recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Калеснік.

**Уладзімір Рыгоравіч Калеснік** (15.6.1911 — 25.11.1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 15 чэрвеня 1911 года ў вёсцы Ражны (цяпер — Браварскі раен Кіеўскай вобласці Украіны). Скончыў восем класаў школы. Пражываў у горадзе Асцёр Казэлэцкага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР, працаваў кіраўніком мясцовай арганізацыі УЛКСМ.

У 1941 годзе прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе скончыў Ленінградскія бранятанкавыя курсы. З жніўня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Цэнтральным, 1-м і 2-м Беларускіх франтах. Два разы быў цяжка паранены.

Да лістапада 1943 года лейтэнант Уладзімір Калеснік камандаваў узводам танкаў «Т-34» 1-га танкавага батальёна 68-й танкавай брыгады 61-й арміі Беларускага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Узвод Калесніка з баямі прарываўся глыбока ў варожы тыл, захапіў важны рубеж і утрымліваў яго, адбіваючы нямецкія контратакі. 25 лістапада 1943 года ў баях за ліквідацыю моцна ўмацаванага апорнага пункта праціўніка Калеснік знішчыў 2 батарэі мінамётаў, 4 артылерыйскія гарматы, 7 агнявых кропак праціўніка. У тым баі яго танк быў падбіты і не рухаўся, пасля чаго экіпаж на працягу 12 гадзін трымаў абарону, нягледзячы на прапанову праціўніка здацца ў палон. У тым баі Калеснік загінуў. Пахаваны ў горадзе Хойнікі Гомельскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 сакавіка 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання пры вызваленні Беларусі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» лейтэнант Уладзімір Калеснік пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

Ушанаванне памяці
-----------------

У гонар Калесніка названая вуліца ў Хойніках, усталяваны абеліск у вёсцы Віць.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Уладзімір Рыгоравіч Калеснік на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Боевые звёзды киевлян — Киев: Политиздат Украины, 1983. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Фларэнтыйская рэспубліка** (лац.: Respublica Florentina, італ.: Repubblica di Firenze, Repubblica fiorentina) — незалежная рэспубліка ў Паўночнай Італіі, якая існавала ў 1115—1185 і 1197—1532 гадах. Паўстала як незалежная камуна горада Фларэнцыі, неўзабаве падпарадкавала сабе большую частку паўночнай і цэнтральнай Тасканы і пачала граць адну з найважнейшых роляў у палітычнай сістэме сярэднявечнай Італіі. Фларэнтыйская рэспубліка стварыла складаную сістэму кіравання, заснаваную на недапушчэнні ўзурпацыі ўлады адной асобай і досыць шырокай ўцягнутасці грамадзян у фарміраванне дзяржаўных органаў. У XIII—XIV стагоддзях эканамічнае развіццё Фларэнцыі апярэджвавала практычна ўсе іншыя дзяржавы не толькі Італіі, але і Еўропы. Тут упершыню зарадзілася мануфактурная вытворчасць і пачаліся сацыяльныя канфлікты паміж наёмнымі працоўнымі і патрыцыятам. З 1434 у Фларэнцыі ўсталявалася ўлада роду Медычы, пры якіх дзяржава трансфармавалася ў аднаасобную сіньёрыю. У XIV стагоддзі Фларэнцыя стала вядучым цэнтрам італьянскага Адраджэння, у якім стваралі Дантэ, Петрарка, Бакача, Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла, Макіявелі і многія іншыя. У перыяд Італьянскіх войнаў у рэспубліцы быў усталяваны ураўняльны тэакратычны рэжым Саванарола, аднак пры падтрымцы Францыі і папства, Медычы ў 1512 годзе аднавілі сваю ўладу. У 1532 годзе Рэспубліканскае кіраванне Фларэнцыі было ліквідавана, і краіна ператварылася ў спадчынную манархію — Фларэнтыйскае герцагства (з 1569 — вялікае герцагства Тасканскае).

Зноскі
------

1. ↑   (недаступная спасылка — *гісторыя*)

Спасылкі
--------

* Фларэнтыйскай школа, эпохі Адраджэння

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1240233-3 |
Брушны бок (ніз) самкі амерыканскага амара, прадстаўнік класа вышэйшых ракаў. Ганапоры знаходзяцца на асновах трэцяй пары хадзячых ног, размешчаныя ў кірунку хваста жывёлы.
**Ганапора** ці **ганапор** ці **генітальная адтуліна** — спецыялізаваная адтуліна, якой адкрываецца ў навакольнае асяроддзе тая ці іншая пратока палавой сістэмы у шматклеткавых жывёл. Лік і набор ганапораў аказваецца розным у прадстаўнікоў розных таксанамічных груп. У жывёл з добра дыферэнцыяванай палавой сістэмай ганапорам у самцоў адкрываецца семявывяргальны канал, а ў самак — вагінальная і маткавая пратокі.

У большасці груп шматклеткавых палавыя залозы — зыходна парныя органы, а пратокі кожнай залозы адкрываліся ўласнай адтулінай, размешчанай сіметрычна адносна медыяльнай плоскасці цела. Няпарныя ганапоры ўзнікалі шматкроць шляхам збліжэння і зліцця дыстальных частак пратокаў (напрыклад, у хрыбетных) ці рэдукцыі адной з палавых залоз (напрыклад, у чэраваногіх малюскаў).

Часта спецыялізацыя генітальных адтулін аказваецца няпоўнай. У прыватнасці, нярэдка яны выступаюць у ролі *нефрапораў* — адтулін пратокаў выводнай сістэмы.
**Ва́вельскі цмо́к**, **Вавельскі дракон** (польск.: smok wawelski) — легендарны цмок, які нібыта жыў у пячоры (званай *Цмочай ямай*) ля падножжа Вавельскага ўзгорка ў Кракаве.

Легенда
-------

Згодна з найбольш старажытным (XII стагоддзе) варыянтам гэтай легенды, выкладзеным Вінцэнтам Кадлубекам, у часы праўлення караля Крака (легендарнага заснавальніка Кракава, па імі якога горад атрымаў сваю назву) у Кракаве з’явілася істота — цмок, званы *жываглотам* (польск.: całożerca, лац.: holophagus — то бок істота, якая заглатывала сваіх ахвяр цалкам). Раз у тыдзень цмоку належала прыносіць у ахвяру карову; калі ж ён не атрымліваў яе, то наўзамен пажыраў людзей. Каб выратаваць горад ад пачвары, Крак паслаў двух сваіх сыноў, Крака і Леха, забіць дракона. Адолець змея ў паядынку сыны не змаглі, таму яны пайшлі на хітрасць. Яны набілі шкуру каровы серай, і, праглынуўшы гэта пудзіла, цмок задыхнуўся. Пасля смерці пачвары браты пасварыліся з-за таго, каму з іх належыць перамога. Старэйшы брат, Лех, забіў малодшага, а вярнуўшыся ў замак, сказаў, што Крак паў у бітве з цмокам. Аднак таямніца братазабойцы была раскрытая і Леха выгналі з краіны, а ў гонар нявінна забітага Крака назвалі горад.

Ян Длугаш у сваёй хроніцы перамогу над цмокам прыпісаў самому каралю, а братазабойства перанёс у той час, калі Крак ужо памёр.

Іншая версія легенды (XVI стагоддзе), якая належыць Яўхіму Бельскаму, абвяшчае, што дракона перамог шавец Скуба. Ён падкінуў монстру цяльца, начыненага серай. Цмоку, які з’еў цяля, пачало так пячы ў горле, што ён выпіў паў-Віслы і лопнуў.

Увасабленні
-----------

У 1972 годзе каля Вавельскага ўзгорка на Чэрвеньскім бульвары ў Кракаве быў пастаўлены помнік цмоку, аўтарам якога з’яўляецца польскі скульптар Браніслаў Хромы. Цмок вывяргае агонь кожныя 5 хвілін або па СМС па кароткім нумары тэлефона з тэкстам «smok».

У 2015 годзе студыя «Allegro»  (англ.) (бел. зняла кароткаметражны фільм (1-ы па ліку) з серыі «Legendy Polskie», дзе цмок — гэта атлетычнага целаскладу татуіраваны мужчына (якога сыграў дацкі бодзібілдар Кім Колд  (англ.) (бел.) і яго велізарная лятаючая машына. Цмок — вялікі аматар прыгожых дзяўчат, якіх выкрадае і трымае ў сваім сховішчы на адной з загарадных віл.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Mistrz Wincenty tzw. Kadłubek: Kronika Polska. Wrocław: Ossolineum, 2008. ISBN 83-04-04613-X.
2. ↑  Pracowity smok wawelski (польск.)

Гл. таксама
-----------

* Зілант
* Варшаўская русалка
* Змей Гарыныч
* Агністы Змей
* Пан Твардоўскі

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Вавельскі цмок**
**Міхаіл Мікалаевіч Святаполк-Мірскі** (1870—1938) — князь, сын Мікалая Іванавіча з роду Святаполк-Мірскіх, апошні ўладальнік Мірскага замка. Камергер, стацкі саветнік, расійскі павераны ў справах у Сафіі.

Раней 1914 г. стаў членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі.

Напярэдадні кастрычніцкай рэвалюцыі знаходзіўся на дыпламатычнай службе ў Лондане. Пасля падпісання Рыжскай мірнай дамовы 1921 вярнуўся ў Заходнюю Беларусь каб аднавіць бацькоўскую спадчыну. Паколькі бацькоўскі маёнтак у Міры быў разбураны падчас вайны, то ў 1922 годзе пачаў рэстаўрацыйныя работы ў Мірскім замку, якія працягваліся да самай смерці князя.

За перыяд 1922—1929 гадоў была поўнасцю адноўлена паўднёва-заходняя вежа, муроўка сцен усходняга корпуса палаца. Пасля эканамічнай дэпрэсіі з 1934 па 1939 было адноўлена пяць пралётаў усходняга крыла палаца і дзве вежы: паўднёва-ўсходняя і частка паўночна-заходняй. У замак была падведзена вада і электрычнасць, працавала каналізацыя і тэлефон. На паўднёвай вонкавай замкавай сцяне быў уладкован невялікі гаўбечак, які стаў для князя любімым месцам зацішку. Аднаўленчыя працы, якія праводзіў князь Міхаіл Мікалаевіч, сталі першымі рэстаўрацыйнымі працамі за ўсю гісторыю замка.

Зноскі
------

1. 1 2  *Lundy D. R.* Prince Michael Nicolaievitch Sviatopolk-Mirsky // The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

Літаратура
----------

* Список членов Минского общества сельского хозяйства. ... на 1 декабря 1914 года. — Типография Я. А. Гринблата, [1914?]. — 40 с.


| ?Міхаіл Мікалаевіч Святаполк-Мірскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Мікалай Іванавіч Святаполк-Мірскі |  | Томаш Багуміл Святаполк-Мірскі[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Міхаіл Мікалаевіч Святаполк-Мірскі |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Клеапатра Міхайлаўна Святаполк-Мірская |  | Sofya Engelhardt[d] |  | Vasily Engelhardt[d] |  | Vasily Vasilyevich Engelhardt[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
Topographic map of Livingston Island, Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands.
**Паўднёвыя Шэтландскія астравы** (англ.: South Shetland Islands) — група вулканічных астравоў у праліве Дрэйка, каля паўночна-заходніх берагоў Антарктычнага паўвострава.

Складаецца з 11 буйных і вялікай колькасці дробных астравоў і скал. Плошча 3687 км². Вышыня да 2105 м (на востраве Кларэнс). Складзены з вывершутых метамарфічных і часткова асадкавых парод. Большай часткай укрыты снегам і лёдам. Лежбішчы цюленяў і марскіх ільвоў, калоніі пінгвінаў і іншых марскіх птушак.

Адкрыты ў 1819 У. Смітам, апісаны і нанесены на карту Ф. Белінсгаўзенам у 1821. Цікава, што расійскія мараплаўцы надалі двум астравам назвы Полацк і Бярэзіна ў гонар падзей 1812 г.

На астравах навуковыя станцыі Аргенціны, Вялікабрытаніі, Чылі, Польшчы і інш.

* 
* 
* 
*

Гл. таксама
-----------

* Антарктыка
* Фалклендскія астравы
* Антарктычная філатэлія

Карты
-----

* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh86000478 · NKC: ge426661 · VIAF: 315526814 |
**Ло́заў** (трансліт.: *Lozaŭ*, руск.: Лозов) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рагінскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 21 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 57 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

На паўночнай ускраіне рака Чачора (прыток ракі Сож).

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. На поўдні паралельна да яе праходзіць кароткая вуліца, да якой з паўднёвага захаду далучаецца другая кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XVIII стагоддзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. У 1765 годзе — маёнтак, прыналежала Завадскім.

Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1845 годзе знаходзіліся вадзяны млын, карчма (каля прасёлкавай дарогі), хлебазапасны магазін, лазня. Побач быў фальварак. У «Географа-статыстычным слоўніку Расійскай імперыі» (1863 год) пазначана як сяло. Школа граматы, млын, сукнавальня, у Мяркулавіцкай воласці Рагачоўскага павета. У 1885 годзе ў наваколлях вёскі працавала Заходняя меліярацыйная экспедыцыя генерала Жылінскага. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: царкоўна-прыхадская школа, хлебазапасны магазін, карчма.

У 1925 годзе ў Прыбарскім сельсавеце Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Камунар», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 110 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Рагінь» (цэнтр — вёска Рагінь).

На паўночны захад ад вёскі, ва ўрочышчы Беліца, вядуцца торфараспрацоўкі.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 84 гаспадаркі, 136 жыхароў.

### Дынаміка

* 1765 год — 16 двароў, 104 жыхара мужчынскага полу.
* 1845 год — 37 двароў.
* 1897 год — 92 двары, 578 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 103 двары, 644 жыхара.
* 1925 год — 130 двароў.
* 1959 год — 614 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 84 гаспадаркі, 136 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Рагінскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Рагінь |  |
| Вёскі | Аляксандраўка ·  Антонаўка ·  Дзербічы ·  Каромка ·  Курганне ·  Лозаў ·  Майсееўка ·  Рудня Лозаўская ·  Слабодка ·  Факел |
Вішнёвы фэст 2018
**Вішнёвы фэст** — фестываль у Глыбокім (Віцебская вобл.), які прыпадае на сезон паспявання вішняў (ліпень).

Гісторыя
--------

Глыбокае мае імідж гораду-саду амаль трыста гадоў. Сады ў горадзе былі пры кляштары кармелітаў і базыльянскім кляштары. Вуліца Садовая не пераймяноўвалася ніколі, а глыбоцкія вішні ў народзе называюць лапыровымі.

Першы фэст адбыўся ў 2013 годзе, падчас якога прайшлі агляд-конкурс падворкаў «Вішнёвае багацце» і ўрачыстая рэгістрацыя шлюбаў «Вішнёвае вяселле». 
Потым было вішнёвае шэсце і абранне вішнёвай каралевы, спаборніцтвы па хуткасным паяданні вішань і стральбе костачкамі, тэатральны форум са знакавай назвай «Вішнёвы сад». Прайшоў аўкцыён па продажы апошняга вядра вішні. 

У 2014 годзе фестываль доўжыўся адзін дзень.

У 2015 годзе фестываль праходзіў пяць дзён.

Памятныя знакі
--------------

Знак на ўездзе ў горад
У гонар першага фестывалю ў Глыбокім 30 красавіка 2013 года пасадзілі вішнёвы сад. На шыльду на ўездзе ў горад з боку Полацка дадалі надпіс «Вішнёвая сталіца». У 2013 годзе на вуліцы Леніна ўсталявалі помнік вішні «Глыбоцкая вішня». Аўтар — Іван Казак.

Цікавыя факты
-------------

«Вішнёвы фэст» не адзіны ягадны фестываль у Беларусі. У Полацку штогод ладзіцца фестываль «Полацкія чарніцы», фэст «Жураўлі і журавіны Мёрскага краю», свята «Лунінецкія клубніцы», Лёзненскі фестываль суніц.

Крыніцы
-------

1. ↑  Беларускі аграном Баляслаў Лапыр(недаступная спасылка), 23 траўня, 2013, Зміцер Бартосік, Радыё Свабода
2. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 1 жніўня 2013. Праверана 7 жніўня 2015.
3. ↑   Архівавана 5 сакавіка 2016.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Іаан I.

**Іаан I Дука Камнін** (грэч. Ιωάννης Α' Δούκας; каля 1240 — 3 лістапада 1289) — кіраўнік Фесаліі ў 1268—1289 гадах, севастакратар, пазашлюбны сын эпірскага цара Міхаіла II Камніна Дукі (1230—1268).

Пры бацьку кіраваў Фесаліяй і Новымі Патрамі. Быў жанаты з дачкой свайго саюзніка Тарона, правадыра влахаў у Фесаліі. У 1259 годзе ўдзельнічаў у бітве каля Пелагоніі на баку нікейскіх войскаў супраць рыцараў ахейскага князя Вільгельма II Вілардуэна, але пасля пачатку вайны бацькі з Нікейскай імперыяй перайшоў на яго бок.

У 1268 годзе, пасля смерці Міхаіла II, Іаан атрымаў у спадчыну Фесалію і ўладанні ў Цэнтральнай Грэцыі, якімі стаў кіраваў з горада Новыя Патры, размешчанага на поўдні Фесаліі.

Адносіны з Візантыяй
--------------------

У 1272 годзе Іаан I Дука заключыў саюз з Візантыйскай імперыяй, які ён замацаваў дынастычным шлюбам сваёй дачкі з пляменнікам Міхаіла VIII Палеалога. У гэтым жа годзе атрымаў ад візантыйскага імператара тытул севастакратара.

Тым не менш Іаан заставаўся палітычным супернікам Візантыі і Канстанцінопаль двойчы няўдала (у 1273 і 1275 гадах) пасылаў войскі ў Фесалію для ўціхамірвання ненадзейнага саюзніка.

Іаан падтрымліваў намеры Карла Анжуйскага, караля Неапаля і Сіцыліі, па аднаўленні Лацінскай імперыі. Быў саюзнікам Эпіра, Сербіі і Балгарыі ў барацьбе супраць Візантыі. Іаан быў заўзятым праціўнікам Ліёнскай уніі. У 1277 годзе ён склікаў сінод у Фесаліі, на якім праціўнікі уніі, высланыя з Візантыі, адлучылі ад Царквы візантыйскага імператара і канстанцінопальскага патрыярха Іаана XI Века. У гэтым жа годзе Візантыя распачала трэці (за час кіравання Іаана) наступ на Фесалію. У бітве каля Фарсала войскі Іаана прымусілі візантыйцаў адступіць. Неўзабаве ў Фесалію ўварваліся дробныя атрады Нагайскай арды, у той час саюзнікаў Візантыі. Не ўступаючы ў буйныя бітвы з войскамі Іаана яны проста разрабавалі яго ўладанні.

У 1282 годзе, пасля смерці Міхаіла VIII, яго пераемнік імператар Андронік II Палеалог, які таксама быў праціўнікам Ліёнскай уніі, пайшоў на збліжэнне з Фесаліяй. Аднак гэтага не адбылося. Нікіфар I Дука Эпірскі (брат Іаана па бацьку) і яго жонка Ганна (пляменніца імператара Міхаіла VIII) запрасілі да сябе сына Іаана Міхаіла для жаніцьбы на іх дачцэ. Але па прыбыцці ў Эпір Міхаіл быў схоплены і адпраўлены пад аховай у Канстанцінопаль. Іаан, вырашыўшы адпомсціць брату за вераломны ўчынак, пачаў вайну супраць Візантыі і Эпіра. Захапіўшы некалькі прыбярэжных крэпасцей у Эпіры ў 1289 годзе, Іаан памёр.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Успенский Ф. И. История Византийской империи; 8; 3,5-6
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Заслонаў.

