**Пінскае гета** — (1 мая — 28 кастрычніка 1942) — месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Пінска і наваколляў у рамках пераследу і знішчэння яўрэяў падчас акупацыі тэрыторыі Беларусі войскамі нацысцкай Германіі ў перыяд Другой сусветнай вайны.

Да стварэння гета
-----------------

Пасля нападзення Германіі на СССР 22 чэрвеня 1941 года толькі нязначная колькасць яўрэяў паспела эвакуіравацца на ўсход. У Пінску таксама апынуліся ўцекачы з заходняй частцы Беларусі. 4 ліпеня 1941 года Пінск быў заняты нямецкай арміяй.

Па распараджэнні акупацыйных уладаў у другой палове ліпеня быў створаны юдэнрат — яўрэйскі савет, орган па выкананні ўказанняў акупантаў у дачыненні яўрэяў і яўрэйская паліцыя. Старшынёй юдэнрата немцы прызначылі дырэктара школы Давіда Альпера. Праз два дні ён адмовіўся ад пасады і быў расстраляны разам з яшчэ 20 членамі юдэнрата. Новым старшынёй быў прызначаны Біньямін Бакштанскі.

З 5 па 7 жніўня 1941 года немцы расстралялі ў Пінску да 10 тысяч яўрэяў. У асноўным былі расстраляныя мужчыны ад 16 да 60 гадоў.

Для яўрэяў былі ўведзены шматлікія абмежаванні, у тым ліку нашэнне на вопратцы спераду і ззаду спецыяльнага распазнавальнага знака.

Стварэнне і жыццё ў гета
------------------------

Мемарыял на месцы масавых забойстваў яўрэяў пінскага гета падчас Халакоста
Усе яўрэйскае насельніцтва Пінска ў колькасці 18 644 чалавек з 1 мая 1942 года было заключана ў гета. Паводле часу стварэння гэта было апошняе гета на тэрыторыі Беларусі. У пінскае гета былі таксама дэпартаваны яўрэі з еўрапейскіх краін і прывезены яўрэі з навакольных мястэчак. Гета было агароджана калючым дротам і мела тры ахоўваемых выхады: на вуліцах Лістоўскага, Паўночнай і Альбрэхтаўскай. Жыллё ў гета размяркоўвалася зыходзячы з плошчы 1,2 квадратных метра на чалавека.

Дрот з Пінскага гета ў Музеі Беларускага Палесся ў Пінску
Яўрэі працавалі на створаных у гета прамысловых прадпрыемствах і ў майстэрнях, а таксама выкарыстоўваліся акупантамі на прымусовых працах. У гета была створана бальніца, аптэка, паліклініка. Дзейнічалі падпольныя групы, якія спрабавалі накапіць зброю і ствараць укрыцці і бункеры.

У чэрвені 1942 года немцы арыштавалі ў Пінску і Кобрыне 3500 яўрэяў і расстралялі іх на станцыі Бронная гара.

Знішчэнне гета
--------------

28 кастрычніка 1942 года пачалася акцыя па знішчэнню пінскага гета. Яе праводзіў нямецкі матарызаваны батальён паліцыі парадку. Падпольшчыкі гета аказалі супраціўленне паліцыі, большасць з іх было забіта, частка здолела збегчы да партызанаў.

У справаздачы камандзіра батальёна паліцыі парадку было ўказана, што ў гэтыя дні былі знішчаны 26 200 чалавек. Іцхак Арад лічыць, што ў гета было забіта 17 000 яўрэяў.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Пінскае гета на Вікісховішчы |


* Артыкул «*Пінск*» у Электроннай яўрэйскай энцыклапедыі
* Трагедыя пінскага гета(недаступная спасылка)
* The Kommandostab Revisited Архівавана 29 верасня 2015.

| ⛭Гета на тэрыторыі Беларусі ў перыяд Халакоста |
| --- |
| Аглядная тэма: Халакост у Беларусі |
| Брэсцкая вобласць | 
* Баранавічы
* Брэст
* Бяроза
* Гарадзішча
* Дамачава
* Івацэвічы
* Кобрын
* Косава
* Лахва
* Лунінец
* Ляхавічы
* Маларыта
* Моўчадзь
* Моталь
* Пінск
* Тамашоўка

 |  |
| Віцебская вобласць | 
* Бешанковічы
* Бабынічы
* Багушэўск
* Браслаў
* Верхнядзвінск
* Відзы
* Віцебск
* Глыбокае
* Гарадок
* Дзісна
* Докшыцы
* Дрыса
* Друя
* Дунілавічы
* Лепель
* Лёзна
* Лужкі
* Міёры
* Орша
* Пліса
* Полацк
* Паставы
* Расоны
* Сянно
* Шаркаўшчына

 |
| Гомельская вобласць | 
* Буда-Кашалёва
* Гомель
* Калінкавічы
* Карма
* Мазыр
* Парычы
* Петрыкаў
* Рэчыца
* Рагачоў
* Чачэрск
* Шчадрына

 |
| Гродзенская вобласць | 
* Бераставіца
* Васілішкі
* Ваўкавыск
* Воранава
* Галынка
* Гродна
* Дзятлава
* Іўе
* Каменка
* Казлоўшчына
* Карэлічы
* Ліда
* Лунна
* Навагрудак
* Азёры
* Астрына
* Ашмяны
* Парэчча
* Сапоцкін
* Скідзель
* Слонім
* Смаргонь
* Шчучын

 |
| Магілёўская вобласць | 
* Бялынічы
* Бабруйск
* Быхаў
* Глуск
* Горкі
* Дрыбін
* Клімавічы
* Крычаў
* Магілёў
* Мсціслаў
* Напраснікі
* Асіповічы
* Расна
* Чэрнеўка

 |
| Мінская вобласць | 
* Беразіно
* Барысаў
* Вілейка
* Вішнева
* Валожын
* Даўгінава
* Дукора
* Ілія
* Капыль
* Клецк
* Крывічы
* Крупкі
* Любань
* Мар’іна Горка
* Мінск
* Маладзечна
* Мядзел
* Нясвіж
* Радашковічы
* Ракаў
* Слуцк
* Смалявічы
* Стоўбцы
* Халопенічы

 |
| 
* Звязаныя тэмы: Гета ў перыяд Другой сусветнай вайны
* Катастрофа еўрапейскага яўрэйства
* Канчатковае рашэнне яўрэйскага пытання
* Юдэнфрай

 |