recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сакалова.
**Галіна Мікалаеўна Сакало́ва** (руск.: Галина Николаевна Соколова; 19 ліпеня 1935 — 25 верасня 2018) — сацыёлаг і філосаф, доктар філасофскіх навук (1986), прафесар (1990). Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1999).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Камсамольску-на-Амуры. У 1959 годзе скончыла Разанскі дзяржаўны радыётэхнічны ўніверсітэт. Была размеркавана ў Мінск і да 1969 года працавала на інжынерных пасадах на шэрагу прамысловых прадпрыемстваў. У 1969—1972 гадах вучылася ў аспірантуры пры Інстытуце сацыялогіі Акадэміі навук СССР. З 1972 па 1978 год працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце старшым навуковым супрацоўнікам. У 1975 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. З 1978 года працавала ў Інстытуце філасофіі і права Акадэміі навук БССР, дзе з 1984 года займала пасаду загадчыка аддзела сацыялогіі. З 1989 года Г. М. Сакалова ў Інстытуце сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Займала пасады кіраўніка аддзела сацыялогіі працы і эканамічнай сацыялогіі, аддзела сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў, аддзела эканамічнай сацыялогіі і сацыяльнай дэмаграфіі. Адначасова працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце — прафесар кафедры сацыялогіі.

У 1994—1998 гадах з’яўлялася старшынёй экспертнага савета Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь па сацыялагічных і палітычных навуках.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Г. М. Сакалова лічыцца заснавальнікам беларускай навуковай школы сацыялогіі працы і эканамічнай сацыялогіі. Займалася распрацоўкай метадалагічных асноў тэорыі сацыялогіі працы і тэорыі эканамічнай сацыялогіі і абгрунтавала іх узаемасувязь. Пад яе кіраўніцтвам абаронены 8 доктарскіх і 32 кандыдацкіх дысертацый. Аўтар больш за 700 навуковых прац.

Сярод апублікаванага:

* Труд и профессиональная культура. — Мн. 1980;
* Культура труда в социальном развитии технической интеллигенции. — Мн. 1989;
* Экономическая социология. — Мн. 1995;
* Социальные механизмы регулирования рынка рабочей силы. — Мн. 1998 (у сааўтарстве);
* Экономическая социология: Учебник для вузов. — Мн. 1998;
* Экономическая социология: Практикум. — Мн. 2000 (у сааўтарстве);
* Социология труда. — Мн. 2000;
* Рынок труда и механизмы его регулирования. — Мн. 2001 (у сааўтарстве).

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002
2. 1 2 3 4 5 6 7  Институт социологии НАН Беларуси прощается с Галиной Николаевной Соколовой  (руск.)
3. ↑  Соколова Галина Николаевна // История БГУ Архівавана 16 мая 2021.  (руск.)

Літаратура
----------

* Сакалова Галіна Мікалаеўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 85. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Беларусь у асобах і падзеях: Сакалова Галіна Мікалаеўна
* Соколова Галина Николаевна // История БГУ Архівавана 16 мая 2021.  (руск.)
* Соколова Галина Николаевна // ЭКОНОМИКА.by  (руск.)
* Соколова Г. Н. // Социологические исследования. 2015. № 8. С. 161.  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 1115 2286 · NUKAT: n2002069762 · SUDOC: 161571379 |
**Гарвардская абсерваторыя** — навукова-даследчая ўстанова Гарвардскага ўніверсітэта (ЗША). Заснаваная ў 1839 годзе. У яе склад уваходзяць астранамічныя абсерваторыі на тэрыторыі ўніверсітэта (з 1844); радыё-астранамічныя і метэорныя станцыі ў іншых месцах ЗША. З 1955 з Гарвардская абсерваторыя была аб'яднаная Смітсанаўскага астрафізічнай абсерваторыяй у Кембрыджы. Асноўныя інструменты: 1,5-м рэфлектар, 60-см і 80-см тэлескопы Шміта, 18-м радыётэлескоп і інш. Асноўныя напрамкі даследаванняў: вывучэнне зменных зорак, фотаметрычныя і спектрафотаметрычныя даследаванні зорак, туманнасцяў, галактык, радыёастранамічныя даследаванні, вывучэнне праблемы ўнутранай будовы зорак, касмалогія. У Гарварскай абсерваторыі знаходзіцца унікальная шкляная бібліятэка (звыш 500 тыс. негатываў). На Гарвардскай абсерваторыі распрацавана першая дэталёвая спектральная класіфікацыя зорак (Гарвардская фотаметрыя), адкрыта залежнасць "перыяд змены бляску - свяцільнасць" для цэфеід, складзеныя шырокія каталогі зорных велічынь, спектраў, скопішч галактык і інш.

Гл. таксама
-----------

* Гарвардскі ўніверсітэт
* Гарвард-Смітсанаўскі цэнтр астрафізікі
* Смітсаніянская астрафізічная абсерваторыя
* Цэнтр малых планет
* Астрафатаграфія

Спасылкі
--------

* Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics

**Публікацыі назіранняў у Цэнтры малых планет:**

* Астраметрычныя назіранні малых планет

**Публікацыі ў базе даных NASA ADS:**

* Пошук па слове «Harvard College Observatory»

**Назіранні камет і спадарожнікаў планет пасля 1870 года:**

* Архівы назіранняў, MPC
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Енсен.

**Давід Іванавіч Енсен** (дацк. David Jensen; 1816-1902) — дацкі скульптар, вучань Бертэля Торвальдсена, з 1841 года жыў і працаваў у Санкт-Пецярбургу. Акадэмік і прафесар Імператарскай Акадэміі мастацтваў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Капенгагене. Адукацыю атрымаў у Капенгагенскай каралеўскай акадэміі мастацтваў пад кіраўніцтвам скульптара Бертэля Торвальдсена. У 1841 годзе за барэльеф «Хрыстос у доме Марты і Марыі» атрымаў ад акадэміі вялікі залаты медаль.

У 1841 годзе быў выкліканы ў Санкт-Пецярбург для выканання скульптурных работ у палацы вялікай княгіні Марыі Мікалаеўны (Марыінскім палацы). Для палаца Енсен выканаў некалькі невялікіх барэльефаў і карыятыдаў.

У 1845 годзе за барэльеф «Кентаўр Хірон вучыць Ахілеса страляць з лука» атрымаў званне некласнага (вольнага) мастака. З 1843 па 1847 год выкладаў у мастацкай школе пры Таварыстве заахвочвання мастацтваў, дзе яго заняткі наведвалі А. М. Апякушын і Л. А. Бернштам. У 1847 годзе разам з І. І. Рэймерсам адкрыў у Санкт-Пецярбургу «Установа для вонкавых упрыгожванняў будынкаў» — майстэрню, якая ўпершыню ў Расіі пачала вырабляць скульптурныя ўпрыгажэнні і дэкор з адмыслова трывалай тэракоты.

