recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Во́льга Хіжынко́ва** (22 лістапада 1986, в. Забароўе, Лепельскі раён) — пераможца конкурсу прыгажосці Міс Беларусь-2008.

Біяграфія
---------

Бацька — ляснік, маці — рабочая аграфермы. Скончыла вучылішча лёгкай прамысловасці ў Віцебску, была кіраўніком гуртка тэатра моды ў гэтым вучылішчы. Працавала па размеркаванні на віцебскай фабрыцы «Сцяг індустрыялізацыі», праз 4 месяцы знарок прагуляла дзень, і яе звольнілі. Але ў яе засталіся заняткі ў мадэльным агенцтве і выкладанне ў тамтэйшым тэатры моды.

Затым студэнтка завочнага адззялення Інстытута журналістыкі БДУ, спецыяльнасць — «Журналістыка. Аўдыёвізуальныя СМІ». Працуе ў ЗАТ «Другі нацыянальны тэлеканал» (АНТ).

Неаднойчы брала ўдзел у модных паказах, у прыватнасці, на фестывалі «Белая амфара». У 2008 годзе перамагла ў нацыянальным конкурсе прыгажосці «Міс Беларусь», заваявала права прадстаўляць Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс свету-2008» у ПАР. Перад гэтым ад Віцебскай вобласці ў фінал журы абрала іншую дзяўчыну — Вольгу Прышывалка, але за Хіжынкову аддала галасы пераважная большасць тэлегледачоў.

З ліпеня 2016 года да сакавіка 2020 года працавала прэс-сакратаркай футбольнага клуба «Дынама-Брэст».

15 верасня 2020 года, у час пратэстаў у Беларусі, Вольга Хіжынкова пакінула Нацыянальную школу прыгажосці; яна патлумачыла свой адыход так: «Эксперыменты над уласным сумленнем заўсёды маюць сумны вынік». 8 лістапада за ўдзел у «Маршы народаўладдзя» была затрымана і арыштавана на 12, а затым яшчэ на 15 сутак. 26 лістапада 2020 года Вользе Хіжынковай прысудзілі яшчэ 15 сутак адміністрацыйнага арышту за ўдзел у маршы «Народны ўльтыматум», пры гэтым абвінавачванне базавалася на яе фотаздымках у сацыяльнай сетцы. На волю яна выйшла 20 снежня, пасля 42 сутак арышту.

Крыніцы
-------

1. ↑  lady.tut.by Архівавана 23 лістапада 2020.
2. ↑  Футбол. «Мисс Беларусь-2008» Ольга Хижинкова стала пресс-секретарем ФК «Динамо-Брест»
3. ↑  Известная белорусская модель Ольга Хижинкова ушла из Национальной школы красоты (руск.)(недаступная спасылка).  Вечерний Бобруйск (15 верасня 2020). Архівавана з першакрыніцы 10 лістапада 2020. Праверана 9 лістапада 2020.
4. ↑  Старонка ў Instagram (руск.) (15 верасня 2020). Праверана 9 лістапада 2020.
5. ↑  Разное. Ольга Хижинкова задержана (руск.)(недаступная спасылка). *Прессбол* (8 лістапада 2020). Архівавана з першакрыніцы 9 лістапада 2020. Праверана 9 лістапада 2020.
6. ↑  Ольге Хижинковой дали еще 15 суток ареста (руск.). *TUT.by* (26 лістапада 2020). Праверана 26 лістапада 2020.(недаступная спасылка)
7. ↑  nn.by

Спасылкі
--------

* (руск.) Міс свету-2008. Дзённік беларускай прыгажуні Архівавана 9 снежня 2008. / naviny.by
* (руск.) Он-лайн канферэнцыя з беларускімі прыгажунямі(недаступная спасылка) / Комсомольская правда


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Алена Аладка** | **Беларусь на конкурсе Міс Свету**2008 | Пераемнік**Юлія Сіндзеева** |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
**Тыы́т** або **ч'юць** (в’етн.: người Chứt) — група малых этнічных супольнасцей на поўначы цэнтральнага В’етнама і ў суседнім Лаосе. Падзяляюцца на аб'яднанні *са-ла-вань*, *рух*, *шаць*, *а-рэм*, *ча-ку*, *у-мо*, *так-кюх*, *май*, *ма-льен*, *ту-вань* і інш. Агульная колькасць (2013 г.) - 4700 чал.

Тыыт насяляюць узгорыстую мясцовасць, займаюцца падсечна-агнявым земляробствам (вырошчваюць рыс, бавоўну, гародніну), рыбалоўствам і паляваннем. Мова блізкая да в'ецкай і мыонгскай. 

У рэлігійным жыцці пераважае шанаванне продкаў сям'і і роду, магічная і шаманская практыка абароны ад злых духаў, прыцягнення дабрабыту.

Тыыт знакаміты сваім арыгінальным песенным і музычным мастацтвам.

Спасылкі
--------

* The Chứt Архівавана 6 сакавіка 2013.
* joshuaproject.net
* Chut ethnic group Архівавана 28 студзеня 2011.
* The Chut People Архівавана 22 мая 2014.
Знішчальнік Еўрафайтар «Тайфун»
Стратэгічны бамбардзіроўшчык B-2 «Спірыт»
**Ваенна-паветраныя сілы (флот)** (ВПС, ВПФ) — від Узброеных сіл (УС) дзяржавы, у функцыі якога ўваходзіць барацьба з праціўнікам, які знаходзіцца ў космасе, паветранай прасторы, на зямлі, на паверхні мора і пад вадой, а таксама транспартаванне дэсанта, дастаўка маёмасці і ўзбраення, паветраная разведка, разведка надвор'я пры дапамозе лятальных апаратаў.

ВПС з'яўляюцца важным элементам вайсковай авіяцыі. У розных дзяржавах можа выступаць як самастойны від УС ці сумесна з войскамі супрацьпаветранай абароны (войскі СПА).

Віды сіл авіяцыі ў ВПС:

* армейская,
* франтавая (тактычная),
* далёкая (стратэгічная),
* супрацьпаветранай абороны,
* вайскова-марскога флоту (берагавая, карабельная)
* вайскова-транспартная.

У складзе ваенна-марскіх сіл і войскаў СПА дзяржавы можа быць марская (палубная і берагавога базавання) авіяцыя і авіяцыя СПА адпаведна. Можа існаваць таксама авіяцыя сухапутных войскаў (таксама вядомая як армейская авіяцыя), а таксама авіяцыя наземных стратэгічных ядзерных сіл. Азначаныя структуры звычайна не ўваходзяць у склад ВПС дзяржавы.

Вытворчасць уласных лятальных апаратаў і найбольш магутныя ваенна-паветраныя сілы маюць узброеныя сілы Вялікабрытаніі, Германіі, Ізраіля, Кітая, Расіі, ЗША, Францыі, Турцыі і Саудаўскай Аравіі.

Гл. таксама
-----------

* Аэрадром
* Вайсковая авіяцыя
* Спіс ваенна-паветраных сіл
* Віды і роды войскаў

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4125963-4 · LCCN: sh85002638 · NDL: 00566948 |
**Дыялекты́зм** — слова або словазлучэнне якога-небудзь дыялекту (гаворкі), ужытае ў літаратурнай мове. У літаратуры дыялектызмы ўжываюцца для стварэння мясцовага каларыту, моўнай характарыстыкі персанажаў. Падчас дыялектызмы абазначаюць рэаліі, назваў якіх няма ў літаратурнай мове. У такім выпадку яны праз творы мастацкай літаратуры трапляюць у літаратурную мову, узбагачаюць, садзейнічаюць яе развіццю. Злоўжыванне дыялектызмамі вядзе да зацямнення сэнсу твора.

