recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Канстанцін Паўлавіч Кабашнікаў** (24 ліпеня 1927, Гомель, БССР, СССР — 29 сакавіка 2012, Мінск, Беларусь) — беларускі фалькларыст. Доктар філалагічных навук (1971), прафесар (1980).

Біяграфія
---------

У 1951 г. скончыў Гомельскі педагагічны інстытут. З 1954 г. і да сваёй смерці працаваў у НАН Беларусі, дзе прайшоў шлях ад малодшага навуковага супрацоўніка да загадчыка аддзела славістыкі ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы.

Апублікаваў больш за 200 навуковых прац, сярод якіх манаграфіі «Ад традыцыйнага фальклора да рэвалюцыйнай паэзіі», «Беларускі фальклор у параўнальным асвятленні», вучэбныя дапаможнікі «Нарысы па беларускаму фальклору», «Беларуская народная вусна-паэтычная творчасць» і іншыя, а таксама артыкулы.

Сабраў шматлікія запісы казак, паданняў, народнай драмы. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі 1968 г. за ўдзел у выданні шматтомнага збору «Беларуская народная творчасць». Член бюро камісіі па славянскім фальклоры пры Міжнародным камітэце славістаў і Міжнароднай асацыяцыі па вывучэнні і распаўсюджванні славянскіх культур.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Мн.: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. — ISBN 985-6302-33-1.
Герб Седльцаў
**Герб Седльцаў** — афіцыйны геральдычны сімвал Седльцаў.

Апісанне
--------

На геральдычным шчыце Седльцаў — Пагоня на чырвоным полі над замкам. Вершнік у срэбных даспехах і шлеме, з узнятым мячом, з чорнай барадой. На сінім шчыце вершніка — залаты літоўскі крыж. Конь срэбны з сіняй конскай амуніцыяй і папругай. Пад пярэднімі капытамі каня — сцяна замка з трыма вежамі, цэнтральная вышэйшая. Сцены і вежы замка — срэбныя, вароты і вокны — чорныя. Герб размешчаны на чырвоным геральдычным шчыце з чорнай аблямоўкай.

Гл. таксама
-----------

* Герб Пагоня

Зноскі
------

1. ↑  Siedlce. Symbole miasta

Літаратура
----------

* Wanda Więch-Tchórzewska, 'Herb miasta Siedlce', Szkice Podlaskie 5, 7-14, 1996 Архівавана 4 сакавіка 2016.
**Стары горад** — тэрыторыя ў горадзе Гродна, абмежаваная правым берагам ракі Нёман, чыгункай, вуліцамі Савецкая і Ажэшкі, ракой Гараднічанка. Уключае таксама Каложскую гару. Планіроўка і забудова сфарміраваліся ў XII–XVII стст. У XII ст. склалася веерная сістэма планіроўкі, цэнтрам якой былі Верхні і Ніжні замкі, да якіх радыяльна сыходзіліся вуліцы Замкавая, Вялікая Траецкая і Давыда Гарадзенскага (*Новазамкавая*).
У XV–XVII стст. сфарміравалася няправільная радыяльна-кальцавая сістэма планіроўкі, цэнтрам якой стала Савецкая плошча (*Рынак*, *Рыначная*, *Ратушная*, *Парадная*, *Саборная*, *С. Баторыя*). Да яе сыходзіліся вуліцы Савецкая (*Віленская*, *Саборная*, *Дамініканская*), Замкавая, Кастрычнікая (*Рыначны завулак*), Калючынская (*Каложанская*, *Пасіянарыі*), К. Маркса (*Язерская*(*Азёрская*), *Скідзельская*, *Брыгіцкая*, *Кутузаўская*, *Купецкая*), Стэфана Баторыя (*Вялікая*, *Мяшчанская*, *Крупскай*) і Маставая. Паралельна і перпендыкулярна ішлі вуліцы Гараднічанская (*Урыцкага*), Малая Траецкая, Тэльмана (*Іванаўская*, *Гувера*), Клары Цэткін (*Звонавы завулак*, *Магістрацкая*), Кірава (*Мірніцкая*, *Рэзніцкая*, *Паліцэйская*, *Лістоўскага*), Паўлоўскага (*Жандарскі завулак*, *Пясочная*).

Да XIX стагоддзя ва ўсходняй частцы ўздоўж чыгункі склаўся шэраг прамавугольных кварталаў, узнік шэраг мерыдыяльных і перасякаючых іх вуліц. Галоўная планіровачная вось вул. Маставая — вул. Савецкая, у паўночна-заходняй частцы выходзіла на гасцінец Варшава — Вільня. Захаваліся помнікі архітэктуры: Стары замак, Новы замак, касцёл і кляштар бернардзінцаў, касцёл езуітаў, Гродзенскі касцёл і кляштар брыгітак, Каложская царква, Пакроўскі сабор, Уладзімірская царква, Вялікая харальная сінагога, будынак акруговага суда, вадацяжныя вежы, броварны завод.

Галерэя
-------

* Цэнтр ГроднаЦэнтр Гродна
* Стары замакСтары замак
* Касцёл БрыгітакКасцёл Брыгітак
* КаложаКаложа

| Гістарычныя раёны Гродна |
| --- |
| 
* Стары горад
* Гарадніца
* Замкавая гара
* Занёманскае прадмесце
* Каложа
* Новы Свет
* Нямецкі рынак
* Падол

 |
**Чыштыя** (араб. جشتية‎‎, перс.: چشتیه) — суфійскі тарыкат, заснаваны сірыйцам Абу Ісхакам  (англ.) (бел. у мястэчку Чышт  (англ.) (бел. на тэрыторыі Афганістана ў X стагоддзі, які атрымаў пашырэнне ў Індыі. Першым з чатырох асноўных суфійскіх ордэнаў (Чышты, Сухравардзія  (руск.) (бел.[[]], Кадырыя  (руск.) (бел. Накшбандзія  (руск.) (бел.), які размясціўся ў Афганістане і Паўднёвай Азіі.

Уплыў
-----

Вучнем гэтага ордэна быў індыйскі музыка і містык Інаят Хан  (руск.) (бел. (1882—1927), які стаў настаўнікам «універсальнага суфізму» на Захадзе.

Яго сваяк Нусрат Фацех Алі Хан (1948—1997) стаў (разам з Хаджы Гулямам Фарыдам Сябры) першым папулярызатарам кавалі  (руск.) (бел. ў краінах Захаду. Яго пляменнік — Рахат Нусрат Фацех Алі Хан — спявак, выканаўца суфійскай музыкі і спеваў.

Зноскі
------

1. ↑  PU sitting on «Chishti Sufis, Culture of Books». Архівавана 16 лютага 2013. // The Nation. Lahore, December 20, 2012. P. 15.
2. ↑  Песни суфийских мистиков. Интервью с Нусрат Фатех Али Ханом, взятое Джамилей Сиддики. // Журнал Суфий, N 37, весна 1998, с. 16-19.

Спасылкі
--------

* Ambreesh Mishra. A matter of faith. Indiatoday.in. September 10, 2009.
* Muneera Haeri. The Chishtis: A Living Light. Oxford University Press, 2000. Pages: 221.
Герб Руанды
**Сённяшні Герб Руанды** быў паўторна распрацаваны ў 2001 годзе, каб адпавядаць сістэме колераў новага нацыянальнага сцяга. На гербе тэкст: «Рэспубліка Адзінства Руанды, Працы, Патрыятызму».

Папярэдні герб датаваўся 1960-гг. — колеры зялёны, жоўта-чырвоны прадстаўлялі свет; нацыянальную надзею на будучыню, развіццё; і людзеё. Пасля, герб і сам сцяг былі зменены, бо яны пачалі цесна асацыявацца з жорсткасцю руандыйскага генацыду.

| ⛭Руанда паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Руанда»**
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Багушэвіч.

**Канстанцін Міхайлавіч Багушэвіч** (20 жніўня 1891, Лібава, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — 29 чэрвеня 1938, Мінск, БССР) — рэвізор, упаўнаважаны камітэта загатовак пры Савеце Народных Камісараў БССР, дырэктар Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі імя А. В. Луначарскага (1934—1936).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і беласкага служачага. Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю. З 1934 па 1936 гады працаваў дырэктарам Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, з’яўляецца адзіным яе кіраўніком «немузыкантам». Адначасова з пасадай дырэктара ён быў начальнікам Дзяржаўнага Камітэта па назіранні за рэпертуарам відовішчных прадпрыемстваў рэспублікі (Рэперткама). Да арышту быў спецыяльным рэвізорам пры Савеце Народных Камісараў БССР. Арыштаваны 16 красавіка 1937 у Мінску. Асуджаны 29 чэрвеня 1938 «тройкай» НКУС як «удзельнік контррэвалюцыйнай трацкісцкай арганізацыі» да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны 29 чэрвеня 1938 у турме НКУС. Рэабілітаваны 25 жніўня 1956 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР. Асабовая справа Б. № 7022-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Сям’я
-----

22 ліпеня 1938 у Мінску была арыштавана дырэктар Мінскага дзіцячага інтэрната, маці дваіх дзяцей, Багушэвіч Лідзія Дзміт­рыеўна (нарадзілася 25 сакавіка 1895 года ў Рослаўлі Смаленскай губерні ў сям’і рабочага), верагодна была жон­кай Канстанціна Багушэвіча. 8 красавіка 1938 асобай нарадай пры НКУС СССР была асуджана як «член сям’і ворага на­рода, прыгаворанага да вышэйшай меры пакарання» да 5 гадоў папраўча-працоўнага лагера. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітавана трыбуналам Беларускай ваеннай акругі 5 чэрвеня 1956. Аса­бовая справа Б. № 6658-с захоўваецца ў архіве КДБ Бе­ла­русі.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑   Архівавана 2 чэрвеня 2021.
6. 1 2

  



| ⛭Рэктары Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі |
| --- |
| 
* М. П. Казакоў (1932—1933)
* Я. П. Прыс (1933—1934)
* Канстанцін Багушэвіч (1934—1936)
* Оскар Гантман (1937—1938)
* Міхаіл Бергер (1938—1941)
* Мікалай Аладаў (1944—1948)
* Анатоль Багатыроў (1948—1962)
* Уладзімір Алоўнікаў (1962—1982)
* Ігар Лучанок (1982—1985)
* Міхаіл Казінец (1985—2005)
* Аляксандр Рашчупкін (2005—2010)
* Кацярына Дулава (2010—2022)
* Алена Куракіна (з 2022)

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ізаітка.
**Анатоль Сяргеевіч Ізаітка** (нар. 21 снежня 1954, Полацк, Віцебская вобласць — 27 ліпеня 2014) — беларускі мастак. Член Беларускага Саюза мастакоў (1995).

Біяграфія
---------

У 1984 годзе скончыў Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці. У 1984—1989 гадах — настаўнік Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта. З 1989 года — мастак камбіната «Мастацтва».

Творчасць
---------

Працаваў у станковым жывапісе і графіцы. Характар вобразаў вызначае аўтарская міфалогія, у творах пераважаюць складаныя кампазіцыйныя пабудовы, каляровыя і тонавыя кантрасты.

Сярод асноўных твораў: «Мой родны кут» (1989), «Стары Віцебск» (1998), «Разбітыя люстэркі» (1999), «Памяці С. Кухто» (1999), «Мастак і натхненне» (2000), «Усходняя зорка» (2000), «Дабравешчанне» (2001), «Першы снег» (2001), «Крэст на крэст» (2002), «Чаромха ў горадзе» (2006), «Фея» (2007), «Грамніцы» (2008), «Купальская вада» (2008), «Антонаўка» (2008), а таксама такія палотны, як «Сонечнае зацьменне», «Успенне», «Блакітная Полаччына», «Перад навальніцай» і інш.

аботы мастака знаходзяцца ў дзяржаўных і прыватных калекцыях Беларусі і замежжа.

Зноскі
------

1. ↑  Ізаітка Анатоль Сяргеевіч

Літаратура
----------

* Дашкевич, В. С белого листа / В. Дашкевич // Витебский проспект. — 2010. — 30 дек. — С. 23.
* Ізаітка Анатоль Сяргеевіч // Беларускі саюз мастакоў: 1938—1998 : энцыклапедычны даведнік / аўт.-склад.: Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мінск : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 222.
* Ізаітка Анатоль // Саюз творцаў [Выяўленчы матэрыял] = A Union of creators : фотаальбом / уклад. і аўт. тэксту М. Цыбульскі; аўт. уступ. У. Андрэйчанка; фота: В. Балоціна, М. Цыбульскага. — Мінск : Беларусь, 2005. — С. 53.
* Цыбульский, М. Л. Изотко Анатолий Сергеевич / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 463.
**Герб Саламонавых Астравоў** быў прыняты ў 1978 годзе пасля атрымання незалежнасці.

На залатым гербавым шчыце намаляваны зялёны андрэеўскі крыж, на якім, у сваю чаргу, дзве перакрыжаваныя серабрыстыя дзіды, чорныя стрэлы і традыцыйны карычневы шчыт. Справа і злева ад выявы шчыта знаходзяцца выявы карычневай чарапахі. У верхняй сіняй частцы шчыта размешчана выява арла паміж двума фрэгатамі (у натуральных колерах).

Краі гербавага шлема маюць серабрыста-сіні колер. Над шлемам — выява традыцыйнай лодкі, над якой — стылізаваная выява сонца. Шчытатрымальнікамі з'яўляюцца зялёны кракадзіл і акула.

Шчыт знаходзіцца на стылізаванай карычневай выяве фрэгата, пад якім размешчаны нацыянальны дэвіз Саламонавых Астравоў: «*To Lead is To Serve*» (у перакладзе з англійскай мовы «*Весці наперад значыць служыць*»).

Шматлікія сімвалы на шчыце ўвасабляюць чатыры акругі, якія існавалі падчас брытанскага пратэктарата. Арол — акруга Малаіта, узбраенне — Цэнтральная акруга, чарапахі — Заходняя акруга і фрэгаты — Усходняя акруга. Гэтыя чатыры сімвалы таксама знаходзіліся на каланіяльным гербе, у верхняй частцы якога таксама была размешчана выява льва. На іншым каланіяльным гербе знаходзіцца выява сярэбранай чарапахі; верхняя частка герба афарбавана ў чорны колер з васьмю сярэбранымі вастрыямі, якія сімвалізуюць восем галоўных астравоў былой калоніі.

Спасылкі
--------

* Інфармацыя пра герб  (англ.)

| Краіны Акіяніі: Гербы |
| --- |
| Незалежныя дзяржавы | 
Аўстралія · Вануату · Кірыбаці · Маршалавы Астравы · Мікранезія · Науру · Новая Зеландыя · Палау · Папуа — Новая Гвінея · Самоа · Саламонавы Астравы · Тонга · Тувалу · Фіджы
 |
| Залежныя тэрыторыі | 
Амерыканскае Самоа · Гаваі · Гуам · Астравы Кука · Какосавыя астравы · Новая Каледонія · Востраў Ражства · Востраў Норфалк · Ніуэ · Востраў Пасхі · Піткэрн · Паўночныя Марыянскія астравы · Такелау · Уоліс і Футуна · Французская Палінезія
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Верамейчык.
**Канстанцін Міхайлавіч Вераме́йчык** (26 мая 1912, Кастрама, Расія — 3 сакавіка 1990) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1966).

Біяграфія
---------

Сцэнічную дзейнасць пачаў у 1930 годзе ў самадзейнасці. З 1935 года ў тэатрах Кастрамы і Бранска. З 1946 года ў тэатры імя Я. Купалы, у 1947—1954 і 1957—1973 гадах у Рускім драматычным тэатры БССР, у 1955—1957 гадах у Беларускім тэатры юнага гледача.

Творчасць
---------

Характарны акцёр. Выконваў пераважна эпізадычныя ролі. Створаныя ім вобразы вызначаліся яскравасцю і акрэсленасцю: Кукушкін, Палойка («Брэсцкая крэпасць», «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Радзіёнаў («Порт-Артур[ru]» паводле А. Сцяпанава[ru]), Усцін («Узнятая цаліна» паводле М. Шолахава), Пётр («Улада цемры[ru]» Л. Талстога), Прытыкін («Варвары» М. Горкага), Мітрафанаў («Барабаншчыца» А. Салынскага), Менас («Антоній і Клеапатра[ru]» У. Шэкспіра) і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Верамейчык Канстанцін Міхайлавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фядосік.
**Анатоль Сямёнавіч Фядосік** (7 лютага 1926, вёска Кашэвічы Палескай вобласці, цяпер Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці — 2005, Мінск) — беларускі фалькларыст. Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1990). Доктар філалагічных навук (1974), прафесар (1981).

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Вучыўся ў Кашэвіцкай сярэдняй школе. У 15 гадоў быў залічаны байцом-разведчыкам 125-й Капаткевіцкай партызанскай брыгады Палескага злучэння. Пасля ваяваў на 3-м Беларускім фронце камандзірам аддзялення разведкі, быў накіраваны на вучобу ў Арлоўскае танкавае вучылішча, адкуль праз год дэмабілізаваны. Працаваў настаўнікам, завучам Кашэвіцкай сямігодкі Капаткевіцкага раёна (1946—1949), дырэктарам сярэдняй школы ў в. Сінкевічы Лунінецкага раёна (1949—1955) і Мікашэвічах (1955—1958). У 1953 годзе А. С. Фядосік заканчвае завочна філалагічны факультэт БДУ і ў 1958 годзе паступае ў аспірантуру інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору.

З 1961 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі, з 1962 вучоны сакратар, з 1967 загадчык сектара, адначасова з 1969 намеснік дырэктара.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследуе фальклорныя сатырычныя жанры, сямейна-абрадавую паэзію, літаратурна-фалькорныя сувязі, народную творчасць перыяду Вялікай Айчыннай вайны, гісторыю фалькларыстыкі, узаемасувязі славянскага фальклору. Адзін з аўтараў кніг «А. К. Сержпутоўскі» (1966, з В. Бандарчыкам), «Каляндарна-песенныя, абрадавыя і гульнявыя традыцыі славян у мінулым і сучасным» (1988, з З. Мажэйка), «Беларускі абрадавы фальклор у агульнаславянскім кантэксце» (1998), «Сямейна-абрадавая паэзія. Народны тэатр» (2001), «Народная проза» (2002, з К. Кабашнікавым і А. Цітаўцом), вучэбных дапаможнікаў і падручнікаў для ВНУ. Складальнік тамоў «Сацыяльна-бытавыя казкі» (1976), «Жарты, анекдоты, гумарэскі» (1984) з серыі «Беларуская народная творчасць» (галоўны рэдактар зводу). Член камісіі славянскага фальклору пры Міжнародным камтэце славістаў.

Узнагароды
----------

Дзяржаўная прэмія Беларусі (1986). У 1990 па ініцыятыве Прэзідыума АН Беларусі ўрад краіны прысвоіў вучонаму званне заслужанага дзеяча навукі Беларусі.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Антырэлігійныя матывы ў беларускім фальклоры. — Мн. 1963.
* Развіццё беларускай савецкай фалькларыстыкі. — Мн. 1977.
* Праблемы беларускай народнай сатыры. — Мн. 1978.
* Народная паэзія барацьбы. — Мн.1981.
* Фальклор і «масавая культура». — Мн. 1986.
* Ілюзорнасць і сапраўднасць: «Белыя плямы» ў гісторыі фалькларыстыкі 20—30-х гг. — Мн. 1991.
* Барацьба і паэтычная творчасць палескіх партызан. — Мн. 2000.

Зноскі
------

1. ↑  Anatolìj Sjamenavìč Fjadosìk //

Літаратура
----------

* *Сысоў, У. М.* Анатолій Сямёнавіч Фядосік (Да 70-годдзя з дня нараджэння) // Весці АН Беларусі. Сер. грамад. навук. 1996. № 1. C. 134—136.
* *Клімовіч, А.* Фядосік А. С. // ЭГБ ў 6 т. Т. 6. Кн. ІІ. — Мн. 2003.
* Фядосік Анатоль Сямёнавіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 736. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Соф.
Эйн Соф
**Эйн Соф**, *Эн Соф* (іўр.: **אֵין סוֹף**, «бясконцасць»; лац.: En Sof; *En-Sof*; *En-sof*) — у кабале абазначэнне Бога, якое адлюстроўвае яго містычнасць і неспазнавальнасць па-за сувяззю са светам. Іншыя імёны Бога выражаюць яго адносіны са створаным светам.

Тэрмін *Эйн Соф* з'яўляецца сярод іўдзеяў Праванса ў XIII стагоддзі, і яго аўтарства прыпісваецца Ісаку Сляпому. Некаторыя рысы Эйн Соф збліжаюць яго з Адзіным неаплатонікаў. Падобна да яго яно здольна эманаваць, выпускаючы з сябе сфіроты.
Сімвал увасабляе «Эйн Соф», бязмежнасць Бога, які існаваў, як лічаць кабалісты, да стварэння свету — неспасціжнае нішто — і затым явіў сябе як Бог-Творца (Элахім). Эйн Соф сімвалізуе крыніцу святла Божага.

Гл. таксама
-----------

* Асноўныя паняцці ў кабале
* Брахман
* Адзі-Буда
* Абсалют, філасофія
* Апафатычнае багаслоўе

Зноскі
------

1. ↑  Габбай, Меир бен-Иезекиил ибн- // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
2. ↑  Азриель бен-Менахем // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
3. ↑  Adam-Kadmon // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
4. ↑  Зоар Брейшит 137 Архівавана 7 сакавіка 2016.

Спасылкі
--------

* Артыкул «*Эйн Соф*» у Электроннай яўрэйскай энцыклапедыі
* Эйн Соф
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Майсеенка.
**Анатоль Фядосавіч Майсеенка** (нар. 1 верасня 1940, в. Халалееўка, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі літаратуразнавец, пісьменнік, паэт. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (2001).

