recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свіднік.
**Сві́днік** (славацк.: Svidník, укр.: Свидник) — горад ва Усходняй Славакіі, у паўночнай частцы Нізкіх Бескідаў на рацэ Ондава.

Гісторыя
--------

Горад узнік у 1944 годзе у выніку злучэння дзвюх вёсак — Ніжны-Свіднік і Вышны-Свіднік.

У старажытнасці тэрыторыя Свідніка ляжала на Бурштынавым шляху да Балтыйскага мора, які праходзіў тут праз Дукельскі перавал. Пазней тут, на ўзгорку Кашцьелік, славяне пабудавалі сваё гарадзішча. У XIV стагоддзі тут быў пабудаваны замак, знішчаны ў XVIII стагоддзі.

У XIX стагоддзі на край абвальваюцца эпідэміі і неўраджаі. Насельніцтва масава ў пошуках лепшага жыцця эмігравала ў ЗША і Канаду. Наваколлі горада былі моцна разбураны і падчас Першай сусветнай вайны. Пасля Першай сусветнай вайны Свіднік належаў да самых бедных раёнаў Чэхаславакіі. Хваля эміграцыі не памяншалася.

Падчас Другой сусветнай вайны Свіднік стаў месцам бязлітасных баёў паміж Савецкай і нямецкай арміямі і зноў падвергся моцным разбурэнням.

Пасля вайны пачалася індустрыялізацыя горада, якая прывяла да паляпшэння жыцця ў рэгіёне.

Асаблівасцю Свідніка з’яўляецца факт, што гэта адзін з двух раёнаў Славакіі з перавагай праваслаўнага (20 %) і ўніяцкага (37 %) насельніцтва.

Славутасці
----------

* Музей русінска-ўкраінскай культуры
* Штогадовы летні фестываль русінаў-украінцаў
* Музей пад голым небам
* Галерэя Дэзідэра Мілі
* Уніяцкая царква XVIII стагоддзя
* Драўляныя праваслаўныя і ўніяцкія цэрквы ў наваколлях горада
* Музей Карпацка-Дукельскай аперацыі

* Свіднік, скансен.Свіднік, скансен.
* Свіднік, музей Дукельскай аперацыі.Свіднік, музей Дукельскай аперацыі.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Kriva Palanka[d], Паўночная Македонія (2015)
* Врбас, Сербія (2008)
* Рахіў, Украіна (2002)
* Санацкі павет, Польшча (2013)
* Свіднік, Польшча (2000)
* Стшыжаў, Польшча (2005)
* Хрудзім, Чэхія (1997)
* Ярослаў, Польшча (2013)

Гл. таксама
-----------

* Русіны
* Шарыш

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свіднік (Славакія)
* Сайт горада Свіднік
* Музей русінска-ўкраінскай культуры ў Свідніку Архівавана 30 чэрвеня 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1051086-2 · NKC: ge131012 · VIAF: 158908404 |

1. ↑
2. 1 2 3 4 5 6 7 8
**«Весткі з СССР»** — газета, орган ЦК КПЗБ. Выдавалася ў студзені 1933 — студзені 1936 гг. у Мінску на беларускай мове раз у 2 месяцы. Першы нумар выйшаў у Заходняй Беларусі. Ставіла сабе галоўнай мэтай прапаганду «ўсіх старонак жыцця людзей у СССР і БССР». Большасць матэрыялаў газеты прысвечаны калектывізацыі, жыццю калгаснікаў і рабочых саўгасаў. Пісала пра будаўніцтва прамысловых прадпрыемстваў, культурных устаноў, дзейнасць вышэйшай і сярэдняй школы, культурна-асветніцкіх устаноў у БССР. Крытыкавала заходнебеларускія перыядычныя выданні, якія, на думку рэдакцыі, неаб’ектыўна асвятлялі падзеі ў Савецкай Беларусі. На старонках газеты апублікаваны артыкулы, якія паклепнічалі на дзеячаў беларускай навукі і культуры, т.зв. «нацдэмаў» (арт. «Вораг выкрыт і разгромлены», 1934, № 7, і інш.). Перадрукоўвала матэрыялы з перыядычных выданняў БССР і СССР. Выйшла 17 нумароў.

Літаратура
----------

* Зялінскі, П.І. «Весткі з СССР» / П.І.Зялінскі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 2. Беліцк — Гімн / БелЭн; Рэдкал.: Б.І.Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э.Э.Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с.: іл. – С. 251. — ISBN 5-85700-142-0.

Спасылкі
--------

* Весткі з СССР // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх
**Карупцыя** з'яўляецца шырока распаўсюджанай праблемай украінскага грамадства. У 2014 годзе ў Індэксе ўспрымання карупцыі міжнароднай арганізацыі Transparency International Украіна заняла 142-е месца з 175 краін, якія даследаваліся (на адным узроўні з Угандай і Каморскімі Астравамі). Да гэтага, яшчэ ў 2007 годзе, Украіна займала 118-е месца сярод 179 краін, якія даследаваліся на працягу года. У 2012 годзе міжнародная аўдытарская кампанія Ernst & Young паставіла Украіну ў тройку самых карумпаваных краін свету разам з Калумбіяй і Бразіліяй.

Дыпламатычная службы ЗША апісвала Украіну часоў Леаніда Кучмы і Віктара Юшчанкі як клептакратыю, што вынікае з уцечкі Wikileaks.
Пацір
**Паці́р** (ад стар.-грэч.: ποτήρ, «чаша, кубак») — сасуд для хрысціянскага набажэнства, які ўжываецца пры асвячэнні віна і прыняцці прычасця.

Як правіла, пацір складаецца з чашы, змешчанай у «кошыку», ножкі і асновы (паддона) вялікага дыяметру, часам зробленая з каштоўных матэрыялаў (золата, срэбра), бронзы, каштоўных камянёў. Першыя чашы вырабляліся з дрэва, каля III стагоддзя з'явіліся шкляныя паціры. З IV стагоддзя атрымалі распаўсюджанне залатыя і сярэбраныя паціры.

Часта ножка мае патаўшчэнне ў форме яблыка. Пацір мае два кругі, верхні і ніжні, чым падобны да дыскаса. Упрыгожваецца пацір арнаментам, выявамі святых. Пацір — сімвал чашы, перададзенай Хрыстом на Тайнай вечары сваім вучням: «*Піце з яе ўсе, бо гэта Кроў Мая новага запавету, за многіх праліваная дзеля даравання грахоў*» (Мф. 26:27-28).

Адзін з пашыраных прадметаў у беларускім дэкаратыўна-прыкладным мастацтве 15-18 стст.

