**Максі́м Алякса́ндравіч Знак** (нар. 4 верасня 1981, Мінск) — беларускі юрыст, адвакат і палітык, сябра прэзідыума Каардынацыйнай рады. Палітычны зняволены, вязень сумлення.

Біяграфія
---------

У 2004 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, пасля гэтага скончыў аспірантуру. У 2007 годзе заснаваў юрыдычную фірму «ЮрЗнак». У 2009 годзе абараніў навуковую дысертацыю на тэму «Дыспазітыўнасць дагаворнай адказнасці ў грамадзянскім праве», яму была нададзеная навуковая ступень кандыдата юрыдычных навук.

У 2013—2015 гадах вучыўся ў Бізнес-школе ІПМ. У варшаўскім Універсітэце Казьмінскага (Польшча) атрымаў ступень магістра бізнес-адміністравання. З 2011 года дацэнт юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, дзе вёў курс «Гаспадарчае права» ў МВА Інстытута бізнесу БДУ.

Палітычная дзейнасць
--------------------

У часе прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 года стаў юрыстам у штабе кандыдата Віктара Бабарыкі. 14 ліпеня 2020 года ЦВК Беларусі адмовіла Віктару Бабарыку ў рэгістрацыі, Максім Знак падаў скаргу на адмову ў рэгістрацыі кандыдата, аднак Вярхоўны суд адмовіў у скарзе.

Прэс-канферэнцыя Каардынацыйнай рады. Максім Знак другі справа
Пасля выбараў і пачатку масавых пратэстаў, 15 жніўня пачалося фармаванне Каардынацыйнай Рады па арганізацыі працэсу пераадолення палітычнага крызісу, дзе Максім Знак разам з Вольгай Кавальковай прымаў заяўкі на ўступленне, а 18 жніўня ўвайшоў у асноўны склад Рады. 19 жніўня на першым пасяджэнні Каардынацыйнай рады быў абраны ў яе прэзідыум, куды агулам увайшло 7 чалавек.

20 жніўня быў выкліканы ў Следчы камітэт Беларусі для допыту ў рамках крымінальнай справы, узбуджанай супраць Каардынацыйнай рады. 26 жніўня суправаджаў Святлану Алексіевіч на допыце ў Следчым камітэце, яна адмовілася даваць паказанні і была адпушчаная. 31 жніўня абвясціў, што Каардынацыйная рада гатовая да дыялогу з прадстаўнікамі ўлады Аляксандра Лукашэнкі, у тым ліку наконт канстытуцыйнай рэформы.

Уначы 8 верасня Знак перастаў выходзіць на сувязь, пасля чаго 9 верасня ягоны адвакат Дзмітрый Лаеўскі заявіў, што Знака паўторна выклікалі на допыт у Следчы камітэт. У той жа дзень стала вядома, што Знак стаў фігурантам крымінальнай справы пра магчымы «захоп улады» ў Беларусі, яго абвінавацілі ў «публічных закліках да захопу ўлады альбо сілавой змены канстытуцыйнага ладу краіны». Знак быў узяты пад варту, яму было прад’яўленае абвінавачанне паводле ч. 3 арт. 361 КК Беларусі (заклікі да дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы).

10 верасня 2020 года сумеснай заявай дванаццаці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, быў прызнаны палітычным зняволеным. 11 верасня 2020 года «Amnesty International» прызнала Знака вязнем сумлення. 14 верасня 2020 года шэфства над палітвязнем узяў Сяргей Лагадзінскі, дэпутат Еўрапейскага парламента.

Судовае разбіральніцтва пачалося 4 жніўня 2021 года. Крымінальная справа разглядалася ў закрытым судовым пасяджэнні, публічна была абвешчана толькі рэзалютыўная частка прысуду. 6 верасня Мінскі абласны суд прызнаў Максіма Знака вінаватым у здзяйсненні злачынстваў, прадугледжаных ч. 1 арт. 357, ч. 3 арт. 361, ч. 1 арт. 361-1 Крымінальнага кодэкса, і прысудзіў да 10 гадоў пазбаўлення волі. Гаворка ідзе, у прыватнасці, аб змове з мэтай захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам, стварэнні экстрэмісцкага фарміравання і кіраванні такім фарміраваннем, публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады.

У канцы 2021 года этапіраваны ў папраўчую калонію № 3 (Віцьба).

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

Прэмія Міжнароднай асацыяцыі юрыстаў  (укр.) (бел. за ўнёсак у абарону правоў чалавека (2021)

У ліку чатырох беларускіх юрыстаў уганараваны прэміяй «За абарону правоў чалавека-2021» Рады адвакатаў і юрыдычных супольнасцей Еўропы

Адзін з лаўрэатаў французска-нямецкай прэміі ў галіне правоў чалавека 2022 года.

Літаратурная дзейнасць
----------------------

Лаўрэат прэміі імя Францішка Аляхновіча (2021) за цыкл турэмных вершаў.

У 2022 выйшла кніга «Зекамерон» на рускай, беларускай і немяцкай мовах. У 2023 годзе чакаецца выхад на англійскай і шведскай мовах.

Лаўрэат English PEN Translates award 2023.

Сям’я
-----

Жонка — Надзея Знак, адвакатка. Сын Алесь.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  *Hoffman R.* LinkedIn — 2003. Праверана 23 снежня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q213660'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q211098'></a>
3. 1 2  Максим Знак: биография (руск.).  officelife.media. Архівавана з першакрыніцы 31-12-2020. Праверана 31-12-2020.
4. 1 2  Бараўцоў і Салей, каманда. Максім Знак **(нявызн.)**.  borovtsovsalei.com. Праверана 31-12-2020.
5. ↑  Юрыст Штаба Максім Знак пра рэгістрацыю Віктара Бабарыкі і вашыя зніклыя подпісы **(нявызн.)**.  babariko.vision (13 ліпеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 2-1-2020. Праверана 2-1-2021.
6. ↑  Вярхоўны суд адмовіўся разглядаць скаргу Бабарыкі на нерэгістрацыю кандыдатам **(нявызн.)**.  Новы Час (23 ліпеня 2020). Праверана 2-1-2021.
7. ↑  Пра што гаварылі на прэс-канфэрэнцыі чальцы Каардынацыйнай рады для перадачы ўлады (бел. (тар.)).  Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода (18 жніўня 2020). Праверана 2-1-2021.
8. ↑  У прэзідыум каардынацыйнай рады абраныя сем чалавек **(нявызн.)**.  Беларускае Радыё Рацыя. Праверана 2-1-2021.
9. ↑  Юрыста Максіма Знака выклікалі ў Следчы камітэт  (бел.).  Наша Ніва (20 жніўня 2020). Праверана 2-1-2021.
10. ↑  Святлана Алексіевіч прыйшла ў Следчы камітэт. Допыт працягваўся 15 хвілінаў **(нявызн.)**.  Еўрапейскае радыё для Беларусі (26 жніўня 2020). Праверана 2-1-2021.
11. ↑  Оппозиция Белоруссии заявила о готовности вести диалог о конституционной реформе (руск.).  ТАСС  (укр.) (бел. (31 жніўня 2020). Праверана 3-1-2021.
12. ↑  Палітвязні. Максім Знак **(нявызн.)**.  prisoners.spring96.org. Архівавана з першакрыніцы 3-1-2021. Праверана 3-1-2021.
13. ↑  Патрабуем неадкладнага вызвалення Марыі Калеснікавай, Максіма Знака і Іллі Салея  (бел.).  Праваабарончы цэнтр «Вясна» (10 верасня 2021). Архівавана з першакрыніцы 10 кастрычніка 2021. Праверана 10 кастрычніка 2021.
14. ↑  Калеснікава, Знак і Салей прызнаныя палітвязнямі **(нявызн.)**.  Беларускае Радыё Рацыя (10 верасня 2020). Архівавана з першакрыніцы 10 кастрычніка 2021. Праверана 10 кастрычніка 2021.
15. ↑  Заявление. Беларусь: «Похищают лучших из нас». Произвольные аресты и принудительные высылки из страны ведущих оппозиционеров (руск.).  Amnesty International (11 верасня 2021). Архівавана з першакрыніцы 25 лістапада 2020. Праверана 20 верасня 2020.
16. ↑  Three more German MPs take over prisoners’ godparenthood for Tatsiana Kaneuskaya, Maxim Znak and Akihiro Hayeuski-Hanada (англ.).  Libereco – Partnership for Human Rights (14 верасня 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 ліпеня 2021. Праверана 22 кастрычніка 2021.
17. ↑  Zur Situation der Jurist\*innen in Belarus (ням.).  Нямецкае таварыства вывучэння Усходняй Еўропы  (укр.) (бел.. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2021. Праверана 22 кастрычніка 2021.
18. ↑  Марыю Калеснікаву прысудзілі да 11 гадоў, Максіма Знака — да 10 гадоў калоніі, Звязда
19. ↑  Максім Знак і Людміла Казак — лаўрэаты прэміі IBA за ўнёсак у абарону правоў чалавека  (бел.).  Наша Ніва (28 кастрычніка 2021). Архівавана з першакрыніцы 28 кастрычніка 2021. Праверана 28 кастрычніка 2021.
20. ↑   spring96.org
21. ↑
22. ↑
23. ↑
24. ↑
25. ↑
26. ↑
27. ↑
28. ↑  PEN Translates winners announced // English PEN, 31.01.2023.
29. ↑  «Хаджу да яго штодня». Надзея Знак пра зьняволеньне свайго мужа Максіма Знака (бел. (тар.)).  Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода (29 снежня 2020). Праверана 2-1-2021.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Максім Аляксандравіч Знак

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook · LinkedIn |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1243218436 · VIAF: 1293163464687505680009 |