У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гарадзецкі.

**Сяргей Мітрафанавіч Гарадзецкі** (5 (17) студзеня 1884, Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — 7 чэрвеня 1967, Обнінск, СССР) — рускі і савецкі паэт
, перакладчык твораў беларускай літаратуры, у тым ліку Янкі Купалы і Якуба Коласа.

Біяграфія
---------

### Дзяцінства і адукацыя

Сын пісьменніка-этнографа Мітрафана Іванавіча Гарадзецкага, які ведаў М. С. Ляскова, Мікешына, У. Салаўёва, Іаана Кранштацкага і іншых характэрных людзей другой паловы XIX стагоддзя. Скончыў 6-ю Санкт-Пецярбургскую гімназію  (руск.) (бел. у 1900-я гады вучыўся на гісторыка-філалагічным факультэце Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта адначасова з Аляксандрам Блокам (не скончыў) і з гэтага часу захапіўся паэзіяй.

### Пецярбургскі перыяд

М. Гумілёў і С. Гарадзецкі. 1910-я гг.
А. Шыраевец  (руск.) (бел. і С. Гарадзецкі, 1915 год.
У 1905 наведваў «Вежу  (руск.) (бел.» Вячаслава Іванава  (руск.) (бел.. У 1906—1907 гадах апублікаваў кнігі вершаў «Яр», «Пярун», «Дзікая воля» — гэта былі сімваліцкія творы з фальклорным ухілам. У 1909 годзе публікаваўся ў часопісе «Пробуждение  (руск.) (бел.». Але ў 1910-я гады Гарадзецкі разышоўся з сімвалістамі і ў 1912 стаў адным з арганізатараў Цэху паэтаў  (руск.) (бел. (разам з паэтам Мікалаем Гумілёвым). У 1911 годзе падрыхтаваў і выдаў двухтомны зборнік вершаў Івана Нікіціна  (руск.) (бел. з уласным уступным артыкулам.

Да 1915 адносіцца арганізацыя гуртка сялянскіх пісьменнікаў «Прыгажосць», з якога выйшлі так званыя «новыя сялянскія паэты»: С. Ясенін, С. Клычкоў, М. Клюеў  (руск.) (бел. А. Шыраевец  (руск.) (бел..

### Першая сусветная вайна

З восені 1916 знаходзіўся на Каўказскім фронце Першай сусветнай вайны ў якасці прадстаўніка Саюза гарадоў і ваеннага карэспандэнта. Пазней некаторы час працаваў санітарам у лагеры для хворых сыпным тыфам  (руск.) (бел.. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі выдаў кнігу вершаў «Анёл Арменіі», дзе, у прыватнасці, адлюстравана тэма генацыду армян. Калі быў у Баку, Гарадзецкі загадваў мастацкім аддзяленнем РАСТА  (руск.) (бел. затым працаваў у палітупраўленні Каспійскага флоту.

### Маскоўскі перыяд

З 1921 года жыў у Маскве, шмат публікаваўся, перакладаў паэзію — як народаў СССР, так і замежную. Да 1924 года працаваў заглітам у Маскоўскім Тэатры Рэвалюцыі, рэдагаваў часопіс «Искусство трудящимся», затым да 1932 года — у літаратурным аддзеле газеты «Известия  (руск.) (бел.». У 1930-я гады шмат працаваў над опернымі лібрэта — гэта быў добры і адносна бяспечны спосаб літаратурнага заробку. Пераклаў лібрэта опер: «Фідэліа  (руск.) (бел.» Бетховена, «Вадавоз  (фр.) (бел.» Л. Керубіні, «Нюрнбергскія майстэрзінгеры  (руск.) (бел.» і «Лаэнгрін  (руск.) (бел.» Р. Вагнера. Напісаў новы тэкст («неманархічны») оперы М. Глінкі «Жыццё за цара  (руск.) (бел.», якая атрымала назву «Іван Сусанін».

### Апошнія гады

Падчас Айчыннай вайны быў у эвакуацыі ва Узбекістане і Таджыкістане, перакладаў мясцовых паэтаў. Выступаў як крытык і літаратуразнавец.

У 1958 г. апублікаваў аўтабіяграфічны нарыс «Мой шлях».

Творчасць
---------

### Літаратурная творчасць

Пісаць вершы стаў з дзяцінства; першая ж кніга «Ярь» (1907) звярнула на сябе ўвагу. Паэзія Гарадзецкага 1907—1912 уваходзіць у рэчышча сімвалісцкага руху. Раннія працы (зборнікі «Ярь» і «Перун», 1907) цікавыя перш за ўсё спробай сінтэзаваць моўныя дасягнення сімвалізму з народным мовай (тут — збольшага — вытокі позняй «сялянскай» паэзіі і — у пэўнай ступені — футурызму). Характэрна таксама адлюстраванне ў гэтых першых досведах сацыяльных матываў (водгукі рэвалюцыі 1905). Паэтыка гэтага перыяду часткова прымыкае да бальмонтаўская (гегемонія напеўнасці), але моцны ўплыў на яго аказалі В. Іванаў  (руск.) (бел. і А. Блок. У далейшым Гарадзецкі ўводзіць у паэтычны абарот і цалкам новыя рытмы, якія да того ўтрымаліся ў літаратуры. Але ўжо і тады Гарадзецкага вылучаў з асяроддзя сімвалістаў «непасрэдны захоп быццём», жыццярадаснае і жыццярадаснае светаадчуванне. У 1912 годзе Гарадзецкі парваў з сімвалізмам і разам з Гумілёвым заснаваў новуюя плынь — акмеізм. Адказваючы запытам буржуазнай інтэлігенцыі перадваеннай пары, Гарадзецки імкнуўся звесці паэзію з містычных вышынь на зямлю, надаць ёй цвярозы рэчавы, матэрыяльны адбітак. Свайму субрату па школе В. Мандэльштаму Гарадзецкі ставіць у заслугу тое, што «ён верыць у вагу, ён паважае прастору, ён пяшчотна любіць матэрыял, ён рэчывы не папракае за марудлівасць і сталасць». У сувязі з гэтым у паэтыцы Гарадзецкага маляўнічасць, пластычнасць мяняе ранейшую музычнасць і напеўнасць. Імперыялістычную вайну 1914 года, як і ўсе акмеісты, сустрэў патрыятычнымі вершамі.

> 
> 
> У сваёй ранняй лірыцы Гарадзецкі выпрабаваў ўплыў сімвалістаў, перш за ўсё — Вячаслава Іванава  (руск.) (бел. А. Блока і К. Бальмонта, для яго характэрна вяртанне да матываў паганскай славянскай міфалогіі і першабытных сіл, якія праяўляюцца ў сувязі з прыродай. Пасля бальшавіцкага перавароту Гарадзецкі пісаў палітычныя вершы — ад агітак перыяду Грамадзянскай вайны, прывітанняў пралетарскім паэтам (1921), партыйным з’ездам (1931, 1958) і касманаўтам (1962) да тэксту кантаты «Песня пра партыю».
> 
> 
> — Вольфганг Казак  (руск.) (бел.
> 
> 

Аддаючы ў апошнія гады шмат часу практычнай рэдакцыйна-выдавецкай і тэатральнай дзейнасці, Гарадзецкі разам з тым працаваў і ў галіне літаратуры, апублікаваўшы з 1920 некалькі зборнікаў вершаў, прозы, шэраг п’ес і твораў, прызначаных для масавага чытача; асобна неабходна адзначыць вялікую яго працу па стварэнні дзіцячай літаратуры. Гарадзецкі імкнуўся зліць сваю паэтычную творчасць з агульным савецкім будаўніцтвам, шчыра раздзіраючы са старымі навыкамі і традыцыямі. «Хай з крывёй мы здзіраем рыззё, але спушчу яго з сябе», — пісаў ён у адным з вершаў. Але гэта пераадоленне «рыззя» даецца Гарадзецкаму нялёгка: яго рэвалюцыйным вершам часта не хапае выразнасці і цэласнасці, гэтак характэрных для былой творчасці паэта.

### Крытыка і пераклады

Гарадзецкі багата працаваў і як крытык. Найважнейшы яго крытычны артыкул — «Некаторыя плыні ў сучаснай рускай паэзіі» («Аполлон  (руск.) (бел.», No 1 за 1913) — была праграмным маніфестам акмеізму. Варта адзначыць яшчэ: уводны артыкул да збору твораў І. С. Нікіціна  (руск.) (бел. (1911); артыкул пра В. Г. Караленку (у зборніку «Наши дни», No 2, Москва, 1922). Празаічныя творы Гарадзецкага (у т. л. і лепшыя рэчы, як раман «Чырвоны смерч», аповесць «Сутулаўскае гняздо» і інш.) уяўляюць значна меншую цікавасць (за выключэннем некаторых казак). З даволі шматлікіх перакладаў Гарадзецкага асабліва характэрныя «Ночь» М. Марціні, «Астрожныя песни» Э. Толера  (руск.) (бел. дзве п’есы Мальера. З твораў беларускай літаратуры перакладаў вершы і паэмы Я. Купалы («Над ракой Арэсай», «Барысаў») і Я. Коласа («Хата рыбака», саўмесна з Б. Ірыніным і П. Сямыніным; «Новая зямля»). Прысвяціў Я. Купалу вершы.

