**Сяргей Мікалаевіч Скрабец** (нар. 25 кастрычніка 1963, Ліда, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога склікання, кіраўнік апазіцыйнай дэпутацкай групы «Рэспубліка», сакратар БСДП Грамада, старшыня камісіі па пенітэнцыярнай сістэме Беларускага Хельсінкскага камітэта, прэтэндэнт на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь 2001 і 2006 гг. палітвязень Беларусі, вязень сумлення.

Біяграфія
---------

Мае дзве вышэйшыя адукацыі. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці — інжынер-металург і Беларускі дзяржаўны універсітэт — юрыст.

У 1985—1990 гг. працаваў інжынер-тэхнолагам, майстрам участка друкаваных плат у Навукова-даследчым інстытуце сродкаў аўтаматызацыі НВА «Агат» у г. Мінск.

1990—1991 гг. — камерцыйны дырэктар мінскага навукова-тэхнічнага цэнтра «Мінск-Партнёр».

1991—1992 гг. — загадчык сектара камерцыі і маркетынгу ў рэспубліканскім штабе студэнцкіх атрадаў ЦК ЛКСМБ, загадчык аддзела камерцыі і маркетынгу Службы занятасці моладзі і студэнтаў.

1993—1997 гг. — сумеснае прадпрыемства «Тэйкоф». Камерцыйны дырэктар.

1997—2000 гг. — закрытае акцыянернае таварыства Гандлёвы дом «Бел-Бабаеўскае» (прадстаўнік расійскага кандытарскага канцэрна ў Беларусі, г. Мінск). Генеральны дырэктар.

2000—2004 гг. — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, намеснік старшыні пастаяннай камісіі па бюджэце, фінансах і падатковай палітыцы. З мая 2003 года кіраўнік дэпутацкай групы «Рэспубліка» Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь.

Працаваў грузчыкам, таксістам, у сацыяльнай службе Першамайскага раёна г. Мінска па доглядзе інвалідаў.

Разведзены. Мае сына і дзвюх дачок.

Палітычная дзейнасць
--------------------

Прыймаў удзел у кампаніі па выбарах прэзідэнта РБ у 2001 г. Спрабаваў сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам у прэзідэнты подпісы, але ЦВК прызнала сапраўднымі толькі 31 тысячу подпісаў, сабраных ініцыятыўнай групай С. Скрабца, пры неабходным мінімуме ў 100 тысяч.

У маі 2003 г. была ўзбуджаная крымінальная справа супраць С. Скрабца. Пракуратура падазравала яго ў выманьваньні крэдытаў і арганізацыі злачыннай групоўкі. С. Скрабец лічыў гэта палітычным пераследам за тое, што ён узначаліў апазіцыйную дэпутацкую групу «Рэспубліка», якая шмат у якіх пытаннях займае пазіцыю, адрозную ад парламенцкай большасці і ад пазіцыі А. Лукашэнкі.

3 чэрвеня 2004 г. трое дэпутатаў з групы «Рэспубліка» (Сяргей Скрабец, Уладзімір Парфяновіч і Валерый Фралоў), а таксама актывісты Партыі БНФ, у прыватнасці Віктар Івашкевіч, і АГП правялі 18-дзённую галадоўку супраць адмовы кіраўніцтва Палаты Прадстаўнікоў вынесці на разгляд дэпутатаў падрыхтаваныя імі папраўкі ў выбарчае заканадаўства, накіраваныя на яго дэмакратызацыю, супраць трэцяга тэрміну А. Лукашэнкі. Дэпутаты ды іншыя галадаючыя таксама патрабавалі вызваліць палітычнага вязня Міхаіла Марыніча. Падчас шматдзённай галадоўкі адбыліся шматлікія акцыі падтрымкі галадаючых у розных беларускіх гарадах, а таксама акцыя пратэсту прадпрымальнікаў, якія выступілі з палітычнымі патрабаваннямі.

14 мая 2005 г. была ўзбуджана другая крымінальная справа супраць С. Скрабца па двух артыкулах КК РБ — ч. 1 арт. 13 (падрыхтоўка да злачынства) і ч. 2 арт. 431 (дача хабару). Дзве крымінальныя справы былі аб’яднаныя.

15 мая 2005 г. С. Скрабец быў арыштаваны і абвінавачаны у выманьванні крэдытаў у дзяржавы, незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці і падрыхтоўцы да дачы хабару ў асабліва буйных памерах. Пакуль ішло следства, чатыры разы аб’яўляў галадоўку. Першы раз галадаў у Брэсцкім следчым ізалятары адразу пасля затрымання, у знак пратэсту супраць незаконных дзеянняў улады, амаль 40 дзён.

14 лютага 2006 г. асуджаны да двух з паловай гадоў пазбаўлення волі паводле ч. 1 арт. 13 (падрыхтоўка да злачынства) і ч. 2 арт. 431 КК РБ (дача хабару), а таксама па абвінавачанні ў выманьванні крэдытаў і незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці. Сваёй віны С. Скрабец не прызнаў. Праваабаронцы лічаць прысуд былому дэпутату палітычна матываваным.

Неўзабаве пасля вынясення прысуду «Міжнародная амністыя» абвясціла С. Скрабца вязнем сумлення.

Адбываў пакаранне ў калоніі «Віцьба-3» г. Віцебска.

