**Юлія Аляксандраўна Рэйдэр** (руск.: Юлия Александровна Рейдер; 1870, Харкаў — 20 мая 1941, Адэса) — расійская і савецкая оперная спявачка (лірыка-драматычнае сапрана), вакальны педагог.

Біяграфія
---------

Вучылася ў Харкаве ў Селіны Мотэ (1887—1890), затым удасканальвалася ў Санкт-Пецярбургу пад кіраўніцтвам Дар’і Лявонавай і ў Італіі ў Себасцьяна Ранконі і Марціна Петца. У 1891 г. дэбютавала ў Вялікім тэатры ў партыі Гарыславы («Руслан і Людміла»). Затым спявала на оперных сцэнах Іркуцка і Екацярынбурга, як канцэртная спявачка правяла два сезоны ў Вятцы (1900—1902).

Неўзабаве пасля прыезду Ю. А. Рэйдэр у Магілёў, восенню 1902 г. яна адкрыла ў горадзе курсы спеву. Курсы размяшчаліся ў доме Бочке па Дняпроўскім праспекце. 1902—1909 гг. сталі часам росквіту сольнага спеву ў Магілёве дзякуючы нястомнай і рознабаковай дзейнасці Рэйдэр. Апроч курсаў, яна выкладала вакал у некалькіх навучальных установах горада: Марыінскай жаночай гімназіі, прыватнай гімназіі С. Залескай, яўрэйскім рамесным вучылішчы. Мясцовыя аматары вакальнага мастацтва адразу ацанілі з’яўленне ў горадзе таленавітай артысткі. У губернскай газеце пасля першага выступлення Рэйдэр — гэта быў дабрачынны канцэрт у гарадскім тэатры, дадзены на карысць жаночай гімназіі, — з’яўляецца артыкул, аўтар якога выражаў жаданне «ўтрымаць даўжэй спадарыню Рэйдэр у Магілёве» ў якасці добрага прафесара спеву.

Высокі аўтарытэт спявачкі, яе відавочны педагагічны талент прыцягнулі шматлікіх магілёўцаў, якія валодалі добрымі пеўчымі данымі, да наведвання вакальных курсаў. У сваёй методыцы навучання спеву Ю. А. Рэйдэр абапіралася на галоўныя прынцыпы выкладання вядомых італьянскіх вакальных педагогаў Ранконі і Петца, у якіх яна вучылася сама. Пры навучанні спеву галоўную ўвагу выкладчык звяртала на пастаноўку голасу і развіццё правільнага дыхання пры спеве. Пра Рэйдэр яка педагога потым пісалі, што «яе ўрокі з’яўляліся цудоўнай вакальнай школай, яна ўмела выхоўваць у вучнях музычнасць, глыбокае разуменне музыкі, мастацкасць выканання». Ю. А. Рэйдэр і яе вучні — Я. А. Касмачэўскі, Э. М. Мейнгарт,  Міна, А. Р. Сно,  Эбін, С. Л. Сімховіч, Нячаева, С. І. Мігай, О. Н. Цітова — часта выступалі ў розных гарадскіх канцэртах. Некаторыя з іх мелі вялікі поспех у публікі. Увесну
кожнага года Ю. А. Рэйдэр ладзіла ў гарадскім тэатры канцэрты вучняў і вучаніц сваіх курсаў, у якіх яна сама таксама брала ўдзел. У праграмы гэтых канцэртаў уваходзілі рамансы, арыі і ансамблі і сцэны з опер рускіх і заходнееўрапейскіх кампазітараў. Сярод вучняў Ю. А. Рэйдэр меліся вельмі таленавітыя выканаўцы. Самыя адораныя з іх, Э. М. Мейнгарт і С. І. Мігай, пасля стануць прафесійнымі спевакамі. 

Член Магілёўскага літаратурна-музычна-драматычнага гуртка.

У 1909 годзе з заснаваннем Адэскай кансерваторыі ўзначаліла вакальную кафедру. Сярод вучняў Рэйдэр — Арнольд Азрыкан, Марыя Бем, Вольга Благавідава, Міхаіл Грышко, Іосіф Лахвіцкі-Ланской, Сяргей Мігай, Уладзімір Шахрай.

Як адзначаў А. М. Пружанскі ў слоўніку «Айчынныя спевакі, 1750—1917», Рэйдэр «валодала гнуткім, гучным, роўным голасам шырокага дыяпазону, валодала бліскучай вакальнай школай».

Зноскі
------

1. 1 2  Рейдер Юлия Александровна // Отечественные певцы. 1750—1917: Словарь / Пружанский А. М. — Изд. 2-е испр. и доп. — М. 2008.
2. 1 2  О. П. МОРОЗОВА. МУЗЫКАЛЬНЫЕ УЧЕБНЫЕ ЗАВЕДЕНИЯ В МОГИЛЕВЕ В КОНЦЕ XIX — НАЧАЛЕ XX века