**Жо́ўтая сі́таўка**, пліска жоўтая (*Motacilla flava*) — невялікая стройная птушка сямейства сітаўкавых, жыве на шырокай тэрыторыі Еўропы, Азіі, Афрыкі і Аляскі. Як і іншыя віды сітавак, вылучаецца сваім доўгім хвастом, якім пастаянна калыхае з боку ў бок, а таксама яркім жоўтым апярэннем брушка ў дарослых птушак.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 16-18 см, размах крылаў 23-27 см. Верх цела аліўкава-зялёны, ніз жоўты. Афарбоўка галавы вельмі адрозніваецца ў розных падвідаў (асабліва ў гнездавы перыяд). Могуць быць формы, падобныя да горнай і жоўтагаловай плісак. У паслягнездавы перыяд афарбоўка ў абодвух полаў менш кантрастная, таму падвіды ў палявых умовах амаль не адрозніваюцца. Маладыя больш аднатонныя. Голас: кароткі шчабятлівы спеў.

Галоўныя рысы падвідаў у гнездавы перыяд: 

* *M. f. flava* — верх галавы цёмна-папялісты, светлае брыво, чорныя бакі галавы і жоўтае горла;
* *M. f. iberiae* — верх галавы цёмна-папялісты, чарнаватыя шчокі, брыво не выразнае, горла белае;
* *M. f. cinereocapilla* — верх галавы папялісты, шчокі чарнаватыя, брыво не бачнае, горла белае;
* *M. f. beema* — верх галавы папялісты, светлае брыво, праз вока праходзіць чорная паласа, горла белае;
* *M. f. thunbergi* — верх галавы папялісты, чорныя шчокі аддзяляюцца белымі «вусамі» ад жоўтага горла;
* *M. f. feldegg* — галава чорная, жоўтае горла;
* *M. f. lutea* — галава, горла і грудзі жоўтыя, патыліца зеленаватая;
* *M. f. flavissima* — бакі галавы і горла жоўтыя, верх цела аліўкава-жоўты, вельмі выразнае жоўтае брыво.

Пашырэнне
---------

Арэал: Палеарктыка (акрамя крайняй поўначы і часткі Вялікабрытаніі, а таксама часткі крайняга поўдня, Аравійскага п-ва, Гімалаяў, паўднёвага ўсходу Кітая, Карэі і Японіі), поўнач і ўсход Аляскі. На поўначы насяляе кусцістую тундру з групамі кустоў і карлікавых дрэў; у сярэдніх шыротах — лугі і пашы з адзінкавымі кустамі, у далінах рэк, палі з нізкай расліннасцю (напр. канюшына, люцэрна) і купкамі кустоў (нават далёка ад вады), пясчаныя дзюны ўздоўж рэк; на поўдні — таксама групы кустоў на ўзвышшах салёнах балот, рачныя паплавы. На Каўказе даходзіць да 2500 м, у Карпатах — да 700 м. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від.

Пералётны від, папуляцыі з паўднёвай часткі арэала аселыя. Месца зімовак: трапічная Афрыка на поўдзень ад Сахары, Паўднёва-Усходняя Азія, Філіпіны, Зондскі і Малайскі архіпелагі.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Гняздо ладзіць на зямлі, пад прыкрыццем густых травяністых раслін (часта на схілах яроў). Знешняя частка з кароткіх, тоўстых і завялых сцёблаў і лістоў траў, якія выступаюць у розныя бакі па-за краі гнязда, сярэдняя частка — з вузейшых лістоў траў; высцілка з тонкіх, сухіх травінак і даволі тоўстага слоя валосся.

Яйкі (4-6, часам 3-7) пераважна сярэднепадоўжаныя з даволі вострым вузейшым канцом, жаўтаватыя, бела-карычневыя або шаравата-белыя з вельмі густымі і дробнымі светла-карычневымі плямкамі, якія часта закрываюць фон, часам прысутнічаюць цёмныя воласападобныя штрышкі.

Зноскі
------

1. ↑  **Жоўтая сітаўка** ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.14. Мн. 2002, С.423, арт.**Сітаўкі**

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Таксанамія | Avibase · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |