У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мір (значэнні).
Станцыя «Мір» 9 лютага 1998 года, бачная з адлятаючага шатла «Індэвар» у час экспедыцыі STS-89.
**«Мір»** (руск.: «Мир», «Салют-8») — савецкая (пазней расійская) арбітальная станцыя трэцяга пакалення, якая ўяўляла сабою складаны шматмэтавы навукова-даследчы комплекс. Станцыя была выведзена на арбіту ў лютым 1986 года, 23 сакавіка 2001 года затоплена ў Ціхім акіяне.

Зборка станцыі на арбіце працягвалася да 1996 года. «Мір» стаў першай модульнай касмічнай станцыяй і меў найбольшую масу сярод караблёў, пабываўшых у космасе, пакуль не быў заменены МКС. Станцыя дзейнічала як мікрагравітацыйная даследчая лабараторыя, у якой члены каманды ажыццяўлялі эксперыменты ў галіне біялогіі і біялогіі чалавека, фізіцы, астраноміі, метэаралогіі, а таксама далейшае ўдасканаленне сістэм і прылад, неабходных для сталай прысутнасці ў космасе.

Станцыя стала першай даследчай лабараторыяй у космасе з доўгатэрміновай прысутнасцю людзей на борце. Праца на станцыі ажыццяўлялася доўгатэрміновымі камандамі. Праграма «Мір» трымала рэкорд па бесперапыннай прысутнасці чалавека ў космасе, які быў роўны 3644 дням, пакуль той не быў пабіты 23 кастрычніка 2010 года МКС, але і цяпер Валерыю Палякову належыць рэкорд па працягласці касмічнага палёту чалавека — 437 дзён і 18 гадзін. «Мір» быў населены ўсяго 12 з паловай гадоў з яго 15-гадовага тэрміна службы. На борце станцыі маглі адначасова знаходзіцца тры чалавекі, на кароткі час дазвалялася прысутнасць і большага складу.

Пасля поспеху праграмы «Салют» «Мір» стаў новай ступенню ў праграме касмічных станцый СССР. Першы модуль станцыі, вядомы як базавы блок, быў выведзены на арбіту ў 1986 годзе, да якога пазней былі далучаныя яшчэ 6 модуляў — усе выведзеныя ракетай-носьбітам «Пратон» (акрамя стыкавога модулю). Па завяршэнні мантажу станцыя складалася з сямі модуляў з атмасферай і некалькіх модуляў без атмасферы. Электраэнергіяй станцыя жывілася ад сонечных панэлей, замацаваных на модулях. Станцыя ўтрымлівалася на арбіце  (англ.) (бел. ад 296 да 412 км і рухалася з сярэдняй скорасцю 27700 км/с, тым самым робячы 15,7 віткоў вакол Зямлі ў дзень.

Станцыя была часткай праграмы пілатуемых касмічных палётаў СССР. Па развале СССР кіраванне праграмай перайшло да Федэральнага касмічнага агенцтва Расіі (РКА). З гэтага вынікае, што большасць каманды «Міра» паходзіла з Савецкага Саюза. Але, дзякуючы такім міжнародным праграмам, як Інтэркосмас, Еўрамір  (англ.) (бел. і Мір — Шатл, станцыя стала даступнай для касманаўтаў з Паўночнай Амерыкі, краін Еўропы і Японіі. Паводле ацэнкі былога генеральнага дырэктара РКА, Юрыя Копцева, кошт праграмы склаў $4,2 млрд за ўвесь час вядзення праграмы (распрацоўка, зборка і эксплуатацыя). Станцыю абслугоўвалі касмічныя караблі «Саюз», грузавы «Прагрэс» і караблі праграмы «Спэйс шатл». «Мір» наведалі 104 чалавекі з 12 краін свету.

Зноскі
------

1. ↑  Станция "Мир": факты за 15 лет(руск.) // *Мир Науки и Культуры*. — ISSN 1684-9876.
2. ↑  ISS Passing Old Russian Mir In Crewed Time(англ.).
3. ↑  *Hall, R.* The History of Mir 1986-2000 // *British Interplanetary Society*. — 2000. — ISBN 0-9506597-4-6.
4. ↑  *Hall, R.* Mir: The Final Year // *British Interplanetary Society*. — 2001. — ISBN 0-9506597-5-4.
5. ↑  *Tyler, Patrick E.* Russians Find Pride, and Regret, in Mir's Splashdown(англ.).
6. ↑  *Harland, David.* The Story of Space Station Mir. — New York: Springer-Verlag New York Inc. 2004. — ISBN 978-0-387-23011-5.

Літаратура
----------

* «Мір» // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — С. 460—461. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мір (арбітальная станцыя)
* Сайт з дыяграмамі развіцця станцыі, дэталёвыя апісанні кожнага блока (English).
* Аварыя на запуску станцыі «Мір»
* Арбітальная станцыя «Свет» на расійскім астранамічным партале
* Храналогія запускаў КК да арбітальнай станцыі «Мір»
* Арбітальны комплекс «Мір» на сайце РКК «Энергія» Архівавана 26 ліпеня 2012.
* Хроніка падрыхтоўкі і затаплення станцыі
* Відэакадры Арбітальнай станцыі «Мір» Архівавана 15 кастрычніка 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4475739-6 · LCCN: n96054812 · NDL: 00567715 · NKC: mzk2007378590 · VIAF: 137696977 |