recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Даменіка Кампаньёла** (італ.: Domenico Campagnola; 1500, Падуя — 1564, там жа) — італьянскі гравёр, мастак, малявальшчык і ілюстратар кніг эпохі Адраджэння. Адзін з найзначнейшых майстроў падуанскай школы першай паловы XVI стагоддзі.

Біяграфія
---------

Сын нямецкага рамесніка. Прыёмны сын і вучань Джуліа Кампаньёла. Значная частка яго ранняга жывапісу і гравюр прысвечана пейзажам у стылі Тыцыяна.

Пасля смерці настаўніка і бацькі каля 1515 года Дж. Кампаньёла быў адным з найзначнейшых майстроў у Венецыі.

Як і Джуліа Кампаньёла, ён займаўся гравюрай; першыя яго працы, датаваныя 1517 годам, узыходзяць да рымскіх узораў. Яго гравюры, чатырнаццаць з якіх вядомыя, былі створаны ў кароткі прамежак часу ў 1517—1518 гадах, калі ён усё яшчэ быў у маладым узросце; большасць з іх датаваны 1517 годам, падпісваючы іх скарочана «Do.Cap» або «Do.Camp». Раннія гравюры і малюнкі Дж. Кампаньёла паказваюць уплыў нямецкага мастака Альбрэхта Дзюрэра.

Адначасова Даменіка паспяхова займаўся жывапісам. Яго ранняя серыя святых (Падуя, царква Санта Крочэ) блізкая да традыцый падуанскай школы XV стагоддзі, але ўжо ў адной з самых удалых прац 25-гадовага майстра фрэсцы «Сустрэча Іаакіма і Ганны» (1525, Падуя, Скуола дэль Кармінэ) адчувальны ўплыў фрэсак Тыцыяна (1511).

Зноскі
------

1. ↑  Domenico Campagnola<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
2. ↑  Domenico Campagnola // KulturNav — 2015. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323063'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a>
3. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
4. ↑  Union List of Artist Names — 2017. Праверана 14 красавіка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1327212 · BNF: 14971080f · GND: 130184187 · ISNI: 0000 0000 6635 7492 · LCCN: nr92038795 · SUDOC: 253211506 · VIAF: 1112116 · ULAN: 500006898 |

 |
*Himantopus himantopus*
**Хадулачнік** (*Himantopus himantopus*) — птушка сямейства шыладзюбых (*Recurvirostridae*).

Апісанне
--------

У хадулачніка вельмі доўгія, чырвонага колеру лапы і чорная, тонкая, прамая і доўгая дзюба. Даўжыня тулава дасягае ад 33 да 36 сантыметраў, з якіх 6 сантыметраў прыпадае на дзюбу. Галава, патыліца, ніз і надхвосце белыя, спіна і крылы з абодвух бакоў чорныя. Спіна і плечы дарослых самцоў маюць зялёны, а ў самак буры адліў.

Арэал
-----

Хадулачнік жыве на адкрытых вадаёмах з прэснай, саланаватай або салёнай вадой у лагунах і стэпах. Яго доўгія лапы дазваляюць шукаць корм у глыбакаводных месцах. Сустракаецца ў асноўным на поўдні Цэнтральнай Еўропы, на Каспійскім і Чорным морах, у Турцыі. Хадулачнік — пералётная птушка, зімуе ў Афрыцы.

Гл.таксама
----------

* Спіс птушак Беларусі

}
**«Кало́жа»** — карціна Віталя Цвіркі, створаная ў 1969 годзе.

Апісанне
--------

Сярод твораў мастака найбольш вядомым з’яўляецца пейзаж, зроблены ў Гродне — «Каложа». Каляровая гучнасць і напружанасць восеньскіх фарбаў у гэтым творы адметна надзвычайна экспрэсіўным выглядам. Пейзаж з царквой на беразе Нёмана праўдзіва перадае лістападаўскае надвор’е, калі дрэвы пачынаюць агаляць кроны і палаюць жоўтай і чырвонай лістотай на фоне халоднага восеньскага неба. У цэнтры — нібы свечка свеціцца сваімі тэракотавымі мурамі трапяткі сярэднявечны храм. Мастак стаяў на высокім пагорку на мурах Старога замка, на другім беразе рэчкі Гараднічанкі, а на супрацьлеглым пагорку зіхацеў краявід, які лёг на палатно. Палатно знаходзіцца ў экспазіцыі Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑  На Нёманскіх берагах. З дзіцячых успамінаў пра В.Цвірку **(нявызн.)**.  Музеі Беларусі (12 снежня 2013). Праверана 22 лістапада 2021.

Спасылкі
--------



* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Хаджыбе́йскі ліман** — ліман у паўночна-заходняй яго частцы Адэскага заліва Чорнага мора ва Украіне, за 7 км ад горада Адэса.

Утвораны ў выніку трансгрэсіі у нізоўі ракі Малы Куяльнік. Ад мора аддзелены пясчана-ракушачнікавым перасыпам шырынёй 4,5 м. Даўжыня Хаджыбейскага лімана да 40 км, шырыня ад 2 да 3,5 км, плошча каля 70 км².

Берагі пераважна абразійныя, заходнія — абразійна-зсоўныя; пашыраны працэсы эрозіі. Тэмпература вады ўлетку 25…28 °C, замярзае з пачатку студзеня да пачатку сакавіка.

Дно лімана высцілаюць глеевыя гразі і хларыдна-натрыева-магніевая рапа.

У выніку парушэння ў сістэме ліман — мора (узвядзенне дамбы, скідванне сцёкавых вод і інш.) у паўднёвай частцы адбылося зніжэнне мінералізацыі вады да 6,5-9 г/л, у выніку чаго марскія віды жывёл зніклі, пашыраны прэснаводныя рыбы — карась, карп, лешч, таўсталобік і інш. Лекавыя гразі не выкарыстоўваюць, паколькі донныя адклады забруджаныя.

На заходнім беразе санаторыі.

Літаратура
----------

* Хаджыбейскі ліман // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
* *Борисевич Т. Д.* Хаджибейський лиман // Географічна енциклопедія України: [в 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. Т. 3. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1993.  (укр.)

Спасылкі
--------

* *Хаджибейский лиман (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Водный режим Хаджибейского лимана и мероприятия по его регулированию Архівавана 9 сакавіка 2016.  (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хайрулін.
**Фаіл Усманавіч Хайрулін** (16 лютага 1930, Пракоп’еўск, Кемераўская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1954 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Новакузнецка, Алма-Аты, з 1968 года — галоўны архітэктар праектаў у Гомельграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Пражываў у Гомелі.

Творчасць
---------

Будынак Інстытута лесу НАН Беларусі
Асноўныя працы: клуб на Ніжне-Астроўскай плошчы ў Новакузнецку (1959), квартал завода станочных вузлоў (1973—1981), комплексы інтэрнатаў па вуліцы Савецкай (1976—1986) і БелНДІЛГа (1983—1986), будынак ДАІ (1982—1984) у Гомелі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Хайрулин Фаил Усманович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Перламутраўка зеленаватая** (*Argynnis laodice*) — дзённы матылёк з сямейства німфалід.