**Раман Леанідавіч Заслонаў** (27 жніўня 1962, Мінск) — беларускі мастак-жывапісец.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і мастака Леаніда Гальперына і пісьменніцы Ірыны Заслонавай. Дзед па матчынай лініі — легендарны беларускі партызан, герой Вялікай Айчыннай вайны, Канстанцін Заслонаў.

Першыя мастацкія навыкі атрымаў у мінскай Дзіцячай мастацкай школе № 1 ад выкладчыка Уладзіміра Ткачэнкі, таксама займаўся ў дзіцячай народнай студыі выяўленчага мастацтва ў Васіля Сумарава. У 1985 скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, у 1990 — творчыя майстэрні Акадэміі мастацтваў СССР у Мінску пад кіраўніцтвам акадэміка М. А. Савіцкага.

Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1980. У 1990 стаў членам Беларускага саюза мастакоў. Працуе ў станковым жывапісу ў жанрах гістарычнай карціны, пейзажа, партрэта. Яго творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, Траццякоўскай галерэі ў Маскве, фондах Міністэрства культуры Расіі, музейна-выставачным цэнтры «РОСІЗА» (г. Масква), а таксама ў шматлікіх прыватных калекцыях розных стран.

Жыве і працуе ў Францыі. У 1997 атрымаў першую прэмію аднаго з найстарэйшых салонаў Еўропы – Salon d'en Automne (Восеньскі салон  (руск.) (бел.).

З 4 снежня 2015 па 26 студзеня 2016 жывапіс і графіка Рамана Заслонава экспанаваліся ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Выставка живописи и графики Романа Заслонова **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Национальный художественный музей Республики Беларусь. Архівавана з першакрыніцы 26 ліпеня 2020. Праверана 26.07.2020.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Раман Леанідавіч Заслонаў на Вікісховішчы |

* Мастак Раман Заслонаў: нарэшце і ў палітыцы зьявіўся прыемны і адкрыты жаночы твар  (бел. (тар.)) // svaboda.org 25 ліпеня 2020
* *БЕЛТА*. «Кофе с виолончелью» белорусского художника выставлено в парижской галерее.  (руск.)
* *Газета «Телеком-экспресс»*. Сергей Слепцов. «Потомки помнят героя».  (руск.)
* *Город Женщин*. «Никто не знает, как художник развивается».  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1206704659 · SUDOC: 235562645 · VIAF: 946154260417824480009 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каржанеўскі.

**Антон Каржанеўскі** [28 кастрычніка (10 лістапада) 1910, м. Валынцы, Дрысенскі павет, Віцебская губерня — 19 красавіка 1991, Віцебск, Беларусь] — беларускі мастак-жывапісец.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Вучыўся ў Беларускім дзяржаўным мастацкім тэхнікуме (1928 — 1932) у М. Эндэ, У. Хрусталёва, Ф. Фогта.

У час 2-й сусветнай вайны апынуўся ў акупаваным Мінску. За актыўны ўдзел у выстаўцы твораў беларускіх мастакоў быў узнагароджаны нямецкай акупацыйнай уладай «Медалём для Ўсходу». Пасля вызвалення Мінска арыштаваны 16.12.1944 года па адрасе вул. Крапоткіна, д. 58а, кв. 7. Асуджаны асобай нарадай пры НКУС 28.6.1945 года за «супрацоўніцтва з нямецкімі акупантамі» да 3 гадоў папраўча-працоўных лагераў, але 31.8.1945 года быў вызвалены.
Рэабілітаваны пракуратурай БССР 28.9.1990 года. Асабовая справа Каржанеўскага № 31574-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Удзельнік мастацкіх выставак з 1934.

Член Саюза мастакоў БССР з 1945.

Творчасць
---------

Працаваў пераважна ў галіне жывапіснага пейзажу.
Сярод твораў, якім уласціва насычанасць колеру, выразная мадэліроўка аб’ёмаў, пленэрная непасрэднасць кампазіцыйнага ладу, лірычныя пейзажы «Над Свіслаччу» (1938), «Сафійскі сабор у Полацку» (1955), «Апошняе лісце» (1966), «Горад над Дзвіной» (1973), «Стары Віцебск» (1979), «Тужлівая нотка» (1982), «Восеньскі пейзаж» (1984), «Богаяўленскі сабор у Полацку» (1988); нацюрморты «Півоні, яблыкі, кавуны» (1953), «Ружы» (1962), «Нацюрморт з лямпай» (1977) і інш.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, мэрыі Масквы.

Зноскі
------

1. ↑  Партрэт стагоддзя вачыма мастака. Успамінае найстарэйшы беларускі мастак Яўген Ціхановіч // Наша Ніва № 1, 3, 2001.
2. ↑
3. ↑  Каржанеўскі Антон Станіслававіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. С. 70

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
* Беларускі саюз мастакоў. Энцыклапедычны даведнік. — Мн. 1998. — С. 296.
* *Подлипский, А.* Певец витебских улиц / А. Подлипский // Народнае слова. — 1996. — 1 лют. — С. 3.
* *Соловьева, С.* «Жизнь должна быть восхищением» / С. Соловьева // Витебский курьер. — 2004. — 14 сент. — С. 3.

Спасылкі
--------

* КАРЖАНЕЎСКІ Антон Станіслававіч // *Маракоў Л. У.* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т. 3. Кн.1. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9.
**Х-32 Бекас** — лёгкі шматмэтавы самалёт.

Распрацоўка ўкраінскай фірмы Ліліенталь. Самалёт Х-32 серыйна стаў выпускацца з 1993 года. Па аэрадынамічнай кампаноўцы ўяўляе сабой падкоснывысокаплан са штурхаючай сілавой ўстаноўкай, абсталяваны трохпадпорнымі непрыбіраючыміся шасі. Самалёт Х-32 «Бекас» двухмесны, з тандэмным размяшчэннем пілотаў. Самалёт лёгка рэагуе на дзеянні пілота, вельмі хутка выходзіць са штопара, і даруе пілотам шмат якія памылкі.

Абсталяванне
------------

На самолёце маюцца штурхачовы рухавік Rotax-582, 64 л.с. ці Rotax-912, 80√100 л.с. вінт перастаўнога шага ВПШ-2 "Дончак" ці падобны да яго.

