**Другаві́ты** (грэч. Δραγοβῖται, таксама распаўсюджаны назвы **драгавіты**, **драгувіты**, **другавічы** і інш.) — група славян (племя або аб'яднанне плямён) ва Усходняй і Паўднёвай Македоніі (тэрыторыя сучасных Балгарыі, Паўночнай Македоніі і Грэцыі) у VII — XII стст.

Гісторыя
--------

Упершыню другавіты разам з іншымі славянскімі аб'яднаннямі ўзгадваюцца візантыйцамі пад 616 г. у сувязі з аблогай Салонікаў. Згодна тэксту "Цудаў Святога Дзмітрыя Салунскага", славяне былі накіраваны супраць Візантыі аварамі. Другавіты і іх саюзнікі зрабілі лодкі-кадаўбы і на іх спустошылі ўзбярэжжа Грэцыі і астравоў Эгейскага мора і толькі потым пачалі аблогу горада. Славян узначальваў правадыр Хатун або Хацон (Χατουν), паходжанне якога не вядома. Аднак аблога скончылася беспаспяхова, а сам правадыр трапіў у палон. Другавіты таксама ўдзельнічалі ў аблозе Салонікаў у 676 — 678 гг.

Відавочна, пасля паражэння ад візантыйцаў яны не пакінулі Македонію або зноў перасяліліся сюды да сярэдзіны IX ст. У дачыненні да X ст. другавіты ўзгадваліся як жыхары зямель ад Верыі да Скоп'я. У 879 г. было створана епіскапства Другавіція (Δρουγουβιτεία). У XII ст. прадстаўнікі другавіцкай царквы ўзгадваліся як пасланцы да катараў.

Дачыненне да царкоўнаславянскай мовы
------------------------------------

Другавіты прысутнічаюць у дыскусіях вакол дзейнасці візантыйскіх праваслаўных місіянераў Кірыла і Мяфодзія, якія стварылі царкоўнаславянскую мову на аснове славянскіх дыялектаў, распаўсюджаных каля Салонікаў. Паколькі другавіты ўзгадваюцца ў крыніцах як суседняе племя ў дачыненні да гэтага горада, то мяркуецца, што менавіта іх гаворка легла ў аснову царкоўнаславянскай.

Другавіты і дрыгавічы
---------------------

Некаторыя даследчыкі лічаць, што македонскія другавіты і славяне-дрыгавічы, якія прыкладна ў той жа перыяд насялялі землі паўднёвай і цэнтральнай Беларусі маюць адзінае паходжанне.

У беларускай нацыянальнай гістарыяграфіі першым на падабенства іх назваў звярнуў увагу М. Ф. Доўнар-Запольскі. Хаця ні ў той, ні ў сённяшні час не існуе ніякіх археалагічных і лінгвістычных пацверджанняў адзінага паходжання або блізкасці гэтых славянскіх аб'яднанняў, ён напроста атаясамляў іх і лічыў, што другавіты падобна іншым славянам паходзілі з тэрыторыі Беларусі і апынуліся на поўдні ў выніку міграцыі. Пазнейшыя гісторыкі адышлі ад тэорыі аб беларускіх землях як прарадзіме славян, аднак лічылі адзінства другавітаў і дрыгавічоў да эпохі перасялення народаў верагодным. М. І. Ермаловіч адкрыта выказваўся за ўжыванне агульнай назвы. Ён разгледзеў розныя формы напісання наймення другавітаў і прыйшоў да высновы: "*...больш правільнай формай гэтай назвы трэба лічыць «драгавічы». І вельмі шкада, што ў беларускай навуковай літаратуры ўкаранілася яўна няправільная форма «дрыгавічы»*".

Супраць гіпотэзы адзінага паходжання другавітаў і дрыгавічоў выступае частка даследчыкаў і папулярызатараў гісторыі, якія лічаць, што найменне славянскіх аб'яднанняў на тэрыторыі Беларусі паходзіць з балтыйскіх моў (М. М. Чарняўскі, М. Ф. Піліпенка, У. А. Арлоў і інш.). Звычайна яны спасылаюцца на наяўнасць элементаў балцкай культуры ў дрыгавічоў. Але гэта таксама не з'яўляецца прамым доказам іх здагадкі.

