Японская чорная на выстаўцы вагю  (руск.) (бел. ў Сасеба, Нагасакі
**Японская чорная** (яп.: 黒毛和種, Курогэ Вашу) — мясная парода  (руск.) (бел. кароў родам з Японіі. Гэта адна з шасці японскіх парод буйной рагатай жывёлы і адна з чатырох японскіх парод, вядомых як вагю  (руск.) (бел. астатнімі з’яўляюцца японская карычневая, японская бязрогая і японская шортгорн  (англ.) (бел.. Уся буйная рагатая рогатая жывёла пароды вагю атрымана ў пачатку XX стагоддзя ў выніку скрыжавання  (руск.) (бел. мясцовай японскай жывёлы з імпартаваным пагалоўем, у асноўным з Еўропы. У выпадку японскай чорнай, замежны ўплыў быў з боку еўрапейскіх парод, уключаючы такія, як браунвіе  (англ.) (бел. шортгорн  (руск.) (бел. паўночна-дэвонская  (англ.) (бел. сіментальская  (англ.) (бел. айршырская  (руск.) (бел. і галшціна-фрызская  (руск.) (бел..

Гісторыя
--------

Буйную рагатую жывёлу завезлі ў Японію з Кітая ў той жа час, што і вырошчванне рысу  (ВД) (бел. прыкладна ў другім стагоддзі нашай эры, у перыяд Яёй. Прыблізна да часу рэстаўрацыі Мэйдзі ў 1868 годзе іх выкарыстоўвалі толькі ў якасці цяглавай жывёлы  (англ.) (бел. ў сельскай гаспадарцы, лясной гаспадарцы, горназдабыўной справе і на транспарце, а таксама ў якасці крыніцы ўгнаенняў. Спажыванне малака было невядома, і — па культурных і рэлігійных прычынах — мяса не елі. Буйная рагатая жывёла была вельмі каштоўнай і занадта дарагой для беднага фермера.

Японія была фактычна ізалявана ад астатняга свету з 1635 па 1854 год; у гэты час не было магчымасці інтрамісіі чужародных генаў у пагалоўе буйной рагатай жывёлы. Паміж 1868 годам, годам рэстаўрацыі Мэйдзі, і 1887 годам было завезена каля 2600 галоў замежнай буйной рагатай жывёлы. Спачатку было мала цікавасці да скрыжавання іх з мясцовымі жывёламі, але прыкладна з 1900 года гэта стала шырока распаўсюджаным. Працэс раптоўна спыніўся ў 1910 годзе, калі высветлілася, што ў той час як скрыжаваныя пароды могуць быць больш буйнымі і мець лепшыя малочныя якасці, іх працаздольнасць і якасць мяса былі ніжэйшымі. З 1919 года розныя гетэрагенныя  (англ.) (бел. рэгіянальныя папуляцыі, якія ўтварыліся ў выніку гэтага кароткага перыяду скрыжавання, былі зарэгістраваны і адабраны  (руск.) (бел. як «палепшаны японскі скот». Чатыры асобныя пароды былі ахарактарызаваны, заснаваныя ў асноўным на тым, які тып замежнага буйной рагатай жывёлы найбольш паўплываў на гібрыды, і былі прызнаныя пародамі ў 1944 годзе. Гэта былі чатыры пароды вагю  (руск.) (бел.: японская чорная, японская карычневая, японская бязрогая і японская шортгорн  (англ.) (бел..

Японская чорная развілася ў паўднёва-заходняй Японіі, у прэфектурах Кіёта і Хіёга ў рэгіёне Кансай; Хірасіма, Акаяма, Сіманэ, Таторы і Ямагуты ў рэгіёне Цюгоку; Кагосіма і Оіта на востраве Кюсю; і Эхіме на востраве Сікоку.

У 1960 годзе агульная папуляцыя пароды складала больш за 1 800 000 асобін, у 2008 годзе паведамлялася пра 707 000 асобін. У 1999 годзе японская чорная парода складала каля 93 % нацыянальнага пагалоўя буйной рагатай жывёлы.

### Разнавіднасць Тадзіма

Калі ў 1919 годзе пачалася рэгістрацыя «палепшанай японскай буйной рагатай жывёлы», паміж рэгіянальнымі папуляцыямі былі прыкметныя адрозненні. Адміністрацыя прэфектуры вырашала мэты развядзення. У выніку сярод папуляцыі японскай чорнай развілося некалькі розных штамаў або падтыпаў. Адным з іх з’яўляецца штам Тадзіма (яп.: 但馬牛, Tajima Ushi або Tajima-gyu). Толькі мяса жывёл гэтай пароды, вырашчаных толькі ў прэфектуры Хёга, можа быць ухвалена для продажу як ялавічына Кобэ  (англ.) (бел..

Заўвагі
-------

1. ↑  Breeds reported by Japan: Cattle. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed January 2017.
2. ↑  T. Muramoto, M. Higashiyama, T. Kondo (2005). Effect of pasture finishing on beef quality of Japanese Black steers. *Asian-Australian Journal of Animal Science* **18**: 420–426.
3. 1 2 3 4 5  Kiyoshi Namikawa (2016 [1992]). Breeding history of Japanese beef cattle and preservation of genetic resources as economic farm animals. Kyoto: Wagyu Registry Association. Accessed January 2017.
4. 1 2  Breed data sheet: Japanese Black/Japan. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed January 2017.
5. ↑  Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen J. G. Hall, D. Phillip Sponenberg (2016). *Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding* (sixth edition). Wallingford: CABI. ISBN 9781780647944.
6. ↑  [National Institute of Agrobiological Sciences] (2005). Country Report: Japan, annex to *The State of the World's Animal Genetic Resources for Food and Agriculture*. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9789251057629. Accessed January 2017.
7. ↑  Daniel Krieger (26 August 2010). All for the love of Tajima cows. *The Japan Times*. Accessed January 2017.