Аварыі
------

19 мая 2011 года, а 18:50 паводле мінскага часу, пры сяданні каля пасёлку Кастрычніцкі Міхайлаўскага раёна Разанскай вобласці, сутыкнуўся з зямлёй і разбіўся самалёт, які належаў авіяцыйнаму клубу «АЭРО-МИКС», які праводзіў хімічную апрацоўку сельскагаспадарчых сельскагаспадарчых угоддзяў. Пілот загінуў.

22 чэрвеня 2011 года ў Катоўскім раёне Адэскай вобласці зваліўся самалёт „Бекас", які праводзіў апрацоўку сельскагаспадарчых угоддзяў. Пілот загінуў.

9 ліпеня 2011 года ў паселішчы Рось Ваўкавыскага раёна разбіўся самалёт, які належаў «Пружаны Авіяхімсервіс». Самалёт прымаў удзел у пошуках зніклай у лесе жанчыны. На вельмі малой вышыні ён зваліўся на гаражы. Пілот загінуў.

25 ліпеня 2020 года ў в. Ільлінцы Прысценскага раёна (Расія) звышлёгкі самалёт зачапіў лініі электраперадач і разбіўся. Пілот загінуў.

Мадыфікацыі
-----------

* **Х-32** — асноўная мадыфікацыя.
* **Х-32Н** — гідрасамалёт, прызначаны для сядання на вадзяную паверхню.
* **Х-32СХ** — сельскагаспадарчы варыянт.
* **Х-32УТ** — вучэбны варыянт.
* **Х-34** — самалёт на 2-3 месцы.

Характарыстыкі
--------------

* Узмах крыла, м 9.00
* Даўжыня, м 6.55
* Вышыня, м 1.31
* Плошча крыла, м2 12.33
* Маса
	+ пустога
	+ максімальная ўзлётная 550
* Тып рухавіка 1 ПД Rotax-912
* Магутнасць, л.с. 1 х 100
* Максімальная хуткасць, км/г 180
* Крэйсерная хуткасць, км/г 125
* Працягласць палёту, г
	+ звычайная 3.3
	+ варыянт з 90 л паліва 7.5
* Хуткапад’ёмнасць, м/хв. 480
* Практычная вышыня, м 4000
* Экіпаж, чал. 2

Зноскі
------

1. ↑  Особенности конструкции и ЛТХ микросамолёта С2 «Синтал» : бюллетень. — Вестник СЛА, 2005. — № 20. — С. 35—37. Архівавана з першакрыніцы 13 сакавіка 2016.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка
**Канстанцін Іванавіч Максімцаў** (**Максімцоў**) [20 верасня 1919, г. Гомель — 2004, г. Баранавічы] — беларускі мастак – жывапісец.

Кароткая біяграфія
------------------

Вучыўся ў Гомельскай студыі выяўленчага мастацтва ў С. Каўроўскага (1930–1932), потым у А. Шаўчэнка (1932–1936), і ў Віцебскім мастацкім вучылішчы (1937–1938) у Л. Лейтмана і І. Ахрэмчыка. 
З 1945 жыў і працаваў у г. Баранавічы.

Ад 1945 браў удзел у савецкіх мастацкіх выстаўках.

Сябра Саюза мастакоў БССР з 1949 г.

Узнагароджаны медалём Беларускага саюза мастакоў «За заслугі ў выяўленчым мастацтве».

Творчасць
---------

Працаваў у станковым жывапісе ў жанрах пейзажа, карціны, нацюрморта, партрэта. Асноўныя творы: «Жнівень» (1950), «Сакавік» (1953), «Шэры дзень» (1959), «Зіма. Замяло» (1962), «Яблані цвітуць» (1965), «Ранняя вясна» (1970), «Восеньская мелодыя» (1980), «Растае снег» (1982), «Пара веснавая» (1989), «Веснавыя воды» (1989), «Пяшчотная вясна» (1990), «Ціхая ноч» (1997), «Ветраны дзень» (1996-97), а таксама «На Слонімшчыне», «Кастрычнік», «Калгасныя сажалкі», «Квітнеючы май», «Тарфяны масіў», «Наступ на балоты», «Дэпо», «Будаўніцтва калійнага камбіната», «Першынцы Салігорска», «Верасень. Надвячорак», «Надышоў красавік» і інш. Творы адметныя мягкім каларытам, гарманічным суладдзем кампазіцыі і колеравых суадносін, лірычным спакоем.

Працы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, у Брэсцкім краязнаўчым музеі, у прыватных калекцыях шэрагу замежных краін.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* МАКСІМЦОЎ Канстанцін Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. С. 547
* Максімцаў Канстанцін Іванавіч // Беларускі саюз мастакоў : 1938—1998 : энцыкл. даведнік / аўт.-склад. Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мн. : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 343. — На беларус. і англ. мовах.

Спасылкі
--------

* Соцреализм: Максимцев Константин Иванович {{ref-ru}
* Художники Брестчины: Константин Максимцев {{ref-ru}
Вольны Горад Гданьск і польскае Памор'е, што называлася нямецкай прапагандай *польскім калідор*, на карце Памор'я
**Польскі калідор** (ням.: Polnischer Korridor, польск.: Korytarz polski) — таксама называны *паморскім*, *гданьскім* (хаця не належаў да тэрыторыі Вольнага Горада Гданьск), ці проста *калідорам*. Назва, якая распаўсюдзілася ад нямецкай наменклатуры ў 20-х гадах 20 стагоддзя. Акрэслівала тэрыторыю польскага ваяводства паморскага. Напярэдадні вайны ў нямецкай прапагандзе звярталі ўвагу, што гэты рэгіён аддзяляе Усходнюю Прусію ад астатняй Германіі.

Нямецкае абазначэнне польскай тэрыторыі, як «калідора», скрытыкаваў у сваёй прамове 5 мая 1939, на пленарнай сесіі Сойма РП, тагачасны міністр замежных спраў Юзаф Бек.

У Польшчы гэты абшар называлі «*польскім Памор'ем*», тэрыторыю, што злучала краіну з Балтыйскім морам. У міжваеннай Рэчы Паспалітай гэта быў адміністрацыйны раён Паморскага ваяводства. Паўстаў 28 чэрвеня 1919 года згодна з арт. 13. «Чатырнаццаці пунктаў Уілсана». У яго склад увайшлі тэрыторыі былых прускіх правінцый Заходняй Прусіі (ням.: Westpreußen і пазнаньскай правінцыі (ням.: Posen, створаных з земляў адабраных у Польшчы Прусіяй пад час падзелу Рэчы Паспалітай у XVIII ст. Афіцыйны пераход гэтых земляў да Польшчы адбыўся 20 студзеня 1920.

