**Леў Сямёнавіч Выгоцкі** (першапачатковае імя — Леў Сімхавіч Выгодскі; 5 (17) лістапада 1896, Орша— 11 чэрвеня 1934, Масква) — псіхолаг, заснавальнік культурна-гістарычнай школы ў псіхалогіі.

Біяграфія
---------

Леў Сімхавіч Выгодскі (у 1917 і 1924 гадах змяніў імя па бацьку і прозвішча на Леў Сямёнавіч Выгоцкі) нарадзіўся 5 (17) лістапада 1896 года ў Оршы другім з васьмярых дзяцей у сям’і намесніка кіраўніка Гомельскага аддзялення Аб’яднанага банка, выпускніка Харкаўскага камерцыйнага інстытута, купца Сімхі (Сямёна) Якаўлевіча Выгодскага (1869—1931) і яго жонкі Цылі (Цэцыліі) Майсееўны Выгодскай (1874—1935). Яго адукацыяй займаўся прыватны настаўнік Шолам (Саламон) Мардухавіч Ашпіз (Аспіз, 1876—?), вядомы выкарыстаннем так званага метаду сакратычнага дыялогу і ўдзелам у рэвалюцыйнай дзейнасці ў складзе гомельскай сацыял-дэмакратычнай арганізацыі.

Навуковы ўклад
--------------

Станаўленне Выгоцкага як вучонага супала з перыядам перабудовы савецкай псіхалогіі на аснове метадалогіі марксізму, у якой ён прыняў актыўны ўдзел. У пошуках метадаў аб’ектыўнага вывучэння складаных форм чалавечай дзейнасці і паводзін асобы Выгоцкі падвергнуў крытычнага аналізу шэраг філасофскіх і большасць сучасных яму псіхалагічных канцэпцый («Сэнс псіхалагічнага крызісу», няскончаная рукапіс, 1926), паказваючы бясплоднасці спробаў растлумачыць паводзіны чалавека, зводзячы «вышэйшыя» формы паводзін да «ніжэйшых» элементам.

Даследуючы маўленчае мысленне, Выгоцкі па-новаму вырашае праблему лакалізацыі вышэйшых псіхалагічных функцый як структурных адзінак дзейнасці мозгу. Вывучаючы развіццё і распад вышэйшых псіхалагічных функцый на матэрыяле дзіцячай псіхалогіі, дэфекталогіі і псіхіятрыі, Выгоцкі прыходзіць да высновы, што структура свядомасці — гэта «дынамічная сэнсавая сістэма» знаходзяцца ў адзінстве афектыўных, валявых і інтэлектуальных працэсаў.

Нягледзячы на ​​тое, што абазначэнне «культурна-гістарычная тэорыя» толькі аднойчы сустракаецца ў тэкстах самога Выгоцкага, гэта назва пасля прыжылося і сярод шэрагу навуковых дзеячаў, якія вызначалі сябе паслядоўнікамі Выгоцкага. З пачатку XXI стагоддзя адбываецца гістарычны аналіз страчаных магчымасцей у арыгінальнай тэорыі Выгоцкага. Пераглядаюцца традыцыйныя ацэнкі творчай спадчыны Выгоцкага савецкага перыяду. Выгоцкі вызначае педагагічную дзейнасць як асаблівую чалавекаарыентаваную дзейнасць (1926). Аднак дадзены кірунак ім у далейшым не пашараны. Распрацоўваюцца новыя шляхі развіцця на сучасным этапе, — першапачаткова задуманыя аўтарам, але пасля забытыя або праігнараваныя ў савецкай псіхалогіі XX стагоддзя (гл. Напр.). Гэта інтэлектуальны рух у шэрагу нядаўніх публікацый стаў шырока вядомы як «рэвізіянісцкая рэвалюцыя» ў выгоцказнаўстве.

Ушанаванне
----------

Мемарыяльная шыльда на педкаледжы ў Гомелі.Мемарыяльная шыльда на педкаледжы ў Гомелі.
Імя Л. С. Выгоцкага прысовена Гомельскаму дзяржаўнаму педагагічнаму каледжу, на будынку якога ўсталявана мемарыяльная шыльда.

Зноскі
------

1. 1 2  *Yasnitsky A.* Vygotsky: An Intellectual Biography — Routledge, 2018. — С. 164.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60598784'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1508259'></a>
2. ↑  Lew Semjonowitsch Wygotski // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  Keiler, P. (2012). «Cultural-Historical Theory» and «Cultural-Historical School»: From Myth (Back) to Reality // PsyAnima, Dubna Psychological Journal, 2012, 5 (1), 1—33
4. ↑  Кайлер, П. «Культурно-историческая теория» и «культурно-историческая школа»: От мифа (обратно) к реальности // Психологический журнал Международного университета природы, общества и человека «Дубна», 2012, 5 (1), с. 34—46
5. ↑  Завершнева Е. Ю. Две линии развития категории «смысл» в работах Л. С. Выготского // Вопросы психологии. — 2015. — № 3. — С. 116—132 *full text in fb*
6. ↑  Завершнева Е. Ю. Представления о смысловом поле в теории динамических смысловых систем Л. С. Выготского // Вопросы психологии. — 2015. — № 4. — С. 119—135 *full text in fb*
7. ↑  Завершнева Е. Ю. Проблема свободы как отличительной характеристики человека в работах Л. С. Выготского // Вопросы психологии. — 2015. — № 5. — С. 89-106 *full text in fb*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90212633 · BNC: a11596211 · BNE: XX1156328 · BNF: 11999271z · CiNii: DA00765879 · EGAXA: vtls001857639 · GND: 118770497 · ICCU: CFIV004400 · ISNI: 0000 0001 2096 303X · LCCN: n83062700 · LNB: 000030990 · NDL: 00459940 · NLC: 000062923 · NKC: jn19990210660 · NLA: 35585253 · NLG: 196317 · NLP: a0000001220896 · NSK: 000160172 · NTA: 070738572 · NUKAT: n97066685 · PTBNP: 1524020, 54907 · LIBRIS: 200718 · SUDOC: 085720305 · VIAF: 66476809 |

 |