Літаратура
----------

* *Вячаслаў Рагойша.* Паэтычны слоўнік / Т. А. Гарбачэўская. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.(недаступная спасылка)
* *Вячаслаў Рагойша.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4. Архівавана 6 сакавіка 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Гранат |
**Brink** (літаральна бел.: Абрыў) — камп’ютарная гульня ў жанры шутара ад першай асобы з элементамі РПГ, якую распрацавала кампанія Splash Damage і выпусціла Bethesda Softworks для платформаў Microsoft Windows, PlayStation 3 і Xbox 360 13 мая 2011 года.

«Brink» сумяшчае ў сабе сольны, кааператыўны і шматкарыстальніцкі рэжым. Гулец сам выбірае баявую ролю.

Сюжэт
-----

Створаны чалавекам плывучы горад **Ark** (бел.: Каўчэг), які складаецца з сотняў адасобленых адзін ад аднаго плывучых астравоў, знаходзіцца на мяжы поўнамаштабнай грамадзянскай вайны. Першапачаткова ён быў пабудаваны ў якасці эксперыментальнага незалежнага і 100% «зялёнага» натуральнага асяроддзя. Пасля хуткага росту ўзроўню сусветнага акіяна на Зямлі, Арк стаў прытулкам для ўсяго чалавецтва. Каля 25 гадоў сацыяльнай нестабільнасці — і жыхары Арка дасягнулі пераломнага моманту.

Трэйлер-тызер
-------------

У выпушчаным трэйлеры — тызеры, паказваецца ціхі мірны горад пад назвай Каўчэг, які ўяўляе сабой «іх бачанне будучыні», стаўшы ўвасобленай вяршыняй дасягненняў навукі і тэхнікі. Планета, на якой размешчаны Каўчэг, падвяргаецца нападу (гукі стральбы ў трэйлеры), і прыходзіць час «апошняй надзеі на выратаванне». У канцы трэйлера гаворыцца, што Каўчэг з’яўляецца выратаваннем для некаторых, але не для ўсіх.

Статычныя выявы, якія змяняюцца ў трэйлеры даюць зразумець, што горад знаходзіцца ў гіганцкай вежы.

Распрацоўка гульні
------------------

Гульня створана на рухавічку id Tech 4 з абноўленым механізмам рэндэрынга і палепшанай падтрымкай шматядравых працэсараў.

У канцы ліпеня 2009 г. тэхнічны дырэктар Splash Damage Арнаўт ван Міір (англ.: Arnout van Meer) у інтэрв’ю сайту PC Games Hardware распавёў аб перспектывах і магчымасцях Direct3D 11 для стварэння гульняў.

Зноскі
------

1. ↑  Bethesda Softworks details 2011 schedule **(нявызн.)**.  New Game Network (27 студзеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 1 красавіка 2012. Праверана 27 студзеня 2011.
2. ↑  Bethesda And Splash Damage Announce Brink (англ.).  Gamasutra.
3. ↑  php? p = 191939 & postcount = 13 Post on Splashdamage forums by lead Programmer(недаступная спасылка)
4. ↑  *Jube*. Brink Interview @ PC Games Hardware (англ.)(недаступная спасылка).  Voodoo Extreme 3D (29 ліпеня 2009 года). Архівавана з першакрыніцы 1 красавіка 2012. Праверана 3 студзеня 2010.

Спасылкі
--------

Афіцыйныя спасылкі
* Афіцыйны сайт гульні  (англ.)  (руск.)
* Сайт Bethesda Softworks
* Сайт Splash Damage

**Расійскія сайты аб Brink**

* Неафіцыйны сайт Brink Архівавана 7 мая 2011.
* Рускамоўная супольнасць Brink Архівавана 6 сакавіка 2011.
* Інфармацыйны сайт пра Brink Архівавана 17 мая 2011.
* www.brinkthegame.pro — Сайт з перакладамі артыкулаў і іншымі аналітычнымі матэрыяламі Архівавана 18 сакавіка 2011.
* *Аляксандр Башкіраў*. Охотники затерянного ковчега. Brink — первый онлайновый шутер с синглплеером и в океане **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Игромания. Архівавана з першакрыніцы 15 мая 2013. Праверана 22 сакавіка 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Metacritic · GameFAQs · GameFAQs · Gaming-History · Gaming-History · Gaming-History · Gaming-History · Gaming-History · Gaming-History · MobyGames · DMOZ |
***Parmelia sulcata*** — від лішайнікаў роду Пармелія (*Parmelia*) сямейства *Parmeliaceae*.

Апісанне
--------

Слаявіна няправільна-разеткападобная, 5-15 см дыяметрам. Лопасці 3-4 мм шырынёй і 5-20 мм даўжынёй, выемкавыя, цесна сабраныя або злёгку разбежныя, тупыя на канцах. Зверху слаявіна блакітнавата-шэрая або зелянява-шэрая, сеткавата-маршчыністая, з сарэдыямі; знізу чорная, густа пакрытая да канцоў лопасцяў чорнымі, простымі або галінаванымі рызінамі. Апатэцыі карычневыя, з увагнутым дыскам дыяметрам да 2 см, з карычневым увагнутым дыскам і суцэльным, пазней вышчэрбленым краем, сустракаюцца не вельмі часта. Парафізы злепленыя, простыя ці разгалінаваныя. Сумкі шырокабулавападобныя, 40-50×20-22 мкм. Споры эліпсоідныя, часта з аднаго канца завужаныя, 13-15×5,5 - 6 мкм, з патоўшчанымі сценкамі, даволі часта бываюць недаразвітыя.

### Хімічны склад

Пры нанясенні на слаявіну раствора гідраксіду калію яна жоўкне.

Прысутнічаць другасныя метабаліты: атранарын, хлоратранарын, кансалацынавая, салацынавая і лабаравая кіслоты.

Распаўсюджанне і экалогія
-------------------------

Расце на ствалах і галінах лісцевых і іглічных дрэў, а таксама на апрацаванай драўніне і камяністым субстраце, як правіла, у добра асветленых месцах.

Гэты від можа трываць забруджванне паветра і расці ў гарадах.

Сустракаецца ў Афрыцы, Аўстралазіі, Еўропе, Паўночнай, Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, арктычнай і антарктычнай зонах.

Значэнне і прымяненне
---------------------

Паўночным аленем (*Rangifer tarandus*) з'ядаецца зрэдку, адначасна з іншымі лішайнікамі.

