**Аўгустус Уэлбі Нортмар П'юджын** (па-англійску: *Augustus Welby Northmore Pugin*) (1 сакавіка 1812 — 14 верасня 1852) — брытанскі архітэктар і тэарэтык архітэктуры, адзін з найважнейшых прадстаўнікоў неаготыкі. Напачатку свайго творчага шляху ўдзельнічаў у адбудове Вестмінстэрскага палацу пасля пажару 1834 ў якасці асістэнта Чарлза Бары. Асноўным кірункам працы П'юджына было будаўніцтва цэркваў. Сам ён перайшоў у каталіцтва ў 1835, але працягваў будаваць і англіканскія храмы.

Жыццё
-----

Аўгустус Уэлбі Нортмар П'юджын паходзіў з французскай пратэстанцкай сям'і. Ягоны бацька, Аўгустус Чарлз П'юджын, быў вядомым малявальшчыкам. Пачатковую адукацыю хлопчык атрымаў у школе Крайстс Хоспітал. Яго таленты ў дызайне былі рана заўважаныя, і ва ўзросце 15 год ён ужо працаваў над эскізамі мэблі для Віндзарскага палаца (сам ён пазней даволі скептычна ацэньваў свае раннія работы).

У 1831 годзе ён ажаніўся ў першы раз, з Эн Гарнэт. У маі наступнага году яна памерла пры родах. У 1933 П'юджын пабраўся шлюбам з Луізай Бэртан, якая нарадзіла яму шасцярых дзяцей (сярод іх — Эдварда Уэлбі П'юджына). У 1835 годзе П'юджын прыняў каталіцтва, жонка пераняла яго прыклад у 1839. У 1844 годзе Луіза памерла. У 1848 П'юджын ажаніўся ў трэці раз, з Джэйн Ніл, і меў з ёю дваіх дзяцей (сярод іх быў Пітэр Пол П'юджын). У 1852 годзе ён памёр ва ўзросце 40 год, магчыма ў выніку атручвання ртуццю.

Погляды
-------

Касцёл св. Францішка Ксаверыя ў Берыме (Новы Паўднёвы Уэльс), створаны Аўгустусам П'юджынам
Свае погляды П'юджын выказаў у працах «Ісцінныя прынцыпы спічастай альбо хрысціянскай архітэктуры» (1841) і «Апалогія адраджэння хрысціянскай архітэктуры ў Англіі» (1843). У якасці асноўнага правіла добрай архітэктуры ён прапануе наступнае: кожны элемент будынку павінны мець сваё прызначэнне, і карысныя часткі канструкцыі трэба ўпрыгожваць, а не хаваць за асобна сканструяванымі ўпрыгожаннямі. Сярод іншых прыкладаў ён звяртае ўвагу на цвікі і скобы, якія ў готыцы не хаваюцца і не маскіруюцца, а робяцца часткаю агульнага ўзору.

Зыходзячы з гэтых жа прынцыпаў, П'юджын рэзка крытыкуе класіцызм у царкоўнай архітэктуры. На ягоную думку, антычныя храмы будаваліся для прынцыпова іншага тыпу набажэнстваў, і перапрыстасаванне гэтай канструкцыі для хрысціянскае літургіі ў кожным разе знішчае характэрны выгляд будынку, да якога імкнецца архітэктар-класіцыст. У той жа час, паводле П'юджына, канструкцыя і эстэтыка гатычнага храма цалкам абумоўлена патрэбамі хрысціянскага набажэнства і павінна служыць узорам для архітэктараў усіх пазнейшых часоў. Апроч таго, антычную архітэктуру ён лічыць недасканалай, бо тая механічна пераносіць прынцыпы драўлянага дойлідства на каменныя будынкі, ў той час як готыка абапіраецца на ўласцівасці менавіта камня і цэглы. Адзіным вытлумачэннем прыняцця антычнае архітэктуры за ідэал П'юджын называе захапленне паганствам і перадузятасць да хрысціянскага сярэднявечча.

Падобныя погляды П'юджын выказваў і адносна іншых галінаў мастацтва, у прыватнасці заклікаючы да адраджэння грэгарыянскага спеву.

Зноскі
------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2  Augustus Welby Northmore Pugin // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  The Peerage of England, Scotland, and Ireland: The peerage of Scotland — 1790.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24192655'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аўгустус П’юджын

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · RKDartists · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Dictionary of National Biography · Notable Names Database · Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10200376 · BIBSYS: 90522982 · BNC: a11800896 · BNE: XX877333 · BNF: 12080461d · CONOR: 36239459 · GND: 118793659 · ISNI: 0000 0000 8096 1987 · LCCN: n50027100 · NKC: xx0069613 · NLA: 35435757 · NLP: a0000003207199 · NTA: 070981086 · NUKAT: n98006720 · LIBRIS: 222492 · SUDOC: 029110211 · VIAF: 17247761 · ULAN: 500008414 |

 |