**Блакітны (Сіні) Каран** (араб. المصحف الأزرق‎‎‎) — туніскі куфічны рукапіс Карана блакітнага колеру, створаны ў прамежак паміж канцом IX стагоддзя і пачаткам X стагоддзя для мусульман Кайруана. Рукапіс лічыцца адным з самых мастацкіх асобнікаў Карана, а таксама адным з найвялікшых твораў ісламскага мастацтва і адным з самых дарагіх рукапісаў.

Першае згадванне пра рукапіс — у 1293 годзе, калі ён быў уключаны ў каталог бібліятэкі Вялікай мячэці ў Кайруане. Некаторыя даследчыкі выказваюцца ў карысць Іспаніі. Большасць даследчыкаў згодныя з месцам і часам стварэння рукапісу Сіняга Карана, хоць Элейн Джордж мяркуе, што яго можна датаваць эпохай ранняга Абасідскага халіфата.

Рукапіс выкананы тэхнікай залатога (хрызаграфія) і срэбнага пісьма на пергаменце, цалкам афарбаваным у колер індыга. Выкарыстана чырвонае чарніла. Гэта вядомы ўзор мусульманскай каліграфіі, званы «*адным з найбольш мудрагелістых раскошных рукапісаў*». Гісторык мастацтва Ясір Табаа пісаў, што «мімалётнае ўздзеянне» залатых літар на паверхні індыга «*заклікана зацвердзіць веру мутазілітаў у стваральнасць і цудоўную сілу Слова Божага*».

Старонка з Сіняга Карана аяты 35:1—4. (Нью-Ёрк, Метраполітэн-музей.)
Рукапіс складаўся з 7 тамоў і ўтрымліваў 600 старонак, якія разышліся па свеце ў часы Асманскай імперыі. У 1923 годзе ў Стамбуле некаторыя старонкі рукапісу набыў калекцыянер Ф. Р. Марцін, пасля прадаўшы іх у Еўропе. У 1977 годзе ў распараджэнні Christie's аказаліся рукапісы, падобныя на старонкі з Сіняга Карана, але дакладна не вядома, чым яны з’яўляюцца сапраўды.

Сёння вялікая частка старонак знаходзіцца ў Нацыянальным інстытуце мастацтваў і археалогіі Туніса, а астатнія ў іншых музеях па ўсім свеце. З 1983 года ў Нацыянальным музеі ісламскага мастацтва ў Ракадзе  (англ.) (бел. захоўваюцца 67 старонак. Таксама старонкі рукапісу захоўваюцца ў Бібліятэцы Чэстара Біці ў Дубліне, у Метраполітэн-музеі ў Нью-Ёрку, Музеі Тарэка Раджаба  (англ.) (бел. ў Кувейце і прыватных калекцыях. 24 красавіка на аўкцыёне Sotheby’s адну са старонак купілі за £ 250 520.

Старонкі маюць розныя памеры: у Лос-Анджэлескім акружным музеі мастацтваў — 28,25 х 37,46 сантыметраў, хоць ёсць і такія, памер якіх больш чым 31 х 41 см.

Кожная сура ўпрыгожана больш чым 20 срэбранымі разеткамі, а літары выпісаны золатам; каштоўны металічны тэкст разам з насычаным індыга сведчыць аб магчымым паходжанні з абшараў дынастыі Фацімідаў, якія кіравалі Паўночнай Афрыкай у гэты час і імкнуліся гэтым творам мастацтва показать сваё багацце і моц Візантыйскай імперыі, якая панавала тады ў Анатоліі.
Раскошныя рукапісы візантыйцаў напісаны залатым і сярэбраным чарнілам на пурпурным пергаменце. Залатое чарніла рабілі з парашковага золата. Дэкор на краях старонак, мог быць з міхраба Кордаўскай саборнай мячэці. Гэты ўзор — адзіны ўцалелы з усіх фацімідскіх Каранаў. Ранейшыя поўныя спісы Карана: Самаркандскі куфічны каран  (руск.) (бел. і Тапкапійскі рукапіс  (англ.) (бел.

