**Кніга Прамудрасці Саламона** (стар.-грэч.: Σοφια Σαλωμωνος; лац.: Liber Sapientiae) — адна з найбольш павучальных біблейскіх кніг. У праваслаўі і каталіцызме ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у пратэстантызме. У Рускай праваслаўнай царкве і каталіцызме адносіцца да другакананічных кніг, у іўдаізме і пратэстантызме — да апокрыфаў. Напісана блізу I стагоддзя да н.э. па-грэчаску.

Назва
-----

> 
> 
> И нарицается сия книга Премудрость того ради, понеже пишеть в ней о премудрости вечной, еже ест слово божие избавитель наш Ісус Христос. Теже от премудрого царя Соломона прежде явлена ест. И премудрые речи в ней писаны суть.
> 
> 
> — Скарына Ф. Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія... С. 31
> 
>

Змест
-----

Змест Кнігі звычайна дзеліцца на тры часткі. Першая частка кнігі (раздзелы 1-6) пачынаецца гарачым заахвочваннем да праведнага жыцця, заснаванага на прынцыпах мудрасці і справядлівасці. Яны забяспечваюць мір і шчасце, а бязбожнасць прыводзіць да смерці. Бязбожнікі, прыняўшы няправільнае ўяўленне пра жыццё, вырашаюць карыстацца ўсімі перавагамі, якія можа даць свет, і адначасова пераследваць справядлівых, паводзіны якіх з’яўляюцца пастаянным абвінавачваннем і асуджэннем злых учынкаў. Каб заахвоціць і надаць мужнасці справядлівым, якія няправільна пераследуюцца, аўтар спрабуе з аднаго боку паказаць вечнае шчасце, якое стане доляй праведнікаў і няшчасны канец, які чакае бязбожнікаў. Аўтар заклікае чытачоў слухаць ягонае пасланне — мудрасць дазваляе тым, хто імкнецца знайсці сябе.

У другой частцы Кнігі (раздзелы 7-9) аўтар распавядае пра сябе, даючы зразумець, што ён — слаўны Саламон. Ён кажа, што ён толькі чалавек, які атрымаў вялікую мудрасць, таму што прасіў яе ў Бога, ацэньваючы яе перш за ўсё дабром. Гэта можа даць толькі Бог.
У канцы раздзела — гарачая малітва да Бога з просьбай аб мудрасці .

У трэцяй частцы Кнігі (раздзелы 10-19), пасля пераліку пераваг, якія прыносяць мудрасць чалавечай душы, аўтар абмяркоўвае ролю мудрасці ў гісторыі народа Ізраіль. Часам мудрасць атаясамліваецца з Божым Провідам альбо з самім Богам. Спачатку прадстаўлена, якімі дабраславеньнямі надзелена мудрасць патрыярхаў, пачынаючы з Аўраама і заканчваючы Маісеем. Потым праблема ідалапаклонства разглядаецца вельмі падрабязна. Аўтар імкнецца перасцерагчы яўрэяў ад вераадступніцтва, а язычнікаў — пераканаць у бескарыснасці іх рэлігіі. Аўтар тлумачыць прыроду параканняў, якія спасціглі ідалапаклоннікам. Яны былі праявай Божай ласкі, якая, нават караючы людзей, спачувае ім. Далей выкладзены вытокі, абсурднасць і амаральнасць ідалапаклонства. Таксама адлюстраваны формы ідалапаклонства, якія сустракаюцца ў Егіпце: анімізм, фетышызм і абагаўленне чалавека. У канцы гэтай часткі аўтар даўжэй за ўсё спыняецца на залатым перыядзе народнай гісторыі — часе падарожжа па пустыні. Ён паказвае, як тое, што сталася прычынай няшчасця для Егіпта, стала шчасцем для Ізраіля. Напрыклад, водам Нілу, якія прынеслі егіпцянам пошасць, супрацьпастаўлена вада, якая цячэ са скалы; пакаранню жабамі, якое забрало ў егіпцян апетыт — вялікая колькасць перапёлак, якіх ізраільцяне елі падчас перасячэння пустыні.