У 1857 годзе атрымаў званне акадэміка за барэльеф "Ахілес вяртаецца з паядынку з целам пераможанага Гектара», у 1868 годзе - званне прафесара Імператарскай акадэміі мастацтваў за статую «Дыяна». У 1857 г. атрымаў расійскае падданства.

Памёр у 1902 годзе ў Санкт-Пецярбургу, пахаваны на Смаленскіх лютэранскіх могілках.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 15 жніўня 2018.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
**Галіна Паўлаўна Тварановіч** (17 лютага 1955, Дараганава, Магілёўская вобласць) — беларускі літаратуразнавец, паэтэса.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзілася ў сям'і служачых. Вучылася ў мясцовай сярэдняй школе.

Скончыла філалагічны факультэт БДУ (1977). Кіраўніком у аспірантуры быў Алесь Адамовіч. У 1985 годзе Тварановіч абараніла кандыдацкую дысертацыю, а ў 1999 — доктарскую. З 1983 года працавала навуковым супрацоўнікам у Інстытуце літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 1999 года выкладае ва Універсітэце ў Беластоку (Польшча). З 2001 г. — галоўны рэдактар часопіса «Studia wschodniosłowiańskie» («Усходнеславянскія даследаванні»). Выйшла некалькі паэтычных зборнікаў.

Творчасць, даследчыцкая дзейнасць
---------------------------------

Друкуецца з 1967, як літаратуразнаўца — з 1982. Аўтар даследаванняў па ўзаемасувязях сучаснай беларускай прозы і прозы былой Югаславіі, па кампаратывістыцы, гісторыі беларускай літаратуры, сучасным літаратурным працэсе: «Маральны свет героя: Беларуская і югаслаўская ваенная проза 60–70-х г.» (1986), «Пакутаю здабыты мір: Тыпалогія характару ў беларускай і славенскай прозе» (1991) і інш. Адзін з аўтараў «Гісторыі беларускай літаратуры ХХ ст.» (Т. 1–4, 1999–2002).

Яе паэтычныя зборнікі «Ускраек тысячагоддзя» (1996), «Верасы Дараганава» (2000), «Чацвёртая стража» (2004) прасякнуты роздумам над праблемамі жыцця, лёсам чалавека ў Вечнасці, любоўю да роднай зямлі, хрысціянскімі матывамі. Перакладае з сербскай і польскай моў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Галіна Паўлаўна Тварановіч // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995.
**Галіна Францаўна Бальчэ́ўская** (нар. 20 студзеня 1945, в. Палессе, Мядзельскі раён, Мінская вобласць — 17 мая 2005) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Беларусі (1999).

Біяграфія
---------

Выхоўвалася ў дзіцячым доме ў Чэрвені (бацька пакінуў сям'ю, неўзабаве памерла маці). Год працавала на Мінскім мотавелазаводзе. Скончыла ў 1968 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1968 года актрыса Беларускага тэатра імя Я. Коласа, з 1972 года Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы.

Творчасць
---------

Яе творчасці ўласцівы эмацыйная напоўненасць, псіхалагічная дакладнасць, мяккі лірызм, паэтычная адухоўленасць. Сярод роляў: Дуля Пракопіна («Плач перапёлкі» паводле І. Чыгрынава), Маня («Верачка» А. Макаёнка), Марфа («Дагарэла свечачка…» А. Петрашкевіча), Зоська, Адэля, Грыпіна («Ажаніцца — не журыцца» Далецкіх і М. Чарота), Альжбета («Паўлінка» Я. Купалы), Ізабела Дрозд («Амністыя» М. Матукоўскага), Віталія («Снежныя зімы» паводле І. Шамякіна), Акуліна («Улада цемры» Л. Талстога), Фяклуша, Уліта («Навальніца», «Лес» А. Астроўскага), Люсета («Нежанаты мнагажэнец, або Залёты пана дэ Пурсаньяка» Мальера), Ліза Брычкіна («А досвіткі тут ціхія…» паводле Б. Васільева), Шафак («У ноч зацьмення месяца» М. Карыма), Валя («Характары» паводле В. Шукшына), Элейн («Пакуль мамы няма дома» Н. Саймана) і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Бальчэўская Галіна Францаўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).
* Марціновіч Д.А. Жанчыны ў жыцці Уладзіміра Караткевіча. — Мн.: Чатыры чвэрці, 2014. — С. 95—98.
**Давід Гжэгаж Кубацкі** (польск.: Dawid Grzegorz Kubacki; нар. 12 сакавіка 1990, Новы Тарг, Малапольскае ваяводства, Польшча) — польскі скакун з трампліна, бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 і 2022 гадоў. Пераможца Турнэ чатырох трамплінаў 2019/20.

Спартыўная кар’ера
------------------

Дэбютаваў на этапе Кубка свету 16 студзеня 2009 года ў родным Закапанэ.

У сезоне 2012/2013 Давід набраў першыя ачкі ў Кубку свету на этапе ў Куусама. У гэтым жа сезоне ўпершыню ўдзельнічаў у чэмпіянаце свету ў Валь-дзі-Ф’еме, дзе разам з партнёрамі заваяваў бронзавы медаль у камандным першынстве на вялікім трампліне, у асабістым заліку быў 20-м на вялікім трампліне.

У сезоне 2013/2014 Кубацкі прыняў удзел у Зімовых Алімпійскіх гульнях у Сочы, дзе прыняў удзел у скачках са звычайнага трампліна (HS106), але заняў толькі 32 месца.

У сезоне 2016/2017 Давід разам з партнёрамі становіцца чэмпіёнам свету ў камандным першынстве на вялікім трампліне ў фінскім Лахці. У індывідуальных спаборніцтвах ён двойчы займае 8-е месца на вялікім і нармальным трамплінах.

У сярэдзіне студзеня 2019 года ў Італіі, Валь-дзі-Ф’еме, на этапе Кубка свету, Давід атрымаў першую перамогу на індывідуальных спаборніцтвах.

6 студзеня 2020 года стаў пераможцам Турнэ чатырох трамплінаў, аформіўшы перамогу на апошнім этапе ў Бішафсгофене.

На XXIV зімовых Алімпійскіх гульнях у Пекіне, у другі дзень спаборніцтваў 6 лютага 2022 года ў індывідуальных скачках з сярэдняга трампліна заваяваў алімпійскі бронзавы медаль.