Класіфікацыя
------------

Унутрывідавых таксонамі віду з'яўляюцца:

* Parmelia sulcata Zahlbr.
* Parmelia sulcata Oliv.
* Parmelia sulcata (Harm.) Maas Geest. 1948
* Parmelia sulcata Taylor, 1836

Літаратура
----------

* *Голубкова Н. С.* Определитель лишайников средней полосы европейской части СССР. — М.—Л.: Наука, 1966. — С. 189—190. — 2 000 экз.
* *Горбач Н. В.* Лишайники Белоруссии. Определитель. — Мн: Наука и техника, 1973. — С. 249. — 368 с. — 2 000 экз.
* Определитель лишайников СССР / отв. ред. И. И. Абрамов. — Л: Наука, 1971. — Т. 1. Петрузариевые, Леканоровые, Пармелиевые. — С. 346. — 412 с.
* Флора споровых растений Казахстана. — Алма-Ата: Наука, 1983. — Т. 11. Кн. 2. Андреева Е.И. Лишайники — Lichenes. 2. Лецидеевые (Lecideales) — Леканоровые (Lecanorales). — С. 265—267. — 308 с. — 700 экз.
* *Цуриков А. Г. Корчиков Е. С.* Определитель лишайников Самарской области. Ч. 1. Листоватые, кустистые и слизистые виды. — Самара: Изд-во Самарского университета, 2018. — С. 88. — 128 с. — 225 экз. — ISBN 978-5-7883-1293-4 (Ч. 1), 978-5-7883-1295-8.
* *Цуриков А. Г. Храмченкова О. М.* Листоватые и кустистые городские лишайники: атлас-определитель: учебное пособие для студентов биологических специальностей вузов. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2009. — С. 72. — 123 с. — ISBN 978-985-439-390-2.

1. 1 2 3 4 5  Определитель лишайников, 1971, с. 346
2. 1 2 3  Флора споровых растений Казахстана, 1983, с. 265
3. ↑  LIAS **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2020. Праверана 18 верасня 2020.
4. ↑  {{{загаловак}}}. — 1940.
5. ↑
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Фронт.
*Фронт*, англасаксонскія ўмоўныя абазначэнні, 1940 год.
**Фронт (Ф)** — фарміраванне, вышэйшае, да Другой сусветнай вайны, аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне войскаў (сіл) узброеных сіл на кантынентальным тэатры ваенных дзеянняў, прызначанае для правядзення стратэгічных ваенных аперацый па знішчэнні буйных варожых груповак або абароны жыццёва важных тэрыторый.

*Фронт* прызначаны для выканання аператыўных і аператыўна-стратэгічных задач на адным са стратэгічных ці на некалькіх аперацыйных кірунках і выконвае іх шляхам правядзення аперацый і ваенных (баявых) дзеянняў, як правіла ва ўзаемадзеянні з суседнімі *франтамі* ці з аб'яднаннямі і злучэннямі, якія ўваходзяць у іх склад, таксама можа ўзаемадзейнічаць з аб'яднаннямі і злучэннямі відаў узброеных сіл дзяржавы ці саюзнікаў, або дзейнічае самастойна.

Пярэдняя частка *фронту* называецца **Лініяй фронту**.

Часцяком у прастамоўі *фронтам* называюць тэатр ваенных дзеянняў, напрыклад, Усходні фронт Першай сусветнай вайны.

Фронтам камандуе камандуючы войскамі фронту, ва УС СССР штатная катэгорыя пасады — генерал арміі.

Гл. таксама
-----------

* Фронт ППА
* Ваенная акруга
* Група войскаў
* Група армій

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Сучасная іерархія ваенных фарміраванняў |
| --- |
| Падраздзяленні | 
* пост
* звяно
* аддзяленне/экіпаж/разлік
* узвод
* рота/батарэя/эскадрылля
* батальён/дывізіён

 |
| Часці | 
* асобная рота/эскадрылля
* асобны батальён/дывізіён/дывізіён караблёў
* полк

 |
| Злучэнні | 
* брыгада/брыгада караблёў
* дывізія/дывізія караблёў
* корпус

 |
| Аб’яднанні | 
* эскадра
* аператыўная эскадра
* армія
* група армій
* аператыўны флот
* фронт/акруга (група)/флот
* тэатр ваенных дзеянняў
* войскі (сілы)
* узброеныя сілы

 |
**Но́рыдж** — горад на паўднёвым усходзе Вялікабрытаніі, на рацэ Уэнсем. Адміністрацыйны цэнтр графства Норфалк. 129 500 жыхароў (2006). Транспартны вузел.

Гісторыя
--------

Няма ніякіх звестак пра тое, што тэрыторыя горада была населена да ўварвання саксаў, якія ў VII стагоддзі заснавалі сяло *Norwic* («паўночнае паселішча»), спустошанае датчанамі ў 1004 годзе. Першая гарадская хартыя адносіцца да 1158 года. У Сярэднявеччы Норыдж быў адным з самых квітнеючых гарадоў правінцыйнай Англіі, нароўні з Брысталем і Ёркам. У горадзе і яго наваколлях дзейнічала мноства воўнапрадзільняў, працавалі на якіх фламандцы, што прыехалі ў Норфалк па запрашэнні караля Эдуарда III у 1336 годзе. Прыток эмігрантаў з Іспанскіх Нідэрландаў узмацніўся падчас Нідэрландскай рэвалюцыі, так што да 1579 года з 16-тысячнага насельніцтва Норыджа кожны трэці быў замежнікам.

Значэнне горада пахіснулася ў XVIII стагоддзі ў сувязі з эканамічным уздымам Манчэстэра, Глазга і іншых прамысловых цэнтраў на поўначы краіны. У наш час у Норыджы развіта пераважна абутковая прамысловасць. У 1964 годзе быў заснаваны Універсітэт Усходняй Англіі.

Прамысловасць
-------------

Абутковая (галоўны цэнтр краіны), машынабудаўнічая, паліграфічная, харчовая.

Культура
--------

Універсітэт, музеі.
Раманска-гатычны сабор (11-15 ст.), замак (12 ст.).

Гарады-пабрацімы
----------------

Норыдж з'яўляецца горадам-пабрацімам наступных гарадоў:

* Сербія Нові-Сад, Сербія
* Францыя Руан, Францыя
* Германія Кобленц, Германія

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Уільям Джэксан Гукер, англійскі батанік
* Філіп Пулман, пісьменнік

Крыніцы
-------

1. ↑

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

| ⛭Муніцыпальныя ўтварэнні Вялікабрытаніі са статусам «сіці» |
| --- |
| Англія | 
* Бат
* Бірмінгем
* Брайтан і Хоўв
* Брысталь
* Брэдфард
* Вэстмінстэр
* Вулвергемптан
* Вустэр
* Глостэр
* Дарэм
* Дэрбі
* Ілі
* Ёрк
* Карлайл
* Кембрыдж
* Кентэрберы
* Кінгстан-апан-Хал
* Ковентры
* Ланкастэр
* Лестэр
* Ліверпул
* Лідс
* Лінкальн
* Лічфілд
* Лонданскі Сіці
* Манчэстэр
* Норыдж
* Нотынгем
* Ньюкасл-эпон-Тайн
* Оксфард
* Пітэрбара
* Плімут
* Портсмут
* Прэстан
* Рыпан
* Сандэрленд
* Саўтгемптан
* Сент-Олбанс
* Солсберы
* Солфард
* Сток-он-Трэнт
* Трура
* Уінчэстэр
* Уэйкфілд
* Уэлс
* Херэфард
* Чэстэр
* Чычэстэр
* Шэфілд
* Эксетэр

 |
| Шатландыя | 
* Абердзін
* Глазга
* Данды
* Інвернес
* Стэрлінг
* Эдынбург

 |
| Уэльс | 
* Бангар
* Кардыф
* Ньюпарт
* Сент-Дэйвідс
* Суонсі

 |
| Паўночная Ірландыя | 
* Арма
* Белфаст
* Дэры
* Лісберн
* Ньюры

 |
**Фронт нацыянальнага вызвалення Агадэна, ФНВА**  (самал.: Jabhadda Wadaniga Xoreynta Ogaadeenya) — узброеная групоўка паўстанцаў, якая дзейнічае на тэрыторыі Эфіопіі і выступае за стварэнне незалежнай дзяржавы Агадэн і за аб’яднанне яго з Самалі ў Вялікае Самалі ў перспектыве.