Біяграфія
---------

У 1962 годзе скончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. У 1962—1964 гадах працаваў дырэктарам Нежынскай васьмігадовай школы Любанскага раёна, 1967 годзе — дырэктарам Кастрычніцкай васьмігодкі. У 1967—1970 гадах вучыўся ў аспірантуры педінстытута. Працаваў асістэнтам кафедры беларускай літаратуры гэтага інстытута (1970), старшым выкладчыкам (1972—1973). Абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Творчасць Міхася Зарэцкага: Станаўленне таленту» і абраны на пасаду дацэнта кафедры беларускай літаратуры педінстытута.

З 1975 года дацэнт Мінскага інстытута культуры.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар манаграфій, артыкулаў, рэцэнзій пра творчасць беларускіх пісьменнікаў, вучэбных і метадычных дапаможнікаў, праграм для студэнтаў ВНУ, раздзелаў падручніка «Гісторыя беларускай савецкай літаратуры. 1917—1940» і інш.

Творчасць
---------

Вершы друкаваў у часопісах «Полымя», «Маладосць», «Крыніца», газеце «Літаратура і Мастацтва». У 1998 годзе выйшаў зборнік вершаў «Паклон».

Літаратура
----------

* Савік, Л. С. Майсеенка Анатоль / Л. С. Савік // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэдкал.: І. Э. Багдановіч [і інш.]; маст. рэд. В. Г. Загародні. — Мінск : БелЭн, 1994. — Т. 4 : Лазарук-Перкін. — С. 160—161.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Білевіч.
**Ян Біле́віч** (? — пасля 1546) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Прадстаўнік шляхецкага роду Білевічаў герба «Магіла», сын Станіслава.

Намеснік жамойцкі, цівун дырвянскі і біржанскі. Стаў першым паслядоўнікам вучэння Марціна Лютэра ў Вялікім Княстве Літоўскім. Гэтаму садзейнічалі яго сувязі з прускім герцагам Альбрэхтам, на службу да якога ў 1543 быў прыняты яго сын Мікалай (па пратэкцыі віленскага ваяводы Я. Ю. Глябовіча). Па даручэнні герцага Ян апекаваўся першым тэолагам-лютэранінам у Вялікім Княстве Літоўскім А. Кульвяцом. У 1546 годзе герцаг прасіў Яна знайсці некалькі вучоных мужоў, што ведалі літоўскую мову, для заснавання ў Прусіі евангелічных парафій для літоўцаў. Сярод пасланых у Прусію Янам дзеячаў, відаць, быў і М. Мажвідас.

Спасылкі
--------

* Ян Білевіч на сайце Электронная энцыклапедыя «Вялікае Княства Літоўскае»


| ?Ян Білевіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Ян Білевіч |  | Станіслаў Білевіч[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |
**«У Швейцарыі»** (польск.: W Szwajcarii) — любоўная паэма, напісаная Юльюшам Славацкім у 1835—1838-я гады. Выдадзеная ў 1839 годзе ў Парыжы ў томе «Тры паэмы».

Рэпрэзентуе плынь экзістэнцыянальнай паэзіі ў творчасці Славацкага. Выдадзеная была самастойна супраць волі Славацкага. У другой палове XIX ст. паэма была вельмі папулярнай, да сённяшняга дня была некалькі разоў тэатральна адаптаваная. Была ілюстравана Войцехам Герсонам. Тэмай паэмы з'яўляецца любоўнае расчараванне лірычнага героя. Аўтар злучае 2 стылі: сентыментальны (успамін пра каханне) і сумны (боль, разважанне), характэрны для сталага рамантызму.

На беларускую мову паэму "У Швейцарыі" пераклаў Максім Танк (1959).

Спасылкі
--------

* «W Szwajcarii» у сэрвісу «Wolne Lektury»
**Герб Скідзеля** — герб горада Скідзель Гродзенскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2007 г. № 279.

Апісанне
--------

Герб уяўляе сабой варажскі шчыт, у сярэбраным полі якога намаляваны дзве вежы чырвонага колеру з уязнымі аркамі. Паміж вежамі размешчаны чорная брама, у блакітнай ніжняй канцавой частцы — чорны паляўнічы ражок з сярэбранай фурнітурай.

### Тлумачэнне сімволікі

У аснову герба Скідзеля было пакладзена аўтэнтычнае адлюстраванне брамы, якая дагэтуль захавалася ў горадзе і з'яўляецца ўваходам у гарадскі парк. Паляўнічы ражок з'яўляецца элементам родавага герба Радзівілаў, якія доўгі час валодаў Скідзелем.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Скідзеля

Зноскі
------

1. ↑  Сяргей РАСОЛЬКА. «Гербы Гродзеншчыны — абсалютна еўрапейская, шматгаворачая геральдыка» Архівавана 1 кастрычніка 2020.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Герб Скідзеля
* Архівавана 23 жніўня 2020.

| ⛭Гербы адзінак Гродзенскай вобласці |
| --- |
| Гарады | Астравец ·  Ашмяны ·  Бярозаўка ·  Ваўкавыск ·  Гродна ·  Дзятлава ·  Іўе ·  Ліда ·  Масты ·  Навагрудак ·  Свіслач ·  Скідзель ·  Слонім ·  Смаргонь ·  Шчучын |  |
| Гарадскія пасёлкі | Астрына ·  Воранава ·  Вялікая Бераставіца ·  Жалудок ·  Зэльва ·  Карэлічы ·  Краснасельскі ·  Любча ·  Мір ·  Поразава ·  Радунь |
| Вёскі/Аграгарадкі | Адэльск ·  Гальшаны ·  Ліпнішкі ·  Цырын |
| Раёны | Гродзенскі |
**Эжэн Ланці** (фр.: Eugén Lanti, псеўданім, сапраўднае імя — **Адам Ланці** фр.: Adam Lanti; 19 ліпеня 1879, Нармандыя — 17 студзеня 1947, Мексіка) — эсперантыст, сацыяліст і пісьменнік, заснавальнік SAT і стваральнік тэорыі безнацыяналізма.

Біяграфія
---------

Бацькі Ланці былі сялянамі, таму ўжо ў раннім узросце Эжэну давялося працаваць батраком, цесляром, мебельшчыкам, дызайнерам. Ва ўсім ён быў самавучкай і займаўся адукацыяй у вячэрні час. У 1914 годзе ён быў мабілізаваны і падчас Першай сусветнай вайны служыў у якасці кіроўцы санітарнага аўтамабіля. На Заходнім фронце вывучыў эсперанта. Пасля вайны вярнуўся ў Парыж, дзе аказаў падтрымку эсперанта, працуючы ў рэдакцыі часопіса «Liberiga Stelo». У Парыжы жыў з Элен Кейт Лімузін, цёцяй Джорджа Оруэла. Пісьменнік некалькі разоў наведаў сустрэчы эсперантыстаў і быў не ў захапленні. Лічыцца, што гэтая непрыязнасць знайшла адлюстраванне ў яго рамане 1984 падчас апісання навамоўя.

