Іракскія вайскоўцы і байцы кааліцыі «Сілы народнай мабілізацыі». Мухафаза Салах-эд-Дзін. 6 красавіка 2015 года.
**Прыватныя апалчэнні** (англ.: Private militias, араб. الميليشيات الخاصة‎‎) — групоўкі, якія ў Іракскім канфлікце змагаюцца на баку ўрада або дзейнічаюць ад яго імя.

Гісторыя
--------

Многія з так званых «прыватных апалчэнняў» з’явіліся яшчэ да звяржэння рэжыму Садама Хусейна. Падчас Іракскай вайны 2003—2011 гадоў адной з найбуйнейшых груповак, дружалюбных уладам, стала Арганізацыя Бадра (ваеннае крыло ВІСІ). У той перыяд у многіх палітычных партый і арганізацый Ірака былі свае ваенізаваныя фармаванні.

Узмацненне прыватных апалчэнняў адбылося ў 2014 годзе на фоне паражэнняў урадавай арміі ад ІДІЛ. Аяталай Алі Сістані, правадырам іракскіх шыітаў, была выдазена фетва аль-Джыхада аль-Каф’і, у якой ён заклікаў іракцаў змагацца з баевікамі. Рэлігійны лідар узваў жыхароў краіны да джыхаду і «*хашад шаабі*» (народнай мабілізацыі). Як следства гэтага ўзнікла кааліцыя апалчэнняў «Сілы народнай мабілізацыі». У аснове яе ляглі шыіцкія групоўкі.

Дадзеныя арганізацыі, з прычыны няздольнасці Узброеных Сіл Ірака самастойна справіцца з пагрозай радыкалаў, атрымалі значную ступень падтрымкі як шыіцкай большасці, так і нават многіх прадстаўнікоў суніцкай меншасці.

Забеспячэнне
------------

Актыўным спонсарам прыватных апалчэнняў з’яўляецца Іран. Яны таксама карыстаюцца шырокай падтрымкай іракскіх уладаў. Часам урад забяспечваў групоўкі амерыканскай зброяй.

Крытыка
-------

Са слоў былога амерканскага пасла ў Іраку Залмая Халілзада, існаванне прыватных апалчэнняў стала «*пастаяннай праблемай*». Так, напрыклад, Арганізацыя Бадра абвінавачвалася ў шматлікіх забойствах, незаконных арыштах і катаваннях суніцкага насельніцтва. 5 кастрычніка 2006 года прэм’ер-міністр Нуры аль-Малікі папрасіў партыі расфармаваць апалчэнні, паколькі яны з’яўляюцца адной з прычын гвалту ў краіне.

На думку сенатара Дэніса Фальконе, міжканфесійны канфлікт у 2000-х гадах падсілкоўваўся менавіта прыватнымі апалчэннямі. Каардынатар Савета нацыянальнай бяспекі ЗША па Блізкім Усходзе і Паўночнай Афрыцы Брэт МакГерк адзначыў, што дзейнасць падобных фарміраванняў супярэчыць Канстытуцыі Ірака.

Брытанская газета The Economist назвала прыватныя апалчэнні «*шыіцкім адлюстраваннем суніцкіх джыхадыстаў Ісламскай дзяржавы (ІД)*».

Пералік
-------

* Армія Махдзі
* Асаіб Ахль аль-Хак
* Катаіб Хезбала
* Харакат Ан-Нуджаба
* Ліва Алі Аль-Акбар
* Катаіб Саід аш-Шухада
* Арганізацыя Бадра
* Сарая аль-Джыхад
* Сарая Ашура
* Сарая Аль-Харасані
* Сарая Ансар аль-Акіда
* Катаіб ат-Таяр ар-Рысалі
* Харакат аль-Абдал
* Брыгада Імама Алі
* Джэйш аль-Муамаль
* Сілы Абу аль-Фадля аль-Абаса
* Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам

Гл. таксама
-----------

* Спіс узброеных груповак грамадзянскай вайны ў Іраку (2011—2017)
* Іракскія паўстанцы
* Спецыяльныя групы (Ірак)

Зноскі
------

1. ↑  According to another source "Hashed al-Sha'abi" is the name for "the coalition of militias which are now doing most of the fighting against Isil outside Kurdish areas" (source: The Americans Cannot Save Ramadi, Says Leader of Iraq's Most Powerful Shia Militia **(нявызн.)** (1 June 2015).)
2. ↑  Pelham, Nicolas (June 4, 2015). "ISIS & the Shia Revival in Iraq". *New York Review of Books*.
3. ↑  Iraqi Sunnis join Shiite Militias
4. ↑  Anbar tribes form first Sunni militia to fight ISIS
5. ↑  Kuwaiti MP Dr. Walid Al-Tabtabai: I Don't Think It Is True that the Iranian Nuclear Project Is for Energy Purposes Архівавана 2 кастрычніка 2006.
6. ↑  Iran-Backed Militias Are Getting U.S. Weapons **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 студзеня 2023. Праверана 14 ліпеня 2022.
7. ↑  Khalilzad: Crackdown under review *CNN* 11 July 2006
8. ↑  Президент и премьер Ирака поддержали шиитских боевиков. Lenta.Ru от 06.08.2005 г.
9. ↑  Iraq political groups warned on militias *AP via Yahoo! News* 5 October 2006 (Link dead as of 15 January 2007)
10. ↑  Rice Urges Greater Effort to Stem Violence in Surprise Baghdad Visit *Voice of America* 5 October 2006
11. ↑  Senator Kennedy on "Mission Accomplished" and Supplemental Funding Архівавана 2 студзеня 2008. *TedKennedy.com*
12. ↑
13. ↑  Ask the White House 10 April 2006
14. ↑  America, Israel and Iran: The ire over Iran **(нявызн.)** (28 Mar 2015).

Спасылкі
--------

* IRAQ - PRIVATE MILITIAS MAY KEEP A ROLE| 25-MAY-04| *NEW YORK TIMES*| Despite pledges by the U.S. military to disband private militias in Iraq, American officials now seem to be resigned to working with them
* THE U.S. FAILURE TO DISARM IRAQ'S MILITIAS Архівавана 10 кастрычніка 2007.| *New Republic*| 11 July 2005
* As Violence Escalates, President Bush Assures Iraq of U.S. Support: Controlling the militias Архівавана 19 студзеня 2014. Streaming video from *Online Newshour with Jim Lehrer* 16 October 2006
* 
* Badr Corps (архіў ад 15 кастрычніка 2006 года)