**Ра́дка Дэнемаркава** (чэшск.: Radka Denemarková, 14 сакавіка 1968, Кутна-Гора, Чэхаславакія (цяпер Чэхія) ) — чэшская пісьменніца, драматургіня, тэлесцэнарыстка, перакладніца, эсэістка.

Біяграфія
---------

Р. Дэнемаркава вырасла ў камуністычнай Чэхаславакіі, а ў юнацтве стала сведкай падзення камуністычнага рэжыму і Берлінскай сцяны. Гэтыя падзеі сфарміравалі яе не толькі як пісьменніцу, але і як грамадскую актывістку і прыхільніцу дэмакратычных правоў не толькі ў сваёй краіне, але і ў Кітаі.

Радка Дэнемаркава вывучала нямецкую і чэшскую мовы на факультэце мастацтваў Карлавага ўніверсітэта, атрымала доктарскую ступень у 1997 г. Працавала навуковай супрацоўніцай Інстытута чэшскай літаратуры Акадэміі навук Чэшскай Рэспублікі.

Была дарадцай у тэатры *Na zábradlí* ў Празе.

Жыве ў Празе з дачкой Эстэр і сынам Янам.

Р. Дэнемаркава — адзіная чэшская пісьменніца, якая чатыры разы атрымала прэмію Magnesia Litera (у розных намінацыях — за прозу, публіцыстыку, пераклад і «Кнігу года»). Яе творы перакладзеныя больш чым на 30 моў.

Творчасць
---------

У свае творчасці Р. Дэнемаркава займаецца цёмнымі і рэпрэсаванымі бакамі еўрапейскай гісторыі, такімі як выгнанне немцаў пасля Другой сусветнай вайны, антысемітызм або патрыярхальныя структуры і звязаны з гэтым гвалт над жанчынамі.

У студзені 2017 года ёй пажыццёва забаронены ўезд у Кітай, бо яна неаднаразова пісала пра кітайскіх дысідэнтаў і абвінавачвала Кітай у бязлітасным узбагачэнні і сур’ёзных парушэннях правоў чалавека. Яе крытычны раман «Алавяныя гадзіны» пра Кітай быў апублікаваны ў 2019 годзе, атрымаўшы захопленыя водгукі і ўзнагароды. У рамане аўтрака сцвярджае, што няма жыцця па-за гісторыяй. У той жа час твор увасабляе нястомную крытыку еўрапейскага капіталізму.

У 2021 годзе яе эсэ пра Халакост было апублікавана ў кнізе «Як быццам усё здарылася ўчора» (Jako by se to všechno stalo včera / Als wäre das alles gestern geschehen). Раман «Валавяныя гадзіны» быў адзначаны Літаратурнай прэміяй Штырыі (Literaturpreis des Landes Steiermark) у 2022 годзе.

Творы
-----

* Hodiny z olova. 2018. Brno: Host. 752 pp.
* MY 2 / US 2. 2014.
* Příspěvek k dějinám radosti. 2014.
* Spací vady. 2012.
* Kobold. Přebytky něhy & přebytky lidí. 2011.
* Smrt nebudeš se báti aneb příběh Petra Lébla. 2008.
* Peníze od Hitlera. 2006.
* A já pořád kdo to tluče. 2005.
* Sám sobě nepřítelem. 1998.

Зноскі
------

1. 1 2  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑  Radka Denemarkova // Salzburgwiki<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1307356'></a>
3. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. 1 2 3  Slovník české literatury, online: slovnikceskeliteratury.cz,
5. ↑  Чому Центральна Європа схиляється до неліберальної демократії? Інтерв'ю з чеською письменницею Радкою Денемарковою, 11 снежня 2019, Global Voices,
6. ↑  Ruth Fraňková, Radka Denemarková wins Magnesia Litera with Hours of Lead, 04/08/2019, Radio Prague International,
7. ↑  Radka Denemarková, Europe is here, and it’s not Going Anywhere (a Mosaic),
8. ↑  Jörg Plath, Mit Havel und Konfuzius — Radka Denemarková hat den Mut, vor der Unmenschlichkeit der kommunistischen Diktatur in China die Augen nicht zu verschliessen, 15.02.2022, NZZ,
9. ↑  Старонка пісьменніцы, Жыццяпіс,  Архівавана 27 мая 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5532453 · CONOR: 13725027 · GND: 137126697 · ISNI: 0000 0000 7145 4123 · LCCN: n99258357 · NKC: xx0002871 · NUKAT: n2009149095 · SUDOC: 088465349 · VIAF: 4268266 |

 |