### Выяўленчая творчасць

У дзень прыходу ў Баку Чырвонай Арміі ў красавіку 1920 года Сяргей Мітрафанаў быў прызначаны загадчыкам мастацкага аддзела РАСТА  (руск.) (бел.. Яно займалася выпускам плакатаў, партрэтаў важдзёў, якія вырабляліся ў тым ліку ўручную. У калектыў уваходзілі сярод іншых мастакі Азімзадэ  (руск.) (бел. і С. Тэлінгатэр  (руск.) (бел. выдавалі часопіс «Мастацтва» рускай і цюркскай мовай, выйшла 2 нумары, абодва ў 1921 годзе. Сам С. Гарадзецкі не толькі займаўся сачыненнем вершаў і подпісаў для плакатаў, але і непасрэдна ўдзельнічаў у маляванні і афармленні. Захаваліся некалькі плакатаў, якія належаць пэндзлю Гарадзецкага, а таксама некалькі «Вокнаў БакКаўРАСТА» з яго вершамі і малюнкамі — «Да здравствует освободительница трудящихся Кавказа ХI армия!», «Помощь Баку голодающей России», «Освобожденные женщины Востока» і інш. У Баку Сяргей Гарадзецкі ніколі не разлучаўся з алоўкам і фарбамі, хадзіў на эцюды ў маляўнічыя куткі Баку і на нафтапромыслы, рабіў накіды партрэтаў і гумарыстычныя малюнкі.

Вядомы выяўленчыя работы С. Гарадзецкага ў такіх жанрах, як пейзаж, шарж, партрэт, плакат, карыкатура, кніжная графіка і іншых.

Узнагароды
----------

* Ордэн «Знак Пашаны» (16.04.1964)

Сям’я
-----

І. Я. Рэпін, «Партрэт паэта, празаіка, перакладчыка і драматурга Сяргея Мітрафанавіча Гарадзецкага з жонкай  (руск.) (бел.», 1914.
* Жонка — актрыса і паэтка Ганна Аляксееўна Гарадзецкая  (руск.) (бел. (народж. Казельская); (літ. псеўданім Нимфа Бел-конь-Любомирская; (1889—1945). Замужам за С. Г. з 1908. Па словах А. А. Блока адрознівалася незвычайнай прыгажосцю.
* Дачка — Рагнеда Гарадзецкая-Бірукова (р. 1909), унучка Наталля Юр’еўна Бірукова, праўнучка — Таццяна.

Адрасы ў Санкт-Пецярбургу
-------------------------

да 1911 — 12-я лінія  (руск.) (бел. 15;

1911—1913 — даходны дом — набярэжная ракі Фантанкі, 143;

з 1914 — даходны дом — Малая Пасадская  (руск.) (бел. 14.

Зноскі
------

1. 1 2  Краткая литературная энциклопедия — М.: Советская энциклопедия, 1962.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>
2. ↑  Городецкий Сергей Митрофанович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 165. — 737 с.
3. ↑  Литературная энциклопедия  (руск.) (бел. — 1929 — Том 2 — С. 640.
4. 1 2 3  Городецкий Сергей Митрофанович  (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 48. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

Спасылкі
--------

* Сярэбранае стагоддзе  Архівавана 6 мая 2012.
* Стыхіра  Архівавана 11 чэрвеня 2011.
* Словы
* Пра Фінляндыю ў паэзіі Гарадзецкага
* Городецкий Сергей Митрофанович  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бія-бібліяграфічны рускіх пісьменнікаў XX стагоддзя · Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) · Кароткая літаратурная · Новы |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90257497 · CiNii: DA04273796 · GND: 118950436 · ISNI: 0000 0001 0947 4227 · LCCN: n83007001 · LNB: 000247493 · NKC: jo20000080717 · NLA: 35937441 · NTA: 070939446 · NUKAT: n98034882 · РДБ: 000083159 · SUDOC: 081355629 · VIAF: 811528 |

 |