Куфічны шрыфт мае вострыя вуглы ў абзацах па 15 радкоў на старонцы, без агаласовак, што было звычайным для мусульманскіх рукапісаў у IX-X стагоддзях.

На правым баку кожнай старонкі відаць слупкі надпісаў. Словы з незвязанымі літарамі ў рукапісы часам падзеленыя паміж сабой лініямі: іншая адметная рыса тэкстаў Карана таго часу. Гэтыя лініі былі створаны са срэбра і за 1000 гадоў акісліліся.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. 1 2   Праверана 21 чэрвеня 2021.
4. ↑  Folio from the Blue Qur'an (Probably North Africa (Tunisia)) (2004.88) **(нявызн.)**. *Heilbrunn Timeline of Art History*. New York:  The Metropolitan Museum of Art (1 верасня 2012). Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 20 мая 2013.
5. ↑  *Baeder, Charles* Tunisia: Page of the Blue Quran, Renowned Local Artifact, to Be Sold in London // *Tunisia-Live*. — 16 April 2012. Архівавана з першакрыніцы 5 чэрвеня 2012.
6. ↑  George, Alain (1 January 2009). "Calligraphy, Colour and Light in the Blue Qur'an". *Journal of Qur'anic Studies  (англ.) (бел.*.
7. ↑  Folio from the Blue Quran **(нявызн.)**.  Лос-Анджелесский окружной музей искусств. Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 20 мая 2013.
8. ↑  Folio From the Blue Qur'an **(нявызн.)**.  Brooklyn Museum. Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 20 мая 2013.
9. ↑  Tabbaa, Yasser (1991). "The Transformation of Arabic Writing: Part I, Qur'ānic Calligraphy". *Ars Orientalis* (Freer Gallery of Art, The Smithsonian Institution and Department of the History of Art, University of Michigan) **21**: 119–148. .
10. ↑  Feuillet Bleu Du Корана // *Qantara*. Архівавана з першакрыніцы 3 сакавіка 2016.
11. ↑  Une page du Coran à la vente aux enchères Christie’s de Londres // *Agence Internationale de Presse Coranique*. — 18 Avril 2012. Архівавана з першакрыніцы 11 чэрвеня 2013.
12. ↑  Bifolium from the Blue Qur'an **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Aga Khan Museum  (англ.) (бел.. Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 20 мая 2013.
13. ↑  *Hamza, Alya* Digne d’un thriller // *La Presse de Tunisie*. — 15 Avril 2012. Архівавана з першакрыніцы 31 мая 2013.
14. ↑  *Deimling, Kate* Sotheby’s $40 Million Islamic Art Sales Shatter Records in London. — 7 october 2010. Архівавана з першакрыніцы 30 кастрычніка 2010.
15. ↑  Tashkent's hidden Islamic relic **(нявызн.)**.  BBC News (5 студзеня 2006). Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 21 мая 2013.
16. ↑  Al-Mushaf Al-Sharif Attributed to 'Uthman bin 'Affan **(нявызн.)**.  IRCICA (28 ліпеня 2009). Архівавана з першакрыніцы 23 мая 2013. Праверана 21 мая 2013.
17. ↑  Blair, Sheila (2004). "Ivories and Inscriptions from Islamic Spain". *Oriente Moderno* (Istituto per l'Oriente C. A. Nallino).. Retrieved on 21 May 2013.
18. ↑  Treasures of the Aga Khan Museum. — Berlin: 2010. — С. 34. — ISBN 978-3-89479-603-7. Архівавана з першакрыніцы 13 сакавіка 2017.
19. ↑  Bifolium of the "Blue Qur’an". — The Institute of Ismaili Studies. Архівавана з першакрыніцы 11 мая 2013.