Біблія Францыска Скарыны
------------------------

Асноўны артыкул: **Кніга Прамудрасць Божая (Скарына)**
Захавалася 10 экземпляраў кнігі, з іх 6 поўных. На тытульным лісце змешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («*Зуполне выложена на руский языкъ докторомъ Франъцискомъ Скорининымъ сыномъ из славнаго града Полоцька*»). На першым аркушы даецца «*Предословие доктора Франциска Скорины в книгу Пермудрости Божией*». На 3-30 аркушах выдадзены тэкст 19 раздзелаў кнігі. На 31 аркушы змешчана «Молитва Манасии царя Иудина его же молящеся къ Господу Богу поименый в неволи Вавилонъской». Гэтая малітва была ўключана ў склад «Азбукі» І. Фёдарава, надрукаванай у Львове ў 1574 годзе. На апошнім аркушы даецца пасляслоўе.

Зноскі
------

1. ↑  *Д. Г. Добыкин*. Лекции по введению в Священное Писание Ветхого Завета. — Санкт-Петербург.: Санкт-Петербургская православная духовная академия, 2012.
2. ↑  Муд.2,9 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвень 2021.
3. ↑  Муд.9 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвень 2021.
4. ↑  Муд.11,20 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвень 2021.

Літаратура
----------

* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 31. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кніга Прамудрасці Саламона
* Кніга Прамудрасці Саламона ў рускім сінадальным перакладзе
* Кніга Мудрасці ў перакладзе Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь

| ⛭Кнігі Старога Запавету |
| --- |
| Пяцікніжжа | 
Быццё •
Зыход •
Левіт •
Лічбы •
Другі закон
 |
| Гістарычныя | 
Ісуса Навіна •
Суддзяў •
Руф •
Царстваў (Самуіла (1-я Царстваў •
2-я Царстваў) •
Цароў (3-я Царстваў •
4-я Царстваў)) •
Параліпаменан (1-я • 2-я) •
Ездры
(1-я •
2-я\* •
3-я\*) •
Неяміі •
Тавіта\* •
Юдзіф\* •
Эсфір
 |
| Вучыцельныя | 
Іова •
Псалтыр •
Прытчы Саламонавы •
Эклезіяст •
Песня Песень •
Прамудрасць Саламона\* •
Прамудрасць Ісуса Сірахава\*
 |
| Прарокаў | 
Ісаі •
Ераміі •
Плач Ераміі •
Ліст Ераміі\* •
Баруха\* •
Езекііля •
Данііла •
Асіі •
Ёіля •
Амоса •
Аўдзея •
Ёны •
Міхея •
Навума •
Абакума •
Сафонія •
Агея •
Захарыі •
Малахіі •
Макавеяў\*
(1-я\* •
2-я\* •
3-я\*)
 |
| Знакам \* адзначаны другакананічныя кнігі |

| ⛭Другакананічныя кнігі |
| --- |
| Гістарычныя | 
* Другая кніга Ездры
* Трэцяя кніга Ездры
* Тавіта
* Юдзіф

 |
| Вучыцельныя | 
* Прамудрасць Саламона
* Прамудрасць Ісуса Сірахава

 |
| Прарокаў | 
* Ліст Ераміі
* Баруха
* Макавеяў
	+ 1-я
	+ 2-я
	+ 3-я

 |

| ⛭Саламон |
| --- |
| Сям’я і вядомыя адносіны | 
* Давід
* Царыца Саўская
* Дачка фараона
* Наама
* Раваам
* Менелік I

 |  |
| Пабудовы | 
* Храм Саламона
* Вадаёмы Саламона
* Шамір Саламона

 |
| У іншых традыцыях | Сулейман |
| Сачыненні | 
* Кніга Прамудрасці Саламона
* Оды Саламона
* Ключ Саламона
	+ Малы
	+ Вялікі
* Псалмы Саламона
* Завяшчанне Саламона
* Песня песень
* Прытчы Саламона

 |
| Звязаныя артыкулы | 
* Суд Саламона
* Калона Саламона
* Пячатка цара Саламона
* Саламонаў вузел
* Ізраільскае царства
* Род Давіда
* Саламонава дынастыя

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Universalis · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4079125-7 · LCCN: n85256302 · VIAF: 181882880 |