**Масавае забойства ў Эль-Паса** — падзея, што адбылася раніцай 3 жніўня 2019 года, прыкладна ў 10:40 па мясцовым часе ў гандлёвым цэнтры *Walmart* у горадзе Эль-Паса, які знаходзіцца ў штаце Тэхас (ЗША), ля мяжы з Мексікай. У ходзе інцыдэнту дваццаць чалавек было забіта і па меншай меры 26 атрымалі раненні, што робіць гэты інцыдэнт адным з найбуйнейшых масавых забойстваў у 2019 годзе і ў гісторыі штата Тэхас. Як сцвярджалі ўлады, злачынства здзейснена на глебе расавай нянавісці.

Стральба
--------

Інцыдэнт адбыўся ў гандлёвым цэнтры Walmart недалёка ад яшчэ аднаго гандлёвага цэнтра Cielo Vista на ўсходнім баку горада Эль-Паса. У 10:40 па мясцовым часе ў будынак увайшоў мужчына, узброены паўаўтаматычнай вінтоўкай WASR-10 і адкрыў агонь па пакупніках і супрацоўніках установы. У гэты час у гандлёвым цэнтры знаходзілася каля 3000 пакупнікоў і 300 супрацоўнікаў. Большасць людзей у першыя секунды інцыдэнту выказалі здагадку, што крыніцай стрэлаў можа быць феерверк, пасля чаго некаторыя пайшлі на крыніцу шуму. Толькі пасля таго, як відавочцы з ліку пакупнікоў і супрацоўнікаў распаўсюдзілі вестку пра стральбу, у будынку пачалася паніка і цісканіна. Дыспетчарам сталі паступаць званкі па нумары 911 праз хвіліну пасля першых стрэлаў. Паводле паведамленняў, злачынец з’яўляўся белым і дзейнічаў у адзіночку. Паліцыя прыбыла да гандлёвага цэнтра толькі толькі праз 6 хвілін, пасля чаго будынак і прылеглы да яго квартал былі ачэплены супрацоўнікамі праваахоўных органаў з розных устаноў. Неўзабаве быў затрыманы злачынец. Падчас яго затрымання ён не аказаў супраціву.

Ахвяры
------

У выніку страляніны загінулі 20 і было паранена 26 чалавек. Частка пацярпелых дастаўлена ва ўніверсітэцкі медыцынскі цэнтр Эль-Паса, яшчэ адзінаццаць чалавек — у іншыя медыцынскія ўстановы. Сярод пацярпелых апынуліся двое дзяцей ва ўзросце 2 і 9 гадоў, стан якіх пасля стабілізаваўся. Большая частка параненых і забітых былі ва ўзросце ад 32 да 85 гадоў. Сярод забітых і параненых апынуліся 9 грамадзян Мексікі. 5 жніўня колькасць ахвяр павялічылася да 22, так як двое чалавек з ліку цяжка парараных памерлі.

Стралок
-------

Паліцыя затрымала падазраванага ў здзяйсненні злачынства з вінтоўкай у будынку і неўзабаве ўстанавіла яго асобу. Ім аказаўся 21-гадовы жыхар горада Ален (акруга Колін), які знаходзіцца ў 650 мілях ад Эль-Паса, па імені Патрык Крузіус, які падчас здзяйснення злачынства з’яўляўся студэнтам коледжа «Collin College», размешчанага ў горадзе Мак-Кіні. Нападнік быў апісаны прадстаўнікамі праваахоўных органаў як інтраверт, які насіў статус сацыяльнага ізгоя. Падчас папярэдняга расследавання было ўстаноўлена, што Крузiус пакінуў Ален познім вечарам 2 жніўня і прыбыў у Эль-Паса рана раніцай 3 жніўня незадоўга да здзяйснення забойства. За некалькі дзён да масавага забойства, Крузiус апублікаваў на iмiджбордзе 8chan свой маніфест аб’ёмам у 27 старонак, у якім падкрэсліў што з’яўляецца прыхільнікам Рэспубліканскай партыі і сацыял-лібералізму, выступіў супраць павелічэння колькасці мігрантаў з Мексікі і заявіў, што місгенацыя, мультыкультуралізм, іміграцыя небелых людзей і нараджальнасць ніжэй за ўзровень узнаўлення пагражаюць беламу насельніцтву ЗША, а гэта спрыяе «беламу генацыду». Таксама Крузiус заявіў аб падтрымцы дзеянняў Харысана Таранта, адказнага за выкананне тэрарыстычнага акту ў мячэці Аль-Нур і ісламскай цэнтры Лiнвуд у Крайстчэрчы, Новая Зеландыя, які адбыўся ў сакавіку 2019 года. У сацыяльных сетках Крузiус падтрымліваў знешнюю палітыку Дональда Трампа і быў прыхільнікам ўзвядзення Амерыкана-мексіканскага бар’ера на дзяржаўнай мяжы паміж ЗША і Мексікай. Паліцыя пацвердзіла, што падазраваны набыў зброю, якая выкарыстоўвалася ў нападзе, на законных падставах. Да інцыдэнту, Патрык Крузiус ніколі не прыцягваўся да крымінальнай адказнасці за ўчыненне якіх-небудзь правапарушэнняў.

