recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Асноўны артыкул: **Гіпаглікемічны сіндром**
**Гіпаглікемія** (ад стар.-грэч.: ὑπό — знізу, пад + γλυκύς — салодкі + αἷμα — кроў) — паталагічны стан, зніжэнне ўтрымання цукру ў крыві ніжэй 80-70 мг%. Гіпаглікемія сустракаецца ў здаровых людзей пры падвышанай мышачнай працы, па прычыне значнага расходу глюкозы як крыніцы энергіі, калі пры гэтым выдаткі арганізма не папаўняюцца лёгказасваяльнымі вугляводамі. Часам гіпаглікемія ўзнікае пры вялікім прыёме вугляводаў, з прычыны рэфлекторнага выдзялення падстраўнікавай залозай празмернага колькасці інсуліну. Гіпаглікемія назіраецца пры некаторых захворваннях астраўковага апарата падстраўнікавай залозы, гіпаталамічнай вобласці галаўнога мозгу, некаторых захворваннях іншых залоз унутранай сакрэцыі, печані (парушэнне функцыі печані як асноўнага дэпо глікагену), а таксама пры перадазаванні інсуліну (гіпаглікемічны шок). Пры гіпаглікемічным шоку пасля кароткачасовага перыяду ўзбуджэння цэнтральнай нервовай сістэмы развіваецца стан, які суправаджаецца пачуццём слабасці, дрымотнасці, голаду, псіхічнымі парушэннямі і інш.; пры зніжэнні ўтрымання цукру да 40 % і ніжэй надыходзяць дрыжыкі, страта свядомасці, курчы. Такі стан ліквідуецца увядзеннем глюкозы. Пры лячэнні некаторых хвароб гіпаглікемічны, або інсулінавы, шок выклікаецца штучна.

Зноскі
------

1. ↑  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. 1 2  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018. Праверана 28 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>

| ⛭Кроў |
| --- |
| Крывятварэнне | 
* Касцявы мозг
* Касцявы мозг чалавека
* Эрытрапаэз
* Лейкапаэз

 |
| Састаў крыві | 
* Плазма крыві
* Эрытрацыты
* Трамбацыты
* Лейкацыты
	+ Гранулацыты
	+ Агранулацыты

 |
| Гранулацыты | 
* Нейтрафілы
* Эазінафілы
* Базафілы

 |
| Агранулацыты | 
* Лімфацыты
	+ T-лімфацыт
	+ B-лімфацыт
	+ NK-лімфацыт
* Манацыты

 |
| Біяхімія крыві | 
* Група крыві, Рэзус-фактар
* Буферныя сістэмы крыві
	+ Ацыдоз
	+ Алкалоз
* Сываратка крыві
* Гематакрыт
* Глікемія
	+ Гіперглікемія
	+ Гіпаглікемія

 |
| Хваробы крыві | 
* Анемія
* Лейкоз
* Каагулапатыя
	+ Гемафілія
	+ Хвароба фон Вілебранда

 |
| Гл. таксама | 
* Гематалогія

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Кругасвет · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 120020765 · LCCN: sh85063783 · LNB: 000159122 · Microsoft: 2780590443 · NKC: ph121005 |
**Гіпаталамус** (лац.: Hypothalamus) — аддзел галаўнога мозгу, размешчаны ніжэй за таламус, або «глядзельных грудоў», за што і атрымаў сваю назву.

Месцазнаходжанне гіпаталамуса ў мозгу
Гіпаталамус размяшчаецца спераду ад ножак мозгу і складаецца з шэрагу структур: размешчанай спераду глядзельнай і нюхальнай частак. Да апошняй адносіцца ўласна падузгор’е, ці гіпаталамус, у якім размешчаны цэнтры вегетатыўнай часткі нервовай сістэмы. У гіпаталамусе маюцца нейроны звычайнага тыпу і нейрасакраторныя клеткі. І тыя і іншыя выпрацоўваюць бялковыя сакрэты і медыятары, аднак у нейрасакраторных клетках пераважае бялковы сінтэз, а нейрасекрэт выдзяляецца ў лімфу і кроў. Гэтыя клеткі трансфармуюць нервовы імпульс у нейрагарманальны.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Гіпаталамус**

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4125623-2 · LCCN: sh85063824 · Microsoft: 2777003273, 2908825462, 2909160016 |
**Гіпердактылі́чная ры́фма** — такі від рыфмы, калі націск у сугучных словах падае далей чым на трэці склад ад канца. У беларускай паэзіі сустракаецца вельмі рэдка і толькі на чацвёртым ад канца складзе. Вось прыклад гіпердактылічнай рыфмы з народнай песні:

Ты бярозка не цярэ́бленая,
Твае сучайкі сярэ́браныя,
Маковачка пазало́чывана,
Чорным шоўкам перастро́чывана.
У сучаснай паэзіі гіпердактылічная рыфма ўжываецца ў спалучэнні з мужчынскай і жаночай рыфмамі ў вершах розных жанраў. Вялікі мастацкі эфект дасягаецца раптоўным з'яўленнем рэдкай гіпердактылічнай рыфмы на фоне іншых, больш прывычных, рыфмаў.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
**Прэзідэнт Рэспублікі Науру** абіраецца парламентам з ліку яго членаў і з’яўляецца адначасова кіраўніком дзяржавы і кіраўніком урада Науру (у 2013—2016 гадах існавала пасада прэм’ер-міністра, у далейшым скасаваная). Адначасова ён можа займаць міністэрскія пасады ў сфарміраваным ім урадзе. Прэзідэнт Науру абіраецца кожным новым абраным скліканнем парламента (тэрмін паўнамоцтваў якога складае, у сваю чаргу, 3 гады) без абмежаванняў на колькасць пераабранняў. Парламент можа датэрмінова адправіць у адстаўку прэзідэнта, вынесучы яму вотум недаверу, і абраць іншую асобу на астатні перыяд часу. Паколькі палітычныя партыі ў Науру адыгрываюць нязначную ролю (з усіх прэзідэнтаў Науру членамі якой-небудзь партыі былі толькі Бернард Давіёга[en], Кенан Аданг[en] і Кінза Кладумар[en]), абранне прэзідэнта адбываецца ў выніку дамоўленасцей незалежных дэпутатаў, што вядзе да частых датэрміновых адставак кіраўніка дзяржавы ў выніку распаду групоўкі дэпутатаў, якая падтрымлівае яго (19 разоў за гісторыю краіны прэзідэнту быў вынесены паспяховы вотум недаверу, 2 разы прэзідэнт датэрмінова падаваў у адстаўку пад яго пагрозай). Многія прэзідэнты Науру займалі пасаду менш за месяц, а Рэнэ Харыс[en] у 2003 годзе ў свой трэці тэрмін прабыў прэзідэнтам усяго суткі, пасля чаго зноў быў абраны яго папярэднік Давіёга. Пры гэтым за ўвесь 2003 год датэрміновыя прэзідэнцкія выбары[en] прайшлі восем разоў. Дзеючы прэзідэнт Лаянэл Энгімеа[en], абраны пасля парламенцкіх выбараў 2019 года.

Зноскі
------

1. ↑  Официальный сайт правительства Науру

Спасылкі
--------



* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Штандар Прэзідэнта Чэшскай Рэспублікі з дэвізам «Праўда перамагае».
Петр Павел
**Прэзідэнт Чэхіі**, афіцыйна **прэзідэнт Чэшскай Рэспублікі** (чэшск.: Prezident České republiky) — паводле канстытуцыі Чэхіі, якая дзейнічае 1993 года — кіраўнік Чэшскай Рэспублікі, які прадстаўляе дзяржаву на міжнароднай арэне, а таксама Вярхоўны галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі Чэхіі.