Гл. таксама
-----------

* Пацір з Навагрудка
* Пацір са Слуцка

Літаратура
----------

* Архітэктура, выяўленчае і дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Дапаможнік для вучняў. Мінск: Беларусь, 2001. ISBN 985-01-0124-5
* Настольная книга священнослужителя. — М.: Издательский Совет РПЦ. Архівавана 14 лістапада 2016.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Пацір**

| ⛭Літургія ў Праваслаўнай царкве |
| --- |
| Чын літургіі | 
* Літургія Іаана Залатавуста
* Літургія Васіля Вялікага
* Літургія папярэднеасвячоных дароў
* Літургія апостала Якава

 |  |
| Часткі літургіі | 
* Праскамідыя
* Літургія агалошаных
* Літургія верных

 |
| Начынне | 
* Кап’ё
* Дзіскас
* Пацір
* Звяздзіца
* Антымінс
* Ілітон
* Лжыца
* Пакраўцы
* Губка грэцкая

 |
| Рэчывы для літургіі | 
* Просвіра
* Віно
* Вада

 |
**Жанна Барэ́** (фр.: Jeanne Barret; 27 ліпеня 1740 — 5 жніўня 1807) — французская падарожніца, першая жанчына, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа.

У 1766 годзе яна, перапрануўшыся мужчынам і называючы сябе Жанам Барэ, нанялася слугой да вядомага французскага батаніка Філібера Камерсона, які неўзабаве пасля гэтага павінен быў адправіцца ў кругасветнае падарожжа з экспедыцыяй Бугенвіля. Падчас экспедыцыі Барэ праяўляла незвычайную адвагу, а да таго ж добрыя веды ў батаніцы, дапамагаючы Камерсону.

Паводле адной з версій, таямніца Барэ заставалася не раскрытай да вострава Таіці, дзе ў ёй выкрылі жанчыну тубыльцы. Паводле іншай версіі, Камерсон ведаў праўду пра свайго памочніка ад самага пачатку і ўзяў Барэ з сабой у ролі палюбоўніцы, а выкрытая яна была карабельным лекарам.

Паводле запісаў Бугенвіль ў карабельным журнале, пасля выкрыцця было нялёгка ўтрымліваць матросаў ад замахаў на гонар і годнасць жанчыны. Верагодна, па гэтай прычыне Барэ ўсё ж высадзілі на востраве Маўрыкій, і ў Францыю яна вярнулася толькі праз некалькі гадоў ужо на іншым караблі.

На Маўрыкіі яна заставалася асістэнткай Камерсона (яго стары сябар і калега П’ер Пуаўр быў інтэндантам вострава) да яго смерці ў 1773 годзе. Яна адкрыла там карчму, а затым выйшла за французскага вайскоўца, з якім і вярнулася ў сваю родную вёску Сент-Алей, такім чынам завяршыўшы сваё кругасветнае плаванне.

У яе гонар 26 красавіка 2018 года названы горы (Baret Montes) на Плутоне.

Зноскі
------

1. 1 2  Jeanne Baret //  Праверана 9 кастрычніка 2017.
2. ↑
**Ганна Іванаўна Маслоўская** (6 студзеня 1920, вёска Курсевічы, Пастаўскі раён, Віцебская вобласць — 11 лістапада 1980) — Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Да вайны працавала старшай піянерважатай Лынтупскай школы Пастаўскага раёна. У чэрвені 1941 г. добраахвотна ўступіла ў Чырвоную Армію. Трапіла ў акружэнне, наладзіла сувязь з партызанамі. У 1942 годзе па заданні падпольнай партыйнай арганізацыі з мэтай разведкі ўладкавалася ў Паставах на работу ў швейную майстэрню, якая абслугоўвала нацыстаў. 3 яе дапамогай падпольшчыкі знішчылі гітлераўскага генерала. З мая 1943 года — намеснік камісара па камсамольскай рабоце партызанскага атрада імя Пархоменкі партызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава. 3 24 снежня 1942 г. па 4 ліпеня 1944 г. — член Пастаўскага падпольнага райкама ЛКСМБ.

Удзельнічала ў разгроме нацысцкіх гарнізонаў у Залессі, Лынтупах, Камаях, у падрывах варожых эшалонаў, чыгуначных рэек.

Пасля вайны стала прыёмнай маці 15 сірот, бацькі якіх загінулі ад рук нацыстаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Лукічоў, Н.* Баявое юнацтва / Н. Лукічоў // Настаўніцкая газета. — 1964. — 28 кастр. — С. 2.
* *Мандрык, І.* Узнагарода роўная подзвігу / І. Мандрык // Віцебскі рабочы. — 1979. — 5 чэрв. — С. 3.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10). — С. 189.

Спасылкі
--------

* Ганна Іванаўна Маслоўская на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
*Міхаіл Блішч*. Эскіз дэкарацыі да оперы «Севільскі цырульнік».1949
**Сцэнагра́фія**, **тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва** — від мастацкай творчасці, які займаецца афармленнем спектакля і яго стварэннем выяўленча-пластычнага вобраза, існуючага ў сцэнічным часе і прасторы.

Тэрміналогія
------------

Пад сцэнаграфіяй разумеюць стварэнне глядзельнага вобразу з дапамогай дэкарацый, касцюмаў, асвятлення і пастановачнай тэхнікі.

Сцэнаграфія можа быць падрабязнай, лаканічнай або мінімальнай. Асаблівая відовішчнасць, складаныя эфекты патрабуюць працы сцэнічных механізмаў, якія могуць змяніць дэкарацыі за заслонай або на вачах у публікі.

Сцэнаграфія развіваецца на выкарыстанні ўсёй сукупнасці матэрыялу прасторавых відаў мастацтва, заснаванага на заканамернасцях візуальнага эстэтычнага ўспрымання. Тэатральныя мастакі, рэжысёры ў сваіх пошуках выкарыстоўваюць прыёмы жывапісу, графікі, архітэктуры і г. д. арыентуюцца ў сваёй творчасці на дасягнутыя поспехі ў прасторавых відах творчасці.

Зноскі
------

1. 1 2  БелЭн 2002.

Літаратура
----------

* *Грэская Н. В.* Сцэнагра́фія, тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 311—314. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Treccani · Universalis · Настольны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 131630581 · GND: 4433627-5 · LNB: 000065533 · Microsoft: 195547243 · NKC: ph116114 |
**Пр'евідза** (венг.: Privigye, ням.: Priwitz) — горад у заходняй Славакіі, на рацэ Нітры ў падножжа горнага масіва Втачнік. Насельніцтва каля 51 тыс. чалавек.

Гісторыя
--------

Пр'евідза быў упершыню згаданы ў 1113 годзе ў лісце зобарскіх бенедыкцінцаў. У 1325 годзе стаў горадам, у 1383 годзе стаў вольным каралеўскім горадам. З XVI да першай трэці XVII ст. горад кантралявала сям'я Турза. У 1431—1433 быў разбураны гусітамі. У 1599 годзе патрываў напад з боку туркаў. Падчас паўстання ў 1673 годзе Пр'евідза згарэў, у пламені была згублена частка архіва горада. У 1678 горад разараюць куруцы князя Цёкёя. У 1709—1711 — чума. У 1831 — халера.

У 1870 годзе насельніцтва складала 2719 чалавек. З канца XIX — пачатку XX стст. пачынаецца індустрыялізацыя горада, была пабудавана чыгунка. Узнікае фабрыка «Карпатыя». Падчас Другой сусветнай вайны горад быў адным з цэнтраў партызанаў. Пасля 1945 года адчыняецца шмат шахтаў і пачынаецца здабыча вугля. Пасля сканчэння вайны насельніцтва горада рэзка ўзрасло з 5000 да 53 000 жыхароў. Пр'евідза стаў домам для шматлікіх шахцёраў і работнікаў, якія знайшлі работу ў вугальных шахтах, электрастанцыях і хімічным заводзе ў суседнім горадзе Новакі.

Адміністрацыйны падзел
----------------------

Пр'евідза складаецца з 5 раёнаў: Старэ Места, Пілы, Нецпалы, Копаніцы, Запатоцкага і трох былых вёскаў, аб'яднаных у раён (Градзец, Мала Легуатка і Велька Легуатка).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пр’евідза
**Пухавіцкі раённы Савет дэпутатаў** (руск.: Пуховичский районный Совет депутатов) — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Пухавіцкага раёна у адпаведнасці з законам Рэспублікі Беларусь «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь». У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 40 дэпутатаў, якія выбіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.

Склад
-----

Мар’іна Горка, вул. Ленінская, 47. Будынак Пухавіцкага раённага Савета дэпутатаў
Асноўны артыкул: **Спіс дэпутатаў Пухавіцкага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання**
Апошнія выбары ў Пухавіцкі раённы Савет дэпутатаў адбыліся ў 2018 годзе. Было абрана 40 дэпутатаў.

| Партыя | Колькасць месцаў |
| --- | --- |
| Беспартыйныя | 39 |
| Камуністычная партыя Беларусі | 0 |
| Вакантна | 1 |

Зноскі
------

1. ↑  Старшыня Савета дэпутатаў
**Мантанскі дзяржаўны ўніверсітэт** (англ.: Montana State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Бозман у штаце Мантана, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Гэта буйнейшы ўніверсітэт штата. Універсітэт прапануе ступень бакалаўра па 60 спецыяльнасцях, ступень магістра па 68 спецыяльнасцях і доктарскую ступень па 35 спецыяльнасцях. Ён класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з ыельмі высокай даследчай актыўнасцю. Кампус універсітэта плошчай 470 га з'яўляецца самым вялікім у штаце, ён размешчаны на вышыні 1500 метраў над узроўнем мора.

Структура
---------

* Каледж сельскай гаспадаркі
* Каледж мастацтваў і архітэктуры
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі, здароўя і развіцця чалавека
* Каледж інжынерыі
* Каледж літаратур і навукі
* Каледж медсястрынства

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Мантана

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Таварыства Фарадэя** (англ.: Faraday Society) — брытанскае навуковае таварыства па вывучэнні фізічнай хіміі, заснаванае ў 1903 годзе і названае ў гонар Майкла Фарадэя. У 1980 годзе Таварыства Фарадэя аб’ядналася з Хімічным таварыствам, Каралеўскім інстытутам хіміі і Таварыствам аналітычнай хіміі, каб утварыць Каралеўскае хімічнае таварыства, якое стала адначасова навуковым таварыствам і прафесійным органам.:373 Падраздзяленне Фарадэя стала адным з шасці падраздзяленняў Каралеўскага хімічнага таварыства.:381

Таварыства Фарадэя выдавала навуковы часопіс *«Faraday Transactions  (англ.) (бел.»* з 1905 па 1971 год, пасля чаго Каралеўскае хімічнае таварыства ўзяло на сябе яго публікацыю.

Асаблівай увагі заслугоўваюць канферэнцыі пад назвай *«Дыскусіі Фарадэя  (англ.) (бел.»*, якія публікаваліся пад той жа назвай. Публікацыя ўключае абмеркаванне артыкула, а таксама сам артыкул. На канферэнцыі больш часу надаецца абмеркаванню, чым аўтару, які прадстаўляе даклад, паколькі слухачам раздаюцца даклады да пачатку канферэнцыі. Гэтыя канферэнцыі працягваюць праводзіцца Каралеўскім хімічным таварыствам.

Акрамя прэзідэнтаў таварыства,:387–388, Appendix A ключавымі фігурамі ў Таварыстве Фарадэя былі Джордж Стэнлі Уізерс Марлоў, сакратар і рэдактар таварыства з 1926 па 1948 год, і яго пераемнік Фрэдэрык Кліфард Томпкінс. Томпкінс займаў пасаду рэдактара да 1977 года, а з 1978 па 1979 год быў прэзідэнтам аддзялення Фарадэя аб’яднанага Каралеўскага хімічнага таварыства. Да аб’яднання Томпкінс атрымліваў значную дапамогу ад Д. А. Янга, які стаў рэдактарам у 1977 годзе.:373

Крыніцы
-------

1. 1 2 3 4  Sutton, Leslie; Davis, Mansell (1996). *The history of the Faraday Society*. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85404-863-4.
2. ↑  Whiffen, David Hardy (1991). *The Royal Society of Chemistry : the first 150 years*. London: The Society.
3. ↑  "Transactions of the Faraday Society". *Royal Society of Chemistry*. Праверана 25 October 2018.
4. ↑  Faraday Discussions **(нявызн.)**. *Royal Society of Chemistry*.
5. ↑  Donnan, F. G. (1948). "In remembrance: G. S. W. Marlow, Secretary and Editor, 1926–1948". *Trans. Faraday Soc*. **44**: i–iv. doi:10.1039/TF948440000I.
6. ↑  Marlow Award **(нявызн.)**. *Royal Society of Chemistry*. Праверана 25 October 2018.
7. ↑  King, David (16 November 1995). "OBITUARY:Professor F.C. Tompkins". *The Independent*. Праверана 25 October 2018.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 37572848b · ISNI: 0000000123538581 · LCCN: n79032063 · LOC: sv89093215 · SUDOC: 035477970 · VIAF: 157653528, 125475531 |

 |
Не блытаць з рымейкам.
**Пераза́пуск** ці **рэбу́т** (англ.: Reboot) — новая версія мастацкага твора (фільма, камп'ютарнай гульні, коміксу і іншае), якая выкарыстоўвае тых жа герояў і ідэі, але ігнаруе падзеі папярэдніх твораў з серыі, ствараючы новую сюжэтную лінію.

Галоўная мэта перазапуску – гэта «ажыўленне» серыі для прыцягнення новых фанатаў і павелічэння даходаў. Такім чынам, перазапуск можа разглядацца як спроба ўратаваць серыю, якая маральна састарэла. Акрамя таго, перазапуск серыі — гэта дастаткова бяспечны праект з пункту гледжання прыбытку, бо твор з вядомымі героямі ўжо мае прыхільнікаў, з-за чаго з'яўляецца менш рызыкоўным ходам, чым цалкам арыгінальны твор.