Зноскі
------

1. ↑  FIS database Праверана 26 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q212928'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105753098'></a>
2. ↑  выгрузка даных Freebase — Google.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648625'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15241312'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1453477'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FIS (скачкі з трампліна) · Olympedia · Olympic Channel · МАК · Алімпійскі камітэт Польшчы |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1202484301 · VIAF: 20145304759378610705 |
**Манагра́фія** (ад грэч. μονοσ — «адзін, адзіны» і γραφειν — «пісаць») — навуковая праца ў выглядзе кнігі з паглыбленым вывучэннем адной тэмы ці некалькіх цесна звязаных паміж сабой тэм. Манаграфія адносіцца да жанраў навуковай прозы. У манаграфіі абагульняецца і аналізуецца літаратура па доследных тэмах, і высоўваюцца, як правіла, новыя гіпотэзы, тэорыі, канцэпцыі, спрыяльныя развіццю навукі. Манаграфія звычайна суправаджаецца шырокімі бібліяграфічнымі спісамі, заўвагамі і г.д. Часам можна сустрэць некарэктную інтэрпрэтацыю слова «манаграфія» — «піша адзін чалавек», хоць яе стваральнікамі могуць быць як адзін аўтар, так і цэлы калектыў, а само слова азначае спецыфіку разгляданай у ёй праблематыкі, яе адносна вузкую накіраванасць.

Пры абароне навуковай ступені манаграфія можа быць прадстаўлена ў якасці дысертацыі.

У бібліятэчнай навуцы тэрмін «манаграфія» пазначае любую несерыйную публікацыю, якая складаецца з аднаго ці некалькіх тамоў (абмежаванай іх колькасці). Менавіта гэта адрознівае яе ад серыйных публікацый, такіх як газеты ці часопісы.

Літаратура
----------

Антонова С. Г. Васильев В. И. Жарков И. А. Коланькова О. В. Ленский Б. В. Рябинина Н. З. Соловьев В. И. Гл 2. Научные издания // Редакторская подготовка изданий: Учебник / Под общ. ред. Антоновой С. Г. д.ф.н.. — М.: Издательство МГУП, 2002.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Новы |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4454906-4 · NKC: fd132842, ph116457 |
**Бе́лкаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Белка.

Утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Петрыкаўскага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Петрыкаўскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Петрыкаўскім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 2 ліпеня 1959 года сельсавет скасаваны, населеныя пункты Гараваха, Маісеевічы, Чарноцкае перададзены ў склад Макарыцкага сельсавета, Бяланавічы і Навасёлкі — у адміністрацыйнае падпарадкаванне Петрыкаўскага гарсавета, вёскі Белка і Чырвоны Агароднік уключаны ў мяжу горада Петрыкаў.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 2 ліпеня 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 10.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мазурава.
**Галіна Лявонцьеўна Мазурава** (27.4.1929, Тбілісі —) — беларускі ўрач і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1976).

Біяграфія
---------

Вучылася ў Мінскім медыцынскім інстытуце, скончыла 2-гі Маскоўскі медыцынскі інстытут (1953).

Галоўны ўрач Магаданскай 2-й гарадской паліклінікі (1961—1968), намеснік галоўнага урача медыцынскай санітарнай часткі Мінскага мотавелазавода (1969—1972). Загадчыца аддзела аховы здароўя Цэнтральнага райвыканкама Мінска (1972—1975), (1977—1986); намеснік загадчыка (1975—1977), загадчыца (1977—1986) аддзелам аховы здароўя Мінскага гарвыканкама.

Зноскі
------

1. 1 2 3  80 лет со дня рождения Галины Леонтьевны Мазуровой  (руск.)

Літаратура
----------

* Организаторы здравоохранения Республики Беларусь. — Минск, 2002. — С. 94
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Саглаева.
**Галіна Мікалаеўна Саглаева** (27 ліпеня 1946, г. Вэнтспілс, Латвійская ССР) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працавала ў Мінсельбудзе БССР, з 1982 года — выкладчык у Беларускім політэхнічным інстытуце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): цэхі клееных канструкцый заводаў буддэталяў у Гомелі, успушанага перліту ў Баранавічах (1974), сталовая завода «Рамбуддармаш» у Жлобіне (1975), ліцейна-механічны завод у Пінску (1977), СПМК-104 у Мінску (1978), клубы будаўнікоў у Маладзечне і Мазыры (1982).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Соглаева Галина Николаевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кулік.
**Давід Майсеевіч Кулік** (1903—1994) — беларускі ўрач-псіхіятр. Кандыдат медыцынскіх навук (1941). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1956).

Біяграфія
---------

Скончыў Дзяржаўны інстытут медыцынскіх ведаў (Ленінград, 1928). Працаваў у 2-й Савецкай бальніцы г. Мінска (1930—1933, загадчык псіхіятрычнага аддзялення), у Магілёўскай рэспубліканскай псіхіятрычнай бальніцы (1933—1941, загадчык клінічнага аддзялення, старшы ардынатар).

У гады Вялікай Айчыннай вайны — намеснік начальніка псіханеўралагічнага шпіталя. Пасля вайны — у Магілёўскай абласной псіхіятрычнай бальніцы (1945—1968, у 1945—1950 — галоўны ўрач), Магілёўскім абласным псіханеўралагічным дыспансеры (1950—1962 — в. а. галоўнага ўрача).

Пасля выхаду на пенсію — у Ленінградзе, з 1982 — у Пушкіне Ленінградскай вобласці ў Доме ветэранаў навукі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя інтарэсы: праблемы псіхіятрыі, псіханеўралогіі; псіхічныя ўскладненні пры малярыі; вопыт купіравання станаў ўзбуджэння ў клапатлівым аддзяленні (тэма дысертацыі).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Кулик, Давид Моисеевич  (руск.)

Літаратура
----------

* Малярийный энцефалит и его психопатология / Д. М. Кулик. — Могилев, 1955.
* Кулик Давид Моисеевич // Книга памяти Могилевщины — участникам Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. и других войн. — Могилев, 2007. — С. 134 : фото.
* Кулик Давид Моисеевич // Организаторы здравоохранения Республики Беларусь. — Минск, 2002. — С. 390. (Информация: год смерти 1977 — ошибочный.)
* Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР // Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.]. — Мінск, 1971. — Т. 4. — С. 519—520. (В содержании: Кулік Д. М.)

Спасылкі
--------

* Кулик, Давид Моисеевич (кандидат медицинских наук ; 1903—1994)  (руск.)
**«Белкааппраект»** — колішні праектны інстытут у Мінску, які размяшчаўся ў будынку па праспекце Пераможцаў, 17.

Гісторыя
--------

Створаны ў 1954 годзе. Да 1967 года праектная кантора Белкаапсаюза. Ліквідаваны 1 кастрычніка 2014 года.