Рэзідэнцыя — Пражскі Град.

Да 2013 года прэзідэнт выбіраўся дзвюма палатамі парламента Чэхіі — Сенатам і Палатай Дэпутатаў. Для перамогі кандыдату ў прэзідэнты неабходна была падтрымка большасці ў абедзвюх палатах. Аднак вядучыя палітычныя партыі патрабавалі змянення гэтага парадку выбрання і ў 2013 годзе прайшлі першыя прамыя выбары прэзідэнта.

Прэзідэнты
----------

|
|  |
| **№** | **Прэзідэнт**  | **Партрэт** | **Пачатак паўнамоцтваў** | **Канец паўнамоцтваў** | **Партыя** |
| 1 | Вацлаў Гавел |  | 2 лютага 1993 | 2 лютага 2003 | Грамадзянскі форум (1989—1991) Беспартыйны |
| 2 | Вацлаў Клаус |  | 7 сакавіка 2003 | 7 сакавіка 2013 | Грамадзянскі форум (1989—1991)Грамадзянская дэмакратычная партыя (1991—2002, з 2002 года ганаровы старшыня партыі)Беспартыйны |
| 3 | Мілаш Земан |  | 8 сакавіка 2013 | 8 сакавіка 2023 | Камуністычная партыя Чэхаславакіі (1968—1970)Грамадзянскі форум (1989—1990)Чэшская сацыял-дэмакратычная партыя (1992—2007)Партыя грамадзянскіх правоў — Земанаўцы (з 2009 года) |
| 4 | Петр Павел |  | 9 сакавіка 2023 | дзейны |  |

Прэм’ер-міністры і спікеры парламента, якія выконвалі абавязкі прэзідэнта
* Вацлаў Клаус і Мілан Ухдэ (1993)
* Уладзімір Шпідла і Любамір Заоралек (2003)
Прымяненне калючай стужкі ў Мінску 30 жніўня 2020 года
**Калючая стужка** — разнавіднасць непарыўных інжынерных загарод, прызначаных для ўтрымання жывой сілы і лёгкай колавай тэхнікі.

Калючая стужка, у параўнанні з калючым дротам, наносіць больш сур’ёзныя раны і складаней пераадольваецца людзьмі без інструментаў, даючы ахове больш часу на рэагаванне. Акрамя звычайных драпін і сапсаванага адзення, дадзеная загарода здольна нават забіць чалавека ў выпадку вялікай страты крыві.

Калючы стужка была вынайдзеная ў Германіі падчас Першай сусветнай вайны як апошні сродак ва ўмовах недахопу дроту. Неўзабаве яе сталі армаваць дротам.

У цяперашні час выпускаецца армаваная калючая стужка з магчымасцю апрасоўкі жылы дроту ад 1,8 да 4 міліметраў.

Паляпшэнне ахоўных уласцівасцяў загароды «Егоза» з армаванай калючай стужкі дасягаецца за кошт выкарыстання ў вытворчасці высокавугляродзістага ацынкаванага канатнага дроту ДАСТ 7372-79 і ДАСТ 9850-72, загароды вырабляюцца з спружыннага дроту ДАСТ 9389 (марка 65г), іншых відаў высокавугляродзістага дроту. Вырабляюцца трох- і пяціклёпачныя загароды.

Для вытворчасці сучаснай армаванай калючай стужкі, стужку накручваюць на барабан, затым злучаюць суседнія віткі ў шахматным парадку ў 3-11 месцах металічнымі плоскімі клямарамі або драцянымі клямарамі. Пры расцяжэнні бухты спіральнага бар’ера бяспекі утворыцца цыліндрычнае калючая загарода.

Зноскі
------

1. ↑  Спиральное ограждение «Егоза»

| ⛭Фартыфікацыя |
| --- |
| Старажытныя часы | 
* Вежа
* Гарадзішча
* Гарадскія сцены
* Засечная лінія
* Звералоўная яма
* Земляны вал
* Каструм
* Краног
* Крэпасць
* Лімес
* Крапасная вежа
* Вастракол
* Роў
* Судзіс
* Тын
* Форт
* Форт-пагорак

 |
| Сярэднявечча | 
* Амбразура
* Байніца
* Барбакан
* Бартызан
* Бастэя
* Баявы ход
* Бланкі
* Бруствер
* Вартаўнічая вежа
* Габіён
* Гародня, фартыфікацыя
* Герса
* Гарадская брама
* Гуляй-горад
* Данжон
* Данскер
* Дзюры-забойцы
* Забарол
* Замак
* Засека
* Захаб
* Зубец
* Канцэнтрычны замак
* Крэмль
* Крапасная агароджа
* Машыкуль
* Падсябіцце
* Пацерна
* Плесі
* Прасла
* Разводны мост
* Перадавы роў
* Рэдзюіт
* Рагатка
* Тараса
* Тэт-дэ-пон
* Цытадэль
* Часнок

 |
| Новы час | 
* Апрош
* Бастыён
* Бастыённая сістэма ўмацаванняў
* Барыкада
* Батарда
* Блакгаўз
* Больверк
* Гласіс
* Гаржа
* Горнверк
* Кавальер
* Каземат
* Капанір
* Контргард
* Контрэскарп
* Кронверк
* Курціна
* Купюр
* Люнет
* Мяшкі з пяском
* Равелін
* Рэдан
* Рэдут
* Траншэя
* Тэналь
* Фас
* Фланк
* Фашына
* Флеш
* Эскарп

 |
| XIX стагоддзе | 
* Fahrpanzer
* Акоп
* Барбет
* Гарматная вежа
* Погранпост
* Бранябашэнная батарэя
* Берагавая артылерыя
* Берагавыя ўмацаванні
* Калючы дрот
* Наземная міна
* Мнагавугольны форт

 |
| XX стагоддзеі сучаснасць | 
* Агароджа пад токам
* Бліндаж
* Спіраль Бруна
* Калючая стужка
* Перакрытая шчыліна
* Супрацьтанкавы вожык
* Супрацьтанкавыя надаўбні
* Супрацьтанкавыя загароды
* Зенітныя вежы
* Габіён
* Умацаваны раён
* ДАП
* ДЗАП
* Бункер
* УАЗ «Гарчак»
* Аўтаматычная турэль
* Танк у акопе

 |
| Гісторыя фартыфікацыі |
**Прэзідэнт Мексіканскіх Злучаных Штатаў** — кіраўнік выканаўчай улады Мексікі.

Выбары і кампетэнцыя
--------------------

Прэзідэнт выбіраецца на шасцігадовы тэрмін без права перавыбрання. Выбары праходзяць у адзін тур і пераможца вызначаецца простай большасцю галасоў. У 2017 годзе прэзідэнтам Мексікі быў абраны Андрэс Мануэль Лопес Абрадор (заняў пасаду 1 снежня 2018 года).

