**«Шатландскі» манастыр у Вене** (ням.: Schottenstift, поўная назва ням. ням.: Benediktinerabtei unserer Lieben Frau zu den Schotten — *Бенедыктынскае абацтва нашай любай Маці пры шатландцах*) — каталіцкі мужчынскі кляштар на плошчы Фрэюнг у цэнтральнай частцы Вены, заснаваны ў 1155 годзе.

Гісторыя
--------

У гэтым годзе Генрых II (герцаг Аўстрыі) пасяліў у Вене манахаў, якія прыбылі з «шатландскага» манастыра св. Якава ў Рэгенсбургу. Заснаванне манастыра было звязана з пераносам княжацкай сталіцы з Клостэрнойбурга ў Вену; герцагу было неабходна прысутнасць пісьменных дарадцаў.

«Шатландскія» манастыры больш слушна называць ірландскімі - менавіта ірландскія манахі праславіліся місіянерствам у цэнтральнай Еўропе і заснавалі там святыні (ірландзец св. Каламан ў 1244-1663 лічыўся заступнікам Аўстрыі). Ірландыя на сярэднявечнай латыні называлася Scotia Major (Вялікая Шатландыя), і заснаваныя ірландцамі манастыры па гэты дзень вядомыя як «шатландскія».

У 1160-1200 «шатландцы» збудавалі Першую царкву ў раманскім стылі, дзе і быў у 1177 годзе пахаваны Генрых III; у той час ўчастак знаходзіўся па-за межамі гарадскіх сцен. Гэтая царква згарэла ў 1276 годзе. У 1365 «шатландцы» стаялі ля вытокаў Венскага ўніверсітэта. У 1418 Альбрэхт II (кароль Германіі) адабраў манастыр у «шатландцаў» і перадаў яго бенедыктынам, але назва захавалася па сённяшні дзень.

Інтэр'ер царквы
У 1638 царква зноў згарэла - ад удару маланкі. Новы, які захаваўся, комплекс манастыра выбудавалі архітэктары Андрэа д'Аліа (малодшы) і Сільвестр Карлонэ, алтар выразаў Іаахім фон Зандрарт. Захаваўся і стары алтар 1470, узор готыкіна ім ёсць краявіды Вены XV стагоддзя. Арганістам сабора быў кампазітар Іаган Фукс. 

У 1773-1774 архітэктар Андрэас Зах пабудаваў новы дом для школы і прыярата, які за сваю знешнасць атрымаў імя «дом-камода» (ням.: Schubladkastenhaus). У 1825 быў пабудаваны фантан «Чорнай багародзіцы» (ням.: Schwarze Muttegottes).

З 2005 года ў будынку кляштара дзейнічае музейная экспазіцыя.

Спасылкі
--------

* Franz Goldhann: *Gülten-Buch des Schottenklosters in Wien v. J. 1314—1327*. In: Quellen und Forschungen zur vaterländischen Geschichte, Literatur und Kunst. Braumüller, Wien 1849, S. 163—208 PDF

| ⛭Славутасці Вены |
| --- |
| Раёны і кварталы | 
* Унутраны горад

 |  |
| Вуліцы, плошчы і бульвары | 
* Рынгштрасэ
* Грабен
* Кольмаркт
* Кернтнерштрасэ
* Штэфансплац
* Карлсплац
* Шварцэнбергплац
* Хельдэнплац
* Ам-Гоф
* Ноер-Маркт
* Шток-Ім-Айзэн-Плац
* Шэнлатэрнгасэ
* Фляйшмаркт

 |
| Палацы і сядзібы | 
* Амаліенбург
* Бельведэр
* Шонбрун
* Гофбург
* Палац Ліхтэнштэйнаў
* Гарадскі палац Ліхтэнштэйнаў
* Палац Тадэска
* Палац Ферстэля
* Палац Палавічыні

 |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | 
* Ратуша
* Дом сецэсіона
* Дом Хундэртвасэра
* Дунайская вежа
* Парламент
* Карл-Маркс-Гоф
* Фрайунг-Пасаж
* Венская дзяржаўная опера
* Арсенал

 |
| Музеі і помнікі | 
* Музеўмскварцір
* Акадэмія выяўленчых мастацтваў
* Галерэя Альберціна
* Галерэя Бельведэр
* Кайзергруфт
* Музей Леапольда
* Музей прыродазнаўства
* Музей гісторыі мастацтваў
* Скарбніца
* Дом сецэсіёна
* Выстава Сальвадора Далі
* Ваенна-гістарычны музей
* Музей Зігмунда Фрэйда
* Дом Моцарта
* Чумная калона

 |
| Манастыры, саборы і храмы | 
* Сабор Святога Стэфана
* Капуцынэркірхэ
* Карлскірхэ
* Рупрэхтскірхэ
* Шатландскі манастыр
* Царква Ам-Штайнгоф
* Міхаэлеркірхэ
* Аўгусцінеркірхэ
* Воціўкірхэ
* Мальтыйская царква
* Марыя ам Гештадэ

 |
| Кафэ, рэстараны, вар’етэ | 
* Атэль «Захер»
* Кафэ «Доммаер»
* Кафэ «Музеўм»
* Кафэ «Моцарт»
* Кафэ «Фіакр»
* Кафэ «Цэнтраль»
* Кафэ «Меланж»
* Кафэ «Дэмэль»
* Кафэ «Ландтман»

 |
| Сады і паркі | 
* Батанічны сад
* Пратэр
* Лайнцэр Тыргартэн
* Цэнтральныя могілкі
* Донаўінзэль
* Могілкі Святога Марка

 |