Кірункі працы
-------------

Асноўныя кірунку працы: праектаванне прадпрыемстваў рознічнага і аптовага гандлю, грамадскага харчавання, плодаагароднінных нарыхтовак, па перапрацоўцы другаснай сыравіны, транспарту, кансервавай, кандытарскай, піва-безалкагольнай і мясной прамысловасці сістэмы спажывецкай кааперацыі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  «Белкооппроект» // Минск. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1983. – 467 с.
2. ↑  Белкааппраект у базе Kartoteka.by

Літаратура
----------

* «Белкооппроект» // Минск. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1983. – 467 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Грамы.
**Грамы** — мясцовасць у паўночна-ўсходняй частцы Полацка.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Назва мясцовасці верагодна паходзіць ад паганскага капішча Пяруна-Грамавержца ля Валовага возера. Дакладных звестак аб пачатку засялення гэтага полацкага прадмесця няма. На картах XVIII-XIX стагоддзяў на месцы мясцовасці ўжо пазначаны аднайменая вёска і фальварак. Штуршком да актыўнага развіцця мясцовасці паслужыла будаўніцтва чыгункі (Санкт-Пецярбург) — Балагое — Полацк — Седльцы — (Варшава) і станцыі «Полацк-2» (сучасная станцыя «Грамы») з вакзалам (які таксама называўся Мікалаеўскім — па назве чыгункі, на якой размяшчаўся) у 1905 годзе.

Мясцовасць знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы горада. На паўднёвым захадзе мяжуе з цэнтрам горада, ад якога аддзелена чыгункай Віцебск-Полацк-Даўгаўпілс і станцыяй Полацк. На паўднёвым усходзе мяжуе з мясцовасцю Ноўка, ад якой таксама аддзелена чыгункай. На паўночным захадзе мяжуе з мясцовасцю Спас-Слабада, ад якой аддзелена ракой Палатой. На ўсходзе да мясцовасці прымыкаюць землі вёскі Багатырская, на поўначы — тэрыторыі садовых таварыстваў (якія часам таксама могуць уключацца ў склад мясцовасці — тады яе мяжа на поўначы таксама праводзіцца па рацэ Палаце аж да вёскі Чаромушкіна).

Галоўнымі транспартнымі магістралямі мясцовасці з’яўляюцца вуліцы Суворава, Ленінградская, Янкі Купалы, Невельская і інш. Камунікацыя мясцовасці з цэнтральнай часткай Полацка даволі ўскладнена, патрапіць у мясцовасць можна альбо праз пешаходны мост праз чыгунку з Прывакзальнай плошчы, альбо праз пешаходны пераход праз чыгунку на паўднёвы ўсход ад станцыі «Полацк», альбо аўтатранспартам праз чыгуначны пераезд у раёне скрыжавання вуліц Гагарына і Суворава.

Забудова мясцовасці змяшаная, пераважная большасць — малапавярховая сядзібнага тыпу. Маюцца і шматпавярховыя тыпавыя пяціпавярховыя панэльныя і цагляныя дамы 1970-1990-х гадоў.

Мясцовасць пэўны час лічылася самым небяспечным раёнам Полацка з самай напружанай крымінагеннай абстаноўкай.

Транспарт
---------

* Чыгуначная станцыя Грамы (Полацк-2, Полацк-Грамы).

Сацыяльныя аб’екты
------------------

* Школа № 12
* Школа № 14
* Стадыён «Лакаматыў»
* Стараверскія могілкі

| ⛭Мясцовасці Полацка |
| --- |
| Правы бераг Дзвіны | 
* Аэрадром
* Баравуха
* Верхні замак
* Грамы
* Запалоцце
* Лазоўка
* Ніжні замак
* Ноўка
* Спас-Слабада
* Цэнтр

 | Герб Полацка |
| Левы бераг Дзвіны | 
* Востраў
* Задзвінне
* Кароўнікі
* Ксты
* Марыненка

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зыль.
**Васіль Канстанцінавіч Зыль** (20 красавіка 1902, вёска Востраў, Смалявіцкі раён, Мінская вобласць — 4 снежня 1973) — Герой Савецкага Саюза.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. З 1916 года працаваў пільшчыкам лесу ў Мінску. З 1921 года жыў у роднай вёсцы, дапамагаў бацьку ў сельскагаспадарчых працах. У 1923 годзе добраахвотнікам сышоў у Чырвоную Армію. У 1925 годзе быў накіраваны ў Маскоўскую артылерыйскую школу імя Красіна, якую скончыў у 1929 годзе. У 1927 годзе стаў камуністам. У 1931—1933 гадах вучыўся ў Ваеннай артылерыйскай акадэміі. У час Вялікай Айчыннай вайны ў баях удзельнічаў з чэрвеня 1941 года на Заходнім, Калінінскім, Паўночна-Заходнім, Сталінградскім, Данскім, 1-м Украінскім франтах.

Камандзір 299-га гвардзейскага танкавага корпуса гвардыі палкоўнік Васіль Канстанцінавіч Зыль здзейсніў подзвіг 25 студзеня 1945 пры фарсіраванні ракі Одэр. Полк пад яго камандаваннем першым пераправіўся праз раку, захапіў плацдарм на другім беразе, умацаваўся на ім і мінамётным агнём па праціўніку садзейнічаў наступу пяхотных падраздзяленняў. 10 красавіка 1945 г. Васілю Канстанцінавічу Зылю было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля заканчэння вайны Васіль Канстанцінавіч служыў у войску, у званні палкоўніка.

Памяць
------

Яго імем названы школа і вуліца ў Цярнопалі, школа ў Калінінградзе. З'яўляўся ганаровым грамадзянінам горада Волхаў Арлоўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 120. — 608 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0130-3.

Спасылкі
--------

* Васіль Канстанцінавіч Зыль на сайце «Героі краіны»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Іваноў.

**Васіль Зіноўевіч Іваноў** (1 студзеня 1898, сяло Цітаўка, Ягор’еўскі раён, Алтайскі край — 13 красавіка 1946) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Баранавіцкай вобласці.

Біяграфія
---------

З 1920 года на педагагічнай, савецкай, партыйнай рабоце, у органах юстыцыі. Член КПСС з 1927 года. У партызанах з мая 1942 года: начальнік штаба, з ліпеня 1943 года камандзір атрада, у кастрычніку 1943 года камісар, у кастрычніку 1943 — ліпені 1944 гадоў камандзір 20-й партызанскай брыгады імя В. С. Грызадубавай, адначасова член Быценскіх падпольных міжрайкама, РК КП(б)Б. З 1944 года старшыня райвыканкама, 1-ы сакратар Быценскага РК КП(б)Б.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.



1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Камароўскі.

**Васіль (Базыль) Камароўскі** (псеўд. *Антось Вярбіна*; 20 верасня 1914, Наваградчына — 28 верасня 1953, Таронта) — грамадскі дзеяч, пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся на Стаўбцоўшчыне. Удзельнік Польскай абарончай вайны 1939. Пасля вызвалення ў сакавіку 1941 з лагеру ваеннапалонных сакратар Беларускага камітэту самапомачы ў Берліне, з верасня 1941 — супрацоўнік Ф. Акінчыца ў Вустраўскай школе прапагандыстаў (пад Берлінам). Застаўся ў эміграцыі. Працаваў у газеце «Раніца», у 1945 годзе разам з Сяргеем Хмарам, Андрэем Чэмерам і інш. заклаў Літаратурную сустань «Баявая Ўскалось». У 1949 годзе выехаў у Канаду, жыў у Таронта. Уваходзіў у грамадскія згуртаванні беларусаў Канады, член замежнага сектару Беларускай народнай грамады. Загінуў у аўтакатастрофе ў Таронта.

Зноскі
------

1. ↑  Панькоў М. Хроніка беларускага жыцьця на чужыне (1945—1984). Мн. 2001.

Спасылкі
--------

* Лявон Юрэвіч. Літаратурны рух на эміграцыі. Менск, БГА, 2002
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Савіцкая.
**Галіна Фёдараўна Савіцкая** (нар. 16 мая 1932, в. Кулікі Сенненскага раёна) — беларускі перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці.

Біяграфія
---------

Скончыла Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (1969). У Ашмянскім раёне з 1953 года: аграном-планавік сельгасаддзела райвыканкама, аграном галоўнай інспекцыі сельскай гаспадаркі. З 1963 года па 1987 год у калгасе «Свабода» («Маяк»): аграном, галоўны аграном.

Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1980).

Узнагаоды
---------

Узнагароджана ордэнам Леніна (1971), медалём «За працоўную доблесць» (1966), «За доблесную працу» (1970), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

Літаратура
----------

* Савіцкая Галіна Фёдараўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 24.
* Савіцкая Галіна Фёдараўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 556. (Вызначыліся працай. Ардэнаносцы).
Даўжыня хвалі вымяраецца паміж *двума адвольнымі пунктамі*, чые фазы ваганняў супадаюць (гэта могуць быць або *максімумы*, або *мінімумы*, або *вузлы* хвалі.
**Даўжыня́ хва́лі** — адлегласць паміж двума найбліжэйшымі адзін да аднаго пунктамі, якія вагаюцца з аднолькавымі фазамі. Звычайна даўжыня хвалі вызначаецца грэчаскай літарай {\displaystyle \lambda } (лямбда). З’яўляецца адной з найболей істотных характарыстык ваганняў. Вымяраецца ў адзінках адлегласці: метрах і вытворных. Велічыня {\displaystyle k={\frac {2\pi }{\lambda }}}, адваротная самой даўжыні хвалі, называецца хвалевым лікам і мае сэнс прасторавай частаты.

Каб зразумець, чым з’яўляецца даўжыня хвалі, можна ўявіць сабе хвалі, што з’явіліся ад кінутага ў ваду каменя — даўжынёй хвалі будзе адлегласць паміж двума найбліжэйшымі хрыбтамі.

Даўжыня хвалі звязана з фазавай скорасцю {\displaystyle v} і частатой {\displaystyle f} паводле азначэння. Даўжыня хвалі адпавядае прастораваму перыяду хвалі — адлегласці, якую пункт з нязменнай фазай праходзіць за час, роўны перыяду ваганняў {\displaystyle T}, таму справядлівы наступныя суадносіны:

{\displaystyle \lambda =vT={\frac {v}{f}}={\frac {2\pi v}{\omega }}}, дзе {\displaystyle \omega } — вуглавая частата.
Хвалі дэ Бройля таксама маюць сваё вызначэнне даўжыні хвалі і частаты, якія залежаць ад імпульса {\displaystyle p} і энергіі {\displaystyle E}

* частата: {\displaystyle \nu ={\frac {E}{h}}}
* даўжыня хвалі: {\displaystyle \lambda ={\frac {h}{p}}}

дзе {\displaystyle h} — пастаянная Планка.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4189549-6 · LCCN: sh2005004676 · Microsoft: 6260449 |
Гарэнне запалкі
Гарэнне натрыю
**Гарэнне** — складаны фізіка-хімічны працэс ператварэння кампанентаў гаручай сумесі ў прадукты згарання з вылучэннем цеплавога выпраменьвання, святла і прамяністай энергіі. Набліжана можна апісаць прыроду гарэння як бурна працякаючае акісленне.

Дагукавое гарэнне (дэфлаграцыя) у адрозненне ад выбуху і дэтанацыі працякае з нізкімі хуткасцямі і не звязана з утварэннем ударнай хвалі. Да дагукавога гарэння адносяць нармальнае ламінарнае і турбулентнае распаўсюджванне полымя, да звышгукавога — дэтанацыю.

Гарэнне падпадзяляецца на цеплавое і ланцуговае. У аснове цеплавога гарэння ляжыць хімічная рэакцыя, здольная працякаць з прагрэсавальным самапаскарэннем з прычыны назапашвання вылучаемага цяпла. Ланцуговае гарэнне сустракаецца ў выпадках некаторых газафазных рэакцый пры нізкіх цісках.

Умовы тэрмічнага сампаскарэння могуць быць забяспечаны для ўсіх рэакцый з досыць вялікімі цеплавымі эфектамі і энергіямі актывацыі.
Гарэнне можа пачацца самаадвольна ў выніку самазагарання альбо быць ініцыяваным запальваннем. Пры фіксаваных знешніх умовах бесперапыннае гарэнне можа працякаць у стацыянарным рэжыме, калі асноўныя характарыстыкі працэсу — хуткасць рэакцыі, магутнасць цеплавыдзялення, тэмпература і склад прадуктаў — не змяняюцца ў часе, альбо ў перыядычным рэжыме, калі гэтыя характарыстыкі вагаюцца каля сваіх сярэдніх значэнняў. З прычыны моцнай нелінейнай залежнасці хуткасці рэакцыі ад тэмпературы, гарэнне адрозніваецца высокай адчувальнасцю да знешніх умоў. Гэтая ж ўласцівасць гарэння абумоўлівае існаванне некалькіх стацыянарных рэжымаў пры адных і тых жа умовах (гістэрэзісны эфект).

Літаратура
----------

* Хімічны слоўнік навучэнца: Дапаможнік для вучняў / Б. Н. Качаргін, В. М. Макарэўскі, Л. Я. Гарнастаева, В. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 2003. — С. 74. — 287 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-12-0621-8.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · У. Даля · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11931715p · LCCN: sh85028831 · LNB: 000423358 · Microsoft: 105923489 · NDL: 00568101 · NKC: ph120848 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Русак.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Родзька.
**Галіна Русак** (дзявоч. *Родзька*; 24 мая 1930, Навагрудак, Гродзенская вобласць — 14 верасня 2000) — беларуская мастачка, мастацтвазнаўца, грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў ЗША, удзельніца агульнаамерыканскага руху за правы жанчын. Прафесар (1993).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям'і беларускага дзеяча Філарэта Родзькі і Веры з Гулевічаў. Сястра Усевалада Родзькі.

