**Міхаі́л Пятро́віч Кірпано́с** (12 студзеня 1892, Вэрцііўка, Нежынскі павет, Чарнігаўская губерня — 20 верасня 1941, Лохвыця, Лохвыцкі раён, Палтаўская вобласць) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік (1941), Герой Савецкага Саюза (1940).

Самы высокапастаўлены савецкі афіцэр, які падчас Вялікай Айчыннай вайны загінуў у прамым боесутыкненні з супернікам.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 30 снежня 1891 года (па новым стылі 12 студзеня 1892 года) у мястэчку Вэрцііўка Чарнігаўскай губерні ў беднай украінскай сялянскай сям’і.

Год вучыўся ў царкоўна-прыходскай школе (скончыў у 1903 годзе), затым тры гады — у земскай школе, але далейшую адукацыю прыйшлося спыніць з прычыны недахопу сродкаў у бацькоў. У 1907 годзе прыняў удзел у сялянскіх хваляваннях у вёсцы Вэрцііўка, за што быў на кароткі час арыштаваны.

З 1909 года працаваў вартаўніком і лесніком у лясніцтвах Чарнігаўскай губерні.

У верасні 1915 года быў прызваны ў Рускую імператарскую армію. У 1917 годзе скончыў ваенна-фельчарскую школу.

У студзені 1918 года за арганізацыю братання на фронце з аўстра-венгерскімі салдатамі унтэр-афіцэр Кірпанос быў арыштаваны камандаваннем, а ў лютым — дэмабілізаваны.

У жніўні 1918 года ўступіў у Чырвоную армію і ўжо з верасня камандаваў ротай, а са снежня — батальёнам 1-й Савецкай Украінскай стралковай дывізіі пад камандаваннем М. А. Шчорса.

З кастрычніка 1922 года па верасень 1923 года працаваў памочнікам начальніка па палітычнай частцы Харкаўскай школы чырвоных камандзіраў (чарвонных старшын), пасля чаго з’ехаў у Маскву на вучобу, дзе ў 1927 годзе скончыў Ваенную акадэмію РККА імя М. В. Фрунзэ, пасля чаго быў прызначаны на пасаду камандзіра батальёна ў 130-й Багунскі стралковы полк.

Браў удзел у савецка-фінляндскай вайне.

14 студзеня 1941 года прызначаны на пасаду камандуючага Кіеўскай Асобай ваеннай акругай. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Кіеўская Асобая ваенная акруга была пераўтворана ў Паўднёва-Заходні фронт, і генерал-палкоўнік Кірпанос М. П. быў прызначаны на пасаду камандуючага фронтам.

20 верасня 1941 года ў баі быў паранены ў нагу (перабіта галёначная косць), а праз некалькі гадзін загінуў ад траплення аскепка ў галаву. Быў пахаваны непадалёк у гаі.

У снежні 1943 года астанкі генерал-палкоўніка Міхаіла Пятровіча Кірпаноса былі з воінскімі ўшанаваннямі перапахаваны ў Кіеве ў Батанічным садзе імя А. В. Фаміна. У 1957 годзе яго прах быў перанесены ў Парк Вечнай Славы.

Зноскі
------

1. ↑  Последний бой Михаила Кирпоноса. Когда генералы берут в руки винтовки

Літаратура
----------

* Командный и начальствующий состав Красной Армии в 1940—1941 гг.: Структура и кадры центрального аппарата НКО СССР, военных округов и общевойсковых армий: Документы и материалы / Под ред. В. Н. Кузеленкова. — М.-СПб.: Летний сад, 2005. — С. 152. — ISBN 5-94381-137-0.

| ⛭ Камандуючыя франтамі РСЧА ў Другой сусветнай вайне |
| --- |
| Камандуючыя наземнымі франтамі | Апанасенка І. Р. ·  Арцем’еў П. А. ·  Багданаў І. А. ·  Баграмян І. Х. ·  Будзённы С. М. ·  Варашылаў К. Я. ·  Васілеўскі А. М. ·  Ватуцін М. Ф. ·  Говараў Л. А. ·  Голікаў П. І. ·  Гордаў В. М. ·  Жукаў Г. К. ·  Захараў Г. Ф. ·  Кавалёў М. П. ·  Казлоў Д. Ц. ·  Касценка Ф. Я. ·  Кірпанос М. П. ·  Конеў І. С. ·  Кузняцоў Ф. І. ·  Курачкін П. А. ·  Маліноўскі Р. Я. ·  Масленнікаў І. І. ·  Мерацкоў К. А. ·  Папоў М. М. ·  Паўлаў Д. Р. ·  Пуркаеў М. А. ·  Пятроў І. Я. ·  Пятроў М. П. ·  Рабышаў Д. І. ·  Ракасоўскі К. К. ·  Рэйтэр М. А. ·  Сабеннікаў П. П. ·  Сакалоўскі В. Д. ·  Талбухін Ф. І. ·  Фралоў В. А. ·  Фядзюнінскі І. І. ·  Хозін М. С. ·  Цімашэнка С. К. ·  Цюленеў І. У. ·  Чарняхоўскі І. Д. ·  Чыбісаў Н. Я. ·  Чэрэвічэнка Я. Ц. ·  Яроменка А. І. ·  Яфрэмаў М. Р. |
| Камандуючыя франтамі ППА | Грамадзін М. С. ·  Гудыменка П. Е. ·  Жураўлёў Д. А. ·  Зашыхін Г. С. |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Сучаснай Украіны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n99022279 · VIAF: 48556241 |