**Homunculus loxodontus**  (у Беларусі больш вядомая як «**Пачаку́н**») — скульптура галандскай мастачкі Маргрыт ван Брэварт (нідэрл.: Margriet van Breevoort), створаная ў 2016 годзе для Лейдэнскага ўніверсітэта (Нідэрланды). Першапачаткова ўстаноўлена перад дзіцячай бальніцай у Лейдэне. Станам на люты 2017 года, скульптура перанесена ўнутр медыцынскага цэнтра[en] Лейдэнскага ўніверсітэта, у хол з больш як 10 іншымі скульптурамі. На 19 лютага 2017 года, скульптура размешчана каля ўваходу ў Лейдэнскі ўніверсітэцкі медыцынскі цэнтр

Новае месца размяшчэння Пачакуна каля ўваходу ў шпіталь 19 лютага 2017
Скульптура ўяўляе сабой бязногую істоту шэрага колеру з галавой паўночнага марскога слана, целам гіганцкай лічынкі і рукамі пажылога чалавека, якая сядзіць на крэсле ў пакоі чакання.

У студзені 2017 года яна стала папулярным мемам на постсавецкай прасторы.

Стварэнне скульптуры
--------------------

Галава марскога слана
Бальніца пры Лейдэнскім універсітэце вылучыла Маргрыт ван Брэварт грант на стварэнне скульптуры для штогадовага конкурсу, які праводзіцца фондам «Скульптуры ў Лейдэне». Тэмай конкурсу 2016 гады былі біялагічныя навукі.

Мастачка доўга разважала над тэматыкай будучай скульптуры, таму што яна не хацела адлюстроўваць штосьці, звязанае з медыцынай ці хваробамі. Яна звярнула ўвагу на людзей, якія сядзяць у чарзе да ўрача ў чаканні дыягназу, і вырашыла прысвяціць сваю скульптуру пацыентам. Паводле слоў Маргрыт ван Брэварт, сваёй скульптурай яна хацела паказаць, што «пацыенты проста павінны чакаць сваёй долі з надзеяй на лепшае». Акрамя таго, мастачка паставіла перад сабой задачу зрабіць гэтага пацыента прывабным і мілым, каб з ім было камфортна і ён мог бы выклікаць смех. Мастачка таксама зазначыла, што «мой персанаж — свайго роду няўдалы эксперымент, ён чакае і спадзяецца на тое, каб стаць лепш. Ён нібыта вялікі мілы камяк цела, які хочацца абняць». Скульптура створана з пластыку і эпаксіднай смалы, якія пры змешванні ўтвараюць рэчыва, якое нагадвае гліну — навобмацак яно цвёрдае і шурпатае.

У 2016 годзе скульптура стала самай фатаграфаванай славутасцю Лейдэна.

Паводле звестак на люты 2017 года, мэрыя ўкраінскага горада Дніпро вядзе перамовы з Маргрыт ван Брэварт аб ўстаноўцы ў цэнтры горада двухмятровай бетоннай копіі скульптуры.

Мем
---

У студзені 2017 года, пасля размяшчэння фатаграфіі скульптуры на сайце Pikabu.ru, яна стала папулярным мемам у Рунэце пад назвай «Ждун», ва Уанэце пад назвай «Почекун» і ў Байнэце пад назвай «Пачакун».

24 лютага 2017 года народны дэпутат Украіны Барыслаў Бяроза прынёс у сесійную залу Вярхоўнай Рады фігуру «Пачакуна», якую перад пачаткам пасяджэння і выступленнямі членаў Кабінета міністраў паставілі на парламенцкую трыбуну. Дэпутат назваў Пачакуна сімвалам чаканняў украінскага грамадства.

Расійскі палітолаг і журналіст Дзмітрый Травін назваў Пачакуна нацыянальным сімвалам Расіі. Паводле яго меркавання, рускі Пачакун — сумны, гультаяваты і млявы, але пры гэтым сімпатычны і аптымістычны: ён *«звесіў нос і паклаў ручкі на жывоціку»* ў чаканні змен да лепшага, паколькі *«у краіне даўно пануе застой і няма ўмоў ні для палітычнай, ні для грамадзянскай, ні для інвестыцыйнай актыўнасці»*. Падобнае меркаванне выказаў сацыёлаг Аляксей Рошчын, які адзначыў, што вобраз Пачакуна, пры ўсёй сваёй прывабнасці, адлюстроўвае таксама і прыхаванай незадаволенасць людзей: *«Гэта знак усеагульнага згалення, як інтэлектуальнага, так і духоўнага, паколькі ў Расіі не адбываецца нічога цікавага»*.

Галандскае выданне Mare  (гал.) (бел. адзначыла, што «ў Расіі, дзе чалавек бяссільны супраць бюракратыі, бясконцае чаканне з'яўляецца важнай часткай паўсядзённага жыцця», а ва ўмовах калі «сацыяльныя праблемы не могуць быць вырашаны легітымным парламентам, незалежнай судовай сістэмай ці дэманстрацыямі», інтэрнэт-сатыра застаецца адзіным спосабам выказвання незадаволенасці ўладай, што абумовіла папулярнасць мема. Рэпарцёр Le Monde Ізабель Мандро звязвае папулярнасць вобраза як з успамінамі пра савецкія часы, *«калі трэба было з ранняй раніцы займаць чэргі перад гастраномамі ці месяцамі чакаць мэблю»*, так і з няўдачамі расійскіх рэформаў.