З 1949 года жыла ў Амерыцы. Да ад'езду ў Новы Свет скончыла Фрайбургскі і Лёвенскі ўніверсітэты. Адукацыю завяршыла ў Амерыцы ў Канектыкуцкім каледжы, ступень магістра гуманітарных навук атрымала ў Ратгерскім універсітэце (штат Нью-Джэрсі). Працавала дырэктарам мастацкай бібліятэкі гэтага ўніверсітэта.

Творчасць мастачкі Г.Русак была добра вядомая ў ЗША і Канадзе, дзе яна неаднаразова выстаўлялася ў розных галерэях, але толькі ў 1992 годзе з выстаўкай яе твораў змаглі пазнаёміцца і ў Беларусі (адзіная персанальная выстаўка на Радзіме).

Уваходзіла ў склад кіраўніцтва Згуртавання беларускіх мастакоў і ўмельцаў.

Зноскі
------

1. ↑  Эміграцыйная гісторыя ў асобах. 27 студзеня. Філарэт Родзька

Літаратура
----------

* *Трыгубовіч В. А.* Русак Галіна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 454. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
**Даўжнік** — у цывільным працэсе бок абавязацельства (дэбітор), які павінен выканаць на карысць другога боку (крэдытора) пэўнае дзеянне або ўстрымацца ад такога дзеяння. Даўжнікамі могуць выступаць асобы, здольныя быць носьбітамі грамадзянскіх правоў і абавязкаў, г.зн. працаздольныя грамадзяне, юрыдычныя асобы і сама дзяржава. Калі ў абавязацельстве бяруць удзел некалькі даўжнікоў, кожны з іх павінен выканаць абавязацельства ў роўнай долі з іншымі.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
**Даўжынёй крывой** у метрычнай прасторы {\displaystyle (X,\rho )} называецца варыяцыя адлюстравання, якім задаецца крывая,
г.з. даўжыня крывой {\displaystyle \gamma :[a,b]\to X} ёсць велічыня, роўная:

{\displaystyle \sup \limits \_{P}\sum \limits \_{k=0}^{m}\rho (\gamma (x\_{k+1}),\gamma (x\_{k}))},
дзе дакладная верхняя грань бярэцца па ўсіх разбіццях {\displaystyle P} адрэзка {\displaystyle [a,b]}.

Звязаныя азначэнні
------------------

Калі даўжыня канечная, то кажуць, што крывая **выпрастальная**, у адваротным выпадку **невыпрастальная**.

Формулы
-------

Калі крывая належыць класу {\displaystyle C^{1}} у {\displaystyle \mathbb {R} ^{n}}, то яе даўжыня роўная:

* У трохмернай еўклідавай прасторы {\displaystyle \mathbb {R} ^{3}}:
{\displaystyle \int \limits \_{a}^{b}{\sqrt {(x'(t))^{2}+(y'(t))^{2}+(z'(t))^{2}}}\,dt.}
* У агульным выпадку *n*-мернай еўклідавай прасторы {\displaystyle \mathbb {R} ^{n}}:
{\displaystyle \int \limits \_{a}^{b}{\sqrt {\sum \limits \_{k=1}^{n}\left(f'\_{k}(t)\right)^{2}}}\,dt.}
* Калі крывая зададзена на плоскасці {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} як графік функцыі *y* = *f*(*x*), то яе даўжыня роўная
{\displaystyle \int \limits \_{a}^{b}{\sqrt {1+(f'(x))^{2}}}\,dx.}
**Ганна Крысціна Элізабет Хальберг** (швед. Anna Kristina Elisabet Hallberg, народжаная Эрыксан, Eriksson, нар. 19 лістапада 1963 г. Хёрланд) — шведская жанчына-палітык. Сябра Сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі. Дзеючы міністр знешняга гандлю і адначасова міністр па супрацоўніцтве Паўночных краін у другім кабінеце Лёвена на чале з Стэфанам Лёвенам з 10 верасня 2019 года.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 19 лістапада 1963 года. Вырасла ў горадзе Трольхетан.

У 1983—1987 гадах вывучала права і дзелавое адміністраванне ў Гётэбаргскім універсітэце.

У 1987—1999 гадах займала розныя пасады ў банку SEB. У 1999—2001 гадах — кіраўнік праекта ў кампаніі Öhman Fondkomission. У 2001—2007 гадах займала кіруючыя пасады ў SEB Private Banking. У 2007—2012 гадах — фінансавы дырэктар дзяржаўнай кампаніі па суфінансавання бізнесу Almi Företagspartner. У 2009—2019 гадах — член праўлення кампаніі Atrium Ljungberg. У 2010—2017 гг. — член праўлення Заходняга інстытута. У 2013—2018 гадах — выканаўчы віцэ-прэзідэнт дзяржаўнай кампаніі Almi Företagspartner. У 2016—2018 гадах — член праўлення кампаніі Partnerinvest Norr. У 2017—2019 гадах — дырэктар кампаніі Lifco і член праўлення Сярэдне-Шведскага ўніверсітэта.

10 верасня 2019 года атрымала партфель міністра знешняга гандлю і адначасова партфель міністра па супрацоўніцтве Паўночных краін у другім кабінеце Лёвена.

Жыве ў Стакгольме. Замужам. Мае двух дзяцей.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | Рыксдаг |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дубянецкая.
**Галіна Міхайлаўна Дубяне́цкая** (20 жніўня 1962, Мінск) — беларуская паэтка, перакладніца.

Біяграфія
---------

Дачка выдаўца і пісьменніка Міхала Дубянецкага, сястра тэолага Ірыны Дубянецкай.

Скончыла Мінскі інстытут замежных моў. Працавала ў Інстытуце літаратуры Акадэміі навук, Скарынаўскім цэнтры, часопісах «Унія», «Крыніца». Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.

Жыве ў Мінску.

Творчасць
---------

Вершы і пераклады друкаваліся ў рэспубліканскім і замежным друку, у альманахах і анталогіях. У 2008 годзе выдала кнігу паэзіі «Анадыямэна».

Сям’я
-----

У шлюбе з паэтам Сержуком Сысам.

Спасылкі
--------

* Старонка на сайце СБП Архівавана 17 сакавіка 2020.
* Галіна Дубянецкая. Літрадыё
**Спішска-Нова-Вес** (славацк.: Spišská Nová Ves, ням.: Zipser Neudorf, венг.: Igló) — горад ва ўсходняй Славакіі на рацэ Горнад каля падножжа Высокіх Татраў. Насельніцтва каля 39 тыс. чалавек.

Гісторыя
--------

У XII ст. на месцы Спішска-Нова-Вес з'яўляецца славянскае паселішча Іглаў. У XIII ст. непадалёк засноўваюць сваё паселішча нямецкія каланісты і называюць яго Найдорф, неўзабаве славянскі Іглаў і нямецкі Нойдорф злучаюцца ў адзін горад. Горад хутка развіваецца, тут здабываецца медзь і вядзецца гандаль — спішскі гарадскі кірмаш быў на той час найвялікшым у Славакіі.