Этымалогія лацінскай назвы
--------------------------

Лаадыка ў грэчаскай міфалогіі — самая прыгожая з дачок Прыама і Гекубы, жонка Гелікаона.

Апісанне
--------

Даўжыня пярэдняга крыла 26-35 мм. Ніжні бок крылаў па знешнім баку чырванавата-буры, унутраная частка — жоўтая. Абедзве гэтыя часткі аддзеленыя адна ад адной шэрагам белых плям, якія часам могуць утвараць суцэльную перавязь. Маецца шэраг геаграфічных формаў.

Размнажэнне
-----------

Вусень чорна-шэрага колеру з жоўтай разарванай паласой на спіне, з шасцю цёмнымі плямамі па баках цела. Галава вусеня чырванавата-шэрая. Стадыя вусеня са жніўня па ліпень наступнага года. Вусені харчуюцца ноччу, а дзень праводзяць у хованках. Зімуе вусень ранняга ўзросту. У Паўночнай і Цэнтральнай Еўропе вусені харчуюцца на фіялцы балотнай і сабачай (V*iola palustris, Viola canina*). Вусені акукляюцца на сцеблах раслін паблізу ад паверхні зямлі. Кукалка цёмна-бурая, у дробную чорную палоску, бліскучая.

Арэал
-----

Сярэдняя і Усходняя Еўропа, паўднёвы захад Заходняй Сібіры, Прымор'е, Прыамур’е, Сярэдні Урал, паўночна-захад Казахстана, Паўночна-усходні Кітай, Карэя, Японія, Сахалін, паўднёвыя Курыльскія астравы.

Месцапражыванне
---------------

Засяляе сырыя лугавіны па ўзлесках, паляны, даліны рэк, у хваёвых і змешаных лясах. Таксама сустракаецца на палянах, абочынах лясных дарог, у змешаных і хвойных лясах (асабліва сярод зараснікаў ажыны), забалочаныя лугі, на участках, пераходных да вярховых балотах. У Карпацкіх гарах падымаецца вышэй за 500 м над узр. м.

Біялогія
--------

Перламутраўка зеленаватая развіваецца ў адным пакаленні. Лёт матылькоў імага з пачатку ліпеня да канца жніўня, у Карпатах лёт расцягнуты да пачатку верасня. Пік перыяду лёту прыпадае на апошнюю дэкаду ліпеня і першую дэкаду жніўня. Разам з іншымі буйнымі відамі перламутравак у сонечнае надвор'е харчуецца на буйных суквеццях астравых і парасонавых раслін.

Падвіды
-------

* *Argyronome laodice laodice*
* *Argyronome laodice ferruginea* (Watkins, 1924)
* *Argyronome laodice fletcheri* (Watkins, 1924)
* *Argyronome laodice huochengice* (Huang et Murayama)
* *Argyronome laodice japonica* (Ménétriés, 1857)
* *Argyronome laodice rudra* (Moore, 1858)
* *Argyronome laodice samana* (Fruhstorfer, 1907)
* *Argyronome laodice tomaridice* (Bryk, 1942)

Заўвагі па ахове
----------------

Занесеная ў Чырвоную кнігу еўрапейскіх матылькоў, Чырвоныя кнігі Сярэдняга Урала і Курганскай вобласці. Уключаны ў Чырвоную кнігу Маскоўскай вобласці, Расія (1998) (2 катэгорыя). Аднесены да катэгорыі знікаючых або якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення відаў у Славакіі, Венгрыі і Польшчы.

Зноскі
------
Партрэт Вайшунда работы Гірша Ляйбовіча
**Гірш (Гершка, Гершак, Гіршак) Ляйбовіч** (? — пасля 1786) — беларускі гравёр і ювелір яўрэйскага паходжання. Прыбыў на службу да князёў Радзівілаў з г. Сакаль каля Львова разам са сваім бацькам, гравёрам Лейбам Жыскялёвічам. Жыў, відаць, у Міры.

Экслібрыс Нясвіжскай бібліятэкі
Паводле кантракта ад 16 кастрычніка 1747 г. падпісанага ў Мірскім замку, Ляйбовіч з бацькам пачалі працу над 90 партрэтамі для альбома князёў Радзівілаў, якую скончылі ў 1756 г. Па-за кантрактам у 1754—1756 гг. выканалі яшчэ 15 партрэтаў. Альбом «Выявы роду князёў Радзівілаў» — выдатны помнік беларускай графікі. Уключае 165 партрэтаў. Першы партрэт (Вайшунда) і апошні (К. С. Радзівіла Пане Каханку) маюць подпісы Ляйбовіча. Альбом ствараўся ў 3 этапы рознымі майстрамі на працягу 1745—1768 гг. У 1745 г. невядомыя гравёры выканалі 18 партрэтаў, а гравёры з заходнеўкраінскага г. Жоўква (відаць, Лейзер, і іншыя) — 16 аркушаў. У 1758 г. альбом выйшаў накладам 50 экз. у Нясвіжскай друкарні. Паўторна выдадзены ў Санкт-Пецярбургу з арыгінальных дошак у XIX ст. У мастацкім выкананні альбома вылучаюцца 3 стылі. 1-ы вызначаецца дасканаласцю і адносіцца да 1745 г. 2-і і 3-і адносяцца да часу працы над альбомам Ляйбовіча і яго бацькі і адпавядаюць манерам мастакоў, якія рыхтавалі эскізы партрэтаў для гравіравання. Вядома пра 15 «адтушаваных» для гэтай мэты партрэтах 1747 г. прыдворнага мастака Радзівілаў Ф. К. Д. Гескага. Прыгатаваныя ім партрэты адрозніваюцца рэльефным рысункам з моцнымі кантрастамі святла і ценю. сярод іншых графічных твораў Ляйбовіча гравюра «Катафалк Ганны з Сангушкаў Радзівілаў», які быў устаноўлены ў езуіцкім касцёле ў Нясвіжы паводле праекта М. Педэцы (1747—1750 гг.); ілюстрацыі ў кнізе «Казанні і прамовы на пахаванні Ганны з Сангушкаў Радзівіл» (Вільня, 1750); 3 варыянты экслібрыса Радзівілаў для нясвіжскай бібліятэкі; герб Радзівілаў к кнізе «Артыкулы ваенныя» (Нясвіж, 1754); карта Літоўскай правінцыі бернардзінцаў з выявамі кляштараў і постацямі святых Бернарда і Казіміра. Апошні задакументаваны твор Ляйбовіча — дэкарыраванне саркафагаў Радзівілаў у крыпце езуіцкага касцёла ў Нясвіжы. Драўляныя труны былі абабіты меднымі гравіраванымі дошкамі з надпісамі і арнаментам.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Widacka, H. Dyiałalność Hirsza Leybowicza i innych rytowników na dworze nieświeskim Michała Kazimierza Radziwiłła «Rybienka» w świetle badań archiwalnych // Bielutyn historii sztuki. — 1977. — № . — S.
* Баженова, О. Д. Город Мир и альбом фамильных портретов князей Радзивиллов 1758 года издания // Мірскі замак і замкі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы: Праблемы рэстаўрацыі і музеефікацыі. — Мн. 2006. — С.
* Бажэнава, В. Ляйбовіч Гірш / Вольга Бажэнава // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 т. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч / Рэдкал: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. З. Э. Герасімовіч. — 2-е выданне. — Мн.: БелЭн, 2007. — 792 с.: іл. — С. 235. — ISBN 978-985-11-0394-8.
* Баравы, Р. Якімовіч, Ю. Каштоўны дакумент па гісторыі беларускай графікі і архітэктуры XVIII ст. // Помнікі культуры. — Мн. 1985. — С.
**Форт-Саскачэван** (англ.: Fort Saskatchewan) — горад у правінцыі Альберта, Канада. Насельніцтва — 17469 чалавек (2009). Горад знаходзіцца прыкладна за 25 км на паўночны ўсход ад Эдмантана, утвараючы з ім агламерацыю з насельніцтвам больш за 1 млн жыхароў. Гэта найбуйнейшы прамысловы цэнтр на Захадзе Канады, пераважае цяжкая прамысловасць.

