Тыповы спінер з трыма пялёсткамі
Кручэнне спінера
Вяртушка з падсветкай
**Спінер**, **вяртушка**, **ручная круцёлка** (англ.: fidget spinner, hand spinner) — забаўляльная круцільная цацка. У цэнтры спінера знаходзіцца металічны або керамічны падшыпнік, да якога прымацавана некалькі радыяльных лопасцей/крылаў або ўцяжарвальнікаў.

Цацка вырабляецца з розных матэрыялаў — латуні, нержавейнай сталі, тытану, медзі або пластыку. Матэрыял і дызайн падшыпнікаў уплывае на працягласць кручэння, тып вібрацыі і шуму, ствараючы сэнсарную зваротную сувязь.

Эксперты падзяліліся ў ацэнках карысці спінера для здароўя, некаторыя лічаць, што ён можа дапамагчы ў гэтых выпадках, іншыя адмаўляюць гэтую магчымасць і лічаць, што цацка хутчэй адцягвае, чым дапамагае сканцэнтравацца.

Спінер быў вынайдзены ў 1990-х гадах, але зрабіўся папулярным толькі ў 2017 годзе. Спінер зрабіўся папулярным сярод школьнікаў, якія выконваюць з ім розныя трукі. У выніку спінеры забаранілі ў некалькіх школах у ЗША на падставе таго, што цацкі адцягваюць дзяцей ад вучобы.

Гісторыя
--------

Першапачаткова ў СМІ, такіх як *The Guardian*, *The New York Times*, *New York Post* , стварэнне спінера прыпісвалася Кэтрын Хетынгер, інжынеру-хіміку па адукацыі. У інтэрв'ю *The New York Times* яна сказала, што ідэя для цацкі прыйшла ёй пасля таго, як яна ўбачыла ў Ізраілі арабскіх хлапчукоў, якія кідалі камянямі ў паліцэйскіх. У адказ на гэта ёй захацелася стварыць заспакаяльную цацку, якая змагла бы дапамагчы дзецям вызваліць назапашаную энергію і «спрыяць дасягненню міру». Аднак у інтэрв'ю *The Guardian* яна расказала іншую версію, пра тое, што цацку стварыла для сваёй дачкі, калі пакутавала ад міястэніі Эрба-Гольдфлама (аўтаімуннае захворванне, якое выклікае сіндром паталагічнай мышачнай стамляльнасці). Кэтрын не магла гуляць з дачкой, таму сваімі рукамі зрабіла для яе цацку з газеты і ліпкай стужкі. Цацка затым набыла некаторую вядомасць, і Кэтрын пачала вырабляць яе дома і прадаваць на мастацкіх кірмашах у Фларыдзе. 28 мая 1993 года Хетынгер падала патэнт на «цацку-круцёлку», прыладу круглай формы з мяккага пластыку, з пашырэннем (англ.: dome) у цэнтры для ўтрымання пальцамі і з вобадам (англ.: skirt). Яна разаслала прататып вытворцам цацак, аднак не мела поспеху; так, напрыклад, кампанія Hasbro пасля аналізу рынку адмовілася ад здзелкі. У рэшце рэшт тэрмін дзеяння на патэнт Хетынгер мінуў у 2005 годзе, а ў выпадку падаўжэння ён бы скончыўся яшчэ ў 2014.

Зноскі
------

1. 1 2  Tuttle, Brad; O'Brien, Elizabeth (April 21, 2017). "Meet the Fidget Spinner, the New Toy Craze Entrancing Kids and Grownups Alike". *Money*. Архівавана з арыгінала 22 красавіка 2017. Праверана April 22, 2017. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка); Пададзена больш чым адно значэнне `|accessdate=` і `|access-date=` specified (даведка) Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 красавіка 2017. Праверана 17 ліпеня 2017.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 красавіка 2017. Праверана 17 ліпеня 2017.
2. ↑   *Verstegen, Dominic*. Your kid probably has a fidget spinner already, but let me tell you about it anyway **(нявызн.)**. *USA Today* (21 красавіка 2017). Праверана May 7, 2017.
3. ↑  Arnett (March 30, 2017). "Need to focus? Fidget toys may help". *The Boston Globe*. Праверана April 4, 2017. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|First=` ігнараваны (прапануецца `|first=`) (даведка)
4. ↑  Plafke, James (December 23, 2016). "Fidget Spinners Are The Must-Have Office Toy For 2017". *Forbes*. Праверана April 4, 2017.
5. 1 2   *Miller, Joshua Rhett*. Woman who invented fidget spinners is not getting squat **(нявызн.)**. *New York Post* (5 мая 2017). Праверана May 12, 2017.
6. ↑   *Brustein, Joshua*. How the Fidget Spinner Origin Story Spun Out of Control (англ.). *Bloomberg News* (11 мая 2017). Праверана May 12, 2017.