У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бернштэйн.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вішніцэр.
**Рахель Вішніцэр-Бернштэйн** (14 красавіка 1885, Мінск — 20 лістапада 1989, Нью-Ёрк) — амерыканская вучоная-мастацтвазнавец, пісьменнік, гісторык яўрэйскага мастацтва. Аўтар кніг пра мастацтва яўрэйскага народа, гісторыю і архітэктуру сінагог Еўропы і ЗША, рэдактар, навуковы куратар, педагог і настаўнік.

Біяграфія
---------

Рахіль Бернштэйн нарадзілася 14 красавіка 1885 года ў Мінску ў сям’і страхавога агента Уладзіміра Рыгоравіча (Вольфа Гутманавіча) Бернштэйна і Соф’і Гальперн. Скончыла сярэднюю школу ў Варшаве (1902). Вывучала мастацтва ва Універсітэце Гайдэльберга (1902—1903) і Мюнхенскім універсітэце (1910—1911). З 1903 па 1905 год таксама вучылася ў Брусельскай каралеўскай акадэміі, затым была пераведзена ў Школу архітэктуры ў Парыжы, дзе атрымала дыплом у 1907 годзе.

У 1912 годзе, у Санкт-Пецярбургу яна выходзіць замуж за гісторыка, сацыёлага і грамадскага дзеяча Марка Львовіча Вішніцэра  (руск.) (бел.. У 1924 годзе ў іх нарадзіўся сын, Леанард. У 1920 годзе яны пераязджаюць у Лондан, дзе Рахіль працавала са старажытнаяўрэйскімі манускрыптамі ў Брытанскім музеі Лондана і Бадліянскай бібліятэцы ў Оксфардзе.

У 1921 годзе Рахель з’язджае ў Берлін і становіцца мастацкім рэдактарам выдаваных у Берліне ў 1922-24-х гадах часопісаў «Мільгройм» (на ідышы) і «Рымон» (на іўрыце). Знаходзячыся ў Берліне, яна таксама працуе мастацкім рэдактарам *Энцыклапедыі Іўдаікі* (Берлін) з 1928 па 1934 год, працуе ў Яўрэйскім музеі  (руск.) (бел. з 1928 года, у тым ліку дырэктарам музея з 1934 па 1938 год. Адным з яе галоўных дасягненняў за гэты перыяд з’яўляецца апублікаванне яе першай кнігі *Und Symbole Gestalten дэр jüdischen Kunst* (*Сімвалы і формы яўрэйскага мастацтва*) (1935).

Сям’я Вішніцэраў з’язджае з нацысцкай Германіі вясной 1938 года і часова жыве ў Парыжы, дзе вучыцца ў графа Рабера дэ Месні дэ Бюсона  (англ.) (бел. што ў значнай ступені паўплывала на яе далейшую творчасць.

Пасля пераезду ў Нью-Ёрк у 1940 годзе, яна аднавіла сваю навуковую працу пры Нью-Ёркскім універсітэце вытанчаных мастацтваў  (руск.) (бел. і скончыла яе са ступенню ў 1944 годзе. У той жа час яна займалася навуковай дзейнасцю ў Амерыканскай акадэміі яўрэйскіх даследаванняў. Тэзісы яе працы былі апублікаваныя ў 1948 годзе пад назвай «Messianic Theme in the Paintings of the Dura Synagogue/Тэма месіянства у роспісе сінагогі Дзьюра».

Яе даследаванне сінагог было таксама апублікавана ў 1955 годзе, у кнізе «Сінагагальная архітэктура ЗША». У наступным годзе, ва ўзросце 71 года яна заснавала аддзел вытанчаных мастацтваў у Стэрн-Каледжы для жанчын  (англ.) (бел. у Нью-Ёрку і выкладала там да выхаду на пенсію ў 1968 годзе. Архітэктура еўрапейскай сінагогі, заключная кніга яе даследчай працы была апублікаваная ў 1964 годзе.

Ешыва-ўніверсітэт  (руск.) (бел. прысвоіў ёй ганаровую ступень доктара ў 1968 годзе, а часопіс «Яўрэйскае мастацтва/Journal of Jewish Art» прысвяціў яе творчасці асобны нумар у 1979 годзе. Гэты спецыяльны выпуск уключыў аўтабіяграфію і бібліяграфію прац вучонага па мастацтву, усяго 344 працы. Апошняй публікацыяй быў артыкул пра «Герніку» Пабла Пікаса, які выйшаў да стагоддзя вучонага. Жыла на вуліцы Аверлук-Тэрас  (руск.) (бел. у Нью-Ёрку. Яна памерла ва ўзросце 104 гадоў у Нью-Ёрку. У яе застаўся сын, інжынер Леанард Джэймс Вінчэсцер.

Творы
-----

* Узоры і сімвалы яўрэйскага мастацтва (1935)
* Сінагагальная архітэктура ЗША (1955)
* Архітэктура еўрапейскай сінагогі (1964)
* Яўрэі ў рускім жывапісе і культуры (2002)
* Малюнкі Храма, выкананыя Майманідам (2002)
* Кніга пра рускае яўрэйства: ад 1860-х да рэвалюцыі 1917 г. (2002)
* Яўрэйскае мастацтва ў еўрапейскім кантэксце (2002)

Зноскі
------

1. ↑  *Scanlon J. Cosner S.* American Women Historians, 1700s-1990s: A Biographical Dictionary — Greenwood Publishing Group, 1996. — 304 с. — ISBN 978-0-313-29664-2, 978-1-56750-917-5<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q88584931'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3116159'></a>
2. ↑  *Sherman C. R. Holcomb A. M.* Women as interpreters of the visual arts, 1820- 1979 // *Womans Art Journal* — 1980. — P. 68. — ISBN 978-0-313-22056-2 — ISSN 0270-7993; 2158-8457<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34234385'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q111597902'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15763482'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q109754615'></a>
3. 1 2
4. ↑  Книга о русском еврействе: от 1860-х годов до революции 1917 г. на OZON.ru. ISBN 5-93273-076-5
5. ↑  Еврейское искусство в европейском контексте на OZON.ru. ISBN 5-93273-087-0

Спасылкі
--------

* Rachel Wischnitzer | Jewish Women’s Archive
* Артыкул «*Вишницер Марк*» у Электроннай яўрэйскай энцыклапедыі
* Музей Марка Шагала Архівавана 18 кастрычніка 2019.
* СИНАГОГА НА ШКОЛИЩЕ. ШАГАЛОВСКИЕ ПАРАЛЛЕЛИ
* КОГДА РАДУЕТСЯ БЕДНЯК? Архівавана 18 кастрычніка 2019.
* Евгений Штейнер: «НЕ ЧИТАЙТЕ… СКЛАДЫВАЙТЕ, КРАСЬТЕ, СТРОЙТЕ».

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11749264 · BIBSYS: 90532962 · BNF: 12236958n · CiNii: DA03716880, DA11141092 · GND: 122187172 · ISNI: 0000 0001 2131 0786 · LCCN: n86043843 · NLP: A31300510 · NTA: 074263595 · NUKAT: n2007001987 · LIBRIS: 250762 · SUDOC: 031083862 · VIAF: 46814917 |

 |