**Гістарычнае таварыства «Тадэвуш Рэйтан»** — грамадскае аб'яднанне, добраахвотная грамадская арганізацыя, мэтай якой з’яўляецца вывучэнне гісторыі Ляхавіцкага раёна і Рэспублікі Беларусь у цэлым. 

Таварыства мае статус мясцовага грамадскага аб’яднання, якое дзейнічае на тэрыторыі г. Ляхавічы і Ляхавіцкага раёна ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, Законам Рэспублікі Беларусь «Аб грамадскіх аб’яднаннях», іншымі палажэннямі дзеючага заканадаўства і Статутам Гістарычнага таварыства.

З ініцыятывай аб неабходнасці стварэнні Гістарычнага таварыства «Тадэвуш Рэйтан» у Ляхавічах у 1997 выступілі прафесары Адам Мальдзіс, Анджэй Кемпфі, Марцэлі Косман, кандыдат гістарычных навук Віталь Скалабан, ляхавіцкі краязнаўца Міхась Турыянскі і шэраг грамадзян гг. Баранавічы, Ляхавічы і Ляхавіцкага раёна.

26 ліпеня 1997 г. упраўленнем юстыцыі Брэсцкага аблвыканкама было зарэгістравана за № 99 Грамадскае аб’яднанне «Гістарычнае таварыства „Тадэвуш Рэйтан"». 21 студзеня 1998 г. Гістарычнае таварыства прайшло рэгістрацыю за № 04 ў Ляхавіцкім райвыканкаме. Зліквідавана і спыніла дзейнасць ў 2019 годзе.

Таварыства дзейнічае на аснове свабоднага волевыяўлення і раўнапраўя яго членаў, самакіравання і галоснасці. Члену таварыства выдаецца членскі білет.

Таварыства з’яўляецца юрыдычнай асобай. Мае пячатку са сваім найменнем, разліковыя рахункі ва ўстановах банкаў, у тым ліку ў інвалюце.

Гісторыка-археалагічныя доследы Гістарычнае таварыства ажыццяўляе па заказам і фінансаванні музеяў, навуковых устаноў і прыватных асоб пры наяўнасці дазволу мясцовых улад, Нацыянальнай Акадэміі навук, згодна з дзеючым заканадаўствам.

Вышэйшы кіруючы орган — сход, які склікаецца 1 раз у год. Пастаянным распарадчым органам з’яўляецца савет, які складаецца з трох членаў таварыства. Рэвізійная камісія кантралюе дзейнасць савета.

Асноўныя мэты
-------------

* Фарміраванне гістарычнай самасвядомасці жыхароў раёна як грамадзян Беларусі.
* Прапаганда гістарычных ведаў.
* Заняцце краязнаўствам.
* Абарона гістарычнай спадчыны, пошук, вывучэнне і ахова помнікаў гісторыі і культуры.
* Адраджэнне і развіццё нацыянальнай культуры.
* Стварэнне ў горадзе краязнаўчага музея для азнаямлення грамадзян з археалагічнай спадчынай, прыватнымі нумізматычнымі і гісторыка-краязнаўчымі зборамі.
* Стварэнне гістарычнага кансультацыйнага цэнтра.

Старшыні
--------

* 1997 — наш час: Міхась Турыянскі

Ганаровыя члены Гістарычнага таварыства
---------------------------------------

* Адам Мальдзіс
* Анджэй Кемпфі
* Міхаіл Кулік
* Вітаўт Кіпель
* Ежы Бараноўскі
* Яўген Папроцкі
* Эльжбета Святаполк-Чацвярцінская
* Аляксандр Грыц
* Аляксандр Гейштар
* Марсіа Лорд
* Васіль Сокал
* Віталь Скалабан
* Раіса Жук-Грышкевіч
* Марцэлі Косман
* Аляксандр Мацкевіч
* Анджэй Цеханавецкі

Аб арганізацыі
--------------

Саветам таварыства ў 1997 годзе быў распрацованы план мерапрыемстваў развіцця таварыства на 1997—2000 гг. які ўключаў у сябе тры асноўныя кірункі:

* Збор памятак па Тадэвушу Рэйтану з мэтай заснавання архіва і вывучэнне яго эпісталярнай спадчыны.
* Абзорная канцэпцыя праекта «Мураванка», якая прадугледжвала працу па захоўванню будынка XVII ст. (Бюргерскі домік) — месца апошніх гадоў жыцця Тадэвуша Рэйтана.
* Сацыяльная апека над старымі і нямоглымі гісторыкамі.

Гэтыя кірункі дзейнасці справакавалі інтарэс грамадскасці да заснавання і правядзення фэстаў у Грушаўцы (1997—1998).

Зноскі
------

1. ↑  Статут Грамадскага аб’яднання «Гістарычнае таварыства „Тадэвуш Рэйтан"», артыкул 1.3.

Літаратура
----------

* Турыянскі М. Створана таварыства у гонар Рэйтана // Кантакты і дыялогі. 1997. № 9-10. С. 59.
* Сіцька З. Грушаўка // Дыялог. 1998. № 2. С. 16-18.
* Мухарэўская І. «Тадэвуш Рэйтан»: ўчора, сёньня, заўтра // INTEХ-PRESS. 2000. № 25. С. 6.
* Панамароў А. Историческое общество «Тадеуш Рейтан» (г. Ляховичи) приглашает… // INTEХ-PRESS. 1998. № 21 (178). С. 2.
* Лапіч А. На ФЭСТ ў Грушаўку // Ляхавіцкі Веснік. 1998. № 64 (10379). С. 3.
* Казлоў Л. Рэйтан вяртаецца // Падарожнік. 1997. № 11. С. 9.