Не блытаць з «Белай вежай» — часопісам.

**«Белая вежа»** — беларускі міжнародны тэатральны фестываль, які штогод праходзіць у Брэсце. Заснаваны ў 1996 годзе ў Камянцы (Брэсцкая вобласць).

З’яўляецца найстарэйшым штогадовым тэатральным фестывалем Беларусі. Яго арганізатарам з’яўляецца Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Ладзіцца на некалькіх памостках: на 2 у Брэсцкім акадэмічным тэатры драмы, у абласным грамадска-культурным цэнтры, у парку і на плошчы Леніна. У ходзе фестывалю ўручаецца да 10 узнагарод, у тым ліку лялечным тэатрам.

Пераможцы
---------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **№** | **Дата** | **Спектакль** | **Тэатр** | **Краіна** |
| 23 | 2018 г. верасень | «Як загінуў Гуска» | Кіеўскі акадэмічны тэатр лялек | Украіна |
| 22 | 2017 г. 8—17 верасня | «Скрыпка Ротшыльда» | Маскоўскі тэатр юнага гледача | Расія |
| 21 | 2016 г. 9—16 верасня | «Чайка» (Яраслаў Федарышын) | Львоўскі акадэмічны тэатр «Уваскрэсенне» | Украіна |
| 20 | 2015 г. 11—19 верасня | — | — | — |
| 19 | 2014 г. 12—19 верасня | «Кніга Ёва» (Някрошус) | Тэатр «Мена Фортас» (Вільнюс) | Літва |
| 18 | 2013 г. 7—14 верасня |  |  |  |
| 17 | 2012 г. 7—14 верасня |  |  |  |
| 16 | 2011 г. 9—16 верасня | «Раскіданае гняздо» (Янка Купала) | Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы | Беларусь |
| 15 | 2010 г. 11—18 верасня | «Калека з вострава Інішман» (Марцін МакДонах) | Пермскі тэатр «Каля моста» | Расія |
| 14 | 2009 г. 5—12 верасня | «Гогаль. Вечары» (Уладзімір Панкоў) |  | Расія |
| 13 | 2008 |  |  |  |
| 12 | 2007 г. 8—14 верасня | «Вішнёвы сад» | Львоўскі тэатр «Уваскрэсенне» | Украіна |
| 11 | 2006 г. | «Адвечная песня» | Беларускі дзяржаўны тэатр лялек | Беларусь |
| 10 | 2005 |  |  |  |
| 9 | 2004 |  |  |  |
| 8 | 2003 |  |  |  |
| 7 | 2002 |  |  |  |
| 6 | 2001 |  |  |  |
| 5 | 2000 | «Князь Вітаўт» | Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы | Беларусь |
| 4 | 1999 |  |  |  |
| 3 | 1998 |  |  |  |
| 2 | 1997 |  |  |  |
| 1 | 1996 |  |  |  |

Гісторыя
--------

У 2007 годзе на 13-й «Белай вежы» тэатры з 23 краін спаборнічалі за 13 узнагарод.

У верасні 2009 года на 14-м фестывалі выступіла 25 тэатраў з 4 краін Азіі (Азербайджана, Арменіі, Ірана і Таджыкістана) і 5 краін Еўропы, у тым ліку 4 з 5 суседніх: Літвы, Польшчы, Расіі, Украіны і Малдовы. У верасні 2010 году 15-ы фестываль «Белая вежа» сабраў 37 тэатраў з 21 краіны. Яго арганізатарам ад заснавання выступала Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.

У верасні 2012 года на 17-м фестывалі «Белая вежа» выступілі тэатры з 5 краін Азіі (Азербайджана, Арменіі, Ізраіля, Ірана і Японіі) і 5 краін Еўропы, у тым ліку трох з 5 суседніх: Польшчы, Украіны, Расіі, Малдовы і Эстоніі. Пагатоў з Расіі прыехала 9 тэатральных калектываў.

7—14 верасня 2013 года прайшоў 18-ы фестываль «Белая вежа». У ім удзельнічалі 23 тэатры, якія паказалі 24 спектаклі на 8 мовах. Тэатральныя калектывы прыехалі з 13 краін: 4 краін Азіі — Азербайджана, Арменіі, Ізраіля і Японіі; 1 краіны Афрыкі — Егіпта; 8 краін Еўропы, у тым ліку 4 з 5 суседніх — Літвы, Польшчы, Расіі, Украіны, Грэцыі, Славакіі, Чэхіі і Швецыі. Паказы адбыліся на 5 сцэнах: у 2 залах Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы, абласным грамадска-культурным цэнтры, парку і на плошчы Леніна. Усе білеты распрадалі за 2 тыдні, цэны на якія даходзілі да 200 000 рублёў ($22). Пагатоў арганізацыйны камітэт ажыццявіў адбор да ўдзелу сярод 210 заявак. Найбольшую колькасць спектакляў паставілі тэатры Беларусі і Польшчы.