У 1412 годзе ў шэрагу з астатнімі спішскімі гарадамі Спішска-Нова-Вес была аддана ў якасці задатка за каралеўскую пазыку Польшчы, дзе яна знаходзілася да 1772 года. У 1778 Спішска-Нова-Вес становіцца сталіцай «16 спішскіх гарадоў». У 1870 годзе тут пракладваецца чыгунка, а ў 1894 будуецца электрастанцыя.

Сёння Спішска Нова еэс — папулярны турыстычны маршрут.

Дэмаграфія
----------

Паводле перапіса 2001 года горад налічваў 39 193 жыхароў: славакі (94,21%), цыгане (1,93%), чэхі (0,51%). Рэлігійны склад насельніцтва склаў: рымска-каталіцтва (69,81%), без рэлігійнай прыналежнасці (16,95%), лютэранства (3,17%), грэка-каталіцтва (3,05%).

Зноскі
------

1. 1 2  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Statistical Office of the Slovak republic. Архівавана з першакрыніцы 16 лістапада 2007. Праверана 12 студзеня 2008.

У сеціве
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Спішска-Нова-Вес
* Афіцыйны сайт горада
**Галіна Марцінаўна Самсова** (14 сакавіка 1937, Сталінград, СССР — 11 снежня 2021, Лондан, Вялікабрытанія) — расійская артыстка балета і дырэктар трупы.

Ранняе жыццё і трэніроўкі
-------------------------

Самсова (прозвішча пры нараджэнні Самцова) нарадзілася ў Сталінградзе (цяпер Валгаград). Пачала займацца балетам у раннім узросце. Яна вучылася ў Кіеўскай школе опернага балета ў Наталлі Веркундавай і ў 1956 годзе паступіла ў Кіеўскі оперны балет, дзе з часам стала салісткай. У 1960 годзе яна выйшла замуж за канадска-украінскага настаўніка танцаў Аляксандра Урсуляка і пераехала з ім у Канаду. У 1961 годзе яна далучылася да Нацыянальнага балета Канады ў Таронта, спрасціўшы напісанне свайго дзявочага прозвішча з Самцова на Самсова. Нанятая ў якасці салісткі, яна неўзабаве атрымала пасаду галоўнай танцоркі і была занята ў вядучых партыях у «Лебядзіным возеры» і «Жызелі», а таксама ў творах Баланчына, Цюдара і Кранка.

Выканальніцкая дзейнасць
------------------------

У 1963 годзе, калі Самсова гасцявала ў Лондане, яе рэкамендавалі Раймунда дэ Лараіну, пляменніку маркіза дэ Куэваса, на галоўную ролю ў новай пастаноўцы «Папялушкі» Пракоф’ева ў харэаграфіі Вацлава Арлікоўскага, прадстаўленай на Міжнародным фестывалі танца ў Парыжы. Дэбютаваўшы ў гэтай ролі, якую яна танцавала амаль кожны дзень на працягу месяца, Самсова атрымала залаты медаль фестывалю за выступленне жанчыны-танцоўшчыцы (Рудольф Нурэеў атрымаў залаты медаль за выступленне мужчыны-танцоўшчыка). Яе лірычная інтэрпрэтацыя Папялушкі таксама прывяла да таго, што яе запрашалі выступіць у якасці госця ў многіх трупах, у тым ліку балет Марсельскай оперы і Лонданскі фестывальны балет.

Самсова далучылася да Лонданскага фестывальнага балета ў якасці запрошанага артыста ў 1964 годзе, але неўзабаве стала пастаянным членам трупы і займала пасаду галоўнай балерыны амаль дзесяць гадоў, да 1973 года.

Зноскі
------

1. 1 2  The International Who's Who of Women 2006 — Routledge, 2005. — ISBN 978-1-85743-325-8<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q88012245'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1508259'></a>
2. 1 2
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 26 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>
**Србуі Сцяпанаўна Лісіцыян** (арм.: Սրբուհի Լիսիցյան; 15 (27) чэрвеня 1893, Тыфліс — 1979, Ерэван) — савецкі навуковец, мастацтвазнаўца, даследчык танцавальнага і тэатральнага фальклору. Доктар гістарычных навук (1961).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 27 чэрвеня 1893 года ў Тыфлісе ў сям’і вядомага расійскага і савецкага навуковага Сцяпана Лісіцыяна. З 1911 па 1917 год вучылася на вышэйшых жаночых курсах Гер’е і ў студыі танца пад кіраўніцтвам І. С. Чарнецкай у Маскве. Вярнуўшыся ў Тыфліс, стварыла студыю рытму і пластыкі, надалей ператвораную ў інстытут. У 1930 годзе пераехала ў Ерэван, дзе заснавала і стала першым дырэктарам харэаграфічнай вучэльні. У якасці рэжысёра балетмайстра супольна з кампазітарам Саркісам Бархударанам была адным з аўтараў балета «Нарынэ» (1936).

З 1945 года працавала ў Ерэванскім мастацка-тэатральным інстытуце, потам — старэйшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце археалогіі і этнаграфіі Акадэміі навук Армянскай ССР. Займалася даследаваннем этнічнай харэаграфіі, гісторыяй армянскага танцавальнага мастацтва, стала аўтарам шэрага манаграфій на гэтыя тэмы. Створаная ёю сістэма запісу танцавальных рухаў (кінетаграфія) дазволіла з матэматычнай дакладнасцю фіксаваць становішча цела ў прасторы, праводзіць аналіз рухаў і мізансцэн танцаў і тэатральных уяўленняў. Србуі Лісіцыян таксама вядомая сваімі перакладамі твораў класікаў армянскай літаратуры на рускую мову.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Армянская савецкая энцыклапедыя / пад рэд. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>
2. 1 2 3 4  Ով ով է. հայեր / пад рэд. Հ. Այվազյան — Երևան: 2005.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393'></a>

Літаратура
----------

* Лейбовский Вадим. «Сёстры Лисициан — свободный танец». — «Спортивная жизнь России», 2004 г. № 4. ISSN 0131-9612.
* *Србуи Лисициан.* Запись движения (кинетография). — Искусство, 1940. — 426 с.
* *Србуи Лисициан.* Старинные пляски и театральные представления армянского народа. — Академия наук Армянской ССР, 1958. — Т. 1. — 612 с.

Спасылкі
--------

Србуи Лисициан в Театральной энциклопедии Архівавана 5 сакавіка 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1046090399 · ISNI: 0000 0000 3326 8928 · LCCN: n97862298 · SUDOC: 192432656 · VIAF: 36216544 |
**Даўлетмамед Азадзі** (туркм.: Döwletmämmet Azady; каля 1700, у раёне Кара-Кала, Туркменістан — 1760?) — туркменскі паэт
 і вучоны. Бацька Махтумкулі.

Біяграфія
---------

Прыхільнік містычнай плыні ў ісламе — суфізму. Займаўся тэорыяй верша. Асноўны твор — дыдактычная паэма «Пропаведзь Азадзі» («Вагзі-Азад») — разважанні пра справядлівага правіцеля, маральна-этычныя нормы паводзін, развіццё гандлю і земляробства. Мова паэмы архаічная, насычаная араба-персідскімі элементамі.

Зноскі
------

1. ↑  Паэзія Усходу: тонкая справа перакладу

Літаратура
----------

* Азадзі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
**Срджан Астоіч** (сербск.: Srdjan Ostojic / Срђан Остојић; нар. 10 студзеня 1983) — сербскі футбаліст, брамнік.

Клубная кар’ера
---------------

Гуляў у Сербіі, у асноўным за клубы ніжэйшых дывізіёнаў. У другой палове 2007 года гуляў у «Бяжаніі» ў найвышэйшай лізе чэмпіяната Сербіі, але па выніках сезона клуб пакінуў сербскую Суперлігу. Яшчэ тры гады Астоіч быў асноўным брамнікам клуба, які гуляў у другім дывізіёне.

У лютым 2011 года папоўніў склад «Гомеля», дзе з’яўляўся другім брамнікам. У жніўні 2012 года пакінуў гомельскі клуб. У верасні 2012 года стала вядома аб яго вяртанні ў «Бяжанію».

У снежні 2012 года зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з салігорскім «Шахцёрам». У «Шахцёры» стаў другім брамнікам пасля Юрыя Цыгалкі, але пасля таго як у жніўні Цыгалка атрымаў траўму, у асноўным складзе стаў выступаць трэці брамнік Эдуардас Курскіс. Упершыню ў складзе гарнякоў з’явіўся на полі 20 кастрычніка 2013 года ў матчы супраць «Нёмана», калі з-за няўпэўненай гульні Астоіча «Шахцёр» прайграў 1:2. Пазней зноў апынуўся на лаўцы запасных, і другі раз з’явіўся на полі ў апошнім туры 1 снежня 2013 года, замяніўшы Курскіса, які атрымаў траўму.

Па заканчэнні сезона 2013 пакінуў салігорскі клуб і ў сакавіку 2014 года ў чарговы раз стаў іграком «Бяжаніі», дзе неўзабаве замацаваўся ў аснове. У ліпені 2015 года накіраваўся ў Боснію і Герцагавіну, стаўшы іграком клуба найвышэйшага дывізіёна «Дрына». У лютым 2016 года вярнуўся ў Сербію, падпісаўшы кантракт з першалігавым «Земунам», а ў чэрвені таго ж года стаў іграком казахстанскага клуба «Акжайык». Аднак ужо праз два месяцы пакінуў «Акжайык» і пазней вярнуўся ў «Земун».

У ліпені 2018 года далучыўся да інданезійскага клуба «Арэма». У лютым 2019 года зноў далучыўся да «Земуна», дзе заставаўся да канца сезона 2018/19, пасля чаго завяршыў кар’еру.

Дасягненні
----------

* Беларусь 02Сярэбраны прызёр Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2013
* Беларусь 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2011
* Беларусь Уладальнік Кубка Беларусі: 2011
* Беларусь Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2012

Заўвагі
-------

1. ↑  Srdjan Ostojic // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Остоич покидает «Гомель»(недаступная спасылка)
3. ↑  Срдян Остоич до конца года подписал контракт с сербской «Бежанией»(недаступная спасылка)
4. ↑  Остоич согласовал условия контракта с «Шахтером»
5. ↑  Срджан Остоич продолжит карьеру во втором дивизионе Сербии
6. ↑  Экс-вратарь «Гомеля» и «Шахтера» Остойич перешел в «Дрину»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FBref.com · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Срэбра.
Колер і шрафіроўка.Колер і шрафіроўка.
**Срэ́бра** — адзін з двух геральдычных металаў, традыцыйная назва для белага колеру ў геральдыцы. У геральдычнай літаратуры прысутнічае таксама назва «*срэбраны*».

Асаблівасці
-----------

У гербах прынцаў выражаецца тэрмінам «*lune*», у гербах пэраў — «*perle*», ва ўсіх іншых — «*argent*».

У гербах выкарыстоўвалася ўласна срэбра або іншы белы метал, а таксама «*срэбраная*» або белая фарба. Калі жадалі падкрэсліць, што гербавая фігура «*жывая*», то пры блазаніраванні асабліва абгаворвалі, што ўжываецца «*белы*» як самастойны колер.

Шрафіроўка
----------

Графічна ў чорна-белым варыянце колер пазначаецца незафарбаваным полем.

Сімволіка колеру
----------------

Срэбра ў геральдыцы традыцыйна сімвалізуе нявіннасць, беззаганнасць, мудрасць, ціхамірную радасць, цнатлівасць, высакародства, чысціню, шчырасць, надзею, праўдзівасць, малодшую галіну роду.

У сярэдневяковай астраноміі срэбру адпавядаў Месяц, у алхіміі — жэмчуг, стыхія — вада.

Зноскі
------

1. ↑  *Анатоль Кірылавіч Цітоў.* Геральдыка Беларусі / Я. В. Малашэвіч, А. П. Касцялецкая. — 2-е дапоўненае і папраўленае выданне. — Мінск: Мінская фабрыка каляровага друку, 2010. — С. 11. — 147 с. — 3 000 экз.

| ⛭Тынктуры ў геральдыцы |
| --- |
| *правіла тынктур, дамасцыроўка, шрафіроўка* |
| Класічныя металы | золата ·  срэбра | Традыцыйныя тынктуры і шрафіроўкаТрадыцыйныя тынктуры і шрафіроўка |
| Класічныя фініфці | чырвоная ·  блакітная ·  зялёная ·  чорная ·  пурпур |
| Класічныя футры | вавёркавае ·  гарнастаевае |
| Дадатковыя фініфці | аранжавая ·  карычневая |
| Дадатковыя металы | сталь ·  медзь |
| Дадатковыя футры | ласка |
**Фотабло́г** — сайт, які складаецца, у асноўным, з рэгулярна публікаваных фатаграфій, часта дапоўненых назваю здымка, датай/часам, тэкставым апісаннем, данымі Exif і інш. Фотаблог часта дазваляе дадаваць каментары, ставіць рэйтынг і пад. Фотаблог можа публікаваць інфармацыю пра абнаўленні сродкамі тэхналогій RSS або Atom.

Спасылкі
--------

### Каталогі фотаблогаў

* www.photoblogs.org — папулярны сайт з базай даных па больш за 20 тыс. фотаблогаў з усяго свету.

### Прыклады фотаблогаў байнэту

* www.fotoblog.by — служба, якая дазваляе кожнаму стварыць уласны фотаблог, і ўдзельнічаць у абмеркаванні іншых фотаблогаў.