**Вальды́вія** (ісп.: Valdivia) — горад і марскі порт у Чылі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны, правінцыі Вальдывія і вобласці Лос-Рыяс. Станам на 2002 год насельніцтва горада складае 127 750 чалавек.

Тэрыторыя камуны — 1015,60 км². Колькасць насельніцтва — 153 577 жыхароў (2007). Шчыльнасць насельніцтва — 151,22 чал./км².

Геаграфія
---------

Горад размешчаны за 745 кіламетраў на паўднёвы захад ад сталіцы Чылі горада Сант’яга. Порт знаходзіцца на рацэ Вальдывіі, за 20 кіламетраў ад вусця. Праз горад працякаюць тры ракі: Кау-Кау на поўначы, Крусес на захадзе і Вальдывія на паўднёвым усходзе. Яны ўтвараюць рачны востраў Тэха, які цяпер знаходзіцца ў межах горада. Першапачаткова востраў быў па-за горадам, але нямецкія імігранты пачалі там сяліцца і з 1939 года востраў злучылі з цэнтрам горада мостам «дэ Вальдывія Педра». У 1960 годзе пасля землетрасення большая частка заходняй часткі вострава апусцілася ніжэй узроўню вады.

Гісторыя
--------

Горад заснаваў першы губернатар Чылі канкістадор Педра дэ Вальдывія 9 лютага 1552 года. Доўгі час паселішча Санта-Марыа-ля-Блака-дэ-Вальдывія было адным з фарпостаў іспанскіх каланізатараў, аж да 1810—1811 гадоў, калі Чылі стала незалежнай дзяржавай.

У 1954 годзе ў горадзе быў адкрыты ўніверсітэт, а 22 мая 1960 года недалёка ад горада знаходзіўся эпіцэнтр самага магутнага ў гісторыі вымярэнняў землетрасення, у выніку чаго горад быў практычна разбураны.

Клімат
------

Горад размешчаны на 39-й паралелі паўднёвай шыраты, аднак, з-за халоднага і магутнага цячэння Гумбальта клімат халаднаваты і вільготны, але роўны, тэмпература ніжэй нуля і спёка бываюць вельмі рэдка. Сярэдняя тэмпература на працягу года вагаецца ад 8 да 16-17 °C, а ападкаў у выглядзе дажджу выпадае каля 2000 мм у год, што амаль у тры разы больш, чым у Лондане. Снег выпадае вельмі рэдка і хутка растае.


| **Клімат Вальдывіі** |
| --- |
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Абсалютны максімум, °C | 35,2 | 35,0 | 31,4 | 28,0 | 26,4 | 24,6 | 23,8 | 25,0 | 25,4 | 29,2 | 29,8 | 33,2 | 35,2 |
| Сярэдні максімум, °C | 23,6 | 24,1 | 21,3 | 17,4 | 14,1 | 11,7 | 11,2 | 12,7 | 15,0 | 17,2 | 19,4 | 21,8 | 17,6 |
| Сярэдні мінімум, °C | 9,3 | 9,1 | 7,9 | 6,5 | 6,2 | 5,0 | 4,2 | 4,2 | 4,7 | 5,8 | 7,1 | 8,8 | 6,6 |
| Абсалютны мінімум, °C | 1,0 | 0,6 | −1 | −3,2 | −5 | −7 | −7,2 | −5 | −4,5 | −2 | −1,4 | 0,0 | −7,2 |
| Норма ападкаў, мм | 123 | 104 | 123 | 185 | 316 | 374 | 355 | 270 | 193 | 145 | 130 | 107 | 2 429 |
| *Крыніца: Climatebase* |

Дэмаграфія
----------

Паводле звестак, сабраных падчас перапісу Нацыянальным інстытутам статыстыкі, насельніцтва камуны складае 153 577 чалавек, з якіх 75 239 мужчын і 78 338 жанчын.

Насельніцтва камуны складае 41,1 % ад агульнай колькасці насельніцтва вобласці Лос-Рыяс. 9,01 % складае сельскае і 90,99 % — гарадское насельніцтва.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Гамбург, Германія
* Калау[d], Германія
* Клуж-Напока, Румынія
* Маўнт-Плезант[d], ЗША
* Неўкен, Аргенціна
* Такома, ЗША
* Хобарт, Аўстралія

Зноскі
------

1. ↑  2017 Chile census<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21001879'></a>

Літаратура
----------

* Вальдывія, горад на Пд Чылі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — С. 491. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вальдывія
* Афіцыйны сайт камуны
* Вальдывія. Вялікая савецкая энцыклапедыя Архівавана 10 верасня 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12515066n · NKC: xx0046296 · SUDOC: 122545036 · VIAF: 3144648122753217610 |