У якасці кіраўніка выканаўчай улады Прэзідэнт кіруе ўсім дзяржаўным апаратам, прызначае і звальняе вышэйшых службовых асоб Федэрацыі і Федэральнай акругі, узначальвае ўзброеныя сілы. Яму пададзена права заканадаўчай ініцыятывы, і практычна большасць законапраектаў, якія абмяркоўваюцца і зацвярджаюцца Кангрэсам, зыходзіць ад выканаўчай улады. Прэзідэнт мае права вета, аднак з прычыны таго, што ён мае магчымасць цалкам кантраляваць заканадаўчы працэс, яно не атрымала ў Мексіцы распаўсюджання. Прэзідэнт мае права ўводзіць надзвычайнае становішча, прыпыняць дзеянне канстытуцыйных гарантый, рэалізоўваць магчымасць федэральнай інтэрвенцыі ва ўнутраныя справы штатаў. Ён выдае дэкрэты, якія маюць сілу закона. Усе пастановы, дэкрэты, рашэнні і загады Прэзідэнта павінны быць змацаваны подпісам дзяржаўнага сакратара, да якога адносіцца адпаведны акт.

Нароўні з шырокімі паўнамоцтвамі прэзідэнт у сваіх дзеяннях звязаны са мноствам пісаных і няпісаных умоўнасцей і абмежаванняў. Перш за ўсё, ён абавязаны выконваць канстытуцыю, па-другое, яго тэрмін кіравання абмежаваны 6 гадамі. Ставіць пытанне аб другім тэрміне азначае парушыць адзін з асноўных ідэалаў Мексіканскай рэвалюцыі — «неперавыбранне». Таксама прэзідэнт не можа адкрыта паквапіцца на асноўныя дэмакратычныя заваяванні рэвалюцыі, на закон аб аграрнай рэформе, аб нацыяналізацыі нафтаздабычы і яе першаснай перапрацоўцы, на незалежны замежнапалітычны курс краіны, які стаў ужо традыцыйным, і інш. Гэта прадвызначае пераемнасць палітыкі кожнай адміністрацыі па шэрагу кардынальных кірункаў, а таксама забяспечвае ёй шырокую падтрымку насельніцтва.

Зноскі
------

1. ↑  Правовые системы стран мира: энцикл. справ / Ф. М. Решетников и др.; Отв. ред. А. Я. Сухарев. — Издание 2-е, испр. и доп. — М.: Норма, 2001. — ISBN 5891235277.

Гл. таксама
-----------

* Палітычная сістэма Мексікі
* Кангрэс Мексікі
* Спіс прэзідэнтаў Мексікі

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Прэзідэнт Мексікі
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Манікуаган (значэнні).

**Возера Манікуаган** або **Манікуаганскае вадасховішча** (англ.: Manicouagan Reservoir) — кольцападобнае возера, размешчанае на Лаўрэнційскім узвышшы ў цэнтральнай частцы правінцыі Квебек, Канада. Знаходзіцца ў метэарытным кратары з аднайменнай назвай, мае плошчу 1942 км². У цэнтры возера знаходзіцца востраў Рэнэ-Левасёр, на якім размешчана гара Вавілон (952 м). Возера разам з востравам добра бачныя з космасу, з-за чаго таксама маюць назву «*вока Квебека*». У 2007 годзе возера Манікуаган было высунута на праводжаны тэлекампаніяй CBC конкурс *Сямі цудаў Канады*.

Гідраэлектрастанцыя
-------------------

Плаціна Manic-5 — асноўная плаціна на Манікуганскім вадасховішчы.
Плошча возера павялічылася ў 1960-х гадах, калі кампанія Hydro-Québec пабудавала серыю плацін (Манік-1, Манік-2 і г. д.) з гідраэлектрастанцыямі. Комплекс плацін таксама завецца *праект Манік-Утард*, паколькі размешчаны на рэках Манікуаган і Рыўер-оз-Утард.

Возера Манікуаган працуе ў якасці гідраўлічнага акумулятара — у перыяд зімовых халадоў паверхня возера апускаецца, паколькі турбіны электрастанцый працуюць увесь час для абагравання жыхароў правінцыі. Узровень вады ў возеры таксама апускаецца ў летні перыяд моцнай спякоты ў Новай Англіі, паколькі тым часам Hydro-Québec прадае электраэнергію ў ЗША.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* World Lakes Database Manicouagan Reference Архівавана 21 лістапада 2005.  (англ.)

| ⛭Азёры Паўночнай Амерыкі |
| --- |
| Азёры Канады | 
* Атабаска
* Вялікае Мядзвежае
* Вялікае Нявольніцкае возера
* Верхняе
* Вініпег
* Гурон
* Манікуаган
* Маніту
* Ніпісінг
* Ніпіган
* Аленевае возера
* Антарыа
* Пейта
* Сімка
* Шамплейн
* Эры

 |  |
| Вялікія азёры | 
* Верхняе
* Мічыган
* Гурон
* Эры
* Антарыа

 |
| Азёры ЗША | 
* Вялікае Салёнае возера
* Верхняе
* Гурон
* Мічыган
* Антарыа
* Таха
* Уініпесокі
* Шамплейн
* Эры

 |
| Азёры Мексікі | 
* Тэшкока
* Чапала

 |
| Азёры Гватэмалы | 
* Аматытлан
* Ісабаль
* Петэн-Іца

 |
| Азёры Нікарагуа | 
* Манагуа
* Нікарагуа

 |
| Азёры Дамініканскай Рэспублікі | Энрыкільё |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Канадская |
**Манітулін** (англ.: Manitoulin) — востраў на возеры Гурон, самы вялікі востраў у свеце, размешчаны ў прэсным возеры.

Плошча вострава — 2766 км², гэта крыху больш Люксембурга. Манітулін па плошчы займае 31-е месца сярод усіх астравоў Канады і 174-е месца ў свеце. На востраве размешчана мноства азёр, адно з якіх Маніту — плошчай 106,42 км² з’яўляецца найбуйнейшым у свеце «возерам у возеры».

Адміністрацыйна востраў адносіцца да канадскай правінцыі Антарыа. Насельніцтва Манітуліна складае 12,6 тыс. жыхароў (2007).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4277788-4 · LCCN: sh85080572 · VIAF: 96144647639129848286 |
**Двуверш**, радзей **дыстых** (грэч. δίστιχον) — страфа з двух радкоў.

Звычайна маецца на ўвазе **элегічны двуверш** (грэч. δίστιχον έλεγειακόν) — страфа, якая складаецца з двух нерыфмаваных радкоў (двухрадкоўе): першага — гекзаметра, другога — пентаметра.

Гісторыя
--------

Дыстых узнік і асабліва культываваўся ў антычным вершаскладанні. Элегічным ён названы таму, што ў такой форме ўвасабляліся глыбокія жыццёвыя і філасофскія назіранні, якія выклікаюць разважанні і ім звычайна пісаліся элегіі. 

Дыстых мог існаваць і асобна (афарызмы, выслоўі, эпіграмы і г. д.). З антычнай паэзіі дыстых засвойваецца навуковай лацінскай паэзіяй ранняга Сярэднявечча і Рэнесансу.

Як перайманне антычнаму свету дыстых адраджаецца ў сілаба-танічных метрыках неакласіцызму. У нямецкай паэзіі вядомыя «Ксеніі» Гётэ і Шылера — больш за шасцісот дыстыхаў эпіграм.
Двухпалатны парламент.     Аднапалатны парламент.     Парламент адсутнічае.
**Двухпалатны парламент** — гэта структура парламента, у якую ўваходзяць дзве палаты.

Палаты парламента адрозніваюцца па складзе, парадку фарміравання, паўнамоцтвам. Як правіла, адна з палат - верхняя, другая - ніжняя. Гэта азначае, што законы першапачаткова прымаюцца ніжняй палатай, а верхняя палата іх ухваляе. Звычайна верхняя палата не мае права ўносіць змены ў закон, а яго задача - прыняць ці адхіляць яго.

