recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**15-ы партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў жніўні 1943 года на базе 15-га атрада. Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Прапойскага, Быхаўскага, Чавускага, Кармянскага, Клічаўскага і Бярэзінскага раёнаў. У кастрычніку 1943 года ў час прарыву блакады полк пацярпеў вялікія страты, выйшаў асобнымі групамі ў Клічаўскі раён, дзе быў перафарміраваны і папоўнены партызанамі 208-га і 425-га палкоў. 28 чэрвеня 1944 года полк (311 чалавек, 2 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.

Камандаванне
------------

### Камандзір

* А. С. Дзямідаў

### Камісар

* І. П. Ніжнік

### Начальнікі штаба

* І. І. Вішнеўскі;
* П. А. Віліткевіч

Гісторыя
--------

Партызаны наносілі ўдары па камунікацыях у тыле 4-й і 9-й нямецкіх армій. У жніўні 1943 года падарвалі 8 эшалонаў, 46 аўтамашын. Летам 1943 года ў раёне чыгуначнай станцыі Верамейкі перабілі больш за 920 рэек, у чэрвені 1944 года каля станцыі Латва — больш за 170 рэек. У кастрычніку 1943 года вялі абарончыя баі ў Прапойскім і Быхаўскім раёнах. У складзе Клічаўскай ВАГ удзельнічалі ў разгроме апорнага пункта ў вёсцы Пагост Бярэзінскага раёна.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Партызанскі полк 15-ы // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 476-477. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Павел Пятровіч Тамілаў** (27 сакавіка 1919, вёска Бранчыцы, Салігорскі раён — 8 сакавіка 1945) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Пінскай вобласці.

Біяграфія
---------

У 1938—1941 гадах працаваў у органах НКУС. Член КПСС з 1941 года. У партызанах з сакавіка 1942 года: камандзір групы, роты, начальнік штаба атрада, начальнік разведкі, член штаба партызанскіх атрадаў Пінскай вобласці. З мая 1943 года камандзір арганізатарскай групы, атрада, у жніўні 1943 — лютым 1944 гадоў — партызанскай брыгады «Савецкая Беларусь», адначасова член Давыд-Гарадоцкага райаддзела РК КП(б)Б. З 1944 года быў начальнікам Лагішынскага райаддзела НКУС. Загінуў падчас выканання задання.

Яго імем названа вуліца ў гарадскім пасёлку Лагішын.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
Ніжнія землі ў 1556—1648 гадах
**Гістарычныя Нідэрланды** (*de Nederlanden*), таксама вядомыя як *Ніжнія землі* — тэрмін для пазначэння сукупнасці гістарычных абласцей у раўнінным цячэнні і ў дэльтах еўрапейскіх рэк Рэйн, Шэльда і Маас: Фландрыі, Галандыі, Брабанта, Эно і іншых. Межы палітычных утварэнняў на тэрыторыі гістарычных Нідэрландаў на працягу стагоддзяў неаднаразова змяняліся. Традыцыйна прылічаныя да гістарычных Нідэрландаў вобласці ў розны час належалі Бургундскаму герцагству, Свяшчэннай Рымскай імперыі (баварцам, аўстрыйцам, Ватыкану і інш.), французскім і іспанскім каралям і г.д. Межы сучаснай дзяржавы Нідэрланды захопліваюць арэал гістарычных Нідэрландаў толькі часткова.

Тэрмін «Ніжнія землі» (англ. Low Countries) не варта выкарыстоўваць замест тэрміна «Гістарычныя Нідэрланды», паколькі першым таксама пазначаюць тэрыторыю трох сучасных краін, Бельгіі, Нідэрландаў і Люксембурга, інакш Бенілюкс.

Гл. таксама
-----------

* Бургундскія Нідэрланды
* Іспанскія Нідэрланды
* Габсбургскія Нідэрланды
* Сямнаццаць правінцый
* Аўстрыйскія Нідэрланды
* Гісторыя Нідэрландаў

Літаратура
----------

* Paul Arblaster. *A History of the Low Countries*. Palgrave Essential Histories Series New York: Palgrave Macmillan, 2006. 298 страниц. ISBN 1-4039-4828-3.
* J. C. H. Blom и E. Lamberts, редакторы. *History of the Low Countries* (1999).
* B. A. Cook. *Belgium: A History* (2002).
* Jonathan Israel. *The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477—1806* (1995).
* J. A. Kossmann-Putto и E. H. Kossmann. *The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands* (1987).
**Ніна Васільеўна Дударга** (нар. 6 снежня 1964, Лунінец Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Маскоўскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга інстытут сувязі.

Працавала аператарам сувязі, аператарам па якасці, аператарам АСУ, галоўным эканамістам, намеснікам начальніка Лунінецкага раённага вузла паштовай сувязі.

Начальнік Лунінецкага раённага вузла паштовай сувязі Брэсцкага філіяла рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства паштовай сувязі «Белпошта».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі».

Зноскі
------

1. ↑  Дударга Ніна Васільеўна Архівавана 18 жніўня 2020.
**Дамачаўскія баі 1943**. Адбыліся ў Другую сусветную вайну паміж савецкімі партызанскімі атрадамі імя Варашылава, імя Жукава, партызанскімі брыгадамі імя Сталіна Брэсцкай вобласці і нямецкімі акупацыйнымі ўладамі 23 кастрычніка 1943 г. на чыгуначнай станцыі Дамачава і 22 лістапада 1943 г. у г.п. Дамачава. У ноч на 23 кастрычніка 1943 г. на чыгуначнай станцыі Дамачава-Таварная партызаны атрадаў імя Варашылава (камандзір В. М. Грабнеў) і імя Жукава (В. У. Каткоў) узарвалі пабудаваныя немцамі ўмацаванні, разбурылі станцыйнае абсталяванне, спалілі падрыхтаваны для адпраўкі ў Германію эшалон са збожжам і бульбай. У гарнізоне Дамачава было каля 250 салдат вермахта, паліцыі і жандармерыі. Падрыхтоўка да разгрому гарнізона вялася каля 3 тыдняў. Група прыкрыцця з атрада імя Варашылава перакрыла шашу Брэст — Уладава, зрабіла засады на дарогах з боку суседніх вёсак. Партызаны агнём паралізавалі праціўніка ў будынку школы і паліцэйскім участку. У выніку былі знішчаны памяшканні гарнізона, захоплена зброя, абмундзіраванне, 200 галоў буйной рагатай жывелы і харчавання, нарабаваных у насельніцтва.

Літаратура
----------

* Пасэ, У. Дамачаўскія баі 1943 / Уладзімір Пасэ // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 201. — ISBN 985-11-0041-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жук.

