У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лорыэн.
Лорыэн.
**Лорыэн** (англ.: Lorien) — у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна лес у міжрэччы Андуіна і Келебранта, на ўсход ад Імглістых гор, на тэрыторыі Міжзем’я. У перакладзе з квэнья назва азначае «*край сноў*». Іншая назва — **Латлорыэн** (англ.: Lothlorien), што значыць «Лорыэн Квітнеючы». Магчымы прататып — рэальна лес Пазлвуд.

Першая Эпоха
------------

Гэтак жа, як і ў Ліхалессі, што на поўночным усходзе, жыхарамі Лорыэна былі лясныя эльфы — *галадрым*, якія вялі свой род ад эльфійскіх плямёнаў авары або нандар. Першапачаткова яны доўгі час жылі ў лясах, размешчаных па абодва берагі вярхоўяў Андуіна. У канцы Першай Эпохі эльфы перасяліліся на ўсходні бераг Андуіна, каб пазбегнуць суседства з гномамі. У той час лес называўся **Лорыдан**. Культура лясных эльфаў была пасля ўзбагачана зліццём з эльфамі, якія прыйшлі з заходніх гор напачатку Другой Эпохі; пры гэтым нават мова лясных эльфаў паступова была выцеснена мовай прышэльцаў — сіндарынам.

Сярод прыбыўшых эльфаў быў Амдзір, які стаў першым уладаром эльфаў. Менавіта Амдзір узначаліў армію Лорыэна падчас Вайны Апошняга Саюза. Разам з ім прыйшлі Галадрыэль і Келебарн, якія таксама перасеклі горы і Андуін, ратуючыся пасля знішчэння Эрэгіяна падчас Вайны эльфаў і Саўрана. Келебарн быў эльфам з племя сіндар, яго жонка Галадрыэль належала да нолдар.

Другая Эпоха
------------

Паступова, з ростам уплыву Саўрана на землях на ўсход ад Андуіна, частка эльфаў перасялілася далей на поўнач. Астатнія эльфы выбралі Галадрыэль і Келебарна сваімі ўладарамі.

Менавіта Галадрыэль пасадзіла ў Лорыэне мэлірн — велізарныя дрэвы, якія раслі толькі ў гэтым месцы Міжзем’я — да таго моманту, як Галадрыэль падарыла саджанец маларна Сэму Гэмджы. Пасля гэтага лясы на заходнім беразе Андуіна атрымалі імя **Лаўрэліндорэнан** (англ.: Laurelindorenan, «Даліна Залатога Спеву») — гэта была самая старая назва, якая, аднак, не была забыта: так Лорыэн называлі Дрэвабарод і Фарамір. Пазней Лаўрэліндорэнан стаў называцца **Латлорыэн** — *квітнеючы Лорыэн*. Лясы на ўсходнім беразе Андуіна называліся **Лорынанд** (Залатая даліна), а пазней — «Лорыэн». Густое сярэбранае лісце дрэў Латлорыэна ўвосень становіцца ярка-залатым і трымаецца на галінах да прыходу вясны. Увесну леташняе лісце ападае, высцілаючы лясныя паляны золатам, а на галінах, адначасова з новым лісцем, распускаюцца залаціста-жоўтыя кветкі, якія напаўняюць паветра мядовым водарам.

Пад імем «Лорыэн» лясы вядомыя даўжэй усяго. На мове рахірым гэтыя месцы называюцца **Двімордэн** — *чароўны лес* (ад «двімар» — «здань», намёк на магію эльфаў).

Гэта магія праявілася ў поўнай меры, калі Галадрыэль атрымала магічны пярсцёнак, сіла якога напаўняла зямлю, ратуючы расліннасць, якая пакрывае яе, ад гібелі. Пры дапамозе гэтага пярсцёнка Галадрыэль стварыла па падабенстве Пояса Меліян магутную абарону сваёй зямлі ад сіл зла. Толькі прыход самага Саўрана мог бы зламаць яе.

Пасярод Лорыэна размешчаны Керын-Амрат — Курган Горкага Смутку, на якім пахаваны першы ўладар Лорыэна. Паводле Пунсовай Кнігі, там «нават у самыя суровыя зімы не завядаюць эльдарскія заўсёды жывыя кветкі і шамаціць пра мінулае вечназялёная трава». На поўдзень ад Керын-Амрата на велізарным узгорку знаходзіцца сталіца Лорыэна — горад Карас-Галадан, акружаны ровам і высокай земляной сцяной, рэзідэнцыя ўладароў Лорыэна. Таксама на гэтым узгорку размяшчалася жыллё астатніх лорыэнскіх эльфаў. Гэта жыллё — *талан* ці па-эльфійску *флет* — уяўляла сабой драўляныя памосты ў галінах *мэлірн*. На вяршыні ўзгорка стаіць найвышэйшы з *мэлірн* — там змяшчаліся палаты Келебарна і Галадрыэль. На паўднёвы ўсход ад гэтага маларна ляжалі сады Галадрыэль, у якіх можна было з дазволу Уладаркі зазірнуць у яе знакамітае Люстэрка.

Трэцяя Эпоха
------------

Лорыэн доўгі час заставаўся ўбаку ад вайны супраць Саўрана. Падобна Дорыяту, Лорыэн да пары не ўдзельнічаў у бітвах супраць Саўрана і заставаўся загадкай для жыхароў навакольных земляў. У гады Вайны Пярсцёнка на яго тройчы нападалі оркі з Дол-Гулдура, аднак Лорыэн выстаяў. З падзеннем Саўрана лорыэнскае войска перайшло ў контрнаступленне, узяло Дол-Гулдур штурмам і разбурыла яго сцены. Неўзабаве пасля гэтага ў пачатку Чацвёртай Эпохі Галадрыэль пакінула Міжзем’е, а Келебарн адвёў сваіх падданых у Ліхалессе, і з іх сыходам гісторыя Лорыэна завяршылася.

Пасля смерці караля Элесара яго жонка Арвен прыйшла ў Латлорыэн і спачыла на ўзгорку Керын-Амрат.

Імя і вобраз Лорыэна ў сучаснай культуры
----------------------------------------

### Музыка

* Імя *Lothlorien* носіць новазеландскі гурт, які выконвае кельцкую музыку ў стылі фолк-рок ірландскага, шатландскага і англійскага паходжання.
* *Lothlorien* — кампазіцыя з альбома «Shepherd Moons» ірландскай спявачкі Эніі, выпушчанага ў 1991 годзе.
* Імя *Lothlorien* насіў шведскі гурт, якая іграў у стылі Меладычны дэт-метал.
* «Лорыэн» — кампазіцыя з альбома «Адпачні, чараўнік», расійскага фолк-гурта з Масквы «Meldis».

Зноскі
------

1. ↑  JRR Tolkien Архівавана 9 лютага 2012.  (англ.) на сайце *storybookengland.com*
2. ↑  Lothlorien на сайце «Фолк-рок. Спроба класіфікацыі» Архівавана 18 мая 2009.

| ⛭Свет Міжзем’я |
| --- |
| Персанажы «Хобіта» і«Уладара пярсцёнкаў» | 
* Арагорн
* Арвен
* Бард Лучнік
* Більба
* Борамір
* Галадрыэль
* Гімлі
* Голум
* Грыма Чарвявуст
* Гэндальф
* Даін
* Дрэвабарод
* Дэнетар II
* Кірдан Карабел
* Кароль-чарадзей
* Легалас
* Мэры
* Піпін
* Радагаст
* Саруман *(Голас Сарумана)*
* Саўран
* Смаўг
* Сэм
* Тэадэн
* Тэадрэд
* Том Бамбадзіл
* ✰ Торын
* Трандуіл
* Фарамір
* Фрода
* Шэлаб
* Эльранд
* Эавін
* Эамер
* «Брацтва пярсцёнка»

