**Браўншвайг** (ням.: Braunschweig) — буйны горад у Паўночнай Германіі на паўднёвым усходзе федэральнай зямлі Ніжняя Саксонія. Прыкладна 240 000 жыхароў, з’яўляецца другім па велічыні горадам Ніжняй Саксоніі.

Геаграфія
---------

Браўншвайг знаходзіцца ў паўночнай частцы Германіі, паміж паўночнай мяжой горнага масіва Гарц і пераходам да Паўночна-Германскай нізіны. Праз горад працякае рака Окер. На поўдні ўстаноўлена плаціна, такім чынам Окер акружае цэнтр горада з заходняга і ўсходняга бакоў (гэта было зроблена ў Сярэднія вякі для лепшай абароны горада) і затым аб’ядноўваецца ў адзін паток у паўднёва-заходняй частцы горада.

Плошча горада на 2006 год — 192 км², акружаная гарадской мяжой працягласцю 98 км. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 75 м. Цэнтр горада размяшчаецца на вышыні прыкладна 70 метраў над узроўнем мора; найвышэйшы пункт — Гейтэльдэр Берг (111 м).

Бліжэйшыя буйныя гарады: Вольфсбург, 35 км на паўночны ўсход, Гановер, 65 км на захад, Магдэбург, 90 км на ўсход, і Гётынген, 110 км на паўднёвы захад ад Браўншвайга.

Гісторыя
--------

Упершыню згадваецца ў 1031 годзе; у 1227 годзе атрымаў гарадскія правы. З 1235 годзе, пасля распаду герцагства Саксонія, увайшоў у склад герцагства Браўншвайг-Люнебург. У XIII—XIV стст. быў буйным гандлёва-рамесным цэнтрам, уваходзіў у саюз ганзейскіх гарадоў. У 1753—1807 сталіца герцагства Браўншвайг-Вольфенбютэль. У 1806 годзе быў заняты французскімі войскамі Напалеона Банапарта, у 1807 годзе ўключаны ў склад каралеўства Вестфалія. Пасля завяршэння войнаў з напалеонаўскай Францыяй сталіца герцагства Браўншвайг (1813—1918). Пасля франка-прускай вайны 1870—1871 гадоў увайшоў у склад Германскай імперыі.

Культура
--------

Тэхнічны ўніверсітэт (1745), Вышэйшая дзяржаўная школа выяўленчых мастацтваў, Федэральны цэнтр фізіка-тэхнічных даследаванняў, Федэральны цэнтр біялагічых даследаванняў у галіне сельскай гаспадаркі, Інстытут Георга Экерта па вывучэнні падручнікаў[de], а таксама шматлікія спецыялізаваныя навучальныя ўстановы і даследчыя інстытуты, якія абслугоўваюць патрэбнасці германскай эканомікі. Дзяржаўны тэатр[de] (1690) працуе на 3 пляцоўках: Нацыянальны тэатр, Малы тэатр, Тэатр для дзяцей і моладзі; лялечны тэатр. Праводзяцца міжнародныя фестывалі — тэатральны і танца.

Эканоміка
---------

У структуры эканомікі Браўншвайг дамінуе сфера паслуг. Вядучая галіна прамысловасці — машынабудаванне; яго асноўныя кірункі — аўтабудаванне (буйны завод «Фольксваген АГ», спецыялізаваныя прадпрыемствы, якія выпускаюць цяжкія грузавікі), вытворчасць офіснага абсталявання і абсталявання для харчовай прамысловасці, электратэхніка і электроніка, дакладная механіка і оптыка. Развіты таксама тэкстыльная і харчовая (цукровая, плодакансервавая) прамысловасць. Вытворчасць музычных інструментаў.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Сцяг Інданезіі Бандунг
* Сцяг Францыі Нім
* Сцяг Вялікабрытаніі Бат
* Сцяг Туніса Сус
* Сцяг Ізраіля Кір’ят-Цівон
* Сцяг Германіі Магдэбург
* Сцяг Расіі Казань
* Сцяг ЗША  Омаха
* Сцяг Кітая Чжухай