Спасылкі
--------

* Митрофан Викторович Довнар-Запольский, История Беларуси
* Ермаловіч Мікола, Старажытная Беларусь. Полацкі і навагародскі перыяды
* У. Арлоў, БАЛТЫ АБО СЛАВЯНЕ?
* М. Чарняўскі, Першабытнае грамадства на тэрыторыі Беларусі
* Славяне в Византии Архівавана 28 верасня 2015.
* Сергей Алексеев, Славянская Европа V—VIII веков
* ЧУДЕСА СВ. ДИМИТРИЯ СОЛУНСКОГО
* Florin Curta, The Making of the Slavs: History and Archaeology of the Lower Danube Region

| ⛭Спіс славянскіх плямёнаў (VII—XII стагоддзі) |
| --- |
| Усходнеславянскіяплямёны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Дулебы | 
* Валыняне
* Драўляне
* Паляне
* Дрыгавічы

 |
| 
* Белыя харваты
* Крывічы
* Палачане
* Радзімічы
* Севяране
* Славене
* Ціверцы
* Улічы
* Вяцічы
* Бужане
* Данскія славяне
* Чарвяне1
* Балахоўцы1

 |

 |
| Заходнеславянскіяплямёны | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Польскія плямёны | 
* Гапляне
* Ляндзяне
* Любушане
* Мазаўшане
* Заходнія паляне
* Серадзане
* Вісляне
* Куявы

|  |  |
| --- | --- |
| Сілезскія плямёны | 
* Бежунчане
* Бабране
* Сілезскія харваты
* Дзедашане
* Галенжыцы
* Апаляне
* Слупяне
* Слянзане

 |

 |
| Памаране | 
* Кашубы
* Пыжычане
* Валіняне
* Славінцы

 |
| Палабскія плямёны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Люцічы | 
* Бражане
* Чаразпяняне
* Хіжане
* Далянчане
* Дашане
* Марычане
* Нелецічы
* Руяне
* Ратары
* Рачане
* Справяне
* Гавяляне
* Укране
* Замчычы
* Земчычы

 |
| Абадрыты | 
* Буцінцы
* Драване
* Гліняне
* Бодрычы
* Смалінцы
* Вагры
* Варны
* Палабы

 |
| Лужычане | 
* Худзічы
* Далямінцы
* Каледзічы
* Лужычане
* Мільчане
* Сусельцы
* Жырмунты
* Жыцічы
* Нелецічы
* Ніжычы
* Нішане
* Сорбы

 |

 |
| Чэшскія плямёны | 
* Чэшскія харваты
* Чэхі
* Дзячане
* Дулебы
* Лямузы
* Літамерычы
* Лучане
* Мараване
* Нітране
* Пшаване
* Седлічане
* Злічане
* Гбаны
* Дамажлічы

 |

 |
| Паўднёваславянскіяплямёны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Балгарскіяплямёны | 
* Саюз сямі славянскіх плямёнаў
* Сяверцы

 |
| Грэка-македонскіяплямёны | 
* Другавіты
* Эзерыты
* Мілінгі
* Сагудаты
* Смаляне
* Струмяне
* Ваюніты
* Велегезіты
* Вярзіты
* Рынхіны

 |
| Далмацінскіяплямёны | 
* Харутане
* Гачане
* Славенцы
* Бранічэўцы
* Мараване
* Абадрыты

|  |  |
| --- | --- |
| Сербскія плямёны | 
* Сербы
* Нератвляне
* Захумляне
* Травуняне
* Канаўляніны
* Дукляне
* Цімачане

 |

 |

 |
| **Заўвагі**: 1 — меркавана ўсходнеславянскія плямёны, пэўна іх этнічнасць не вызначана. |