**«Новачаркаск»** (**БДК-46**) — вялікі дэсантны карабель праекта 775 (775 / II), які складаўся на ўзбраенні Чарнаморскага флоту ВМФ СССР, а пазней, пасля падзелу флоту, які ўвайшоў у склад Чарнаморскага флоту ВМФ Расіі.

Быў прызначаны для высадкі марскога дэсанту на неабсталяванае ўзбярэжжа і перакідання морам войскаў і грузаў. Быў здольны транспартаваць розныя віды бронетэхнікі, уключаючы танкі. Першапачаткова меў бартавы нумар 108 а з 1 мая 1989 года яму быў прысвоены бартавы нумар 142.

26 снежня 2023 года падчас расійскага ўварвання ва Украіну «Новачаркаск» быў знішчаны сіламі УСУ ударам крылатай ракеты ў порце Феадосіі.

Будаўніцтва
-----------

Карабель пабудаваны на верфі ў Гданьску (Польшча) (завадскі № 775/24). Спушчаны на ваду 17 красавіка 1987 года.

Служба
------

Уступіў у строй Чарнаморскага флоту ВМФ СССР 30 лістапада 1987 года.

Увосень 1988 года пасля заканчэння адпрацоўкі задач па ўводу карабля ў склад ВМФ і міжфлоцкага пераходу па маршруце Балтыйск-Севастопаль і вяртання ў базу пастаяннага базавання — Крымская ваенна-марская база на возеры Данузлаў пад камандаваннем камандзіра карабля Хварастухіна А. Р. прыняў удзел у апошніх вучэннях войскаў Варшаўскай дамовы «Восень-88» з паспяховым выкананнем задачы заходу і высадкі марскога дэсанту ў рацэ Дунай на значным аддаленні ад марскога ўзбярэжжа.

Увайшоў у склад 197-й брыгады дэсантных караблёў 39-й дывізіі марскіх дэсантных сіл з базаваннем на Новаазэрным, Данузлаў.

Да 1990 года прымаў удзел у ваенных вучэннях рознага маштабу.

З 1990 па 1998 год знаходзіўся ў складзе караблёў кансервацыі. Дэсантныя караблі 39-й дывізіі марскіх дэсантных сіл якія дасталіся Расіі перайшлі з Данузлава, які стаў Паўднёвай ваенна-марской базай Украіны ў Севастопалі і ўвайшлі ў склад 30-й дывізіі надводных караблёў Чарнаморскага флоту РФ.

У лютым 1998 года вялікі дэсантны карабель быў уведзены ў склад сіл 30-й дывізіі надводных караблёў Чарнаморскага флоту, але па-ранейшаму заставаўся на кансервацыі.

Па ініцыятыве адміністрацыі горада Новачаркаска — шэфа карабля — на падставе загаду галоўнакамандуючага ВМФ Расіі ад 7 красавіка 2002 года Вялікаму дэсантнаму караблю было прысвоена найменне «Новачаркаск».

У пачатку 2007 года ВДК «Новачаркаск» быў выведзены з кансервацыі і ўведзены ў склад дзеючых сіл Чарнаморскага флоту.

З 7 жніўня па 15 лістапада 2009 года карабель прымаў удзел у вучэннях «Захад-2009», здзейсніўшы ў складзе злучэння караблёў Чарнаморскага флоту пераход па маршруце Севастопаль-Балтыйск-Севастопаль.

У жніўні 2012 года ўдзельнічаў у актывацыі Чарнаморскай ваенна-марской групы аператыўнага ўзаемадзеяння «Блэксіфор».

У верасні 2013 года выконваў задачы па планах аператыўнага камандавання ў Міжземным моры.

### Падчас уварвання ва Украіну

Падчас уварвання Расіі ва Украіну 24 сакавіка 2022 года карабель быў атакаваны ўкраінскімі ракетамі ў порце Бэрдзянска. У выніку загінулі 3 члены экіпажа.

26 снежня 2023 года УСУ атакавалі «Новачаркаск» у Феадосіі з дапамогай крылатых ракет. Відавочцы публікавалі ў сацыяльных сетках фота і відэа магутных выбухаў і моцнага пажару ў феадасійскім порце. УСУ заявілі, што карабель быў знішчаны. Камандуючы паветраных сіл УСУ Мікалай Аляшчук заявіў: «а ў гэты раз услед за флагманам ЧФ РФ — крэйсерам „Масква" — ідзе вялікі дэсантны карабель „Новачаркаск". Дзякуй пілотам паветраных сіл». Мінабароны РФ заявіла, што «Новачаркаск» «атрымаў пашкоджанні» «падчас адбіцця ўдару» УСУ. Але ў той жа дзень у сеціве з’явіліся фота, якія пацвердзілі знішчэнне карабля.

Пры гэтым Мінабароны РФ заяўляла, што два ўкраінскіх Су-24, якія ажыццявілі пускі ракет па караблі, былі збітыя расійскім СПА ў раёне населенага пункта Пэтравірыўка. Аднак прадстаўнік паветраных сіл УСУ Юры Ігнат заявіў, што ўкраінскія самалёты збітыя не былі.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падзякаваў УСУ за папаўненне «расійскага падводнага Чарнаморскага флоту» «яшчэ адной пасудзінай».

«Новачаркаск» стаў шостым расійскім вялікім дэсантным караблём, які быў пашкоджаны або знішчаны падчас поўнамаштабнай вайны.

Зноскі
------

1. ↑  Большой десантный корабль «Новочеркасск» проекта 775/II **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 чэрвеня 2016. Праверана 1 чэрвеня 2015.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Авиаудар по БДК «Новочеркасск» в Феодосии. Что известно на данный момент (руск.). *Русская служба Би-би-си* (26 снежня 2023).
3. ↑  Уничтоженный российский военный корабль и возможность возврата смертной казни в РФ. Главное к 8:00 25 марта **(нявызн.)**. *newsmaker.md* (25 сакавіка 2022). Архівавана з першакрыніцы 17 красавіка 2022. Праверана 20 красавіка 2022.
4. ↑  В Севастополе простились с тремя матросами из экипажа большого десантного корабля ЧФ **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 31 сакавіка 2022. Праверана 23 красавіка 2022.
5. ↑  Украина уже шестой раз успешно поражает российские большие десантные корабли за время полномасштабной войны, подсчитал The Insider. **(нявызн.)**. *Telegram*.  The Insider (26 снежня 2023).

Спасылкі
--------

* Вялікі дэсантны карабель «Новачаркаск» Архіўная копія ад 5 красавіка 2015 на Wayback Machine
* Вялікі дэсантны карабель «Новачаркаск» Архіўная копія ад 2 чэрвеня 2015 на Wayback Machine