Рэакцыя
-------

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп асудзіў учынак Патрыка Крузiуса як «акт нянавісці». 5 жніўня, выступаючы са зваротам да суграмадзян у сувязі з выпадкамі масавага расстрэлу людзей у Тэхасе і Агая, кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што вышэйшая мера пакарання ў выпадку ўчынення злачынстваў на глебе нецярпімасці, а таксама масавых забойстваў павінна будзе прымяняцца ў самыя кароткія тэрміны. Таксама амерыканскі лідар сказаў, што ўлады ЗША маюць намер прыцягнуць уладальнікаў сацыяльных сетак да стварэння інструментаў ранняга выяўлення па-экстрэмісцку настроеных асоб, якія збіраюцца ўчыніць масавыя расстрэлы людзей або іншыя такія вылазкі. Прэзідэнт аб’явіў, што масавы расстрэл людзей у Агая і Тэхасе — гэта атака на ўсю краіну і злачынства супраць усяго чалавецтва.

Кандыдат у прэзідэнты ад Дэмакратычнай партыі Бета О’Рурк, які з’яўляецца выхадцам Эль-Паса, абвінаваціў Трампа ў расізме, заахвочванні расізму і распальванні міжнацыянальнай варожасці. Іншы кандыдат у прэзідэнты ад дэмакратаў, сенатар Коры Букер, таксама ў сваёй заяве ўсклаў усю адказнасць за масавае забойства на дзеючага прэзідэнта ЗША, заявіўшы што Трамп, які зрабіў стрымліванне нелегальнай іміграцыі адным з ключавых момантаў свайго прэзідэнцтва, раней неаднаразова рабіў зневажальныя каментары пра мексіканскіх мігрантаў і сам факт іміграцыі ахарактарызаваў як «ўварванне». Міністр замежных спраў Мексікі Марсела Эбрард у сваю чаргу заявіў, што ўрадам Мексікі будуць прыняты прававыя меры для забеспячэння бяспекі мексіканцаў і амерыканцаў мексіканскага паходжання ў ЗША. Сенатар ад штата Тэхас Джон Корнін пасля палемікі пра высновы міграцыйнай палітыкі ЗША абвінаваціў палітыкаў у палітычнай мэтазгоднасці, заявіўшы, што масавыя расстрэлы ў гарадах ЗША не павінны «эксплуатавацца дзеля палітычнай выгады» на маючых адбыцца выбарах прэзідэнта ЗША ў 2020 годзе, а павінны разглядацца як сацыяльна-негатыўныя з’явы, якія патрабуюць неадкладнага выкараненьня. Гэты інцыдэнт у чарговы раз падняў хвалю спрэчак аб узмацненні жорсткасці кантролю над агнястрэльнай зброяй і ўзмацненні барацьбы са злачынствамі, якія здзяйсняюцца з дапамогай зброі, з апорай на існуючыя законы і папраўкі Канстытуцыі ЗША.

Зноскі
------

1. ↑  *Andrew Blankstein and Minyvonne Burke*. El Paso shooting: 20 people dead, 26 injured, suspect in custody, police say. Gov. Greg Abbott called it "one of the most deadly days in the history of Texas." (англ.). *NBC News* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
2. 1 2  Texas Walmart shooting: El Paso gun attack leaves 20 dead (англ.). *BBC News* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
3. ↑  blr.belta.by Архівавана 8 жніўня 2019.
4. ↑  *Dana Branham*. El Paso massacre suspect wrote an anti-immigrant 'manifesto' before the attack, authorities say (англ.). *The Dallas Morning News* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
5. ↑  El Paso shooting: what we know so far. Police say at least 20 people are dead two dozen injured after a shooter opened fire at a busy Walmart store in the Texas border city (англ.). *The Guardian* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
6. ↑  *Molly Hennessy-Fiske and Jeffrey Fleishman*. El Paso shooting: 20 dead, at least 26 wounded; suspect will be charged with hate crime (англ.). *Los Angeles Times* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
7. ↑  *Mannion, Connor*. Fox Airs Harrowing Interview with Woman Who Witnessed El Paso Mass Shooting (англ.). *Mediaite.com* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
8. ↑  *CNN Newsource*. Witness to El Paso mass shooting describes moments during attack (англ.). *KVII: Amarillo News* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
9. ↑  *Tara Law and Josiah Bates*. 20 Killed, Police Investigating Possible Hate Crime in El Paso Walmart Shooting: What We Know So Far (англ.). *Time* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
10. 1 2  *Theresa Waldrop and Paul P. Murphy*. El Paso shooting suspect may face hate crime charge (англ.). *CNN* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
11. 1 2  *Simon Romero, Manny Fernandez and Mariel Padilla*. Day at a Shopping Center in Texas Turns Deadly (англ.). *The New York Times* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
12. 1 2  *Dubby Henry*. Walmart shooter inspired by Chch mosque attacks: reports (англ.). *New Zealand Herald* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
13. ↑  AMLO confirma muerte de tres mexicanos en tiroteo en Texas (ісп.). *Milênio Digital* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
14. ↑  hay-3-mexicanos-muertos-en-tiroteo-de-el-paso-informa-amlo (ісп.). *El Universal* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
15. ↑  El Paso shooting death toll rises to 22. August, 5 2019 **(нявызн.)**.
16. ↑  *El Paso Times*. El Paso Walmart shooting at Cielo Vista Mall: What we know about the number of victims, the suspect (англ.). *USA Today* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
17. ↑  *CNN Wire*. El Paso mall shooting: 20 killed, 26 injured; suspect arrested (англ.). *WTVR.com* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
18. ↑  *Andrew Buncombe*. El Paso shooting: 20 dead in ‘evil act of violence’ at Texas Walmart as police probe ‘hate crime’. Suspect believed to have posted racist, anti-Hispanic manifesto online (англ.). *The Independent* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
19. ↑  *Adam Elmahrek, Melissa Etehad, Matthew Ormseth*. ‘Very much a loner’: What we know about Patrick Crusius, the suspect in the El Paso massacre (англ.). *Matthew Ormseth* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
20. ↑  *Robert Evans*. The El Paso Shooting and the Gamification of Terror (англ.). *Bellingcat* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
21. ↑  *Andrew Buncombe*. Patrick Crusius: El Paso shooting suspect identified as 21-year-old, reports say. Suspect believed to have posted racist manifesto online before attack (англ.). *The Independent* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
22. ↑  *Brett Barrouquere and Hatewatch Staff*. El Paso Shooting Suspect May Have Authored Manifesto Containing White Nationalist Talking Points.August 03, 2019 (англ.). *Southern Poverty Law Center* (3 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
23. ↑  *Jane Wharton*. Texas Walmart shooter ‘is Trump fan who wrote hate-filled racist manifesto’ before massacre (англ.). *Metro.co.uk* (4 жніўня 2019). Праверана 4 жніўня 2019.
24. ↑  What we know about the El Paso massacre suspect and his ties to North Texas **(нявызн.)**.
25. ↑  Patrick Crusius identified as El Paso suspected shooter, sources tell ABC News. Monday, August 5, 2019 2:36AM **(нявызн.)**.
26. ↑  Trump, 2020 Dems condemn El Paso mass shooting: 'Act of cowardice' **(нявызн.)**.
27. ↑  [Чытаць цалкам:  Архівавана 8 жніўня 2019. blr.belta.by]
28. ↑  Texas Walmart shooting: El Paso attack 'domestic terrorism' **(нявызн.)**.
29. ↑  [ Congress rarely acts on gun control despite mass shootings
Updated 7:38 AM ET, Mon August 5, 2019] **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 жніўня 2019. Праверана 6 жніўня 2019.
30. ↑  Beto O'Rourke gives emotional statement in response to El Paso shooting BY GRACE SEGERS AUGUST 3, 2019 / 4:56 PM / CBS NEWS **(нявызн.)**.
31. ↑  'Senseless and horrific': Celebrities call for gun control, decry political inaction after El Paso shooting. August 4, 2019 **(нявызн.)**.
32. ↑  The Post urges Trump to take action on assault weapons By Post Editorial Board August 4, 2019 **(нявызн.)**.