**Мігель Сервет** (лац.: Michael Servetus, ісп.: Miguel Serveto y Conesa, 29 верасня 1511, Вільянуэва-дэ-Сіхена — 27 кастрычніка 1553, Жэнева) — іспанскі мысляр, тэолаг-антытрынітарый, прыродазнавец і ўрач.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Сарагосе, Тулузе, Парыжы, дзе вывучаў матэматыку, геаграфію, астраномію, права, медыцыну. Мігель Сервет упершыню ў Еўропе апісаў малы круг кровазвароту.

У 1531 выходзіць у свет яго трактат «Аб памылках траічнасці», а праз год — другі трактат «Дзве кнігі дыялогаў пра Тройцу», які стаў адказам на палеміку ў сувязі з яго першай працай. Антытрынітарныя погляды Сервета выклікалі пратэст як у каталіцкім, так і ў пратэстанцкім свеце, і ён быў вымушаны хавацца, прыняўшы імя Міхаіла Віланавануса.

Пасля 1532 Сервет пасяляецца ў Ліёне. У гэты перыяд ён піша каментарыі да новага выдання «Геаграфіі» Пталамея, у якім, у прыватнасці, аднаўляе забыты прыярытэт Калумба ў адкрыцці Новага святла. У 1535-38 вывучае медыцыну ў Парыжскім універсітэце. Яго астралагічныя заняткі выклікалі незадаволенасць прафесараў універсітэта, справа разглядалася Парыжскім парламентам, пасля чаго Сервет быў вымушаны бегчы з горада. Ён жыве ў розных гарадах Францыі, займаючыся пад чужым імем медыцынскай практыкай.

Пасля 1540 становіцца асабістым урачом архібіскупа П’ера Пальм’е ў В’ене. Перапіска з Кальвінам, якую Сервет вядзе на працягу некалькіх гадоў, выяўляе поўную нязгоду ў поглядах, і Кальвін прылічае Сервет да ліку лютых ворагаў хрысціянскай рэлігіі. У 1553 годзе ў В’ене ананімна выходзіць галоўная праца Сервета «Аднаўленне хрысціянства». Лічачы бяздумным хрышчэнне немаўлят, Сервет мяркуе, што хрышчэнне павінна адбывацца ўжо ў сталым, свядомым узросце. Разглядаючы паняцце душы, Сервет паспрабаваў даць уяўленне аб крыві як месцазнаходжанне душы, упершыню ў Еўропе апісаў малы круг кровазвароту. Прыярытэт яго ў вывучэнні кровазвароту лічыўся бясспрэчным да таго часу, пакуль у 1929 у Дамаску не быў знойдзена рукапіс арабскага лекара Ібн-ан-Нафісы з апісаннем лёгачнага кровазвароту. Прамыя тэкставыя супадзенні ў апісаннях Сервета і Ібн-ан-Нафісы дазваляюць меркаваць знаёмства Сервета з тэкстам яго арабскага папярэдніка.

Кніга Сервета была прызнана ерэтычнай, а ўвесь тыраж яе знішчаны. Кніга выйшла з ініцыяламі M. S. V. што дазволіла інквізіцыі ўсталяваць аўтарства Сервета. Ён быў арыштаваны, але падчас судовага працэсу ўцёк з турмы і быў завочна прысуджаны да смерці. Пакінуўшы Францыю, Сервет, відаць, спрабаваў знайсці прытулак у Неапалі. Яго шлях ішоў праз Жэневу, дзе ён быў пазнаны Жанам Кальвіна і па прысудзе жэнеўскай кансісторыі спалены на вогнішчы. Ён увайшоў у гісторыю перш за ўсё як першая ахвяра пратэстанцкага фанатызму, і яго смерць паклала пачатак шматвяковай дыскусіі аб свабодзе сумлення. Першым працай на гэту тэму быў трактат вядомага італьянскага гуманіста Себасцьяна Кастэла «Аб ерэтыках» (1554). Вальтэр пісаў у «Вопыце аб норавах», што пакаранне Сервета зрабіла на яго большае ўражанне, чым усе вогнішчы інквізіцыі.

Зноскі
------

1. ↑  Цяпер — у правінцыі Уэска, аўтаномная супольнасць Арагон, Іспанія.
2. ↑  У Біяграпедыі ўказана месца нараджэння — Тудэла, Каралеўства Навара *Дзама В. Якушко И.*. Сервет (Servet), Мигель **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Биограпедия — Народная Энциклопедия Биографий (24 чэрвеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 13 жніўня 2012.
3. ↑  LIBRIS — 2018. Праверана 24 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>

Літаратура
----------

* Bainton R. H. Hunted Heretic. A life and death of Michael Servetus. Boston, 1953.
* Baron Fernandez J. Miguel Servet. Su vida y su obra. Madrid, 1970.
* Savonarole. Michel Servet. Les grandes proces d’histoire. Paris, 1979.
* Gordon Kinder A. Michael Servetus. 1989.

Спасылкі
--------

* Мігель Сервет Даследаванняў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Матэматычная генеалогія · International Music Score Library Project |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Іспанскі біяграфічны · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90348751 · BNC: a10156604 · BNE: XX869875, XX5639580 · BNF: 11924534x · CiNii: DA10977363 · GND: 11861343X · ICCU: SBLV302001 · ISNI: 0000 0001 0895 5213 · LCCN: n50004735 · NKC: nlk20000083450 · NLA: 36454409 · NLP: A11822120 · NSK: 000691151 · NTA: 27342033X · NUKAT: n01098486 · LIBRIS: 198100 · SUDOC: 027133648 · VIAF: 46767173 · ULAN: 500245814 |

 |