| Япона-кітайская вайна (1937—1945) |
| --- |
| ***Перадгісторыя канфлікту*****Маньчжурыя (1931—1932)**  (Мукдэн • Нэньцзян • Хэйлунцзян • Цзіньчжоу • Харбін) • Шанхай (1932) • Маньчжоу-го • Жэхэ • Сцяна • Унутраная Манголія (Суюань)  ***Першы этап (ліпень 1937 — кастрычнік 1938)***Мост Лугаўцяа • Пекін-Цяньцзінь • Чахар • **Шанхай (1937)**  (Склад Сыхан) • Чыг. Бэйпін—Ханькоу • Чыг. Цяньцзінь-Пукоу • **Таюань**  (Пінсінгуань  ·  Сінькоу)  ·  Нанкін • **Сюйчжоу** ·  Тайэрчжуан • Пн.-У.Хэнань (Ланьфэн) •Амой • Чунцын • **Ухань** (Ваньцзялін) • Кантон ***Другі этап (кастрычнік 1938 — снежань 1941)***(Хайнань) — **Наньчан** — (Рака Сюшуй) — **Суйсянь і Цзапян** — (Шаньтоу) — **Чанша (1939)** — **Пд. Гуансі** — (Куньлуньская цясніна) — Зімнее наступленне — (Уюань) — **Цзааян і Ічан** — **Бітва ста палкоў** — Пн. В'етнам — Ц. Хубэй — **Пд.Хэнань** — З. Хубэй (1941) — **Шангаа** — **Паўднёвая Шаньсі** — **Чанша (1941)**  ***Трэці этап (снежань 1941 — верасень 1945)*****Чанша (1942)** — Бірманская дарога — (Таунгу) — (Енангяунг) — **Чжэцзян-Цзянсі** — **Салуін** — Чунцынская кампанія — **З. Хубэй (1943)** — Пн.Бірма-З.Юньнань — **Чандэ** — **«Іці-Го»** — (Ц.Хэнань — Чанша (1944) — Гуйлінь-Лючжоу) — Хэнань-Хубэй — **З.Хэнань** — **З.Хунань** — Гуансі (1945) **Савецка-японская вайна** |

**Кантонская аперацыя** ― ваенная аперацыя Японіі па захопе Кантона (Гуанчжоў) падчас вайны з Кітаем.

Мэты аперацыі
-------------

Узяцце Кантона азначала нанясенне шкоды Вялікабрытаніі, якая валодала большасцю прадпрыемстваў горада. Да таго ж, Кантон быў блізка размешчаны да Шанхая ― важнаму фарпосту брытанцаў ва Усходняй Азіі. Усе гэтыя фактары білі па эканамічнаму становішчу Брытаніі і яе прэстыжу. Аперацыя была накіравана не столькі супраць Кітая, колькі супраць англічан.

Ход аперацыі
------------

10 кастрычніка 1938 года з Такаа выйшла дэсантная група. Аперацыяй кіраваў японскі генерал Фурусё. Праз два дні, на досвітку, транспарты з войскамі ўвайшлі ў заліў Біяс і пад прыкрыццём авіяцыі і карабельнай артылерыі пачалі высадку дэсанту. Высадка стала для кітайскага камандавання поўнай нечаканасцю.

Уздоўж ўзбярэжжа былі дыслакаваны 8 дывізій, 2 брыгады і 4 асобных палка пяхоты, узмоцненыя 3 артылерыйскімі дывізіёнамі. Яны, аказаўшы нязначны супраціў, пачалі адыходзіць перад надыходзячымі двума калонамі 21-й японскай арміяй.

Паўночная калона пасля захопу Хучжоў, Пола і Шылуня 19 кастрычніка авалодала Дзюньчжэням, адкуль уздоўж чыгуначнай лініі рушыла на Кантон. Заходняя калона, пасля захопу Таймшуй і Тайну, дайшла да вусця ракі Чжуцзянь пад Тайпінам. 22 кастрычніка дэсант японцаў захапіў вусце Хумэнь.

Кантон быў узяты 22 кастрычніка. Войскі кітайскай 12-й арміі пакінулі напалову разбураны горад. Праціўніку дасталася, у якасці трафеяў, артылерыя, шматлікія склады зброі, харчавання і рыштунку.

Страты
------

Паводле афіцыйных дакументаў, японская армія страціла пад Кантонам 173 забітымі, 493 параненымі, 1264 хворымі. Таксама 1069 вайсковых коней загінулі, былі паранены або захварэлі. Сярод тэхнікі ў японцаў лічыцца страта 5 самалётаў.

Кітайцы, паводле сваіх звестак, страцілі 2954 забітымі, 5645 параненымі і 2643 зніклымі без вестак. Афіцыйныя японскія ваенныя запісы сцвярджаюць, што яшчэ 1340 чалавек ўзяты ў палон.

Зноскі
------

1. ↑  NIDS SS89 1976 , с. 248
2. ↑  Macri 2015, p. 92
3. ↑  NIDS SS89 1976, p. 250

Спасылкі
--------

* ГЛАВА 24. ДЕЙСТВИЯ ФЛОТОВ НА ПЕРВОМ ЭТАПЕ ВОЙНЫ (АВГУСТ 1937 — ОКТЯБРЬ 1938 гг.)
* Японо-китайская война 1937 – 1945 гг Архівавана 3 лютага 2018.