recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | *У гэтага паняцця ёсць іншыае значэнне **Правінцыя Бенгкулу**.* |

**Бенгкулу** (індан.: Bengkulu) — горад на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Суматры, адміністрацыйны цэнтр інданезійскай правінцыі Бенгкулу. Насельніцтва (2014 г.) — 328 827 чал.

Горад быў заснаваны ў 1719 г. брытанскімі гандлярамі вакол крэпасці Мальбара. У 1824 г. перададзены пад кіраванне галандцам. У каланіяльны перыяд у Бенгкулу некаторы час жыў Сукарна, тут ён пазнаёміўся са сваёй жонкай Фатмаваці. З 1945 г. горад у складзе незалежнай Інданезіі.

У Бенгкулу дзейнічаюць марскі порт, аэрапорт, універсітэт. Прамысловасць прадстаўлена дробнымі прадпрыемствамі па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі, вытворчасці бытавой хіміі.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 30 ліпеня 2013.
* Гісторыя пасля абвяшчэння незалежнасці
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грышчанка.

**Пётр Лук'янавіч Гры́шчанка** (1 жніўня 1921—21 лютага 1973) — ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (01.07.1944).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Кукавячына (Віцебскі раён). Скончыў сярэднюю школу і ў 1939 годзе Віцебскі аэраклуб. З 1940 г. у Чырвонай Арміі. У 1942 годзе скончыў ваенную авіяцыйную школу пілотаў у Армавіры. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на фронце з сакавіка 1943 г. Удзельнік Курскай бітвы і Берлінскай аперацыі, вызвалення Украіны, Польшчы, Чэхаславакіі.

Да пачатку лютага 1944 года камандзір звяна 32-го знішчальнага авіяпалка (256-я знішчальная авіядывізія, 5-й знішчальны авіяцыйны корпус, 2-я Паветраная армія, 1-ы Украінскі фронт) лейтэнант П. Л. Грышчанка выканаў 155 баявых вылетаў, асабіста збіў 15 варожых самалётаў.  

1 ліпеня 1944 года за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў баях з ворагамі яму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля вайны П. Л. Грышчанка працягваў ваенную службу. У 1950 годзе скончыў Вышэйшыя афіцэрскія лётна-тактычныя курсы, у 1955 г. — Ваенна-паветраную акадэмію імя Ю. А. Гагарына. З 1961 года падпалкоўнік П. Л. Грышчанка ў запасе. Жыў і працаваў у горадзе Люберцы.

Узнагароды
----------

* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза (№ 2338)
* Ордэн Леніна (№ 10948)
* Тры ордэны Чырвонага Сцяга
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Ордэны Айчыннай вайны I і II ступені
* медалі

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
* Навечно в сердце народном: Справочник / Главный ред. И. П. Шамякин. — 3-е изд. испр. и доп. — Мн.: БелСЭ, 1984. — 607 с. — 65 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Пётр Лук’янавіч Грышчанка на сайце «Героі краіны»
* Петр Лукьянович Грищенко(недаступная спасылка)  (руск.) // Сайт Віцебскага райвыканкама
**Віта́ль Іва́навіч Баўрын** (1 красавіка 1919, в. Бозна Вяземскага павета, Смаленская губерня — ?) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

З рабочых. Член КПСС з 1949. Скончыў Маскоўскі пушна-футравы інстытут  (руск.) (бел. у 1942 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. 

У 1948—1951 гадах старэйшы навуковы супрацоўнік, вучоны сакратар Галоўнага ўпраўлення па запаведніках пры СМ БССР, намеснік дырэктара Беларускага дзяржаўнага запаведніка на р. Бярэзіне. З 1951 года інструктар сельскагаспадарчага аддзела Мінскага абкама КПБ. У 1953—1958 сакратар Дзяржынскага райкама КПБ, старшыня Дзяржынскага райвыканкама. З 1958 года першы сакратар Старадарожскага райкама КПБ, з 1961 года намеснік загадчыка, з 1965 года загадчык селькагаспадарчага аддзела ЦК КПБ. З 6 жніўня 1969 года міністр мясной і малочнай прамысловасці БССР. 

На XXIV і XXV з’ездах абраны кандыдатам, на XXVI — членам ЦК КПБ. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5-га, 7 і 8-га скліканняў. Узнагароджаны 5 ордэнамі і медалямі.

Зноскі
------

1. ↑  *Евгений Олейник*. Первоапрельский юбиляр (руск.).  «Минский курьер» (1 красавіка 2009).

Літаратура
----------

* Баўрын Віталій Іванавіч // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т. 2. Афіны — Ведрыч / Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1970. — С. 185. — 640 с.: іл. карты.
**Універсітэт імя А. Лінкальна** (англ.: Lincoln University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Джэферсан-Сіці ў штаце Місуры, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы. Заснаваная ў 1866 годзе афраамерыканскімі ветэранамі Грамадзянскай вайны ў ЗША. Гэта быў першы "чорны" ўніверсітэт у штаце.

Структура
---------

* Каледж сельскай гаспадаркі, навакольнага асяроддзя і навук аб чалавеку
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж прафесійных студый

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Місуры

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Долата** – дрэваапрацоўчы інструмент для выдзёўбвання розных адтулін і паглыбленняў. Найбольш простая форма долата – жалезны штыр з завостраным з аднаго боку краем (шырока сустракаецца ў археалагічных раскопках старажытных беларускіх гарадоў).

Больш сучасная форма долата – жалезны штыр з прамым, часам авальным профілем вострага ляза і насаджанай на другі канец ударнай ручкай. Шырока ўжываецца ў сталярным і цяслярным рамёствах.

Гл.таксама
----------

* Малаток

Літаратура
----------

* Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І.П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. - Мінск: БелСЭ, 1989. - 375 с.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Долата

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4169348-6 · Microsoft: 2775962983 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бандэра.
 
**Акруга Бандэра** (англ.: Bandera county) — акруга ў штаце Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 17645 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 20 303 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бандэра.

Акруга Бандэра была сфарміравана ў 1856 годзе з участкаў акруг Бэр і Ювалдэ. Названа ад іспанскага слова bandera, які азначае "сцяг".

Зноскі
------

1. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ладуцька.

**Іван Іванавіч Ладуцька** (1916—2011) — палкоўнік Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

Біяграфія
---------

Іван Ладуцька нарадзіўся 28 кастрычніка 1916 года ў вёсцы Стары Пруд (цяпер Чэрвеньскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння сямі класаў школы і курсаў настаўнікаў знаходзіўся на гаспадарчай рабоце. У жніўні 1936 годзе Ладуцька быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1938 годзе ён скончыў Кіеўскае пяхотнае вучылішча, у 1941 — Нявінамыскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. З кастрычніка 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, добраахвотна вызваўся ваяваць у пяхоце. У баях быў паранены і двойчы кантужаны.