**Па́вел (Паўлю́к) Сцяпа́навіч Жук** (лістапад 1899, в. Падліпцы, цяпер Слуцкі раён, Мінская вобласць — 2 снежня 1924, Масква) — дзеяч беларускага нацыянальна-культурнага руху, публіцыст.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Слуцкай камерцыйнай школе. У 1920 годзе слухаў курсы беларусазнаўства ў Слуцку. У 1921 годзе скончыў рабфак Пятроўскай (Ціміразеўскай) сельскагаспадарчай акадэміі ў Маскве, у 1922—1924 гадах быў студэнтам акадэміі. Сябра Беларускай культурна-навуковай асацыяцыі пры Пятроўскай сельскагаспадарчай акадэміі, з восені 1922 года яе старшыня.У 1923 годзе ўдзельнічаў у працы Беларускага студэнцкага зямляцтва ў Маскве.

Рыхтаваў навуковы зборнік «Балоты Беларусі», выступаў з артыкуламі і рэцэнзіямі ў пытаннях развіцця сельскай гаспадаркі ў газетах «Савецкая Беларусь», «Беларуская вёска», часопісе «Полымя», «Народное хозяйство Белоруссии» і іншых. У 1922 годзе ўдзельнічаў у экспедыцыі Наркамзема БССР па даследаванні беларускага тэрытарыяльна-гаспадарчага комплексу. Працаваў у Беларускім павільёне Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі ў 1923 годзе. Патрапіў пад трамвай у Маскве, памёр у Бутырскай бальніцы. Пахаваны на могілках Галовінскага манастыра ў Маскве.

Памяць
------

У 1924 годзе група аграномаў ў Менску заснавала стыпендыю імя Паўла Жука для студэнтаў-беларусаў Ціміразеўскай акадэміі. У 1925 годзе была выдадзеная кніга «*Жук Паўлюк. Яго жыццё і творчасць*», дзе, сярод іншага, змешчаны верш Уладзіміра Дубоўкі «*Памяці Паўлы Жука*».

Зноскі
------

1. 1 2  ЭГБ, 1996, с. 372
2. 1 2  *Алесь Марціновіч*. Юнак з далёкіх дваццатых **(нявызн.)**.  zviazda.by (8 чэрвеня 2022).

Літаратура
----------

* Жук Павел Сцяпанавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — С. 372. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 130706 |
**Павел Рыгоравіч Курлоў** (1860—1923) — расійскі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў дваранскай сям’і. У 1879 годзе скончыў Мікалаеўскае кавалерыйскае вучылішча. Служыў у лейб-гвардыі Конна-грэнадзёрскага палка, у Таўрагенскай, Бакінскай, Пецярбургскай брыгадах памежнай варты.

У 1888 годзе скончыў Ваенна-юрыдычную акадэмію, служыў у пракурорскім наглядзе. Прыкамандзіраваны да пракурорскага нагляду Маскоўскай ваеннай акругі. З 1890 у ведамстве Міністэрства юстыцыі (таварыш пракурора Кастрамскога, Цвярскога, Уладзімірскага, Маскоўскага акруговых судоў). У 1891 звольнены з ваеннай службы. З 1899 пракурор пры Валагодскай акруговым судзе, з 1900 намеснік пракурора Маскоўскай судовай палаты.

З 1903 года — Курскі віцэ-губернатар. З 1905 года мінскі губернатар. Губернатарства яго прыйшлося на час рэвалюцыі 1905 года. З яго згоды 18 кастрычніка 1905 г. у Мінску адбыўся растрэл дэманстрантаў Мінскага гарнізона (Курлоўскі расстрэл). За гэта на яго жыццё было ўчынена 2 замахі з боку эсэраў (у кастрычніку 1905 г. невядомым і 14 студзеня 1906 г. зроблены І. П. Пуліхавым і А. А. Ізмайловіч).

З 1906 г. член Савета міністра ўнутраных спраў. У красавіку-жніўні 1907 года — в. а. віцэ-дырэктара дэпартамента паліцыі. З 1907 года — начальнік Галоўнага турэмнага кіравання міністэрства юстыцыі. З 1909 года — таварыш міністра ўнутраных спраў, загадчык паліцыяй, камандзір асобнага корпуса жандараў. Генерал-лейтэнант. Пасля забойства Сталыпіна ў 1911 годзе звольнены ў адстаўку.

У гады Першай сусветнай вайны быў пры галоўным начальнікам забеспячэння Паўночна-Заходняга фронту і стаў генерал-губернатарам новаўтворанай правінцыі Усходняя Прусія, затым памочнік галоўнага начальніка Двінскага ваеннай акругі па грамадзянскай часткі У 1916 г. на працягу двух месяцаў знаходзіўся на пасадзе таварыша міністра ўнутраных спраў. Са студзеня 1917 г. пайшоў у адстаўку. З 1918 г. у эміграцыі.
У эміграцыі прымаў удзел у дзейнасці манархічных арганізацый. Курлоў пісаў у сваёй працы «Гибель императорской России»: «Я был и остался до сего дня убежденным монархистом <…> единственною, соответствующую характеру русского народа, формою правления может быть только абсолютная монархия».
Пахаваны ў 1923 г. у Берліне на могілках Цегель.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Бок, М. П.* П. А. Столыпин (воспоминания о моем отце). — М. 1992;
* *Жухрай, В.* Тайны царской охранки: авантюристы и провокаторы. — М. 1991;
* *Коковцов, В. Н.* Из моего прошлого: Воспоминания 1903—1919 гг. Кн. 1. — М. 1992.

Спасылкі
--------

* Курловский расстрел. Взгляд губернатора.
* Курлов Павел Григорьевич — государственный деятель, жандармский генерал-лейтенант

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 10570108h · GND: 119141027 · ISNI: 0000 0001 1069 5764 · LCCN: no95010413 · NLG: 142164 · NTA: 135444101 · NUKAT: n2006140398 · SUDOC: 186074190 · VIAF: 69732652 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Антонава.

**Ніна Васілеўна Антонава** (нар. 2 снежня 1935, Бакалы, Башкірская АССР) — украінская актрыса. Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1980). Народная артыстка Украіны (2021).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 2 снежня 1935 года ў сяле Бакалы Башкірскай АССР. Маці працавала на мясаперапрацоўчым заводзе, бацька быў рэжысёрам. У 1941 годзе, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, сям’я пераехала ў Маскву.

У 1958 годзе скончыла Маскоўскае тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна.

