УГА
**Тэрмометр супраціўлення** — прыстасаванне для вымярэння тэмпературы, прынцып дзеяння якога заснаваны на залежнасці электрычнага супраціўлення рэчываў ад тэмпературы.
Для вырабу тэрмометраў супраціўлення звычайна выкарыстоўваюць металы (плаціну, медзь) або паўправаднікі.

Тэрмометры супраціўлення выкарыстоўваюць разам з лагометрамі, вымяральнымі мастамі, нармуючымі пераўтваральнікамі, з дапамогай якіх непасрэдна вымяраюць супраціўленне, якое ўтварае тэрмометр супраціўлення.

Тэрмометр супраціўлення з металу
--------------------------------

Металы, якія выкарыстоўваюцца ў тэрмометрах супраціўлення, павінны адпавядаць шэрагу патрабаванняў: не акісляцца, добра ўзнаўляць значэнне электрычнага супраціўлення ў інтэрвале рабочых тэмператур, як мага больш змяняць сваё супраціўленне пры змяненні тэмпературы.

Найлепш гэтым патрабаванням адпавядаюць медзь і плаціна.

У прамысловасці тэрмометры супраціўлення з металу звычайна градуіруюць наступным чынам: лічба, якая паказвае значэнне электрычнага супраціўлення гэтага тэрмометра пры 0 °C, і літара, якая паказвае метал, з якага зроблены гэты тэрмометр супраціўлення. Напрыклад: 10М, 50П.

### Медныя тэрмометры супраціўлення

Выкарыстоўваюцца для вымярэння тэмператур у дыяпазоне ад −50 °C да +200 °C. Залежнасць супраціўлення ад тэмпературы ў гэтым дыяпазоне лінейная:

{\displaystyle R\_{t}=R\_{0}(1+(\alpha )t)},

дзе {\displaystyle (\alpha )=4,2610^{-}3K^{-}1}.

### Плацінавыя тэрмометры супраціўлення

Выкарыстоўваюцца для вымярэння тэмператур у дыяпазоне ад −260 °C да +1100 °C. Залежнасць супраціўлення ад тэмпературы мае складаны характар і ў дыяпазоне ад 0 да 650 выражаецца праз формулу:

{\displaystyle R\_{t}=R\_{0}(1+(\alpha )t+(\beta )t^{2})},

дзе {\displaystyle (\alpha )=3,9684710^{-}3K;(\beta )=-5,84710^{-}7K}.

Паўправадніковыя тэрмометры супраціўлення
-----------------------------------------

Выкарыстоўваюцца для вымярэння нізкіх тэмператур (да 100 К).

Электрычнае супраціўленне паўправаднікоў пры павышэнні тэмпературы, у адрозненне ад металаў, паніжаецца. Залежнасць тэмпературы ад супраціўлення мае нелінейны характар.

Табліца супраціўленняў некаторых тэрмометраў супраціўлення
----------------------------------------------------------