У верасні 2014 года адбыўся 19-ы фестываль, на якіх тэатры з 13 краін паказалі 25 спектакляў. Білеты каштавалі ад 40 000 ($4,42) да 250 000 рублёў ($27,6). На юбілейную 20-ю «Белую вежу» ў 2015 годзе запрасілі 12 пераможцаў мінулых гадоў. Сярод звыш 100 заявак на ўдзел выбралі новыя тэатры. За 9 дзён на 6 пляцоўках паказалі 22 спектаклі з 13 краін, якія наведалі 7,5 тысяч гледачоў. Упершыню ў фестывалі ўдзельнічалі прадстаўнікі Туніса, адкуль прыехаў тэатр «Новы погляд» з пастаноўкай «Д-Сізіф». Сярод 22 паказаных спектакляў 7 былі беларускімі.

9—16 верасня 2016 года на 20-м фестывалі «Белая вежа» выступілі 26 тэатраў з 17 краін. Сярод іх упершыню выступіла тэатральная трупа з Туркменістана (Дзяржаўны рускі драматычны тэатр). Білеты каштавалі ў сярэднім 10 дэнамінаваных рублёў ($5) і пакрылі звыш 70 % выдаткаў на фестываль. Рэшту забяспечылі спонсары і бюджэт Брэсцкай вобласці. У верасні 2017 года на 22-м фестывалі паказалі 28 спектакляў з 14 краін. З іх 11 атрымалі дыпломы.

За 23 гады існавання фестывалю «Белая вежа» ў Брэсце яго ўдзельнікамі сталі тэатры з 58 краін, у тым ліку з Афрыкі (Алжыр і Туніс) і Паўднёвай Амерыкі (Венесуэла).

Зноскі
------

1. 1 2  *Надзея Бунцэвіч.* Іспыт на стабільнасць здабыткаў // *Культура* : газета. — 25 верасня 2015. — № 39 (1217).
2. 1 2  *Таццяна Команава.* «Белая вежа»: варыяцыі прачытання // *Культура* : газета. — 19 верасня 2009. — № 38 (906).
3. 1 2  *Таццяна Команава.* «Белая вежа»: не толькі Брэст // *Культура* : газета. — 11 верасня 2010. — № 37 (957).
4. ↑  *Надзея Бунцэвіч.* Каардынаты «Вежы» : газета. — 22 верасня 2018. — № 38 (1373).
5. 1 2  *Надзея Бунцэвіч.* Аглядная «Вежа» // *Культура* : газета. — 22 верасня 2010. — № 38 (1321).
6. ↑  *Алена Мальчэўская.* «Белая Вежа» як сістэма каардынат // *Літаратура і мастацтва* : газета. — 30 верасня 2016. — № 39 (4890). — С. 13. — ISSN 0024-4686.
7. ↑  *Святлана Яскевіч.* Выпрабаванне каханнем і пакутамі // *Звязда* : газета. — 23 верасня 2014. — № 180 (27790). — С. 3. — ISSN 1990-763x.
8. ↑  *Таццяна Команава.* Птушкі і гнёзды // *Культура* : газета. — 24 верасня 2011. — № 39 (1010).
9. ↑  *Святлана Яскевіч.* Сапраўднае і прывіднае // *Звязда* : газэта. — 18 верасня 2018. — № 179 (28795). — С. 1, 5. — ISSN 1990-763x.
10. ↑  *Таццяна Команава.* Які фарватар у «Белай вежы» // *Культура* : газета. — 18 верасня 2010. — № 38 (958).
11. 1 2  *Святлана Яскевіч.* Фестываль без журы // *Звязда* : газета. — 7 верасня 2013. — № 168 (27533). — С. 2. — ISSN 1990-763x.
12. ↑  «Белая вежа» - 2015 **(нявызн.)**, *Тэлерадыёкампанія «Брэст»* (15 верасня 2015). Праверана 29 кастрычніка 2018.
13. ↑  *Таццяна Команава.* «Белая вежа-2007»: яднанне класікі і крэатыву // *Культура* : газета. — 29 верасня 2010. — № 38-39 (804-805).
14. ↑  *Таццяна Команава.* Верасень — гэта «Белая вежа» // *Культура* : газета. — 11 жніўня 2012. — № 32 (1054).
15. ↑  *Яна Светава.* Пачаўся электронны заказ білетаў // *Звязда* : газета. — 21 жніўня 2014. — № 157 (27767). — С. 5. — ISSN 1990-763x.
16. ↑  *Надзея Бунцэвіч.* Беларусь на карце «Вежы» // *Культура* : газета. — 25 верасня 2015. — № 40 (1218).
17. ↑  *Святлана Яскевіч.* Ён ёсць у Брэсце // *Звязда* : газета. — 7 верасня 2016. — № 172 (28282). — С. 3. — ISSN 1990-763x.
18. ↑  *Таццяна Арлова.* Брэсцкая мазаіка // *Літаратура і мастацтва* : газета. — 28 верасня 2018. — № 38 (4993). — С. 13. — ISSN 0024-4686.

Спасылкі
--------

* «Белая вежа» **(нявызн.)**, *Газета Звязда* (18 верасня 2018). Праверана 29 кастрычніка 2018.