Янотападобны сабака ў Гродзенскім заапарку
**Янотападобны сабака** для Беларусі — від сысуноў сямейства Сабачыя (*Canidae*), адзін з двух інтрадукаваных відаў драпежнікаў у Беларусі.

Гісторыя
--------

Пудзіла янотападобнага сабакі ў экспазіцыі ў Лідскага гісторыка-мастацкага музея
Акліматызаваны від. У Беларусь 100 янотападобных сабак былі завезеныя ў 1936 годзе і выпушчаныя ў Парыцкім, Любанскім і Чачэрскім раёнах. Але ўжо да гэтага часу на тэрыторыі рэспублікі сустракаліся адзінкавыя асобіны янотападобнага сабакі, якія заходзілі з суседніх абласцей РСФСР (Калінінскай, Пскоўскай і Смаленскай), у якіх іх выпуск быў праведзены раней. Для звяроў былі збудаваныя штучныя норы, і першы час іх падкормлівалі мясам і рыбай. Яны хутка прывыклі да падкорму і доўгі час не выходзілі з нор на пошукі ежы. Звяры, выпушчаныя ў Парыцкім раёне, добра прыжыліся і ў 1940 годзе ўжо сустракаліся ў 14 прылеглых раёнах.

Пудзіла янотападобнага сабакі са шчанюкамі ў Музеі прыроды і экалогіі Рэспублікі Беларусь
У 1947-50 гадах у Парыцкім і Любанскім раёнах адлоўленыя 52 асобіны, з іх 32 выпушчаныя ў Лагішынскім (цяпер Пінскі), а 20 у Слонімскім раёнах. У 1952 годзе янотападобны сабака ўжо сустракаўся ва ўсіх абласцях з відавочнай перавагай у паўднёва-ўсходняй частцы.

Сучасная папуляцыя
------------------

На 2013 год колькасць янотападобных сабак у рэспубліцы даволі высокая. Колькасць янотападобных сабак, якія жывуць у паляўнічых угоддзях Беларусі, на 2013 год складала 13 400 асобін.

### Дынаміка адгульнай колькасці

### Дынаміка здабычы

### Утрыманне ў няволі

Янотападобны сабака ў Гродзенскім заапарку
Янотападобныя сабакі жывуць у Гродзенскім, Віцебскім і Мінскім заапарках, у Магілёўскім заасадзе.

Біялогія
--------

Паштовая марка стандартнай серыі
У Беларусі янотападобны сабака аддае перавагу шырокалісцевым і змешаным лясам, невялікім пералескам, якія мяжуюць з балотамі, рэкамі, азёрамі і іншымі вадаёмамі. Насяляе яна таксама ў пойменных астраўных лясах, зарасніках хмызняку і трыснягу па берагах рэк і азёр. З раёнаў, дзе праводзяцца меліярацыйныя работы і знікаюць натуральныя вадаёмы, звяры звычайна сыходзяць.

Ахова
-----

Аховы не патрабуе. У Беларусі з 1950 года дазволены яго адстрэл. Здабываецца ў асноўным для атрымання футра. У паляўнічай гаспадарцы гэты звер можа наносіць страты, руйнуючы гнёзды наземна-гняздуючых паляўнічых птушак. Асабліва шкодны ён ў плаўнях і узбярэжжах ліманаў, дзе есць шмат яек і птушанят вадаплаўных птушак. Менавіта з-за спусташэння птушыных гнёздаў у вясновы час янотападобны сабака лічыцца шкодным для паляўнічай гаспадаркі відам, і паляванне на яго дазволена круглы год. Месцамі небяспечы як пераносчык віруса шаленства. У цяперашні час, згодна з Правіламі палявання ў РБ, прызнаны шкодным для паляўнічай гаспадаркі вім. Аднак ацэньваць шкодную або карысную дзейнасць янотападобнага сабакі неабходна для кожнага канкрэтнага рэгіёну. Правільным ці няправільным было рашэнне акліматызацыі гэтага віду на тэрыторыі краіны — зараз пытанне гісторыі. Від стаў складнікам часткай фаўны Беларусі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  СОБАКА ЕНОТОВИДНАЯ (Nyctereutes procyonoides)  (руск.)
2. ↑  Чем живёт Витебский зоопарк, или Не кормите животных просроченными продуктами!  (руск.)
3. ↑  Енотовидная собака (Янотападобны сабака) Архівавана 22 красавіка 2021.  (руск.)
4. ↑  Собака енотовидная (Nyctereutes procyonoides)  (руск.)

