**Ганна Рыгораўна Лісянская** (1 лістапада 1917, Мікалаеў, Расійская рэспубліка — 2 снежня 1999, Арад, Ізраіль) — украінская і расійская актрыса тэатра і кіно.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 1 лістапада 1917 года ў Мікалаеве ў тэатральнай сям’і. Яе бацька Гірш Лісянскі быў кіраўніком Мікалаеўскага яўрэйскага тэатра, а маці Сафія Дышліс і родная цётка Дора Лісянская былі актрысамі гэтага тэатра.

У пачатку 1920-х гадоў сям’я Лісянскіх выступала ў спектаклях рабочага клуба імя Я. Свярдлова, а Ганна стала выходзіць на сцэну Мікалаеўскага тэатра юнага гледача ўжо ў шасцігадовым узросце.

З 1932 па 1936 год займалася ў тэатральнай студыі пры Кіеўскім тэатры юнага гледача. У 1935 годзе працавала ў Дзяржаўным тэатры музычнай камедыі УССР (цяпер Кіеўскі тэатр аперэты).

У 1936 годзе вярнулася ў Мікалаеў, дзе да 1938 года працавала ў Тэатры юнага гледача. Там яна гуляла ў спектаклях па апавяданнях Шолам-Алейхема, а да гэтых роляў прыйшла пазней у апошнія гады жыцця.

У 1938 годзе запрошана ў трупу Кіеўскага маладзёжнага тэатра, дзе сыграла Джульету ў знакамітай трагедыі Шэкспіра, Юленьку ў «Даходным месцы» А. Астроўскага, Алену ў «Месяцы ў вёсцы» І. Тургенева і іншыя ролі.

У гэтым тэатры маладую актрысу заўважыў сцэнарыст Ігар Саўчанка. Дзякуючы яму ў 1941 годзе Ганна дэбютавала ў кіно, сыграўшы галоўную ролю Насты ў фільме Грыгорыя Грычэра-Чэрыковера «Гады юнацтва» (Кіеўская кінастудыя, Ашхабадская кінастудыя).

З 1949 года — актрыса Ленінградскага акадэмічнага тэатра драмы імя А. С. Пушкіна. Акрамя тэатра і кіно Ганна Лісянская працавала на радыё і тэлебачанні. Тут яна знялася ў аперэце І. Дунаеўскага «Нарачоныя», дзе сыграла Гарпіну Савішну. У гэтай працы яна паказала сваё майстэрства актрысы аперэты. З 1967 года Ганна Лісянская пачала выступаць на сцэне Ленінградскага тэатра музычнай камедыі. Спачатку яна сумяшчала працу ў двух тэатрах, пасля чаго спынілася на апошнім.

У апошнія гады сваёй творчасці Ганна Лісянская зноў звярнулася да тэмы яўрэйскіх персанажаў. У тэатры мініяцюр «Эксперымент» падрыхтавала монаспектакль «Адэскае вяселле» М. Жванецкага. У 1989 годзе яна згуляла ролю цёткі ў «Мастацтве жыць у Адэсе», праз год — ролю мадам Вайнер ў фільме рэжысёра А. Зяльдовіча «Заняпад» па творы Ісаака Бабеля, і у 1991 годзе — роля маці шматдзетнай яўрэйскай сям’і ў фільме Дз. Астрахана «Ізыдзі!».

У 1993 годзе Ганна Лісянская цяжка захварэла і пры падтрымцы сваёй блізкай сяброўкі, актрысы Ліліян Малкінай, пераехала ў Ізраіль да сваякоў. Там прайшлі апошнія гады яе жыцця.

Памерла 2 снежня 1999 года ў Арадзе (Ізраіль). На помніку на яе магіле зроблены надпісы на рускай і іўрыце: «Актрысе тэатра і кіно Ганне Лісянскай ад прыхільнікаў».

Фільмаграфія
------------

* 1942 — Гады маладыя — *Насця Сарока*
* 1942 — Як гартавалася сталь — *Хрысціна*
* 1942 — Адкрыццё сезона — *Каця Галубкова*
* 1943 — Вясёлка — *Малючыха*
* 1944 — Дні і ночы — *Аня Кліменка*
* 1944 — Чалавек № 217 — *Клава Васільева*
* 1944 — Чаравікі (фільм-опера)
* 1942 — Гэта было на Данбасе — *Маруся*
* 1946 — Старадаўні вадэвіль — *Акуліна Іванаўна, пакаёўка Любушкі*
* 1947 — Сельская настаўніца — *Дуня Астрогава, маладая настаўніца / Астрогава-маці*
* 1949 — Вялікая моц — *Еўдакія Мілягіна*
* 1953 — Алёша Пціцын выпрацоўвае характар — *маці Генкі*
* 1953 — Званая вячэра — *Надзея Сяргееўна*
* 1954 — Вялікая сям’я — *бібліятэкарка*
* 1955 — Дванаццатая ноч — *Марыя, камерыстка Алівіі*
* 1955 — Авідзій — *жонка Грасіні*
* 1957 — Апавяданні пра Леніна — *Марыя Ульянава*
* 1957 — Смерць Пазухіна — *Настасся Іванаўна Фурначова*
* 1958 — Матрос з «Каметы» — *Марыя Іванаўна*
* 1958 — Бездань — *Глафіра Пудаўна Бараўцова*
* 1963 — Дзень шчасця — *жанчына*
* 1964 — Вясновыя клопаты
* 1964 — Зайчык
* 1965 — Вялікая каціная казка (тэлешоу)
* 1953 — Ленін у Польшчы — *Надзея Крупская*
* 1967 — Заезд (тэлеспектакль)
* 1968 — Зыкавы (тэлеспектакль)
* 1969 — Іспыт на чын
* 1970 — Чароўная сіла мастацтва — *Мардаценкава*
* 1971 — Уласнасць рэспублікі
* 1972 — Брат мой
* 1973 — Выконваючы абавязкі — *архітэктар «Сава»*
* 1974 — Памятай імя сваё
* 1975 — Каханне з першага погляду
* 1977 — Народжаная рэвалюцыяй (6 серыя) — *суседка*
* 1977 — Нос
* 1978 — Тры дрэнных дня — *Жэрдзева*
* 1979 — Тры ў адной лодцы, калі не лічыць сабакі — *уладальніца салона*
* 1980 — Лялька-Руслан і яго сябар Санька — *бабуля малога*
* 1982 — Недзе плача івалга
* 1983 — Высокая проба
* 1984 — Мастацтва жыць у Адэсе
* 1989 — Транці-Ванці
* 1990 — Захад
* 1991 — Ізыдзі! — *маці яўрэйскага сямейства*
* 1993 — Хуткаплынныя сады

Зноскі
------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990. Праверана 10 ліпеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>

Літаратура
----------

* Кустовська, С. А. До історії єврейського театру у Миколаєві // Історичні мідраші Північного Причорномор’я, матеріали міжнар. наук.-практ. конф. (2; Миколаїв, 2013) — С. 251—258.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0003 9150 6527 · LCCN: no2012152089 · NKC: xx0182192 · VIAF: 285400843 |