Клімат — рэзка кантынентальны. Сярэднямесячная тэмпература летам — +15 — +17 °C, зімой — да −13,5 °C, сярэднегадавая — +3,3 °C. Ападкаў — каля 450 мм у год.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Эванджэлін Лілі, канадская актрыса

Зноскі
------

1. ↑  Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and census subdivisions (municipalities), 2016 and 2011 censuses – 100% data — 2019.
2. ↑  Canada 2021 Census<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q42317745'></a>
Герман Фегелейн, штандартэнфюрар Вафен-СС
**Штандартэнфюрар** (ням.: Standartenführer) — чын (званне) у СС і СА, адпавядаў чыну палкоўніка.

У 1929 годзе гэты чын быў уведзены ў структуру СС для кіраўнікоў тэрытарыяльных падраздзяленняў СС — штандартаў (SS Standarte). Звычайна штандарт фарміраваўся з членаў СС вялікага горада ці дзвюх-трох малых гарадоў. У штандарт уваходзілі тры штурмбаны (SS Sturmbann), адзін рэзервовы штурмбан (з ліку старэйшых членаў СС ва ўзросце 35-45 гадоў) і шпільманцуг (аркестр). Колькасць штандарта даходзіла да 3500 чалавек.

З 1936 года, пасля стварэння войскаў СС, чын штандартэнфюрара адпавядаў чыну палкоўніка і пасады камандзіра палка.

Знакі адрознення штандартэнфюрара СС (Вафен-СС)
* ПагонПагон
* ПятліцыПятліцы
* Нарукаўная нашыўка на маскіровачны касцюмНарукаўная нашыўка на маскіровачны касцюм

Гл. таксама
-----------

* Корпусныя колеры (Войскі СС)
* Званні і знакі адрознення войскаў СС

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Малодшае званне**Оберштурмбанфюрар** | **Штандартэнфюрар** | Старэйшае званне**Оберфюрар** |
**Адрыян Ізенбрант** (нідэрл.: Adriaen Isenbrant, Isenbrandt, каля 1490, Бругэ — ліпень 1551, там жа) — нідэрландскі мастак, прадстаўнік Паўночнага Адраджэння.

Біяграфія
---------

Існуе толькі некалькі дакументальных запісаў пра яго жыццё, і згадкі ў літаратуры з жыццяў мастакоў. Верагодна, ён нарадзіўся ў Гарлеме або Антверпене каля 1490 года.

Творчасць Адрыяна Ізенбранта ў Бругэ прыпадае на перыяд пасля 1510 года. У лістападзе таго ж года ён стаў майстрам у мясцовай гільдыі мастакоў Св. Лукі і гільдыі ювеліраў св. Элігія. Пазней ён быў абраны дзевяць разоў у якасці «дыякана» і двойчы ў якасці губернатара гільдыі. Мяркуюць, што ў яго была майстэрня ў Кортэ-Вламінкстраат у Бругэ, якая знаходзілася недалёка ад майстэрні Ганса Мемлінга. Лічыцца, што ён вучыўся ў Герарда Давіда, аднак у яго творчасці адчуваецца ўплыў Мабюза і Амброзія Бенсана.

Быў двойчы жанаты. Ад першай жонкі Марыны Грандэель — дачкі мастака Петэра Грандэеля — нарадзілася дачка. Пасля смерці першай жонкі ў 1537 годзе мастак зноў ажаніўся з Клеменцінай дэ Хэрнэ (да 1543 года), ад якой меў дзвюх дачок і сына.

Зноскі
------

1. ↑  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  Union List of Artist Names<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
3. ↑  RKDartists<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
**Адрыян Флорын Піц** (рум.: Adrian Florin Piţ, нар. 16 ліпеня 1983, Арад, Румынія) — румынскі футбаліст, паўабаронца клуба «Крышул».

Кар’ера
-------

Адрыян Піц — выхаванец клуба «Арад». Правёў два сезоны ў асноўным складзе клуба, пасля чаго перайшоў у клуб другой лігі чэмпіянату Швейцарыі «Белінцона». Там Піц стаў гульцом асноўнага складу і галоўным дыспетчарам каманды, насіў футболку з 10-м нумарам. Улетку 2007 года Піц у статусе вольнага агента перайшоў у італьянскі клуб «Рома», падпісаўшы гадавое пагадненне. Ён дэбютаваў у «Роме» ў матчы Кубка Італіі з «Тарына», у якім «джаларосі» перамаглі 3:1. Па заканчэнні сезону «Рома» падоўжыла кантракт з Піцам.

21 ліпеня 2008 Піц быў арандаваны клубам Серыі B «Піза». У «Пізе» Піц гуляў на месцы правага вінгера і насіў нумар 10. Аднак пасля першага матчу чэмпіянату, дзе Піц выйшаў у стартавым складзе, далей ён заняў месца на лаве запасных, зрэдку выходзячы на ​​замену, а затым атрымаў разрыў крыжападобных звязак і доўгі час лячыўся. У лютым 2009 года Піц вярнуўся ў «Рому», па ўзаемнай згодзе з «Пізай» разарваўшы арэнднае пагадненне. 25 кастрычніка Піц дэбютаваў у Серыі А ў матчы з «Ліворна», дзе «Рома» прайграла 0:1.

У лютым 2010 зноў адправіўся ў Серыю B — на гэты раз у «Трыесціну», а ў жніўні таго ж года канчаткова пакінуў «Рому», перабраўшыся ў румынскую «Універсітацю». З 2011 года абараняў колеры азербайджанскага клуба «Хазар-Ленкарань», з якім заваяваў Кубак краіны. У 2014 годзе вярнуўся ў Румынію.

Дасягненні
----------

* Уладальнік Суперкубка Італіі: 2007
* Уладальнік Кубка Італіі: 2008
* Уладальнік Кубка Азербайджана: 2011

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* 

* Профіль на сайце *transfermarkt.com* (англ.)