З 20 кастрычніка 2006 г. у калоніі С. Скрабец праводзіў галадоўку ў знак салідарнасці з палітычнымі патрабаваннямі іншага палітычнага зняволенага А. Казуліна. Той таксама знаходзіўся ў калоніі «Віцьба-3» і 20 кастрычніка 2006 г. абвясціў бестэрміновую галадоўку супраць беззаконня, якое адбываецца ў краіне, і патрабаваў разгляду ў Радзе Бяспекі ААН сітуацыі ў Беларусі.

У кастрычніку 2006 г. паводле амністыі, рашэннем суда тэрмін зняволення С. Скрабца быў скарочаны на адзін год. Вызвалены 15 лістапада 2006 г.

У снежні 2005 г. ЦВК зарэгістравала ініцыятыўную групу па зборы подпісаў за вылучэнне кандыдатам у прэзідэнты Рэспублікі Беларусь С. Скрабца. Яе ўзначаліў родны брат палітыка, Аляксандр Скрабец. Сам С. Скрабец у гэты час знаходзіўся ў СІЗА № 1 г. Мінска. У канцы студзеня 2006 г. ён здымае сваю кандыдатуру на карысць іншага прэтэндэнта — экс-рэктара Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта А. Казуліна.

У лютым 2007 г. С. Скрабец абвясціў аб намеры стварыць новы моладзевы дэмакратычны рух, правесці ўстаноўчую канферэнцыю апазіцыйнага моладзевага руху імя Кастуся Каліноўскага.

15 красавіка 2007 г. на шостым з’ездзе Беларускай Сацыял-дэмакратычнай партыі Грамада быў абраны ў Цэнтральную Раду і Выканаўчы камітэт партыі.

У жніўні 2007 г. ўзначаліў Мінскую гарадскую арганізацыю БСДП (Народная Грамада).

У ліпені 2008 г. быў абраны першым намеснікам старшыні БСДП (Народная Грамада).

З сакавіка 2010 г. па 28 лютага 2016 г. з’яўляўся Генеральным сакратаром БСДП (Народная Грамада).

Старшыня аргкамітэту партыі Свабоды.

Вылучаўся кандыдатам у дэпутаты Палаты прадстаўнікоў пятага склікання ў 2012 г. Але пагрозы з боку КДБ вымусілі С. Скрабца выйсці з выбарчай кампаніі.

С. Скрабец прыняў адмысловую заяву, у якой абвінаваціў КДБ і кіраўніцтва Лідскага райвыканкаму ў тым, што яны фактычна паралізавалі і разагналі ягоную ініцыятыўную групу па вылучэнні кандыдата ў дэпутаты па Лідскай акрузе № 56.

Быў адным з ініцыятараў вылучэння на прэзідэнцкія выбары ў 2015 г. палітычнага зняволенага, старшыні БСДП (Народная Грамада) Мікалая Статкевіча.

З 15 лютага па 1 сакавіка 2016 гг. галадаў, браў удзел у агульнаеўрапейскай акцыі салідарнасці, ініцыяванай групай дэпутатаў з Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы: «Свабоду Надзеі Саўчанцы — мы галадаем».

Вылучаўся кандыдатам у дэпутаты Палаты прадстаўнікоў шостага склікання ў 2016 г. ў г. Ліда, у выбарчай акрузе № 55.

Вылучаўся кандыдатам ў дэпутаты Мінскага гарсавету 28 склікання на выбарах 28 лютага 2018 г.

Зноскі
------

1. ↑   Скрабец нарэшце ўладкаваўся на працу і зьбіраецца ў дэпутаты
2. ↑   Скрабец зьбіраецца на прэзыдэнцкія выбары 2020 году
3. ↑   НА ДЭПУТАТА НАЦЫЯНАЛЬНАГА СХОДУ С.СКРАБЦА ЗАВЯЛІ КРЫМІНАЛЬНУЮ СПРАВУ
4. ↑   Архівавана 20 кастрычніка 2016. **Прекращена голодовка депутатов группы «Республика» и примкнувших к ним активистов оппозиции**
5. ↑   Уголовные дела против Сергея Скребца объединены
6. ↑   Сяргей Скрабец зноў пачаў галадоўку
7. ↑   Дело Сергея Скребца дополнительно изучат в Верховном суде
8. 1 2   Палітвязень Сяргей Скрабец выйдзе на волю празь некалькі тыдняў
9. ↑
10. ↑   Сяргей Скрабец з-за кратаў падаў сьпіс ініцыятыўнай групы
11. ↑   Сяргей Скрабец стварае моладзевы рух
12. ↑   «Панесьці ў Мін’юст дакумэнты на рэгістрацыю партыі — як аднесьці ў гестапа сьпіс партызанскага атраду», — Скрабец
13. ↑   Навасяд хоча сабраць у сваю ініцыятыўную групу 500 чальцоў
14. ↑   Сяргей Скрабец зняўся з выбараў з-за пагроз КДБ
15. ↑   **Сяргей Скрабец зняўся з выбараў з-за пагроз КДБ**
16. ↑   Скрабец працягвае галадоўку ў падтрымку Надзеі Саўчанкі
17. ↑   Скрабец нарэшце ўладкаваўся на працу і зьбіраецца ў дэпутаты
18. ↑   Былы дэпутат Скрабец пра мясцовыя выбары: іду на паніжэньне, каб пасьля пайсьці ў прэзыдэнты

Літаратура
----------

* Palitviazni.info — 2013. — С.246
* Сто лиц безработицы. 2010. Складальник А. Уліцёнак.·
* Адзін дзень палітвязьня 2009 — С. 224—231.

Спасылкі
--------

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |