**Тра́ндуіл** (на сіндарыне Thranduil) — у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна кароль лясных эльфаў Ліхалесся. Упершыню згадваецца ў тэксце твору «Хобіт, або Туды і назад».

Біяграфія
---------

Сын Орафера, бацька Легаласа. Ён стаў каралём лясных эльфаў пасля смерці яго бацькі ў бітве Апошняга Саюза. Дакладная дата нараджэння невядомая. Як было сказана ў «Няскончаных казаннях», і Орафер, і Трандуіл — эльфы з Дарыята, якія ў пачатку Другой Эпохі адправіліся на ўсход, і, перабраўшыся праз Туманныя горы, заснавалі там каралеўства лясных эльфаў. Паводле тэксту «Хобіта», ён меў валасы залатога колеру.

Трандуіл у «Хобіце»
-------------------

Пасля паляпшэння адносін з гномамі ён скарыстаўся іх дапамогай пры будаўніцтве свайго падземнага палаца. Гэты палац таксама служыў крэпасцю, скарбніцай і турмой. Праўда, Трандуіл меў слабасць да срэбра і самацветаў, аднак скарбаў у яго было менш, чым у эльфійскіх каралёў старажытнасці, і з-за гэта ён часта быў з гномамі ў нацягнутых адносінах (чаму, па ўсёй верагоднасці, нямала спрыяла старажытная варожасць з-за рабаванне гномамі Дарыята), таму Трандуіл вельмі жорстка абышоўся з Торынам і яго кампаніяй.

У дні Трандуіла паміж эльфамі Ліхалесся і людзьмі Эсгарота былі ўсталяваны развітыя гандлёвыя адносіны: эльфы куплялі ў людзей харчы, асабліва якаснае віно з Дарвініёну, наўзамен збываючы страявы лес, сплаўляючы яго ўніз па рацэ.

Пасля гібелі цмока Смаўга Трандуіл рушыў з войскам да Эрэбара, аднак, даведаўшыся пра бядотны стан жыхароў Эсгарота, дапамог ім правіянтам і адправіў майстроў для дапамогі ў пабудове новых дагавораў. Сам жа ён выступіў з войскам разам з апалчэннем Эсгарота да Адзінокай гары і абсадзіў яе разам з Бардам, утрымліваючы блакаду гары аж да падыходу Даіна.

Пасля раптоўнага з'яўлення оркаў Туманных гораў Трандуіл узначаліў эльфійскае войска ў Бітве Пяці Войскаў і ваяваў на адным боку разам з гномамі і людзьмі. За гэта пасля перамогі Бард са сваёй часткі скарбаў (адна чатырнаццатая частка ад скарбу Смаўга) узнагародзіў яго за ўдзел і дапамогу. У падарунак ад Більба Трандуіл атрымаў срэбныя з жэмчугам каралі (падарунак Даіна) як «плату» за ўсё з'едзенае і выпітае ў палацы Трандуіла, калі Більба вымушаны быў хадзіць нябачным да таго, як здолеў зладзіць уцёкі з гномамі. Трандуіл жа назваў яго Сябрам эльфаў.

Трандуіл ва «Уладары Пярсцёнкаў»
--------------------------------

Па просьбе Арагорна Трандуіл трымаў пад вартай Голума датуль, пакуль той не збег падчас раптоўнага ўварвання оркаў. Трандуіл адправіў свайго сына Легаласа да Элранда, каб паведаміць пра гэта. У дні Вайны Пярсцёнка яго каралеўства падверглася нападу войска Дол Гулдура, аднак у Бітве пад дрэвамі (англ. Battle Under the Trees) эльфы Ліхалесся выдужалі і самі адкінулі войскі Саўрана. Пасля падзення Саўрана землі пад уладай Трандуіла сталі звацца Лесам Зялёных Лісцяў (сынд. Eryn Lasgalen).

Трандуіл у фільмах
------------------

У кінатрылогіі рэжысёра Пітэра Джэксана «Хобіт» Трандуіла іграў акцёр Лі Пейс. У першым фільме трылогіі ён іграў невялікую нямую ролю. У другіх частках трылогіі яго роля была больш значнай.

Зноскі
------

1. ↑  Толкин, Властелин Колец. Книга III. Возвращение Короля, 1999, Приложение Б. Сказания временных лет

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Свет Міжзем’я |
| --- |
| Персанажы «Хобіта» і«Уладара пярсцёнкаў» | 
* Арагорн
* Арвен
* Бард Лучнік
* Більба
* Борамір
* Галадрыэль
* Гімлі
* Голум
* Грыма Чарвявуст
* Гэндальф
* Даін
* Дрэвабарод
* Дэнетар II
* Кірдан Карабел
* Кароль-чарадзей
* Легалас
* Мэры
* Піпін
* Радагаст
* Саруман *(Голас Сарумана)*
* Саўран
* Смаўг
* Сэм
* Тэадэн
* Тэадрэд
* Том Бамбадзіл
* ✰ Торын
* Трандуіл
* Фарамір
* Фрода
* Шэлаб
* Эльранд
* Эавін
* Эамер
* «Брацтва пярсцёнка»

 |
| Персанажы«Сільмарыліяна» | 
* Амандзіл
* Анарыён
* Анград
* Арэдэль
* Арыэн
* Аэгнар
* Белег
* Берэн
* Гіл-Гэлад
* Глаурунг
* Гларфіндэйл
* Гатмаг
* Даэран
* Дыяр
* Ідрыль
* Індзіс
* Ісільдур
* Кархарот
* Келебрымбар
* Куруфін
* Люціэнь
* Маглар
* Маэглін
* Маэдрас
* Меліян
* Мелькар
* Мірыэль
* Нэсса
* Ольвэ
* Орамэ
* Орафер
* Руміл з Тырыёна
* Тыліён
* Тынгал
* Тулкас
* Туор
* Турган
* Турын Турамбар
* Ульма
* Унголіянт
* Феанар
* Фінвэ
* Фінган
* Фінголфін
* Фіндуілас
* Фінрад
* Хуан
* Эарендзіл
* Элрас
* Эльвінг
* Эру Ілуватар

 |
| Геаграфія | 
* Арда
* Азанулбізар
* Азёрны горад
* Аман
* Ангбанд
* Ангмар
* Андуін
* Арнор
* Артэдайн
* Барад-дур
* Белерыянд
* Бэкланд
* Гандалін
* Гондар
* Дол Гулдур
* Дорыят
* Дэйл
* Жалезныя Пагоркі
* Ізенгард
* Кардалан
* Куівіэнен
* Лебенін
* Ліндон
* Ліхалессе
* Лорыэн
* Менеграт
* Мінас Моргул
* Мінас Тырыт
* Мордар
* Морыя
* Нан Эльмат
* Нуменар
* Арадруін
* Артханк
* Асгіліят
* Прыгорра
* Рывендэл
* Рохан
* Рудаўр
* Сірыён
* Стары лес
* Тангарадрым
* Тол-Сірыён
* Тол-Эрэсеа
* Туманныя горы
* Утумно
* Фангорн
* Харад
* Шыр
* Эльдамар
* Эрэбар
* Эрэд Энгрын

 |
| Бітвы | 
* Пешая бітва за Белерыанд
* Дагор-нуін-Гіліят
* Дагор Агларэб
* Дагор Браголах
* Нірнаэт Арноэдзіяд
* Вялікая вайна
* Вайна Гнева
* Бітва пры Баюотэры
* Аблога Барад-Дура
* Бітва пры Дагорладзе
* Бітва пры Доле
* Бітва на Зялёных Палях
* Падзенне Ізенгарда
* Бітва пры Асгіліяце
* Бітва пры Мараноне
* Бітва ў Морыі
* Бітва пры Пеларгіры
* Бітва на Пеленорскіх палях
* Бітва пры Форнасце
* Бітва пры Хельмавай Падзі
* Бітва Пяці Воінстваў

 |
| Артэфакты | 
* Альфірын
* Аркенстон
* Ацэлас
* Белае дрэва
* Гламдрынг
* Джала
* Лембас
* Міфрыл
* Нарсіль
* Оркрыст
* Паланціры
* Пярсцёнкі Улады
* Пярсцёнак Усеўладдзя
* Сільмарылы

 |
| Расы і народы | 
* Айнур
	+ Валар
	+ Маяр
	+ Балрагі
* Варгі
* Гномы
* Драконы
* Людзі
	+ Эдайн
	+ Істэрлінгі
	+ Нуменарцы
	+ Рахірым
* Оркі
	+ Урук-хаі
* Тролі
* Хобіты
* Эльфы
	+ Эльдар
	+ Авары
* Энты

 |
| Эпохі | 
* Першая
* Другая
* Трэцяя
* Чацвёртая

 |