**Уселатвійскае свята песні і танца** (лат.: *Vispārējie latviešu Dziesmu un Deju svētki*) — традыцыйнае культурнае мерапрыемства ў Латвіі, фестываль народных хораў і калектываў народнага танца.

Свята праводзіцца кожныя тры-пяць гадоў у Рызе, усяго з 1873 года свята праводзіўся 25 разоў. У фестывалі ўдзельнічаюць каля 30 000 чалавек — хоры, танцавальныя калектывы, духавыя аркестры, фальклорныя групы, этнаграфічныя ансамблі з Латвіі і іншых краін.

У рамках мерапрыемства таксама вызначаюцца лепшыя выканаўцы, узнагароджваюцца лаўрэаты фестывалю.

У Літве і Эстоніі праводзяцца аналагічныя святы — Dainų šventė  (руск.) (бел. і Laulupidu  (руск.) (бел..

Гісторыя
--------

У пачатку XIX стагоддзя ў гарадах Латвіі па нямецкім узоры сталі фармавацца хоры і песенныя калектывы. У 1857 годзе ў Таліне і 1861 годзе ў Рызе прайшлі маштабныя фестывалі нямецка-балтыйскіх хораў. У 1864 годзе святар і літаратар Юрыс Нейкенс, прытрымліваючыся прыкладу астзейскіх немцаў, арганізаваў фестываль мужчынскіх латышскіх хораў у Дзіклі  (руск.) (бел. у якім прынялі ўдзел 6 хораў і 120 удзельнікаў. За ім адбыліся яшчэ некалькі падобных мерапрыемстваў, у тым ліку Курземскае свята песні ў Добэлэ, у якім прынялі ўдзел 400 чалавек.

Летам 1873 года наваяўленае Рыжскае латышскае таварыства  (руск.) (бел. арганізавала I Уселатвійскае свята спеваў (лат.: *I Vispārīgie latviešu Dziedāšanas svētki**). За ім адбыліся II, III, IV (у Елґаве) і V Святы.*

XX стагоддзе
------------

X Свята песні (першы ў Савецкай Латвіі). Рыга, Эспланада. 1948 год.
XII Свята песні (трэці ў ЛатвССР).  

Вялікая эстрада, Мэжапаркс,  

Рыга, Латвія, 1955 год
Падчас Першай сусветнай вайны фестываль не праводзіўся. У незалежнай Латвіі прайшлі VI, VII, VIII і IX Святы. Падчас Другой сусветнай вайны фестывалі таксама не праводзіліся.

Пасля далучэння Латвіі да СССР арганізацыя Святаў аднавілася. З 1948 па 1985 год прайшлі дзесяць фестываляў (X—XIX).

Першыя два Святы песні Савецкай Латвіі (1948 і 1950 гадоў), праходзілі ў цэнтры Рыгі, на месцы сучаснага парку Эспланада  (руск.) (бел.. Шматтысячны хор размяшчаўся на часовай эстрадзе, спецыяльна пабудаванай для гэтай падзеі.

У 1955 годзе была пабудавана Вялікая эстрада Рыжскага парку культуры і адпачынку «Мэжапаркс»  (руск.) (бел. спецыяльна прызначаная для правядзення Святаў песні. Архітэктары У. В. Шнітнікаў  (руск.) (бел. і Г. П. Ірбітэ. Эстрада размяшчала 10 тысяч спевакоў і 30 тысяч гледачоў у амфітэатры.

У савецкі перыяд святы мелі альтэрнатыўную нумарацыю і нярэдка прысвячаліся камуністычным святам, напрыклад, стагоддзю з дня нараджэння У. І. Леніна ў 1970 годзе і 60-годдзю Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі ў 1973 годзе. З 1960 года паралельна асноўнаму фестывалю праводзілася таксама Школьнае і юнацкае свята песні і танца.

Пачынаючы з 1950 года за мяжой праводзіліся святы песні і танца ў цэнтрах эміграцыі латышоў — ЗША, Канадзе, Аўстраліі, Германіі і іншых краінах. Гэтыя святы праводзяцца і ў наш час, з'яўляючыся своеасаблівымі днямі латышскай культуры.

XX Свята песні і танца (лат.: *XX Vispārējie latviešu Dziesmu un X Deju svētki*) адбылося летам 1990 года, неўзабаве пасля аднаўлення незалежнасці Латвіі.

XXI стагоддзе
-------------

Прыбалтыйскія святы песні і танца  (руск.) (бел. ў 2008 годзе ўключаны ў спіс культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
У 2013 годзе прайшло XXV Свята песні і танца.

Гл. таксама
-----------

* Балтыйскае свята песні і танца  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. 1 2  Закон «Аб свяце песні і танца»
2. 1 2 3  Рыга:Энцыклапедыя = Enciklopēdija «Rīga» / Гал. рэд. П. П. Еран. — 1-е выд.. — Рыга: Галоўная рэдакцыя энцыклапедый, 1989. — С. 571-573. — 800 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-89960-002-0.
3. ↑  Реферат на сайте Латвийского университета
4. ↑  Культурная жизнь латышей за границей, 1974
5. ↑  Baltic song and dance celebrations (Estonia, Latvia, Lithuania).
6. ↑  Официальный сайт праздника Архівавана 27 красавіка 2017.

Літаратура
----------

* Dziesmu svētku mazā enciklopēdija. — Rīga, 2004. — ISBN 9984-588-30-0.

Спасылкі
--------

* Дакументы аб свяце на партале Латвійскай Нацыянальнай бібліятэкі
* Святочныя будынкі на партале Латвійскага дзяржаўнага гістарычнага архіва Архівавана 9 верасня 2018.