У 1958—1963 гадах — актрыса кінастудыі «Ленфільм». З 1964 года — актрыса Кіеўскай кінастудыі імя А. П. Даўжэнкі.
Выйшаўшы замуж за кінарэжысёра Анатоля Букоўскага, знялася ў многіх яго карцінах. У далейшым таксама працавала са сваім сынам, кінарэжысёрам Сяргеем Букоўскім. Дакументальная стужка «Галоўная роля», знятая Букоўскім-малодшым пра Антонаву, атрымала шырокае прызнанне — у прыватнасці, на Адэскім міжнародным кінафестывалі Антонава атрымала за ўдзел у ёй прэмію «Залаты Дзюк» як найлепшая актрыса года ў нацыянальнай конкурснай праграме.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бяляеў.
**Павел Раманавіч Бяля́еў** (26 студзеня 1933, в. Пачынак-Сямёнаў, Парфеньеўскі раён, Кастрамская вобласць — 29 кастрычніка 1987, Мінск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1958 годзе інстытут імя I. Я. Рэпіна ў Ленінградзе. 3 1958 года працаваў у Мінску ў інстытуце «Белдзяржпраект», з 1974 года выкладаў у БПІ.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года.

Творчасць
---------

Карпусы № 4 і 5 БДУІР
Корпус № 2 БДУІР
Асноўныя работы: комплексы будынкаў Мінскага радыётэхнічнага інстытута па вул. Падлеснай (1961—1972) і па вуліцах Гікалы—Платонава (1975—1981), інтэрнат БПІ па рагу вул. Я. Коласа і Б. Хмяльніцкага (1962—1965), паліклініка абласной бальніцы па вул. Падлеснай (1966) у Мінску; паліклініка ў Глуску (1977); комплекс жылых дамоў з будынкамі культурна-бытавога прызначэння па вул. Горкага і гасцініца «Юбілейная» на 262 месцы ў Бабруйску (1973—1978, у сааўтарстве), шматпрофільная бальніца на 600 коек у Пінску (1980); мемарыяльныя помнікі ў саўгасе «Натальеўск» Чэрвеньскага раёна (1966), вёсках Дубінка Магілёўскага і Валаськоўка Касцюковіцкага раёнаў (абодва 1975), в. Белічы Слуцкага раёна (1976, усе ў сааўтарстве); студэнцкі клуб Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў Горках (1982) і інш.

Выканаў шэраг манументальных прац у тэхніцы жывапісу, мазаікі, мемарыяльных помнікаў і памятных знакаў у аўтарскім калектыве.

Узнагароды
----------

Удзельнік шматлікіх рэспубліканскіх мастацкіх выставак. Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1983).

Літаратура
----------

* Бяляеў Павел Раманавіч // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Беляев Павел Романович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Осіпава.
**Таццяна Сяргееўна Осіпава** (нар. 17 студзеня 1949, с. Макеева, Курская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

У 1966—1967 гадах працаваў рэзчыкам ліставага шкла на Гомельскім шклозаводзе. Скончыла ў 1972 годзе архітэктурны факультэт БПІ. З 1972 — архітэктар, старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы, праектнага інстытута «БелНДПІэнергапрам». З 2000 года галоўны архітэктар аддзела архітэктуры праектнага інстытута «БелНДПІэнергапрам».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1985 года.

Пражывае ў Мінску па вул. Асаналіева, 5.

Творчасць
---------

Праектавала цеплавыя электрастанцыі на тэрыторыі Савецкага Саюза, Беларусі, Расіі, Югаславіі, Літвы, Эстоніі, М’янмы.

Узнагароды
----------

Удастоена званняў «Выдатнік энергетыкі», «Ветэран энергетыкі».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Осипова Татьяна Сергеевна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Галіёта.
**Таццяна Яўгенаўна Галіёта** (12 кастрычніка 1945, Мінск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1968 г. — архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у БелНДІдзіпрасельбудзе.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасьц
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан пасёлкаў Слабада калгаса імя Калініна Мінскай вобласці, Мышкавічы калгаса «Світанак» імя К. П. Арлоўскага Магілёўскай вобласці (1972), Зашыр’е саўгаса «Камуніст» (1975), Лубень саўгаса «Братэрства» (1981), Рудня Марымонава саўгаса «Меліяратар» (1984) Гомельскай вобласці, Машканы саўгаса імя П. М. Машэрава Віцебскай вобласці (1981), Гоцк саўгаса «Гоцк» Мінскай вобласці (1981), Востраў саўгаса «Востраў» Брэсцкай вобласці (1986).

Творчасць
---------

Узнагароджана сярэбраным і двума бронзавымі медалямі ВДНГ СССР (1978, 1975, 1981), 1-я прэмія на Усесаюзным конкурсе за лепшую планіроўку і забудову сельскіх пасёлкаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Голиотто Татьяна Евгеньевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бойка.
**Таццяна Сямёнаўна Бойка**, дзяв. **Таццяна Сямёнаўна Шляхто** (нар. 1955, Віцебск) — беларуская скакуха ў вышыню, юрыст. Удзельніца Летніх Алімпійскіх гульняў (1976), суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 1997).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1955 годзе ў Віцебску. 

У скачках у вышыню ў 1976 годзе заняла шостае месца на Алімпійскіх гульнях у Манрэалі, у 1977 годзе заваявала бронзу Універсіяды ў складзе зборнай СССР. У гэтай жа дысцыпліне таксама была чэмпіёнкай СССР 1976 года (з асабістым рэкордам 1,90 м), 1977 года (абодва чэмпіянаты на адкрытым паветры), перамагла і на чэмпіянаце СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні ў 1977 годзе.

У 1981 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1983 года па 1992 год — выкладчык юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1992 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1992—1997 гадах працавала на кафедры канстытуцыйнага права юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Аўтар больш як 40 навуковых публікацый, у тым ліку некалькіх манаграфій у галіне фінансавага права. Мае вучонае званне дацэнта.

Са студзеня 1997 года суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

У адказ на рэзкія меры супраць пратэстаў у Беларусі (2020–2021), атрымала забарону на ўезд у краіны Прыбалтыкі.

Узнагароды
----------

Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. У 2005 годзе аб’яўлена Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2019).

Зноскі
------

1. ↑  Tatyana Shlyakhto // World Athletics Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205'></a>
2. ↑  Latvia sanctions 101 more Belarus officials
3. ↑  The sanctions of the Government of the Republic in view of the situation in Belarus
4. ↑  Суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь Бойка Таццяна Сямёнаўна Архівавана 8 кастрычніка 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Track and Field Statistics · World Athletics · МАК |
**Аб’яднаны прафсаюз працоўных аўтамабільнай прамысловасці** (англ.: United Auto Workers) — адзін з найбуйнейшых прафсаюзаў ЗША.