Прыклады
--------

### Фільмы

| Арыгінал | Год | Перазапускі | Гады |
| --- | --- | --- | --- |
| Пятніца, 13-е | 1980 | Пятніца, 13-е | 2009 |
| Кашмар на вуліцы Вязаў | 1984 | Кашмар на вуліцы Вязаў | 2010 |

Зноскі
------

1. 1 2  *Willits, Thomas R.*. To Reboot or Not to Reboot: What is the Solution? **(нявызн.)**. *bewilderingstories.com* (2009). Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2012. Праверана 9 снежня 2009.
2. ↑  *Tallerico, Brian*. Twenty Film Franchises in Need of a Reboot **(нявызн.)**. *movieretriever.com* (27 красавіка 2009). Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2012. Праверана 9 снежня 2009.
3. ↑  Sunday Discussion: The Mighty Hollywood Reboot Trend Архівавана 28 жніўня 2010.. Firstshowing.net (October 6, 2008).

| Творы паводле асаблівасцей сюжэта |
| --- |
| 
Сіквел · 
Прыквел · 
Мідквел · 
Інтэрквел · 
Спін-оф · 
Красовер · 
Рымейк · 
Перазапуск · 
Экранізацыя · 
Навелізацыя
 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Раніца, значэнні.
**Раніца** — газета, якая выдавалася са снежня 1939 па красавік 1945 ў Берліне на беларускай мове пад кантролем нацысцкіх уладаў.

Газета выходзіла 1-4 разы ў месяц. Друкавала прамовы кіраўнікоў нацысцкай Германіі, ваенныя зводкі, асвятляла становішча на франтах ІІ сусветнай вайны, міжнародныя адносіны. Змяшчала матэрыялы пра дзейнасць Беларускага прадстаўніцтва, беларускіх культурна-асветніцкіх суполак і арганізацый за мяжой, інфармавала пра падзеі на Беларусі.

Тут былі апублікаваны артыкулы гістарычнай тэматыкі М. Шкялёнка, А. Адамовіча, У. Глыбіннага, К. Езавітава, творы М. Багдановіча, Л. Геніюш, Н. Арсенневай, Я. Палоннага.

Выйшла не менш за 233 нумары.
Бытавы відэамагнітафон Philips
**Відэамагнітафо́н** (**VCR**, ад па-англійску: videocassete recorder) — бытавая тэхніка, прылада для стварэння відэа- і аўдыёзапісаў на магнітнай стужцы і наступнага іх прайгравання. Звычайныя бытавыя мадэлі відэамагнітафонаў працуюць з відэакасетамі. Відэамагнітафоны часта выкарыстоўваюць для стварэння запісаў тэлевізійных перадач. Большасць магнітафонаў мае асабісты ТВ-цюнер для прыёму тэлевізійнага сігналу, а таксама праграмуемы таймер, дзякуючы якому запіс перадач можа адбывацца без удзелу карыстальніка.

Літаратура
----------

* *А. П. Ткачэнка.* Відэамагнітафон // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 143. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Відэамагнітафон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11932394z · LCCN: sh92003033 · Microsoft: 65492689 · NDL: 00560658 · NKC: ph127094 |
**Вялікае Княства Кракаўскае** (польск.: Wielkie Księstwo Krakowskie, ням.: Großherzogtum Krakau) — аўтаномія, створаная ў складзе Аўстра-Венгрыі пасля анексіі Вольнага горада Кракаў. Вялікім Князем Кракаўскім з’яўляўся аўстра-венгерскі імператар.

Вялікае княства мела ўласны герб: белага арла з гербам Кракава на чырвоным полі — і сцяг жоўта-блакітна-белых колераў, але фактычна замест іх выкарыстоўваліся сімвалы Аўстрыі, Польшчы або самога горада. Часам сустракаецца меркаванне, што княства ўваходзіла ў склад Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі, што і было на самай справе, але афіцыйна яно яму не падначальвалася і ўтварала асобны тытул імператара.

Вольны горад быў утвораны па выніках Венскага кангрэса як сумесны аўстра-пруска-расійскі нейтральны пратэктарат з рэшткаў Варшаўскага герцагства.
У 1846 у Кракаве адбылася няўдалае паўстанне супраць іншаземцаў, што дала повад увесці аўстрыйскія войскі і далучыць горад.

Пасля анексіі, у 1853—1854, была праведзена адміністрацыйная рэформа, паводле якой княства было падзеленае на тры паветы, а ў 1860 іх лік быў скарочаны да двух, што і стала канчатковым тэрытарыяльным падзелам.

У другой палове XIX стагоддзя пачаўся прамысловы ўздым княства шляхам інтэграцыі ў аўстрыйскую эканоміку. Чыгункі звязалі горад з астатняй імперыяй і Прусіяй, будаваліся шахты для здабывання свінцу, цынку і вугалю, шкляныя вытворчасці. У 1910 былі адкрыты цэментны і нафтаперапрацоўчы заводы, а ў 1913 — электрастанцыя.

Па выніках Першай сусветнай вайны, у 1919 вялікае княства ўвайшло ў склад незалежнай польскай дзяржавы.
**Гомельская арганізацыя анархістаў-камуністаў**. Створана ў Гомелі ў чэрвені — ліпені 1917 г. як ініцыятыўная група, якая адмежавалася ад іншых анархісцкіх арганізацый. Яе палітычная платформа выпрацавана на пасяджэнні арганізацыі 28 ліпеня (10 жніўня) 1917 г. Члены арганізацыі выступалі за інтэлектуальнае развіццё працоўных, на словах дэкларавалі распаўсюджанне камуністычных ідэй, аднак адмаўлялі зацікаўленасць рабочага класа ў вызначэнні ўнутранай і знешняй палітыкі дзяржавы. Для вывучэння ідэй анархізму планавалася стварыць гурткі самаадукацыі. 15 (28) кастрычніка 1917 г. сход ініцыятыўнай групы выбраў бюро. Напярэдадні Кастрычніцкага перавароту арганізацыя налічвала каля 60 чалавек. Пасля акупацыі Гомеля германскімі войскамі колькасць членаў арганізацыі паменшала. Аднак да 1919 г. яе прадстаўнікі ўваходзілі ў Гомельскі Савет рабочых і чырвонаармейскіх дэпутатаў. У далейшым сышла з палітычнай арэны.

Спасылкі
--------

* Архівавана 26 лютага 2023.
**Сямён Львовіч Халіпскі** (10 красавіка 1938, Шклоў, Магілёўская вобласць, БССР — 1 ліпеня 2011) — беларускі баскетбольны трэнер, заслужаны трэнер СССР. Быў прызнаны найлепшым трэнерам за 80-гадовую гісторыю айчыннага баскетбола.

Кар’ера
-------

Кіраваў маладзёжнай і другой зборнай СССР, а ў перыяд суверэннага баскетбола — нацыянальнай зборнай Беларусі (1993—1995).

Узначалены ім мінскі «Гарызонт» заваёўваў сярэбраныя медалі чэмпіянату краіны. Працаваў асістэнтам у клубе «Бярэзіна»-РЦАР.

Сярод яго гадаванак — алімпійскія чэмпіёнкі Таццяна Белашапка, Ірына Сумнікава, Алена Швайбовіч, чэмпіёнка свету і Еўропы Галіна Савіцкая.

