**Капыткі́**, **капы́тка** — страва накшталт клёцак з таркаванай бульбяной масы, якая раскатваецца і дзеліцца на кавалкі вагай каля 30 г.; кожны кавалак фармуецца ў кшталце ромбу або «кулі» з паглыбленнем, зробленым пальцам. Адвараную (часам папярэдне запечаную або падсмажаную) капытку падаюць з соусамі як гарнір да мясных страў, або як асноўную страву — з грыбным або таматным соусам, смятанай і інш. Капыткі вядомыя таксама ў польскай і літоўскай кухнях.

Этымалогія
----------

Вельмі блізкая па сутнасці назва стравы польскай кухні *kopytka*, што з’яўляецца формай множнага ліку і азначае капыткі дробнай жывёліны, напрыклад, казы. У нашай мове польскай назве адпавядае форма множнага ліку *капыткі*. Аднак на цяперашні момант болей распаўсюджаны варыянт *капытка*, ці то па памылцы перакладання з польскае, ці то яшчэ чаму. Назвы ўсіх тыпалагічна падобных страў маюць форму множнага ліку — калдуны, клёцкі, лазанкі, дранікі і г.д.

Рэцэпты прыгатавання
--------------------

Польскія капыткі звычайна проста вараць у падсоленай вадзе; беларускія і літоўскія спачатку запякаюць на блясе, а потым або тушаць у гаршчку са смятанай («суркоў»), або ізноў-такі, вараць у падсоленай вадзе.

### Капыткі беларускія

1,2 кг бульбы, 0,5 шклянкі мукі, 1 сталовая лыжка здору, соль, сода.

Абабраную бульбу надраць на тарцы, адціснуць, дадаць муку, соль, соду, перамяшаць. Атрыманае цеста раскачаць, нарэзаць прамавугольнікамі 3 × 5 см і выпячы іх у духоўцы на блясе, змазанай тлушчам. Перад падачай на стол апусціць капыткі ў падсоленую ваду або мясны булён, варыць 10 хвілін.

Падаць са смятанай або цыбуляй, падсмажанай на сале.

### Капыткі літоўскія (*švilpikai*)

Капыткі ў грыбным соусе (švilpikai)
**Складнікі**:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * бульба — 1,2 кг
* мука — 1 шклянка
* яйка — 1 шт.
* свіны тлушч — 25 г
* смятана — 50 г
* соль
 |  | **Для соусу**:* сырое сала — 75 г
* цыбуля — 75 г
* смятана — 50 г (ці смятана — 100 г і алей — 50 г)
 |

Прыгатаваную ў лупінах начышчаную бульбу прапускаюць праз таркавальную машынку і дадаюць муку, яйкі, соль. З атрыманай масы робяць валікі 2 см у дыяметры, надаюць ім пляскатую форму, наразаюць наўкось цурачкі 7 см удоўжкі, кладуць іх на ліст, пасыпаны мукою, ды выпякаюць у духоўцы. Затым цурачкі кладуць у рондаль, заліваюць тлушчам ды смятанай, страсаюць і трохі вытрымліваюць пад крышкай. Перш чым падаць на стол, іх паліваюць соусам з сала, падсмажанага з цыбуляй ды смятанаю, альбо алеем ды смятанаю.

### Капыткі польскія (*kopytka*, *paluchy*)

**Складнікі**:

* бульба ці тварог
* пшанічная мука
* яйкі
* соль
* прыправы

Працэс прыгатавання такі ж, як і беларускіх капыткоў. Нарэзаныя ромбікамі кавалкі вараць у падсоленай вадзе; гатовыя капыткі ўсплываюць на паверхню. Падаюць да сталу звычайна са смажанымі шкваркамі.

У сучаснай кухні
----------------

У цяперашні час страва беларусамі цалкам забытая. Гэта заўважна, калі параўнаць рэстаранныя меню ў Беларусі і ў Польшчы, дзе гэтая страва стала папулярным гарнірам да розных мясных і іншых страваў, у крамах прадаецца ў выглядзе замарожаных паўфабрыкатаў.

У суседняй Літве ў жывым побыце існуе адпаведнік капыткоў пад назвай *швільпікaй* (літ.: švilpikai, «суркі́»).

Зноскі
------

1. ↑  Таркаванай масай завецца сырая бульба, надраная на тарцы, разам з уласным сокам. Архівавана 5 сакавіка 2016. (руск.)

Літаратура
----------

* *Белы А.* Капытка // Праект «Наша ежа»

Спасылкі
--------

* Капыткі з грыбным соусам на Талерцы. Ру(недаступная спасылка) (руск.)

| ⛭Бульба |
| --- |
| Сарты | Спіс сартоў бульбы  (англ.) (бел. |
| Кулінарыя | Спіс страў з бульбы  (англ.) (бел. • Бабка • Бульба фры • Бульбяное пюрэ • Бульбяны салат • Дранікі • Капытка • Крапкакор • Латкес • Рошці • Смажаная бульба • Спакушэнне Янсана • Цэпеліны • Чыпсы |
| Шкоднікі і хваробы | Спіс захворванняў бульбы |
| Вытворчасць і вырошчванне | Спіс краін, якія вырабляюць бульбу  (англ.) (бел. |