**Берасцянка**, таксама **Зябок** (*Fringilla coelebs*) — пеўчая птушка сямейства ўюрковых.

Апісанне
--------

Памерам з вераб’я. Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 24,5-28,5 см. Выразны палавы дымарфізм. Афарбоўка апярэння ў самца яркая (асабліва ўвесну): галава сінявата-шэрая, спіна карычняватая з зялёным адценнем, валлё і грудзі буравата-чырвоныя, на крылах вялікія белыя плямы; афарбоўка самкі больш цьмяная.

Пашырэнне
---------

Распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй Азіі і Паўночнай Афрыцы; рассяляецца на Усходзе.
Адна з самых шматлікіх птушак Беларусі. Інтрадуцыраваны ў Новай Зеландыі і паблізу г. Капстад (Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка).

Жыве пераважна ў лясах і парках, часта каля жытла чалавека. Насяляе ўсе тыпы дрэвастояў, бары, мяшаныя і лісцевыя лясы (пераважна больш рэдкія і часцей за ўсё на іх ускрайках), у тым ліку лесапалосы, прыгарадныя лесапаркі, паркі і сады. У Татрах даходзіць да пояса горнай сасны (1600 м), на Каўказе — да 2200—2500 м.

Паўднёвыя і заходнія папуляцыі аселыя, паўночныя — пералётныя. Месца зімовак: часткова ў межах гнездавога арэала, а таксама ў Вялікабрытаніі, Паўднёвай Еўропе, Паўночнай Афрыцы, на Блізкім Усходзе, у іраку, на паўднёвым ўзбярэжжы Каспійскага мора, у Закаўказзі, паўднёвым Казахстане, Сярэдняй Азіі.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Гнёзды будуе на дрэвах, маскіруючы іх мохам і лішайнікамі. Часам гняздуе два разы на лета. У кладцы 3-6 блакітнаватыя з крапінкамі яек. Сілкуецца насеннем і зялёнымі часткамі раслін, летам таксама насякомымі і іншымі беспазваночнымі, якімі выкормлівае і птушанят.

Яйкі
Берасцянкі прылятаюць ў першых чыслах красавіка. Гнездаванне і кладку пачынаюць у пачатку траўня. Вылет маладых птушак — у чэрвені. Берасцянкі могуць рабіць дзве кладкі за сезон. Другі вывадак — з чэрвеня па жнівень. Адлёт — з верасня да сярэдзіны кастрычніка. Частка птушак зімуе ў Цэнтральнай Еўропе, астатнія ляцяць у Міжземнамор’е. Узімку можа назірацца на Каўказе, у перадгорных лясах.

Падвіды
-------

* *F. c. coelebs* — ад Заходняй Еўропы (акрамя Ірландыі і Вялікабрытаніі на ўсход да ніжняй Ангары);
* *F. c. solomkoi* — Балканы, Крым, Каўказ;
* *F. c. schiebeli* — Крыт;
* *F. c. gengleri* — Ірландыя і Брытанскія астравы;
* *F. c. sarda* — Сардзінія;
* *F. c. alexandrovi* — паўночны Іран, паўднёвы Каўказ;
* *F. c. transcaspica* — Малая Азія;
* *F. c. africana* — Марока і паўднёва-заходні Туніс;
* *F. c. spodiogenys* — усходні і цэнтральны Туніс;
* *F. c. canarensis* (сін. *F. c. tintillon*) — Канарскія астравы (Гамера, Гранд-Канарыя, Тэнерыфа);
* *F. c. palmae* — Канарскія астравы (Ла Пальма);
* *F. c. ombriosa* — Канарскія астравы (Хіяра);
* *F. c. maderensis* — Мадэйра;
* *F. c. moreletti* — Азорскія астравы.

Зноскі
------

1. ↑  Distribution map compiled from Snow & Perrins *Birds of the Western Palearctic*, Harrison *An Atlas of the Birds of the Western Palaearctic*, and Clement *et al*. *Finches & Sparrows*

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| Таксанамія | Avibase · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4008618-5 · LCCN: sh85022313 |