ФНВА быў створаны ў 1984 годзе. Мэта групы мянялася з цягам часу, першапачаткова фронт заяўляў, што хоча больш шырокай аўтаноміі для Агадэна ў Эфіопіі, аднак з часам групоўка заявіла пра тое, што змагаецца за поўную незалежнасць.

Сярод вядомых членаў ФНВА — Абдулахі Махамед Саадзі, першы прэзідэнт Самалійскага рэгіёну Эфіопіі (студзень—ліпень 1993).

Зноскі
------

1. ↑  Ethiopia ONLF rebels 'seize town' **(нявызн.)**, *BBC.com*, *BBC News* (9 сакавіка 2009). Праверана 10 верасня 2010.
2. ↑  Unrest simmers in Ethiopia’s Ogaden — Africa — Al Jazeera English
Невядомы мастак. Алегорыя, што выяўляе месяц **фрукцідор**
**Фрукцідо́р** (фр.: fructidor, паводле лац.: fructus — плод і грэч. δῶρον — дарунак) — 12-ы месяц (18/19 жніўня — 16/17 верасня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.

Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага ды дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.

| Французскі рэспубліканскі каляндар |
| --- |
| 
* Вандэм’ер
* Брумер
* Фрымер
* Нівоз
* Плювіёз
* Вантоз
* Жэрміналь
* Фларэаль
* Прэрыяль
* Месідор
* Тэрмідор
* Фрукцідор

 |
**Фронт нацыянальнага адраджэння** (рум.: Frontul Renașterii Naționale, FRN) - гістарычная палітычная партыя Румыніі.

Створана ў 1938 годзе як манапольная партыя для падтрымкі палітыкі караля Кароля II услед за яго рашэннем аб забароне ўсіх ранейшых партый, адмене канстытуцыі 1923 года і ўвядзенні ў дзеянне канстытуцыі 1938 года. Вядомымі членамі партыі былі прэм’ер-міністры Арманд Кэлінеску, Георге Арджэшану, Канстанцін Аргетаіну, Георге Тэтэрэску і Іон Джыгурту, рэжымы якіх асацыююцца з карпаратывізмам і антысемітызмам. Асноўная мэта партыі няяўна складалася ў супрацьдзеянні набіраючай папулярнасць Жалезнай гвардыі, якая была яшчэ больш радыкальна правая. У 1940 годзе Караль II замяніў дадзеную партыю на новую **Партыю нацыі** (*Partidul Națiunii* або *Partidul Națiunei*, PN), «партыю таталітарнага адзінства». Партыя спыніла існаванне ў 1940 годзе пасля прыходу да ўлады Легіянерскага ўрада і роспуску парламента Румыніі. Маладзёжнай арганізацыяй фронту з’яўлялася «Варта краіны» (*Straja Țării*)

Спасылкі
--------

1. ↑  *Stanley G. Payne.* A History of Fascism, 1914–1945. — University of Wisconsin Press, 1995. — С. 392.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 134069134 |
У 2002 годзе вынаходнік тэрміна назваў Дэвіда Бэкхэма «самым метрасексуальным метрасексуалам».
**Метрасексуа́л** (англ.: Metrosexual, па-беларуску — франт) — тэрмін, уведзены ў 1994 годзе брытанскім журналістам Маркам Сімпсанам для азначэння сучасных мужчын любой арыентацыі, якія маюць яскрава выражаны эстэтычны густ і трацяць шмат часу і грошай на ўдасканаленне свайго выгляду і спосабу жыцця.

Тэрмін «метрасексуал» — процілегласць тэрміну «мача». Метрасексуалы — шанавальнікі ўсяго вытанчанага, цудоўнага, дбаюць пра свой выгляд, наведваюць касметычныя салоны, прытрымліваюцца моды.

У XIX стагоддзі падобны культурны феномен быў вядомы пад назвай дэндзі. Пазней з’явіўся ідэалагічна супрацьлеглы тэрмін — «рэтрасексуал», г.з. мужчына, які прытрымліваецца традыцыйных поглядаў на адносіны з жанчынамі і мужчынскай манерай апранацца.

Найбольш вядомыя метрасексуалы:

* Дэвід Бекхэм
* Брэд Піт
* Робі Уільямс

Зноскі
------

1. ↑  Meet the metrosexual (англ.)(недаступная спасылка). — www.salon.com. Архівавана з першакрыніцы 13 лістапада 2008.

Крыніцы і спасылкі
------------------

* Марк Сымпсан. «Here come the mirror men». The Independent (Лондан), стар. 22 (15 лістапада 1994).
* «Meet the Metrosexuals»
* «The Metrosexual Defined; Narcissism and Masculinity in Popular Culture» Архівавана 15 сакавіка 2007. — Артыкул, прысвечаны камерцыйным і сацыялагічным аспектам метрасексуальнасці
**Кінавееўскія могілкі** — могілкі ў Неўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Могілкі знаходзяцца ў глыбіні квартала паміж Далёкаўсходнім праспектам і Кастрычніцкай набярэжнай. Адрас: Кастрычніцкая набярэжная, 16-а. Недалёка ад могілак знаходзіцца царква Найсвяцейшай Тройцы (Кастрычніцкая набярэжная, дом 18). Адкрыліся для пахаванняў у 1848 годзе. Плошча 14,2 га. Драўляная царква Усіх святых была разабраная ў 1942 годзе. Могілкі пашыраліся ў 1928 і 1964 гадах. На тэрыторыі могілак — брацкія магілы салдат Ленінградскага фронту і ленінградцаў, якія загінулі падчас блакады.

Могілкі атрымалі сваю назву ад дамоў Кінавееўскага брацтва на Малой Охце. Кінавееўскімі (ад грэчаскага слова «кінавея», дакладней «кінавіі» — гэта значыць «агульная жыццё») раней называлі асаблівы від манастыроў.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
**Балтымарскі ўніверсітэт** (англ.: University of Baltimore) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Балтымар у Мэрылендзе, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Школы і каледжы ўніверсітэта надаюць адукацыю ў галіне бізнесу, права, грамадскіх навук, мастацтва і прыкладных навук.

Галоўны кампус універсітэта размешчаны ў культурным раёне Маунт Вернан, недалёка ад цэнтра Балтымара і гавані.

Заснаваны групай бізнесменаў, універсітэт першапачаткова імкнуўся даць адукацыйныя магчымасці для працуючых мужчын і жанчын. У 1937 годзе адбылося адкрыццё дзённых праграм навучання. У 1970-х гадах універсітэт аб'яднаўся з Усходнім каледжам, Маунт-Вернанскай юрыдычнай школай і Балтымарскім гандлёвым каледжам. У 1975 годзе права ўласнасці на ВНУ перайшоў да штату Мэрыленд.