Афіцыйная поўная назва прафсаюза — *Міжнародны амерыканскі прафсаюз працоўных аўтамабільнага, аэракасмічнага і сельскагаспадарчага машынабудавання* (англ.: United Automobile, Aerospace & Agricultural Implement Workers of America International Union).

Прафсаюз мае філіялы ў ЗША, Канадзе і Пуэрта-Рыка.

Аб’яднаны прафсаюз працоўных аўтамабільнай прамысловасці быў заснаваны ў 1935 годзе ў горадзе Дэтройт. Упершыню прафсаюз быў прызнаны ў 1937 годзе ўладальнікамі General Motors. У 1941 годзе Генры Форд, уладальнік Ford Motor Company, апошнім у Дэтройце прызнаў існаванне прафсаюза.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аб’яднаны прафсаюз працоўных аўтамабільнай прамысловасці
* Афіцыйны сайт
**Дзяржаўны ўніверсітэт Джорджыі** (англ.: Georgia State University) — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам даследчага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Атланта, штат Джорджыя.

Заснаваны ў 1913 годзе, гэта адзін з чатырох даследчых універсітэтаў штата. Гэта таксама найбуйнейшая ВНУ штата па колькасці абітурыентаў, уваходзіць у топ-10 у ЗША па колькасці студэнтаў з разнастайным складам.

Універсітэт з’яўляецца самай шматпрофільнай дзяржаўнай ВНУ ў штаце, якая прапануе больш за 250 адукацыйных праграм па больш чым 100 абласцях навучання ў 10 акадэмічных каледжах і школах.

У ВНУ ёсць дзве бібліятэкі, якія разам утрымліваюць больш за 13 мільёнаў выданняў і служаць федэральнымі дэпазітарыямі дакументаў.

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

Заўвагі
-------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дзяржаўны ўніверсітэт Джорджыі
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 1936 7400 · LCCN: n79036956 · Microsoft: 181565077 · NKC: ko2007413929, ko2007413924 · VIAF: 172857124 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ярус.
Званіца ў сяле Зарэчнае (Арзамаскі раён Ніжагародскай вобласці)
**Я́рус** — адна з частак збудавання, якія канструкцыйна або планіровачна паўтараюцца і размешчаны адна над адной.

Звычайна ярусы выдзяляюцца карнізамі, прычолкамі і іншымі архітэктурнымі элементамі. У некаторых будынках ярусы адпавядаюць паверхам або адзін ярус можа складацца з некалькіх паверхаў.

Часцей за ўсё ярусная планіроўка характэрна для будынкаў вежавай канструкцыі (вежы, званіцы і інш.). Ярусная кампазіцыя таксама выкарыстоўваецца у інтэр'ерах будынкаў (балконы, ложы, галерэі тэатральных будынкаў, алтары і іканастасы храмаў і інш.).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18 Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Спасылкі
--------

* Ярус(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
**Старачэхі** (чэшск.: Staročeši), афіцыйная назва — **Нацыянальная партыя** (чэшск.: Národní strana) — буржуазна-кансерватыўная партыя ў Чэхіі ў 1860—1918 гг. Назву атрымала пасля вылучэння з яе складу ў 1874 годзе младачэхаў. Ідэолагі і лідары старачэхаў — Ф. Палацкі, Ф. Л. Рыгер, К. Матуш і інш. Старачэхі выступалі за захаванне Габсбургскай манархіі, за ажыццяўленне т.зв. чэшскага дзяржаўнага права (аўтаномія зямель чэшскай кароны ў межах імперыі Габсбургаў), супраць буржуазна-дэмакратычных пераўтварэнняў. Да 1879 года праводзілі палітыку пасіўнай абструкцыі аўстрыйскага рэйхсрата, потым увайшлі ў яго склад, дзе займалі крайне правыя пазіцыі. Пасля паражэння на выбарах 1891 страцілі палітычны ўплыў.

У 1918 годзе ўвайшлі ў партыю Чэшскай дзяржаўна-прававой дэмакратыі (у 1919—1934 годзе Нацыянальна-дэмакратычная партыя  (руск.) (бел.).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: kn20020322253, ph126042 · VIAF: 304881177 |
Наборная вярстатка на шрыфткасе
**Высо́кі дру́к**.

1) Тэхналогія вытворчасці гравюры, пры якой паверхню друкарскай формы гравіруюць (выразаюць канаўкі). На паверхню валікам альбо тампонам наносіцца фарба, якая не патрапляе ў канаўкі. Да формы прыціскаецца папера, на якой атрымоўваецца адбітак паверхні пакрыты незафарбаванымі лініямі.

Па гэткай тэхналогіі ствараецца дрэварыт, лінагравюра, гравюра на гіпсе, гравюра на картоне і цынкагравюра.

2) У паліграфіі адзін са спосабаў друку, пры якім адбітак друкуецца з формы, якая мае выступаючыя (друкуючыя) і паглыбленыя (прабельныя) элементы. Да пачатку 1990-х найбольш пашыраны спосаб друку кніг, часопісаў і газет, пры якім тэкст набіраўся з літар.

Гл. таксама
-----------

* Альбумінавы друк
* Плоскі друк
* Глыбокі друк
* Літаграфія
* Афсетны друк
* Паладыевы друк
* Плацінавы друк
* Пішучая машынка
* Трафарэтны друк
* Флексаграфія
**Бронкс** (англ.: The Bronx, *Bronx*) — адна з пяці акруг Нью-Ёрка, адзіная, тэрыторыя якой знаходзіцца на кантынентальнай частцы сушы. Насельніцтва 1.358.000 чалавек (адзнака 2005 г.).

Геаграфія
---------

Бронкс размешчаны на поўначы горада, ад Манхэтана яго аддзяляе рака Гарлем, ад Куінз - Іст-Рывер.

Гісторыя
--------

Сваю назву раён атрымаў па імя Ёнаса Бранка, выхадца з Швецыі, галандскага капітана, які валодаў ў пачатку 1640-х зямлёй на тэрыторыі цяперашняга Бронкса. У 1639 ён заснаваў ферму ля берага ракі Гарлем.

У 1874 годзе паўднёвая частка тэрыторыі Бронкса была перададзена з акругі Уэстчэстэр у акругу Нью-Ёрк (ён жа Манхэтан). У 1895 годзе ў склад акругі Нью-Ёрк была перададзена паўночная частка Бронкса.

У 1898 годзе былі ўстаноўлены сучасныя межы Нью-Ёрка. У 1914 годзе Бронкс быў выдзелены ў самастойны бора горада Нью-Ёрк і акругу штата Нью-Ёрк.

Вядомыя асобы
-------------

* Ральф Лорэн
* Ліндсей Лохан
**Баляслаў Пачопка**, **Баляслаў Пачобка** (13 кастрычніка 1884, засценак Уляны, Рукойненская гміна, Віленскі павет (Расійская імперыя) — 26 снежня 1940, м. Целяханы, цяпер Івацэвіцкі раён) — рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, удзельнік беларускага хрысціянскага руху, журналіст, педагог і публіцыст.

Біяграфія
---------

Паходзіў з дваранскай сям’і Антона Пачопкі. 25.10.1905 залічаны выхаванцам Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. У чэрвені 1907, на другі год навучання, пакінуў семінарыю.

З 1913 — загадчык аддзела рэлігіі, у 1914-15 гады — рэдактар-выдавец першай беларускай катaліцкай газеты «Biełarus» (Вільня). Cталы аўтар газеты «Наша Ніва». Падрыхтаваў і выдаў у Вільні шэраг кніг на беларускай мове: «Жыццё папежа Піюса X» (1914), «Чалавек на вышыні сваёй годнасці», «Бог з намі: Беларускі малітэўнік» (1915), «Святы Езафат Кунцэвіч» (1916), «Як вучыць жыць і верыць св. Хрыстова Паўсюдная Царква» (1923).

У гады вайны выкладаў на першых Віленскіх беларускіх настаўніцкіх курсах (1915). У Вільні на Юр’еўскай вуліцы 13 лістапада 1915 года дзякуючы намаганням Алаізы Пашкевіч (Цёткі) і Баляслава Пачобкі, з удзелам Сабіны Іваноўскай была адкрыта першая беларуская школа.

Працаваў дырэктарам Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі (1916—18). Аўтар першай «Граматыкі беларускай мовы» (1918). Беларуская граматыка Пачобкі была надрукаваная асобнай кнігай лацініцай у друкарні «Гоман» (Вільня). На працягу прыблізна году (у 1918) гэтай граматыкай карысталіся пры выкладанні беларускай мовы ў Свіслацкай настаўніцкай семінарыі і навакольных школах. Яе крытыкавалі беларускія мовазнаўцы за шматлікія паланізмы і русізмы.

Пятніцкая царква ў Бабровічах, у якой служыў Пачопка
У міжваеннае дваццацігоддзе далучыўся да справы беларускага ўніяцтва. Пасвячоны ў святары ў 1925 годзе. Душпастырскую дзейнасць праводзіў на Палессі. З 17.9.1926 — пробашч уніяцкага Бабровіцкага прыхода ў Косаўскім павеце. Удзельнік уніяцкіх канферэнцый у Пінску (1932, 1933). Друкаваўся ў перыядычных выданнях «Гоман», «Biełaruskaja krynica», «Chryścijanskaja Dumka». Супрацоўнічаў з газетай віленскіх краёўцаў «Przegląd Wileński».

Магіла Пачопкі на каталіцкіх могілках каля Целяханаў
За прыхільнасць да беларускай мовы і культуры праследаваўся польскімі ўладамі. Памёр 26.12.1940 пасля таго, як быў збіты невядомымі.

Пакінуў рукапісную спадчыну.

Зноскі
------

1. ↑  Ігар Бараноўскі. Помнік святару-беларусу (120-ыя ўгодкі з дня нараджэння а. Баляслава Пачопкі) // Царква. Грэка-каталіцкая газета. № 4 (43), 2004. — Брэст: ПП В. Ю. А. 2004

Літаратура
----------

* Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.: Жыццярысы, мартыралогія, успаміны / Аўтар-укладальнік: Ю. Гарбінскі. — Мн.-Мюнхен: Беларускі кнігазбор, 1999. ISBN 985-6318-65-3
* *Трацяк Я.* Пачопка Баляслаў Антонавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1999. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0141-9. – с. 459
* *Бараноўск І.* Помнік святару-беларусу (120-ыя ўгодкі з дня нараджэння а. Баляслава Пачопкі) // Царква. Грэка-каталіцкая газета. № 4 (43), 2004.
* Календарыюм // «Czasopis» № 12/2005

Спасылкі
--------

* Творы на knihi.com
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кунцэвіч.

**Андрэй Міхайлавіч Кунцэвіч** (нар. 1979, Бялынічы, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1979 годзе ў Бялынічах. Бацька Міхаіл Міхайлавіч працаваў шафёрам, маці — поварам. Скончыў сярэднюю школу № 1 у Бялынічах.

У 2002 годзе скончыў журналісцкі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка»). Падчас вучобы на факультэце пазнаёміўся з будучай жонкай Святланай. Па размеркаванні Андрэй і Святлана былі накіраваны ў Бялынічы. Працаваў загадчыкам аддзела лістоў бялыніцкай раёнай газеты «Зара над Друццю», пасля — рэдактарам гэтай газеты.

У 2007 годзе прайшоў перападрыхтоўку на базе Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і ідэалогія».

У 2009—2011 гадах — намеснік старшыні Шклоўскага райвыканкама, у 2011—2013 гадах з’яўляўся першым намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Магілёўскага аблвыканкама — начальнікам упраўлення ідэалагічнай работы. У 2013—2016 гадах — намеснік старшыні Магілёўскага гарвыканкама, У 2016—2017 гадах — начальнік галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Магілёўскага аблвыканкама. Са студзеня 2017 года працаваў намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама.

З 19 жніўня 2019 года па 5 красавіка 2021 года працаваў намеснікам Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У Адміністрацыі Прэзідэнта каардынаваў ідэалагічную працу, працу са СМІ і грамадскімі арганізацыямі.

5 красавіка 2021 года прызначаны першым намеснікам Міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

Хобі
----

З дзяцінства любіць футбол, заўзее за футбольны клуб «Дняпро». З пачатку 2023 года ў якасці аматара стаў выступаць у беларускай Другой лізе за бялыніцкую «Друць».

Сям’я
-----

* Жонка — Святлана Кунцэвіч (у дзявоцтве Андрасюк), рэдактар магілёўскага выдавецтва «Талака».

Зноскі
------

1. ↑  Беларускамоўны ідэолаг з Магілёва: пяць фактаў пра Андрэя Кунцэвіча, якога прызначылі ў Адміністрацыю прэзідэнта
2. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 19 августа 2019 года № 315 «Об А. М. Кунцевиче»
3. ↑  Прыняцце кадравых рашэнняў (бел.)  **(нявызн.)**?.  Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Праверана 27.08.2019.
4. ↑  Администрация Президента Республики Беларусь. Национальный центр правовой информации Республики Беларусь
5. ↑  Latvia sanctions 101 more Belarus officials
6. ↑  The sanctions of the Government of the Republic in view of the situation in Belarus
7. ↑  Андрей Кунцевич будет курировать вопросы идеологии, СМИ, возможно, и социальных сетей. Знакомимся с новым назначенцем Архівавана 31 мая 2021.
8. ↑  Журнал «Наша кухня. Выпечка». Издательский дом «Толока»
**Парк закаханых** (арм.: Սիրահարների այգի) — грамадскі парк у Ерэване, сталіцы Арменіі, які знаходзіцца на праспекце Баграмяна. Парк займае тэрыторыю плошчай 2,5 гектара ў цэнтральным раёне горада. Парк быў цалкам абноўлены ў 2005—2008 гадах і наноў адкрыты ў лістападзе 2008 года.