У тым жа годзе Эжэн Ланці адмаўляецца ад ідэй анархізма і становіцца адным з заснавальнікаў Французскай камуністычнай партыі. У 1921 годзе стварае Сусветную Безнацыянальную Асацыяцыю (SAT), якая была аснавана на шырокім коле гаворачых на эсперанта камуністах, сацыял-дэмакратах і анархістах. У 1931 годзе ананімна выдае «Маніфест Безнацыяналізма». У 1933 пакідае пост прэзідэнта асацыяцыі з-за цкавання з бока кіраўніцтва, але працягвае гуляць важную роль у арганізацыі як пісьменнік. У 1935 годзе заснаваў незалежны часопіс «Herezulo», у якім падвергнуў крытыцы Савецкую ўладу.

Пасля 1937 года пакінуў Францыю, шмат падарожнічаў па свету. Сутыкнуўшыся з невылечнай хваробай, павесіўся ў Мексіке.

Зноскі
------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* Eugène Lanti // data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. 1 2
3. ↑
4. ↑

Спасылкі
--------

* Маніфест безнацыяналізма

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5240114 · BNF: 121939716 · CiNii: DA02405852 · GND: 130537810 · ICCU: BASV105711 · ISNI: 0000 0000 8366 5243, 0000 0003 6851 4748 · LCCN: nb2005016148 · NLP: A26413061 · NSK: 000593404 · NTA: 069834679 · NUKAT: n2011163273 · PTBNP: 1384630 · SUDOC: 084978198 · VIAF: 27112355 |

 |
**Адольфас Таўтавічус** (літ.: Adolfas Tautavičius; 9 верасня 1925, в. Курэняй, Цельшайскі павет, Літва — 10 жніўня 2006) — літоўскі археолаг. Доктар гістарычных навук (1997).

Біяграфія
---------

Скончыў Вільнюскі ўніверсітэт (1950). З 1946 года ў Інстытуце гісторыі АН Літвы (у 1962—1987 гадах загадчык аддзела археалогіі), адначасова ў 1951—1960 гадах выкладаў у Вільнюскім універсітэце. З 1988 года загадчык аддзела археалогіі Цэнтра даследавання «Замкі Літвы».

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследаваў культуру насельніцтва Літвы жалезнага веку і сярэдніх вякоў, гісторыю Вільнюса, нумізматыку Літвы. Праводзіў раскопкі Ніжняга замка ў Вільнюсе, замкаў у Тракаі, Клайпедзе, Велюоне, грунтавых і курганных могільнікаў. Аўтар кніг: «Кафля Вільнюскіх замкаў (XVI—XVII стст)» (1969), «Археалагічны атлас Літоўскай ССР. Т. 3. Курганы і грунтавыя могільнікі I—XIII ст.» (1977), «Сярэдні жалезны век Літвы (V—IX ст.)» (1996); сааўтар кніг «Нарыс археалогіі Літвы» (1961), «Гісторью горада Вільнюса» (т. 1, 1968), «Замкі Літвы» (1971), «Гандлёвыя сувязі насельніцтва Літвы ў I—XIII ст.» (1972), «Гісторыя Літоўскай ССР» (1978), «Этнагенез літоўцаў» (1987), «Палац Вільнюскага Ніжняга замка» (т. 1—4, 1989—99). Складальнік кнігі «Бібліяграфія археалогіі Літвы» (2000), дзе ўлічаны публікацыі 1782—1999.

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 25 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>

Літаратура
----------

* Таўтавічус Адольфас // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12177828 · BIBSYS: 90624535 · BNF: 12752450t · GND: 125807201 · ISNI: 0000 0001 0922 6055 · LCCN: n82066134 · LNB: 000170796 · NKC: mub2013799541 · NTA: 074610015 · NUKAT: n94005041 · SUDOC: 124898750 · VIAF: 88064257 |

 |
**Герб Століна** — сімвал горада Століна. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 25 снежня 1998 года № 33.

Апісанне
--------

У блакітным полі варажскага шчыта срэбны бусел з залатымі дзюбай, крыламі і нагамі, звернуты направа. У дзюбе залатая дубовая галіна з жалудамі.

Працу па распрацоўцы герба узначальваў Столінскі раённы выканаўчы камітэт. Блакітнае поле шчыта паўтарае колер герба абласнога цэнтра (Брэста) і ва ўмоўнай форме перадае асаблівасць геаграфічнага размяшчэння горада — на тэрыторыі багатага на азёры і рэкі Палескага краю.

Цэнтральная фігура бусла на гербе падкрэслівае не толькі багацце і разнастайнасць фаўны птушак, якія жывуць у гэтым рэгіёне, але мае і больш глыбокі сэнс. Гэтыя птушкі ў антычнасці лічыліся сімвалам любові дзяцей да бацькоў, на Усходзе — даўгалецця. У паўночных краінах іх рэгулярныя вяртання вясной звязваліся са святам уваскрэсення. Ва ўсходніх славян буслы, якія прыносяць немаўлятаў, служаць знакам кахання і шчасця.

Залатая дубовая галіна ў дзюбе бусла, на думку стваральнікаў герба, павінна тлумачыцца як сімвал багацця і прыгажосці прыроды, росту і развіцця горада. Гэта цалкам адпавядае прынятаму ў міжнароднай эмблематыцы тлумачэнню дуба, а таксама яго каранёў, галін і пладоў, як сімвалаў неўміручасці і даўгавечнасці.

Герб Століна і палажэнне аб iм зацверджаны рашэннем Столінскага раённага выканаўчага камітэта ад 27 лістапада 1998 года № 786.

Еўрапейскія гарады, на гербах якіх прысутнічае выява бусла, 28 красавіка 2001 года аб’ядналіся ў міжнародную арганізацыю ESCO.

Зноскі
------

1. ↑  Герб Століна

| ⛭Гербы населеных пунктаў Брэсцкай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Баранавічы ·  Белаазёрск ·  Брэст ·  Бяроза ·  Высокае ·  Ганцавічы ·  Давыд-Гарадок ·  Драгічын ·  Жабінка ·  Іванава ·  Івацэвічы ·  Каменец ·  Кобрын ·  Косава ·  Лунінец ·  Ляхавічы ·  Маларыта ·  Мікашэвічы ·  Пінск ·  Пружаны ·  Столін |  |
| Гарадскія пасёлкі | Лагішын ·  Ружаны ·  Шарашова
 |
| Вёскі | Багданаўка ·  Бастынь ·  Варацэвічы ·  Вулька 2 ·  Вялікія Чучавічы · Гарадзец ·  Дварэц ·  Дзятлавічы ·  Кажан-Гарадок ·  Лахва ·  Лунін ·  Ляхчыцы ·  Малеч ·  Моладава ·  ‎Рыдзігерава ·  Сінкевічы ·  Чарнаўчыцы
 |
**Шампіньён пералескавы**, **Шампіньён тонкі** (*Agaricus silvicola*) — грыб сямейства шампіньёнавых (*Agaricaceae*).

Навуковыя сінонімы:

* Agaricus campestris var. silvicola Vittad. 1832 basionym
* Psalliota campestris var. silvicola (Vittad.) P. Kumm. 1871
* Pratella campestris var. silvicola (Vittad.) Gillet, 1878
* Psalliota silvicola (Vittad.) Richon & Roze, 1885
* Fungus silvicola (Vittad.) Kuntze, 1898

Апісанне
--------

Шапка дыяметрам 5-10 см, спачатку яйкападобная, затым выпуклая, у старых грыбоў раскрываецца да плоскай. Скурка гладкая, атласная або шаўкавістая, белая або крэмавая, у старых грыбоў становіцца светла-карычневай або шараватай, ад дотыку пакрываецца цытрынава-жоўтымі плямамі.

Мякаць у шапцы больш тонкая, чым у іншых шампіньёнаў, белая, на зрэзе павольна набывае вохрыста-жоўтую афарбоўку, мае моцны анісавы пах (па асобных крыніцах — міндальны).

Ножка даўжынёй 8-12 см і дыяметрам 1-2 см, стройная, з кудзелістай мякаццю, з узростам становіцца полай, з акруглым патаўшчэннем у аснове да 3 см.

Пласцінкі свабодныя, вельмі частыя, шырокія. Колер іх з узростам змяняецца ад чыста белага або шараватага да ружовага, карычневага з бялёсай аблямоўкай па краях, а затым амаль чорнага з шакаладным адценнем.

Рэшткі пакрывалаў: кольца на ножцы падвойныя, скурыстыя, вельмі шырокія, звісаюць, у старых грыбоў адрузлыя. Верхні бок яго белы, пазней афарбоўваецца выпадальнымі спорамі, бывае лускаватай, ніжняя — шараватая. Вольва адсутнічае.

Споравы парашок шакаладна-карычневы або цёмна-буры, споры 7×4,5 мкм, эліпсаідальныя.

Экалогія і распаўсюджанасць
---------------------------

Сустракаецца ў хвойных і светлых лісцевых лясах, асабліва часта пад елкамі і букамі, сярод ламачча, на багатых глебах. З’яўляецца групамі, часам шматлікімі, сустракаецца часта, распаўсюджаны ў паўночнай ўмеранай зоне.

Сезон: лета-восень.

Падобныя віды
-------------

#### Ядомыя грыбы:

* *Agaricus abruptibulbus* вельмі падобны, часцей сустракаецца пад хвоямі, мае патаўшчэнне ножкі з больш вострымі бакамі.
* Пячарка (*Agaricus arvensis*) больш вялікая і расце на лугах, палянах, у лясах сустракаецца радзей.

#### Атрутныя грыбы:

* *Agaricus xanthodermus* расце звычайна сярод травы, на лугах і пашах, лёгка адрозніваецца па моцным непрыемным паху.

### Небяспека

З маладымі шампіньёнамі можна зблытаць смяротна атрутную бледную паганку (*Amanita phalloides*), мухамор смярдзючы (*Amanita virosa*) і іншыя светлыя мухаморы. Яны адрозніваюцца па наяўнасці вольвы ў аснове ножкі, заўсёды белых пласцінках і не жаўтлявай ад націскання скуркай.

Харчовыя якасці
---------------

Добры ядомы грыб, адрозніваецца прыемным смакам. Маладыя грыбы можна ўжываць сырымі, спелыя рэкамендуецца адварваць. Грыб можа назапашваць кадмій і іншыя цяжкія металы, таму яго рэкамендуецца ўжываць у абмежаванай колькасці.

Зноскі
------

1. ↑  По Ж.Уду.

Літаратура
----------

* Грибы: Справочник / Пер. з італ. Ф. Двин. — М.: «Астрель», «АСТ», 2001. — С. 184. — ISBN 5-17-009961-4.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · iNaturalist · iNaturalist · IRMNG · Mycobank · Mycobank · NCBI · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776100264 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Драйшак.
**Фелікс Драйшак** (ням.: Felix Dreyschock; 27 снежня 1860, Лейпцыг — 1 жніўня 1906, Берлін) — нямецкі кампазітар і піяніст чэшскага паходжання. Сын скрыпача Раймунда Драйшака і спявачкі Элізабет Нозэ (1832—1911).

Вучыўся ў лейпцыгскага арганіста Карла Юнэ, затым, пасля смерці бацькі ў 1869 г. і пераезду маці ў Берлін, у берлінскіх спецыялістаў, сярод якіх былі Эрнст Рударф, Вільгельм Таўберт і Фрыдрых Кіль, і нарэшце ў берлінскай Кансерваторыі Штэрна ў Генрыха Эрліха, затым выкладаў там жа (першапачаткова — замяшчаючы свайго настаўніка; пра тое, наколькі моцнае ўражанне зрабіў на яго Драйшак у параўнанні з Эрліхам, успамінаў пасля Бруна Вальтэр). Дэбютаваў як саліст у 1883 годзе, выступаў таксама і ў ансамблі (напрыклад, са скрыпачкай Армай Зенкрай). Аўтар шматлікіх фартэпіянных эцюдаў, а таксама песень, у тым ліку на вершы Генрыха Гейнэ, Паўля Хейзэ і інш. Запісаў на ролік Welte-Mignon аранжаваны Ферэнцам Лістам Вясельны марш Фелікса Мендэльсона.

Драйшаку прысвечаны Дзве п'есы для фартэпіяна Op. 45 Морыца Машкоўскага.

Зноскі
------

1. ↑  Bruno Walter. Theme and variations: An autobiography — Greenwood Press, 1981. — P. 37.  (англ.)

Спасылкі
--------

* Фелікс Драйшак: Ноты твораў на *International Music Score Library Project*
* Біяграфічная даведка 1901 года(недаступная спасылка)  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Музычны Рымана |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 116222786 · ISNI: 0000 0000 1336 6256 · NKC: mzk2013776723 · NTA: 39548605X · NUKAT: n2012108064 · VIAF: 15514346 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зімнік.
**Леакадзія Баляславаўна Зімнік** (5 верасня 1936, в. Чарняўцы, Мёрскі раён, Віцебская вобласць — 23 снежня 2012) — беларуская калгасніца, Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1975).

Біяграфічныя звесткі
--------------------

З 1950 года — калгасніца сельгасарцелі «Гігант», затым звеннявая льнаводчага звяна калгаса імя Чапаева Міёрскага раёна. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 8 красавіка 1971 года.

Літаратура
----------

* Зімнік Леакадзія Баляславаўна // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Міёрскага раёна / рэдкал. Г. М. Маняк [і інш.]. — Мн. 1988. — С. 516.
Залежнасць току ад напружання. Бачны вострыя перыядычныя пікі, адпаведныя іянізацыі атамаў.
**Вопыт Франка — Герца** —вопыт, які з'явіўся эксперыментальным доказам дыскрэтнасці ўнутранай энергіі атама. Пастаўлены ў 1913 Дж. Франкам і Г. Герцам.

На малюнку прыведзена схема вопыту. Да катода *K* і сетцы *C*1 электравакуўмнай трубкі, напоўненай парамі Hg (ртуць), прыкладваецца рознасць патэнцыялаў *V*,  якая паскарае электроны, і здымаецца вольт-ампернай характарыстыка. Да сетцы *C*2 і анода *А* прыкладваецца запавольваюшчая рознасць патэнцыялаў. Паскораныя ў вобласці I электроны адчуваюць сутыкнення з атамамі Hg ў галіне II. Калі энергія электронаў пасля сутыкнення дастатковая для пераадолення запавольваюшчага патэнцыялу ў галіне III, то яны патрапяць на анод. Такім чынам, паказанні гальванометра Г залежаць ад страты электронамі энергіі пры ўдары.

У вопыце назіраўся манатонны рост току *I* пры павелічэнні паскараючай напругі аж да 4,9 В, гэта значыць што электроны з энергіяй *Е* < 4,9 эВ адчувалі пругкія сутыкнення з атамамі Hg, і ўнутраная энергія атамаў не змянялася. Пры значэнні *V* = 4,9 В (і кратных яму значэннях 9,8, 14,7 В) з'яўляліся рэзкія спады току. Гэта пэўным чынам паказвала на тое, што пры гэтых значэннях *V* сутыкнення электронаў з атамамі носяць няпругкій характар (энергія электронаў дастатковая для ўзбуджэння атамаў Hg). Пры кратных 4,9 эВ значэннях энергіі электроны могуць адчуваць няпругкія сутыкнення некалькі разоў.