Двухпалатныя парламенты існуюць, у прыватнасці, ва Узбекістане, Мексіцы, Бразіліі, Аргенціне, Канадзе, ЗША, Расіі, Вялікабрытаніі, Францыі, Польшчы, Іспаніі. У Рэспубліцы Беларусь з 1996 года таксама дзейнічае двухпалатны парламент - Нацыянальны сход, дзе Савет Рэспублікі — гэта верхняя палата, а Палата Прадстаўнікоў — ніжняя.

Гл.таксама
----------

* Аднапалатны парламент

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 13320517m · GND: 4136850-2 · Microsoft: 2781317773 · NDL: 00568491 · NKC: ph250082 |
Піраміды Гізы
**Піраміды Гізы** — комплекс пірамід на плато Гіза ў прыгарадзе Каіра, Егіпет.

Гэты комплекс старажытных помнікаў знаходзіцца на адлегласці каля 8 км у напрамку ў цэнтр пустыні ад старога горада Гіза на Ніле, прыкладна ў 25 км на паўднёвы захад ад цэнтра Каіра.

У пірамідах у Гізе ідэя велічы, усемагутнасці цара, блізкасці яго да багоў знайшла найбольш поўнае ўвасабленне. Самая вялікая з іх — піраміда Хеопса, пабудаваная архітэктарам Хеміунам.

Піраміда Хеопса з'яўляецца адзіным уцалелым помнікам з сямі цудаў свету.

Гл. таксама
-----------

* Некропаль Гізы

Спасылкі
--------

* Піраміды Гізы, віртуальны тур Архівавана 16 сакавіка 2014.

| ⛭Плато Гіза |
| --- |
| Піраміды | Піраміда Хеопса ·  Піраміда Хефрэна ·  Піраміда Мікерына ·  Грабніца Хенткаус I[de] |
| Скульптуры | Вялікі Сфінкс |

| Некропаль Мемфіса |
| --- |
| 
* *З поўначы на поўдзень*: Абу-Раваш
* Гіза
* Завіет-эль-Эрыян
* Абусір-эль-Мелек
* Сакара
* Абу-Гараб
* Дахшур

 |
Феерверк.
**Піратэ́хніка** (стар.-грэч.: πῦρ — агонь, жар; τεχνικός ад τέχνη — мастацтва, майстэрства, уменне) — галіна тэхнікі, звязаная з тэхналогіямі падрыхтоўкі гаручых саставаў і спальвання іх для атрымання пэўнага сігналу ці эфекту; падрадзяляецца на ваенную (такія як сігнальныя ракетніцы, святлошумавыя спецсродкі, дымавыя шашкі), спецыялізаваную (кіназдымачныя спецэфекты, грамадзянскія сігнальныя сродкі, піраболты, чыгуначныя петарды) і забаўляльную (галоўным чынам феерверкавыя вырабы — петарды, бенгальскія свечкі, хлопаўкі, ракеты, фантаны, салюты). Да піратэхнікі таксама адносяцца такія вырабы як запалкі і спецыяльныя пірапатроны для падушак бяспекі.

Састаў піратэхнічных сумесяў
----------------------------

Зыходныя кампаненты: акісляльнік, гаручае рэчыва, цэментатары і флегматызатары.

Акісляльнікі — рэчывы, якія могуць аддаваць кісларод пры павышанай тэмпературы: хлараты, перхлараты, нітраты, сульфаты, перманганаты, храматы, перакісы і вокіслы металаў.

Гаручыя рэчывы — рэчывы, якія здольныя пры пэўных умовах акісляцца кіслародам паветра, ці кіслародам, аддадзеным акісляльнікам.
Неарганічныя — металічныя стружкі(Al, Mg, Zr, Si, Fe, Sb, Zn, і сплавы Al-Mg, Al-Si і г.д.), сера, вугаль, фосфар, сярністы фосфар, сульфіды.
Арганічныя — драўняныя стружкі, смолы (ідытол, бакеліт, шэлак, каніфоль, гуміарабік, салі каніфолі), алеі (пакост, рыцына), вуглевадароды (нафталін, антрацэн, вазелін, парафін, горны воск ці азакерыт, нафта, газа), вугляводы (вінаградны, трысняговы цукар, крухмал, дэкстрын, цэлюлоза).

Для стварэння розных колераў свячэння піраэлементаў ужываюцца солі розных металаў (барыю — зялёны, стронцыю — чырвоны, натрыю — жоўты, медзі — сіні, кальцыю — аранжавы). Асноўным разрыўным складнікам з'яўляецца порах. Карпусы вырабаў вырабляюцца з лёгкіх матэрыялаў, якія не даюць небяспечных асколкаў — кардона, пластыка.

Зноскі
------

1. ↑  Быстров В. Пиротехнические составы в военном деле.1939

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Піратэхніка

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX530955 · BNF: 11935679m · GND: 4047927-4 · LCCN: sh85048575 · Microsoft: 62594274 · NKC: ph180743 |

 |
**«Пірацкае золата»** (англ.: The Pirate’s Gold) — амерыканскі чорна-белы[en] нямы драматычны кароткаметражны фільм 1908 года рэжысёра Дэвіда Уорка Грыфіта. Прэм’ера адбылася 6 лістапада 1908 года. У цяперашні час няма вядомых захаваных копій фільма, які, верагодна, страчаны.

Сінопсіс
--------

Малады Уілкінсан пакідае родны дом, дзе жыве з маці, і адпраўляецца шукаць свой лёс. Побач з домам бушуе шторм, які выкідвае на бераг трох піратаў з куфрам, у якім знаходзіцца іх скарб. Двое піратаў, з-за прагнасці, забіваюць адзін аднаго. Апошні з піратаў, іх лідар, паспявае збегчы, хоць і цяжка паранены, у дом Уілкінсан, дзе перад смерцю хавае куфар сярод камянёў каміна. Старая місіс Уілкінсан памірае, калі маланка трапляе ў яе дом. Таямніца скарбаў здаецца назаўжды згубленай. Пасля вяртання з падарожжа малады Уілкінсан пачынае новае жыццё, у яго каханая жонка і сын. Здаецца, усё ідзе добра. Аднойчы ён захварэў і застаўся без сродкаў да існавання. Пасля гэтага ён хоча здзейсніць самагубства. Яго жонка шпіёніць за ім і ловіць яго, калі ён збіраецца застрэліцца. Кінуўшыся на яго, яна выбівае пісталет, куля трапляе ў камін і разбівае камень, за якім знаходзіцца схаваны скарб.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Джордж Гебхардт[en] | малады Уілкінсан  малады Уілкінсан  |
| Лінда Арвідсан[en] | місіс Уілкінсан  місіс Уілкінсан  |
| Чарлз Інслі | крэдытар  крэдытар  |
| Мак Сэнэт | пірат  пірат  |
| Артур В. Джонсан[en] | эпізадычная роля  эпізадычная роля  |
| Флорэнс Лоўрэнс | эпізадычная роля  эпізадычная роля  |
| Джордж Нікалс[en] | эпізадычная роля  эпізадычная роля  |
| Энтані О'Саліван[en] | эпізадычная роля  эпізадычная роля  |

Вытворчасць
-----------

Фільм створаны амерыканскай кінакампаніяй «Mutoscope & Biograph»[en], здымаўся ў горадзе Сі-Брайт[uk], штат Нью-Джэрсі.

Зноскі
------

1. 1 2  The Pirate's Gold **(нявызн.)**. *Silent Era*. Праверана 24.10.2020.  (англ.)

Спасылкі
--------

* Пірацкае золата на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* Пірацкае золата на сайце «American Film Institute Catalog» (англ.)
* Пірацкае золата на сайце «*AllMovie*» (англ.)
* Пірацкае золата на сайце «*ČSFD*» (чэшск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · The American Film Institute Catalog of Motion Pictures |

|  |
| --- |
| 
П:  **Кінематограф**  П:  **ЗША** 
 |
**Двусхільны** або **вільчыкавы дах** — гэта дах с двума нахіленымі к вонкавым сценам схіламі.

З трох асноўных форм дахаў (1/ *аднасхільны*; 2/ *двухсхільны або* *вільчыкавы*; 3/ *чатырохсхільны* або *шатровы*) двусхільны лічыцца найлепшым, таму вельмі распаўсюджаны. У такім даху кроквы абапіраюцца адна на адну, кожная пара стаіць асобна і звязваюцца пары крокваў латамі. У тарцах дах мае трохвугольныя сцены — франтоны або, інакш, шчыт. Пад дахам усталёўваецца гарышча. Асвятленне ды вентыляцыя гарышча робіцца пры дапамозе акон у франтонах і (або) на схілах, якія завуцца дахавымі.

Камбінацыі
----------

Камбінацыя двухсхільнага ды шатровага дахаў утварае паўвальмавы дах, які па зручнасці займае прамежнае становішча паміж двухсхільным і шатровым.

Перасячэннем двух двухсхільных дахаў складаецца *шматшчытавы дах*.

Тыпы двухсхільных дахоў
-----------------------

Дахі з нераўнамернымі вугламі схілаў (што значыць размяшчэннем канька не праз сярэдзіну будынка) і рознай даўжынёй карнізных навісяў ужываюцца калі заказчык жадае падкрэсліць архітэктурную асаблівасць яго жытла. Такая страха, у сэнсе дызайна, выглядае даволі арыгінальна, але ж мае недахоп - нерацыянальнасць выкарыстання гарышча.

* Дах з рознымі вугламі схілаўДах з рознымі вугламі схілаў

Ламаны шчытавы дах мае рацыю ў тых выпадках, калі ёсць патрэба карыстацца гарышчам у якасці мансарды. У такім выпадку павялічаны аб'ём гарышча дазваляе лёгка ўсталяваць мансарду, якую звычайна абараняюць ад вільгаці ды ўцяпляюць.

* Ламаны шчытавы дахЛаманы шчытавы дах

Двухсхільны сіметрычны дах грунтуецца на раўнабедраным трохвугольніку. Артадаксальная форма ды непатрабавальнасць падчас будавання зрабілі яе вельмі любай не толькі для прафесійных будаўнікоў, але й для аматараў.

* Двухшчытавы сіметрычны дахДвухшчытавы сіметрычны дах

Гл. таксама
-----------

* Дах
* Шчыт

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------
**Дзесяціногія ракападобныя** (*Decapoda*) — атрад вышэйшых ракаў, які змяшчае каля траціны ўсіх яго відаў.

Апісанне
--------

Даўжыня цела да 80 см, размах клюшняў да 3 м. Характэрная прыхмета — зліццё сківічных сегментаў галавы з груднымі і пераўтварэнне трох пярэдніх пар канечнасцей грудзей у нагасківіцы, якія ўдзельнічаюць у перадачы корму да ротавай адтуліны; 5 пар задніх грудных ног хадзільныя (адсюль назва); на некаторых часта развіваюцца клюшні. Галава і грудзі ўкрыты зверху галавагрудным шчытом (карапаксам). Вочы сцябліністая, фасетачныя.

Пашырэнне
---------

Больш пашыраны ў морах, менш — у прэсных вадаёмах і на сушы; на Беларусі жывуць прадстаўнікі роду рачныя ракі (*Astacus*).

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Раздзельнаполыя. Самкі (акрамя крэветак) выношваюць яйцы на брушных ножках. Лічынкі рэзка адрозніваюцца ад дарослых; у многіх развіццё прамое. Кормяцца жывёльным і раслінным кормам.

Класіфікацыя
------------

Выдзяляюцца 2 падатрады — *Natantia* (крэветкі) і *Reptantia* (рачныя ракі, амары, лангусты, крабы, ракі-пустэльнікі). Больш за 8500 відаў.

Гаспадарчае значэнне
--------------------

Некаторыя — аб’екты промыслу і развядзення. Асаблівы камерцыйны інтарэс уяўляюць прадстаўнікі сямейства амараў.

Літаратура
----------

* Дзесяціногія ракападобныя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11934867x · GND: 4190570-2 · LCCN: sh85036164 · Microsoft: 2779770362, 2908555515 · NDL: 00574744 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Прэзідэнцкі палац.
Прэзідэнцкі палац у Тайбэі, які быў Дом японскага генерал-губернатара
**Прэзідэнцкі палац** (кіт.: 中華民國總統府) — будынак, размешчаны ў Тайбэі, сталіцы Кітайскай Рэспублікі.
Будаўніцтва будынка працягвалася з 1906 па 1919 гады. Першапачаткова ён уяўляў сабой Дом генерал-губернатара Тайваня, з прычыны таго, што востраў з 1895 па 1945 гады быў японскай калоніяй. Нягледзячы на тое, што будынак моцна пацярпеў ад бамбардзіровак саюзнікаў, кітайскія ўлады пачалі яго аднаўленне толькі ў 1947 годзе. У 1950 годзе, калі ўрад Кітайскай Рэспублікі страціў кантроль над мацерыковым Кітаем, будынак стаў Палацам Прэзідэнта Кітайскай Рэспублікі.

Гл. таксама
-----------

* Дом генерал-губернатара Карэі
* Генерал-губернатары Тайваня
* Прэзідэнт Тайваня

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Прэзідэнцкі палац (Тайбэй)
**Расстрэ́л у Мі́нску**  — карціна беларускага мастака Міхася Філіповіча, напісаная ў 1925 годзе. Палатно было прадстаўлена сярод 25 іншых работ Філіповіча, выкананых у розных жанрах, на 1-й Усебеларускай выстаўцы.

Апісанне
--------

Карціна раскрывае драматычную старонку гісторыі барацьбы мінскага пралетарыяту з царскім самадзяржаўем у 1905 годзе, калі царскія войскі і паліцыя 18 (31) кастрычніка расстралялі мітынг у Мінску. У гэтым надзвычай дынамічным творы выразна раскрылася кампазіцыйнае майстэрства жывапісца, падтрыманае ўсёй жывапісна-пластычнай і вобразнай пабудовай сюжэта. На жаль, гэты бок майстэрства жывапісца не быў заўважаны тагачаснай мастацкай крытыкай.

Зноскі
------

1. 1 2  Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 4: 1917-1941 гг. ; [рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал.рэд.) [і інш.] ; рэд. т. Л. М. Дробаў, В. Ф. Шматаў] ; АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мінск : Навука і тэхніка, 1990. — 352 с. : іл. ISBN 5-343-00157-2

Літаратура
----------

* Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 4: 1917-1941 гг. ; [рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал.рэд.) [і інш.] ; рэд. т. Л. М. Дробаў, В. Ф. Шматаў] ; АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мінск : Навука і тэхніка, 1990. — 352 с. : іл. ISBN 5-343-00157-2
Піраміда Хефрэна
**Піраміда Хефрэна** (дакладней - **Хафры**) — другая па велічыні старажытнаегіпецкая піраміда.

Размешчана побач з Вялікім сфінксам, а таксама пірамідамі Хеопса (Хуфу) і Мікерына на Плато Гіза. Пабудавана як мяркуецца, у сярэдзіне XXVI стагоддзя да н. э. Збудаванне вышынёй у 143,5 м атрымала назву Урт-Хафра («Хафра вялікі» або «ушанаваны Хафра»).

Каменныя блокі ля ўваходу ў памінальны храм дасягаюць у даўжыню 5,45 м і важаць да 42 тон. Гэта былі шырокія будынкі: 113 м на 49 м - памінальнай храм, і 45 м на 50 м - храм у даліне, вышыня якога ў цяперашні час складае 13 м. Улічваючы знойдзеныя фрагменты, агульная колькасць скульптурных твораў ніжняга храма Хафра налічвае больш за 200 статуй. Сярод іх - знакамітая статуя цара, выкананая з цёмна-зялёнага дыярыта. Валадар ганарліва сядзіць на троне з прыбранай хусткай на галаве і урэем на ілбе, а ззаду яго лунае сокалападобны бог Хор.

Статыстычныя дадзеныя
---------------------

Вышыня: 143,87 м (275 каралеўскіх локцяў)

Даўжыня бакавога боку: 215,29 м (410 каралеўскіх локця)

Вугал нахілу: 53 ° 10 '

Аб'ём піраміды: 2211096 м ³

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Піраміда Хефрэна


| ⛭Плато Гіза |
| --- |
| Піраміды | Піраміда Хеопса ·  Піраміда Хефрэна ·  Піраміда Мікерына ·  Грабніца Хенткаус I[de] |
| Скульптуры | Вялікі Сфінкс |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4307824-2 · VIAF: 243135953 |
**Бадзіль Катарына Б’ёрн** (нарв.: Bodil Catharina Biørn; 27 мая 1871, Крагэро — 22 ліпеня 1960, Осла) — нарвежская місіянерка. Яна была сведкай генацыду армян і выратавала жыццё мноству армянскіх уцекачоў на ўсходзе Асманскай імперыі.

Біяграфія
---------

Б’ёрн паходзіла з багатай шматдзетнай нарвежскай сям'і. Пасля сканчэння школы яна хацела стаць спявачкай, аднак ва ўзросце 25 гадоў звярнулася да рэлігіі і вырашыла дапамагаць пакутным. Яна вучылася на курсах медсёстраў у Нарвегіі і Германіі. У 1904 годзе скончыла місіянерскую школу ў Капенгагене і ў 1905 годзе адправілася на ўсход Асманскай імперыі як місіянерка ад імя «Арганізацыі жанчын-місіянерак». Спачатку яна працавала ў горадзе Мезрэ правінцыі Харберд (сёння Элязыг).

З 1907 года яна працавала ў горадзе Муш у лякарні і дзіцячым доме для армян. Там у яе было ад 50 да 70 пацыентаў у дзень. У 1915 годзе падчас генацыду пацыенты і працаўнікі лякарні забіты ці выгнаны. Разам са сваёй шведскай калегай Альмай Юхансан яна была адзінай заходняй сведкай генацыду ў гэтым населеным пункце. У 1917 годзе яна вярнулася назад у Нарвегію, узяўшы з сабой усыноўленага ёю двухгадовага армянскага сірату. У 1921 годзе яна пераехала ў Арменію і адкрыла ў Александропалі дзіцячы прытулак «Луйсахпюр» на нарвежскія ахвяраванні. У 1924 годзе ўрад Савецкай Арменіі зачыніў прытулак, перавядучы сірот у прытулак «Амерком». Пасля гэтага Бёрн была змушана пакінуць краіну.

Яна адправіліся ў Алепа ў Сірыі і працавала там з армянскім уцекачам. У 1934 годзе яна адправілася назад у Нарвегію. Да сваёй смерці яна займалася зборам сродкаў, лекцыямі і артыкуламі пра лёс армянскіх уцекачоў, пацярпелых ад генацыду.

Памяць
------

Як і Фрыцьёф Нансен, Б’ёрн у Арменіі атрымала прызнанне за дзейнасць для армянскага народа; яны абодва адзначаны ў музеі генацыду армян у Ерэване. Яе фатаграфіі і дзённікавыя запісы пра генацыд 1915—1916 гадоў захоўваюцца ў дзяржаўным архіве ў Осла.

У 2015 годзе пра дзейнасць Бадзіль Б’ёрн і чатырох іншых жанчын-місіянерак, сталых сведкамі генацыду армян, быў зняты фільм «Карта выратавання».

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 25 верасня 2019.
2. ↑  Folketelling 1910<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11969385'></a>
3. 1 2  Norske kvinner dokumenterer folkemord (arkivverket.no)
4. ↑  «Jeg har vært med å se alt det frykteligste som tenkes» (aftenposten.no)
5. 1 2 3  Hans-Jørgen Wallin Weihe: Bodil Biørn. In: Store norske leksikon (snl.no)
6. ↑  Они спасали армянских женщин и сирот // ra.am
Карта паўвострава Пелапанес
**Карынфскі перашыек** або **Істм** — прыродны мост, які злучае паўвостраў Пелапанес з мацерыковай часткай Грэцыі. Размешчаны каля горада Карынф, які даў перашыйку яго назву. Даўжыня складае каля 42 км. У канцы XIX стагоддзя ў найбольш вузкім месцы перашыека быў пабудаваны Карынфскі канал даўжынёй каля 6,4 км. Аднак і да існавання канала Карынфскі перашыек са старажытных часоў служыў не толькі як шлях зносін Пелапанеса з астатняй Грэцыяй, але і для скарачэння водных шляхоў з Сараніцкага заліва ў Карынфскі. У Фукідыда сустракаецца апісанне таго, як перашыек выкарыстоўваўся ў якасці валокі, зваўся Дыёлкам.
**Сцяг Кіраўска** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Кіраўск Магілёўскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 18 лютага 2002 года № 83.

Апісанне
--------

Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос: верхняй блакітнага колеру і ніжняй — зялёнага, якія складаюць адпаведна 3/4 і 1/4 шырыні палотнішча, у цэнтры правага боку якога сноп злакавых жоўтага колеру, пераплецены белай вяроўкай.

Сцяг сканструяваны на аснове герба, шляхам «расцягвання» колераў гербавай эмблемы ўздоўж палотнішча і размяшчэннем асноўнай фігуры — снапа злакавых культур, пераплеценых белай вяроўкай у цэнтры права боку сцяга.

Сцяг горада і раёна і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Кіраўскага раённага Савета дэпутатаў ад 28 снежня 2001 года № 12-3. Аўтар герба і мастак М. М. Елінская.

Гл. таксама
-----------

* Герб Кіраўска

Зноскі
------

1. ↑  Сцяг Кіраўска

| ⛭Сцягі адзінак Магілёўскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
* Асіповічы
* Бабруйск
* Быхаў
* Бялынічы
* Горкі
* Касцюковічы
* Кіраўск
* Клімавічы
* Клічаў
* Круглае
* Крычаў
* Магілёў
* Мсціслаў
* Слаўгарад
* Чавусы
* Чэрыкаў
* Шклоў

 |
| ПГТ | 
* Глуск
* Дрыбін
* Краснаполле
* Хоцімск

 |
| Раёны | 
* Асіповіцкі
* Бабруйскі
* Быхаўскі
* Бялыніцкі
* Глускі
* Горацкі
* Дрыбінскі
* Касцюковіцкі
* Кіраўскі
* Клімавіцкі
* Клічаўскі
* Краснапольскі
* Круглянскі
* Крычаўскі
* Круглянскі
* Магілёўскі
* Мсціслаўскі
* Слаўгарадскі
* Хоцімскі
* Чавускі
* Чэрыкаўскі
* Шклоўскі

 |
**Сцяг Курдыстана** (або *Курдскі сцяг*, з курдскай мовы: Alaya Kurdistanê, таксама названы Alay Rengîn («маляўнічы сцяг») спачатку з'явіўся падчас курдскага руху за незалежнасць ад Асманскай імперыі.

Галоўная асаблівасць курдскага сцяга — зіхоткая залатая эмблема сонца ў цэнтры - старажытнага рэлігійнага і культурнага сімвала курдаў. Сонечны дыск мае 21 прамень, усе прамяні роўныя па памеры і форме. Важнасць ліку 21 закладзена ў старажытных язданісцкіх рэлігійных традыцыях ў курдаў.

Чырвоны колер сімвалізуе кроў курдскіх пакутнікаў ў працяглай барацьбе за свабоду і годнасць свайго народа, зялёны - прыгажосць краявідаў Курдыстана, белы - мір і роўнасць, жоўты - пачатак жыцця і святло для людзей.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Загашвілі.

**Уладзімір Георгіевіч Загашвілі** (26 ліпеня 1929, Дзаўджыкаў Паўночна-Асецінскай АССР — 10 чэрвеня 2015, Мінск, Беларусь) — беларускі ваенны ўрач-тэрапеўт. Палкоўнік медыцынскай службы ў адстаўцы. Заслужаны ўрач БССР (1979).

Біяграфія
---------

Скончыў ваенна-медыцынскі факультэт Харкаўскага медыцынскага інстытута (1954) і факультэт удасканалення ўрачоў Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава ў Ленінградзе (1963). Ветэран узброеных сіл СССР. Галоўны тэрапеўт Беларускай ваеннай акругі ў 1972—1981 гадах. Галоўны тэрапеўт Паўночнай групы войск у 1981—1982 гадах. У 1982—2002 гадах галоўны ўрач Урачэбна-фізкультурнага дыспансера «Дынама».

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4  Загашвили, Владимир Георгиевич (врач; род. 1929)  (руск.)

Літаратура
----------

* К 85-летию Владимира Георгиевича Загашвили / О. С. Ишутин // Военная медицина. ― 2014. ― № 4. ― С. 158―159.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пятроў.
**Уладзімір Георгіевіч Пятроў** (нар. 3 лютага 1956, Чалябінск) — беларускі оперны спявак, Народны артыст Беларусі (2006).

Біяграфія
---------

Уладзімір Пятроў нарадзіўся 3 лютага 1956 года ў Чалябінску ў сям’е рабочых. Яго маці — Ганна Разганава ў 1948 годзе з Магілёўшчыны пераехала ў Чалябінск, дзе працавала на трактарным заводзе.

Уладзімір Пятроў у 20 год скончыў мантажны тэхнікум па спецыяльнасці «тэхнік-электрык», працаваў як і яго маці на трактарным заводзе дзе і трапіў у завадскі хор. Пасла службы ў арміі ва Уральскай ваеннай акрузе паступіў ва Уральскаю кансерваторыю (клас прафесара Б. Вінаградава)

З 1986 па 1992 працаваў у Омскім музычным тэатры

З 1992 па 1995 працаваў у Беларускім музычным тэатры і з 1993 саліст Вялікага тэатра Беларусі.

Жанаты, мае двух дзяцей і двух унукаў.

Сын — Ілья Пятроў, старшы выкладчык кафедры спецыяльнага фартэпіяна БДАМ.

Творчасць
---------

У рэпертуары: Яўген Анегін (Анегін), Саламея (Іаканаан), Іаланта (Роберт), Царская нявеста (Гразной), Рыгалета (Рыгалета), Аіда (Аманасра), Набука (Набука), Пікавая дама (Томскі, Ялецкі), Барыс Гадуноў (Рангоні), Хаваншчына (Шаклавіты), Алека (Алека), Дон Жуан (Дон Жуан), Трубадур (Граф дзі Луна), Дон Карлас (Радрыга дзі Поза), Травіята (Жэрмон), Баль-маскарад (Рэната), Макбет (Макбет), Мадам Батэрфляй (Шарплес), Багема (Марсэль), Тоска (Скарпія), Джані Скікі (Джані), Севільскі цырульнік (Фігаро), Паяцы (Сільвіё, Тоніа), Лючыя дзі Ламермур (Генрых Астан), Кармэн (Эскамільё), Сельскі гонар (Альфіа), Седая легенда (Кізгайла), Лятучы галандзец (Галандзец), Князь Ігар (Князь Ігар Святаслававіч, Князь Уладзімір Галіцкі).

Партыя саліруючага барытона ў кантаце «Карміна Бурана»

Зноскі
------

1. ↑  Народный артист Беларуси, солист Большого театра Владимир Петров хотел стать лесником, техником-электриком
2. ↑  «Баритональное лицо» Большого театра Владимир Петров уже 30 лет на сцене
Сцяг Квебека
**Сцяг Квебека** (фр.: Drapeau du Québec) — адзін з сімвалаў канадскай правінцыі Квебек, Канада.

Апісанне
--------

Сцяг Квебека (вядомы пад неафіцыйных назвай фр.: Fleurdelisé) быў прыняты 21 студзеня 1948 г. і ўяўляе сабой сіняе прамавугольнае палотнішча з белым прамым крыжам. У кожным сінім прамавугольніку намаляваная геральдычная лілея (флёр-дэ-ліс). Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні — 2:3.

Гісторыя
--------

Папярэднікамі сучаснага сцяга былі сцягі «Carillon» і «Carillon-Sacré-Cœur», таксама з выявай флёр-дэ-ліс, якія выкарыстоўваліся пачынаючы з парада 24 чэрвеня 1848. Сцяг з белым прамым крыжам на сінім або чырвоным палотнішчы выкарыстоўваўся ў якасці кармавога сцяга на французскіх судах у часе першапачатковага асваення сучаснай Канады (сіняе палотнішча было абрана для таго, каб сцяг больш адрозніваўся ад непапулярнага ў Квебеку чырвонага гандлёвага сцяга Вялікабрытаніі). Флёр-дэ-ліс і крыж падкрэсліваюць паходжанне жыхароў правінцыі і ролю Францыі ў засваенні Канады.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сцяг Квебека
* Сцяг Квебека Архівавана 12 верасня 2011.

| ⛭Сцяг Квебека Квебек у тэмах |
| --- |
| Палітычная сістэма | 
* Квебекская партыя
* Прэм'ер-міністр
* Лейтэнант-губернатар
* Парламент
* Нацыянальны сход

 |
| Сімвалы Квебека | 
* Герб
* Сцяг
* Дэвіз

 |
| Адміністрацыйны падзел | 
* Геаграфія
* *Гарады*
* Сталіца

 |
| Манрэаль | 
* Гісторыя
* Насельніцтва
* метро

 |
| Насельніцтва | 
* Квебекцы
* Франкафоны
* Анга-квебекцы
* Алафоны

 |
| Гісторыя | 
* Новая Францыя
* Ніжняя Канада
* Квебекская канферэнцыя
* Ціхая рэвалюцыя

 |
| Эканоміка | 
* Hydro-Québec
* Транспарт
* Турызм
* Пенсійнае ўпраўленне Квебека

 |
| Культура | 
* Рэлігія
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Адукацыя
* Навука

 |
| Спорт | 
* Алімпійскія гульні
* НХЛ

 |
**Васілька Юр'евіч** (? — пасля 1161) — князь суздальскі (1149—1151), пароскі (1155—1161), сын Юрыя Далгарукага.

Біяграфія
---------

Пасля ўзыходжання Юрыя Далгарукага на кіеўскім вялікакняжацкім стальцы ў 1149 быў прызначаны яго намеснікам у Суздалі. Пасля канчатковага замацавання Юрыя ў Кіеве (1155) ён не пасадзіў у Суздалі аднаго з сыноў, і неўзабаве Андрэй Юр'евіч з'ехаў з Вышгарада ва Уладзімір. Пасля смерці бацькі (1157) Васілька ўтрымліваўся на поўдні аж да 1161 (тады пры ўдзеле Васількі і чорных клабукоў загінуў у барацьбе за кіеўскае княжанне Ізяслаў Давыдавіч). Затым разам з іншымі сваякамі быў высланы Андрэем у Візантыю, дзе кіраваў некаторымі ўладаннямі на Дунаі.

Звесткі пра сям'ю і нашчадкаў адсутнічаюць.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Л.Войтович КНЯЗІВСЬКІ ДИНАСТІЇ CXIДНОЇ ЄВРОПИ

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Колб.
**Уладзімір Гаўрылавіч Колб** (12 сакавіка 1929, вёска Лемяшэвічы, Пінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі біяхімік-гематолаг, доктар медыцынскіх навук, Заслужаны дзеяч навукі БССР, прафесар.

Біяграфія
---------

З адзнакай скончыў Пінскую фельчарска-акушэрскую школу і ў 1949 г. паступіў у Мінскі медыцынскі інстытут. З другога курсу захапіўся навукова-даследчай працай і актыўна займаўся ў навуковым гуртку пры кафедры агульнай хіміі. Пасля заканчэння інстытута ў 1955 г. быў прыняты ў аспірантуру на кафедру біяхіміі МДМІ. Кандыдацкую дысертацыю абараніў у 1960 г. працуючы старшым навуковым супрацоўнікам Беларускага НДІ сухотаў. З гэтага часу займаўся арганізацыяй лабараторнай службы ў процітуберкулёзных установах Рэспублікі. Абараніў доктарскую дысертацыю на тэму: «Біяхімічныя і біяфізічныя аспекты вывучэння рэактыўнасці арганізма пры сухотах». В. Г. Колб ўпершыню арганізаваў у рэспубліцы 6 абласных, Мінскае гарадское і Рэспубліканскае навуковыя таварыства ўрачоў лабарантаў. У 1970 г. У БелДІІУ ім арганізавана кафедра клінічнай лабараторнай дыягностыкі, якой ён нязменна кіраваў на працягу 29 гадоў.

У 1972 г. загадчыка кафедры В. Г. Колбу прысвоена вучонае званне прафесара, а ў 1990 г. — заслужанага дзеяча навукі БССР. Сярод вучняў 3 дактары і 12 кандыдатаў медыцынскіх і біялагічных навук. Ён аўтар 360 навуковых прац, у тым ліку 10 манаграфій і 28 метадычных рэкамендацый; суаўтар 12 пасведчанняў на вынаходніцтва і 38 пасведчанняў на рацпрапановы.
Неаднаразова ўдзельнічаў у міжнародных, усесаюзных, рэспубліканскіх з'ездах, канферэнцыях і семінарах.

На працягу 25 гадоў быў галоўным спецыялістам па клінічнай лабараторнай дыягностыцы рэспублікі, 29 гадоў абіраўся старшынёй, а затым прэзідэнтам Беларускага навукова-практычнага таварыства спецыялістаў клінічнай лабараторнай дыягностыкі. Кіраваў правядзеннем 5 Рэспубліканскіх з'ездаў, звыш 40 пленумаў, канферэнцый, сімпозіумаў, семінараў. Выбіраўся членам Праўлення Усесаюзнага навуковага таварыства. З 1992 г. член Савета навуковага таварыства клінічнай лабараторнай дыягностыкі краін СНД, з'яўляецца членам рэд-калегіі часопіса «Ахова здароўя» і рэдакцыйнага Савета часопіса «Клінічная лабараторная дыягностыка» (Расія), Праўлення Беларускага біяхімічнага таварыства.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8). — С. 388.
Валдайскае ўзвышша
**Валдайскае ўзвышша** — узвышша ў паўночна-заходняй частцы Рускай раўніны, у межах Ленінградскай, Наўгародскай, Цвярской, Пскоўскай, Смаленскай абласцей, працягласцю больш за 600 км. Вышыня ад 150 да 250 м, найвышэйшы пункт — 346,9 м. Раён турызму.

У склад Валдайскага ўзвышша звычайна ўключаюць Ціхвінскую, Мягорскую грады, Вепсаўскае ўзвышша і інш.

Геалогія
--------

У аснаванні Валдайскага ўзвышша знаходзяцца карэнныя пароды (каменнавугальныя вапнякі, мергелі, гліны), якія складаюць паўночна-заходняе крыло Маскоўскай сінеклізы і перакрытыя ледавіковымі і водна-ледавіковымі адкладамі.

Паўночна-заходні схіл Валдайскага ўзвышша стромкі (Валдайска-Анежскі ўступ), паўднёва-ўсходні — спадзісты. Рэльеф марэнны, узгорыста-градавы. Шмат азёр: Верхняволжскія азёры (Пена, Уселуг, Волга), возера Селігер і інш. Моцна забалочаная. Па паўднёва-ўсходняй ускраіне Валдайскага ўзвышша (вобласць узгорыста-азёрнага рэльефу) праводзіцца мяжа Валдайскага (Асташкаўскага) ледавікоўя.

Найбольшая вышыня — 346,9 м, узгорак Макушка Валдая у вярхоўях ракі Цны на тэрыторыі Вышневалоцкага раёна, недалёка ад вёскі Пачынок Фіраўскага раёна.

Гідраграфія
-----------

Па Валдайскім узвышшы праходзіць водападзел басейна Волгі і Балтыйскага мора. З Валдайскага ўзвышша бяруць пачатак рэкі: Волга, Заходняя Дзвіна, Дняпро, Ловаць, Мста, Сясь, Малога і інш.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Валдайскае ўзвышша

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85141812 · VIAF: 306371870 |
**Распя́цце з Галубі́чаў** — самы ранні з падобных помнікаў на тэрыторыі Беларусі. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі

Створана ў XIV стагоддзі і адзначана рысамі раманскага стылю  (руск.) (бел.. Выяўлена ў 1921 годзе ў вёсцы Галубічы Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Рэстаўрыравана ў 1954 годзе А. П. Ягоравым.

Паліхромнае драўлянае распяцце з Галубічаў з’яўляецца ўзорам дасведчанасці мясцовага майстра-разьбяра, на чыю творчасць паўплывалі асаблівасці суровага стылю еўрапейскага абарончага дойлідства і пэўныя павевы італьянскага мастацтва. Асаблівасцямі твора з’яўляюцца суровасць вобраза, манументальнасць, лаканізм выразных сродкаў.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Лявонава А. К.* Старажытнабеларуская скульптура. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — 208 с. — ISBN 5-343-00155-6.
2. ↑  Арцём КУМЕЛЬСКІХ. Магія сакральнай даўніны Архівавана 10 верасня 2016.

Літаратура
----------

* *Лявонава А. К.* Старажытнабеларуская скульптура. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — 208 с. — ISBN 5-343-00155-6.
* Н. Ф. Высоцкая. Пластыка Беларусі XII—XVIII стст. (Альбом). — Мінск. 1983 г.