* Профіль на сайце *by.tribuna.com* (руск.)

* Профіль на сайце *soccerway.com* (руск.)
* Профіль на сайце *romaniansoccer.ro*  (рум.)
**Ніна Кінерт Леван**, народжаная **Ніна Мікаела Кінерт**(швед. *Nina Micaela Kinert*; нар. 26 верасня 1983) — шведская музыка і мастачка. Яе творы — гэта сумесь паміж поп-музыкай, народнай і электроннай музыкай.

Гісторыя
--------

У 2004 годзе яна выпусціла свой першы альбом *Heartbreaktown* на ўласным лэйбле Another Records. Наступны міні-альбом *Visitor* і альбом *Let There Be Love* былі выпушчаны ў шведскім аддзяленні V2 Records у 2005 годзе. У 2006—07 гадах на яе канцэртных гастролях ўдзельнічала нарвежская спявачка Ане Брун *(Live in Scandinavia*, 2007).

Акрамя падтрымкі ўжо прызнанай Брун, Кінерт стала вядомай у 2007 годзе пасля выкарыстання яе песні «Through Your Eyes» у сусветнай рэкламнай кампаніі шведскай аўтамабільнай кампаніі SAAB (песня, якую яна не напісала, але пазычыла).

У кастрычніку 2007 года яна прыняла удзел у запісу альбома Стыва Янсэна *Slope*, спяваючы ў «Playground Martyrs (Reprise)» (у іншай версіі гэтай песні ў альбоме выступаў брат Янсэна Дэвід Сільвіян).

У лістападзе 2010 года яна выпусціла альбом *Red Leader Dream*, на запіс якока натхніла трылогія *«Зорныя войны»*. Ён быў выпушчаны яе новым уласным лэйблам NinkinaRecordings.

Дыскаграфія
-----------

* *Heartbreaktown* (Іншы, 2004)
* *Visitor* (EP, V2 Sweden, 2005)
* *Let There Be Love* (V2, 2005. Перавыдадзены з бонусным трэкам «Through Your Eyes» у 2007 годзе)
* *Pets & Friends* (Іншы, 2008)
* *Red Leader Dream* (Ninkina, 2010)
* *On Ice* (Ninkina, 2015)
* *Romantic* (Ninkina, 2018)

Зноскі
------

1. ↑  *Måns Wallgren*. Veckans sthlmare: Nina Kinert(нявызн.). *DN.SE* (20 лістапада 2015). Архівавана з першакрыніцы 8 February 2016. Праверана 8 February 2016.
2. ↑  *Nanushka Yeaman*. Jakten på spänning håller i sig(нявызн.). *DN.se* (9 мая 2008). Архівавана з першакрыніцы 8 February 2016. Праверана 8 February 2016.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт са спасылкамі на Facebook і Instagram .
* Ніна Кінерт у Myspace

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Facebook · Myspace · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Instagram · SoundCloud · Spotify · Spotify · Яндэкс Музыка · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Discogs · Discogs · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | GND: 135455855 · ISNI: 0000 0000 5754 5109 · LIBRIS: 394389 · VIAF: 80195376 |
**Калодзежны Роў** — геалагічнае агаленне на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада Гродна, на правым беразе ракі Нёман; помнік прыроды рэспубліканскага значэння. З’яўляецца адным з найбольш вывучаных на тэрыторыі Беларусі і мае агульнаеўрапейскае і агульнасусветнае значэнне.

У 1872 годзе Т. Дымчэвіч выявіў у схілах Калодзежнага Рова арганагенныя пароды, якія захавалі рэшткі міжледніковай флоры. Гэта адкрыццё зрабіла Калодзежны роў і размешчаны побач Сярэбраны роў аб’ектам пільнай увагі навукоўцаў і галоўнай крыніцай інфармацыі пра біялагічную разнастайнасць рэгіёна ў мінулым.

Агаленне «Прынёманскае 1»
Скопішча груд
Інтэнсіўнае вывучэнне Калодзежнага Рова, пачатае ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, працягнулася савецкімі навукоўцамі ў другой палове XX стагоддзя. Іх даследаванні прывялі да таго, што ў 1963 годзе былі абвешчаны помнікі прыроды **"Агаленне «Прынёманскае 1»** і «Скопішча груд валунна-галечнага кангламерату «Прынёманскае».

Апісанне
--------

Уключае адклады позналедавікоўя бярэзінскага зледзянення, александрыйскага міжледавікоўя і пачатку дняпроўскага зледзянення. Плошча пакладу складае каля 66 тыс. м². Даўжыня яра 1,5 км, глыбіня каля вусця 30 м. Магутнасць азёрных і балотных адкладаў (сапрапелі, торф, супескі, суглінкі і пяскі) да 9,1 м, якія выходзяць на паверхню ў сценках Калодзежнага Рова на адлегласці 620—855 м ад вусця.

Адклады Калодзежнага Рова з’яўляюцца адным з самых багатых на тэрыторыі Беларусі месцазнаходжанняў рэшткаў выкапнёвых раслін і жывёл. Па пылку, спорах, пладах, насенні, шышках хваёвых і інш. фасіліях у іх вызначана каля 200 відаў кветкавых і споравых раслін, па крамяністых створках — 96 відаў дыятомавых водарасцей, па ракавінах — 26 відаў астракод.

Лінза азёрна-балотных адкладаў прымеркавана да тоўшчы флювіягляцыяльных парод, у якіх за яе межамі трапляюцца глыбы кангламерату (печуры), што утварыліся пры цэментацыі карбанатным растворам жвірова-галечна-валуннага матэрыялу. У тоўшчы флювіягляцыялу і на паверхні лінзы месцамі залягае «брук» — суцэльны пласт валуноў, што засталіся ад размыву ледавіковых утварэнняў.

Зноскі
------

1. 1 2  Колодежный ров — принеманский овраг Архівавана 8 сакавіка 2016.

Літаратура
----------

* Калодзежны Роў // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* Гродно. Энциклопедический справочник. / Редкол. (гл. ред. Шамякин И.) — Мн.: БелСЭ: Белорус. Сов. Энцикл. 1989. — 438 с. — тир, 60 тыс. экз. — ISBN 5-85700-015-7.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Калодзежны Роў
* Колодежный ров — принеманский овраг Архівавана 8 сакавіка 2016.
**Гірын** —правінцыя ў паўночна-усходнім Кітаі. Плошча 183 тыс. км². Насельніцтва 27 462 297 чалавек (2010), пераважна кітайцы, а таксама карэйцы (6 %) і маньчжуры (3 %). Адміністрацыйны цэнтр — горад Чанчунь.

