**Брэ́мергафен** (ням.: Bremerhaven [bʁeːmɐˈhaːfən], н.-ням.: Bremerhoben — «брэменская гавань») — горад на паўночным захадзе Германіі. Аванпорт г. Брэмен пры ўпадзенні р. Везер у Паўночнае мора. Адзін з галоўных пасажырскіх і рыбалоўных партоў краіны. Разам з Брэменам, які размешчаны за 60 кіламетраў ад яго, утварае зямлю Вольны ганзейскі горад Брэмен. Насельніцтва Брэмергафена станам на лістапад 2014 года склала 109 735 чалавека.

Сярод славутасцяў горада вылучаюцца Марскі арсенал і музеі.

Геаграфія
---------

Горад размешчаны на правым (усходнім) беразе ракі Везер, у багністай мясцовасці, якая атачае яе эстуарый.

Гісторыя
--------

Брэмергафен у 1849 годзе
Паселішчы на тэрыторыі цяперашняга Брэмергафена ўзніклі шмат стагоддзяў назад, але сам горад быў заснаваны ў 1827 годзе. З-за заносу Везера пяском Брэмен купіў участак зямлі ў вусці Везера, які быў перададзены 1 мая 1827 года і названы Брэмергафен.

Да 1830 годзе была пабудавана Старая Гавань (*der Alte Hafen*). У 1847—1852 гадах узнікла Новая Гавань (*der Neue Hafen*). У 1854 годзе Брэмергафен ператварыўся ў самы вялікі эмігранцкі порт у Еўропе. У 1873—1876 гадах — порт Кайзергафен I (*Kaiserhafen I*), у 1897 годзе быў пабудаваны шлюз Кайзершлёйзэ (*Kaiserschleuse*) і ў 1907—1909 порты Кайзергафен II і III.

У 1857 годзе было заснавана параходства *Norddeutsche Lloyd*, якое стала не толькі самым вялікім параходствам у Брэмене, але і ў свеце. Аж да заканчэння Першай сусветнай вайны Брэмергафен актыўна выкарыстоўваўся ваенна-марскім флотам Германіі ў якасці часавай базы.

У 1939 годзе ў Брэмергафене быў спушчаны на ваду пабудаваны на верфі «Шыхау» грузапасажырскі цеплаход «Марс», у канцы 1940-х гадоў які стаў знакамітым савецкім НДС «Віцязь».

Эканоміка
---------

Праз Брэмергафен адбываецца ўвоз жалезнай руды, маецца кантэйнерны тэрмінал. Развіта суднабудаванне і суднарамонт, электра-тэхнічная і хімічная прамысловасць, а таксама рыбаперапрацоўка.

Рэгіянальныя рухі
-----------------

Большая частка даходаў ад Брэмергафенскага порта ідзе ў бюджэт зямлі Брэмен, гэта значыць, фактычна, пакідае горад. Таму ў горадзе існуюць розныя грамадскія рухі, якія выступаюць за змяненне сучаснага статусу горада — за выхад з зямлі Брэмен. Большасць гэтых рухаў выступае за стварэнне асобнай зямлі Брэмергафен. Некаторыя рухі змагаюцца за ўваходжанне Брэмергафена ў склад зямлі Ніжняя Саксонія. Варта падкрэсліць, што цяперашняя сітуацыя, калі «Брэмергафен корміць Брэмен», не задавольвае пераважную большасць жыхароў горада. Таму рэгіянальныя сепаратысцкія рухі становяцца ўсё больш моцнымі год ад года.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Балтымар, ЗША
* Грымсбі, Вялікабрытанія (22 лютага 1963)
* Калінінград, Расія (24 красавіка 1992)
* Поры, Фінляндыя (16 мая 1969)
* Фрэдэрыксхаўн, Данія (16 чэрвеня 1979)
* Шанлыўрфа, Турцыя
* Штыгліц-Цэлендорф[d], Германія (1965)
* Шчэцін, Польшча (16 кастрычніка 1990)
* Шэрбур-Актэвіль, Францыя (29 чэрвеня 1960)
* Шэрбур-ан-Катантэн[d], Францыя (31 снежня 2015)

Галерэя
-------

* Краявід БрэмергафенаКраявід Брэмергафена
* ПортПорт
* SkylineSkyline

Краявід БрэмергафенаКраявід Брэмергафена

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне **Брэ́мергафен** у адпаведнасці з арт. Брэмергафен. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
2. ↑  Актуальная статыстыка па зямлі Брэмен
3. ↑  Бремергафен // Военная энциклопедия / под ред. В. Ф. Новицкого[ru] [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. В. Сытина[ru], 1911—1915.

Літаратура
----------

* Брэмергафен. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* Бремергафен // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Брэмергафен
* Афіцыйны сайт горада Брэмергафен(недаступная спасылка)
* Актуальная статыстыка па зямлі Брэмен

**Памылка Lua: not enough memory.**