Эол
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Эол (значэнні).
**Эо́л** (стар.-грэч.: Αἴολος, *Эалай*) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Хоць яго функцыі блізкія да боскіх, ва ўсіх версіях падкрэсліваецца яго паходжанне ад людзей, таму ён з'яўляецца толькі напаўбогам.

Міфы
----

Сын Пасейдона і Арны (або сын Пасейдона і Меланіпы), унук старэйшага Эола (паводле іншых, на астравах пасяліўся сын Гіпата). Паводле адной з версій, ускормлены каровай. паводле іншай, нарадзіўся і быў выгадаваны ў Метапонце, куды бегла яго маці. Калі быў выгнаны, пасяліўся на Эолавых астравах у Тырэнскім моры і заснаваў горад Ліпара. Жонка Кіяна, 6 дабрадзейных сыноў.

Паводле Гамераўскай «Адысеі» — сын Гіпата, уладар вострава Эоліі, Зеўс зрабіў яго гаспадаром над ветрамі, ён бацька шасці сыноў і столькіх жа дачок, якія, складаючы шэсць шлюбных пар, вядуць шумнае, поўнае весялосці жыццё ў царскім палацы бацькі.

Паводле Вергілія, Эол жыве на адным з Эолавых астравоў, з'яўляючыся самастойным уладаром паветранай стыхіі.

Эол і Адысей
------------

У Эола знайшоў ветлівы прыём падчас сваіх вандровак Адысей, які правёў на Эоліі месяц і пры растанні з царом атрымаў ад яго ў спадарожнікі спрыяльны зефір, а таксама мех са скуры дзевяцігадовага быка, у якім былі зашыты астатнія ветры, са строгім наказам — не адкрываць гэты мех. Спадарожнікі Адысея, мяркуючы, што ў мяшку схаваны скарбы, успаролі яго, — і ветры, вырваўшыся на волю, ізноў збілі Адысея са шляху, прыгнаўшы карабель назад да Эоліі. Гэтым разам Эол адмовіў Адысею ў гасціннасці, калі Адысей стаў другі раз прасіць, Эол прагнаў яго.

Вытлумачэнні
------------

Паводле вытлумачэння, навучыў мараплаўцаў, як трымаць курс у вобласці Месінскага праліва, і быў названы царом ветраў. Паводле вытлумачэнні, быў астраномам.

Само імя «Эол» знаходзіцца ў цеснай сувязі з паняццем рухомасці (пар. αἰόλλω, αἰόλος), якое характарызавала паветраную стыхію. Паданне пра скураны мех з ветрамі ў ім сустракаецца і ў іншых міфалогіях.

У літаратуры
------------

Дзеючая асоба трагедыі Еўрыпіда «Эол, або Канака», камедый Антыфана і Эрыфа «Эол», трагедый Лікафрона «Эол» і «Дочкі Эола» (або цёзка). Гл. Нон. Дзеянні Дыяніса IX 87.

Зноскі
------

1. ↑   Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.663; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.1. С.42-44
2. ↑   Гігін. Міфы 186
3. ↑   Гамер. Адысея X 2; Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка V 7, 5; Авідзій. Метамарфозы IV 662
4. ↑   Гігін. Міфы 252
5. ↑   Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка IV 67, 6
6. ↑   Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка V 8, 1
7. ↑  *Обнорский Н. П..* Эол // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
8. ↑   Гамер. Адысея X 5-6
9. ↑   Гамер. Адысея X 19
10. ↑   Гамер. Адысея X 60; Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э VII 10-11; Гігін. Міфы 125
11. ↑   Палібій. Усеагульная гісторыя XXXIV 2, 5; Страбон. Геаграфія I 2, 15 (стар.23), са спасылкай на Палібія
12. ↑   Палефат. Пра неверагоднае 17
13. ↑   Арыстафан. Аблокі 1371; Жабы 850, пра каханне брата і сястры

Літаратура
----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Эол на Вікісховішчы |

* *Обнорский Н. П.* Эол // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Brockhaus · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 15068146m · GND: 1106410343 · SUDOC: 225660555 · VIAF: 242146936577813780265, 316444023 |