Цэнтральнабярэзінская раўніна (2001)
Цэнтральнабярэзінская раўніна (1977)
**Цэнтральнабярэзінская раўніна** — фізіка-геаграфічны раён Перадпалескай правінцыі; раўніна, размешчаная ў цэнтры Беларусі. Плошча 28 тыс. км². Вышыня 150—180 м.

Геаграфічнае становішча
-----------------------

Знаходзіцца ў цэнтры Беларусі. Размешчаная ва ўсходняй і паўднёва-ўсходняй частках Мінскай, заходняй часткі Магілёўскай, на крайняй поўначы Гомельскай абласцей Беларусі. Працягласць з поўначы на поўдзень 165 км, з захаду на ўсход ад 90 да 170 км. Мяжуе з Мінскім і Аршанскім узвышшамі на паўночным захадзе і поўначы, Аршанска-Магілёўскай і Чачорскай раўнінамі на паўночным усходзе і ўсходзе, Беларускім Палессем на поўдні і Капыльскай градой з прылеглымі да яе раўнінамі на захадзе.

Геалогія
--------

Цэнтральнабярэзінская раўніна прымеркавана да ўсходніх схілаў Беларускай антэклізы і паўднёва-заходняй часткі Аршанскай упадзіны. У платформавым чахле найбольш пашыраны адклады верхняга пратэразою, палеазою (пераважна дэвону), мезазою і кайназою. Пароды антрапагену (бярэзінскага, дняпроўскага, сожскага і паазерскага зледзяненняў) складаюць покрыва магутнасцю 40—130 м. На паверхні раўніны пашыраны водна-ледавіковыя розназярністыя пяскі з галькай і дробнымі валунамі, супескі, месцамі марэнныя адклады, на ўзвышаных участках лёсападобныя пароды, у далінах рэк алювіяльныя пяскі, у забалочаных паніжэннях торф і інш.

Карысныя выкапні: калійная соль, каменная соль, легкаплаўкія гліны, пяскі сілікатныя і будаўнічыя, пясчана-жвіровы матэрыял, мел, сапрапель, торф, мінеральныя воды.

Рэльеф
------

Рэльеф сфарміраваўся пад уплывам сожскага зледзянення. Паверхня пласкахвалістая, паніжаецца на поўдзень, дзе абсалютныя адзнакі на 20-30 м ніжэй, чым на поўначы. Пашыраны зандравыя раўніны, асабліва ў міжрэччы Друці і Бярэзіны. Развіты дзюнна-ўзгорысты рэльеф, другасныя марэнныя раўніны з плоскай паверхняй. Трапляюцца размытыя краявыя грады, найбольш выразныя каля гарадоў Бабруйск, Любань, Асіповічы. Пашыраны лагчыны сцёку расталых ледавіковых вод, затарфаваныя катлавіны. Шматлікія рачныя даліны маюць поймавыя і да дзвюх надпоймавых тэрас, схілы парэзаны ярамі.

Унутраныя воды
--------------

Найбольшыя рэкі Дняпро з Друццю, Бярэзіна з прытокамі, Пціч, вярхоўі Арэсы і Случы (з Мораччу). Азёры невялікія (Судабле, Сяргееўскае), у поймах шмат старычных азёр. На міжрэччах балоты вярховыя і пераходныя, у далінах рэк і паніжэннях — нізінныя. Створаны Чырвонаслабодскае вадасховішча на рацэ Морач, Салігорскае вадасховішча на рацэ Случ, Любанскае вадасховішча на рацэ Арэса, Чыгірынскае вадасховішча на рацэ Друць, Асіповіцкае вадасховішча на рацэ Свіслач.

Глебы і расліннасць
-------------------

Пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы, у паніжэннях — тарфяна-балотныя, па далінах — алювіяльныя. Пад лесам 41 % тэрыторыі. Найбольш пашыраны хваёвыя і шыракаліста-хваёвыя лясы. Трапляюцца яловыя, дубовыя, грабавыя, чорнаальховыя, [Асінавыя лясы[|асінавыя]], бярозавыя лясы і рэдкія на Беларусі ліпнякі. Па далінах рэк разнатраўныя лугі. Пад ворывам больш за 30 % тэрыторыі. Маюцца значныя балотныя масівы (Суціна балота і інш.)

Літаратура
----------

* Мар’іна Л. Цэнтральнабярэзінская раўніна // БелЭн у 18 т. Т. 17. — Мн. 2003.

| ⛭Рэльеф Беларусі |
| --- |
| Узвышшы | 

	+ Аляхновіцкае
	+ Аршанскае
	+ Асвейская града
	+ Ашмянскае
	+ Барысаўская града
	+ Браслаўская града
	+ Валожынскае
	+ Ваўкавыскае
	+ Віцебскае
	+ Гарадоцкае
	+ Горацка-Мсціслаўскае
	+ Гродзенскае
	+ Докшыцкае
	+ Івянецкае
	+ Канстанцінаўская града
	+ Капыльская града
	+ Лагойскае
	+ Лукомскае
	+ Мазырская града
	+ Мінскае
	+ Навагрудскае
	+ Нешчардаўскае
	+ Плешчаніцкае
	+ Пышнагорскае
	+ Радашковіцкае
	+ Свірская града
	+ Свянцянскія грады
	+ Слонімскае
	+ Ушацка-Лепельскае
	+ Юравіцкае
 |
| Раўніны | 

	+ Алаўская
	+ Аршанска-Магілёўская
	+ Бабруйская
	+ Баранавіцкая
	+ Вілейская
	+ Воранаўская
	+ Высокаўская
	+ Заборская
	+ Загароддзе
	+ Капаткевіцкая
	+ Касцюковіцкая
	+ Косаўская
	+ Крывіцкая
	+ Лагішынская
	+ Лідская
	+ Люсінаўская
	+ Мазырска-Лельчыцкая
	+ Маларыцкая
	+ Нараўска-Ясельдзінская
	+ Нарачанская
	+ Пружанская
	+ Прыбужская
	+ Пухавіцкая
	+ Салігорская
	+ Свяцілавіцкая
	+ Сенненская
	+ Слаўгарадская
	+ Стаўбцоўская
	+ Столінская
	+ Хойніцка-Брагінскія вышыні
	+ Церахоўская
	+ Цэнтральнабярэзінская
	+ Чашніцкая
	+ Чачорская
	+ Шумілінская
 |
| Нізіны | 

	+ Азарыцкая
	+ Брэсцкая
	+ Васілевіцкая
	+ Верхнебярэзінская
	+ Верхнянёманская
	+ Верхняпрыпяцкая
	+ Вятчынская
	+ Дзісненская
	+ Жыткавіцкая
	+ Камарынская
	+ Лунінецкая
	+ Лучоская
	+ Полацкая
	+ Прыдняпроўская
	+ Рэчыцка-Сожская
	+ Светлагорская
	+ Скідальская
	+ Слуцка-Арэская
	+ Стрэшынская
	+ Суражская
	+ Сярэднянёманская
	+ Сярэдняпрыпяцкая
	+ Убарць-Славечанская
	+ Хойніцкая
	+ Ясельдзінска-Слуцкая
 |