Гл. таксама
-----------

* Ваханскі калідор
* Лачынскі калідор
* Чэшскі калідор
* Паласа Капрыві
* Ружовая карта

Зноскі
------

1. ↑  Прамова Ю.Бека на пленарным паседжанні Сойма, у адказ на прамову Гітлера 28 красавіка 1939
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Зялёны Дуб.

**Зялёны Дуб** — пасёлак у Марозавіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 7 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 45 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

На поўначы рака Уза (прыток ракі Сож). На ўсходзе меліярацыйны канал.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Планіроўка складаецца з просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей актыўная забудова даводзіцца на 1920-я гады. У 1929 годзе арганізаваны калгас. 8 жыхароў вёскі загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 66 гаспадарак, 183 жыхара.

### Дынаміка

* 1959 год — 113 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 66 гаспадарак, 183 жыхара.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об образовании Морозовичского сельского Совета в составе Буда-Кошелевского района, Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Марчанка.

**Леанід Максімавіч Марчанка** (1 красавіка 1941, Бабруйск, Гомельская вобласць — 11 сакавіка 1996, Мінск) — беларускі мастак-графік.

Біяграфія
---------

1955—1960-я гг. — Пензенскае мастацкае вучылішча імя К. Савіцкага.

У 1972 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, аддзяленне графiкi, выкладчыкі — Павел Любамудраў, Арлен Кашкурэвіч, Аляксандр Казлоўскі, Людвиг Асецкі.

З 1974 года — член Саюзу мастакоў Беларусі.

Быў выдатным майстрам беларускай пейзажнай графікі, паслядоўнікам ідэй нацыянальнага рамантызму, якія з ХIХ ст. развіваліся ў Язэпа Драздовіча, Напалеона Орды, Анатоля Тычыны, знакамітых мастакоў-падарожнікаў, майстроў архітэктурнага пейзажу.

Афорты, літаграфіі Леаніда Марчанкі не з’яўляюцца прыкладам даследчай працы над прыроднымі матывамі з выяўленнем галоўнага і жывымі тонкімі, як вастрыё іголкі, характарыстыкамі кожнай істотнай дэталі — раслін, нябеснай прасторы, воднай плыні. Ён шматпланава адлюстроўваў прасторы роднага краю.

Прымаў удзел у больш чым 80–ці рэспубліканскіх, міжнародных і персанальных выстаўках у Беларусі і за яе межамі. 

З 18 лютага па 21 сакавіка 2021 года ў Нацыянальным мастацкмі музеі Рэспублікі Беларусь працавала персанальная выстаўка графічных і акварэльных твораў Леаніда Марчанкі.

Творы мастака знаходзяцца ў калекцыях Нацыянальнага мастацкага музею Беларусі, Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі, выставачнага аб’яднання «Цэнтральны Дом мастака» (Масква), Музея сучаснага мастацтва ў Кёльне (Германія), Музеі імпрэсіянізму ў Германіі, прыватных зборах Беларусі і замежжа.

Зноскі
------

1. ↑  Выстава «Летапіс маіх дарог» Леаніда Марчанкі(недаступная спасылка)
2. ↑  Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь «ЗАЧАРАВАННЕ ГРАФІКАЙ» Архівавана 18 красавіка 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: nr98001918 · VIAF: 39287745 · БАП: 134290 |
Выява Ісуса Хрыста на пячаці
Надпіс на другім баку пячаці
**Пячатка Ефрасінні Полацкай** — віслая актавая пячатка XII ст. з выявай Хрыста, выяўленая ў 2015 годзе падчас раскопак каля сцен Спаскай царквы ў Полацкім Спаса-Ефрасіннеўскім манастыры.

Раскопкі праводзіла спецыяльная экспедыцыя ПДУ з удзелам расійскіх навукоўцаў. Мэтай раскопак было вывучэнне стану падмурка помніка архітэктуры XII ст. і разгадка першапачатковай задумы дойліда Іаана, які ўзвёў Спаса-Праабражэнскую царкву.

Пасля выяўлення гэтай знаходкі прыналежнасць пячаткі Ефрасінні Полацкай з Ноўгарада была пастаўлена пад сумненне.

Даследаванне
------------

Даследаванне знаходкі і атрыбуцыя яе Ефрасінні Полацкай зроблена ў Мінску эпіграфістам, кандыдатам гістарычных навук І. Л. Калечыц..

Апісанне
--------

Меркавана, артэфакт зроблены са свінцу. На адным баку пячаткі намаляваны Ісус Хрыстос, а на іншым — надпіс «Господи, помози рабе своей Офросинии», які, на думку І. Калечыц, сведчыць пра прыналежнасць яна Ефрасінні Полацкай. Падобнае напісанне імя Ефрасінні выкарыстана ў надпісах на бакавых тарцах Крыжа Ефрасінні Полацкай.

Пячатка 1998 года
-----------------

У 1998 годзе на тэрыторыі манастыра была знойдзена пячатка, на якой захавалася толькі частка надпісу «Господи, помози рабе своей», з-за чаго немагчыма было высветліць, каму яна належала. Вядома было, што пячатка належала жанчыне, меркавалася, што сястры Ефрасінні Полацкай Еўдакіі, ігуменні Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра. Знаходка 2015 года дала магчымасць параўнаць абедзве пячаткі і зрабіць выснову, што пячатка 1998 года, верагодна, таксама належала Ефрасінні.

Гл. таксама
-----------

* Пячатка Ефрасінні Полацкай з Ноўгарада
* Пячатка Сафіі

Зноскі
------

1. 1 2  Историк: «Несмотря на 800 лет в земле, печать Евфросинии Полоцкой в идеальном состоянии» Архівавана 6 ліпеня 2015.
2. ↑  Археологическое исследование Лавришевского монастыря // bspu.by, 15.09.2015. — Дата доступу: 26.10.2015.  (руск.)
3. 1 2  В Полоцке нашли печать Евфросинии Полоцкой(недаступная спасылка)
**Лістапа́ды** (трансліт.: *Listapady*, руск.: Листопады) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета. 33 гаспадаркі, 50 жыхароў (2008).

Геаграфія
---------

Знаходзіцца за 24 км на паўночны ўсход ад Валожына, прыпыначны пункт на лініі Маладзечна—Ліда, 79 км ад Мінска.