Прырода
-------

Паўднёва-ўсходняя частка Гірына занятая Маньчжура-Карэйскімі гарамі, якія складаюцца з некалькіх ланцугоў вышынёй 500—1200 м, падзеленых шырокімі густанаселенымі катлавінамі. Найбольшая вышыня — 2744 м (г. Байтаушань). На паўночным захадзе — плоская раўніна Сунляа. Клімат умераны, мусонны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17 ° С, −20 ° С; ліпеня 20 ° С, 24 ° С. Ападкаў у год на раўніне 400—600 мм, у гарах — да 1000 мм. На паўночным захадзе рэшткі стэпаў і лесастэпы, значныя тэрыторыі асвоены пад земляробства; на паўднёвым усходзе, у гарах, змешаныя і шыракалістыя лясы, якія змяняюцца іглічнымі, займаюць каля 30 % тэрыторыі.

Эканоміка
---------

Гірын — важны прамысловы раён краіны. Здабыча каменнага вугалю (Ляаюань), меднай (Цяньбаашань), свінцова-цынкавай (Шыцзуйцзы), жалезнай руд, золата.

Зноскі
------

1. ↑  Seventh National Population Census of the People's Republic of China<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q65059106'></a>
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Ларуса · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4342898-8 · LCCN: n81019981 · NDL: 00632054 · NKC: ge900093 · SUDOC: 027875717 |

| Адміністрацыйны падзел Кітайскай Народнай Рэспублікі |
| --- |
| Правінцыі | 
* Аньхой
* Ганьсу
* Гірын
* Гуандун
* Гуйчжоу
* Ляанін
* Сычуань
* Тайвань1
* Фуцзянь
* Хайнань
* Хубэй
* Хунань
* Хэбэй
* Хэйлунцзян
* Хэнань
* Цзянсі
* Цзянсу
* Цынхай
* Чжэцзян
* Шаньдун
* Шаньсі
* Шэньсі
* Юньнань

 |
| Аўтаномныя раёны | 
* Гуансі
* Нінся
* Сіньцзян
* Тыбет
* Унутраная Манголія

 |
| Гарады цэнтральнага падпарадкаванні | 
* Пекін
* Цяньцзінь
* Чунцын
* Шанхай

 |
| Спецыяльныя адміністрацыйныя раёны | 
* Ганконг
* Макаа

 |
| 1 — кантралюецца Рэспублікай Кітай |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Чайчыц.
**Віктар Іванавіч Чайчыц** (нар. 24 жніўня 1960, в. Здзітава, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі адвакат і дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 24 жніўня 1960 года ў вёсцы Здзітава Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна. Служыў у радах Савецкай Арміі. Працаваў электрамантажнікам будаўніча-мантажнага ўпраўлення № 1 трэста «Энергабудмантаж» «Белгалоўэнерга» у г. Брэсце, электрыкам Брэсцкага вытворчага аб’яднання «Брэстрыбгас» у г. Белаазёрску, стажорам народнага суддзі Баранавіцкага раённага суда, стажорам народнага суда Мінскага раёна і г. Заслаўя, суддзёй народнага суда Мінскага раёна і г. Заслаўя, загадчыкам аддзела агульнатэарэтычных праблем арганізацыі работы ўстаноў юстыцыі Навукова-даследчага інстытута праблем крыміналогіі, крыміналістыкі і судовай экспертызы Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, адвакатам Мінскай абласной юрыдычнай кансультацыі № 1, старшынёй Мінскай абласной калегіі адвакатаў.

З 2011 да 2022 года займаў пасаду старшыні Беларускай рэспубліканскай калегіі адвакатаў.

Выбраны членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання ад Брэсцкай вобласці. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве.

Узнагароды
----------

Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2019) за шматгадовую плённую працу, заслугі ў развіцці заканадаўства, вялікі ўнёсак у забеспячэнне правоў і свабод грамадзян.

Крытыка
-------

У 2012 годзе ў прэсе з’явіўся ліст за подпісам Віктара Чайчыца як старшыні Рэспубліканскай калегіі адвакатаў, у якім беларускім адвакатам рэкамендавалася ўзгадняць свае інтэрв’ю ў СМІ з загадчыкамі юрыдычных кансультацый, старшынямі калегій адвакатаў і іх намеснікамі. Крытыкамі ініцыятыва была расцэненая ў кантэксце шматлікіх палітычных судовых працэсаў пасля прэзідэнцкіх выбараў 2010 года як спроба абмежаваць свабоду дзеянняў адвакатаў і стварыць перашкоду для іх удзелу ў абароне абвінавачаных па палітычных справах.

4 сакавіка 2021 года ў сваім выступленні на справаздачна-выбарчай канферэнцыі Мінскай гарадской калегіі адвакатаў падтрымаў катаванні ў дачыненні да ўдзельнікаў пратэстаў пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. Заклікаў адвакатаў замоўчваць факты парушэнняў суддзямі правоў чалавека. Падтрымаў ціск на адвакатаў знутры калегій за выказванне імі сваіх палітычных поглядаў.

Зноскі
------

1. ↑  Лукашэнка ўзнагародзіў Марзалюка ордэнам Пашаны
2. ↑  Адвакаты самі сабе затыкаюць раты — Праваабарончы цэнтар «Вясна» — афіцыйны сайт, 02.03.2012
3. ↑  Старшыня Беларускай рэспубліканскай калегіі адвакатаў Чайчыц: ёсць час, каб даказаць, што мы не палезем у палітыку — Белсат — 16.03.2021
4. ↑  Сенатар Чайчыц навучыць адвакатаў пакоры? — Праваабарончы цэнтр «Вясна» — 15.03.2021

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Старонка на сайце Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Архівавана 6 ліпеня 2020.
**Ні́на Мікалаеўна Усатава** (руск.: Ни́на Никола́евна Уса́това; нар. 1 кастрычніка 1951, Міхайлаўскі пассавет, Алтайскі край, СССР) — савецкая і расійская актрыса; народная артыстка РФ (1994), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расіі (2001), дзвюх прэмій «Ніка» (1995, 1999) і «Залаты арол» (2009, 2013), «Залатая маска» (2023). З 1989 года — артыстка РДАБДТ імя Г. А. Таўстаногава.

Біяграфія
---------

З 1969 па 1973 год спрабавала паступіць у Шчукінскае вучылішча пры Вахтангаўскім тэатры. Працавала снавальшчыцай на суконнай фабрыцы «Чырвоны Кастрычнік» у горадзе Бораўску Калужскай вобласці, дырэктарам Дома культуры і рыхтавалася да ўступных іспытаў.

У 1974 годзе паступіла на рэжысёрскі факультэт тэатральнага вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Б. Я. Захавы і М. Р. Тэр-Захаравай) і ў 1979 годзе яго скончыла.

Скончыўшы вучобу ў 1979 годзе, Ніна Мікалаеўна паехала праходзіць практыку ў горад Котлас Архангельскай вобласці. Сыграла ў мясцовым тэатры дванаццаць роляў. У гэты час у Ленінградзе адкрыўся Маладзёжны тэатр, і ў 1980 годзе актрыса-пачаткоўца з’ехала туды. Іграла ў спектаклях Уладзіміра Малышчыцкага і Яфіма Падвэ.