Супраціўленне ў Омах (Ω)| Тэмператураў °C | Pt100 | Pt1000 | ням.: PTC | ням.: NTC | NTC | NTC | NTC | NTC |
|  | Typ: 404 | Typ: 501 | Typ: 201 | Typ: 101 | Typ: 102 | Typ: 103 | Typ: 104 | Typ: 105 |
| −50 | 80,31 | 803,1 | 1032 |  |  |  |  |  |
| −45 | 82,29 | 822,9 | 1084 |  |  |  |  |  |
| −40 | 84,27 | 842,7 | 1135 |  |  | 50475 |  |  |
| −35 | 86,25 | 862,5 | 1191 |  |  | 36405 |  |  |
| −30 | 88,22 | 882,2 | 1246 |  |  | 26550 |  |  |
| −25 | 90,19 | 901,9 | 1306 |  | 26083 | 19560 |  |  |
| −20 | 92,16 | 921,6 | 1366 |  | 19414 | 14560 |  |  |
| −15 | 94,12 | 941,2 | 1430 |  | 14596 | 10943 |  |  |
| −10 | 96,09 | 960,9 | 1493 |  | 11066 | 8299 |  |  |
| −5 | 98,04 | 980,4 | 1561 | 31389 | 8466 |  |  |  |
| 0 | 100,00 | 1000,0 | 1628 | 23868 | 6536 |  |  |  |
| 5 | 101,95 | 1019,5 | 1700 | 18299 | 5078 |  |  |  |
| 10 | 103,90 | 1039,0 | 1771 | 14130 | 3986 |  |  |  |
| 15 | 105,85 | 1058,5 | 1847 | 10998 |  |  |  |  |
| 20 | 107,79 | 1077,9 | 1922 | 8618 |  |  |  |  |
| 25 | 109,73 | 1097,3 | 2000 | 6800 |  |  | 15000 |  |
| 30 | 111,67 | 1116,7 | 2080 | 5401 |  |  | 11933 |  |
| 35 | 113,61 | 1136,1 | 2162 | 4317 |  |  | 9522 |  |
| 40 | 115,54 | 1155,4 | 2244 | 3471 |  |  | 7657 |  |
| 45 | 117,47 | 1174,7 | 2330 |  |  |  | 6194 |  |
| 50 | 119,40 | 1194,0 | 2415 |  |  |  | 5039 |  |
| 55 | 121,32 | 1213,2 | 2505 |  |  |  | 4299 | 27475 |
| 60 | 123,24 | 1232,4 | 2595 |  |  |  | 3756 | 22590 |
| 65 | 125,16 | 1251,6 | 2689 |  |  |  |  | 18668 |
| 70 | 127,07 | 1270,7 | 2782 |  |  |  |  | 15052 |
| 75 | 128,98 | 1289,8 | 2880 |  |  |  |  | 12932 |
| 80 | 130,89 | 1308,9 | 2977 |  |  |  |  | 10837 |
| 85 | 132,80 | 1328,0 | 3079 |  |  |  |  | 9121 |
| 90 | 134,70 | 1347,0 | 3180 |  |  |  |  | 7708 |
| 95 | 136,60 | 1366,0 | 3285 |  |  |  |  | 6539 |
| 100 | 138,50 | 1385,0 | 3390 |  |  |  |  |  |
| 105 | 140,39 | 1403,9 |  |  |  |  |  |  |
| 110 | 142,29 | 1422,9 |  |  |  |  |  |  |
| 150 | 157,31 | 1573,1 |  |  |  |  |  |  |
| 200 | 175,84 | 1758,4 |  |  |  |  |  |  |

Функцыя атрымання значэння тэмпературы (C++)
--------------------------------------------

Прыведзены ніжэй код дазваляе атрымаць значэнне тэмпературы датчыка Pt100 ці Pt1000 з яго бягучага супраціўлення.

```
float GetPt100Temperature(float r)
{
 float const Pt100[] = { 80.31, 82.29, 84.27, 86.25, 88.22, 90.19, 92.16, 94.12, 96.09, 98.04,
 100, 101.95, 103.9, 105.85, 107.79, 109.73, 111.67, 113.61, 115.54, 117.47,
 119.4, 121.32, 123.24, 125.16, 127.07, 128.98, 130.89, 132.8, 134.7, 136.6,
 138.5, 140.39, 142.29, 157.31, 175.84, 195.84};
 int t = -50, i, dt = 0;
 if (r > Pt100[i = 0])
 while (250 > t) {
 dt = (t < 110) ? 5 : (t > 110) ? 50 : 40;
 if (r < Pt100[++i])
 return t + (r - Pt100[i-1]) \* dt / (Pt100[i] - Pt100[i-1]);
 t += dt;
 };

 return t;
}

float GetPt1000Temperature(float r)
{
 return GetPt100Temperature(r / 10);
}

```

Гл. таксама
-----------

* Тэрмапара
* Тэрмістар
* Біметалічная пласціна
* Манаметрычны тэрмометр
* Пірометр
* Фотарэзістар

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 144086978 |