Рэльеф раўнінна-ўзорысты, на паўднёвым захадзе абмежавана чыгункай і цячэ р. Заходняя Бярэзіна. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Гародзькі—Валожын. Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Гаспадарчы сектар — у цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

Вядома ў ВКЛ з XVIII ст. У 1775 г. вёска, шляхецкая ўласнасць, 20 двароў. З 1795 г. вёска Лістападавічы ў Расійскай імперыі, у Вілейскім павеце Мінскай губерні, уласнасць Радзівілаў, 174 жыхары, карчма. У 1894 г. адкрыта школа граматы. Паводле перапісу 1897 г. 35 двароў, 208 жыхароў, у Забрэзскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. З 1921 г. пад уладай Польшчы. З лістапада 1939 г. ў БССР. З 12.10.1940 г. ў Гародзькаўскім сельсавеце Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці. У Вялікую Айчынную вайну з 25.6.1941 г. да 6.7.1944 г. акупіравана нацыстамі. На франтах загінулі 3 вяскоўцы. З 20.9.1944 г. ў Маладзечанскай вобласці. 12.2.1949 г. арганізаваны калгас «17 Верасня», які абслугоўвала Валожынская МТС. З 1952 г. ў складзе калгаса «Краіна Саветаў». З 26.2.1976 г. ў калгасе імя «XXV з’езда КПСС» (цэнтр — в. Лоск). Размяшчаліся ферма буйной рагатай жывёлы, вытворчая брыгада, пачатковая школа і магазін.

Насельніцтва
------------

* 1897 — 35 двароў, 208 жыхароў.
* 1908 — 248 жыхароў.
* 1940 — 47 двароў, 259 жыхароў.
* 1959 — 236 жыхароў.
* 1994 — 48 гаспадарак, 84 жыхары.
* 2008 — 33 гаспадаркі, 50 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8. Мінская вобласць. Кн. 1. — Мн. 2010.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Гародзькаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Гародзькі |
| Вёскі | Алешчаняты ·  Асінавіца ·  Барташы ·  Высокае ·  Вялікае Запруддзе ·  Ганькавічы ·  Гарадзечна ·  Дзямідавічы ·  Долевічы ·  Жомайдзь ·  Забалоцце ·  Забрэззе ·  Засценак Скрыплева ·  Кабыльчыцы ·  Калдыкі ·  Кашчэлічы ·  Куцяняты ·  Лістапады ·  Лоск ·  Лохаўшчына ·  Малая Дайноўка ·  Малое Запруддзе ·  Пагарэльшчына ·  Післякоўшчына ·  Роўкавічы ·  Рудзеўшчына ·  Сакава Гара ·  Слабада ·  Славенск ·  Старынкі ·  Строкава Рэчка ·  Студзянец ·  Сцюдзянец-Зарэчная ·  Філіпіняты ·  Харытоны ·  Цвіраўшчына |
**Сяр­гей Па­ўла­віч Астра­ву­маў** (10 ліпеня 1919 — 9 студзеня 1991) — беларускі акцёр, рэжысёр, заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР.

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскі педагагічны інстытут (1931). Ву­чыў­ся ў Тэ­атра­ль­най шко­ле пры Мас­коў­скім ка­мер­ным тэ­атры (1935—1939), па­сля за­кан­чэн­ня якой раз­ам з вы­пус­кні­ка­мі Дзяр­жаў­на­га тэ­атра­ль­на­га інсты­ту­та імя Лу­на­чар­ска­га, «ле­ані­даў­ца­мі», вы­ехаў у Го­мель. Тут у Рус­кім аб­лас­ным дра­ма­тыч­ным тэ­атры ён пра­ца­ваў да па­чат­ку вай­ны. У скла­дзе Пер­шай фран­та­вой кан­цэр­тнай бры­га­ды зна­хо­дзіў­ся з лі­пе­ня 1941 па лю­ты 1945 го­да. Па­сля ад­ка­ман­дзі­ра­ва­ны ў Го­мель для ад­на­ўлен­ня тэ­атра. У дру­гой па­ло­ве 1940-х быў там у якас­ці мас­тац­ка­га кі­раў­ні­ка і акцё­ра. У 1950-я за­ймаў па­са­ду га­лоў­на­га рэ­жы­сё­ра Го­ме­льс­кай аб­лас­ной сту­дыі тэ­ле­ба­чан­ня, па­ра­ле­ль­на кі­ра­ваў тэ­атра­ль­ным ка­лек­ты­вам мас­тац­кай са­ма­дзей­нас­ці Па­ла­ца ку­ль­ту­ры чы­гу­нач­ні­каў імя Ле­ні­на, які на­вед­ва­ла сту­дэн­тка мед­ву­чы­ліш­ча Зі­на­іда Бан­да­рэн­ка. Ка­лі ў Го­ме­льс­кай сту­дыі тэ­ле­ба­чан­ня аб’яві­лі кон­курс дык­та­раў, Астра­ву­маў пра­па­на­ваў ву­ча­ні­цы па­спра­ба­ваць улас­ныя сі­лы. Зі­на­іда пе­ра­маг­ла ў кон­кур­се, і гэ­та да­ло старт яе бліс­ку­чай кар’еры на Бе­ла­рус­кім тэ­ле­ба­чан­ні.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар мас­тац­ка-пуб­лі­цыс­тыч­най кні­гі «Осо­бое под­раз­де­ле­ние», у якой уз­на­віў гіс­то­рыю Пер­шай бе­ла­рус­кай фран­та­вой бры­га­ды. 7 мая 2009 го­да на сцэ­не Го­ме­льс­ка­га дра­ма­тыч­на­га тэ­атра ад­бы­ла­ся прэм’ера спек­так­ля з та­кой жа на­звай, па­стаў­ле­на­га па­вод­ле кні­гі рэ­жы­сё­рам Аляк­се­ем Быч­ко­вым да 65-год­дзя вы­зва­лен­ня Бе­ла­ру­сі. За вя­лі­кі ўнё­сак у ку­ль­ту­ру Бе­ла­ру­сі бы­ло над­адзе­на зван­не «За­слу­жа­ны дзеяч ку­ль­ту­ры БССР».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2010. — Т. 1. — С. 300.
* Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : [у 2 т.]. — Мінск, 2002. — Т. 1. — С. 64.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. А капэла — Габелен. — С. 210. — 727 с. — 10 000 экз.

Спасылкі
--------

* Остроумов Сергей Павлович // Знаменитые люжи Гомельщины (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 132367 |
**Ratufa indica** — від мышападобных грызуноў сямейства вавёркавых (*Sciuridae*).

