**Піпініды** (фр.: Pépinides, Pippinides, ад «Піпінаў») — франкская дынастыя.

Яе заснавальнікам лічыцца Арнульф Мецкі (пам. 641) — біскуп Меца.

Анзегізель Аўстразійскі (пам. паміж 657 і 679) — сын Арнульфа Мецкага — быў жанаты з Бегай Андэнскай — дачкой Піпіна I з роду Піпінідаў. Такім чынам, Піпін II (Герыстальскі, Малады, Сярэдні, Тоўсты), сын Анзегізеля, быў унукам Піпіна I і нашчадкам двух родаў — Арнульфінгаў і Піпінідаў.

У Піпіна II была каханая — Альпаіда, ад якой нарадзіліся двое пазашлюбных сыноў:

* Карл Мартэл (каля 688—741) — будучы маярдом франкскі, маярдом аўстразійскі (719), маярдом нестрыйскі (719), маярдом бургундскі (719)
* Хільдэбранд I (пам. 743) — герцаг, граф у Бургундыі.

Піпін II меў і жонку — Плектруду, — якая нарадзіла яму двух сыноў:

* Дрога Шампанскага (пам. 708) — герцага Шампані
* Грымаальда II Нейстрыйскага (пам. 714) — будучыні маярдома Бургундыі, маярдома Нейстрыі (700 год).

Плектруда была мачахай Карла Мартэла і Хільдэбранда Франкскага. Плектруда не любіла Карла, таму што лічыла, што той можа захапіць прастол у яе ўнукаў, аднаго з якіх, Тэадаальда (Тэўдальда), яна асабліва любіла. Плектруда загадала сваім войскам у 714 годзе кінуць Карла ў вязніцу, адкуль ён праз год збег. Пазней Карл Мартэл разбіў яе войскі і заняў Кёльн.

Карл здзейсніў мноства ўдалых паходаў супраць іншых германцаў, перамог армію Арабскага халіфата ў бітве пры Пуацье (732), атрымаў ад Папы Рымскага Рыгора III сан рымскага патрыцыя (ахоўніка Рыма).

У 737 годзе памёр законны кароль франкаў Тэадорых IV (Тэадорык, Тэадорых, Цьеры) з роду Меравінгаў, які быў узведзены на прастол у 721 годзе ў сямігадовым узросце. Тэадорых належаў, як і многія іншыя франкскія каралі гэтага часу, да ліку «лянівых каралёў». Тады ўжо даўно азначылася тэндэнцыя, калі ад імя каралёў кіравалі энергічныя маярдомы-Піпініды. Не быў выключэннем і Карл Мартэл. А пасля смерці караля Папа Рыгор III увогуле прапанаваў Карлу стаць каралём. Карл адмовіўся, аднак стаў кіраваць самастойна, не выбіраючы новага караля, і быў адзінаўладным кіраўніком франкскай дзяржавы чатыры гады, да канца жыцця, тытулуючыся «герцагам і князем франкаў». Рыгор III звяртаўся да яго ў лістах як да «віцэ-караля» ці «амаль караля».

Памёр Карл Мартэл 21 кастрычніка 741 года. Пахаваны ў абацтве Сен-Дэні.

Сыны Карла Мартэла — маярдомы Карламан і Піпін Кароткі (Піпін III) — абвясцілі ў 743 годзе каралём Хільдэрыка III. Хільдэрык III не прымаў удзелу ў дзяржаўных справах. Тым часам у 747 годзе Карламан здзяйсняе паломніцтва ў Рым да Папы Захарыя, а затым сыходзіць у манастыр і Піпін III становіцца аднаасобным маярдомам.

У 751 годзе са згоды Папы Стэфана III, пераемніка Захарыя, Хільдэрык быў зрынуты і разам са сваім сынам Тэадорыхам пастрыжаны ў манахі. Яны былі адпраўлены ў манастыр Сен-Бертэн (паводле іншых звестак — Хільдэрык — у Сент-Амер, а Тэадорых — у Сен-Вандэміль). У 755 годзе Хільдэрык памёр і быў названым «фальшывым каралём». Такім чынам, Хільдэрык III быў апошнім каралём роду Меравінгаў.

З 751 года да сваёй смерці ў 768 годзе каралём франкаў быў Піпін Кароткі.

Пачынаючы з яго сына — Карла Вялікага род сталі называць Каралінгамі (ад «Карл»). Да 987 года Франкскае каралеўства (Імперыю Карла Вялікага, Францыю) узначальвала гэта дынастыя.

Літаратура
----------

* «From Merovingians to Carolingians : Dynastic Change in Frankia» // BBC Two

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Дынастыя Каралінгаў |
| --- |
| Продкі | 
* Арнульфінгі
* Паходжанне Арнульфінгаў
* Піпініды

 |
| Каралі франкаў  | 
* Піпін III Кароткі (751—768)
* Карламан I (768—771)
* **Карл Вялікі** (768—814)
* Піпін († 810)
* **Людовік I Набожны** (814—840)

 |
| Каралі Заходне-Франкскага каралеўства | 
* **Карл II Лысы** (843—877)
* Людовік II Заіка (877—879)
* Людовік III (879—882)
* Карламан II (879—884)
* Карл III Прастак (893—929)
* Людовік IV Заморскі (936—954)
* Лотар (954—986)
* Людовік V Гультай (986—987)
* *Карл Латарынгскі* († 991)
* *Атон* († 1002)

 |
| Каралі Італіі, Латарынгіі і Праванса | 
* **Лотар I** (843—855)
* **Людовік II Юны** (855—875)
* Лотар II (855—869)
* Карл (855—863)
* Цвентыбольд (895—900)

 |
| Каралі Усходне-Франкскага каралеўства | 
* Людовік II Нямецкі (843—876)
* Карламан (876—880)
* Людовік III Малодшы (876—882)
* **Карл III Тоўсты** (876—888)
* **Арнульф Карынтыйскі** (887—899)
* Людовік IV Дзіця (899—911)

 |
| Каралі Аквітаніі | 
* Піпін I (817—838)
* Піпін II (838—852)

 |
| Тлусты шрыфтам выдзелены імператары Захаду. *Курсівам выдзелены прэтэндэнты без рэальнай улады.* |