**Луі Куцюра** (фр.: Louis Couturat; 1863, Парыж — 3 жніўня 1914, падчас аўтамабільнай аварыі ў Мелуне) — адзін са стваральнікаў штучнай мовы іда, доктар, прафесар філасофіі, логік.

Біяграфія
---------

Падчас навучання ў гімназіі ён атрымаў 34 прэміі за выдатную вучобу. У 1865 годзе, падчас навучання філасофіі, ён атрымаў ганаровую прэмію па філасофіі, першую прэмію па фізіцы і хіміі, першую прэмію па натуральнай гісторыі і першую прэмію па матэматыцы. Яму таксама вельмі падабалася вывучэнне класічнай літаратуры і класічнай грэчаскай мовы.

Падчас цяжкіх экзаменаў у École Normale, якія ён здаў у 1885 годзе, заняў другое месца. Пасля заканчэння навучання заняўся навуковай дзейнасцю: напісаў дысертацыі па персідскай цывілізацыі, мастацтву старажытнай Грэцыі, матэматыцы, вывучаў творы Лукрэцыя і Платона, пісаў артыкулы для часопіса *Revue de métaphysique et de morale*. 12 мая атрымаў ступень прафесара ва ўніверсітэце Тулузы.

У кастрычніку 1899 Куцюра пачаў даследаванні твораў Лейбніца. На працягу 1900 і 1901 гадоў ён вывучаў у Гановеры неапублікаваныя творы Лейбніца і стварыў 2 навуковыя творы: *La logique de Leibniz* і *Inédits leibniziens* (1903). Куцюра быў першым, хто звярнуў увагу на ідэі Лейбніца па міжнароднай планавай мове.

У сваёй брашуры *Une langue universelle est-elle possible? Appel aux hommes de science et aux commerçants* (1900) Куцюра прапанаваў стварэнне Дэлегацыі па прыняццю міжнароднай мовы, заснаванай у 1901 годзе. Мэтай Дэлегацыі было прапанаваць Міжнароднай лізе Акадэмій выбраць міжнародную мову, ці, калі гэта будзе немагчыма, выбар правядуць супрацоўнікі Дэлегацыі. Луі Куцюра быў аўтарам даследавання па штучным мовам *Histoire de la langue universelle*, у якім прааналізаваў каля 60 праектаў штучных моў (1903).

Пасля стварэння іда і выкліканага гэтым расколу ў асяроддзі эсперантыстаў Куцюра пачаў сістэмную кампанію супраць эсперантыстаў, з мэтай даказаць вінаватасць у расколе саміх эсперантыстаў і зняважыць іх. Напрыклад, ён даказваў, што Заменгоф сам з’яўляецца «здраднікам», таму што ён прапанаваў рэформы эсперанта без кансультацый з Моўным камітэтам — папярэднікам Акадэміі эспэранта. Але галоўным чынам ён крытыкаваў самаканцэпцыю, ужываемую эсперантыстамі, а менавіта вызначэнне «эсперантысцкага народа», чыё дазваленне павінна быць абавязковым для правядзення рэформ.

Зноскі
------

1. 1 2  MacTutor History of Mathematics archive — 1994. Праверана 22 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
2. 1 2  Louis Couturat // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Матэматычная генеалогія — 1997.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Луі Куцюра

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Матэматычная генеалогія · zbMATH Open Database · MacTutor History of Mathematics archive · Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Ларуса · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12289866 · BIBSYS: 90326437 · BNC: a10911595 · BNE: XX1128039 · BNF: 122789479 · CiNii: DA01446526 · GND: 116705639 · ISNI: 0000000081536886 · LCCN: n83048110 · NKC: skuk0002113 · NLA: 35031681 · NLG: 143625 · NLP: a0000002881230 · NTA: 069977658, 069220921 · NUKAT: n99007395 · PTBNP: 668372 · LIBRIS: 256165 · SUDOC: 031607209 · VIAF: 73914289 |

 |