**Саіф аль-Іслам Кадафі** (араб. سيف الإسلام معمر القذافي‎‎; нар. 25 чэрвеня 1972, Трыпалі) — лівійскі інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, другі сын Муамара Кадафі.

Біяграфія
---------

### Раннія гады

Саіф аль-Іслам Кадафі нарадзіўся ў 1972 годзе ў Трыпалі. Сярэдняя адукацыя была атрымана ў Лівіі і Швейцарыі. У 1995 годзе скончыў Універсітэт Аль-Фатэх.

У тым жа годзе брытанскае The Daily Telegraph абвінаваціла сына Кадафі ў адмыванні грошай. У адказ на гэта быў пададзены пазоў у суд на выданне, у выніку чаго The Telegraph была вымушана прынесці афіцыйныя прабачэнні і прызнаць памылковасць сваіх абвінавачванняў.

У 1997 годзе быў ініцыятарам стварэння «Міжнароднага фонду супрацоўніцтва ў галіне дабрачыннасці Кадафі».

Выступаў за правядзенне ліберальных рэформаў у краіне. У якасці кіраўніка дабрачыннага фонду вёў перамовы з афганскімі талібамі і філіпінскімі паўстанцамі аб вызваленні заходніх закладнікаў. У 2003 годзе актыўна ўдзельнічаў у перамовах, вынікам якіх стала аднаўленне гандлёвых адносіны Лівіі з Вялікабрытаніяй.

Скончыў Лонданскую школу эканомікі і палітычных навук. У 2008 годзе яму была прысуджана ступень доктара навук Лонданскай школы эканомікі, за дысертацыю на тэму «Роля грамадзянскай супольнасці ў дэмакратызацыі інстытутаў глабальнага кіравання: ад «мяккай сілы» да калектыўнага прыняцця рашэнняў?».

У тым жа годзе заявіў пра свой сыход з палітыкі.

У 2010 годзе Саіф аль-Іслам прымаў актыўны ўдзел у паслабленні блакады сектара Газа. Пасля чаго дабрачынны фонд, які ўзначальвае Саіф, вылучыў $ 50 млн на аднаўленне Газы.

### Грамадзянская вайна

У сярэдзіне сакавіка 2011 года ў сувязі з афіцыйным прызнаннем з боку Францыі лівійскай апазіцыі на фоне канфлікту Саіф аль-Іслам у інтэрв’ю «Еўраньюс» запатрабаваў ад французскага прэзідэнта Нікаля Сарказі вярнуць грошы, якія Лівія, паводле яго слоў, падала апошняму для фінансавання выбарчай кампаніі. У хуткім часе ён абяцаў апублікаваць доказы — банкаўскія рахункі, дакументы, банкаўскія пераклады.

У жніўні 2011 года Амар бен Шатван, які займаў пасаду міністра энергетыкі Лівіі ў 2004—2006 гадах, абвінаваціў Саіфа аль-Іслама ў тым, што той скраў ад $ 200 да $ 250 млрд, не прыводзячы якіх-небудзь доказаў.

Падчас баёў за Трыпалі Саіф аль-Іслам Кадафі з’явіўся каля адной з гасцініц з мэтай даказаць, што не быў захоплены, тым самым аспрэчваючы распаўсюджаную напярэдадні інфармацыю аб яго арышце. Пасля ўзяцця Трыпалі сляды Саіфа губляюцца, аднак з’яўляецца непацверджанай інфармацыя відавочцаў, згодна з якой яго бачылі ў горадзе Бені-Валід, дзе той браў удзел у пахаванні Хаміса Кадафі, які, як пазней пацвердзілі СМІ прыхільнікаў Кадафі (сірыйскі тэлеканал Эр-Рай), быў забіты падчас бітвы за Тархуну 29 жніўня.

### Пасля забойства Муамара Кадафі

Пасля ўзяцця Бені-Валіда войскамі Пераходнага лівійскага ўрада 17 кастрычніка, відавочцы, якія знаходзіліся ў Бені-Валід, паведамілі, што бачылі Саіф аль-Іслама ў горадзе за некалькі дзён да таго, як яго занялі рэвалюцыянеры. Іншыя сведкі паведамлялі, нібыта за два дні да гэтага яго бачылі ў адным з пасёлкаў паблізу Бені-Валіда.

Пасля гібелі Муамара Кадафі і яго сына Мутазіма 20 кастрычніка, з’явілася непацверджаных інфармацыя пра тое, што Саіф аль-Іслам таксама быў захоплены паблізу Сірта, аднак яна не атрымала пацверджанне. Адразу паўстала яшчэ некалькі версій, згодна з якімі Саіф быў альбо забіты, альбо збег у Нігер. Ні адна з версій пацверджання не атрымала.

21 кастрычніка, на наступны дзень пасля ўзяцця Сірта, тэлеканал Аль-Арабія паведаміў пра магчымую злову Саіф аль-Іслама Кадафі у Злітэне, пры гэтым паведаміўшы, што той быў паранены. Хоць прадстаўнікі мясцовай улады ў Злітэне, да якіх звярнуліся за інфармацыяй журналісты, гэтую інфармацыю не пацвердзілі.

З 23 кастрычніка Саіф аль-Іслам ўзначаліў сілы супраціву Пераходнаму нацыянальнаму савету Лівіі, пакляўшыся адпомсціць за смерць свайго бацькі. У звароце да сваіх прыхільнікаў, перададзеным тэлеканалам «Ар-Рай», які транслюецца з Сірыі, ён заявіў:

> 
> «Мы працягваем супраціў. Я знаходжуся ў Лівіі, я жывы, вольны і маю намер змагацца да канца і помсціць».

Па іншай інфармацыі, Саіф аль-Іслам мог знаходзіцца ў Судане. Так, 24 кастрычніка ў суданскіх СМІ з’явілася інфармацыя, што Саіф аль-Іслам Кадафі збег у мяцежны суданскую правінцыю Дарфур. Там, па дадзеных суданскай газеты Аль-Інтыбаха, ён атрымаў прытулак у дарфурскага паўстанцаў групоўкі «Рух за справядлівасць і роўнасць», лідара якой — Халіль Ібрагім — звязвала даўняе сяброўства з Муамарам Кадафі.

19 лістапада 2011 года тэлеканалам «Аль-Джазіра» было паведамлена, што Саіф аль-Іслам Кадафі схоплены сіламі ПНС на поўдні Лівіі.

### Суд

У 2012 годзе Саіф аль-Іслам Кадафі знаходзіўся ў зняволенні ў былых паўстанцаў з групоўкі «Абу Бакр ас-Сідык» у турме горада Зінтан на паўночным захадзе краіны. Лівійскія ўлады заяўлялі аб намеры перавесці яго ў Трыпалі, дзе спецыяльна для гэтага стваралася новая турма.

У другой палове красавіка 2012 года з’явілася паведамленне ад агенцтва Марван Трабелсі. Згодна з ім, Саіф-аль Іслам бег з турмы Зінтана. Паводле інфармацыі, якая прайшла на тэлеканале RT, Саіф аль-Іслам 4 чэрвеня, магчыма, збег у Нігер або на Кіпр праз міжнародны аэрапорт Трыпалі пасля захопу яго брыгадай Тархуна.

Саіф аль-Іслама Кадафі планавалася судзіць у верасні 2012 года ў Лівіі без удзелу МКС. Як паведаміў генпракурор Лівіі, судовы працэс пройдзе ў Зінтане. Аднак, у сярэдзіне верасня стала вядома, што суд над Саіфам адкладаецца не менш, чым на 5 месяцаў.

5 студзеня 2013 года міністр юстыцыі Лівіі Салех Элмір Гані заявіў, што суд над Саіфам адбудзецца на працягу бліжэйшага месяца. У той жа час баевікі Зінтана пагражалі лівійскім уладам вызваліць яго. У сярэдзіне студзеня праўладная крыніца Libya Herald выказала занепакоенасць, што суд над сынам Кадафі не пачнецца да таго часу, пакуль Зінтан не пагодзіцца яго выдаць. Гэтым жа крыніца абгрунтоўваў тое, што ў 2012 годзе ўсе паведамленні уладаў на рахунак суда аказваліся ілжывымі.

28 студзеня 2013 года было заяўлена, што суд на Саіфам аль-Ісламам павінен пачацца на працягу бліжэйшых 2 тыдняў.

28 ліпеня 2015 года ў СМІ з’явілася інфармацыя аб тым, што суд Лівіі прысудзіў Саіфа аль-Іслама да смяротнага пакарання.

6 ліпеня 2016 года адвакат Саіфа Кадафі Карым Хан паведаміў, што ягоны падабаронны быў вызвалены яшчэ 12 красавіка 2016 года самаабвешчаным урадам у Табруку па амністыі.

### Вяртанне ў палітыку

20 красавіка 2017 года Еўрапейскі каардынатар Міжнароднага рэвалюцыйнага камітэта Франк Пучарэлі заявіў у інтэрв’ю, што Саіф аль-Іслам Кадафі прызначаны Найвышэйшым саветам лівійскіх плямёнаў кіраўніком Часовага ўрада ў выгнанні.

У снежні 2017 году прэс-сакратар сям’і Кадафі Басема аль-Хашымі ас-Соуль заявіў, што Саіф аль-Іслам мае намер балатавацца ў прэзідэнты краіны. Старшыня Вярхоўнай нацыянальнай выбарчай камісіі Лівіі Імада ас-Сайех, каментуючы дадзенае пытанне, адзначыў, што згодна з планам ААН усё лівійцы маюць права ўдзельнічаць у выбарах, у тым ліку асобы былога кіруючага рэжыму.

19 сакавіка 2018 года Саіф аль-Іслам, знаходзячыся ў Тунісе, высунуў сваю кандыдатуру на выбары кіраўніка дзяржавы.