Зноскі
------

1. ↑  Семен Халипский
2. ↑  Памёр вядомы баскетбольны спецыяліст Сямён Халіпскі
3. ↑  Памёр вядомы баскетбольны трэнер Сямён Халіпскі **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 кастрычніка 2021. Праверана 25 кастрычніка 2021.


| ⛭Галоўныя трэнеры  жаночай зборнай Беларусі па баскетболе |
| --- |
| 
* Біцан (1992—1993)
* Халіпскі (1993—1995)
* Буяльскі (1995—1999)
* Бялевіч (1999—2001)
* Буяльскі (2001—2011)
* Грыгас (2011—2014)
* Буяльскі (2014—2016)
* Трафімава (2016 — ц.ч.)

 |
**Зоя Іванаўна Васкрасенская** (па мужу — Рыбкіна; руск.: Зо́я Ива́новна Воскресе́нская; 1907—1992) — савецкая разведчыца і дзіцячая пісьменніца. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1968). Палкоўнік МУС. Ганаровая грамадзянка Тульскай вобласці.

Біяграфія
---------

У 1928 годзе пераехала ў Маскву і са жніўня 1929 года пачала працаваць у Замежным аддзеле АДПУ — у знешняй разведцы. Член ВКП(б) з 1929 года.

Першая паездка на разведвальную працу — у Харбін, дзе лічылася сакратаром сіндыката «Саюзнафта», на працягу двух гадоў паспяхова выконвала адказныя разведзаданні падчас найвострай барацьбы на КВЧ.

З 1932 г. узначальвала Замежны аддзел пастаяннага прадстаўніцтва АДПУ ў Ленінградзе.

Пазней была на разведвальнай працы ў Латвіі, Германіі і Аўстрыі.

З 1935 па 1939 год — намеснік рэзідэнта разведкі НКУС у Фінляндыі. Афіцыйна выконвала абавязкі кіраўніка прадстаўніцтва «Інтурыста» ў Хельсінкі.
У далейшым Васкрасенская-Рыбкіна ўзаемадзейнічала з П. А. Судаплатавым (будучым начальнікам спецыяльнага ўпраўлення НКУС).

У Маскву вярнулася перад вайной з Фінляндыяй і занялася аналітычнай працай у разведцы пад кіраўніцтвам П. М. Фіціна. Стала адным з асноўных аналітыкаў разведкі. Да яе сцякаліся важныя звесткі, у тым ліку ад прадстаўнікоў вядомай «Чырвонай капэлы» — такіх, як «Старшына» (Хара Шульцэ-Бойзен) і «Корсіканец» (Арвід Харнак). З восені 1940 года ўдзельнічала ў апытаннях, а пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны і падрыхтоўцы да закіду ў нейтральныя краіны А. С. Нялідава.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны займалася падборам, арганізацыяй. навучаннем і перакідкай за лінію фронту разведвальных і дыверсійных груп.

З канца 1941 па сакавік 1944 г. знаходзілася ў Швецыі ў якасці прэс-сакратара савецкага пасольства разам з мужам, які працаваў дарадцам пасольства і рэзідэнтам. Паслом у Швецыі была А. М. Калантай.
***Neotinea lactea*** - від архідэй, які сустракаецца ў Еўропе ад Францыі да Турцыі і ў дзвюх краінах Паўночнай Афрыкі: Алжыры і Тунісе. Яго кветкі ад бледна- да светла-ружовага колеру адлюстроўваюць яго відавы эпітэт *lacteus* (малочны).

Упершыню від быў апісаны ў 1798 годзе Пуарэ з Алжыра.

Апісанне
--------

*Neotinea lactea* - трывалы {{нп3|Полікарпічныя расліны|полікарпічны|ru|Поликарпические растения}} геафіт ад 10 да 25 см вышынёй пры цвіценні. Сцябло кветкі круглага перасеку з разеткай з 4-6 лісця ў аснове і злёгку рабрыстае на верхавіне, некалькі больш дробных лістоў пакрываюць сцябло вышэй. Мноства дробных кветак утвараюць шчыльную гронку да 7 см даўжынёй авальнай або цыліндрычнай формы.

Экалогія
--------

*Neotinea lactea* аддае перавагу сухім вапнавым глебам і добрым асвятленнем. Расліны можна знайсці на вышыні да 1800 м на {{нп3|Вапнавыя лугі|вапнавых лугах||Calcareous grassland}}, у закінутых аліўкавых садах, на адкрытых месцах у гарыгах і адкрытых лясах.

Літаратура
----------

* Ouvrage collectif sous l'Egide de la Société Français d'Orchidophilie, 1998.: *Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg*, Collection Parthenope, ISBN 2-9510379-1-0
* Pierre Delforge, 1994.:*Guide des orchidées d'Europe, d'Afrique du Nord et du Proche-Orient*, Delachaux et Niestlé, ISBN 2-603-01323-8

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме *Neotinea lactea*

1. ↑  Neotinea lactea **(нявызн.)**. *Plants of the World Online*.  Royal Botanic Gardens Kew. Праверана 28 April 2021.
2. ↑  Neotinea lactea (Poir.) R.M. Bateman, Pridgeon & M.W. Chase (англ.)  **(нявызн.)**?. *Funghi in Italia - Fiori in Italia - Forum Micologia e Botanica*. Праверана 28 красавіка 2021.
3. ↑  Neotinea lactea **(нявызн.)**. *www.orchidsofbritainandeurope.co.uk*. Праверана 28 красавіка 2021.
4. ↑  Neotinea tridentata subsp. lactea - Milky Orchid **(нявызн.)**. *First Nature*. Праверана 28 April 2021.
5. ↑  Orchis couleur de lait Neotinea lactea **(нявызн.)**. *Tela Botanica*. Праверана 28 April 2021.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Квартэт (значэнні).
**Квартэт** — музычны ансамбль з чатырох музыкантаў-выканаўцаў, вакалістаў або інструменталістаў.

Агульныя звесткі
----------------

Па складзе выканаўцаў адрозніваюць *вакальны*, *інструментальны* і *вакальна-інструментальны* ансамблі. Па складзе інструментаў адрозніваюць *аднародныя* (напрыклад, струнны квартэт) і *змяшаныя* ансамблі. Да апошніх у класічнай музыцы адносяцца галоўным чынам фартэпіянныя (фартэпіяна, скрыпка, альт і віяланчэль), флейтавыя (флейта, скрыпка, альт і віяланчэль; бываюць і аднародныя флейтавыя квартэты) і габойныя (габой і тры скрыпкі). 

У пазнейшай музыцы атрымалі распаўсюджванне саксафонныя квартэты, якія складаюцца з розных саксафонаў (напрыклад, сапраннага, альтовага, тэнаровага, барытоннага). Квартэты існуюць і за рамкамі акадэмічнай музыкі — у джазе (шматлікія варыяцыі, часцей за ўсё саксафон, фартэпіяна, кантрабас і ўдарныя), рок- і поп-музыцы (звычайна гітара, бас-гітара, вакал і ўдарныя).

