|  |
| --- |
| **Луксорскі храм  у іерогліфах** |
| *Ipt-rsjt**Іпет-рэзіт*«*Паўднёвы гарэм*» |

**Луксорскі храм** — разваліны цэнтральнага храма Амона-Ра, на правым беразе Ніла, у паўднёвай частцы Фіваў, у межах сучаснага горада Луксор.

Храм богаў Амона, Мут і Хансу ўяўляе сабою найбольш поўнае ўвасабленне архітэктурных асаблівасцей Новага царства (XVI—XI стст. да н. э.) Яго адрозніваюць грандыёзнасць задумы, манументальнасць і ўрачыстасць дэталей, вялікая колькасць калон.

Узвядзенне храма адбывалася ў канцы XIV—XIII ст. да н.э. пры фараонах Аменхатэпе III (архітэктары Аменхатэп Малодшы, Горы, Суці) і Рамсесе II (архітэктар Бекенхонсу). Будынкі комплексу выцягнуліся ўздоўж Ніла з поўначы на поўдзень на сотні метраў. Комплекс вызначаецца дакладнай і зладжанай кампазіцыяй, паколькі асноўныя работы былі выкананы практычна адным архітэктарам — Аменхатэпам Малодшым. Аб геніальнасці гэтага майстра сведчаць выкарыстанне каланад, калон у выглядзе вязак папіруса з лёгкімі, вытанчанымі прапорцыямі, дасканалыя суадносіны каланады адкрытага двара і цэнтральнага ўваходу, якія, нягледзячы на розную вышыню, складаюць адзінае цэлае.

Храм арыентаваны з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Для адпаведнасці з пілонамі, які стаяць у паўгадзіннай адлегласці на поўнач Карнака, з якім ён быў злучаны брукаванай алеяй сфінксаў, паўночны пілон яго ўхілены некалькі на ўсход ад агульнай восі.

План Храма ў Луксоры
Найстаражытнейшая частка — святая святых, з прылеглымі заламі, упрыгожанымі манументальнымі рэльефамі і надпісамі — заснавана пры Аменхатэпе III; першыя цары XIX дынастыі дадалі на поўдзень двор з 74 калонамі з перамежнымі статуямі фараонаў. Рамсес Вялікі прыбудаваў паўночны перыстыль і пілон і намаляваў на вонкавым боку апошняга свае подзвігі ў вайне з хетамі; тут жа напісаны так званы «эпас Пентаўра».

У паўночнага ўваходу Луксорскага храма — чатыры калосы-маналіты і два абеліскі, з якіх адзін перавезены ў 1830-я гг. у Парыж, на плошчу Згоды. Даўжыня збудавання ад уваходу да самай паўночнай сцяны — 260 метраў.

* Алея сфінксаў і пілоны днём.Алея сфінксаў і пілоны днём.
* РамесеумРамесеум
* Старадаўняя фатаграфія калоннай залы Аменхатэпа IIIСтарадаўняя фатаграфія калоннай залы Аменхатэпа III
* Калоны храма ў цёмны час сутакКалоны храма ў цёмны час сутак
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 31 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>

Літаратура
----------

* Луксор // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. С. 366—367.
* Луксор // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Луксорскі храм
* Луксор // Египтологический Изборник
* Шаталин И. Египет: Луксорский храм. Архівавана 13 красавіка 2015.

| ⛭Стобрамныя Фівы (Уасет) |
| --- |
| Паселішчы | 
* Уасет
* Луксор
* Карнак
* Курна[en]

 | Каланада Луксорскага храма |
| Храмы | 
* Карнакскі храм
* Луксорскі храм

* Дэйр эль-Бахры
* Медынет-Абу
* Памінальны храм Сеці I[ru]
* Памінальны храм Аменхатэпа III[ru] (Калосы Мемнана[ru])
* Рамесеум

 |
| Фіванскі некропаль | 
* Даліна Цароў
* Даліна Царыц[en]
* Дэйр эль-Медына
* Эль-Асасіф[ru]
* Эль-Хоха[ru]
* Эт-Тарыф[ru]
* Дра Абу эль-Нага[ru]
* Курнет-Мурай[ru]
* Шэйх Абд эль-Курна[ru]

 |
| Палацы | 
* Малката[ru]

 |
| Гл. таксама | 
* Прыгожае свята даліны[en]
* Свята Апет[en]

 |
| Гл. таксама {{Фіванскі некропаль}} |

| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Егіпце |
| --- |
| 
* Абу-Міна
* Фівы з іх некропалямі, Карнакскі і Луксорскі храмы
* Ісламскі Каір
* Мемфіс і яго некропалі — раён пірамід ад Гізы да Дахшура
* Помнікі Нубіі ад Абу-Сімбела да Філ
* Манастыр Святой Кацярыны
* Вадзі-аль-Хітан

 | Сцяг Егіпта |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh93002984 · VIAF: 248210396 |