**Кангрэ́с наро́да Белару́сі** — сход прадстаўнікоў камуністычных і прарасійскіх арганізацый, які адбыўся 11 верасня 1993 года ў Мінску.

Правядзенне
-----------

19 жніўня 1993 года быў створаны аргкамітэт па падрыхтоўцы кангрэса, які ўзначаліў дэпутат Вярхоўнага Савета Васіль Новікаў. Дэвізам быў выбраны «Згода і адзінства, мір і дабрабыт», мэта правядзення — «прадухіленне нацыянальнай катастрофы». Планаваўся ўдзел па 180 кандыдатаў ад кожнай вобласці Беларусі і 300 ад Мінска.

Сход адбываўся ў будынку інфармацыйна-культурнага цэнтра Савета міністраў. Прысутнічалі 1377 дэлегатаў: народныя дэпутаты, прадстаўнікі моладзевых, жаночых, рэлігійных і ветэранскіх арганізацый Беларусі, Расійскага агульнанароднага саюза[ru], ЦК кампартый Украіны і Літвы[lt], дыпламатычныя прадстаўнікі Кітая, Паўночнай Карэі, В’етнама, Югаславіі і іншых. Адным з сустаршыняў быў будучы кіраўнік адроджанай Камуністычнай партыі Беларусі Віктар Чыкін.

У сваім выступе тагачасны кіраўнік «Народнага руху Беларусі» Сяргей Гайдукевіч прапанаваў прызнаць падпісанне Белавежскіх пагадненняў 8 снежня 1991 года памылкай. Народны дэпутат Аляксандр Лукашэнка заявіў, што «на каленях гатовы паўзці ў Расію».

Кангрэс зацвердзіў дэкларацыю з намерам забяспечыць удзел Беларусі ў Дагаворы аб калектыўнай бяспецы, а пасля аднавіць СССР. У эканамічнай сферы дэкларацыя патрабавала адміністрацыйнага рэгулявання, згортвання прыватызацыі, дзяржаўнай падтрымкі прадпрыемствам, калгасам і саўгасам. У культуры і навуцы прапаноўвалася ўвядзенне дзвюхмоўя, аднаўлення гістарычнай праўды.

Пасля кастрычніцкіх падзей у Расіі кангрэс звярнуўся да Вярхоўнага Савета з патрабаваннем правесці нечарговую сесію дзеля адстаўкі старшыні Станіслава Шушкевіча, скасаваць Белавежскія пагадненні і прыняў рашэнне ўмацоўваць мясцовую савецкую ўладу.

Гл. таксама
-----------

* Усебеларускі народны сход

Зноскі
------

1. ↑  Кангрэс народа Беларусі **(нявызн.)**. *Беларусь у асобах і падзеях*.  Нацыянальная бібліятэка Беларусі. Праверана 18 студзеня 2021.
2. 1 2 3  Кангрэс народа Беларусі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
3. 1 2  *Валерий Карбалевич.* Путь Лукашенко к власти // Белоруссия и Россия: общества и государства / редактор-составитель Д. Е. Фурман. — М.: Права человека, 1998. — С. 226—258.
4. 1 2  *Навумчык, Сяргей*. 1993, Лукашэнка: „Я гатовы на каленях паўзьці ў Расію" **(нявызн.)**. *Дзевяноста трэці*.  Радыё «Свабода» (8 кастрычніка 2018). Праверана 18 студзеня 2021.
5. 1 2 3  *Кур’яновіч, Аляксандр*. Халодны кастрычнік 93-га **(нявызн.)**. *Повязь часоў*.  Новы час (31 кастрычніка 2018). Праверана 18 студзеня 2021.
6. ↑  Туга па радзіме = Тоска по родине // *Российская газета*. — 22 сентября 1993.(недаступная спасылка)
7. ↑  *Марціновіч, Ягор*. Сын у Германіі, дачка ў Аўстрыі: гісторыя жыцця і сямейная драма вечнага кандыдата Сяргея Гайдукевіча **(нявызн.)**. *Улада*.  Наша Ніва (24 ліпеня 2015). Праверана 18 студзеня 2021.
8. ↑  *Галина Дракохруст, Юрий Дракохруст, Дмитрий Фурман.* Трансформация партийной системы Беларуси // Белоруссия и Россия: общества и государства / редактор-составитель Д. Е. Фурман. — М.: Права человека, 1998.

Літаратура
----------

* Кангрэс народа Беларусі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.

Спасылкі
--------

* Аляксандр Кур’яновіч. Халодны кастрычнік 93-га // Новы час