 2017). Праверана 1 кастрычніка 2017.(недаступная спасылка)
4. ↑  *Эмилия Павловна Стужина.* Китайское ремесло в XVI-XVIII веках. — М.: Наука, 1970. — С. 36. — 264 с.
5. ↑  Возрождение старинного искусства создания «сунской парчи» **(нявызн.)**.  Синьхуа (30 верасня 2017). Праверана 1 кастрычніка 2017.
6. ↑  *Лиза Кардуччи, пер. Людмила Губарева.* Огромен как мир. — Межконтинентальное издательство Китая, 2002. — С. 184. — 202 с. — ISBN 9787508502458.



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская |