У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Манюшка.

**Часлаў Станіслававіч Манюшка** (20 ліпеня 1790, Смілавічы, Менскі павет, Менскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае — 1870) — арыстакрат, бацька кампазітара Станіслава Манюшкі.

Біяграфія
---------

Прадстаўнік старажытнага беларускага шляхецкага роду Манюшкаў герба «Крыўда», сын Станіслава (1734—1807) і Евы з Вайніловічаў.

Нарадзіўся 20 ліпеня 1790 года ў Смілавічах. Як адзначае А. Валіцкі, Часлаў Манюшка ў той жа дзень быў ахрышчаны мясцовым ксяндзом М. Гродскім. Пачатковую адукацыю Часлаў атрымаў пад кіраўніцтвам ксяндза экс-місіянера Ю. Корвеля. Пасля гэтага вучыўся ў Смілавіцкім канвенце. Потым пераехаў у Вільню, відаць, хутчэй за ўсё ён хацеў паступіць у Віленскі ўніверсітэт.

Нягледзячы на тое, што яшчэ ў пяцігадовым узросце страціў адно вока, у 1807 годзе ўступае ў войска Герцагства Варшаўскага, у складзе якога прымае ўдзел ў кампаніі 1807 года, падчас якой быў ад’ютантам маршала Мюрата, біўся пры Гофе, Эйлау, Гутштаце, Гейльсбергу. У 1808 годзе суправаджаў свайго патрона ў Мадрыд, прызначанага камандуючым Іспанскай арміяй[fr]. Удзельнічаў у падаўленні Мадрыдскага паўстання[fr], 7 верасня — ад’ютант генерала Валанса, камандуючага 3-й польскай дывізіі IV корпуса Арміі Іспаніі.

Удзельнік вайны 1812 года. Прызначаны капітанам у полк конных літоўскіх стралкоў, сфарміраваны яго старэйшым братам Ігнацыем Манюшкам, але ж з-за праблем з камплектацыяй і навучаннем адзінкі амаль увесь час састаяў пры штабе маршала Даву. У 1813 (ці ў 1815) годзе ён выйшаў у адстаўку. Не вярнуўся з-за мяжы, і таму яго маёнтак у Ігуменскім павеце паводле царскага маніфеста быў канфіскаваны ў казну[*удакладніць*].

20 ліпеня 1818 года ён ажаніўся з Альжбетай Маджарскай і асеў у маёнтку Убель паблізу Смілавічаў. Як адзначаў А. Валіцкі, *«… Часлаў меў характар надзвычай сяброўскі і вясёлы. З погляду навуковай адукацыі ён не мог параўнацца са сваімі братамі, але вайсковая служба, шматлікія падарожжы і сяброўства з цікавымі людзьмі, не толькі з арыстакратыі, але і з вельмі адукаванымі, аказалі значны ўплыў на яго выхаванне»*.

Капліца-пахавальня Манюшкаў у Роткаўшчыне. Малюнак Яна Часлава Манюшкі
У 1820 годзе — адстаўны капітан ВП.

Член масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 3-й ст. у 1820; член ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы.

Пасля Дамініка быў гаспадаром маёнтка Радкаўшчызна, паставіў яму тут каменны абеліск з надпісам *«Заснавальніку агранамічнай школы ў 182… у Радкаўшчызне. Брат Часлаў Манюшка. 1861 г. чэрвеня 20 дня. Любі Бога і Бліжняга з цэлага свайго сэрца. Рабі дабро…»*. У 1842 годзе Часлаў Манюшка быў вымушаны прадаць Убель губернскаму сакратару Івану Дзічкоўскаму. Пасля смерці Манюшкі маёнтак Пацігола перайшоў праз шлюб Паўліны да роду Ваньковічаў.

Пахаваны разам з жонкай у сямейнай капліцы-пахавальні ў Роткаўшчыне.

Мастацкая спадчына
------------------

Захапляўся маляваннем і з задавальненнем прысвячаў яму вольны час. Як адзначалі сучаснікі, Часлаў не атрымаў добрай мастацкай адукацыі, але сяброўства з рознымі мастакамі і шматлікія з німі сувязі дапамагло Чаславу дасягнуць добрага ўзроўня. Сяброўскія адносіны склаліся ў яго з Валенціем Ваньковічам і Янам Дамелем. З першым з іх ён некаторы час нават жыў у адным доме і меў сумесную майстэрню. Акрамя таго, Часлаў быў заўзятым калекцыянерам. Ён збіраў творы мастацтва і вельмі часта плаціў вялікія грошы за каштоўныя рэчы. Даследчыкі адзначалі, што Часлаў Манюшка быў таленавітым рысавальшчыкам і яго матэрыялы з’яўляюцца каштоўнай іканаграфічнай крыніцай па гісторыі роду і асяроддзя Станіслава Манюшкі.
  

* Малюнкі Часлава Манюшкі
* Панарама Мінска з боку Плябанскіх Млыноў. 1840-яПанарама Мінска з боку Плябанскіх Млыноў. 1840-я
* Плябанскія Млыны  з боку Высокага Места. 1840-яПлябанскія Млыны з боку Высокага Места. 1840-я
* Дворык на Валоцкай вуліцы ў Мінску, удалечыні — касцёл Святога Тамаша Аквінскага. 1830-яДворык на Валоцкай вуліцы ў Мінску, удалечыні — касцёл Святога Тамаша Аквінскага. 1830-я
* Валокі Полацкія. 1849Валокі Полацкія. 1849
* Палац Ваньковічаў у Вялікай Сляпянцы. 1830-яПалац Ваньковічаў у Вялікай Сляпянцы. 1830-я
* Мінск з боку Людамонта. 1840-яМінск з боку Людамонта. 1840-я
* Малая Сляпянка. 1846Малая Сляпянка. 1846
* Сядзіба Манюшкаў ва УбеліСядзіба Манюшкаў ва Убелі
* Станіслаў Манюшка за арганам ў віленскім касцёле Святых ЯнаўСтаніслаў Манюшка за арганам ў віленскім касцёле Святых Янаў

Сям’я
-----

Жонка Альжбета ў інтэр’еры кватэры Манюшкаў у Мінску. Малюнак Часлава Манюшкі, 1840 г.
У шлюбе з Альжбетай Маджарскай (памерла ў 1850 годзе, пахавана ў Радкаўшчызне), праўнучкай майстра слуцкіх паясоў Яна Маджарскага, меў трох дзяцей:

* Станіслаў (1819—1872) — кампазітар;
* Марыяна, у шлюбе з Корсакам;
* Міхаліна, у шлюбе з Эдвардам Ваньковічам.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Сядзіба Манюшкі. Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі
2. 1 2 3 4 5  Швед, 2007

Літаратура
----------

* *Швед, В. В.* Манюшка Чэслаў Станіслававіч // Масоны і ложы на землях Беларусі (канец XVIII — першая чвэрць XIX ст.) : біябібліягр. слоўн.. — Гродна: ГрДУ, 2007. — 275 с. — ISBN 978-985-417-866-0.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Часлаў Манюшка


| ?Часлаў Манюшка — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Юзаф Манюшка[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Станіслаў Манюшка[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марыяна з Урачынскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Часлаў Манюшка |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Антон Вайніловіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ева з Вайніловічаў[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ганна з Бжазоўскіх[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1234615533 · VIAF: 40150868147022070676 |