Да студзеня 1945 года гвардыі маёр Іван Ладуцька камандаваў батальёнам 221-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі  (руск.) (бел. 69-й арміі  (руск.) (бел. 1-га Беларускага фронту. Вызначыўся ў час вызвалення Польшчы. 14 студзеня 1945 года Ладуцька на чале дзвюх рот прарваў нямецкую абарону ў раене Пулаўскага плацдарма  (руск.) (бел. і прыняў актыўны ўдзел у вызваленні горада Зволень. 30 студзеня 1945 года батальён Ладуцька першым у дывізіі выйшаў да Дзяржаўнай мяжы Польшчы і Германіі, а ў ноч з 8 на 9 лютага пераправіўся праз Одэр, пасля чаго пяць сутак утрымліваў пазіцыі, адбіўшы дзевяць нямецкіх контратак.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 лютага 1945 года за «мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях» гвардыі маёр Іван Ладуцька быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 5223.

Пасля заканчэння вайны Ён працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1951 годзе ён скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзе, у 1958 годзе — Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. У лютым 1972 года ў званні палкоўніка Ладуцька быў звольнены ў запас. Жыў спачатку ў Калузе, затым у Анапе. Памёр 8 студзеня 2011 года, пахаваны на Новых могілках Анапы.

Быў таксама узнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Аляксандра Неўскага, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, трыма ордэнамі Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Іван Іванавіч Ладуцька на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд. доп. и испр. — Минск, 1984.
* «Штурм Берлина». М. Воениздат, 1948.
**«Галасы́ стаго́ддзяў»** (руск.: Голоса веков) — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне «Летапіс») у 1979 годзе.

Сюжэт
-----

Народныя абрады Беларусі, якія ўзніклі ў далёкім мінулым, увабралі ў сябе прадстаўлення многіх пакаленняў земляробаў пра навакольны свет, яго вечнасці і прыгажосці. У навукова-папулярным фільме, які складаецца з двух частак, каляндарныя абрады вясны і лета (Гуканне вясны, Купалле і іншыя) паказаны такімі, якімі яны захаваліся ў канцы 1970-х гадоў у вёсках Паазер’я, Палесся і Магілёўшчыны.

Над фільмам працавалі
---------------------

* аўтар сцэнарыя — З. Мажэйка
* рэжысёр — Н. Сава
* аператар — А. Шклярэўскі
* гукааператар — Л. Вяжневец
* рэдактар — В. Ледзенёў
* дырэктар фільма — М. Войцек

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Галасы стагоддзяў») у 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  1979 - Голоса веков [дак. фільм] **(нявызн.)**.  #Этнаўсё. Праверана 20 чэрвеня 2020.

Спасылкі
--------

* «Галасы стагоддзяў» на kinopark.by 0.0 з 10 зорак
* «Галасы стагоддзяў» на Pinterest
* «Галасы стагоддзяў» на YouTube


| ⛭Фільмы Зінаіды Мажэйка |
| --- |
| Дакументальныя | Палескія калядкі (1972) • Галасы стагоддзяў (1979) • Памяць стагоддзяў (1982) • Крывыя вечары (1993) • Рух зямлі (1999)  |
**Гаўрыі́л Аляксе́евіч Паве́цьеў** (6 красавіка 1909, с. Стараяшкіна, Самарская губерня, Расійская Імперыя, цяпер Бузулуцкі раён — 1971, СССР) -- член дэлегацыі БССР на VII, VIII і XVII сесіях ААН, удзельнік 1-й і 2-й Канферэнцый ААН па марскім праве, дырэктар Мінскага юрыдычнага інстытута, прарэктар БДУ па навуковай рабоце, даследчык працоўнага права ў БССР.

Біяграфія
---------

Гаўрыіл Аляксеевіч нарадзіўся ў 1909 годзе у с. Стара-Яшкіна Самарскай губерні Расійскай імперыі (цяпер Бузулуцкі раён).

У 1933 годзе скончыў Ленінградскі інстытут савецкага кіравання, у тым жа годзе аспірантуру пры І-м Ленінградскім юрыдычным інстытуце. Працаваў дацэнтам кафедры працоўнага права і памочнікам загадчыка вучэбнай часткі гэтага ж інстытута з 1937 па 1941 год.

Калі пачалася Вялікай Айчынная вайны быў прызваны ў армію, да 1943 года быў членам, а потым намеснікам старшыні Ваеннага трыбунала Войскаў абароны тылу Ленінградскай вобласці. З 1941 па 1943 знаходзіўся ў блакадным Ленінградзе. Пасля зняцця блакады быў пераведзены ў Маскву, дзе да 1945 года займаў пасаду інспектара і старшага інспектара Упраўлення ваенных трыбуналаў Войскаў абароны тылу ў цэнтральным апараце Народнага камісарыята юстыцыі СССР. Праводзіў рэвізійныя праверкі ў шэрагу саюзных рэспублік (БССР, УССР, АзССР, АрССР, ГССР і КазССР).

З 31 снежня 1945 года займаў пасаду дырэктара Мінскага юрыдычнага інстытута, а пасля яго ўключэння ў БДУ, як юрыдычнага факультэта, — прарэктара БДУ па навуковай рабоце.

Абараніў кандыдацкую дысертацыю ў 1948 годзе па тэме «Прававое рэгуляванне падрыхтоўкі кваліфікаваных працоўных кадраў для сацыялістычнай прамысловасці» у Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК ВКП(б) у Маскве. Гэтая праца з'яўлялася другой у гісторыі Беларусі дысертацыяй па працоўным праве.

З 1950 па 1971 год загадваў кафедрай грамадзянскага права і працэсу, выкладаў працоўнае права.

З'яўляўся членам урадавай камісіі па кадыфікацыі заканадаўства, Навукова-метадчынага саветы пры Вярхоўным Судзе БССР, Метадычнага саветы пры Пракуратуры БССР, Рэспубліканскага камітэта прафсаюза работнікаў, школ, вузаў і навуковых устаноў, рэктарам Грамадскага ўніверсітэта прававых ведаў.

Пад яго кіраўніцтвам былі абароненыя трэцяя (Ю. П. Смірноў у 1960) і чацвёртая (Л. Л. Астроўскі ў 1962) ў беларускай гісторыі кандыдацкія дысертацыі па працоўным праве.

Узнагароды і званні
-------------------

За ваенныя і працоўныя заслугі ўзнагароджаны:

* Ордэнам Чырвонай зоркі;
* Ордэнам Айчынай вайны І ступені;
* Медалём «За абарону Ленінграда»;
* Медалём «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчынай вайне 1941—1945 гг»;
* Ордэнам «Знак Пашаны»;
* Медалём «За працоўную доблесць»;
* Медалём «За працоўную адзнаку»;
* Медалём «За доблесную працу»;
* Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР.

Урадам Беларускай ССР яму была ўстаноўленая персанальная пенсія рэспубліканскага значэння.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Юрыдычны факультэт. Гісторыя. Сучаснасць. Імёны / рэдсавет : С. А. Балашэнка (старш.) і інш. ; рэдкал. : С. А. Балашэнка (адк. рэд.), А. В. Шыдлоўскі (нам. адк. рэд.) [і інш.]. — Мінск : БДУ, 2015. — 263 с. : іл.
2. 1 2
**Скарцанера**, чорны салодкі корань (*Scorzonera hispanica*) — травяністая расліна сямейства астравых.

Апісанне
--------

Батанічная ілюстрацыя з кнігі О. В. Тамэ «*Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz*», 1885
У культуры — двухгадовая расліна. У першы год утварае караняплод. Корань стрыжнёвы, цёмна-бурага колеру, мякаць белая. У культуры больш пашырана скарцанера з суцэльнакрайнім ланцэтападобным лісцем.

Караняплоды скарцанеры багаты карацінам, вызначаюцца высокай колькасцю інсуліну, аспарагіну, левуліну, утрымліваюць вітаміны, мінеральныя рэчывы (калій, магній, жалеза, фосфар), багатыя дубільнымі і іншымі рэчывамі.

Распаўсюджанне
--------------

Радзіма — Паўднёвая Еўропа і Паўднёва-Заходняя Азія. Расце амаль на ўсёй тэрыторыі Еўропы. Уведзена ў культуру.

Выкарыстанне
------------

Караняплоды
Дыетычны лёгказасваяльны прадукт. Са свежых або сушаных каранёў гатуюць супы. Як самастойная страва скарцанера выкарыстоўваецца ў адвараным, а потым абсмажаным выглядзе — у салатах або вінегрэтах. Сушаныя караняплоды выкарыстоўваюць як сурагат кавы.

Агратэхніка
-----------

Скарцанера — марозаўстойлівая расліна. Вырошчваюць яе на добра дрэніраваных глебах з глыбокім ворным слоем. Лепш за ўсё для гэтай культуры падыходзіць сярэднеперагнойная гліністая глеба. На добра ўгноеных мінеральных глебах уносіць арганічныя ўгнаенні не трэба, таму што гэта можа прывесці да ўтварэння вілаватых караняплодаў. Папярэднікі скарцанеры — агуркі, памідоры, бульба, цыбуля. Высяваюць насенне рана вясной двухрадковым спосабам. Догляд за пасевамі заключаецца галоўным чынам у праполцы і рыхленні глебы. Усходы прарэджваюць. На працягу лета расліны неабходна паліваць, каб атрымаць мясістыя і сакаўныя караняплоды. Убіраюць іх асцярожна, не дапускаючы пашкоджання (пашкоджаныя карані трацяць смак і хутка псуюцца). Пасля ўборкі лісце абразаюць, а караняплоды перад закладкай на захоўванне крыху прасушваюць. Захоўваюць у падвалах, укладваючы ў падоўжным напрамку корань да кораня ў вільготны пясок. Скарцанера добра зімуе ў грунце, таму на насеннікі можна пакідаць клубні, не выкопваючы іх.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя сельскага гаспадара. — Мн.: БелЭн, 1993.
**Стражэ́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Стражэвічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Стражэвіцкі (Стражавіцкі) сельсавет** у складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Стражэвічы (Стражавічы). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чарэйскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Витебской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гамільтан.
 
**Акруга Гамільтан** (англ.: Hamilton county) — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Насельніцтва — 8229 чалавек (2000). Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 8092 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Гамільтан.

Гісторыя
--------

Сфарміравана ў 1856 годзе з участкаў акруг Боске, Каманчэ і Лампасас. Названа ў гонар Джэймса Гамільтана Малодшага, губернатара Паўднёвай Караліны, які аказваў фінансавую падтрымку Рэспубліцы Тэхас.

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: n80002524 · VIAF: 155931831 |
**Леанід Рыгоравіч Давідзенка** (9 мая 1941, Мінск — 28 кастрычніка 2002, Мінск) — беларускі скульптар

, жывапісец, графік, педагог.

Скульптура «Лета» ля фантана на праспекце Пераможцаў у Мінску

Біяграфія
---------

Першыя мастацкія навыкі атрымаў у студыі выяўленчага мастацтва мінскага «Дома піянераў» у вядомага беларускага мастака і выкладчыка Сяргея Пятровіча Каткова. У 1959 годзе паступіў у Мінскае мастацкае вучылішча. Вучыўся ў выкладчыка Г. І. Мурамцава. У 1962 годзе, не скончыўшы вучылішча, паспяхова здаў уступныя экзамены ў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут, дзе яго настаўнікамі былі вядомыя беларускія скульптары Андрэй Бембель і Анатоль Анікейчык. У 1967 годзе пад кіраўніцтвам Андрэя Бембеля Леанід Давідзенка выканаў дыпломную працу — рэльеф па дрэве «Ураджай». З 1968 года стаў выкладаць у скульптурным аддзяленні Рэспубліканскай школы-інтэрната па выяўленчаму мастацтву і музыцы імя І. В. Ахрэмчыка. Унёс вялікі педагагічны ўклад у развіццё беларускай скульптурнай школы. З 1968 года пачаў удзельнічаць у рэспубліканскіх і ўсесаюзных мастацкіх выставах. У 1979 годзе скульптура «Юнак з вавёркай» экспанавалася на выставе ў Лондане. Вучнямі Леаніда Давідзенкі з'яўляюцца беларускія скульптары Аляксандр Іванавіч Козел, Аляксандр Фінскі, Уладзімір Слабодчыкаў, Максім Пятруль, Аляксандр Шапо, Іван Арцімовіч, Максім Шняк, Арцём Мядзведеў.

Творы
-----

* «Купава» (1970-я)
* «Юнак з вавёркай» (1970-я)
* «Маці з сынам» (1980-я)
* «Пяшчота» (1980-я)
* «Лета», фантан на праспекце Пераможцаў у Мінску
* «Сымон-музыка»
* «Чорная панна», Нясвіж
* «Любава», Цэнтральны парк Кішынёва

Творы Леаніда Давідзенкі знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі (Масква) і ў Рускім музеі (Санкт-Пецярбург).

Памяць
------

З 15 студзеня па 2 лютага 2013 года ў мінскім Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва праводзілася выстаўка «Сугучнасць драўлянай скульптуры», прысвечаная памяці скульптара Леаніда Давідзенкі.

Зноскі
------

1. ↑  Сайт Музея сучаснага выяўленчага мастацтва Архівавана 7 сакавіка 2014.
2. ↑  *І. А. Арцімовіч*. Выбітныя людзі Рэспубліканскага каледжу мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка. Леанід Рыгоравіч Давідзенка Архівавана 28 лютага 2014.
3. ↑  Музей сучаснага выяўленчага мастацтва. Выстаўка памяці Леаніда Давідзенкі Архівавана 7 сакавіка 2014.

Спасылкі
--------

* У Мінску адкрылася выстаўка «Сумоўе драўлянай скульптуры» памяці Леаніда Давідзенкі Архівавана 4 сакавіка 2014.
* Інтэрв'ю з Людмілай Грыцэнкай, жонкай Леаніда Давідзенкі
**Цэнтральнакрымскае падняцце** (укр.: Центральнокримське підняття) — геалагічная структура на поўдні раўніннай часткі Крымскага паўвострава, ахоплівае таксама Каламіцкі заліў Чорнага мора.

Утворана прыўзнятаю рознаўзроставай складкаватай асновай Скіфскай пліты і асадачным чахлом, якія разбіты разрыўнымі парушэннямі. Складаецца з трох падняццяў ніжэйшага парадку: Сімферопальскага (найменшая глыбіня залягання асновы 215—370 м), Навасёлаўскага і Каламіцкага. Мелавыя пароды месцамі ўскладнены шматлікімі лакальнымі структурамі, перакрытыя на Сімферопальскім падняцці слабадыслакаванымі пародамі палеагенвага і неагенавага, а на Навасёлаўскім — неагенавага ўзросту. Карысныя выкапні: прыродны газ, мінеральныя воды, будаўнічыя матэрыялы. У рэльефе адпавядае Цэнтральнакрымскай раўніне.

Зноскі
------

1. ↑  Гэты аб’ект размешчаны на тэрыторыі паўвострава Крым і кантралюецца Расіяй. Міжнародная супольнасць не прызнае ўключэнне Крыма ў склад Расіі і лічыць яго анексіяй часткі тэрыторыі Украіны (гл. Рэзалюцыю 68/262 Генеральнай Асамблеі ААН).

Літаратура
----------

* *Ступка О. С.* Центральнокримське підняття // Географічна енциклопедія України: [в 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. Т. 3. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1993.  (укр.)
**Дэнтан** (англ.: Denton County) — акруга ў штаце Тэхас, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1846 годзе з часткі акругі Фанін, і названы ў гонар Джона Дэнтана — прапаведніка, юрыста і салдата, які загінуў пры нападзе на паселішча індзейцаў кічай. Станам на 2000 год колькасць насельніцтва складала 432 976 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе колькасць жыхароў акругі павялічылася да 636 557 чалавек. Акруговым цэнтрам з’яўляецца горад Дэнтан.

Крыніцы
-------

1. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 0436 8566 · LCCN: n80098104 · VIAF: 157105822 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Півавараў.

**Зяма Раманавіч (Залман Рувінавіч) Півавараў** (24 мая 1910 (5 чэрвеня 1910 па новым стылі), Касцюковічы — 29 кастрычніка 1937, Мінск) — беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.

Біяграфія
---------

Сын рабочага-шапавала, які загінуў у час грамадзянскай вайны (1918). Восенню 1918 года Зяма Півавараў разам з маці Бэлай Меераўнай і сястрой Лізай перабраўся ў Чэрыкаў да дзеда.

Пасля заканчэння Чэрыкаўскай школы-сямігодкі З. Півавараў вучыўся ў Мсціслаўскім педагагічным тэхнікуме, удзельнічаў у працы літаратурнай студыі пры аршанскім філіяле «Маладняка». У 1929 годзе пераехаў у Ленінград, дзе працаваў качагарам. Уступіў у БелАПП. У студзені 1931 года ўдзельнічаў у дэкадзе беларускай літаратуры і культуры ў Маскве. Атрымаў рэкамендацыю для паступлення на літаратурны факультэт Беларускага вышэйшага педагагічнага інстытута, які скончыў у 1934 годзе. У 1934—1936 гадах працаваў у рэдакцыі газеты «Чырвоная змена». У 1934 годзе ажаніўся з Ліліяй Персінай, у іх быў сын Раман (1937—2019).

Арыштаваны органамі НКУС 12 лістапада 1936 года. Загінуў у ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года. Рэабілітаваны пастановай Ваеннай калегіі Вярхоўнага суда СССР у 1958 годзе.

Першы верш апублікаваў у 1925 годзе (часопіс «Беларускі піонэр»). У пачатку 1930-х гадоў друкаваўся ў ленінградскіх часопісах і альманахах. Аўтар зборніка вершаў «Лірыка двух нараджэнняў» (Мн. 1934), у якім услаўляў працоўны гераізм будаўнікоў сацыялізму. Паводле водгукаў рэцэнзентаў, на творчасць З. Піваварава істотна паўплывала паэзія Уладзіміра Маякоўскага. Выступаў у рэспубліканскім друку як тэатральны рэцэнзент i як кінакрытык.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑

Літаратура
----------

* Півараваў Зяма Раманавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — С. 347. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).
* Півараваў Зяма Раманавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 4. Накцюрн — Скальскі. — С. 278. — 742 с. — 9 500 экз.
* Півараваў Зяма // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1995. — Т. 5. Пестрак — Сяўрук. — С. 21. — 480 с.; іл.. — ISBN 5-85700-168-4.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кузняцоў.
**Гео́ргій Іва́навіч Кузняцо́ў** (нарадзіўся ў 1950 годзе, в. Старына, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь (2006—2014).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1950 годзе ў в. Старына Барысаўскага раёна Мінскай вобласці Беларускай ССР.

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію.

Працаваў інжынерам і старшым інжынерам інстытута «Белдзіпразем», інжынерам глебава-экалагічнай экспедыцыі ў Лівіі.

1991—1995 — намеснік старшыні Камітэта па зямельнай рэформе і землеўпарадкаванні пры Савеце Міністраў.

1995—1997 — старшыня Камітэта па зямельных рэсурсах Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя.

1997—2001 — старшыня Дзяржаўнага камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі Рэспублікі Беларусь.

2001—2006 — старшыня Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў.

З 5 мая 2006 да 27 снежня 2014 года — старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Беларусі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Старонка на праекце «Хто ёсць хто ў Рэспубліцы Беларусь»(недаступная спасылка) (руск.)

| Старшыні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь |
| --- |
|  | 
Георгій Кузняцоў (2006—2014) •
Андрэй Гаеў (2014—2020) •
Дзмітрый Матусевіч (з 2020)
 |  |
**Альмінская ўпадзіна** (укр.: Альминська западина) — тэктанічная дэпрэсія на паўднёвым захадзе Крымскага паўвострава. З поўдня абмежавана складкавай вобласцю Горнага Крыма, з поўначы і ўсходу — Цэнтральнакрымскім падняццем.

У геалагічнай будове ўдзельнічаюць слабадэфармаваныя пароды мелавой, палеагенавай, неагенавай і антрапагенавай сістэм, якія нязгодна залягаюць на паверхні маладой Скіфскай платформы. У араграфічных адносінах упадзіна адпавядае Альмінскай нізіне на Крымскім паўвостраве, заходняя частка яе размешчана пад узроўнем мора ў межах Каламіцкага заліва Чорнага мора.

Зноскі
------

1. ↑  Гэты аб’ект размешчаны на тэрыторыі паўвострава Крым і кантралюецца Расіяй. Міжнародная супольнасць не прызнае ўключэнне Крыма ў склад Расіі і лічыць яго анексіяй часткі тэрыторыі Украіны (гл. Рэзалюцыю 68/262 Генеральнай Асамблеі ААН).

Літаратура
----------

* *Довгаль Ю. М.* Альминська западина // Географічна енциклопедія України : у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К. : «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989. Т. 1.  (укр.)
**Альфрэд Эрнст Крысціян Аляксандр Гугенберг** (ням.: Alfred Ernst Christian Alexander Hugenberg; 19 чэрвеня 1865, Гановер — 12 сакавіка 1951, Кюкенбрух) — нямецкі бізнесмен і палітык. Яго канцэрн кантраляваў палову нямецкай прэсы і ўнёс значны ўклад у разбурэнне Веймарскай рэспублікі з дапамогай нацыяналістычнай і антыдэмакратычнай прапаганды. Рэйхміністр у першым кабінеце Адольфа Гітлера ў 1933 годзе.

У 1918 годзе ўступіў у НННП, прадстаўляў гэтую партыю з 1919 года ў рэйхстагу. Стаў старшынём НННП пасля яе правалу на выбарах у 1928 годзе.

Гугенберг быў прыхільнікам ідэй радыкальнага нацыяналізму. Ён спадзяваўся зрынуць рэжым Веймарскай рэспублікі і ўстанавіць аўтарытарную форму праўлення.

Да 1933 года супрацоўнічаў з нацысцкай партыяй, у 1932 годзе падтрымаў Франца фон Папена. Ён стаў міністрам эканомікі, сельскай гаспадаркі і харчавання ў кабінеце Гітлера. У чэрвені 1933 года быў змушаны скласці з сябе паўнамоцтвы міністра, але застаўся дэпутатам рэйхстага.

Пасля вайны быў затрыманы англічанамі. У 1949 годзе быў прызнаны «спадарожнікам», які не нясе прававой адказнасці за нацысцкія злачынствы. Памёр 12 сакавіка 1951 года.
**Modum** — адзін з вядучых вытворцаў касметычнай прадукцыі ў Беларусі. Штаб-кватэра — у Мінску. Па дадзеных ACNielsen, кампанія займае першае месца па аб’ёмах вытворчасці зубных паст у Рэспубліцы (больш за 40 % усяго рынку Беларусі).

Гісторыя
--------

1995 год — заснаванне кампаніі ЗАТ «Модум».

1996 год — адкрыты першы вытворчы ўчастак па разліву шампуняў.

1998 год — асвоена вытворчасць вадкага мыла, пены для ваннаў.

1999 год — пачынаецца выпуск зубной пасты, першыя ўзнагароды на конкурсах.

2000 год — купля кантрольнага пакета акцыі ААТ «Мінская мэблевая фабрыка ім. Дзімітрава», стварэнне СААТ "Парфумерна-касметычная фабрыка «Модум — наша касметыка». Арганізацыя вытворчасці ў адпаведнасці з міжнародным стандартам вядзення вытворчасці GMP.

2001 год — мадэрнізацыя вытворчых плошчаў. Пераможца ў намінацыі «Самы крыятыўны брэнд» прафесійны конкурс «Брэнд года» 2001.

2002 год — набыта і ўведзена ў эксплуатацыю унікальнае абсталяванне па вытворчасці цвёрдага туалетнага мыла.

2003 год — Серыя зубных паст «32 жамчужыны»: пераможца конкурсу «Брэнд года» 2003 (спажывецкія намінацыі «Самы ўпадабаны брэнд», "самы вядомы брэнд); дыплом Міжнароднага фестывалю-конкурсу «Выбар года» 2003 за перамогу ў намінацыі «Зубная паста № 1 2003 года айчыннай вытворчасці».

2004 год — кампанія атрымала сертыфікат адпаведнасці сістэмы менеджменту якасці патрабаванням стандарту СТБ ІСО 9001-2001 у Нацыянальнай сістэме сертыфікацыі, а таксама патрабаванням стандарту DIN EN ISO 9001:2000 у нямецкай сістэме акрэдытацыі.

2005 год — пашырэнне рынкаў збыту, дзве новыя лініі фасоўкі.

2006 год — пабудаваны адміністрацыйны корпус, складскія памяшканні дасягаюць 6 квадратных кіламетраў.

2009 год — узнагароды конкурсу на лепшую парфумерна-касметычную прадукцыю, які прайшоў у рамках другога рэспубліканскага форуму «Ніка-2008»: у намінацыі «Лепшы прадукт па догляду за валасамі»: пераможца; у намінацыі «Лепшы прадукт па догляду за скурай асобы і цела»: бронзавы прызёр; у намінацыі «Бальзамы»: сярэбраны і бронзавы прызёр.

Дзейнаць
--------

Прадпрыемтсва мае уласны цэнтр даследаванняў і распрацовак, эканомна расходуе ваду і электраэнергію, не забруджвае навакольнае асяроддзе, сартуе адходы. Многія прадукты кампаніі не праходзяць тэставанне на жывёлах і з’яўляюцца веганскімі. Прадукцыя прадстаўлена не толькі ў Рэспубліцы Беларусь, але і на замежных рынках: Расіі, Украіны, Казахстана, Узбекістана, краін Балтыі, у Германіі і Ганконгу.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нокс.
 
**Акруга Нокс** (англ.: Knox county) — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 4253 чалавекі. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 3322 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бенджамін.