Расійскае выданне «Игромания» у артыкуле пра Пачакуна распавяло пра ўплыў персанажа на поп-культуру і на аўдыторыю аматараў відэагульняў.

|  |
| --- |
| 

Пачакуна пачалі ўстаўляць у карціны класічных і сучасных майстроў, у кінакадры і фатаграфіі. Пачакун апынуўся да месца амаль усюды і заўсёды. У любую сітуацыю ён уносіць элемент спакойнага і крышачку здзіўленага спакою.
— гульнявы часопіс «Игромания» |

На хвалі папулярнасці Пачакуна ў Інтэрнэце пачалі прадавацца цацкі, фігуркі, крэслы-мяшкі і буйныя скульптуры ў выглядзе мема. Яго таксама прадавалі ў якасці падарунку да Дня Святога Валянціна, на 23 лютага і 8 сакавіка.

У горадзе Чыта на рэтра-пляцоўцы парка Дома афіцэраў ўсталявалі копію скульптуры.

Зноскі
------

1. ↑  Sculptures in Leiden exhibition is intriguing and endearing.
2. ↑  Homunculus Loxodontus nu te zien in LUMC
3. ↑  Как найти Ждуна
4. ↑  Пачакуна перанеслі
5. ↑  Прэс-рэліз Лейдэнскага ўніверсітэта пра адкрыццё скульптуры
6. 1 2 3 4 5 6  «Россияне узнают в нём себя» // Эхо Москвы, 6 февраля 2017.
7. 1 2 3 4  Автор Ждуна: эта скульптура изменила мою жизнь // Русская служба Би-би-си, 6 лютага 2017.
8. 1 2  *Инесса и Полина Филатовы*. Скульптура, ставшая мемом. «АиФ» навестил Ждуна **(нявызн.)**.  Аргументы и факты (8 лютага 2017). Праверана 12 лютага 2017.
9. ↑  Homunculus Loxodontus wint publieksprijs bij Beelden in Leiden / Door LEVEN!
10. ↑  Двухметрового бетонного Ждуна решили установить в центре Днепра. // «Интерфакс», 6 февраля 2017.
11. ↑  Ожидание врача — Пикабу
12. ↑  Вокруг шум: что за Ждун и кто его создал **(нявызн.)**.  Meduza (30 студзеня 2017). Праверана 10 лютага 2017.
13. ↑  В сети появился мем «Ждун» **(нявызн.)**.  Lenta.ru (26 студзеня 2017). Праверана 10 лютага 2017.
14. ↑  Новый мем Рунета. Почему Россия влюбилась в Ждуна? **(нявызн.)**.  BFM.ru (8 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
15. ↑  Мем: Ждун **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  TJournal (25 студзеня 2017). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2017. Праверана 10 лютага 2017.
16. ↑  *Паламарчук, Мария*. Как Ждун превратился в мем **(нявызн.)**.  Life (3 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
17. ↑  Вокруг сплошной Ждун. Подборка **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  112 Украина (6 лютага 2017). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2017. Праверана 10 лютага 2017.
18. ↑  *Кондак, Денис*. Кто такой Ждун? Как голландская скульптура превратилась в популярный интернет-мем **(нявызн.)**.  Гордон (7 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
19. ↑  Ждун захопив уми українців **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Хронограф (31 студзеня 2017). Архівавана з першакрыніцы 3 лютага 2017. Праверана 10 лютага 2017.
20. ↑  В Раде появился "Ждун" **(нявызн.)**.  Украинская правда (24 февраля 2017).
21. ↑  Береза объяснил, зачем принес в Раду Ждуна. **(нявызн.)**.  NewsOne (24 февраля 2017).
22. ↑  *Травин, Дмитрий*. Русский ждун **(нявызн.)**.  Ведомости (9 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
23. ↑  Ждун, фетиш терпения и символ России, которая не может больше ждать **(нявызн.)**.  Инопресса (2 сакавіка 2017). Праверана 3 сакавіка 2017.
24. ↑  Eindeloos wachten ligt de Russen wel (гал.).  Mare  (гал.) (бел. (9 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
25. ↑  *Мандро, Изабель*. Ждун — символ России, которая устала ждать **(нявызн.)**.  ИноСМИ.ру (2 сакавіка 2017). Праверана 3 сакавіка 2017.
26. ↑  *Светлана Нелипа*. Ждун и все-все-все. Герой нового мема в видеоиграх. **(нявызн.)**.  Игромания (1 лютага 2017).
27. ↑  *Важдаева, Нина*. Ждун денег. Как зарабатывают на самом популярном меме **(нявызн.)**.  Life.ru (17 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.
28. ↑  *Шашина, Наталья*. Ждун в подарок. Вязаный, войлочный, флисовый **(нявызн.)**.  BFM.ru (18 лютага 2017). Праверана 10 лютага 2017.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пачакун
* Homunculus loxodontus (англ.)(недаступная спасылка). *margrietvanbreevoort.nl*. Архівавана з першакрыніцы 12 сакавіка 2019. Праверана 10 лютага 2017.
* *Изабель Мандро*. Ждун, фетиш терпения и символ России, которая не может больше ждать / Jdoun, mascotte de la patience et symbole d’une Russie qui n’en peut plus d’attendre **(нявызн.)**. *Le Monde*.  www.inopressa.ru (2 сакавіка 2017). Праверана 4 сакавіка 2017.
* Ждун среди нас: в чем феномен интернет-мема / КоммерсантЪ-FM
* *Дмитрий Травин*. Не только русский ждун **(нявызн.)**.  Ведомости (8 сакавіка 2017). Праверана 12 сакавіка 2017.