Такім чынам, вопыт Франка — Герца паказаў, што спектр паглынаемай атамам энергіі не непарыўны, а дыскрэты, мінімальная порцыя (квант электрамагнітнага поля), якую можа паглынуць атам Hg, роўная 4,9 эВ. Значэнне даўжыні хвалі λ = 253,7 нм святлення пароў Hg, узнікнуўшые пры *V* > 4,9 В, аказалася ў адпаведнасці са другім пастулатам Бора

{\displaystyle E\_{1}-E\_{0}={\frac {hc}{\lambda }}},
дзе *E*0 і *E*1 — энергіі асноўнага і узбуджанга узроўняў энергіі. У вопыце Франка — Герца *E*0 — *E*1 = 4,9 эВ.

Артур Комптон, паўтарыўшы (1922—1923) вопыт Франка — Герца, выявіў, што пры *V* > 4,9 В пары Hg пачынаюць выпускаць святло з частатой

ν = Δ*E/h*,
дзе Δ*E* = 4,9 эВ (*h* — пастаянная Планка). Такім чынам, узбуджаныя электронным ударам атамы Hg выпускаюць Фатон з энергіяй 4,9 эВ і вяртаюцца ў асноўны стан.

У 1925 г. Густаў Герц і Джэймс Франк былі ўзнагароджаны Нобелеўскай прэміяй за адкрыццё законаў сутыкнення электрона з атамам.

Спасылкі
--------

* Сучасны спіс Архівавана 26 верасня 2010. літаратуры па эксперыменту Франка-Герца.
Кароль Швецыі Карл X Густаў з фельдмаршальскім жазлом у руцэ. Той факт, што кароль намаляваны тут у даспехах і з фельдмаршальскім жазлом, а не ў каралеўскай мантыі, гаворыць пра значнасць ваенных заслуг манарха
**Фельдмаршал** (шведск.: fältmarskalk) — вышэйшае вайсковае званне у Швецыі. З 1561 і да 1824 яно было прысвоена 77 военачальнікам. Юрыдычна захоўвалася ў сістэме вайсковых званняў шведскай арміі да рэформы 1972 года.

Званне фельдмаршала прыйшло ў Швецыю з Германіі ў другой палове XVI стагоддзя. Першапачаткова яно не было вышэйшым ваенным чынам і давалася толькі падчас якіх-небудзь ваенных прадпрыемстваў. У кіраванне Густава II Адольфа становішча фельдмаршала змянілася. Так фельдмаршал Крыстэр Сомэ ў 1611 г. быў галоўнакамандуючым у Смоландзе, Эспер Матсан Крус быў другім чалавекам пасля герцага Юхана падчас адсутнасці караля ў краіне, а Эверт Горан і Карл Карлсан Юленхельм з'яўляліся найбліжэйшымі людзьмі Якаба Дэлагардзі падчас Смуты ў Расіі. У 1621 г. падчас паходу на Рыгу ў фельдмаршалы быў узведзены Герман Урангель і працягваў захоўваць гэта званне і пасля яго завяршэння.

Падчас Трыццацігадовай вайны сістэма вайсковых званняў у Швецыі набыла больш выразную структуру, і званне фельдмаршала сталі насіць камандуючыя армій, якія самастойна вялі ваенныя аперацыі. Фельдмаршалы ўсё яшчэ падпарадкоўваліся рыксмарску, а таксама генералісімусу і нават «уласнаму генерал-лейтэнанту» караля, калі меўся такі чын; але тым не менш яны ўжо прылічаліся да вышэйшых ваенных чыноў.

Пасля Ю. А. Сандэльса, узведзенага ў фельдмаршалы ў 1824 г. больш гэта званне ніхто не атрымліваў.

Гл. таксама
-----------

* спіс шведскіх фельдмаршалаў

Літаратура
----------

* Nordisk familjebok — B. 9 — Stockholm, 1908.
**Вячаслаў Якаўлевіч Семянько** (нар. 3 мая 1947, Астрашыцкі Гарадок, Мінская вобласць) — беларускі графічны дызайнер і сцэнограф.

Дацэнт кафедры графічнага дызайну Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Біяграфія
---------

У 1976 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут.

З 1986 года загадчык кафедры дызайну БДАМ.

Жыве і працуе ў Мінску.

Творчасць
---------

У 1980-1990-я гады быў галоўным мастаком свята горада Мінска.

У 1985 годзе галоўны мастак палітычнай праграмы ХІІ Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў (Масква).

Таксама рабіў афармленне свят да 40-годдзя Курскай бітвы (Белгарад); 500-годдзя Францыска Скарыны (Мінск і Полацк); 200-годдзя Адама Міцкевіча (Навагрудак).

Зараз займаецца VR-абстракцыянізмам.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑   Архівавана 23 лютага 2023.

Спасылкі
--------

* 
* 
* 
* Архівавана 23 лютага 2023.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Яноўскі.

**Вячаслаў Яўгенавіч Яноўскі** (24 жніўня 1957, Віцебск) — беларускі і савецкі баксёр, адзіны савецкі баксёр — алімпійскі чэмпіён XXIV гульняў у Сеуле 1988 года. Заслужаны майстар спорту СССР (1988). Ганаровы грамадзянін Віцебска (1988).

Пасля 1989 года завяршыў кар'еру ў аматарскім боксе і перайшоў у прафесіяналы, дзе асаблівых тытулаў не заваяваў, але да 1997 года, пасля завяршэння кар'еры, ён меў вынік: 30 перамог, 1 нічыя і толькі 1 параза.

З іншых дасягненняў варта адзначыць заваёву ў 1987 годзе Кубка свету па боксе.

Вячаслаў Яноўскі таксама бронзавы прызёр першынства Еўропы 1985, срэбны прызёр першынства Еўропы 1987 і чэмпіён СССР 1987—1988 гг. ў 1988 годзе Яноўскі ўвайшоў у спіс лепшых спартсменаў Беларусі.

Пасля завяршэння кар'еры ў 1998—2000 гг быў прэзідэнтам Федэрацыі бокса Рэспублікі Беларусь.

У Мінску баксёрскі клуб названы імем Вячаслава Яноўскага.
**Вячэрніца рыжая** (*Nyctalus noctula*) — млекакормячая жывёла сямейства гладканосых лятучых мышэй.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 64—81, перадплечча 51—57 мм. Галава параўнальна вялікая з шырокай мордай. Вушы цёмна-бурыя, акруглыя, кароткія, тоўстыя. Крылы вузнія і доўгія. Поўсць кароткая, мяккая, зверху палева-рыжая, знізу крыху святлейшая.

Пашырэнне
---------

Пашырана ў Еўропе, Азіі да Алтая і ў Паўднёва-Заходнім Кітаі. Паўночная мяжа арэала праходзіць праз Шатландыю, Швецыю, Паўднёвую Фінляндыю і Сярэдні Урал; паўднёвая — праз Іран і Гімалаі. Трапляецца ў мяшавых і шыракалістых лясах Еўрапейскай часткі Расіі, у лясах Сярэдняй Азіі і Закаўказзя. На Беларусі найбольш пашыраная і шматлікая з вячэрніц. Пералётная.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Селіцца ў старых высакастволых лясах, парках, гаях, старых садах. На Беларусі ў летніх сховішчах (дуплы дубоў, ліп, клёнаў, таполяў, радзей хвояў) трапляецца з сярэдзіны мая. 

Корміцца па змярканні і на досвітку хрушчамі, соўкамі, ліставёрткамі, ваўнянкамі, пядзенікамі і іншымі насякомымі. 

Самкі жывуць калоніямі па 20—90 асобін, самцы па адным (з 2-й паловы ліпеня калоніямі па 3—10 асобін). Дзіцянят (2, радзей 1) нараджае ў канцы мая — 1-й пал. чэрвеня. З Беларусі адлятае на зімоўку ў канцы жніўня ў краіны Заходняй Еўропы.

Літаратура
----------

* *Курскоў А.* Вячэрніца рыжая // Энцыклапедыя прыроды Беларусі / гал. рэд. І. П. Шамякін. Т. 1. — Мн.: БелСЭ, 1983. — С. 529.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | CMS · EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
**«Воля народу»** — газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку. Выдавалася 21 — 25 кастрычніка 1923 г. у Вільні на беларускай мове.

Рэдактар-выдавец У. Знамяроўскі. У газеце супрацоўнічалі Я. Пачопка, А. Радкевіч і інш. Мела рубрыкі: «Палітычныя падзеі», «Весткі з вёскі», «З польскага сойму», «З газет», «Хроніка». Выступала супраць антынароднай палітыкі польскага ўрада, нацыянальнага прагнёту, узнімала пытанні сацыяльнага становішча сялянства ў Заходняй Беларусі. Заклікала да гуртавання беларускіх сіл і арыентацыі іх на беларускіх паслоў у сейме, аналізавала палітычнае становішча ў краіне (артыкул «Каму бэндзе гожай», а каму «бэндзе лепей» пад псеўданімам Віс), разглядала высунутую яшчэ ў 1910-я г. еўрапейскімі сацыял-дэмакратамі ідэю Злучаных Штатаў Еўропы (артыкул «Злучаныя Штаты Еўропы» Радкевіча), выказвала занепакоенасць узмацненнем таталітарных тэндэнцый у Германіі (публікацыя Кугельмана). Шмат увагі аддавала развіццю грамадскага самаўсведамлення працоўных, барацьбе за беларускую асвету, заклікала адкрываць прыватныя беларускія школы, ствараць сельскія кааператывы (публікацыі пад псеўданімам П.Бахрым), гурті артыстаў-аматараў, пасылаць «хадакоў» у сейм і ўрад. Змешчаны інтэрпеляцыя беларускіх дэпутатаў у сейм у сувязі са злоўжываннямі польскіх вайскоўцаў на заходнебеларускіх землях, матэрыялы пра рэпрэсіі польскіх улад у Валожынскім і Вілейскім павеце, інфармацыя аб падзеях у свеце (выступленні беспрацоўных у Берліне, Кёльне і інш. гарадах Германіі, дыверсіі ў рэдакцыях фашысцкіх газет і работу парламента ў Італіі, парламенцкія выбары ў Аўстрыі, міжнародную сялянскую канферэнцыю ў Маскве і інш.). Рэкламавала новыя кнігі, перыядычныя выданні, друкавала паралы сельскім гаспадарам. Выйшлі 2 нумары.

Літаратура
----------

* Чарняева, А.І. «Воля народу» / А.І.Чарняева // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 2. Беліцк — Гімн / БелЭн; Рэдкал.: Б.І.Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э.Э.Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с.: іл. – С. 357. — ISBN 5-85700-142-0.
**Яўрэйская энцыклапедыя** (руск.: Еврейская энциклопедия) — першая выдадзеная ў Расійскай імперыі энцыклапедыя, прысвечаная, паводле азначэння самой энцыклапедыі, «яўрэйству і яго культуры ў мінулым і сучасным».

Энцыклапедыя была выдадзена выдавецтвам Бракгаўза і Эфрона ў 16 тамах у 1908—1913 гадах. У яе аснову пакладзена выдадзеная ў Нью-Ёрку ў 1901—1906 гадах «Jewish Encyclopedia[en]». Актыўную дапамогу ў фінансаванні і рэдагаванні энцыклапедыі аказалі барон Давід Гінцбург і доктар Леў Кацнельсон.

У савецкі час Яўрэйская энцыклапедыя не перавыдавалася. У 1991 годзе выдавецтвам «Терра» было выдадзена рэпрынтнае выданне энцыклапедыі.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Яўрэйская Энцыклапедыя Бракгаўза і Эфрона.  (руск.) Змяшчае больш за 20 000 энцыклапедычных артыкулаў.
* О «Еврейской энциклопедии» Брокгауза-Ефрона, издававшейся в 1908—1913 годах.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | РДБ: 003528150 |
Левае плячо ў анатамічным разуменні.
**Плячо́** (лац.: brachium) — у анатамічным разуменні, найбольш праксімальны сегмент рукі, які мацуецца да тулава пасродкам плечавога сустава.

Плячо размяшчаецца паміж плечавым суставам і локцевым суставам. Каркасам пляча служыць плечавая косць, акружаная мышцамі: спераду — двухгаловай мышцай пляча і плечавой мышцай, ззаду — трохгаловай мышцай пляча. Над мышцамі размяшчаецца фасцыя, падскурная клятчатка і скура. Унутры мышачнага масіва і паміж мышцай і косцю залягаюць глыбокія сасуды і нервы, а менавіта плечавая артэрыя і плечавыя вены, прамянёвы, локцевы і сярэдзінны нервы. Паверхневыя нервы і сасуды размяшчаюцца ў падскурнай клятчатцы.

Пры траўмах пляча магчыма пашкоджанне нерваў і сасудаў, а таксама пераломы плечавой косці, найбольш частай лакалізацыяй якіх з'яўляецца шыйка плечавай косці.

Бытавое і навуковае значэнне
----------------------------

Правае плячо ў звычайным разуменні.
Від на плечы зверху.
У звычайным, не-анатамічным (у тым ліку ў большасці слоўнікаў) словаўжыванні пад плячом разумеецца не «верхняя частка рукі», а частка тулава ад шыі да рукі. Анатамічна гэта частка адпавядае «плечавому суставу» і мышцы паміж суставам і шыяй.

Зноскі
------

1. ↑  *Плечо (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Рука |
| --- |
| Плечавы пояс | 
* Ключыца
* Лапатка

 |
| Плячо | Плечавая косць |
| Перадплечча | 
* Локцевая косць
* Прамянёвая косць

 |
| Запясце | 
* Першы рад: Лодкападобная косць
* Паўмесячная косць
* Трохгранная косць
* Гарохападобная косць

* Другі рад: Косць-трапецыя
* Трапецападобная косць
* Галоўчатая косць
* Кручкападобная косць

 |
| Кісць | 
* Пясце (пясць)
* Пальцы: Вялікі палец (I)
* Указальны палец (II)
* Сярэдні палец (III)
* Безыменны палец (IV)
* Мезенец (V)

 |
| Суставы | 
* Плечавы сустаў
* Локцевы сустаў
* Прамянёвазапясцевы сустаў

 |
| Гл. таксама | 
* Мышцы верхніх канечнасцей
* Кулак
* Полідактылія
* Эктрадактылія
* Фаланга

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4172218-8 |