Доўгі час універсітэт лічыўся традыцыйна "белай" вышэйшай навучальнай установай, дзе пераважна навучаліся "белыя" амерыканцы еўрапейскага паходжання і практычна адсутнічалі афраамерыканцы.

Структура
---------

* Школа бізнесу
* Школа права
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж грамадскіх спраў

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Мэрыленд

Заўвагі
-------

1. ↑  Integrated Postsecondary Education Data System — 1992. Праверана 7 сакавіка 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6042926'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Балтымарскі ўніверсітэт
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| CiNii: DA07667062 · ISNI: 0000 0001 1014 1964 · LCCN: n50058481 · Microsoft: 6059380 · NKC: nlk20040148065 · NUKAT: n2006031245 · SUDOC: 116440910 · VIAF: 143036125 |

 |
**Боўіўскі дзяржаўны ўніверсітэт** (англ.: Bowie State University) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Боўі у Мэрылендзе, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Заснаваны ў 1865 годзе, універсітэт з'яўляецца старэйшым гістарычна "чорным" універсітэтам штата Мэрыленд (сярод студэнтаў традыцыйна пераважаюць афраамерыканцы) і адным з дзесяці найстарэйшых універсітэтаў у ЗША.

У 1963 годзе Боўіўскі дзяржаўны каледж быў афіцыйна названы Школай гуманітарных навук з дадатковымі спецыяльнасцямі па англійскай мове, гісторыі і сацыяльных навуках, хоць акцэнт заставаўся на педагагічнай адукацыі і падрыхтоўкі настаўнікаў.

Школа была перайменавана ў Боўіўскі дзяржаўны ўніверсітэт у 1988 годзе.

Паводле часопіса "The Economist" першы рэйтынг каледжаў у ЗША у 2015 годзе, заснаваны на статыстычнай ацэнцы выключна такіх фактараў, як сярэднія балы, суадносіны полаў, расавая прыналежнасць, памер каледжа, дзяржаўная ці прыватная форма ўласнасці, а таксама набор прадметаў, якія студэнты выбіраюць для вывучэння, у параўнанні з тым, колькі грошай будуць зарабляць былыя студэнты, паказаў, што ўніверсітэт атрымаў 61-е месца ў ЗША і 1-е месца ў штаце Мэрыленд.

Структура
---------

* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж прафесійных студый

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Мэрыленд

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Боўіўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 8815 3378 · LCCN: no92012369 · Microsoft: 324100 · VIAF: 128127110 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бондар.

**Таі́са Бо́ндар** (20 лютага 1945, Рудзенск, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — 19 снежня 2005, Мінск) — беларуская празаік
, перакладчык.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзілася ў сям’і рабочых. У 1967 годзе скончыла факультэт англійскай мовы Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. Настаўнічала ў г. Фэлешць (Малдова). У 1977 годзе вярнулася ў Беларусь. у 1978—1981 гадах загадвала аддзелам выяўленчага мастацтва, архітэктуры і вытворчай эстэтыкі штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва». З 1981 года — загадчык аддзела культуры, адказны сакратар, а з 1985 года намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Беларусь». У 2002—2005 гадах дырэктар рэдакцыйна-выдавецкай установы «Літаратура і Мастацтва».

Творчасць
---------

У друку з вершамі выступіла ў 1970. Выдала зборнікі паэзіі «Захапленне» (1974), «Акно ў восень» (1977), «…І голас набыла душа» (вершы і паэмы, 1980), «Святочны снег» (вершы, паэма, 1981), «Чырвоны месяц года» (вершы і паэмы, 1985), «Спадчынны боль» (1987), «Адна» (1989), «Хачу назваць цябе каханым» (1991), «Адна» (1989), «Час душы, мой час вячэрні…» (1995). У яе паэтычных зборніках трывожны роздум над таямнічасцю жаночай душы, лёсам і шчасцем жанчыны, светлыя і трагічныя ноты, «летуценні пра… недасяжны свет».

Аўтар кніг апавяданняў «Сінія яблыкі» (1984), аповесцей «Час, калі нас любілі» (1988), аповесцей і апавяданняў «Паветраны замак на дваіх» (1990). Уздымае праблемы сучаснай сям’і, адказнасці перад людзьмі і часам, спасціжэння сэнсу жыцця. Партрэт Ефрасінні Полацкай і яе драматычнай эпохі стварыла ў рамане «Спакуса» (1989). Раман «Ахвяры» (1992) пра складаныя перыпетыі жыцця ахвяр культу асобы і іх нашчадкаў, якіх хвалюе не лёс Айчыны, а свой інтарэс. Таксама былі выдадзены кнігі, «Бог зусім побач. Старонкі дзённіка» (2000), «Імем Айца і Сына» і раман-містэрыя «Павуцінне» (2004).

Перакладала з малдаўскай (Г. Віеру «Імя тваё», 1986), румынскай і англійскай моў.
Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1978.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад. А. Гардзіцкі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1051412927 · ISNI: 0000 0001 0950 6276 · LCCN: n89642832 · NKC: jx20120921001 · NUKAT: n2004084563 · VIAF: 5336560 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Віняцкі.
**Мікалай Федаравіч Віняцкі** (13 красавіка 1939, в. Чыгірынка, Кіраўскі раён — 14 кастрычніка 2013)  — беларускі спецыяліст у галіне геадэзіі, картаграфіі, паэт. Кандыдат тэхнічных навук.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 13 красавіка 1939 года ў вёсцы Чыгірынка Кіраўскага раёна.

Вучыўся ў Мінскім палітэхнікуме. Працоўны шлях пачаў тапографам. Без адрыву ад вытворчасці скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, аспірантуру Беларускага тэхналагічнага інстытута. Працаваў галоўным рэдактарам Беларускага картографа-геадэзічнага аб’яднання «Белгеадэзія» да выхаду на пенсію. Разам з В. П. Лемцюговай і А. І. Падлужным удзельнічаў у распрацоўцы Інструкцыі па транслітарацыі геаграфічных назваў Рэспублікі Беларусь літарамі лацінскага алфавіта, якая вызначае правілы перадачы геаграфічных назваў пры стварэнні картаграфічных і іншых твораў на замежных мовах, прызначаных для міжнароднага карыстання.

Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2003 года.

Апошнія 10 год жыцця ён пакутаваў ад перанесеных прыступаў інсульту. Памёр 14 кастрычніка 2013 года. Пахаваны на Заходніх могілках у Мінску.

Творчасць
---------

Літаратурнай дзейнасцю займаўся са школьных гадоў.

Аўтар кніг паэзіі: «Пад крылом лебядзіным…» (1996), «Каб не пагасла зорачка надзей…» (1998), «Загойвай боль, сінь яснавокай зоркі» (1999), «Адзвінелі жытоў каласы» (2001), «Залатое пачуццяў руно» (2004).

Сярод літаратурных дасягненняў можна вылучыць стварэнне вянка вянкоў санетаў (кніга «Загойвай боль, сінь яснавокай зоркі»). Акрамя таго аўтар выкарыстоўваў у сваёй паэзіі цэлы шэраг экзатычных жанраў: тэрцэты, квінцілы, секстыны, септымы, ноны, дэцымы і г.д.