Гісторыя
--------

Акруга Нокс была сфарміравана ў 1858 годзе, аднак затым была назад далучана да акругі Бэр. Канчаткова статут акругі атрымала ў 1886 годзе. Названа ў гонар Генры Нокса, першага вайсковага міністра ЗША.

Зноскі
------

1. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
**Універсітэт індзейских народаў імя Д. Ч. Хаскела** (англ.: Haskell Indian Nations University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Лоўрэнс у штаце Канзас, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Заснаваная ў 1884 годзе як школа-інтэрнат для індзейскіх дзяцей, вучэльня ператварылася ва ўніверсітэт, які кіруецца Бюро па справах індзейцаў ЗША. Вучэльня была заснавана для абслугоўвання членаў індзейскіх плямёнаў, афіцыйна прызнаных федэральным урадам Злучаных Штатаў. Гэта старэйшая пастаянна дзеючая федэральная вучэльня для амерыканскіх індзейцаў. Прыкладна 140 племянных народаў ЗША і абшчын карэннага насельніцтва Аляскі прадстаўлены ва ўніверсітэце, які фінансуецца непасрэдна Бюро індзейскай адукацыі ў якасці адказнасці ЗША перад індзейскімі плямёнамі. 

У 1887 годзе вучэльня была перайменавана ў Інстытут імя Д. Ч. Хаскела — ў гонар Дадлі Чэйза Хаскела, члена Кангрэса ЗША ад 2-й акругі Канзаса, які дамогся будаўніцтва вучэльні для індзейцаў ў Лоўрэнсе.

Дванаццаць будынкаў кампуса былі прызнаны нацыянальнымі гістарычнымі славутасцямі ЗША. Універсітэт з'яўляецца сядзібай для культурнага цэнтра і музея, залы спартыўнай славы амерыканскіх індзейцаў, старэйшай індзейскай студэнцкай газеты ў краіне і шматлікіх студэнцкіх клубаў і арганізацый. Шматлікія скульптуры і фрэскі размешчаны па ўсім кампусе.

Структура
---------

* Каледж гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых і сацяльных навук

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Канзас

Заўвагі
-------

1. ↑  Integrated Postsecondary Education Data System — 1992.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6042926'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Універсітэт індзейских народаў імя Д. Ч. Хаскела
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 8670 8536 · LCCN: n95085804 · Microsoft: 88516139 · VIAF: 125649311 |
**ААТ «Гроднахлебпрам»** — беларуская кампанія па вытворчасці хлеба, якая размешчана ў Гродна.

Апісанне
--------

Вытворчая магутнасць складае:

* па хлебабулачных вырабах — 50 тон у суткі;
* па кандытарскіх вырабах — 4 тоны ў суткі.

З’яўляецца асноўным вытворцам хлебабулачных вырабаў у Гродзенскай вобласці. Удзельная вага прадукцыі складае больш за 50% ад агульнага аб’ёму вытворчасці хлебабулачных вырабаў у Гродзенскай вобласці. Акрамя выпуску масавых гатункаў хлеба, выпрацоўваемых з сумесі жытняй і пшанічнай мукі з ужываннем вадкіх жытніх заквасак на прадпрыемстве ў 2003 годзе асвоена вытворчасць заварных хлябоў па складанай тэхналогіі з ужываннем малочнакіслых термафільных бактэрый. На прадпрыемстве выпрацоўваецца шырокі асартымент заварных хлябоў з даданнем кмена, каляндры, анісу, кунжуту, збожжавай сыравіны, марской капусты, мёду, пасыпак. Выпуск хлебабулачных вырабаў лячэбнага і прафілактычнага прызначэння. Асвоены выпуск хлеба для тостаў, а таксама булачных вырабаў з харчовымі абагачальнымі сумесямі.

Гісторыя
--------

Створана ў выніку пераўтварэння РУВП «Гроднахлебпрам». Вышэйстаячай арганізацыяй з’яўляецца Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.

Вытворчае аб’яднанне «Гроднахлебпрам» створана ў 1972 годзе. У яго склад увайшлі хлебазаводы ў горадзе Гродна, Ваўкавыску, Лідзе, Навагрудку і Слоніме. У 2001 годзе годзе ВА «Гроднахлебпрам» перайменавана ў РУВП «Гроднахлебпрам». 27 снежня 2013 года Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства «Гроднахлебпрам» пераўтворана ў Адкрытае акцыянернае таварыства. 100% акцый ААТ «Гроднахлебпрам» належыць Рэспубліцы Беларусь. ААТ «Гроднахлебпрам» мае 3 цэха, адзін з якіх знаходзіцца на вуліцы Шчаснага, а два іншых і адміністрацыйны будынак па вуліцы Дзяржынскага.

Цэх №1 пабудаваны ў 1939 годзе на базе двух будынкаў былога шклянога завода. У 1945 годзе хлебазавод быў адноўлены. Хлебазавод вырабляў формавыя хлябы і булачныя вырабы. У цяперашні час цэх №1 абсталяваны пяццю комплексна-механізаванымі лініямі, на якіх можа выпрацоўвацца да 60 тон у суткі формавай і заварнога хлеба і лініямі па вытворчасці сухароў і абаранкаў. У 1967 годзе быў пабудаваны новы хлебазавод па вул. Дзяржынскага магутнасцю 50 тон хлебабулачных вырабаў, абсталяваны тунельнымі печамі для вытворчасці подавых гатункаў хлеба.

У 1986 годзе у сувязі з ростам патрэбы ў булачных і кандытарскіх вырабах паўстала неабходнасць у будаўніцтве новага цэха, магутнасцю 22 тоны ў суткі булачных і 850 тон у год кандытарскіх вырабаў. Булочны цэх абсталяваны трыма лініямі: адна для выпрацоўкі батонаў і двума лініямі для вытворчасці дробнаштучных вырабаў.

У 2012 годзе была праведзена поўная перапланіроўка тэрыторыі перад прахадной. У 2006 годзе быў зроблены рамонт цеха №1 па вул. Шчаснага, ўстаноўлена новае абсталяванне. У 2008 годзе быў скончаны рамонт цэхаў па вул. Дзяржынскага. У студзені 2014 года побач з фірмовай крамай «Каравай» адкрылася аднайменнае кафэ.

Зноскі
------

1. ↑  Гроднахлебпрам, РУВП (руск.).  1info. Праверана 24 верасня 2018.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйны сайт
Герб «Корчак»
**«Корчак»** (польск.: Korczak) — прыватнаўласніцкі герб, якім карысталіся каля 270 родаў у Беларусі, Украіне, Літве і Польшчы.

