**Бой за базу агнявой падтрымкі «Бёрт»**, **Навагодні бой** альбо **Бітва пры Суоі-Кат** — узброенае сутыкненне В’етнамскай вайны, якое адбылося ў студзені 1968 года.

База
----

У канцы 1967 — пачатку 1968 гады амерыканская 25-я пяхотная дывізія праводзіла аперацыю «Елаўстон» у правінцыі Тэйнінь поруч камбаджыйскай мяжы. У рамках гэтай аперацыі напярэдадні новага 1968 года ў 40 мілях на паўночны ўсход ад горада Тэйнінь была створана база агнявой падтрымкі «Бёрт» (англ.: Burt). У Паўднёвым В’етнаме амерыканскія войскі стваралі базы агнявой падтрымкі (англ.: Fire Support Base, FSB) падчас аперацый у аддаленых раёнах краіны. Гэтыя базы, вядомыя таксама як агнявыя базы (англ.: firebase), прызначаліся для размяшчэння артылерыі, якая падтрымлівала дзеянні наземных сіл у прылеглай мясцовасці. Базы былі добра абаронены, аднак з’яўляліся ўпадабанай мэтай партызан НФВПВ і салдат паўночнав’етнамскай арміі.

На базе агнявой падтрымкі «Бёрт» па стане на 2 студзеня 1968 года знаходзіліся дзве батарэі 105-мм і адна батарэя 155-мм гармат. Ахову ажыццяўлялі два пяхотных батальёна. Асноўны кантынгент склала 3-я брыгада 25-й пяхотнай дывізіі

Бой
---

Увечар 1 студзеня 1968 года база падвергнулася мінамётнаму абстрэлу. Наземная атака пачалася за некалькі хвілін да поўначы з 1 на 2 студзеня, калі заканчваўся тэрмін традыцыйнага навагодняга перамір’я падчас свята Тэт. Сілы НФВПВ нанеслі адцягвальны ўдар у паўночна-заходняй частцы перыметра базы, за якім рушыў услед асноўны ўдар на паўднёвым усходзе, дзе перыметр абаранялі рота C 3-га батальёна 22-га пяхотнага палка. Акрамя таго, другарадны ўдар быў нанесены па паўночнай часткі перыметра. Сілы НФВПВ дзейнічалі традыцыйнай для буйных нападаў «людской хваляй», што павялічвала іх страты ад снарадаў-«вулляў», якімі вялі агонь прамой наводкай амерыканскія артылерысты. Амерыканская авіяцыя забяспечвала асвятленне поля бою і наносіла бомбавыя ўдары па атакуючым, у тым ліку напалмам. Актыўна ўжываліся верталёты агнявой падтрымкі. Непасрэдна ў ходзе бою вырабляліся дастаўка верталётамі і размеркаванне боепрыпасаў. Да 6 гадзін раніцы бой у асноўным завяршыўся; сілы НФВПВ панеслі цяжкія страты і адступілі, не здолеўшы прабіць пралом у абарончай перыметры базы.

Паводле ацэнкі амерыканскага генерал-маёра артылерыі Дэвіда Ота, 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Паспяховая інтэграцыя пяхотнай, артылерыйскай і паветранай моцы выратавала базу агнявой падтрымкі «Бёрт». Бітва пры Суоі-Кат з’яўляецца тыповым прыкладам многіх падобных бітваў, якія адбыліся падчас вайны ў В’етнаме. Яна ўяўляе добра скаардынаваныя пазіцыйную абарону і агнявую падтрымку. | "|

Страты
------

Паводле афіцыйных даных, у баю загінулі 23 і атрымалі раненні 153 амерыканскіх вайскоўцаў, што можа лічыцца досыць вялікімі стратамі. Аднак у пайменным спісе загінуўшых змяшчаецца толькі 20 прозвішчаў. Верагодна, гэта больш дакладная лічба, так як у афіцыйных данясеннях аб бою, складаюцца «па гарачых слядах» падзей, па розных прычынах часта прысутнічаюць недакладнасці ў лічбах страт. Паводле афіцыйнага амерыканскаму «падліку цел», у ходзе бою загінулі як мінімум 348 салдат НФВПВ (вельмі цяжкія страты для бою, які доўжыўся некалькі гадзін). Як і для ўсіх бітвах В’етнамскай вайны, дакладную лічбу страт партызан назваць не ўяўляецца магчымым, паколькі амерыканскія афіцэры нярэдка завышалі вынікі «падліку цел», у той час як партызаны пры любой магчымасці стараліся панесці целы загінулых таварышаў з поля бою; акрамя таго, няма ніякіх даных аб колькасці партызан, якія памерлі ад раненняў.

У культуры
----------

Сярод салдат, якія ўдзельнічалі ў бітве былі будучы пісьменнік Леры Хейнмен (англ. Larry Heinemann) і будучы рэжысёр Олівер Стоўн (англ. Oliver Stone). Хейнмен напісаў кнігу пра сваю службе ў В’етнаме пад назвай Black Virgin Mountain: A Return to Vietnam. Олівер Стоўн інсцэніраваў бітву ў фільме «Узвод» (англ. Platoon). Фінальныя сцэны фільма, па словах ветэранаў, вельмі рэалістычна перадаюць бой 1968 года.

Зноскі
------

1. 1 2  Johnson, Thomas A..  G.I.'s Kill 348 in Repelling Foe's Attack During Truce **(нявызн.)**, *The New York Times* (3 January 1968), стр. 1.(патрэбна падпіска)
2. ↑  David Ewing Ott. Field Artillery, 1954—1973 Архівавана 18 лістапада 2007.
3. ↑  Страница, посвящённая Джону Уэсли Беккету (The Virtual Wall)
4. ↑  Soldiers who saw hell are reuniting here | Bill Morem | SanLuisObispo.com **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 21 лютага 2014. Праверана 13 лютага 2014.
5. ↑  Мнения ветеранов о фильме «Взвод» — Город.томск.ру Архівавана 12 сакавіка 2013.

Спасылкі
--------

* Успаміны пра бітву лейтэнанта Дэніса Аткінса (англ.)

| ⛭Вайна ў В’етнаме |
| --- |
| Падзеі | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1955—1965 | Апбак • Танкінскі заліў • Танкінская рэзалюцыя • «Пранізлівая страла» • Гатэль Brinks • Біньзя • «Палаючае дзіда» |
| 1965—1973 | «Дугавая лямпа» • «Грымоты» • «Зорнае святло» • Я-Дранг • Лангтан • «Этлбара» • «Бола» • «Сідар-Фолс» • «Джанкшэн-Сіці» • «Папай» • База «Голд» • Вышыні • Кантхіен • Дакто • База «Бёрт» • Кхешань • Тэт (1) • Кхамдык • Міні-Тэт • Анбаа • Хюэ • Тэт (2) • «Меню» • Вышыня «Гамбургер» • Камбоджа • «Lam Son 719» • База «Мэры-Эн» • Вялікдзень • «Кішэнныя грошы» • «Індывідуальны кравец» • «Паўабаронца» • «Паўабаронца II» • Парыжскае пагадненне |
| 1973—1975 | «Вяртанне дадому» • Вясна • «Дзіцячы пад’ёмнік» • Таншанят • «Парывісты вецер» • Сайгон |

 |
| Бакі | Злучаныя Штаты Амерыкі Узброеныя Сілы ЗША (MACV • MACV-SOG • Tiger Force • Праект 100 000) • Сцяг Паўднёвага В'етнама Узброеныя сілы Рэспублікі В’етнам • Паўднёвая Карэя Паўднёвакарэйскі кантынгент • Сцяг Камбоджы Свабодныя кхмеры • Сцяг В'етнама В’етнамская народная армія (ЦУПВ) • Сцяг В'етконга В’етконг (ЧРУРПВ) • Сцяг СССР Савецкі кантынгент • Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Паўночнакарэйскія лётчыкі • Сцяг Кампучыі (1975-1979) Чырвоныя кхмеры • Сцяг Лаоса Патэт Лаа •  АФВПН |
| Тактыка і стратэгія | Партызанская вайна • Праграма «Фенікс» • Экалагічная вайна (Блю • Оранж • Грын • Пінк • Пурпур • Уайт) • Знайсці і знішчыць • Дывановыя бамбардзіроўкі • В’етнамізацыя |
| Ваенныя злачынствы | Аперацыя «Работнік ранча» • Інцыдэнт на вышыні 192 • Масавае забойства ў Біньхоа • Масавае забойства ў Дакшон • Масавае забойства ў Хюэ • ✰ ✰ Масавае забойства ў Сангмі • Масавае забойства ў Хамі • Катаванні амерыканскіх ваеннапалонных у Паўночным В’етнаме • Праблема пакінутых амерыканскіх ваеннапалонных у В’етнаме • Палёты смерці • Лай Дайхан |
| Лакацыі | Сцежка Ха Шы Міна • Пашча Дракона • Ваенная зона C • Ваенная зона D • Кандаа • Ханой Хілтан • Тунэлі Куці • Жалезны трохвугольнік • Дэмілітарызаваная зона • Лінія Макнамары |
| Транспартныя здарэнні | Катастрофа C-130 у Кхамдыку • Катастрофа Convair 880 пад Плейку • Катастрофа C-5 пад Таншанятам • Інцыдэнт з «Маягуэс» |
| Гл. таксама | Людскія страты • Амерыканскія ваеннапалонныя • Палкоўнік Тун • Грамадзянская вайна ў Лаосе • Грамадзянская вайна ў Камбоджы • Знішчыць горад, каб выратаваць яго |