Творы для квартэтаў пісалі Гайдн, Моцарт, Бетховен, Шастаковіч і шматлікія іншыя кампазітары. Луіджы Бакерыні толькі для скрыпак склаў іх каля ста. З неакадэмічных квартэтаў уславіліся, напрыклад, Queen, Led Zeppelin, ABBA, а The Beatles нават былі празваны «ліверпульскай чацвёркай».

Знакамітыя квартэты
-------------------

* ABBA, Arctic Monkeys, The Bangles, The Beatles, The Black Eyed Peas, System of a Down, Black Sabbath, Kiss, Led Zeppelin, Metallica, Pink Floyd, Queen, R.E.M. (да 1997), Slade, The Who, СТСТ, Акіян Эльзы (да 2001), Il Divo.

Галерэя
-------

* ABBAABBA
* The BeatlesThe Beatles

Гл. таксама
-----------

* Дуэт
* Трыа
* Квінтэт

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Квартэт на Вікісховішчы |

* Квартет(недаступная спасылка) // *Булучевский Ю. Фомин В.* Краткий музыкальный словарь. — М.: Музыка, 2005. — 461 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Васкрасенская царква.
**Свята-Васкрасенская царква** — праваслаўны храм у горадзе Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.

Гісторыя
--------

Царква ў 1896 годзе
Царква пабудавана ў 1864—1870 гадах з цэглы.

Архітэктура
-----------

Купал царквы
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную чатырохчасткавую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць кубападобны цэнтральны аб’ём, да якога праз трапезную далучана высокая трох’ярусная васьмігранная званіца, надбудаваная над прытворам. Над цэнтральным аб’ёмам узведзены магутны васьмігранны светлавы барабан пад паўсферычным купалам з макаўкай, над званіцай — цыбулепадобны купал. Уваход аформлены нізкім прытворам пад двухсхільным пакрыццём. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраваны аркатурнымі фрызамі, круглымі люкарнамі.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Васкрасенская царква (Дзісна)
* Свята-Васкрасенская царква (Дзісна) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Васкрасенская царква (Дзісна) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Васкрасенская царква (Дзісна) на сайце Radzima.org
* Свята-Васкрасенская царква (Дзісна) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нікалаеў.
**Юрый Іванавіч Нікалаеў** (14 верасня 1934, Кранштат Ленінградскай вобласці — 3 лістапада 2013) — беларускі журналіст. Заслужаны работнік культуры БССР (1989).

Біяграфія
---------

У гады Вялікай Айчыннай вайны страціў бацькоў і малодшага брата. Выхоўваўся ў дзіцячым доме імя Заслонава Шаркаўшчынскага раёна, дзе скончыў сярэднюю школу. У 1960 годзе скончыў БДУ, аддзяленне журналістыкі. З верасня таго ж года працаваў у раённых газетах Гродзеншчыны: у радунскай — літсупрацоўнікам, у скідзельскай — адказным сакратаром, у ваўкавыскай — загадчыкам сельгасаддзела, у лідскай — намеснікам рэдактара. Са студзеня 1969 года па студзень 2005 года — рэдактар ашмянскай раённай газеты.

Аўтар кнігі «На хвалі часу, у плыні жыцця» (2009).

Узнагароды
----------

У 1989 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны работнік культуры БССР». Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР. За цыкл матэрыялаў аб станаўленні мясцовага друку на заходніх тэрыторыях рэспублікі пасля ўз’яднання Заходняй і Усходняй Беларусі прысуджана званне лаўрэата прэміі Беларускага саюза журналістаў у рэспубліканскім творчым конкурсе «Залатое пяро». У 2009 годзе за асабісты ўклад у беларускую журналістыку прысуджана званне Беларускага саюза журналістаў «Заслужаны журналіст». У 2009 годзе прысуджана званне «Ганаровы грамадзянін г. Ашмяны».

Зноскі
------

1. ↑  Ганаровыя грамадзяне
2. ↑  Нікалаеў Юрый Іванавіч (1934—2013)

Літаратура
----------

* Вызначыліся працай : заслужаны работнік культуры. Нікалаеў Юрый Іванавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 564.
* Нікалаеў Юрый Іванавіч (1934—2013) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 25—26.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гембіцкі.
**Ібрагім Рафаілавіч Гембіцкі** (4 (17) кастрычніка 1900, Мінск — 1 студзеня 1974) — беларускі графік.

Біяграфія
---------

Вучыўся на рабфаку пры ВХУТЕМАС (Масква) (1921—1923), пазней на графічным факультэце
Маскоўскага дзяржаўнага акадэмічнага мастацкага інстытута (1931—1938) у Уладзіміра Фаворскага і Андрэя Ганчарова. Дыпломная работа ў тэхніцы дрэварыту — ілюстрацыі да аповесці Я. Коласа «Дрыгва» (1938), чатыры аркушы з яе купленыя Маскоўскім музеем выяўленчых мастацтваў. У пачатку 1930-х арыштоўваўся НКУС, але быў выпушчаны. Сталую творчую працу пачаў у канцы 1930-х, працаваў у станковай графіцы ў тэхніках дрэварыту і каляровай лінагравюры. Сярод іншых тагачасных беларускіх графікаў вылучаўся цікаўнасцю да стварэння шматфігурных кампазіцый. З 1940 года быў членам Беларускага саюза мастакоў.

Пахаваны на мінскіх Чыжоўскіх могілках.

Зноскі
------

1. ↑  Чыжоўскiя могiлкi. Нечаканыя сустрэчы  (бел.). *Наша Ніва*. Праверана 15 верасня 2023.(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* Календарыюм // «Czasopis», № 10/2005.
* Беларускі саюз мастакоў, 1938—1998: энцыкл. давед. — Мн. 1998.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Васкрасенская царква.
**Свята-Васкрасенская царква** — два праваслаўныя храмы ў вёсцы Вялікай Слабадзе Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Першая царква ў вёсцы была ўзведзена ў 1863 годзе з дрэва на могілках. У канцы XIX стагоддзя пачалося будаўніцтва новага мураванага храма, якое не было скончана ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны.

У 1915 годзе нямецкі снарад разбурыў спічак храма і заваліў дах. Калі пры камуністах мясцовыя жыхары пачалі расцягваць царкву па камянях, то аднаму моцна пашкодзіла руку. Пасля гэтага вяскоўцы кінулі разбураць храм.

Новы храм быў збудаваны талакою мясцовых жыхароў у 2003 годзе з дрэва насупраць старога.

Архітэктура
-----------

Новая царква вырашана ў традыцыях народнага храмабудаўніцтва XIX стагоддзя. Прамавугольны зруб пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобным купалам на гранёным барабане. Да фасада далучаны прытвор, над якім надбудавана чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. З тыльнага боку далучана апсіда з бакавымі рызніцамі, завершаная макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі са скошанымі вугламі аконнымі праёмамі. Уваход накрыты двухсхільным казырком.

Зноскі
------

1. ↑  *Я. Сушчынскі*. Таямніцы храма вёскі Вялікая Слабада Архівавана 21 снежня 2019. — Радыё Рацыя, 2018.  (бел.)
2. ↑  Храм Уваскрашэння Хрыстова Архівавана 21 снежня 2019. — Сайт Навагрудскай епархіі.  (руск.)
3. ↑  Уваскрасенская царква ў вёсцы Вялікая Слабада. — Праваслаўная архітэктура Беларусі.  (бел.)

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Васкрасенская царква (Вялікая Слабада) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
**«Анна»** — украінскі рок-гурт. Выконвае песні ў жанрах рэпкор ды ню-метал.

Гурт заснаваны 12 кастрычніка 2002 года ў Львове. Вакаліст Віктар Навасёлаў і гітарыст Юры Падцаркоўны, якія тады гралі разам у групе «Misery», вырашылі сабраць калектыў з мэтай граць іншую музыку. Да іх далучыўся ўдарнік Вадзім Баюк і басіст Міхась Сала. Ужо 1 лютага 2003 года адбыўся дэбют гурта ў мясцовым рок-клубе «Фіра». Канцэртная дзейнасць гурта працягнулася ў гарадах Цярнопаль, Івана-Франкоўск ды Кіеў. Улетку 2003 году быў запісаны дэма-альбом пад назвай «Проба», які не выдаваўся з прычыны нізкай якасці запісу.

Узімку 2004 году з-за творчых меркаванняў гурт пакінуў Юры Падцаркоўны. Праз нейкі час яго замяніў гітарыст Сяргей Несцярэнка (экс-удзельнік «Годо», «Базука Бенд», «Кула»).
З прыходам Сяргея гурт дужа змяніўся — са старога матэрыялу засталося толькі некалькі песень.

Музыкі ізноў завіталі ў студыю, для таго каб запісаць новы матэрыял. Першыя поспехі пачаліся вясной 2004 года. «Anna» стала фіналістам фестывалю «Перлини Сезону 2004» у г. Запарожжа. Потым, улетку, фіналістам фестывалю «Інший Вимір 2004». Гэты фестываль даў магчымасць зрабіць у г. Івана-Франкоўск прафесійны запіс дзвюх песень, якія ўвайшлі ў зборнік «Інший Вимір». У кастрычніку таго ж года гурт запрасілі на гала-канцэрт фестывалю «Нів-Року 2004». Агулам у 2004 годзе музыкі адыгралі каля 50 канцэртаў па ўсёй Украіне.

16 чэрвеня 2005 года ў львоўскім клубе «Лялька» адбыўся першы ў гісторыі «Анна» сольны канцэрт.

Пасля перамогі ў фестывалі «Тарас Бульба 2006» гурт запісаў сваю першую паўнавартасную кружэлку — *«Karmatrash»*, якую прэзентаваў канцэртам у Львове 9 сакавіка 2008 года. На прэзентацыі альбома «Анна» выступала разам з іншым украінскім альтэрнатыўным бэндам — «ТОЛ», з якім музыкі цесна супрацоўнічаюць.

Дыскаграфія
-----------

* *Карматреш* (2008)

Крыніцы
-------

1. ↑  Львівський гурт «Анна» презентував дебютний альбом «Карматреш»  (укр.)

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 15 мая 2009.
* Афіцыйны MySpace гурта

| ⛭Украінскія музычныя гурты |
| --- |
| Сфармаваныя да 1990 году | Воплі Відоплясова · Скрябін · Танок на майдані Конґо |
| 1990—1999 | Ґринджоли · 5'nizza · Джин · Друга Ріка · Lюk · Манускрипт · Нумер 482 · Океан Ельзи · SkinHate · Тінь Сонця · Тартак ·  |
| 2000 — цяперашні час | АННА · Бумбокс · ВІА Гра · Ґорґішелі · Pur:Pur · СКАЙ · Таліта Кум · ТіК · Файно · Flëur · Фліт · Frost Nova · Юркеш |
Выданне Ман’ёсю 12 стагоддзя
**Ман’ёсю** — старэйшая і найбольш шануемая анталогія японскай паэзіі, складзеная ў перыяд Нара. Іншая назва — «Збор мірыяд пялёсткаў». Складальнікам анталогіі або, сама меней, аўтарам апошняй серыі песень лічыцца Атома-но Якамоці, вершы якога датуюцца 759 годам. «Ман’ёсю» таксама змяшчае вершы ананімных паэтаў больш ранніх эпох, але большая частка зборніка прэзентуе перыяд ад 600 да 759 гадоў.

Зборнік падзелены на 20 частак або кніг, па прыкладзе кітайскіх паэтычных зборнікаў свайго часу. Аднак у адрозненне ад больш позніх збораў вершаў, «Ман’ёсю» не разбіта на тэмы, а вершы зборніка не размешчаны ў храналагічным парадку. Зборнік змяшчае 265 цёка («доўгіх песень-вершаў») 4207 танка («кароткіх песень-вершаў»), адну танрэнга («кароткую злучную песню-верш»), адну бусокусэкіка (вершы на адбітку ногі Буды ў храме Якусі-дзі ў Нара), 4 кансі (汉诗, «кітайскія вершы») і 22 кітайскія празаічныя пасажы. Таксама, у адрозненне ад пазнейшых зборнікаў, «Ман’ёсю» не мае прадмовы.

«Ман’ёсю» з’яўляецца першым зборнікам ў японскім стылі. Гэта не азначае, што песні і вершы зборніка моцна адрозніваюцца ад кітайскіх аналагаў, якія ў той час былі стандартамі для паэтаў і літаратараў. Мноства песень «Ман’ёсю» напісаныя на тэмы канфуцыянства, даасізму, а пазней нават будызму. Тым не менш, асноўная тэматыка зборніка звязана з краінай Ямата і сінтаісцкімі каштоўнасцямі, такімі як шчырасць (макота) і адвага (масураобуры). Напісаны зборнік не на класічным кітайскім вэньяне, а на старояпонскай мове пісьмом ман’ёгана, ранняй японскай пісьменнасці, у якой японскія словы запісваліся падобнымі па гучанні кітайскімі іерогліфамі.

Вершы «Ман’ёсю» звычайна падзяляюцца на чатыры перыяды. Сачыненні першага перыяду датуюцца адрэзкам гістарычнага часу ад праўлення імператара Юраку (456—479) да перавароту Тайка (645). Другі перыяд прадстаўлены творчасцю Какінамота-на Хітамара, вядомага паэта VII стагоддзя. Трэці перыяд датуецца 700—730 гадамі і ўключае ў сябе вершы такіх паэтаў як Ямабэ-но Акахіта, Атома-но Табіта, Такахасі Мусімара і Яманоуэ-но Акура. Апошні перыяд — гэта вершы паэта Атома-но Якамоці 730—760 гадоў, які не толькі напісаў апошнюю серыю вершаў, але таксама адрэдагаваў частку старажытных вершаў зборніка.

Літаратура
----------

* Katō Shūichi: A history of Japanese Literature. Vol.1, Kodansha International, Tokyo, New York, London, 1981 ISBN 0-87011-491-3

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12011592r · GND: 4241947-5 · LCCN: n79022242 · NDL: 00647131 · SUDOC: 028239385 · VIAF: 175382454 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Судан (значэнні).

**Французскі Судан** (фр.: Soudan français) — былая калонія Францыі ў Заходняй Афрыцы, частка вобласці Заходні Судан: тэрыторыя па верхнім і сярэднім цячэнні рэк Нігер і Сенегал — тэрыторыя цяперашняй дзяржавы Малі.

Гісторыя
--------

9 верасня 1880 года на аснове французскіх уладанняў у верхнім і сярэднім цячэнні рэк Нігер і Сенегал была сфарміравана калонія **Верхні Сенегал**. 18 жніўня 1890 года яна была пераназвана ў **Тэрыторыю Французскі Судан**; яе сталіцай стаў горад Каес.

11 кастрычніка 1899 года Французскі Судан быў падзелены: 11 паўднёвых правінцый былі перададзены калоніям Французская Гвінея, Кот-д’Івуар і Дагамея (у наступным годзе 2 правінцыі былі перададзены назад). Сталіцай калоніі стаў горад Бамака.

У 1902 годзе тыя тэрыторыі Французскага Судана, якія не знаходзіліся пад ваенным кіраваннем, былі рэарганізаваны ў калонію Сенегамбія і Нігер.

Пасля рэарганізацыі Французскай Заходняй Афрыкі ў 1920 годзе Французскі Судан быў адноўлены. У 1933 годзе, пасля расфарміравання калоніі Французская Верхняя Вольта, частка яе правінцый была перададзена Французскаму Судану.

Пасля рэферэндуму 28 верасня 1958 года Французскі Судан атрымаў адмысловы прававы статус: дзяржавы — члена Французскай Супольнасці пад назвай *Суданская рэспубліка*. 17 студзеня 1959 года Суданская рэспубліка пачала працэс аб'яднання з Сенегалам, у выніку чаго ўтварылася Федэрацыя Малі.

Эканоміка
---------

Французы развівалі абрашанае земляробства ў калоніі, затым с/г прадукты экспартаваліся ў метраполію. Асноўная частка інвестыцый Францыі была засяроджана на развіццё інфраструктуры Судана, фінансавыя выдаткі за перыяд 1928—1939 гадоў склалі 4 млрд франкаў. Дзякуючы гэтай падтрымцы, сельскагаспадарчы сектар эканомікі Французскага Судана хутка рос.

Зноскі
------

1. 1 2  Kô Samaké, Modibo Keïta, Recherche sur l’Historique de la Décentralisation au Mali :
Архівавана 24 лютага 2011. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. Архівавана 2 жніўня 2009. De la Période Coloniale à la 3×10{{{1}}} République, Penser pour agir.org, 7 février 2006 Архівавана 2 жніўня 2009.
2. ↑   Мусса Сиссе Cola, Пьер Jacquemot, Мали, фермеры и государство, L’Harmattan, 1981, ISBN 2-85802-200-3, 9782858022007, 197p "
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Галкін.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Горын.
**Уладзімір Піліпавіч Горын-Галкін** (сапр. *Галкін*; 22 студзеня 1861, Магілёў — 22 ліпеня 1925) — удзельнік рэвалюцыйнага руху, філосаф, гісторык і публіцыст
. Член КПСС з 1895 года.

Біяграфія
---------

За ўдзел у студэнцкіх хваляваннях у 1882 адлічаны з Харкаўскага ветэрынарнага інстытута. Ствараў нарадавольчыя гурткі ў Сімферопалі, Адэсе. У 1887 годзе за ўдзел у Паўднёвай Нарадавольчай арганізацыі арыштаваны і сасланы на 10 гадоў у Верхаянск.

Удзельнік стварэння Сібірскага сацыял-дэмакратычнага саюза  (руск.) (бел. (1901), член Саратаўскага камітэта РСДРП (1902-03), працаваў у сацыял-дэмакратычных арганізацыях Растова-на-Доне, Баку, Тыфліса, Кутаісі. Супрацоўнічаў у газеце «Іскра?!».

Дэлегат II з'езда РСДРП  (руск.) (бел. бальшавік. Падтрымліваў У. І. Леніна ў барацьбе супраць ліквідатараў  (руск.) (бел. і адзавістаў  (руск.) (бел.. Са жніўня 1917 года ў Петраградскім камітэце РСДРП(б). У складзе ВРК удзельнічаў у падрыхтоўцы Кастрычніцкага ўзброенага паўстання. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі адзін з арганізатараў Наркамата замежных спраў  (руск.) (бел. у Маскве. З 1918 года на кіруючай ваенна-палітычнай працы ў Чырвонай Арміі, пасля 1920 года на навукова-педагагічнай працы ў Маскве.

Аўтар кнігі па марксісцкай філасофіі, апублікаванай пад псеўданімам «Н. Грабовский».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Горин-Галкин Владимир Филиппович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 164. — 737 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 413144647710628098867 |
**Гаўр** (фр.: Le Havre) — горад і камуна на поўначы Францыі, у рэгіёне Нармандыя, супрэфектура ў дэпартаменце Прыморская Сена. Гаўрскі порт — адзін з найбуйнейшых у Францыі. Насельніцтва 188605 чалавек (2009).

Геаграфія
---------

Гаўр размешчаны на правым беразе Сены, непадалёк ад яе эстуарыя. Рака аддзяляе гэты горад ад дэпартамента Кальвадос і суседняга горада Анфлёр. На поўнач і на захад ад Гаўра знаходзіцца ўзбярэжжа праліва Па-дэ-Кале.

Гісторыя
--------

Гаўр — адзін з маладых гарадоў Францыі. Пры заснаванні адміралам Гіёмам Гуф’е ў 1517 годзе ён быў названы *Францыскопалем* (фр.: Franciscopolis) у гонар караля Францыска I. Пасля быў перайменаваны ў *Гаўр-дэ-Грас* («прасвядная гавань»). У 1562 годзе гугеноты перадалі горад англічанінам, але ўжо праз 2 гады ён вярнуўся да Францыі.

Да 1572 года горад стаў значным гандлёвым цэнтрам, адкуль накіроўваліся караблі да Ньюфаўндленда і Шпіцбергена для лоўлі траскі і кітоў. Да XVIII стагоддзя порт Гаўра стаў другім па велічыні ў Францыі пасля Нанта.

Падчас Другой сусветнай вайны горад быў амаль поўнасцю знішчаны. Пасля вайны па праекту Агюста Перэ ён быў зноў забудаваны сучаснымі пабудовамі характэрнага белага колеру.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Сцяг Кітая Далянь, Кітай
* Сцяг Рэспублікі Конга Пуэнт-Нуар, Рэспубліка Конга
* Сцяг Вялікабрытаніі Саўтгемптан, Вялікабрытанія
* Сцяг ЗША  Тампа, Фларыда, ЗША
* Сцяг Расіі Санкт-Пецярбург, Расія

Вядомыя асобы
-------------

* Жан Дзюбюфэ, французскі мастак і скульптар
* Рауль Дзюфі

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гаўр
* Афіцыйны сайт Архівавана 4 студзеня 2006.