Спартсмены на старце 10-мільнай гонкі ў Англіі ў 1990 годзе.
**Бег па шашы́**, ці **прабе́г** — дысцыпліна лёгкай атлетыкі, бег па дарозе з цвёрдым пакрыццём. Чатыры найбольш распаўсюджаныя дыстанцыі, прызнаныя Сусветнай лёгкай атлетыкай для спаборніцтваў па шашэйным бегу — гэта забегі на 5 км, 10 км, паўмарафоны і марафоны. Найбольш вядомы прабег — марафон — з’яўляецца алімпійскім відам спорту.

Прабегі праводзяцца на падрыхтаваных трасах па вуліцах горада, а таксама паміж населенымі пунктамі. Аднак калі рух аўтатранспарту або падобныя абставіны не даюць магчымасці выкарыстоўваць гэтыя дарогі, то часам спаборніцтвы праходзяць па веласіпеднай або пешаходнай дарожцы, але не па мяккай паверхні (напрыклад, па травяным грунце).

*Сусветнай лёгкай атлетыка* прызнае адзінаццаць агульных дыстанцый для шашэйных гонак, калі яны адпавядаюць крытэрыям прымальнасці і на якіх могуць быць залічаны рэкорды: *1 міля* (1609,3 м), *5 кіламетраў* (3,1 мілі), *10 кіламетраў* (6,2 мілі), *15 кіламетраў* (9,3 мілі), *10 міль* (16,1 км), *20 кіламетраў* (12,4 мілі), *паўмарафон* (21,098 км або 13,1 мілі), *25 кіламетраў* (15,5 міль), *30 кіламетраў* (19 міль), *марафон* (42,195 км або 26,2 мілі), *35 кіламетраў* (21,7 мілі), *50 кіламетраў* (31,1 мілі) і *100 кіламетраў* (62,1 мілі). Прызнаецца і 24-гадзінны бег. З іх 5 км, 10 км, 25 км, 30 км, паўмарафон, марафон і 100 км - гэта дыстанцыі, на якіх прызнаюцца сусветныя рэкорды.

Некаторыя буйныя спаборніцтвы па бегу па шашы маюць унікальныя дыстанцыі.

Большасць спаборніцтваў па шашэйным бегу адкрыты для шырокай публікі. Такая шырокая даступнасць робіць шашэйныя гонкі надзвычай папулярнымі, і мільёны людзей ва ўсім свеце штогод удзельнічаюць у тысячах гонак.

Міжнародным кіруючым органам шашэйных гонак з’яўляецца Сусветная лёгкая атлетыка (раней ІААФ). Яна імкнецца ўсталяваць стандарты для спаборніцтваў. *Сусветнай лёгкай атлетыка* вымярае гоначную трасу, каб даць ёй сертыфікацыйны рэйтынг World Athletics. Пасля таго, як гоначная траса сертыфікавана, яна можа быць залічана для розных рэкордаў або рэйтынгаў.

Гл. таксама
-----------

* Бегавыя віды лёгкай атлетыкі
* Лёгкаатлетычны крос
* Трэйлавы бег

Зноскі
------

1. ↑  World Records **(нявызн.)**. *Сусветная лёгкая атлетыка*. Праверана 29 November 2019.
2. ↑  King Island Imperial 20 - March 2008 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 ліпеня 2008. Праверана 1 жніўня 2009.
3. ↑  The State of Running 2019 (англ.). *RunRepeat* (3 лістапада 2023). Праверана 26 лютага 2020.
4. ↑  Track and Field: International Association of Athletics Federations (IAAF) **(нявызн.)**. *www.ducksters.com*. Праверана 29 лістапада 2019.
5. ↑  Certified road events (англ.). *Сусветная лёгкая атлетыка*. Праверана 29 лістапада 2019.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10). — С. 106.
* *Peter Pfitzinger, Scott Douglas.* Road Racing for Serious Runners: Multispeed Training- 5K to Marathon. — «Human Kinetics», 1998. — 200 с. — ISBN 978-0-88011-818-7.

Спасылкі
--------




| ⛭Дысцыпліны лёгкай атлетыкі |
| --- |
| Бегавыя віды  (на дарожцы стадыёна) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Спрынт | 60 м ·  100 м ·  200 м ·  400 м |
| Сярэднія дыстанцыі | 800 м ·  1000 м ·  1500 м ·  1 міля ·  2000 м ·  3000 м ·  3000 м з перашкодамі |
| Доўгія дыстанцыі | 2 мілі ·  5000 м ·  10 000 м ·  20 000 м ·  часавы бег ·  25 000 м ·  30 000 м |
| Бар'ерны бег | 60 м ·  100 м\* ·  110 м\*\* ·  400 м |
| Эстафета | 4×100 м ·  4×200 м ·  4×400 м ·  4×800 м ·  4×1500 м\*\* |

 |
| Тэхнічныя віды | *Вертыкальныя скачкі:* скачок у вышыню ·  скачок з шастом ·  *Гарызантальныя скачкі:* скачок у даўжыню ·  патройны скачок ·  *Кіданні:* штурханне ядра ·  кіданне дыска ·  кіданне дзіды ·  кіданне молата |
| Шматбор'і | сямібор’е\* ·  дзесяцібор'е\*\* |
| Спартыўная хада | *Па дарожцы:* 10 000 м\* ·  20 000 м ·  30 000 м\*\* ·  50 000 м\*\* ·  *Па шашы:* 20 км ·  35 км ·  50 км\*\* |
| Бег па шашы | 10 км ·  15 км ·  20 км ·  паўмарафон · 25 км ·  30 км ·  марафон ·  экідэн  ·  100 км ·  сутачны бег |
| Крос | 1 км ·  2 км ·  3 км ·  4 км ·  5 км ·  6 км ·  8 км\* ·  10 км ·  12 км\*\* ·  |
| \* — стандартная дысцыпліна ў жанчын; \*\* — стандартная дысцыпліна ў мужчын |
| гл. таксама: горны бег • трэйлавы бег • ультрамарафон |