У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Беларускі фронт.

**Першы Беларускі фронт** — фарміраванне (аб’яднанне) РЧСА Узброеных Сіл СССР, адзін з франтоў Чырвонай Арміі, на заключным этапе Вялікай Айчыннай вайны. Утвораны 24 лютага 1944 года, скасаваны 5 красавіка, але ўжо 16 красавіка адноўлены і праіснаваў да канца вайны. Вызваляў Беларусь, Польшчу, прымаў вырашальны ўдзел у Бітве за Берлін.

Першае фарміраванне
-------------------

Фронт першага фарміравання сфарміраваны на заходнім напрамку 24 лютага 1944 года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 17 лютага 1944 года шляхам перайменавання Беларускага фронту першага фарміравання. У склад фронту ўвайшлі:

* упраўленне;
* 3-я, 10-я, 48-я, 50-я, 61-я, 65-я арміі і 16-я паветраная армія;
* злучэнні і часці.

Камандуючым войскамі фронту прызначаны генерал арміі К. К. Ракасоўскі, членам Ваеннага савета — генерал-лейтэнант К. Ф. Цялегін, начальнікам штаба — генерал-палкоўнік М. С. Малінін.

На пачатку 1944 года войскі фронту вялі аперацыі мясцовага значэння ў Беларусі. 21—26 лютага войскі правага крыла фронту правялі Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю і, захапіўшы плацдарм на правым беразе Дняпра, вызвалілі Рагачоў.

5 красавіка 1944 года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 2 красавіка 1944 года фронт зноў перайменаваны ў Беларускі фронт другога фарміравання.

Другое фарміраванне
-------------------

Фронт другога фарміравання утвораны 16 красавіка 1944 года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 12 красавіка 1944 года перайменаваннем Беларускага фронту другога фарміравання. У склад фронту ўвайшлі 3-я, 47-я, 48-я, 60-я, 61-я, 65-я, 69-я, 70-я арміі і 16-я паветраная армія. У наступным у склад фронту ўваходзілі таксама 8-я гвардзейская армія (з 15 чэрвеня), 3. (З 31 снежня) і 5-я (з 30 кастрычніка) ударныя арміі, 28-я (з 27 мая па 15 верасня) і 33-я (з 19 кастрычніка) арміі, 1-я (з 22 лістапада 1944 года па 8 сакавіка 1945 года і зноў з 28 сакавіка) і 2-я (з 20 лістапада) гвардзейскія танкавыя арміі, 2-я танкавая армія (з 15 чэрвеня па 6 верасня, зноў з 30 кастрычніка, лістапада 20 ператворана ў 2-ю гвардзейскую танкавую армiю), 6-я паветраная армія (з 29 красавіка па 8 верасня), 1-я і 2-я арміі Войска Польскага. У аператыўным падначаленні фронту знаходзілася Дняпроўская ваенная флатылія.

Камандуючым фронтам па лістапада 1944 быў генерал арміі, з чэрвеня 1944 года Маршал Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскі, а з лістапада і да канца вайны — Маршал Савецкага Саюза Г. К. Жукаў. Членам Ваеннага савета па май 1944 года і з лістапада 1944 года да канца вайны — генерал-лейтэнант К. Ф. Цялегін, а з мая па лістапад 1944 года — генерал-лейтэнант, з ліпеня 1944 г. генерал-палкоўнік М. А. Булганін. Начальнікам штаба — генерал-палкоўнік М. С. Малінін.

У ходзе Беларускай стратэгічнай аперацыі 24-29 чэрвеня 1944 года войскі фронту правялі Бабруйскую аперацыю, у выніку якой акружылі і знішчылі больш за 6 дывізій праціўніка. З 29 чэрвеня па 4 ліпеня 1-ы Беларускі фронт часткай сіл ўдзельнічаў у правядзенні Мінскай аперацыі. З 18 ліпеня па 2 жніўня войскі фронту правялі Люблін-Брэсцкую аперацыю, падчас якой фарсіравалі Віслу, захапілі на яе левым беразе Магнушаўскі і Пулаўскі плацдармы, вызвалілі гарады Брэст, Сядлец, Люблін.

У жніўні-снежні войскі фронту вялі баявыя дзеянні па ўтрыманні і пашырэнню плацдармаў на Вісле і рыхтаваліся да зімовага наступу. З 14 студзеня па 3 лютага 1945 года, удзельнічаючы ў Вісла-Одэрскай стратэгічнай аперацыі, правялі Варшаўска-Пазнаньскую аперацыю і, вызваліўшы цэнтральную частку Польшчы з Варшавай, выйшлі на Одэр, захапіўшы на левым беразе ракі плацдарм паўночней і паўднёвей Кюстрына.

10 лютага — 4 красавіка войскі правага крыла фронту, удзельнічаючы ва Усходне-Памеранскай стратэгічнай аперацыі, вызвалілі паўночную частку Польшчы. Адначасова вяліся баявыя дзеянні па ўтрыманні і пашырэнню плацдармаў на Одэры.

16 красавіка — 8 мая фронт удзельнічаў у правядзенні Берлінскай стратэгічнай аперацыі, падчас якой войскі фронту ва ўзаемадзеянні з войскамі 1-га Украінскага і пры садзейнічанні войскаў 2-га Беларускага франтоў штурмам авалодалі сталіцай Германіі — Берлінам.

Зводная калона фронту ўдзельнічала ў Парадзе Перамогі.