У 1989 годзе Ніна Усатава прыйшла ў трупу Ленінградскага акадэмічнага Вялікага драматычнага тэатра імя М. Горкага, цяпер Расійскі дзяржаўны акадэмічны Вялікі драматычны тэатр імя Г. А. Таўстаногава.

У кіно акторка дэбютавала ў 1981 годзе, першай яе роляй стала краўчыха ў тэлевізійным фільме «Куды знік Фаменка?». Вядомасць прыйшла пасля ролі нямой у фільме «Халоднае лета пяцьдзесят трэцяга…».

У 1995 годзе прымала ўдзел у серыі тэлевізійных ролікаў сацыяльнай тэматыкі пад агульнай назвай «Рускі праект». Актрыса сыграла правінцыйную жанчыну, якая прыбыла ў Маскву і ўбачыла свайго сына ў ганаровай варце на Краснай плошчы. Фраза «Дзіма, памахай рукой маме» стала папулярнай.

Фільмаграфія
------------

* «Не трэба засмучацца» (2010)

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 10 студзеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1051751209 · ISNI: 0000 0000 4453 9412 · LCCN: no2005074499 · VIAF: 63746283 |
**Рыпуарскія франкі** (ад лац.: ripa — бераг ракі; ням.: Rheinfranken) — група плямёнаў франкаў, якая жыла па берагах Рэйна і Майна.

Аранжавым колерам паказана тэрыторыя пасялення рыпуарскіх франкаў у другой палове 5-га стагоддзя.
У адрозненне ад салічных франкаў, якія перасяліліся да берага мора, а затым заваявалі Галію і былі асіміляваны гала-рымлянамі, рыпуарскія франкі засталіся на ранейшых месцах рассялення. У рыпуарскіх франкаў даўжэй захоўваўся першабытнаабшчынны лад.

У канцы V ст. каралём рыпуарскіх франкаў быў Сігеберт Кульгавай, а сталіцай — Кёльн. У бітве пры Тальбіяку ў 498 годзе рыпуарскія франкі разбілі алеманаў, пасля чаго кароль салічных франкаў Хлодвіг I пачаў імкнуцца да аб'яднання ўсіх франкскіх плямёнаў пад сваёй уладай. Пасля забойства Сігеберта і яго сына Хлодвіг абвясціў сябе таксама каралём рыпуарскіх франкаў. Фактычнае далучэнне рыпуарскіх франкаў да Франкскай дзяржавы расцягнулася на VI—VII стагоддзі. У гэта перыяд запісана Рыпуарская праўда, якая рэгламентавала звычаёвае права.

У выніку падзелу Франкскай імперыі баольшая частка тэрыторыі рыпуарскіх франкаў апынулася ў складзе Усходне-Франкскага каралеўства.

Рыпуарскія франкі захавалі сваю мову, якая стала асновай рэйнскіх і франконскіх дыялектаў нямецкай мовы.

Спасылкі
--------

* Chisholm, Hugh (1910). *Franks*, In *The Encyclopædia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information*, V. 11, pp. 35–36.
* Jordanes (ca 551 AD). *Getica*, v. 191. Online translation retrieved Nov. 1, 2007. Архівавана 30 снежня 2008.
* Perry, Walter Copland. (1857) *The Franks, from Their First Appearance in History to the Death of King Pepin*. Longman, Brown, Green: 1857.
* Rivers, Theodore John. (1986) *Laws of the Salian and Ripuarian Franks.* New York: AMS Press, 1986.
* *France: Early Frankish Period*, In *Encyclopædia Britannica*, p. 119. Retrieved Nov. 1, 2007, from *Encyclopædia Britannica Online.*
**Ніна Карач** (1928—2001) — удзельніца беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Маладзечанскай вобласці, сакратар арганізацыі «Чайка». Сябра СБМ.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1929 г. у сям’і рабочага ў Слоніме ў Польскай Рэспубліцы. Бацька Емяльян быў засланы ў міжваенны час у Заходнюю Беларусь з БССР бальшавікамі для падпольнай працы. У Другую сусветную вайну падчас нямецкай акупацыі была дружыновай слонімскага СБМ. Сябравала з паплечніцай па СБМ Надзеяй Дземідовіч. Вучылася ў слонімскай прагімназіі. Арыштавана 13 снежня 1944 г. у Слоніме падчас масавых арыштаў сяброў СБМ, але неўзабаве вызвалена.

У 1946 годзе далучылася да падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы беларусаў, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць. Удзельнічала ў першым сходзе арганізацыі, дзе была выбрана сакратаром арганізацыі. Потым адышла ад падпольнай дзейнасці, хавалася. На другі сход арганізацыі не з’явілася, таму была знятая з пасады сакратара. Вучылася ў Інстытуце народнай гаспадаркі імя Куйбышава. У сярэдзіне 1947 года «Чайка» была выкрытая, але Ніну Карач гэтая хваля арыштаў не закранула: яе арыштавалі толькі 23 чэрвеня 1950 у Мінску, па адрасе вул. Рэвалюцыйная, д. 23, кв. 12. Асуджана 25 лістапада 1950 г. як "былы член антысавецкай арганізацыі «Саюз беларускай моладзі» да 10 гадоў канцлагераў. Этапавана ў Азёрны канцлагер МДБ Іркуцкай вобласці, далей пераведзена ў Дубраўны канцлагер МДБ Мардоўскай АССР.

Вызвалена 20 красавіка 1956 г. Жыла ў Светлагорску. 9 верасня 1975 г. Рэабілітавана Вярхоўным судом БССР. Асабовая справа К. № 20436-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Памерла ў 2001 г. у Светлагорску.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Ніны Карач
2. ↑   Новы Час. Надзея Дземідовіч: жанчына нязломнага духу і спакутаванага сэрца

Літаратура
----------

* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Спасылкі
--------

* Біяграфія Ніны Карач на старонцы Леаніда Маракова
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дудчык.
**Ніна Пятроўна Дудчык** (16 красавіка 1923, в. Кошалева Брэсцкага павета Палескага ваяводства — 30 мая 2011) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Біяграфія
---------

Атрымала сем класаў адукацыі, працавала ў сельскай гаспадарцы. З 1951 года працавала звеннявой па вырошчванні лёну ў калгасе «Бальшавік», ураджайсць складала 6-7 ц з гектара.

У 1957 годзе калгас «Бальшавік» быў пераўтвораны ў саўгас «Брэсцкі», да якога далучаны яшчэ чатыры калгасы. Тады ж за вёскай Косічы заклалі ферму буйной рагатай жывёлы, загадваць якой назначылі Ніну Дудчык.

Па выніках працы за 1964 года загадчыцу фермы Н. П. Дудчык занеслі ў Кнігу гонару Брэсцкага раёна. 20 красавiка 1965 года калектыву фермы прысвоена ганаровае званне «Брыгада камуністычнай працы» і ўручаны пераходзячы Чырвоны сцяг саўгаса.

22 сакавіка 1966 года загадчыца фермы буйной рагатай жывёлы Н. П. Дудчык удастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Серп і Молат».