24 снежня 2018 года Саіф аль-Іслам Кадафі заявіў, што разлічвае на падтрымку сваёй кандыдатуры з боку Расіі і звярнуўся да прэзідэнта РФ Уладзіміра Пуціна з адпаведнай просьбай.

5 жніўня 2021 года пракуратура Лівіі выдала ордэн на арышт Кадафі. Аднак яна апублікавала адпаведнае распараджэнне толькі пасля выхаду расследавання BBC News аб планшэце, які нібыта належаў байцу арганізацыі, вядомай як ПВК Вагнера. Як паведамлялася, менавіта падазрэнні ў супрацоўніцтве з расійскімі наймітамі і стала падставай арышту палітыка.

Увосень быў адхілены ад удзелу ў выбарах з-за непрадастаўленне даведкі аб адсутнасці судзімасці.

Зноскі
------

1. ↑  Saif Al-Islam Gaddafi: an apology / The Telegraph
2. ↑  Сейф аль-Ислам аль-Каддафи / Lenta.ru
3. ↑  Саиф аль-Ислам: судьба реформатора / Euronews Архівавана 15 чэрвеня 2020.
4. ↑  Profile: Libya’s Saif al-Islam / Aljazeera Архівавана 29 лістапада 2018.
5. ↑  Мы прорвали блокаду Газы — Саиф Каддафи / info-islam.ru
6. ↑  Сын Каддафи требует от Саркози вернуть «должок» / Euronews
7. ↑  Сын Каддафи похитил 250 миллиардов / Euronews Архівавана 15 жніўня 2020.
8. ↑  Saif al-Islam, Gaddafi’s enigmatic and elusive son Архівавана 22 кастрычніка 2011.
9. ↑  Новые сообщения об аресте сына Каддафи Архівавана 7 студзеня 2012.
10. ↑  Gaddafi’s Son Seif al-Islam Reported Wounded, Captured in Libya
11. ↑  Fri, 21 Oct 2011, 18:10 GMT+3(недаступная спасылка)
12. ↑  Радио ЭХО Москвы :: Новости / Сын Каддафи Сейф аль-Ислам возглавил сопротивление
13. ↑  Сын Каддафи возглавил сопротивление и поклялся отомстить за отца — РИА Новости
14. ↑  Син Муаммара Каддафі отримав притулок у суданських сепаратистів
15. ↑  В Ливии задержан Сейф аль-Ислам Каддафи — Вести. Ru
16. ↑  В Ливии арестованного сына Каддафи избивали в тюрьме
17. ↑  أنباء عن هروب سيف الإسلام القذافي من محبسه في ليبيا(недаступная спасылка)
18. ↑  انباء عن هروب سيف الاسلام القذافي الى خارج ليبيا / RT Архівавана 18 чэрвеня 2012.
19. ↑  Суд над сыном Каддафи начнется в сентябре
20. ↑  Генпрокурор Ливии подтвердил, что суд над сыном Каддафи начнётся в сентябре
21. ↑  Суд над сыном Каддафи откладывается после ареста экс-шефа разведки / РИА Новости
22. ↑  Суд над сыном Каддафи состоится в течение ближайшего месяца / РИА Новости
23. ↑  Боевики шантажируют власти Ливии заявлениями, что отпустят сына Каддафи / Росбалт
24. ↑  ICC wants Libyan plans for Saif Al-Islam and Senussi trial / Libya Herald
25. ↑  Senussi could be tried with Saif Al-Islam: government official / Libya Herald
26. ↑  Сейф аль-Ислам аль-Каддафи освобожден(недаступная спасылка)
27. ↑  Победит ли Запад новый Каддафи?
28. ↑  Ливией снова будет руководить Каддафи
29. ↑  Сын полковника Саиф Каддафи будет избираться в президенты Ливии
30. ↑  Выборы в Ливии состоятся до конца сентября 2018 года
31. ↑  Сын Каддафи решил идти в президенты Ливии
32. ↑  Россия, помоги: сын Каддафи обратился к Путину / Газета.ру
33. ↑  Сына Каддафи решили арестовать за сотрудничество с российскими наемниками
34. ↑  Saif Al-Islam Qaddafi disqualified by election commission from standing in presidential elections **(нявызн.)** (24 лістапада 2021).

Спасылкі
--------

* Gaddafi International Charity and Development Foundation Архівавана 26 красавіка 2011.
* Profile at GlobalSecurity.org
* Saif Gaddafi’s vision for Libya, *BBC News*, 16 November 2004


| ?Саіф аль-Іслам Кадафі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Mohammed Abdus-Salam[d] |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Муамар Кадафі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Саіф аль-Іслам Кадафі |  |  |  |  | Aisha Ben Niran[d] |  | Muslim Sheik[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Safia Farkash[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Лентапедыя |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GTAA: 227365 · ISNI: 0000 0000 3560 2643 · LCCN: n2005055692 · VIAF: 36327063 |