**Каралева Хелена** (таксама **Алена** або **Элін**) — каралева-кансорт Швецыі, жонка караля Інгэ I Старэйшага. Меркавана сястра Блот-Свена.

Біяграфія
---------

Паходжанне каралевы Хелены невядома. Лічыцца, што яна была з Эстэргётланда. Магчыма яна была з роду Інглінгаў, старой Шведскай каралеўскай сям’і і была сястрой Блот-Свена. Кароль Інгэ, які быў каралём Швецыі некалькі разоў, вядомы тым, што перамог паганцаў у рэлігійных войнах, якія адбываліся ў Швецыі паміж 1022 і 1088 гадамі, і адмяніў свабоду веравызнання, патрабуючы ад усіх вызнаваць хрысціянства. Яго самым вялікім праціўнікам у гэтым быў паганскі кароль Блот-Свен.

Кароль Інгэ ажаніўся з сястрой Блот-Свена *Maer* або *Mö*; у ісландскіх крыніцах яна згадваецца як *Mär*, але ў афіцыйных дакументах яна згадваецца як Хелена. Магчыма, яна была грэцкага або рускага паходжання, але гэта не пацверджана і малаверагодна. Гэты саюз добра вядомы ў гісторыі як шлюб паміж Інгай і сястрой Блот-Свена, а Свен заўсёды згадваецца як зяць Інгэ. Таму ёсць меркаванне, што Інгэ быў жанаты два разы. Тым не менш, *Maer* не з’яўляецца сапраўдным імем, гэта проста старое скандынаўскае слова якое пазначае дзеву; іншае напісанне імя — *Mö* — таксама азначае дзеву. «Алена» — звычайнае лацінскае напісанне імя шведскага Элін. Можна меркаваць, што гэта адзін і той жа чалавек; Дзева Элін, для хрысціян-замежнікаў пішацца як Хелена на латыні, сястра паганскага караля Блот-Свена.

Генеалогію старых сем’яў вікінгаў вельмі цяжка адсачыць, нягледзячы на шматлікія песні, якія пра іх спяваюцца. Як сястра Блот-Свена, яна, магчыма, была дачкой шведскага прынца Інгвара Вандроўніка, сына караля Швецыі Эймунда Старога; такім чынам яна магла быць стрыечнай сястрой свайго мужа. Шлюб, верагодна, быў заключаны па палітычных прычынах, каб аб’яднаць паганскія і хрысціянскія фракцыі. Мяркуецца, што рунічны камень, узведзены чалавекам па імі Сігторн ў гонар дачкі *Mö* і сына *Sven*, быў усталяваны бацькам каралевы Хелены і Блот-Свена. Поўнае імя Хелены ў гэтым выпадку было б Хеленай Сігторнсдотэр.

Мала што можна пэўна сказаць пра каралеву Хелену, але яна хутчэй за ўсё была паганкай падобна свайму брату. На момант заключэння шлюбу яе альбо пераканалі, альбо прымусілі перайсці ў хрысціянскую веру. Магчыма, яна атрымала імя Хелена пасля хрышчэння, паколькі яе дочкам таксама далі імёны з хрысціянскай Еўропы: Хрысціна, Маргарэт і Катарына. Невядома, падтрымлівала яна паганцаў або хрысціян. У 1087—1088 гадах яна была сведкай вайны паміж яе мужам-хрысціянінам і братам-язычнікам і ўбачыла трыумф мужа. Магчыма, яна аплаквала смерць свайго брата і паганства ў 1087—1088 гадах, але да канца свайго жыцця яна была ці прыкідвалася хрысціянкай. Пасля паразы паганцаў яна разам са сваім мужам у перыяд паміж 1090 і 1100 гадамі заснавала першы вядомы жаночы манастыр у Швецыі — бенедыкцінскае абацтва Урэта ў Эстэргётландзе. Яна падарыла манастыру дваццаць маёнткаў у Эстэргётландзе. Маёнткі меркавана належалі каралеве: былі пасагам або спадчынай ад брата Свена. Пасля смерці мужа прыкладна ў 1105 годзе, каралева-ўдава Хелена стала манашкай у абацтве Урэта.

Блытаніна з Аленай з Шоўдэ
--------------------------

Каралева Хелена ў гісторыі была доўга час зблытана са святой Аленай з Шоўдэ (пам. 1135), якая жыла ў Швецыі ў той жа перыяд. Гэта зман не падтрымліваюць сучасныя гісторыкі.

Дзеці
-----

1. Хрысціна Інгесдотэр, жонка вялікага князя Кіеўскага Мсціслава Уладзіміравіча
2. Рангвальд Дурны, бацька Інгрыд Рагнвальдсдоцір, дзед караля Швецыі Магнуса Хенрыксена
3. Маргарэт Фрэдкула, каралева-кансорт Нарвегіі ў шлюбе з Магнусам III і каралева-кансорт Даніі ў шлюбе з Нільсам
4. Кацярына Інгесдотэр, жонка Б’ёрна Харальдсена Жалезнабокага, бабка караля Швецыі Кнута I Эрыксана

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
2. 1 2  Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
3. 1 2  *Lars O. Lagerqvist.* "Sverige och dess regenter under 1.000 år",("Sweden and its rulers during 1000 years") (шведск.). — Albert Bonniers Förlag AB, 1982. — ISBN 91-0-075007-7.
4. ↑  *Lars O. Lagerqvist.* "Sverige och dess regenter under 1.000 år",("Sweden and its rulers during 1000 years") (шведск.). — Albert Bonniers Förlag AB, 1982. — ISBN 91-0-075007-7.
5. 1 2  Sven Rosborn (In Swedish): *När hände vad i Nordens historia* (When did what happen in the historiy of the Nordic countries) (1997)
6. ↑  Hans Gillingstam, «Helena», *Svenskt biografiskt lexikon*,
7. 1 2 3 4  The article *Inge* in *Nordisk familjebok* (1910).
8. ↑  F. Dvornik, «The Kiev State and Its Relations with Western Europe», *Transactions of the Royal Historical Society*, Vol. 29, 1947, p. 41. Rurik dynasty,  Архівавана 15 мая 2021.
9. ↑  Hans Gillingstam, «Magnus Henriksson», *Svenskt biografiskt lexikon*,
10. ↑  Hans Gillingstam, «Margareta», *Svenskt biografiskt lexikon*,
11. ↑  Hans Gillingstam, «Kristina», *Svenskt biografiskt lexikon*,

Літаратура
----------

* *Lars O. Lagerqvist.* "Sverige och dess regenter under 1.000 år",("Sweden and its rulers during 1000 years") (шведск.). — Albert Bonniers Förlag AB, 1982. — ISBN 91-0-075007-7.
* Sven Rosborn  (шведск.): *När hände vad i Nordens historia* (When did what happen in the history of the Nordic countries) (1997)
* Svensk Uppslagsbok, 1947 års Utgåva. (Swedish dictionary, 1947 edition)  (шведск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Шведскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Rodovid · genealogics.org |