Распаўсюджанне
--------------

Гэты від з’яўляецца эндэмікам Індыі, дзе ён вядомы са штатаў Андхра-Прадэш, Чхатысгарх, Гуджарат, Джаркханд, Карнатака, Керала, Мадх’я-Прадэш, Махараштра і Тамілнад. Распаўсюджаны на вышыні 180—2300 м над узроўнем мора.

Апісанне
--------

Афарбоўка поўсці *Ratufa indica* складаецца з двух або трох колераў. Гэта могуць быць крэмава-бэжавы, цёмна-жоўты, жаўтлява-карычневы, карычневы або нават цёмна-карычневы колеры. Ніжняя паверхня цела і пярэднія ногі крэмавыя, галава можа быць карычневай або бэжавай, аднак паміж вушамі ёсць адметная белая пляма. *Ratufa indica* з’яўляецца адным з самых буйных відаў вавёркавых. Даўжыня галавы і цела ў дарослага жывёльнага каля 36 см, хвост жа даўжынёй да 61 см Дарослая асобіна важыць каля 2 кг.

Спосаб жыцця
------------

Засяляюць вільготныя трапічныя лясы. Большую частку сутак праводзяць на дрэвах. Актыўныя ў ранішні час і ўвечары, апоўдні адпачываюць. Усяедныя, сілкуюцца садавіной, кветкамі, арэхамі, карой дрэў, яйкамі птушак і насякомых. Робяць гэта стоячы на задніх лапах, выкарыстоўваючы пярэднія лапы для апрацоўкі ежы, а свой вялікі хвост выкарыстоўваюць як процівагу, для лепшага балансу.

Перабіраючыся з дрэва на дрэва, у скачку могуць пераадольваць адлегласць звыш 6 м. Рэдка пакідаюць дрэвы, як правіла, толькі падчас сезону размнажэння.

### Размнажэнне

Пра шлюбныя паводзіны гэтай жывёлы вядома мала. Самцы актыўна канкуруюць за самак падчас шлюбнага сезону і, выбраўшы для сябе партнёрку, могуць заставацца ў пары на працягу доўгага перыяду часу. Рэпрадуктыўныя паводзіны таксама вывучана слаба. Існуе шэраг доказаў, што размнажэнне адбываецца на працягу года, або некалькі разоў на год. Цяжарнасць самкі доўжыцца ад 28 да 35 дзён. У памёце, як правіла, бывае адно або два дзіцяняці, але можа быць і больш трох. Самка знаходзіцца побач з малымі датуль, пакуль яны не пакідаюць гняздо і пачынаюць харчавацца самастойна.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Indian giant squirrel (Ratufa indica) — Arkive.org page on this squirrel, including a video clip of the animal in the wild.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
**Вя́лле** (трансліт.: *Viallie*, руск.: Вялье) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Новаялчанскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 36 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 9 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 152 км ад Гомеля, 1 км ад дзяржаўнай мяжы з Украінай.

### Водная сістэма

На поўдні канава Марозаўка.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Камарын — Брагін.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы пад вострым кутом далучаецца кароткая вуліца. На поўдні адасоблены ўчастак забудовы — 2 кароткія вуліцы, блізкія да мерыдыянальнай арыентацыі. Хаты пастаўлены рэдка, драўляныя, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Вядомая з пачатку XIX стагоддзя. У 1834 годзе ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні У 1876 годзе абшарнік Насакін меў у вёсках Вялле і Асарэвічы 3558 дзесяцін зямлі і конны млын. У 1897 годзе ў Ёлчанскай воласці. У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у бою за вызваленне вёскі 28 верасня 1943 года адмеціўся полк пад камандаваннем А. П. Сярогіна, памагаты камандзіра кулямётнага ўзвода А. С. Хайдараў, старэйшыя сяржанты Ц. Г. Халікаў і В. С. Чурумаў, камандзір кулямётнага ўзвода, лейтэнант А. М. Сіманаў, наводчык процітанкавай стрэльбы А. А. Цітоў, за мужнасць і гераічнасць ім прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

У складзе калгаса імя М. В. Фрунзэ (цэнтр — вёска Асарэвічы).

Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Асарэвіцкага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 36 гаспадарак, 60 жыхароў.

### Дынаміка

* 1834 год — 9 двароў.
* 1897 год — 24 двары, 137 жыхароў (паводле перапісу).
* 1959 год — 308 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 36 гаспадарак, 60 жыхароў.
* 2006 год (01.01.2006) — 31 гаспадарак, 54 чалавек, з якіх 1 ва ўзросце да 16 гадоў, 15 — у працаздольным і 38 — старэйшым за працаздольны.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  «Об изменении административно-территориального устройства районов Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 26 сентября 2006 г. № 295 Архівавана 22 верасня 2019. (руск.)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Новаялчанскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Краснае |
| Вёскі | Аляксандраўка ·  Асарэвічы ·  Бярозкі ·  Вялле ·  Галкі ·  Галубоўка ·  Новая Ёлча ·  Старая Ёлча |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Міхасёў.

**Генадзь Іванавіч Міхасёў** (нар. 6 чэрвеня 1957, п. Барань, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела. Доктар фізіка-матэматычных навук (1998), прафесар (2005). Член Міжнароднага таварыства прыкладной матэматыкі і механікі (GAMM, 2001), Еўрапейскага таварыства механікаў (EUROMECH, 2003), Нью-Ёркскай акадэміі навук (1995), Беларускага матэматычнага таварыства.

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Механіка», 1981; аспірантура, 1984), Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію (дактарантура, 1997).

Працаваў у Віцебскім дзяржаўным універсітэце (1985—1994, 1997—2000, 2001—2008, у 1998—2000 — загадчык кафедры прыкладной матэматыкі і механікі, з 2001 — прарэктар па навуковай рабоце), Пецярбургскім дзяржаўным універсітэце шляхоў зносін (2000—2001, загадчык кафедры тэарэтычнай механікі), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2008, кафедра бія- і нанамеханікі, з 2009 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя тонкіх абалонак (ваганні, хвалі, устойлівасць); распрацоўка метадаў гашэння вібрацый слаістых танкасценных канструкцый з выкарыстаннем магнітарэалагічных кампазітаў; біямеханіка (мадэляванне слыхавой, крывяноснай сістэм); асімптатычныя метады.

Узнагароды
----------

Стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2000), Фонда каралевы Ядвігі (Ягелонскі ўніверсітэт, Польшча, 2001).

Бібліяграфія
------------

* Волновые пакеты в тонких оболочках : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.02.04 / Михасев Геннадий Иванович. ― Санкт-Петербург, 1998.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Михасёв Геннадий Иванович(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | ORCID · ResearcherID · Scopus · zbMATH Open |
| Нарматыўны кантроль | CONOR: 257946979, 323029091 |