 |
| Персанажы«Сільмарыліяна» | 
* Амандзіл
* Анарыён
* Анград
* Арэдэль
* Арыэн
* Аэгнар
* Белег
* Берэн
* Гіл-Гэлад
* Глаурунг
* Гларфіндэйл
* Гатмаг
* Даэран
* Дыяр
* Ідрыль
* Індзіс
* Ісільдур
* Кархарот
* Келебрымбар
* Куруфін
* Люціэнь
* Маглар
* Маэглін
* Маэдрас
* Меліян
* Мелькар
* Мірыэль
* Нэсса
* Ольвэ
* Орамэ
* Орафер
* Руміл з Тырыёна
* Тыліён
* Тынгал
* Тулкас
* Туор
* Турган
* Турын Турамбар
* Ульма
* Унголіянт
* Феанар
* Фінвэ
* Фінган
* Фінголфін
* Фіндуілас
* Фінрад
* Хуан
* Эарендзіл
* Элрас
* Эльвінг
* Эру Ілуватар

 |
| Геаграфія | 
* Арда
* Азанулбізар
* Азёрны горад
* Аман
* Ангбанд
* Ангмар
* Андуін
* Арнор
* Артэдайн
* Барад-дур
* Белерыянд
* Бэкланд
* Гандалін
* Гондар
* Дол Гулдур
* Дорыят
* Дэйл
* Жалезныя Пагоркі
* Ізенгард
* Кардалан
* Куівіэнен
* Лебенін
* Ліндон
* Ліхалессе
* Лорыэн
* Менеграт
* Мінас Моргул
* Мінас Тырыт
* Мордар
* Морыя
* Нан Эльмат
* Нуменар
* Арадруін
* Артханк
* Асгіліят
* Прыгорра
* Рывендэл
* Рохан
* Рудаўр
* Сірыён
* Стары лес
* Тангарадрым
* Тол-Сірыён
* Тол-Эрэсеа
* Туманныя горы
* Утумно
* Фангорн
* Харад
* Шыр
* Эльдамар
* Эрэбар
* Эрэд Энгрын

 |
| Бітвы | 
* Пешая бітва за Белерыанд
* Дагор-нуін-Гіліят
* Дагор Агларэб
* Дагор Браголах
* Нірнаэт Арноэдзіяд
* Вялікая вайна
* Вайна Гнева
* Бітва пры Баюотэры
* Аблога Барад-Дура
* Бітва пры Дагорладзе
* Бітва пры Доле
* Бітва на Зялёных Палях
* Падзенне Ізенгарда
* Бітва пры Асгіліяце
* Бітва пры Мараноне
* Бітва ў Морыі
* Бітва пры Пеларгіры
* Бітва на Пеленорскіх палях
* Бітва пры Форнасце
* Бітва пры Хельмавай Падзі
* Бітва Пяці Воінстваў

 |
| Артэфакты | 
* Альфірын
* Аркенстон
* Ацэлас
* Белае дрэва
* Гламдрынг
* Джала
* Лембас
* Міфрыл
* Нарсіль
* Оркрыст
* Паланціры
* Пярсцёнкі Улады
* Пярсцёнак Усеўладдзя
* Сільмарылы

 |
| Расы і народы | 
* Айнур
	+ Валар
	+ Маяр
	+ Балрагі
* Варгі
* Гномы
* Драконы
* Людзі
	+ Эдайн
	+ Істэрлінгі
	+ Нуменарцы
	+ Рахірым
* Оркі
	+ Урук-хаі
* Тролі
* Хобіты
* Эльфы
	+ Эльдар
	+ Авары
* Энты

 |
| Эпохі | 
* Першая
* Другая
* Трэцяя
* Чацвёртая

 |