**Аста́рта** (іўр.: עשתרת) — старажытная блізкаўсходняя багіня ўрадлівасці, кахання і вайны.

Гісторыя
--------

Лічыцца, што культ Астарты першапачаткова ўзнік у Месапатаміі, дзе яна была вядома як Інана (у шумераў) і Іштар (у вавіланян і асірыйцаў). У 2 тысячагоддзі да н. э. шанаванне Астарты распаўсюдзілася ў Сірыі, Палесціне і Ханаанскай зямлі. Тут вобраз месапатамскай багіні ўвабраў у сябе рысы мясцовай багіні Анат, што была абаронцай паляўнічых і пастухоў, малявалася як дзева-ваяўніца.

У новым вобразе Астарта разглядалася як заступніца шэрагу буйных ханаанскіх, філісцімлянскіх і іўдзейскіх гарадоў. У Сідоне жрацы Астарты паходзілі з кіруючых дынастый. У Іерусаліме храм Астарты быў пабудаваны пры цары Саламоне. Выявы Астарты-Анат знойдзены на Кіпры.

У другой палове 2 тысячагоддзя да н. э. у сувязі з экспансіяй Старажытнага Егіпта на Блізкі Усход прыхільнікі Астарты-Анат з’явіліся ў егіпецкіх гарадах. Першапачаткова імі былі іншаземцы, аднак пазней Астарта-Анат увайшла ў егіпецкі міфалагічны цыкл, прысвечаны проціборству Сета і Асірыса. Многія рысы егіпецкага вобраза Астарты былі запазычаны багіняй Сехмет.

У эпоху элінізму Астарту атаяснялі са старажытнагрэчаскай багіняй Афрадытай.

Рытуалы шанавання Астарты ўключалі сексуальныя сувязі са жрацамі і храмавую прастытуцыю.

Міфалогія
---------

У блізкаўсходняй міфалогіі Астарта злучалася галоўным чынам з Балу-Ваалам, выступала то як яго маці, то як кансорт. Менавіта такой яна вядома Бібліі. Магчыма, што пашырэнне культа Астарты таксама адбывалася дзякуючы папулярызацыі Ваала. У фінікійцаў яна часам выступае як жонка бога Эля. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што старажытныя іўдзеі прымалі Астарту ў якасці жонкі Яхве.

Егіпцяне атаясамлівалі Ваала з Сетам, таму ў старажытнаегіпецкай міфалогіі Астарта была яго жонкай. Паводле аднаго з міфаў, Гор запячатаў улонне Астарты, але Сет зняў пячаць і злучыўся з багіняй у свяшчэнным акце.

Сімвалы Астарты — планета Венера, кіпарыс, змяя.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Астарта
* Astarte
* Astarte, Goddess of Fertility, Beauty, War, and Love Архівавана 8 снежня 2016.

| ⛭Рэлігія Старажытнага Егіпта |
| --- |
| Міфалогія | 
* Паганства
* Пантэізм
* Політэізм
* Эманацыя
* Душа
* Дуат
* Нумералогія

 |  |
|  Багі | 
* Амат
* Амон
* Аманет
* Анубіс
* Анукет
* Апоп
* Апіс
* Атон
* Атум
* Бастэт
* Бата
* Бену
* Бэс
* Чатыры сыны Гора
* Геб
* Хапі
* Хатхор
* Хека
* Хекат
* Хор
* Ісіда
* Хепры
* Хнум
* Хонсу
* Кук
* Маахес
* Маат
* Мафдэт
* Менхіт
* Мерытсегер
* Месхенет
* Манту
* Мін
* Мневіс
* Мут
* Нейт
* Нехбет
* Нефертум
* Нефтыда
* Нун
* Нут
* Асірыс
* Пахет
* Птах
* Кебуй
* Ра
* Рэшэп
* Саціс
* Сехмет
* Сакар
* Себек
* Селкет
* Сапду
* Сет
* Сешат
* Шу
* Таўрт
* Тэфнут
* Татэнет
* Тот
* Уаджыт
* Вадж-вер
* Упуаўт
* Васрэт

 |
| Тэксты | 
* *Амдуат*
* *Кнігі дыхання*
* *Кніга пячор*
* *Кніга мёртвых*
* *Кніга Зямлі*
* *Кніга варот*
* *Кніга замагільнага свету*
* *Тэксты пірамід*

 |
| Вераванні | 
* Ахвярапрынашэнне
* Пахавальныя абрады
* Атэнізм
* Пракляцце фараонаў

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная багаслоўская · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Infernal (6e éd.) · Pauly-Wissowa |
| Нарматыўны кантроль | GND: 118650750 · LCCN: n2016036345 · SUDOC: 027454223 · VIAF: 805767, 97146937734313830072 |