Вершы Мікалая Віняцкага друкаваліся ў рэспубліканскіх часопісах «Маладосць», «Акно», газетах «ЛіМ», «Чырвоная змена», «Добры вечар», «Народная газета», а таксама ў маскоўскай газеце «Геадэзіст» і ў шмат іншых перыядычных выданнях.

Сям’я
-----

Быў жанаты, меў дваіх дзяцей.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Памёр паэт Мікалай Віняцкі. 16.10.2013 // Наша Ніва
2. ↑  Стандартызацыя геаграфічных назваў Беларусі: гісторыя і сучасны стан Архівавана 2 чэрвеня 2023. / А. Копач, К. Кірава //
Беларусь у навуковым дыскурсе: зборнік навуковых
прац. Варшава, 2017. — C. 347—367

Літаратура
----------

* Віняцкі Мікалай // Пісьменнікі Кіраўшчыны : бібліяграфічны спіс літаратуры / Дзяржаўная ўстанова культуры «Сетка бібліятэк Кіраўскага раёна», Аддзел абслугоўвання і інфармацыі; [складальнік В. Л. Чыграй; рэдактар М. У. Мікешына; адказны за выпуск I. В. Падаляк]. — Кіраўск : Кіраўская цэнтральная бібліятэка, 2017. — 32 с.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Мікалай Федаравіч Віняцкі на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-594886 · БАП: 142605 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Якабсон.

**Леанід Веніямінавіч Якабсо́н** (руск.: Леони́д Вениами́нович Якобсо́н; 2 (15) студзеня 1904, Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — 17 кастрычніка 1975, Масква, СССР) — савецкі артыст балета, балетмайстар, кіраўнік трупы «Харэаграфічныя мініяцюры» (цяпер «Тэатр балета імя Леаніда Якабсона»); заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1957). Лаўрэат Сталінскай прэміі II ступені (за балет «Шурале», 1951).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу ў яўрэйскай сям’і. Яго бацька Беніямін Самуілавіч Якабсон (?—1915), быў агентам па зборы аб’яў «Гандлёва-прамысловай газеты»; маці, Вера Міхайлаўна Якабсон (у дзявоцтве Торын, ?—1931), хатняй гаспадыняй. Сям’я жыла на 5-й Раждзественскай лініі, дом 49. У Пецярбургу не пазней 1890-х гадоў пасяліўся яго дзед — скрыпач аркестра Марыінскага тэатра Самуіл Вульфавіч Якабсон (1822—1904).

У 11 гадоў застаўся без бацькі. Скончыў 102 СЕТШ I і II ступені Валадарскага раёна Ленінграда (цяпер гімназія № 155 Цэнтральнага раёна горада). Удзельнік кругасветнага падарожжа «900 петраградскіх дзяцей». Балетную адукацыю атрымаў у Ленінградскім тэатральным вучылішчы (цяпер Акадэмія рускага балета імя А. Я. Ваганавай) (педагог — У. І. Панамароў). У 1926—1933 гадах — танцоўшчык, у 1942—1950 і ў 1955—1975 гадах — балетмайстар Ленінградскага тэатра оперы і балета імя Кірава (з якім у час вайны знаходзіўся ў эвакуацыі ў Молатаве).

Разам з Пятром Гусевым быў ініцыятарам стварэння ленінградскай балетнай трупы «Харэаграфічныя мініяцюры» (цяпер Тэатр балета імя Леаніда Якабсона). З 1969 года і да сваёй смерці быў яе балетмайстрам і мастацкім кіраўніком.

Памёр 17 кастрычніка 1975 года на 72-м годзе жыцця ў Крамлёўскай бальніцы ў Маскве. Пахаваны ў Санкт-Пецярбургу на Багаслоўскіх могілках.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Леанід Веніямінавіч Якабсон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14108331x · GND: 120560453 · NKC: js2013747568 · NUKAT: n2016013804 · РДБ: 000124398 · LIBRIS: 385327 · SUDOC: 183953746 · VIAF: 67300557 |

 |
**Фёдар Рыгоравіч Кітуновіч** (нар. 16 красавіка 1917, в. Агароднікі, цяпер Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі педагог. Кандыдат педагагічных навук (1954), прафесар (1978). Заслужаны настаўнік Беларускай ССР (1982).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 16 красавіка 1917 года ў вёсцы Агароднікі.

У 1932 г. закончыў сямігодку ў Слуцку, потым Слуцкі педагагічны тэхнікум. У 1932—1938 гг. настаўнічаў на Гомельшчыне. У 1938 г. паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, які закончыў у 1947 г. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1954 года працуе ў БДПУ імя М. Танка, прафесар кафедры інфарматыкі і асноў электронікі.

Аўтар дапаможнікаў аб выкарыстанні тэхнічных сродкаў навучання, ЭВМ і праграміраванага навучання пры выкладанні фізікі і электратэхнікі.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Электратэхніка: Падручнік для студэнтаў педагагічных навучальных устаноў. — Мн. 1997.

Літаратура
----------

* Кітуновіч Фёдар Рыгоравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
**Мэрылендскі ўніверсітэт акругі Балтымар** (англ.: University of Maryland, Baltimore County) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў мясцовасці Кейтансвіл у Мэрылендзе, ЗША.

Гісторыя
--------

Планы адносна стварэння Мэрылендскага ўніверсітэта акругі Балтымар упершыню абмяркоўваліся ў 1950-х гадах з-за бэбі-буму пасля Другой сусветнай вайны, пашырэння вышэйшай адукацыі і значнага росту насельніцтва і прамысловасці ў рэгіёне Балтымар-Вашынгтон. У гэты час Мэрылендскі ўніверсітэт у Каледж-Парку быў галоўным цэнтрам вышэйшай адукацыі ў рэгіёне, таму пачаліся перамовы аб даданні філіяла ў раёне Балтымора. У 1955 годзе губернатар штата выдаў дакумент «Патрэбы ў вышэйшай адукацыі ў Мэрылендзе», у якім абгрунтоўваў неабходнасць пашырэння ўніверсітэта. Праз тры гады ў дакладзе Кансультатыўнага камітэта па вышэйшай адукацыі ў штаце Мэрыленд было прапанавана заснаваць Балтыморскі філіял Мэрылендскага ўніверсітэта ў якасці двухгадовай праграмы, падпарадкаванай галоўнаму кампусу ў Каледж-Парку. У 1960 годзе камісія, прызначаная губернатарам, выпусціла дакумент «План пашырэння Мэрылэндскага ўніверсітэта», які падштурхнуў ідэю стварэння трох дадатковых універсітэцкіх цэнтраў па ўсім Мэрылэндзе. У 1963 годзе заканадаўчы сход штата ўхваліў стварэнне некалькіх новых універсітэтаў па ўсім штаце. Да канца таго ж года 435 акраў было набыта ў псіхіятрычнай лякарні ў Кейтансвіле. Першыя заняткі пачаліся 19 верасня 1966 года з 750 студэнтамі, 3 будынкамі 45 выкладчыкамі і 35 дапаможнымі працаўнікамі. Да 1980 года колькасць студэнтаў дасягнула 5800 студэнтаў, у 1990 годзе колькасць студэнтаў дасягнула больш за 10 тысяч.

Структура
---------

* Каледж прыродазнаўчых і матэматычных навук
* Каледж інжынерыі і інфармацыйных тэхналогій
* Каледж мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук
* Школа вывучэння старэння
* Школа аспірантуры
* Школа дзяржаўнай палітыкі
* Школа сацыяльнай працы

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Мэрыленд

Заўвагі
-------

1. ↑  UMBC Student Body Facts & Figures : Overall Student Body // About UMBC Праверана 28 снежня 2022.
2. ↑   Праверана 28 снежня 2022.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мэрылендскі ўніверсітэт акругі Балтымар
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 144469334 · GND: 5304456-3 · ISNI: 0000 0001 2177 1144, 0000 0004 1937 0052 · LCCN: n79107914 · Microsoft: 79272384 · SUDOC: 085999873 · VIAF: 145133422 |

 |
**Сядзібна-паркавы комплекс Путкамераў** — помнік дойлідства класіцызму ў в. Райца (Карэліцкі раён). У будынку размешчаная медыцынская ўстанова.

Пабудаваны ў XIX стагоддзі ў маёнтку Слізняў. У пачатку XX стагоддзя сядзіба належала Ваўжынцу Путкамеру.

Архітэктура
-----------

Парк у пач. XX ст. Ян Булгак 
Аднапавярховы драўляны Т-падобны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Сцены атынкаваныя і дэкарыраваныя кутнімі пілястрамі, расчлянёныя вузкімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Цэнтр галоўнага паўднёва-ўсходняга фасада вылучаны чатырохкалонным порцікам. З боку дваровага фасада да будынка прымыкае выцягнутае крыло. Унутраная планіроўка анфіладная.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Сядзібна-паркавы комплекс Путкамераў (Райца) на сайце Radzima.org
* Сядзібна-паркавы комплекс Путкамераў (Райца) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Абеліск**  — помнік у г. Свіслачы Гродзенскай вобласці, размешчаны ў цэнтры плошчы Карла Маркса.

Гісторыя
--------

Плошча з абеліскам у 1915-18 гг.
Помнік у першай палове XX ст.
20-метровы абеліск з пазалочаным шарам і шпілем быў узведзены графам Вікенціем Тышкевічам у цэнтры рынкавай плошчы ў другой палове XVIII стагоддзя ў гонар знакамітага Свіслацкага кірмашу як сімвал дабрабыту і працвітання мястэчка.

У верасні 1939 года абеліск быў разбураны. Паводле легенды, калі ў 1939 годзе шпіль быў падарваны, знайшлі капсулу з пасланнем аб тым, што горад будзе квітнець, пакуль стаіць гэты слуп.

У 2017 годзе, перад абласным фестывалем працаўнікоў вёскі «Дажынкі», шпіль быў адноўлены за кошт Ваўкавыскага мясакамбіната, Беллакта, «Новы Двор-Агра» і жыхароў раёна, пра што сведчыць шыльда.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Праект «Бацькаўшчына»: Мінулае і сучаснае побач. 12 Мая’22 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2022. Праверана 12 ліпеня 2022.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Абеліск (Свіслач) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Абеліск (Свіслач) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шаўліс.
**Казімерас Сцяпонас Шаўліс** (літ.: Kazimieras Steponas Šaulys; 1872 — 9 мая 1964, Лугана, Швейцарыя) — літоўскі рымска-каталіцкі святар, тэолаг, падпісант Акта аб незалежнасці Літвы 1918 года.

У 1895 годзе скончыў Каталіцкую духоўную семінарыю ў Коўне, пазней (1895—1899) вучыўся ў Духоўнай акадэміі ў Пецярбургу. Пасля вяртання ў Літву служыў у Паневяжысе, вікарным ксяндзом парафіі ў імя св. Пятра і Паўла.

Прымаў удзел у дзейнасці шматлікіх палітычных, адукацыйных, дабрачынных арганізацый. У 1917 годзе удзельнічаў у працы віленскай канферэнцыі, а праз год стаў адным з дваццаці падпісантаў Акту незалежнасці Літвы. Пасля анексіі Літвы СССР эміграваў у Швейцарыю, дзе пражыў рэшту жыцця.

Шаўліс спецыялізаваўся на кананічным праве і маральнай тэалогіі, выкладаючы гэтыя дысцыпліны ў Каўнаскай тэалагічнай семінарыі з 1922 па 1941 г. Ён апублікаваў шэраг артыкулаў па пытаннях рэлігійнай юрыспрудэнцыі.

Зноскі
------

1. ↑

Літаратура
----------

* «Šaulys, Kazimieras». Encyclopedia Lituanica V: 79-80. (1970—1978). Ed. Simas Sužiedėlis. Boston, Massachusetts: Juozas Kapočius. LCC 74-114275.

| Падпісанты Акта аб незалежнасці Літвы (16 лютага 1918 года) |
| --- |
|  | 
* Казімерас Сцяпонас Шаўліс
* Ёнас Басанавічус
* Салямонас Банайціс
* Данатас Малінаўскас
* Мікалас Біржышка
* Антанас Смятона
* Казімерас Бізаўскас
* Пранас Давідайціс
* Сцяпонас Кайрыс
* Пятрас Клімас
* Владас Міранас
* Станіслаў Нарутовіч
* Альфонсас Пятруліс
* Ёнас Смільгявічус
* Юсцінас Стаўгайціс
* Аляксандрас Стульгінскіс
* Юргіс Шаўліс
* Ёкубас Шэрнас
* Ёнас Вайлакайціс
* Ёнас Віляйшыс

 |
**Франц Іозеф Карл фон Мач** (ням.: Franz Josef Karl von Matsch; 16 верасня 1861, Вена — 5 кастрычніка 1942, Вена) — аўстрыйскі мастак, жывапісец і скульптар акадэмічнага кірунку.

Біяграфія
---------

У 1875—1883 гадах вучыўся ў венскай Школе мастацкіх рамёстваў пры Аўстрыйскім музеі мастацтва і прамысловасці ў Міхаэля Рызера, Карла Грахавіны і Людвіга Мінігеродэ. У студэнцкія гады разам са сваім савучнікам Густавам Клімтам і яго братам Эрнстам Клімтам арганізаваў мастацкае таварыства, якое выканала значную колькасць дэкаратыўных работ па ўсёй імперыі і ў сталіцы, у тым ліку ў гарадскіх тэатрах у Райхенбергу, Фіуме і ў Бургтэатры і Музеі гісторыі мастацтваў на Рынгштрасэ. На фрэсцы плафона «Сцэна з антычнага тэатра» ў Бургтэатры Франц Мач напісаў жаночы вобраз з актрысы Шарлоты Вольтэр і ў далейшым карыстаўся пратэкцыяй знакамітай актрысы. Мач таксама з’яўляецца аўтарам адной з чатырох і адзінай якая захавалася «факультэцкай карціны» для вялікай актавай залы ў будынку Венскага ўніверсітэта. У 1893—1902 гадах выкладаў у роднай Школе мастацкіх рамёстваў, меў доступ у вышэйшае венскае таварыства і да двара. Выконваў заказ імператрыцы Лізаветы «Трыумф Ахілеса» для Ахільёна на востраве Корфу. У 1912 годзе атрымаў дваранскі тытул.

Зноскі
------

1. 1 2  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Franz von Matsch // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. ↑
Генералісімус Чан Кайшы, Франклін Рузвельт і Уінстан Чэрчыль на Каірскай канферэнцыі 1943 года падчас Другой сусветнай вайны.
Тэрмін «**Чатыры паліцыянты**» адносіцца да пост-ваеннага савета, які складаўся з Вялікай чацвёркі і які прэзідэнт ЗША Франклін Рузвельт прапанаваў у якасці гаранта міру ва ўсім свеце. Членамі **Вялікай чацвёркі** былі чатыры асноўныя ўдзельнікі антыгітлераўскай кааліцыі: ЗША, Вялікабрытанія, СССР і Кітай. Арганізацыя Аб’яднаных Нацый, прадугледжаная Рузвельтам, складалася з трох галінаў: выканаўчай галіны, за якую адказваюць члены Вялікай чацвёркі, галіны па забеспячэнню бяспекі, у якую ўваходзілі тыя ж чатыры дзяржавы, якія павінны былі дзейнічаць як чатыры паліцыянты або чатыры шэрыфы, і міжнароднай асамблеі, у якую ўваходзілі ўсе члены ААН.

Чатыры паліцыянты павінны былі адказваць за падтрыманне парадку ў рамках сваіх сфер уплыву: Вялікабрытанія — на тэрыторыях сваёй імперыі і ў Заходняй Еўропе, СССР — ва Усходняй Еўропе і Цэнтральнай Еўразіі, Кітай — ва Усходняй Азіі і заходняй частцы Ціхага акіяна, і Злучаныя Штаты — у заходнім паўшар'і. У якасці прэвентыўнай меры супраць новых войнаў усе краіны, акрамя чатырох паліцыянтаў, павінны былі быць раззброеныя. Толькі чатыром краінам павінна было быць дазволена мець зброю больш моцную, чым ружжо. Пазней Францыя была дададзена ў якасці пятага члена па патрабаванню Уінстана Чэрчыля.

Зноскі
------

1. ↑  Hoopes, Brinkley, p. 100
2. ↑  Gaddis, 1972, p. 25

Літаратура
----------

* Hoopes, Townsend; Brinkley, Douglas (1997). *FDR and the Creation of the U.N.*. Yale University Press. ISBN 978-0-300-08553-2. .
* Gaddis, John Lewis (1972). *The United States and the Origins of the Cold War, 1941–1947*. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-12239-9. .
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Каліпса.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Calypso.
**CALIPSO** — амерыкана-французскі даследчы спадарожнік, запушчаны 28 красавіка 2006 года з касмадрома Вандэнберг з дапамогай ракеты-носьбіта Дэльта-2 7420-10C разам з іншым даследчым спадарожнікам CloudSat. Спадарожнікі запушчаны ў рамках праграмы НАСА EOS (Earth Observing System (Сістэма назірання Зямлі)) і прызначаны для вывучэння воблачнага покрыва Зямлі. CloudSat расшыфроўваецца як Cloud Satellite, CALIPSO — Cloud-Aerosol Lidar and Infrared Pathfinder Satellite Observation.

Агульная інфармацыя
-------------------

Абодва спадарожнікі вырашаюць агульныя задачы: атрыманне трохмерных малюнкаў аблокаў і атмасферных аэразоляў; даследаванне, як фармуюцца і «развіваюцца» аблокі, як яны ўплываюць на надвор'е, клімат, якасць паветра і колькасць ападкаў. Для гэтага на CloudSat усталяваны вельмі адчувальны радар з міліметровай даўжынёй хвалі (які больш чым у тысячу разоў адчувальней звычайнага гідраметэаралагічнага радара), а на CALIPSO — палярызацыйна лазерны лакатар, які дазваляе адрозніць ў тоўшчы аблокаў вадзяны пар і крышталі лёду, вадкія і цвёрдыя часціцы атмасферных аэразоляў. Акрамя таго, на CALIPSO ёсць камера і інфрачырвоны радыёметр.

Спадарожнікі выведзены на сонечна-сінхронную кругавую арбіту вышынёй 705 км і нахілам 98,2 °.

Канструкцыя
-----------

Спадарожнік CALIPSO выраблены на базе спадарожнікавай платформы Alcatel 9260 Proteus. Стартавая маса КА 587 кг, маса карыснай нагрузкі 285 кг, габарыты 1,9 x 1,6 × 2,46 м.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме CALIPSO
* Сайт CloudSat
* Сайт CALIPSO
**ТЕТ** — украінскі тэлеканал. Пачаў вяшчанне ў 1992 годзе.

Гісторыя
--------

Канал «ТЕТ-А-ТЕТ» быў заснаваны ў 1992 годзе як адзін з першых прыватных тэлеканалаў ва Украіне. Ён пачаў эфірны паказ на 30-м кіеўскім канале. Спачатку на тэлеканале ў 1992 годзе былі невялікія блокі з паказу: фільмаў і праграм асабістай вытворчасці. З часам сетка пашыралася, з’явіліся навіны. У 1995 годзе ў тэлеканала пачаліся праблемы з трансляцыяй. Нацыянальны савет Украіны па тэлебачанні даў ТЕТу і ТРК Кіеў адну і тую ж частату вяшчання. І толькі ў 2003 годзе ўся гэтая калізія з частатой была вырашана з дапамогай новага менеджменту тэлеканала ТЕТ. ТЕТ атрымаў ліцэнзію на 42-м месцы, а ТРК Кіеў застаўся на 30-м. Яны абодва атрымалі магчымасць вяшчаць 24 гадзіны ў суткі.

Ад 24 красавіка 2004 года ў эфіры ТЕТ прадстаўлены розныя жанры тэлевізійных забавак: рэаліці-шоу, ток-шоу, тэлесерыялы, гумарыстычныя праграмы, мультфільмы, спартыўныя трансляцыі. На тэлеканале ТЕТ няма палітычных праграм, у тым ліку і выпускаў навін, акрамя навін свецкага і спартыўнага характару. Пакрыццё канала складае 91,9 % тэрыторыі Украіны.

Пакрыццё
--------

Эфірнае — больш за 95 % тэрыторыі Украіны, кабельнае, спадарожнікавае, лічбавае DVB- T2.

Эфір
----

### Серыялы

* Віталька
* Кухня
* Маленькія таямницы
* Аднойчы пад Палтавай
* Святлафор

### Праграмы

* Краіна У
* Багіня шопінгу
* Панянка-сялянка
* Дамачкі руляць

### Мультсерыялы

* Мульцік з Лунцікам
* Шоу Гарфілда
* Смурфікі
* Даша-следапыт
* Наперад, Діега!
* Сярдзітыя птушкі
* Фіксікі
* Маша і Мядзведзь
* Белка і Стрэлка. Гарэзная сямейка
* Смяшарыкі. Пін-код
* Смяшарыкі. Новыя прыгоды

Паходжанне і мова кантэнту
--------------------------

Па выніках маніторынгаў актывістаў кампаніі «Байкот расійскага кіно», за перыяд з 8 па 14 верасня 2014 года на тэлеканале ТЕТ дэманстравалі 4 г. 45 хв. расійскага кантэнту ў суткі.

Крыніцы
-------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Telegram |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube |

| ⛭Украінскія тэлеканалы |
| --- |
| Агульныя | 
* 1+1
* 2+2
* 24
* ICTV
* Эра
* Інтэр
* K1
* Новы канал
* НТН
* Перший
* СТБ
* ТЕТ
* ТОНІС
* Украіна

 |