У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Штраус.

**Рыхард Штраус** (ням.: Richard Strauss, 11 чэрвеня 1864, Мюнхен, Германія — 8 верасня 1949, Гарміш-Партэнкірхен , Германія) — нямецкі кампазітар эпохі позняга рамантызму, асабліва праславіўся дзякуючы сваім сімфанічным паэмам і операм. Быў таксама выдатным дырыжорам.

Рыхард Штраус і Густаў Малер разам уяўляюць сабой узор стылю позняга нямецкага рамантызму пасля Рыхарда Вагнера.

Біяграфія
---------

Рыхард Штраус нарадзіўся 11 чэрвеня 1864 года ў Мюнхене (у той час Каралеўства Баварыя, цяпер - адна з зямель Германіі), бацька - Франц Штраус, першы валтарніст у прыдворнай оперным тэатры Мюнхена. У юнацтве атрымаў ад свайго бацькі шырокую, хоць і кансерватыўнае музычную адукацыю; сваю першую музычную п'есу напісаў ва ўзросце 6 гадоў, з таго часу і да сваёй смерці практычна бесперапынна сачыняў музыку.

У дзіцячым узросце наведваў аркестравыя рэпетыцыі Мюнхенскага прыдворнага аркестра, там жа ад асістэнта дырыжора атрымаў прыватныя ўрокі па тэорыі музыкі і аркестроўцы. У 1874 Штраус упершыню пачуў оперы Рыхарда Вагнера «Лаэнгрын», «Тангейзера» і «Зігфрыд»; ўплыў музыкі Вагнера на стыль Штрауса мог зрабіцца вызначальным, але спачатку яго бацька забараняў яму вывучаць Вагнера: толькі ва ўзросце 16 гадоў Штраус змог атрымаць партытуру «Трыстана і Ізольды». У рэчаіснасці, у доме Штраусаў музыка Рыхарда Вагнера лічылася музыкай нізкага гатунку.

У 1882 годзе ён паступіў у Мюнхенскі ўніверсітэт, дзе ён вывучаў філасофію і гісторыю, праз год ён адправіўся ў Берлін. Там ён непрацяглы час вучыўся, а затым атрымаў пасаду асістэнта дырыжора Ганса фон Бюлова, замяніўшы яго ў Мюнхене, калі той выйшаў у адстаўку 1885. Яго кампазіцыі гэтага перыяду былі вельмі кансерватыўнымі. Стыль Штрауса пачынае прыкметна змяняцца, калі ён сустракае Аляксандра Рытэра, вядомага кампазітара і скрыпача і мужа адной з пляменніц Рыхарда Вагнера. Менавіта Рытэр пераканаў Штрауса адмовіцца ад свайго кансерватыўнага юнацкага стылю і прыступіць да складання сімфанічных паэм; ён таксама пазнаёміў Штрауса з эсэ Рыхарда Вагнера і сачыненнямі Шапенгаўэра. Штраус збіраўся дырыжыраваць адной з опер Рытэар, а пазней Рытэр напісаў паэму па матывах сімфанічнай паэмы Рыхарда Штрауса «Смерць і прасвятленне» (Tod und Verklärung).

Рыхард Штраус ажаніўся са спявачкай-сапрана Паўлінай Марыяй дэ Ана 10 верасня 1894. Яна была вядома сваім уладным і запальчывым характарам, эксцэнтрычнасцю і шчырасцю, але шлюб быў шчаслівым. На працягу свайго жыцця, з ранніх песень да апошніх, напісаных у 1948 годзе «Чатырох апошніх песень», ён заўсёды аддаваў перавагу сапрана любым іншым галасам.

Зноскі
------

1. ↑  LIBRIS — 2018. Праверана 24 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125'></a>
2. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рыхард Штраус
* Храналагічны спіс сачыненняў Рыхарда Штрауса (англ.)
* Рыхард Штраус анлайн Архівавана 27 красавіка 2009. (англ.)
* Агляд запісаў оперы «Саламея» Архівавана 17 ліпеня 2012. (англ.)
* Агляд запісаў оперы «Электра» (англ.)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Герман Леві** | **Музычны дырэктарБаварскай дзяржаўнай оперы**1894—1896 | Пераемнік**Герман Цумпэ** |

| Оперы Рыхарда Штрауса |
| --- |
| 
Гунтрам |
Згаслыя агні |
Саламея |
Электра |
Кавалер ружы |
Арыядна на Наксасе |
Жанчына без ценю |
Інтэрмецца
Алена Егіпецкая |
Арабэла |
Маўклівая жанчына |
Дзень міру |
Дафна | 
Каханне Данаі |
Капрычыа
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Deezer · Last.fm · Musopen · Spotify |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (12-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10240179 · BIBSYS: 90052984 · BNC: a1099063x · BNE: XX843379 · BNF: 13983132d · CiNii: DA00362500 · CONOR: 11578467 · GND: 11861911X · GTAA: 158539 · ICCU: CFIV114660 · ISNI: 0000 0001 2099 9614, 0000 0000 2986 4532 · LCCN: n79041680 · LNB: 000037776 · NDL: 00457913 · NKC: jn20000605184 · NLA: 35528482 · NLG: 110062 · NLP: a0000001215003 · NSK: 000012377 · NTA: 068966156 · NUKAT: n97013854 · PTBNP: 142662 · LIBRIS: 227428 · SUDOC: 079207006 · VIAF: 24796264 |

 |