Расфарміраванне
---------------

10 чэрвеня 1945 года, на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 29 мая 1945 года, фронт быў расфарміраваны, а палявое ўпраўленне фронту рэарганізавана ва ўпраўленне створанай на тэрыторыі зрынутай Германіі Групы савецкіх акупацыйных войскаў у Германіі. Туды ж увайшла большасць часцей і злучэнняў, якія раней уваходзілі ў 1-ы Беларускі фронт.

| ⛭Узброеныя Сілы СССР у Вялікай Айчыннай вайне |
| --- |
| Франты (камандуючыя) | 
* Арлоўскі
* Беларускі
* 1-ы Беларускі
* 2-і Беларускі
* 3-і Беларускі
* Бранскі
* Варонежскі
* Волхаўскі
* Далёкаўсходні
* 1-ы Далёкаўсходні
* 2-і Далёкаўсходні
* Данскі
* Забайкальскі
* Закаўказскі
* Заходні
* Калінінскі
* Карэльскі
* Каўказскі
* Крымскі
* Курскі
* Ленінградскі
* Мажайскай лініі абароны
* Маскоўская зона абароны
* Маскоўскі рэзервовы
* Паўднёвы
* Паўднёва-Заходні
* Паўднёва-Усходні
* Паўночны
* Паўночна-Заходні
* Паўночна-Каўказскі
* Прыбалтыйскі
* 1-ы Прыбалтыйскі
* 2-і Прыбалтыйскі
* 3-і Прыбалтыйскі
* Прыморская група войскаў
* Рэзервовы
* Рэзервовых армій
* Сталінградскі
* Стэпавы
* 1-ы Украінскі
* 2-і Украінскі
* 3-і Украінскі
* 4-ы Украінскі
* Цэнтральны

 |
| Франты СПА | 
* Закаўказскі
* Заходні
* Маскоўскі
* Паўднёвы
* Паўднёва-заходні
* Паўночны
* Усходні
* Цэнтральны

 |
| Флоты | 
* Балтыйскі
* Паўночны
* Ціхаакіянскі
* Чарнаморскі

 |
| Флатыліі | 
* Азоўская
* Амурская
* Анежская
* Беламорская
* Волжская
* Дняпроўская
* Дунайская
* Ільменская
* Каспійская
* Ладажская
* Паўночная Ціхаакіянская
* Пінская
* Чудская

 |
| 

| Арміі (камандуючыя) |
| --- |
| Агульнавайсковыя | 
* Прыморская
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5 (1, 2)
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 40
* 41
* 42
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 50
* 51
* 52
* 53
* 54
* 55
* 56
* 57
* 58
* 59
* 60
* 61
* 62
* 63
* 64
* 65
* 66
* 67
* 68
* 69
* 70
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* **Ударныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5

 |
| Танкавыя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6

 |
| Паветраныя | 
* 1-я бамбардзіравальная
* 1-я знішчальная
* 2-я знішчальная
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* **Асобыя прызначэнні:** ААП-1
* ААП-2
* ААП-3

 |
| Арміі ППА | 
* 1-я знішчальная
* Бакінская
* Забайкальская
* Ленінградская
* Маскоўская
* Прыамурская
* Прыморская

 |
| Сапёрныя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10

 |

 |
| 

| Карпусы |
| --- |
| Стралковыя | 
* Асобны
* 1
* 2 (1, 2)
* 3
* 4 (1, 2)
* 5
* 6 (1, 2, 3)
* 7
* 8 (1, 2)
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17 (1, 2)
* 18
* 19
* 20
* 21 (1, 2)
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37 (1, 2)
* 38
* 39
* 40
* 41
* 42
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 50
* 51
* 52
* 53
* 54
* 55
* 56
* 57
* 58
* 59
* 60
* 61
* 62
* 63
* 64
* 65
* 66
* 67
* 68
* 69
* 70
* 71
* 72
* 73
* 74
* 75
* 76
* 77
* 78
* 79
* 80
* 81
* 82
* 83
* 84
* 85
* 86
* 87
* 88
* 89
* 90
* 91
* 92
* 93
* 94
* 95
* 96
* 97
* 98
* 99
* 100
* 101
* 102
* 103
* 104
* 105
* 106
* 107
* 108
* 109
* 110
* 111
* 112
* 113
* 114
* 115
* 116
* 117
* 118
* 119
* 120
* 121
* 122
* 123
* 124
* 125
* 126
* 127
* 128
* 129
* 130
* 131
* 132
* 133
* 134
* 135
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 40
* 41
* **Лёгка-стралковыя:** 1
* 2
* **Горнастралковы:** 3
* **Лёгкія горнастралковыя:** 126
* 127

 |
| Танкавыя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12

 |
| Механізаваныя | 
* 1 (1, 2)
* 2 (1, 2)
* 3 (1, 2)
* 4
* 5
* 6 (1, 2)
* 7 (1, 2)
* 8
* 9 (1, 2)
* 10 (1, 2)
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29 (1, 2)
* 30
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9

 |
| Кавалерыйскія | 
* Асобны
* 1
* 2 (1, 2)
* 3
* 4
* 5 (1, 2)
* 6 (1, 2)
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* **Гвардзейскія:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7

 |
| Артылерыйскія | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10

 |
| Паветрана-дэсантныя | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 8

 |
| Авіяцыйныя | 
* **Знішчальныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 1
* **Штурмавыя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 1
* **Бамбардзіравальныя:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* **Гвардзейскі:** 6

 |
| Карпусы ППА | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* **Гвардзейскі:** 8

 |

 |