**Эльфгар** (стар.-англ.: Ælfgar; пам. 1062) — англасаксонскі арыстакрат, эрл Мерсіі (з 1057 г.).

Біяграфія
---------

Эльфгар быў сынам Леафрыка, эрла Мерсіі. Род Леафрыка быў найстаражытнейшым сярод вышэйшай арыстакратыі Англіі сярэдзіны XI стагоддзя і, валодаючы буйнымі зямельнымі ўладаннямі ў паўночна-заходняй частцы краіны, мог канкураваць па ўплыве і магутнасці з домам Годвінаў, пад уладай якіх знаходзілася амаль палова англасаксонскага каралеўства. Дамінаванне Годвіна ў дзяржаўнай адміністрацыі Англіі пачатку кіравання Эдуарда Спаведніка не магло не выклікаць нездаволенасці іншых магнатаў краіны, перш за ўсё Леафрыка і яго сына. Калі ў 1051 годзе кароль выгнаў Годвіна, Эльфгар атрымаў уладанні Гаральда Годвінсана і тытул эрла Усходняй Англіі. Аднак праз год Годвін і яго сям'я вярнуліся ў Англію і аднавілі свой уплыў. Усходняя Англія была вернутая Гаральду. Пасля смерці Годвіна ў 1053 годзе Гаральд атрымаў у спадчыну Уэсэкс, а Усходняя Англія, разам з Эсэксам, Гертфардшырам, Мідлсексам і Бакінгемшырам, была перададзена Эльфгару.

Кіраванне Эльфгара ва Усходняй Англіі працягвалася нядоўга: у 1055 годзе ён быў абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе і выгнаны з краіны. Акалічнасці гэтай справы не захаваліся ў крыніцах, таму не вядома, ці сапраўды мела месца здрада, або ж гэта яго выгнанне было справакавана домам Годвіна. Відавочна, што Эльфгар не лічыў сябе вінаватым, паколькі ён неадкладна накіраваўся ў Ірландыю, дзе набраў нарвежска-кельцкіх наймітаў і з васямнаццаццю караблямі адплыў у Уэльс. Там ён заручыўся падтрымкай караля Гвінеда і Повіса Грыфіда ап Лівеліна, які аб'яднаў пад сваёй уладай усе валійскія каралеўствы. Аб'яднаная армія Эльфгара і Грыфіда перайшла англійскую мяжу і 24 кастрычніка разбіла войскі эрла Ральфа. Неўзабаве саюзнікі захапілі і спалілі Херэфард. Для арганізацыі адпору англічанамі была сфарміравана буйная армія, на чале якой стаў Гаральд Годвінсан. Эльфгар адступіў у Паўднёвы Уэльс. Сілы абодвух бакоў былі прыкладна роўныя, таму канфлікт быў вырашаны мірным шляхам: Эльфгар атрымаў назад свае ўладанні і тытул эрла, а Грыфід набыў невялікую прыгранічную тэрыторыю.

У 1057 годзе, пасля смерці свайго бацькі, Эльфгар стаў эрлам Мерсіі. Усе астатнія правінцыі англасаксонскага каралеўства тым часам патрапілі пад уладу дому Годвіна. Нягледзячы на свае вялікія ўладанні ў паўночна-заходняй Англіі, Эльфгару пагражала поўная ізаляцыя. Гэта спрыяла ўмацаванню яго саюза з Уэльсам. Мерсійска-валійскае збліжэнне ў 1058 годзе прывяло да мецяжу супраць цэнтральнай улады, калі Эльфгар ізноў быў зрушаны каралём Эдуардам. Па запрашэнні Эльфгара англійскія берагі атакаваў нарвежскі флот. Сілавы ціск дапамог Эльфгару аднавіць сваю ўладу ў Мерсіі, аднак ад удзелу ў агульнадзяржаўнай палітыцы ён быў адхілены. Кіраванне англасаксонскім каралеўствам цалкам сканцэнтравалася ў руках дому Годвіна.

Эльфгар сканаў у 1062 годзе Яго смерць адкрыла перад Гаральдам Годвінсанам шлях да прастола Англіі, паколькі ў краіне не засталося сілы, здольнай аспрэчыць права Гаральда на прастол.

Эльфгар быў жанаты прынамсі два разы. Пра першую яго жонку нічога не вядома, а другая, з якой Эльфгар пабраўся шлюбам у 1058 годзе была дачкой Грыфіда ап Лівеліна, караля Уэльса. У якасці эрла Мерсіі спадчыннікам Эльфгар стаў яго старэйшы сын Эдвін. Другі сын Моркар у 1065 годзе стаў эрлам Нартумбрыі пасля выгнання адтуль Тостыга Годвінсана. Дачка Эльфгара Эдыта ў 1066 годзе ажанілася з Гаральдам Годвінсанам, каралём Англіі.

Заўвагі
-------

Зноскі
------

1. ↑  Ælfgar [House of Mercia] // Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
2. 1 2 3 4  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
3. 1 2 3 4 5 6  Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
4. ↑  Сведчанні пра гэту экспедыцыю захаваліся ў «Камбрыйскіх аналах» і ірландскіх хроніках.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Папярэднік **Леафрык** |  **эрл Мерсіі** 1057 — 1062 | Пераемнік**Эдвін** |
|  Папярэднік **Гаральд** |  **эрл Усходняй Англіі** 1051 — 1052 | Пераемнік**Гаральд** |
|  Папярэднік **Гаральд** |  **эрл Усходняй Англіі** 1053 — 1057 | Пераемнік**Гірт** |
|

Літаратура
----------

* Англасаксонская хроніка
* Stenton, F. Anglo-Saxon England. Oxford, 1973.


| ?Эльфгар — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Леафвін[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Леафрык |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Эльфгар |  |  |  |  | Alwara[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Лэдзі Гадыва[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Dictionary of National Biography · Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Rodovid · genealogics.org |