**Раёк** — у беларускім сялянскім фальклоры і міфалогіі загадкавы дух. У шырокім сэнсе так называўся канец жніва, калі працы больш не заставалася, і можна было адпачыць. Гаварылі: «Раёк, раёк! Паляцеў, задзёршы хвасток!». У жніўных песнях Раёк згадваецца як жывая істота, як персанаж. Ён можа хадзіць па вуліцах, наведвацца да людзей, пытацца дарогі і інш.

> 
> 
> Ішоў Раёк,
> 
> 
> Ішоў Раёк у наш дварок.
> 
> 
> Нашы двары,
> 
> 
> Нашы двары мяцёныі.
> 
> 
> Нашы сталы,
> 
> 
> Нашы сталы засланыі.
> 
> 
> Хадзі, Раёк,
> 
> 
> Хадзі, Раёк, у наш дварок.
> 
> 
> — .
> 
> 

> 
> 
> Ішоў раёк дарогай шырокай.
> 
> 
> Ніхто ж райка не перэймаіць?
> 
> 
> Выйдзі, панок, перэймі раёк
> 
> 
> І знімі вянок.
> 
> 
> Нашы раі велікіе.
> 
> 
> Сюда раёк, на мой дварок.
> 
> 
> У нас двары мецёные,
> 
> 
> У нас сталы цісовые…
> 
> 
> — .
> 
> 

Ч. Пяткевіч апісвае Райка як духа, які клапоціцца пра зжатае збожжа. Калі селянін хацеў, каб Рай узяў пад сваю апеку і яго снапы, то тройчы казаў: «Рай, Рай, ідзі к нам!». Калі верыць М. С. Кацару, яго выява сустракаецца ў народных вышыўках-арнаментах у выглядзе чатырохканцовых матываў, як бы складзеных з жытніх каласоў. Раёк часам супрацьпастаўляецца Сербаю (увасабленню голада). Хлеба часам не хапала да новага ўраджаю — значыць, быў Сёрбай. А калі жніво скончвалася, хлеб з’яўляўся, то Сёрбая болей не было, прыходзіў Раёк.

Этымалогія імя
--------------

«Раёк» можа паходзіць як ад «рай» (які у шэрагу індаеўрапейскіх мовах першапачаткова азначай «дабрабыт», «багацце»), так і быць памяньшальным ад слова «рой» (пчаліны). Магчыма, імя «Раёк» («Рай») звязана з такім персанажам, як святы Юр’я (Юрай), які ў сваю чаргу з’яўляецца хрысціянскім пераемнікам язычніцкага бога Ярылы. Юрай — ахоўнік сельскагаспадарчых прац і сам звязаны з вобразам пчалы (апошняя ў веснавых песнях, як і Юрай, адчыняе вясну залатымі ключыма). Адсюль, верагодна, Раёк (як святы Юрай, святы Пятро) — адна з іпастасяў Ярылы.

Зноскі
------

1. ↑  Этнаграфія Браслаўшчыны(недаступная спасылка)
2. ↑  Зап. у 1968 г. у в. Лявонпаль ад Кісьляк Ядзьвінні, 1912 г.н.
3. ↑  Ігнат Храпавіцкі. ПОГЛЯД НА ПАЭЗІЮ БЕЛАРУСКАГА ЛЮДУ
4. ↑  *Кацар М. С.* Беларускі арнамент. Ткацтва. Вышыўка.

Літаратура
----------

* *Васілевіч У.* Зямная дарога ў вырай. Беларускія народныя прыкметы і павер’і — Мінск: Беларусь, 2010. — 717 с.: іл.

| ⛭Беларуская міфалогія |
| --- |
| Багі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Славянскія багі | 
* Вялес
* Пярун
* Ярыла1
* Маці-Зямля
* Доля

 |
| Балцкія багі | 
* Дзіевас
* Пяркунас
* Лайма
* Аўшра
* Вялняс
* Жэміна

 |
| Персанажы фальклора | 
* Зара-Зараніца
* Сонца
* Месяц
* Юрай
* Ілля
* Улас

 |

 |
| Духі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Лес | 
* Вужалкі
* Зазоўка
* Гаёвы Дзед
* Гаёўкі
* Лясун
* Пушчавік

 |
| Балота | 
* Аржавенік
* Балотнік
* Лазавік
* Багнік
* Лойма

 |
| Рэкі, азёры | 
* Вадзянік
* Азярніцы
* Свіцязянкі‎
* Русалка

 |
| Гаспадарка | 
* Дамавік
* Дамавуха
* Гуменнік
* Ёўнік
* Красналюдкі
* Пячурнік
* Сёрбай
* Хлеўнік
* Хут
* Валасень
* Пуннік
* Лён і Лляніца
* Раёк

 |
| Нячысцікі | 
* Паветрыкі
* Прахі
* Пякельнікі
* Чорт
* Люцыпар
* Хіхітун
* Шэшачкі

 |
| Хваробы, бедствы | 
* Апівень
* Баба-вяліканка
* Бадзюля
* Белая Баба
* Змора
* Кадук
* Касны
* Копша
* Мара
* Начніцы
* Паморак
* Траска-Шухна
* Чорная Баба

 |
| Пагрозадля дзяцей | 
* Жалезная баба
* Жалезны чалавек
* Меша
* Расамаха
* Стрыга
* Хапун
* Цыгра

 |
| Іншыя духі | 
* Дзяды
* Зюзя
* Кладнік
* Кумяльган
* Ох
* Сон

 |

 |
| Людзі, пачвары | 
* Валатоўны
* Ваўкалак
* Ведзьма
* Вупыр
* Волат
* Дзіва Аднавокае
* Зачараваныя князёўны
* Камень-кравец
* Цмок
* Ядзеркі

 |
| Жывёлы | 
* Варгін
* Вужыны Цар
* Кук
* Рыбін Цар
* Хабёр
* Шкурапея

 |
| Расліны | 
* Папараць-кветка
* Кветкі-цары

 |
| Землі | 
* Вырай
* Залатая Гара
* Калінавы мост
* Рака Смародзіна
* Край свету
* Лысая гара
* Пекла

 |
| Сусвет | 
* Вецер
* Вечарніца
* Вясёлка
* Касмагонія
* Рабінавая ноч
* Сусвет
* Сусветнае Дрэва

 |
| Героі | 
* Бай
* Белаполь
* Брас
* Гом
* Машэка
* Менеск
* Радар
* Рыдан
* Рымар

 |
| **Заўвагі**: 1 гістарычнасць спрэчная; 2 боскі статус спрэчны. |