Стрыжка авечак, Аўстралія
**Руно́** — кагезіўная маса са слаба звязаных валокнаў або іншых кудзелістых аб’ектаў. Прыкладам можа служыць авечае руно, г. зн. кампактная маса поўсці авечкі ці барана, атрыманая ў працэсе стрыжкі  (англ.) (бел..

Авечае руно
-----------

Вага руна можа адрознівацца, у залежнасці ад велічыні, колькасці скурных зморшчын, ад ступені заросласці частак цела, а галоўнае — ад гушчыні воўны.

Так, па даследаваннях Натузіуса  (руск.) (бел. у простых авечак на адзін квадратны міліметр скуры прыходзіцца ад 7 да 30 валасінак, між тым у мерыносавых ад 29 да 88 шарсцінак.

Руно мерыносавай авечкі складаецца з невялікіх слупкоў або пучкоў воўны, званых штапелямі, з якіх кожны, у сваю чаргу, складаецца з невялікіх касічак воўны. Ад правільнасці, дробнасці звіткоў і даўжыні касічак залежыць прызначэнне руна для канчатковай утылізацыі. Так, руно з дробназавітымі і кароткімі касічкамі паступае на выраб матэрыі «з ворсам» — сукна і драпаў, таму такое руно і вядома пад назвай «суконнага».

Руно з буйнымі і плоскімі завіткамі ідзе на бязворсавыя тканіны, і паколькі такое руно перад вырабам расчэсваецца на грабянях, то і называецца «грабянёвым» або «камвольным», а тканіны, якія атрымліваюцца ад яго, «камвольнымі». Няправільна завітае або невысакароднае руно складаецца з канічных касічак і іншых формаў і паступае на выраб грубых тканін.

«Высакародная» воўна складаецца з правільна звітых, у выглядзе цыліндрыка, касічак. На розных частках цела руно не аднолькавай якасці: на баках, лапатках  (руск.) (бел. і спіне  (руск.) (бел. лепшая воўна, і пры выбары племянных авечак вызначаюць якасць апошніх па танкаце руна, гэта значыць па дробнасці звіткоў касічак, у вобласці лапаткі і бакоў, пры гэтым якасць руна, якое знаходзіцца ў гэтых месцах, служыць зыходным пунктам у вызначэнні «зроўненасці» руна, якая пажаданая для фабрыканта, бо дае магчымасць атрымаць з руна больш тонкіх гатункаў воўны, чым грубых.

Няправільна звітае руно паказвае на малую гушчыню яго і носіць назву «маркітнасці» і «ніткі» — як тое, так і іншае складаюць заганы руна, таму што яно непрыдатна для вырабу добрых тканін.

У культуры
----------

Культ руна быў распаўсюджаны ў паўночнай Анатоліі яшчэ ў перыяд хатаў. Ён мае прыкметы адносна прымітыўнага фетышызму. Хеты перанялі гэты культ, ён адыгрывае вельмі важную ролю ў іх рэлігіі. Імаверна, тады гэта была нястрыжаная авечая, барановая ці казіная шкура, цалкам здзераная, якая мела форму мяшка. Скуры, напоўненыя ахвярнымі прынашэннямі, вешалі на дрэва як своеасаблівы рог багацця. Часам на такое ​​руно вешалі залаты шчыт. Часам руно персаніфікавалася і абагаўлялася, вядомыя імёны рунічных бажаствоў, напрыклад, Зітарыя. Падчас свята пурулі  (англ.) (бел. старыя асобнікі руна спальвалі, потым рабілі новыя, падчас свята Антахшум  (англ.) (бел. руно вазілі з горада ў горад. У Закаўказзі, у грузінскай Сванеціі, захаваўся звычай вешаць на дуб шкуру быка ці авечкі падчас абрадаў урадлівасці Мелія-Тэлепія (назва, відаць, звязана з хецкім богам Тэлепіну  (руск.) (бел.).

Вядомае руно
------------

* Залатое руно  (руск.) (бел.
* Руно Гедэона  (польск.) (бел.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Кулешов П. Н.* Овцеводство.
* Руно // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |