**Лао Шэ** (老舍, піньінь: Lǎo Shě; сапраўднае імя **Шу Цынчунь**, Shū Qìngchūn, 舒庆春; 3 лютага 1899 — 24 жніўня 1966) — выбітны кітайскі празаік, драматург, публіцыст, больш вядомы рэалістычнай і сатырычнай прозай); адзін з вядучых майстроў нацыянальнай літаратуры. Маньчжурскага паходжання. «Лао Шэ» нешта накшталт фамільярна вытворнага ад яго імя (літар. «Даўніна Шэ»)

У 1924 годзе з’яжджае ў Англію выкладаць кітайскую славеснасць спачатку ў Лондане, а затым і ў Оксфардзе. У 1926 годзе Лао Шэ публікуе свой першы раман «Філасофія шаноўнага Чжана» у літаратурным часопісе «Сяашо юэбао» («штомесячнік прозы»). У сакавіку 1927 гады ў тым жа часопісе друкуецца наступны раман «Мудрэц сказаў». У маі 1929 — раман «Двое Ма».

У 1929 годзе Лао Шэ з’яжджае з Англіі назад у Кітай, затрымаўшыся па шляху спачатку на тры месяцы ў Парыжы, а затым на паўгады ў Сінгапуры, дзе ён выкладае ў школе для кітайскіх пасяленцаў. У гэты час была напісана аповесць «Дзень нараджэння Сяапо» — апошняя надрукаваная ў часопісе «Сяашо юэбао». У Кітаі Лао Шэ селіцца спачатку ў Пекіне, пераназваным у Бэйпін, затым у мястэчках Цзынань і Ціндао.

У Цзынані Лао Шэ піша раман «Дамінху», так і не выйшаў у свет. У 1932 годзе твор загінуў, калі ў друкарню патрапіла японская бомба.

У 1933 годзе выдаюцца раманы «Развод» і «Запіскі аб каціным горадзе», у 1934 — «Гісторыя Нябеснага Дарунка», у 1936 (часопісная публікацыя) -«Рыкша».

У 1937, пасля японскага ўварвання ў Кітай, Лао Шэ піша шэраг публіцыстычных артыкулаў, дзе заклікае аб’яднаць намаганні для адпору ворагу. Затым пераязджае ва Ухань, дзе ён з групай аднадумцаў арганізуе выпуск часопісаў «Кан дао дзі» («Супраціўляцца да канца») і «Жэньжэнь кань» («Чытанне для ўсіх»). У сакавіку 1938 у Чунцын, часовай сталіцы Кітая, ствараецца «Усекітайскага асацыяцыя работнікаў літаратуры і мастацтва па адпору ворагу» і Лао Шэ займае адзін з галоўных пастоў, каардынуючы і накіроўваючы яе працу. Падчас вайны ім створаны п’еса «Чжан Цзычжун» і раман «Вогненнае пахаванне». Амаль пяць гадоў у Лао Шэ заняў раман «Чатыры пакалення адной сям’і» — спачатку ў Кітаі, а затым і ў ЗША, куды ён паехаў чытаць лекцыі. У ЗША гэты раман выдаваўся ў скарочаным варыянце, пад назвай «Жоўтая бура». У Нью-Ёрку таксама быў напісаны раман «Казачнікі».

13 кастрычнік 1949, праз 13 дзён пасля абвяшчэння Народнай рэспублікі ў Кітаі, Лао Шэ вяртаецца з Сан-Францыска ў Кітай. За наступныя шаснаццаць гадоў ён напісаў мноства п’ес і нарысаў, аповесць, а таксама, пакінуты няскончанай, раман «Пад пурпурнымі сцягамі».

Зноскі
------

1. 1 2  Lao She // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2  Lao She // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
4. ↑  LIBRIS — 2018. Праверана 24 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>

Літаратура
----------

* *Баршчэўскі Л.* Лао Шэ // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Speculative Fiction Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90337555 · BNC: a10816914 · BNE: XX1337649 · BNF: 11911020x · CALIS: n2004209481 · CiNii: DA0033927X · CONOR: 48248931 · EGAXA: vtls001119800 · GND: 118569643 · ICCU: CFIV054471 · ISNI: 0000 0001 2133 3902 · LCCN: n79090252 · LNB: 000101581 · NDL: 00316006 · NLC: 002177300 · NKC: kup19950000055608 · NLA: 36732293 · NLP: A18747188 · NSK: 000177111 · NTA: 140133615 · NUKAT: n00015286 · LIBRIS: 69945 · SUDOC: 026965321 · VIAF: 54150107 |

 |