Гісторыя
--------

Пруд і «Achajour Cafe» ў Парку закаханых.
Статуя Геворга Эміна ў Парку закаханых.
Гісторыя парка бярэ свой пачатак у XVIII стагоддзі, калі ён быў вядомы як *Сад Казерна*, названы так па раёне Казерн, паўночна-заходняга прыгарада старога Ерэвана. Раён быў вядомы сваімі сярэднявечнымі могілкамі і капліцай.

Пасля Другой сусветнай вайны парк быў абноўлены і названы ў 1949 годзе ў гонар Аляксандра Пушкіна, калі адзначалася 150-годдзе з дня нараджэння паэта. Рашэнне пра пераназванне прыняў Савет міністраў Армянскай ССР. Пазней, у 1970 годзе, парк атрымаў новую назву *Барэкамуцюн* (сяброўства), якое сімвалізавала сяброўства народаў СССР. У 1995 годзе, пасля здабыцця Арменіяй незалежнасці, парк ізноў змяніў сваю назву і атрымаў цяперашнюю: *Парк закаханых*. Яно было растлумачана тым, што парк служыў упадабаным месцам сустрэч для шматлікіх пар у другой палове XX стагоддзя.

У 2005 годзе па ініцыятыве мецэната Альбера Пагасяна яго фонд пачаў рэканструкцыю парка. У наступным годзе французскі дызайнер і архітэктар П’ер Рамбах прадставіў эскізы праекта новага Парка закаханых, якія атрымалі ўхвалу ў Ерэванскага гарадскога савета. П’ер Рамбах некалькі разоў наведваў Арменію, каб даследаваць армянскія краявіды і знайсці найлепшае спалучэнне строгіх японскіх прынцыпаў абзелянення з духам Арменіі.

Пасля поўнай рэканструкцыі і ўладкавання ў 2005—2008 гадах Парк закаханых быў наноў адкрыты ў лістападзе 2008 года. Сярод іншага ў парку размясціўся амфітэатр ёмістасцю ў 215 месцаў для сядзення і плошчай у 100 м².

* адзначаюцца нацыянальныя святы Арменіі
* кінапаказы на адкрытым паветры ў рамках міжнароднага кінафестывалю Залаты абрыкос
* фестывалі чытання на адкрытым паветры
* музычныя фестывалі
* жывыя канцэрты
* выставы

З 1981 года ў паўночна-заходнім куце парка знаходзіцца ўваход на станцыю Маршал Баграмян (Ерэванскі метрапалітэн).

Зноскі
------

1. ↑  Parks in Yerevan

Спасылкі
--------

* Парк закаханых на афіцыйным сайце мэрыі Ерэвана
Залаты банан
**Залаты банан** (*Golden Banana*) — паўднёваеўрапейскі мегалаполіс — густанаселеная і высокаўрбанізаваная тэрыторыя, што цягнецца ад іспанскіх Валенсіі і Барселоны, праз паўднёвую Францыю (Праванс) і да заходняй Італіі (Генуі) уздоўж паўночнага ўзбярэжжа захаду Міжземнага мора. Насельніцтва Залатога банана сёння складае каля 45 млн чалавек.

Канцэпцыя банана па аналогіі з *Блакітным* была прапанавана еўрапейскімі эканоміка-географамі ў 1995 годзе ў дакладзе Еўрапейскай камісіі «Europe 2000». Такім чынам, гэтая геаграфічная метафара не толькі канстатуе факт урбанізаванасці тэрыторыі, але і мае на мэце развіццё ўстойлівага турызму, заахвочванне выкарыстання аднаўляльных крыніц энергіі, ўмацаванне міждзяржаўных адносін, садзейнічанне эканамічнаму развіццю і больш цеснай сувязі паміж Іспаніяй, Італіяй і Францыяй.

Іншая назва Залатога банана — *Сонечны пояс* (sun belt).

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Парк дзікай прыроды Рануа** (фінск.: Ranuan eläinpuisto), або **Ranua Zoo** — арктычны заапарк у Фінляндыі.

Адкрыты ў 1983 годзе, размяшчаецца на тэрыторыі грамады Рануа ў Лапландыі. У парку жыве каля 50 дзікіх відаў жывёл, агульнай колькасцю каля 200 асобін, у тым ліку буйныя драпежнікі — рысь, буры мядзведзь, ваўкі, а таксама ласі і алені.

Парк з'яўляецца акрэдытаваным членам Еўрапейскай асацыяцыі заапаркаў і акварыумаў (EAZA).

Зноскі
------

1. ↑  *Ranua Zoo*. Ranua Wildlife Park, Lapland's leading tourist attraction for families **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 15 жніўня 2010. Праверана 11 August 2010.
2. ↑  *EAZA*. EAZA Member List **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 12 лістапада 2013. Праверана 21 January 2014.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Парк дзікай прыроды Рануа на Вікісховішчы |

* — афіцыйны сайт Парка дзікай прыроды Рануа
**Першыя Баліварыянскія гульні** (ісп.: Juegos Bolivarianos) — мультыспартыўнае мерапрыемства, якое праходзіла з 6 па 22 жніўня 1938 года ў калумбійскім горадзе Багата. Гульні былі арганізаваны Баліварыянскай спартыўнай арганізацыяй.

Гульні былі афіцыйна адкрыты прэзідэнтам Калумбіі Альфонсам Лопэсам Пумарэхам і Альбертам Нарынам Чэйнам з Калумбійскага Алімпійскага камітэта, палкоўнікам Леапольдам Пьедрахітам з мясцовага арганізацыйнага камітэта і мэрам горада Багата Густавам Сантасам.

Фотагалерэя
-----------

Гістарычнае фота з адкрыцця Баліварыянскіх гульняў у 1938 годзе ў горадзе Багата ў Калумбіі (апублікавана EAFIT).
Гістарычнае фота з Баліварыянскіх гульняў у 1938 годзе ў горадзе Багата ў Калумбіі (апублікавана EAFIT).
**Залаты абрыкос** (арм.: Ոսկե Ծիրան) — штогадовы кінематаграфічны фестываль, які праводзіцца ў ліпені ў Ерэване (Арменія) пры спрыянні Міністэрства культуры Арменіі. Да 2011 года кінафестываль меў тры асноўныя праграмы: міжнародныя конкурсы гульнявога і дакументальнага кіно, а таксама конкурс «Армянская панарама». У 2011 годзе з’явілася новая конкурсная праграма кароткаметражнага кіно «Абрыкосавая костачка». У першы год правядзення кінафестывалю ў ім бралі ўдзел фільмы толькі армянскіх кінематаграфістаў, але пачынальна з другога кінафестывалю ў ім усё часцей бяруць удзел замежныя кінематаграфісты. Міжнародны кінафестываль «Залаты абрыкос» з’яўляецца братаннікам Ратэрдамскага і Пусанскага міжнародных кінафестывалюў. Галоўны прыз фестываля — «Залаты абрыкос».

Зноскі
------

1. ↑  *Ольга Шервуд*. Пора молочной спелости В Ереване завершился международный кинофестиваль «Золотой абрикос» **(нявызн.)**. *N°127*.  Время новостей (20 ліпеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 21 лістапада 2012. Праверана 31 кастрычніка 2012.
> … в Роттердаме был подписан «тройственный союз» между Роттердамским, Пусанским (Южная Корея) фестивалями и «Золотым абрикосом».
**Чырвоны карал**, **высакародны карал** (*Corallium rubrum*) — від кішачнаполасцевах жывёл атрада гарганарыяў, або рагавых каралаў, падкласа васьміпрамянёвых каралавых паліпаў.

Жыве на глыбіні 10—300 м у Міжземным моры, Атлантычным акіяне каля Канарскіх астравоў і інш.

Утварае дрэвападобныя калоніі, да 40 см вышынёй, якія прырастаюць да скалістага грунту. Звонку ўкрыты мяккай карой розных адценняў чырвонага колеру — ад слаба-ружовага да цёмна-чырвонага, амаль чорнага. Восевы шкілет утвараецца ў выніку зліцця вапняковых спікул. На фоне галін калоціі вылучаюцца снежна-белыя паліпы, вяночак: з 8 перыстых шчупальцаў, пры дапамозе якіх жывёла корміцца рачкамі і іх лічынкамі. Пераважна раздзельнаполыя, бываюць гермафрадыты.

Аб'ект промыслу, са шкілета вырабляюць упрыгожанні.

Літаратура
----------

* Высакародны карал // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · SeaLifeBase · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780663750 · NKC: ph1046776 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Масціцкі.

**Баляслаў Эўзебіюш Масціцкі** (польск.: Bolesław Euzebiusz Mościcki; 1877, Высоке-Мазавецке — 18 лютага 1918, ваколіцы Лунінца) — польскі ваенны, палкоўнік.

Біяграфія
---------

Скончыў афіцэрскую школу ў 1902 годзе. Пасля ў расійскім войску.

Першы камандзір Крэавецкага ўланскага палка. Удзельнік Руска-японскай і Першай сусветнай вайны. На апошняй — у складзе Першага Польскага Корпуса Доўбар-Мусніцкага.

Загінуў ад рук бальшавікоў і ўзброеных сялян 18 лютага 1918 каля Лунінца пры спробе перайсці лінію руска-нямецкага фронту. Яго рэшткі былі спецыяльна адшуканыя і пахаваны ў Мінску ў кафедральным касцёле. У 1921 перавезены ў Варшаву ў Касцёл Святога Крыжа. Пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Virtuti Militari.

Зноскі
------

1. 1 2  Bolesław Euzebiusz Mościcki // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>

Спасылкі
--------

* Памятны знак на месцы забойства Баляслава Эўзебіюша Масціцкага.
**Чырвоныя водарасці**, **Багранкі**, **Барвовыя водарасці** (*Rhodophyta*) — аддзел водарасцей.

Апісанне
--------

Прымацаваныя або планктонныя мікра- і макраскапічныя арганізмы. Найбольш прымітыўныя — аднаклетачныя або каланіяльныя, больш высокаарганізаваныя маюць слаявіну складанай марфалічнай і анатамічнай будовы, памерам 0,5—1 м. Клеткі шмат’ядзерныя, з адным зоркападобным або некалькімі рознай формы хларапластамі і складаным наборам пігментаў: хларафілы а і d, альфа- і бэта-караціны, фікабіліны (чырвоны — фікаэрытрын, сіні — фікацыянін), якія вызначаюць афарбоўку водарасцей — ад ярка-чырвонай да блакітнавата-зялёнай і жоўтай. Запасное рэчыва — т.зв. багранкавы крухмал. Размнажэнне вегетатыўнае (дзяленнем клеткі, часткамі слаявіны або дадатковымі парасткамі), бясполае (мона-, бі-, тэтра- або паліспорамі) і палавое (аагамія). Характэрная асаблівасць — у цыкле развіцця няма рухомых жгуцікавых стадый.

Арэал і экалогія
----------------

Адрозніваюць 2 класы: бангіевыя і фларыдыевыя водарасці; больш за 600 родаў, каля 3800 відаў. Вядомы з археазою. Пашыраны пераважна ў морах, на вялікай глыбіні пераважаюць над іншымі групамі водарасцей; каля 5 % відаў — у прэсных вадаёмах і на глебе. На Беларусі трапляюцца віды з родаў батрахаспермум (*Batrachospermum*) і парфірыдыум (*Porphyridium*).

Значэнне і выкарыстанне
-----------------------

3 марскіх відаў чырвоных водарасцей атрымліваюць агар-агар, ёд, арганічныя рэчывы, выкарыстоўваюць як кармавыя і харчовыя прадукты. Прэснаводныя водарасці — індыкатары чысціні вады.

Гл. таксама
-----------

* Гільдэнбрантыя рачная

Літаратура
----------

* *Міхеева Т. М.* Чырвоныя водарасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN · NCBI · Tropicos · WoRMS |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12204256x · GND: 4178483-2 · LCCN: sh85113776 · Microsoft: 2776662785 · NDL: 00575606 · NKC: ph867737 |

 |
**Чырвоны мост** — аўтадарожны арачны мост цераз раку Мойку ў Адміралцейскім / Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, які злучае Казанскі і 2-і Адміралцейскі астравы. Гэта адзіны мост праз Мойку, пабудаваны па тыпавым праекце Вільяма Гестэ, які захаваў гістарычны знешні выгляд. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Размешчаны па восі Гарохавай вуліцы. Побач з мостам размешчаны Гандлёвы дом «С. Эсдэрс і К. Схейфальс» (набярэжная ракі Мойкі, дом № 73/15) і будынак Расійскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя А. І. Герцэна (набярэжная ракі Мойкі, дом № 52).

Вышэй па цячэнні знаходзіцца Зялёны мост, ніжэй — Сіні мост.

Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Гасціны двор», «Садовая», «Адміралцейская».

Назва моста паходзіць ад колеру афарбоўкі драўлянага моста, які існаваў на гэтым месцы ў XVIII стагоддзі. У 1738 годзе камісія аб Санкт-Пецярбургскім будаўніцтве ўстанавіла для моста найменне Белы. З 1778 года за мастом замацавалася сучасная назва.

| Масты цераз Мойку |
| --- |
| 
* 1-ы Інжынерны
* 1-ы Садовы
* 2-і Садовы
* Мала-Канюшанны пешаходны *(гл. таксама Трайны мост)*
* Вялікі Канюшанны
* Пеўчаскі
* Зялёны
* Чырвоны
* Сіні
* Ліхтарны
* Паштамцкі пешаходны
* Пацалуеў
* Чырванафлоцкі пешаходны
* Храпавіцкі
* Карабельны

 |
Аўстралійскія байкеры на акцыі пратэсту
**Байкеры** (англ.: biker, ад *bike* ← *motorbike ← motorbicycle* «матацыкл») — субкультура аматараў і прыхільнікаў матацыклаў. У адрозненне ад звычайных матацыклістаў, у байкераў матацыкл з’яўляецца часткай ладу жыцця. Характэрным таксама з’яўляецца аб’яднанне з аднадумцамі на аснове гэтага ладу жыцця.

Гісторыя
--------

Байкерскі рух зарадзіўся ў 1950-х гадах у ЗША, перабраўся ў Еўропу і СССР у 1970-х (у СССР у 1980-х гадах іх звалі «рокеры»), пэўны час уваходзіў у склад субкультуры, калі байкеры былі падзелены на некалькі агрэсіўных і варагуючых груповак. У Вялікабрытаніі 1950-х гадоў байкеры дзяліліся на дзве групы, якія сапернічалі адна з адной: «модаў» (en:Mod (subculture)) і «рокераў» (en:Rocker (subculture)), якія атрымалі мянушку «рокеры» па чатырохтактным рухавікам з каромыславым (рокерным) прывадам клапанаў.

Знешні выгляд байкераў
----------------------

Стэрэатыпны знешні выгляд байкера: «касуха» (скураная куртка з замком наўскасяк) або скураная мотакуртка (часта над мотакурткай апранаецца джынсавая або скураная камізэлька без рукавоў з «кветкамі», сімволікай мотаклуба), скураныя штаны. Байкеры часта адпускаюць доўгія валасы, вусы, бароды. Для абароны вачэй ад ветра носяць акуляры, нярэдка ігнаруюць шлемы, але часам аддаюць перавагу насіць каскі ў стылі нямецкага вермахта (з рагамі ці без), радзей — у стылі арміі Кайзераўскай Германіі ў Першай сусветнай вайне. Каскі могуць быць сапраўдныя ці стылізаваныя.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Байкеры

| ⛭Субкультуры |
| --- |
| Асноўныя артыкулы | Фэндом · Хобі · Храналогія субкультур · Спіс субкультур · Моладзевыя субкультуры Японіі
 |
| Сімволіка субкультур | Анх · Бандана · Іракез · Фенечка · Хіп-хоп мода · Гатычная мода
 |
| Музычныя субкультуры |  Панкі · Готы · Эма · Металісты · Хіпі · Рыветхед · Скінхеды · Моды · Дзеці Сцэны · Індзі-кіды
 |
| Палітычныя і грамадскія | Бітнікі · Вегетарыянцы · Растаманы · Straight edge · Дагхантары
 |
| Крымінальныя | Гопнікі · Люберы · Злодзей у законе · Новы рускі · Этнічныя злачынныя групоўкі · Чаў
 |
| Эратычныя і сексуальныя | Культура ЛГБТ · БДСМ · Свінгеры · Мядзведзі
 |
| Фэндом | Джэдаізм · Атаку · Трэкеры · Фуры · Дэмасцэна · Наркатычная субкультура · Ананімус
 |
| Спартыўныя | Культурысты · Футбольныя хуліганы · Байкеры · Басадзоку · Паркур
 |
| Рэканструкцыя і ролевыя | Талкіністы · Ралевікі · Гістарычныя рэканструктары
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4132777-9 |
**«Дэпартыва»** (ісп.: Real Club Deportivo de La Coruña) ― іспанскі футбольны клуб з горада Ла-Карунья з аўтаномнай супольнасці Галісія. Заснаваны ў 1906 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «Рыясор», што ўмяшчае 32 660 гледачоў.

Пераможца чэмпіянату Іспаніі (2000) і яшчэ пяць разоў фінішаваў другім (1950, 1994, 1995, 2001 і 2002). Двойчы выйграваў Кубак Іспаніі і тройчы Суперкубак. Пяць разоў прымалі ўдзел у Лізе чэмпіёнаў і столькі ж разоў у Кубку УЕФА. Да правядзення чэмпіянату Іспаніі клуб шэсць разоў станавіўся чэмпіёнам Галісіі (1927, 1928, 1931, 1933, 1937, 1940).

Галоўным праціўнікам клуба з’яўляецца іншая каманда з Галісіі — «Сельта» з Віга. Традыцыйна гуляе ў бела-сініх паласатых кашулях і сініх шортах і гетрах.

Гісторыя
--------

У 1902 годзе Хасэ Марыя Абала вярнуўся дадому ў Ла-Карунью пасля навучання ў Англіі, дзе ён пазнаёміўся з гульнёй у футбол. У 1904 годзе ён разам з сябрамі сабралі каманду, якую назвалі «Карунья» (ісп.: Coruña). Гульня ў горадзе стала больш папулярнай, калі ў прэстыжнай гімназіі горада Sala Calvet футбол быў уведзены ў праграму навучання.

У снежні 1906 года вучні гімназіі згаданай вышэй стварылі сваю ўласную каманду, якую назвалі *Club Deportivo da Sala Calvet*. Праз два з паловай гады клуб атрымаў статус каралеўскага ад Альфонса XIII і з гэтага часу існуе цяперашні назва каманды *Real Club Deportivo de A Coruña*.

Дасягненні
----------

* Чэмпіён Іспаніі **(1)**: 2000
* Уладальнік Кубка Іспаніі **(2)**: 1995, 2002
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі **(3)**: 1995, 2000, 2002

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Дэпартыва Ла-Карунья
* Афіцыйны сайт (ісп.)
* Неафіцыйны сайт заўзятараў (ісп.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Soccerway · Transfermarkt |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 135551965 |