Апісанне
--------

У чырвоным полі тры папярочныя сярэбраныя бэлькі, якія звужаюцца да нізу. Клейнод — над прылбіцай з шляхецкай каронай у залатой чары палова сярэбранага сабакі. Існуюць варыянты герба з дзвюма перакрыжаванымі гардамі над бэлькамі і трыма страусавымі перамі ў клейнодзе (герб «Лопат»), сярэбраным месяцам над бэлькамі рагамі ўгору і інш.. У Польшчы вядомы з 1142 г. (Ogród królewski, Paprocki Bartłomiej, D. Siedlczański, Praga, 1599 r.). Паводле Я. Длугаша, герб утвораны каралем Людвікам І; ён дадаў тры бэлькі, якія выцеснілі сабаку з тарчы ў клейнод. У ВКЛ пашырыўся пасля прыняцця Гарадзельскага прывілею (1413).

Гербам карысталіся
------------------

Гербам карысталіся наступныя фаміліі:
Астроўскі, Багавіцкі, Багдановіч, Балевіч, Барткевіч, Бартноўскі, Баткоўскі, Батурыцкі, Бранавіцкі, Буцэвіч, Бянеўскі, Бярнацкі, Вайналовіч, Вайшвіла, Валадзько, Верашчынскі, Весэль, Воўк, Воўк-Леванеўскі, Воўк-Санеўскі, Гаеўскі, Ганскі, Гарадынскі, Гараін, Гарноўскі, Гараўскі, Глінскі, Глініч, Грачына, Грушвіцкі, Далінскі, Дамброўскі/Дуброўскі, Дрэлінг, Есьман, Еўлашкевіч, Загароўскі, Заравінскі, Збароўскі, Зубко, Іллініч, Казімірскі, Казярадскі, Каловіч, Камар, Камароўскі, Карафа-Корбут, Катовіч, Корбут, Краснадэмбскі/Краснадубскі, Краснапольскі, Крупскі, Крыніцкі, Лапінкевіч, Лаўрыновіч, Ліпскі, Лопат, Лышчынскі, Ляшчынскі, Магільніцкі, Мароз, Меляшкевіч, Міхайлеўскі, Міхальскі, Млечка, Мысько, Мялешка, Парванецкі, Паўловіч, Паўлуць, Пракаповіч, Рымкевіч, Сабаньскі, Салуха, Сасноўскі, Сівіцкі, Скарута, Скуратовіч, Свяжынскі, Слядзеўскі, Солтан, Стаўскі, Судкоўскі, Султан, Сялецкі, Сяліцкі, Тур, Турлай, Хадароўскі, Ханеўскі, Цераховіч, Чупа, Шумкевіч, Шумковіч, Яўлашка.

* Herb KorczakHerb Korczak
* Korczak odmiennyKorczak odmienny

Спасылкі
--------

* «Polish Armorial Middle Ages to 20th Century», Tadeusz Gajl, Gdańsk-2007 r.
* БЕЛАРУСКIЯ ПРЫВАТНЫЯ ГЕРБЫ(недаступная спасылка) // Звязда
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Казлоўскі.
**Аляксандр Мікалаевіч Казлоўскі** (1832, Мсціслаўскі павет — 1890) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі сельскагаспадарчых зямель, прафесар (1860).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і збяднелага шляхціца рымска-каталіцкага веравызнання. У 1848 годзе пасля заканчэння Мінскай гімназіі паступіў у Горы-Горацкі земляробчы інстытут, які ў 1852 годзе закончыў са званнем агранома ў чыне дзесятага класа (калежскі рэгістратар).

У 1853 годзе камандзіраваны Дэпартаментам сельскай гаспадаркі ў Германію i Бельгію, а ў 1858 годзе — у Англію для вывучэння досведу выкарыстання дрэнажу. У 1856—1860 гадах працаваў інжынерам, а з 1860 года — прафесарам механікі і архітэктуры Горы-Горацкага земляробчага інстытута. Дасканала вывучаў вопыт прымянення дрэнажу ў Заходняй Еўропе і Прыбалтыцы. У 1856—1862 гадах прафесарам А. М. Казлоўскім упершыню на тэрыторыі сучаснай Беларусі на вучэбнай ферме Горы-Горацкага інстытута закладзены ганчарны дрэнаж. Дрэніраванне ажыццяўлялася ў мэтах асушэння мінеральных суглінкавых глеб і нізінных тарфянікаў, замкнутых забалочаных лагун, лугоў, а таксама для зніжэння напору грунтавых вод у ніжніх частках адхонаў буйных каналаў, каб прадухіліць іх абрушванне.

Дрэнажныя работы ў Горках з’явіліся першым айчынным доследам асушэння сельскагаспадарчых зямель з прымяненнем ганчарных трубак. Шматлікія даследаванні дрэнажнай сістэмы А. М. Казлоўскага, праведзеныя ў 1850-1860-х гадах вучонымі-меліяратарамі, дазволілі зрабіць вывад аб высокай вартасці ганчарнага дрэнажу — яго даўгавечнасці і надзейнасці пры ўмове добрай эксплуатацыі і доглядзе збудаванняў.

За ўдзел у нацыянальна-вызваленчым паўстанні 1863 г. у Горках высланы на 6 гадоў з Беларусі ў Таўрыйскую губерню, дзе працаваў аграномам-інжынерам гідрамеліярацыі, да 1869 года займаўся абвадненнем зямель.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Казлоўскі Аляксандр Мікалаевіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — С. 11. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
* Казлоўскі Аляксандр Мікалаевіч // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 430. — 522 с. — 10 000 экз.
* Первые исследования эффективности дренажных систем // Лившиц В. М. Немыкин В. В. Цыганов А. Р. Горы-Горецкий земледельческий институт. Выдающиеся учёные и профессора. — Горки, 1999. — С. 113—116.
**Драмлёва** — колішняя вёска на тэрыторыі Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

Да сярэдзіны У XVI ст. вёска Сяхновіцкага маёнтка гаспадарскага дзяка Касцюшкі Фёдаравіча, упершыню згадваецца 26 ліпеня 1561 года ў акце падзелу спадчыны паміж Фёдарам і Іванам Касцюшкавічамі, паводле якога трапіла ў Куранёўскую долю Івана, з поўначы межавала з грунтамі ўласна Сяхновіцкай долі Фёдара.

У XVI—XVII стст. ва ўласнасці Каранёўскіх, Пацеяў, Сапег. У 1621 годзе драмлёўцы бралі ўдзел у копным судзе паблізу Сяхновіч.

У канцы XVIII ст. набыта князем А. Чартарыйскім, уключана ў Рэчыцкі ключ яго ўладанняў.

З 1860-х гадоў цэнтр сялянскага таварыства, адміністрацыйна ў Мураўёўскай воласці Пружанскага павета.

У Другую сусветную вайну, 11 верасня 1942 года спалена акупантамі падчас карнай аперацыі «Трохвугольнік», загублена 183 жыхароў.

Знак у памяць Драмлёва змешчаны на могілках вёсак ў мемарыяльным комплексе «Хатынь». На месцы вёскі 12 верасня 1982 года адкрыты мемарыяльны комплекс «Драмлёва» (аўтары — архітэктар Юрый Казакоў, скульптар Уладзімір Вараб’ёў). З савецкага часу штогод 11 верасня на мемарыяльным комплексе «Драмлёва» адміністрацыя Жабінкаўскага раёна праводзіць жалобны мітынг.

Дэмаграфія
----------

* 1811 год — 76 жыхароў, 9 валок
* 1866 год — 175 жыхароў, 231,5 дзесяцін
* 1935 год — 152 жыхары, 28 двароў

Літаратура
----------

* *Бензярук, А. Р.* 183. Згадаем усіх пайменна // Сельская праўда. — 31 кастрычніка. — С. 5 : фота. — Жабінка, 2018.
* Драмлёва // Памяць. Жабінкаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [уклад. Р. Я. Смірнова; рэд. кал.: А. Л. Петрашкевіч і інш.]. — Мінск : Ураджай, 1999. — С. 488.
**Такі́йскі метра́палітэн** (яп.: 東京地下鉄) — адзін з самых буйных метрапалітэнаў свету. Першы ў свеце метрапалітэн паводле гадавога пасажырапатока. Пралягае ў раёнах, што складаюць такійскі мегаполіс. Складаецца з двух сістэм:

* «Tokyo Metro Co. Ltd.» (яп.: 東京地下鉄株式会社), і
* «Tokyo Metropolitan Bureau of Transportation» (Toei) (яп.: 東京都交通局)

Ключавыя станцыі метро злучаны з процьмай іншых сістэм грамадскага транспарта: цягнікамі, манарэйкамі, Сінкансенам і іншымі. Самая выкарыстоўваемая станцыя метрапалітэна — Сіндзюку — прапускае прыкладна 2 мільёны пасажыраў за дзень, з’яўляецца самай «занятай» і другой самай вялікай станцыяй у свеце.

Гісторыя
--------

Будаўніцтва метро пачалося 29 жніўня 1920 года кампаніяй «Tokyo Underground Railway». 27 верасня 1925 года была першая лінія паміж станцыямі Асакуса і Уэна.

Спасылкі
--------

* Вэб-сайт «Tokyo Metro Co. Ltd.» Архівавана 31 жніўня 2004.
* Схема ліній на афіцыйным сайце «Tokyo Metro Co. Ltd.» (рус.) Архівавана 4 сакавіка 2011.
* Афіцыйная інфармацыя па лініях «Toei» Архівавана 20 лістапада 2007.
* Метро Токіа ў «сама розрух» (рэд)
**Valonia ventricosa** — від зялёных водарасцяў з сямейства *Valoniaceae*. Сустракаецца па ўсім свеце ў трапічных і субтрапічных абласцях. Гэта адзін з самых вялікіх аднаклетачных (цэнацытных) арганізмаў.

Апісанне
--------

Як правіла, расце адзінкава і толькі зрэдку — у групах, якія з’яўляюцца ў прыліўных зонах трапічных і субтрапічных зон, такіх як Карыбскія астравы, на поўнач да Фларыды, на поўдзень да Бразіліі і ў Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне. Часта жыве ў каралавых адкладах. Сустракаецца на глыбіні да 80 м.

Аднаклетачны шмат’ядравы арганізм, які па форме можа вар’іраваць ад сферычнага да авальнага, колер ад травяніста-зялёнага да цёмна-зялёнага. У вадзе можа здавацца срэбным, колеру марской хвалі  (руск.) (бел. і нават чарнаватым. Інтэнсіўнасць колеру вызначаецца колькасцю хларапластаў у клетцы. Паверхня водарасці люстрана-бліскучая, як шкло. Талам складаецца з тонкапластовай трывалай шмат’ядравай клеткі, дыяметр якой вагаецца ад 1 да 4 см, але можа часам дасягаць 5,1 см. Бурбалка прымацавана да субстрату рызоідамі. Дзеліцца сегрэгацыйным клеткавым дзяленнем, калі шмат’ядравая бацькоўская клетка спараджае даччыныя. Індывідуальныя рызоіды фармуюць новую бурбалку і адлучаюцца ад бацькоўскага арганізма.

Фізіялогія
----------

Адной з цікавых фізіялагічных асаблівасцяў водарасці з’яўляецца адсутнасць у яе мембране водных капілярных пор. Вада праходзіць у клетку пры дапамозе звычайнай дыфузіі.

Зноскі
------

1. ↑  *Agardh J. G.* Till algernes systematik. Nya bidrag. Femte afdelningen // *Acta Universitatis Lundensis*. — 1887. — Vol. 23. — № 2. — P. 1—174.
2. ↑  *John Wesley Tunnell, Ernesto A. Chávez, Kim Withers.* Coral reefs of the southern Gulf of Mexico (англ.). — Texas A&M University Press  (англ.) (бел. 2007. — С. 91. — ISBN 1585446173.
3. 1 2  Bauer, Becky (2008-10). "Gazing Balls in the Sea". Праверана 2010-08-27. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка) Архівавана 17 верасня 2010.
4. ↑  Overview Occurence, Valonia ventricosa Архівавана 3 сакавіка 2016. GBIF, accessed 27 August 2010
5. ↑  *Lee, Robert Edward.* Siphonoclades // Phycology (англ.). — Cambridge University Press, 2008. — С. 189. — ISBN 9780521682770.
6. ↑  *Gutknecht, John*. Membranes of Valonia ventricosa: Apparent Absence of Water-Filled Pores **(нявызн.)**.  Science Magazine. Архівавана з першакрыніцы 9 мая 2012. Праверана 27 жніўня 2010.

Спасылкі
--------

* *Wardrop A. B. Jutte S. M.* The enzymatic degradation of cellulose from *Valonia ventricosa* // *Wood Science and Technology*. — 1968. — Vol. 2. — P. 105. — DOI:10.1007/BF00394959
* *Revol J.* On the cross-sectional shape of cellulose crystallites in *Valonia ventricosa* // *Carbohydrate Polymers*. — 1982. — Vol. 2. — P. 123. — DOI:10.1016/0144-8617(82)90058-3
* Ventricaria J.L.Olsen & J.A.West, 1988: 104 **(нявызн.)**.  algaebase.org. Архівавана з першакрыніцы 9 мая 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776203674 |
**Ляшчы́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Ляшчынскія.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 9 жніўня 1979 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Нарацкага сельсавета.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.