Літаратура
----------

* Дунин В. Ф. «Енотовидная собака» // Звери: Популярный энциклопедический справочник (Животный мир Беларуси). -- Минск, 2003. -- С. 120-124.
* Гричик В. В. Бурко Л. Д. «Животный мир Беларуси. Позвоночные : учеб. пособие». -- Минск, 2013. −399 с.
* Быкова Н. К. Лях Ю. Г. Пальчевская К. И. Ермолаева И. А. Янута Г. Г. «Животный мир» // Состояние природной среды Беларуси. Экологический бюллетень за 2013 год. -- Минск, 2014. -- C. 272-305.
* Сержанин И. Н. «Млекопитающие Белоруссии». Издание 2-е. -- Минск, 1961. − 321с.
* Савицкий Б. П. Кучмель С. В. Бурко Л. Д. «Млекопитающие Беларуси». -- Минск, 2005. − 319с.
* Дерябина Т. Г. «Питание енотовидной собаки (Nyctereutes procyonoides) в Полесском государственном радиационноэкологическом заповеднике при депрессии численности мелких грызунов» // Современные проблемы природопользования, охотоведения и звероводства. Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 85-летию ВНИИОЗ. Киров, 2007. -- С. 116-117.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Янотападобны сабака ў Беларусі на Вікісховішчы |

* Ресурсы охотничьей фауны Архівавана 8 кастрычніка 2020.  (руск.)
* Ресурсы охотничьей фауны 2015  (руск.)

| Драпежнікі Беларусі |
| --- |
| 
Барсук • Буры мядзведзь • Воўк • Выдра • Гарнастай • Кот свойскі • Куніца каменная • Куніца лясная • Ласка • Ліс звычайны • Лясны кот • Норка амерыканская • Норка еўрапейская • Рысь звычайная • Сабака свойскі • Сабака янотападобны • Тхор • Шакал звычайны • Янот-паласкун
 |

| ⛭Геаграфія Беларусі |
| --- |
| Літасфера | 
* Тэктоніка
* Карысныя выкапні
* Рэльеф
* Глебы
* Крайнія пункты
* Геаграфічны цэнтр

 | легенда |
| Гідрасфера | 
* Рэкі і каналы
* Азёры
* Вадасховішчы
* Балоты

 |
| Атмасфера | 
* Клімат
* Агракліматычныя вобласці

 |
| Біясфера | 

|  |  |
| --- | --- |
| Флора | 
* Ааміцэты
* Водарасці
* Грыбы
* Дзікарослыя расліны
* Мохападобныя
* Слізевікі

 |
| Фаўна  | 
* Земнаводныя
* Імшанкі
* Калаўроткі
* Кольчатыя чэрві
* Круглыя чэрві
* Малюскі
* Мнаганожкі
* Нагахвосткі
* Насякомыя
	+ Вяснянкі
	+ Двухкрылыя
	+ Жукі
	
		- Блішчанкі
		- Божыя кароўкі
		- Вусачы
		- Жужалі
		- Златкі
		- Карапузікі
		- Лістаеды
		- Плывунцы
		- Пласцініставусыя
		- Слонікі
		- Стафілініды
		- Чарнацелкі
		- Шчаўкуны
	+ Матылі
	+ Паўцвердакрылыя
	
		- Пузыраногія
		- Цыкадавыя
	+ Перапончатакрылыя
* Плоскія чэрві
* Прамакрылыя
* Ручайнікі
* Сеткакрылыя
* Стракозы
* Несапраўдныя скарпіёны
* Павукі
* Паўзуны
* Птушкі
* Ракападобныя
* Рыбы
* Скрэбні
* Сенакосцы
* Сысуны
	+ Драпежнікі
	+ Капытныя

 |

 |
| Ахова прыроды | 
* Экалогія (Чырвоная кніга)
* Запаведнікі
* Нацыянальныя паркі
* Заказнікі
* Помнікі прыроды
* Водна-балотныя ўгоддзі

 |
| Антрапасфера | 
* Адміністрацыйны падзел
* Сталіца
* ≛ Гарады
* Час

 |