Вядомыя ўраджэнцы
-----------------

* Герд Вінер, нямецкі мастак
* Карл Фрыдрых Гаус
* Леа фон Кёніг

Галерэя
-------

* Вакзал Вакзал
* Абеліск на плошчы Лёвенвал Абеліск на плошчы Лёвенвал
* Арэна "Фольксваген-Хале" Арэна "Фольксваген-Хале"
* Банк (былы будынак вакзала) Банк (былы будынак вакзала)
* Паштамт Паштамт
* Плошча Кольмаркт Плошча Кольмаркт
* Дом краўцоў Дом краўцоў
* Старая ратуша Старая ратуша
* Царква Св. Марціна Царква Св. Марціна
* Тыль Уленшпігель (згодна з паданнем, нарадзіўся пад Браўншвайгам) Тыль Уленшпігель (згодна з паданнем, нарадзіўся пад Браўншвайгам)
* Царква Св. Пятра Царква Св. Пятра
* Сабор Св. Уласія Сабор Св. Уласія
* Замак Данквардэродэ Замак Данквардэродэ
* Вуліца ў Браўншвайгу Вуліца ў Браўншвайгу
* Новая ратуша Новая ратуша
* Царква Св. Кацярыны Царква Св. Кацярыны
* Помнік Карлу Фрыдрыху Гаўсу Помнік Карлу Фрыдрыху Гаўсу
* Тэатр Тэатр
* Музей герцага Антона Ульрыха Музей герцага Антона Ульрыха
* Царква Св. Магнуса Царква Св. Магнуса
* Браўншвайгскі палац (зараз гандлёвы цэнтр) з буйнейшай у Еўропе квадрыгай Браўншвайгскі палац (зараз гандлёвы цэнтр) з буйнейшай у Еўропе квадрыгай
* Happy RIZZI House Happy RIZZI House
* Фарны касцёл Св. Эгідзія Фарны касцёл Св. Эгідзія
* Рака Окер Рака Окер

Зноскі
------

1. ↑  SPD-Kandidat Kornblum wird Oberbürgermeister in Braunschweig — Norddeutscher Rundfunk, 2021. Праверана 15 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q201275'></a>
2. ↑

Спасылкі
--------

* Брауншвейг, город // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

| Раёны і гарады зямельнага падпарадкавання ў Ніжняй Саксоніі |
| --- |
| Герб Ніжняй Саксоніі | 
Амерланд · 
Оснабрук · 
Аўрых · 
Везермарш · 
Вітмунд · 
Вольфенбютэль · 
Гановер · 
Гётынген · 
Гіфхарн · 
Гослар · 
Графства Бентхайм · 
Дыпхальц · 
Зольтау-Фалінгбостэль · 
Ільцэн · 
Клопенбург · 
Куксгафен · 
Лер · 
Люнебург · 
Люхаў-Даненберг · 
Ніэнбург-на-Везеры · 
Нортхайм · 
Ольдэнбург · 
Остэродэ · 
Остэрхальц · 
Пайнэ · 
Ротэнбург-на-Вюме · 
Фердэн · 
Фехта · 
Фрысландыя · 
Хамельн-Пірмонт · 
Харбург · 
Хельмштэт · 
Гільдэсгайм · 
Хольцміндэн · 
Цэле · 
Шаўмбург · 
Штадэ · 
Эмсланд
**Гарады:**
Оснабрук · 
Браўншвайг · 
Вільгельмсгафен · 
Вольфсбург · 
Дэльменгорст · 
Зальцгітэр · 
Ольдэнбург · 
Эмдэн
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11865975h · GND: 4008065-1 · ISNI: 0000 0001 2238 1180 · LCCN: n50049852 · NKC: ge258245 · SUDOC: 148004571 · VIAF: 134835052 |

 |