Займалася грамадскай дзейнасцю. Двойчы яе выбіралі дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета народных дэпутатаў. Некалькі гадоў была членам прэзідыума абласнога Савета прафсаюзаў, дэлегатам ХІІІ і ХІV з’ездаў прафсаюзаў СССР. Ездзіла на нарады і злёты жывёлаводаў, перадавала свой вопыт працы. 28 снежня 2009 года ўдастоена звання Ганаровага грамадзяніна Брэсцкага раёна.

Памерла 30 мая 2011 года. Пахавана на старых могілках «Косічы». 2 ліпеня 2014 года на доме, дзе жыла Ніна Пятроўна, урачыста адкрыта мемарыяльная дошка.

Літаратура
----------

* Дудчык Ніна Пятроўна // Памяць. Брэсцкі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 1998. С. 471.
* Дудчык Ніна Пятроўна // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. Мінск, 1981. Т. 5. С. 215.
* Дудчык Ніна Пятроўна // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1971. Т. 4. С. 309.
* Марейко, В. Радость обновления : [очерк о Н. П. Дудчик; перепечатка из книги «Земные звёзды»] / Василий Марейко // Заря над Бугом. Брест, 2015. 6 марта.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Касцян.
**Ніна Фёдараўна Касцян** (нар. 23 студзеня 1961, Бабруйск Магілёўскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Біяграфія
---------

Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя М.Горкага, настаўнік матэматыкі сярэдняй школы.

Працавала майстрам вытворчага навучання, выконваючым абавязкі сакратара камітэта камсамола з правамі райкама, майстрам, выкладчыкам Бабруйскага дзяржаўнага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 73, загадчыкам аддзялення Бабруйскага вышэйшага прафесійнага вучылішча бытавога абслугоўвання насельніцтва, дырэктарам Бабруйскага дзяржаўнага прафесійнага ліцэя № 4, дырэктарам установы адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны каледж імя А. Е. Ларына».

Дырэктар дзяржаўнай установы адукацыі «Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі „Росквiт"» г. Бабруйска.

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», нагруднымі знакамі «За заслугі ў развіцці прафесійна-тэхнічнай адукацыі» і «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, дзвюма ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі ўпраўлення адукацыі Магілёўскага аблвыканкама, адміністрацыі Першамайскага раёна г. Бабруйска, Бабруйскага гарадскога Савета дэпутатаў.

Зноскі
------

1. ↑  Касцян Ніна Фёдараўна Архівавана 18 жніўня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь пятага склікання Архівавана 20 кастрычніка 2021.
**Адзіно́чная зме́шаная эстафе́та** — гэта каманднае спаборніцтва ў біятлоне, якое з’явілася ў 2015 годзе. Каманда складаецца з двух спартсменаў — мужчыны і жанчыны — якія перадаюць адзін аднаму эстафету на працягу ў агульнай складанасці васьмі агнявых рубяжоў.

Гісторыя
--------

Дэбют адзіночнай змешанай эстафеты адбыўся ў чэшскім горадзе Нове Места на этапе Кубка Свету 6 лютага 2015 года. Да гэтага тэставанне новай дысцыпліны, званай на той момант «супермікст», праводзілася 23 сакавіка 2014 года ў Халменколене. На першай Адзіночнай змешанай эстафеце ў 2015 годзе перамогу атрымала зборная каманда Расіі ў складзе Аляксея Волкава і Яны Раманавай. Другой стала зборная Нарвегіі (Х. Лабелунд, М. Олсбю), трэцяй — зборная каманда Украіны (А. Цішчанка, Ю. Джыма).

Правілы
-------

Каманда складаецца з двух разнаполых спартсменаў, якія прадстаўляюць адну краіну. Кожны ўдзельнік эстафеты праходзіць у агульнай складанасці па чатыры агнявыя рубяжы і адпаведныя кругі лыжнай трасы. Адрозненне ад звычайнай змешанай эстафеты ў тым, што ўдзельнікі перадаюць эстафету па некалькі разоў, пасля кожнай пары агнявых рубяжоў. Пачынае гонку біятланістка, пасля 2 стрэльбаў (лежачы і стоячы) яна перадае эстафету біятланісту. Спартсмен бяжыць свае кругі плюс 2 стральбы і зноў перадае эстафету сваёй партнёрцы. Завяршае гонку біятланіст, які прабягае апошнія 1,5 км. Тыя ўдзельнікі, якія да апошняй перадачы эстафеты адстаюць на круг, з дыстанцыі здымаюцца. Як і ў звычайнай эстафеце спартсмен мае па тры запасных патрона на кожнай стральбе. Калі не ўсе мішэні пры гэтым былі закрытыя, спартсмен таксама бяжыць адпаведнае колькасць кругоў, якія, аднак, складаюць не 150, як звычайна, а 75 метраў.

Зноскі
------

1. ↑  Апісанне АЗЭ на сайце Беларускай федэрацыі біятлона Архівавана 21 лютага 2018..
2. ↑  Афіцыйны сайт IBU Архівавана 27 студзеня 2016.

Спасылкі
--------

* Прэс-рэліз на сайце IBU Архівавана 27 студзеня 2016.

| ⛭Віды біятлонных гонак |
| --- |
| У рамках чэмпіянату і Кубка свету | 
* Індывідуальная гонка
* Спрынт
* Пасьют
* Мас-старт
* Эстафета
* Змешаная эстафета
* Адзіночная змешаная эстафета

 |
| У рамках іншых спаборніцтваў | 
* Суперспрынт
* Суперпасьют
* Марафон
* Мега-мас-старт

* Камандная гонка
	+ *камандны спрынт*
	+ *уласна камандная гонка*
	+ *гонка патрулёў*
	+ *патрульная гонка*

 |
Украіна займае чацвёртае месца ў Еўропе па колькасці выпускнікоў ВНУ.
Ва Украіне амаль 100 % насельніцтва пісьменныя.

Для кожнага ўкраінца абавязковы 11 гадоў навучання. Звычайна, адукацыя пачынаецца з 6 гадоў, калі дзень нараджэння дзіцяці не прыпадае на 1 верасня.

Па словах экс-Старшыні Вярхоўнай Рады Уладзіміра Літвіна, аб’ём бюджэтнага фінансавання сферы адукацыі ў 2009 годзе склаў каля 6 % валавога ўнутранага прадукту Украіны.

5 верасня 2017 года прыняты новы закон пра адукацыю.

Гл. таксама
-----------

* Закон Украіны «Пра забеспячэнне функцыянавання ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»[uk]
**Адзінкавая матрыца** — квадратная матрыца, элементы галоўнай дыяганалі якой роўныя адзінцы поля, а астатнія роўныя нулю.

Азначэнне
---------

Квадратная матрыца {\displaystyle E\_{n}=(e\_{ij})} памеру (парадку {\displaystyle n}), дзе {\displaystyle e\_{ii}=1} для ўсякага {\displaystyle i\in {\overline {1,n}}} для ўсякіх {\displaystyle i\neq j}, называецца адзінкавай матрыцай парадку {\displaystyle n}.

Адзінкавую матрыцу можна вызначыць як матрыцу {\displaystyle (e\_{ij})}, у якой {\displaystyle e\_{ij}=\delta \_{ij}}, де {\displaystyle \delta \_{ij}} — сімвал Кронэкера.

Адзінкавая матрыца з'яўляецца частковым выпадкам скалярнай матрыцы.

Абазначэнне
-----------

Адзінкавая матрыца памеру {\displaystyle n\times n} звычайна абазначаецца {\displaystyle E\_{n}} і мае выгляд:

{\displaystyle E\_{n}={\begin{bmatrix}1&0&\cdots &0\\0&1&\cdots &0\\\cdots &\cdots &\cdots &\cdots \\0&0&\cdots &1\end{bmatrix}},}
Гэтак жа выкарыстоўваецца і іншае пазначэнне: {\displaystyle I\_{n}}.

Калі з кантэксту ясна, якога памеру матрыца, то ніжні індэкс (які паказвае парадак) апускаецца: {\displaystyle E}, {\displaystyle I}.

Уласцівасці
-----------

* Здабытак любой матрыцы і адзінкавай матрыцы падыходнага памеру роўны самой матрыцы:

{\displaystyle AE=EA=A}
* Квадратная матрыца ў нулявой ступені дае адзінкавую матрыцу таго ж памеру:

{\displaystyle A^{0}=E}
* Пры памнажэнні матрыцы на адваротную ёй таксама атрымліваецца адзінкавая матрыца:

{\displaystyle \!AA^{-1}=E}
* Адзінкавая матрыца атрымліваецца пры памнажэнні артаганальнай матрыцы на яе транспанаваную матрыцу:

{\displaystyle AA^{T}=E}
* Вызначнік адзінкавай матрыцы роўны адзінцы:

{\displaystyle \mathrm {det} \,E=1}.

Прыклады
--------

Адзінкавыя матрыцы першых парадкаў маюць выгляд

{\displaystyle E\_{1}={\begin{pmatrix}1\end{pmatrix}},\ E\_{2}={\begin{pmatrix}1&0\\0&1\end{pmatrix}},\ E\_{3}={\begin{pmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{pmatrix}}}

Заўвага
-------

Калі ўзяць дзве матрыцы — матрыцу {\displaystyle A} і адзінкавую {\displaystyle E} — то, прывядзеннем матрыцы {\displaystyle A} да адзінкавай метадам Гауса, можна дамагчыся адначасовага прывядзення матрыцы {\displaystyle E} да матрыцы {\displaystyle A^{-1}} наступным чынам: неабходна вырабляць над адзінкавай матрыцай тыя ж пераўтварэнні, якія вырабляюцца пры прывядзенні {\displaystyle A} да адзінкавай. Матрыца, атрыманая з адзінкавай матрыцы {\displaystyle E} будзе роўная {\displaystyle A^{-1}}.

Гл. таксама
-----------

* Нулявая матрыца

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 134567657 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Марандзі.

**Джані Марандзі** (італ.: Gianni Morandi, поўнае імя — *Джан Луіджы Марандзі*, італ.: Gian Luigi Morandi; нар. 11 снежня 1944, Мангідора, Італія) — італьянскі музыкант, пераможца фестывалю ў Сан-Рэма ў 1987 годзе. Камандор ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай» (2005).

Біяграфія
---------

Джані Марандзі нарадзіўся ў 1944 годзе. Першы альбом запісаў у 1963 годзе. Вядомасць яму прынесла песня *Andavo a cento all’ora* («Я ехаў на ста кіламетрах у гадзіну»). Пік яго папулярнасці прыйшоўся на 1960-я гады. Затым яго папулярнасць крыху знізілася, аднак ён застаўся адным з самых вядомых дзеячаў італьянскага шоу-бізнесу. У 1970 годзе Джані Марандзі прадстаўляў Італію на конкурсе «Еўрабачанне» з песняй *Occhi di ragazza* («Вочы дзяўчыны»), дзе заняў 8-е месца.

У 1972 годзе ўпершыню прымае ўдзел у фестывалі Сан-Рэма. У 1983 годзе мае вялікі поспех у Сан-Рэма з песняй *La mia nemica amatissima* («Мой самы любімы вораг»). У 1987 годзе 42-гадовы Марандзі займае першае месца на фестывалі Сан-Рэма з песняй *Si può dare di più* («Можна даць больш»). У 1995 годзе разам з Барбарай Кола заняў на фестывалі Сан-Рэма другое месца з песняй In amore («У любові»). У 2000 годзе Маандзі зноў прыняў удзел у Сан-Рэма і заняў трэцяе месца з песняй Innamorato («Закаханы»).

Джані Марандзі таксама зняўся ў шэрагу фільмаў, у адным з іх («Сіла кахання», La forza dell’amore) — разам са сваёй дачкой Мар’янай.

Усяго запісаў 34 альбомы і праспяваў больш за 400 песень. Агульны тыраж прададзеных дыскаў перавысіў 30 мільёнаў. У цяперашні час працягвае актыўную студыйную і гастрольную дзейнасць.

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. ↑  Gianni Morandi // Discogs — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063'></a>

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт  (італ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Instagram · Spotify · Яндэкс Музыка · YouTube · YouTube |
| Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Rate Your Music · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 1542227326461 · BNE: XX871478 · BNF: 13928674p · CiNii: DA16601757 · CONOR: 158820963 · GND: 119461706 · GTAA: 134014 · ICCU: PALV049281 · ISNI: 0000 0001 1437 7130 · LCCN: no2001036443 · LNB: 000304869 · NKC: jx20130102003 · NTA: 099916053 · NUKAT: n2020068913 · SUDOC: 250661403 · VIAF: 10036239 |

 |
**Адкрыты спіс** — адкрытая шматмоўная база дадзеных ахвяраў палітычных рэпрэсій на тэрыторыі СССР, створаная расійскім дабрачынным фондам "Працягні руку".

База дадзеных створана на рухавіку MediaWiki, што дазваляе карыстальнікам рэдагаваць звесткі, дадаваць фотаздымкі і біяграфіі асоб. Тэкставыя матэрыялы публікуюцца па свабоднай ліцэнзіі Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported.

У 2016 годзе быў створаны раздзел на рускай мове. У якасці асновы была была ўзята база дадзеных "Ахвяры палітычнага тэрора ў СССР" таварыства "Мемарыял". На сярэдзіну 2017 года рускі раздзел сайта ўтрымліваў больш за 2,8 млн фармуляраў рэпрэсаваных і з'яўляўся найбольшай з існуючых баз ахвяраў палітычнага тэрора ў СССР.

З вясны 2017 года працуюць раздзелы на беларускай, украінскай і грузінскай мовах.

Гл. таксама
-----------

* Рэпрэсіі ў БССР

Зноскі
------

1. ↑  Медуза. Опубликован «Открытый список» жертв политических репрессий в СССР
2. ↑  База дадзеных "Ахвяры палітычнага тэрора ў СССР"

Спасылкі
--------

* Беларускі раздзел "Адкрытага спіса"