**Давыд** (каля 1283 — 1326) — староста гродзенскі, военачальнік вялікага князя літоўскага Гедзіміна.

Біяграфія
---------

Паходжанне невядома. На думку Васіля Тацішчава, быў сынам пскоўскага князя Даўмонта і гэта меркаванне пашырана, але пацвярджэнняў гэтаму няма. У нямецкіх хроніках называецца кашталянам або старостам Гарадзенскага замка, у Пскоўскім летапісе — князем.

Упершыню Давыд згадваецца ў хроніцы Пятра Дусбурга пад 1314 годам, калі ўзначальваў паспяховую абарону Новагародка ад ордэнскага нападу. У 1319 годзе ўзначальваў паход вялікалітоўскага войска супраць Ордэна ў Прусію. У 1323 годзе двойчы прыходзіў на дапамогу Пскову супраць Ордэна ў Лівоніі, а таксама ўзначальваў паход у Добжынскую зямлю супраць Ордэна ў Прусіі. У 1324 годзе крыжаносцы знішчылі яго маёнтак Давыдзішкі ў Літве. У 1324 годзе вадзіў вялікалітоўскае войска ў Мазовію. У 1326 годзе на дапамогу польскаму каралю Уладзіславу Лакатку ў паход супраць маркграфства Брандэнбургскага, дзе быў забіты ў мазавецкім рыцарам Анджэем Гостам. Паводе адной з версій, Гост мог быць падкуплены крыжакамі. Паводле іншай, гэта мог быць паядынак адзін на адзін у выніку нейкай спрэчкі.

Паводле Мацея Стрыйкоўскага, быў жанаты з дачкой вялікага князя Гедзіміна.

Паводле папулярнай гарадской легенды мог быць пахаваны ў Гродне каля Барысаглебскай (Каложскай) царквы.

Памяць
------

Помнік Давыду Гарадзенскаму каля Каложскай царквы
Імём Давыда Гарадзенскага названая вуліца ў гістарычным цэнтры Гродна. У Каложскім парку ў 2003 годзе ўсталяваны камень-валун у яго гонар (скульптар Панцялееў).

У красавіку 2017 года ў Гродне выбралі эскіз помніка Давыду Гарадзенскаму, на конкурсе перамог праект Сяргея Аганава. У скульптуры Давыд Гарадзенскі стварае адзінае цэлае з канём, закрываючы яго сваім плашчом, у руцэ трымае меч, за спінай шчыт з крыжам. На помніку ёсць выявы гродзенскага Старога замка і Каложскай царквы. Выгляд Давыда Гарадзенскага невядомы, таму скульптар не выяўляў дэталёва яго твар. Помнік пастаўлены ў 2018 годзе на скрыжаванні вуліц Замкавай і Давыда Гарадзенскага.

У 2018 годзе вытворца гадзіннікаў «Луч» выпусціў абмежаваную серыю гадзіннікаў «Волат», прысвечаную постаці Давыда Гарадзенскага.

Першай спробай напісаць біяграфію Давыда стала кніга «Давыд Гарадзенскі. Герой і легенда» Мікалая Малішэўскага, якая выйшла ў 2019 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5. — Мінск, 1997. С. 565
2. ↑  Давыд Гарадзенскі: што ведаем насамрэч і што прыдумалі «ўдзячныя нашчадкі» пра героя, якому хочуць паставіць помнік **(нявызн.)**. *Hrodna.life*.
3. ↑  *Калектыў аўтараў: А. Вашкевіч, А. Госцеў, В. Саяпін і інш.* Біяграфія гарадзенскіх вуліц. Ад Фартоў да Каложы.. — Гродна-Вроцлаў: Вроцлаўская навуковая друкарня, 2012. — С. 91. — 370 с. — ISBN 978-93-61617-77-8.
4. ↑  Давыд Городенский **(нявызн.)**. *Монументальная память г. Гродно*.
5. ↑  У Гродне афіцыйна адкрылі помнік Давыду Гарадзенскаму **(нявызн.)**. *Hrodna.life*.
6. ↑  «Я понимал, что шансов победить у меня ноль»: как в Гродно выбирали лучший эскиз памятника Давыду Городенскому(недаступная спасылка)  (руск.)
7. ↑  belsat.eu
8. ↑  «Луч» выпустил лимитированную серию часов в честь знаменитого полководца ВКЛ **(нявызн.)**. *Салідарнасць*.
9. ↑  У Гродне прэзентавалі кнігу пра Давыда Гарадзенскага **(нявызн.)**. *Hrodna.life*.
10. ↑  *Н. Н. Малишевский.* Давыд Городенский. Герой и легенда. — Гродно: ЮрСаПринт, 2019. — 198 с.

Спасылкі
--------

 У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме **Давыд Гарадзенскі**
Д — Давыд Гарадзенскі. 5 фактаў пра гарадзенскага старасту які не атрымаў ніводнай паразы ад крыжакоў

| Нашчадкі Давыда, старосты гарадзенскага |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Іван |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Васількн. карэцкі |   | КАРЭЦКІЯ |  |
|   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   | Патрыкейстар. гарадзенскікн. старадубскі |   |   | Аляксандркн. старабудскікн. карэцкі |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Агрыпіна |   |   |   |   |  |
|   |
|   |   | Давыд(†1326)стар. гарадзенскі |   |   |   |   |   |   |   | Фёдар(†1399)кн. рыльскі |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   | Канстанцінкн. ноўгарад-северскі |   | Цімафей |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |