Знешні выгляд замка
**Віндзарскі замак** — рэзідэнцыя брытанскіх манархаў у горадзе Віндзар, графства Беркшыр, Англія. На працягу больш 900 гадоў замак уяўляе сабой непарушны сімвал манархіі, узвышаючыся на ўзгорку ў даліне ракі Тэмзы. Гэта «самы рамантычны з усіх замкаў у свеце», згодна з водгуку пісьменніка XVII стагоддзя Сэмюэла Піпса. Яго імем назвалася цяпер кіруючая ў Англіі каралеўская дынастыя.

Гісторыя
--------

Віндзорскі замак быў закладзены Вільгельмам Заваёўнікам на тэрыторыі каралеўскіх паляўнічых угоддзяў таго часу (зараз гэта Вялікі Віндзорскія парк), пасля нармандскага заваявання Англіі ў 1066 годзе. Паступова ён разрастаўся, перабудоўваўся і рэканструяваўся наступнымі манархамі — ад Генрыха II да цяперашняй Елізаветы II.

Інтэр’ер сярэднявечнай капэлы св. Георгія — галоўнага залы ордэна Падвязкі
Іх уклад у развіццё замка адлюстраваны, напрыклад, у капэле св. Георгія, збудаванай у канцы эпохі сярэднявечча; будынках Ніжняга двара, пабудаваных у часы Цюдораў; дзяржаўных апартаментах, рэканструяваных Карлам II у стылі барока; вытанчаных гатычных інтэр’ерах напаўдзяржаўных апартаментаў, пабудаваных для Георга IV.

Рэстаўрацыя пасля пажару 1992 года прыўнесла ў аблічча замка сучасныя элементы, уключаючы цудоўны новы інтэр’ер гістарычнай залы св. Георгія і Юбілейны сад, разбіты ў гонар залатога юбілею Яе Вялікасці Каралевы.

Сучаснасць
----------

Каралева і іншыя чальцы каралеўскага сямейства працягваюць праводзіць у Віндзорскім замку большую частку свайго вольнага часу. Замак застаецца важным месцам сустрэчы ў ходзе цырыманіяльных візітаў кіраўнікоў замежных дзяржаў. Яго раскошныя інтэр’еры ўпрыгожаны найбольш выбітнымі карцінамі і творамі мастацтва з каралеўскага збору.

План замка
----------

За менш чым тысячагадовую гісторыю Віндзорскія замак змяняўся і пашыраўся ў адпаведнасці з часам, густамі, патрабаваннямі і фінансавымі магчымасцямі існуючых манархаў. Аднак становішча асноўных будынкаў засталося без асаблівых змяненняў і прадстаўлены ніжэй план — вельмі карысны гід па замку. У цяперашні час замак размяшчаецца вакол штучнага ўзгорка («A» на плане), на якім Вільгельм Заваёўнік будаваў першы драўляны замак.

Схема Віндзорскага замка. Чырвоныя літары знаходзяцца на месцах або будынках замка.
**Апісанне плана** (справа)

* A: «Круглая вежа» (Round Tower)
* B: Верхнія палаты, The Quadrangle (as this courtyard is known)
* C: Дзяржаўныя палаты (The State Apartments) (цырыманіяльныя памяшканне? Прыёмная зала?)
* D: Каралеўскія апартаменты, выгляд на ўсходнюю тэрасу
* E: South Wing, overlooking The Long Walk
* F: Ніжнія палаты
* G: капэла св. Георгія
* H: Horseshoe Cloister
* L: The Long Walk
* K: Брама караля Генры VIII (галоўны ўваход у замак)
* M: Norman Gate
* N: Паўночная тэраса
* O: Вежа Эдварда III
* T: The Curfew Tower

Самая высокая кропка замка, «Круглая вежа» («A») з’яўляецца ў рэчаіснасці зусім не цыліндрычнай, яе форма абумоўлена няправільнай формы узгоркам, відаць, штучным, на якім узведзена вежа. «Круглая вежа» дзеліць замак на дзве адрозныя секцыі, вядомыя як палаты (Ward). Ніжнія палаты («F») ўключаюць капліцу Св. Георгія («G»), у той час як верхнія палаты («B») ўключаюць Каралеўскія апартаменты («D») і афіцыйныя Дзяржаўныя палаты.

Гл. таксама
-----------

* Фрагмор — прылеглы да Віндзараў маёнтак, у якім пахаваны каралева Вікторыя і яе муж.

Зноскі
------

1. ↑  National Heritage List for England<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6973052'></a>
2. ↑   Праверана 9 лютага 2023.
3. ↑

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Віндзорскі замак на Вікісховішчы |

* Віндзорскі замак — рэзідэнцыя каралёў. Гісторыя замка, яго архітэктура і цікавыя факты Архівавана 5 лютага 2011.

| Рэзідэнцыі брытанскіх манархаў |
| --- |
| У Англіі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Сучасныя | 
* Бакінгемскі палац
* Віндзар
* Кенсінгтан
* Кларэнс-хаус
* Сандрынгем
* Сент-Джэймскі палац

 |
| Гістарычныя | 
* Банкетынг-хаус
* Квінс-хаус
* Мальбара-хаус
* Осбарн-хаус
* Фрогмар-хаус
* Хэмптан-корт

 |

 |  |
| У Шатландыі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Розныя часы | 
* Балморал
* Данфермлінскі палац
* Лінлітгау
* Фалклендскі палац
* Холірудскі палац

 |

 |
| 
* Гл. таксама Сядзібныя хаты Англіі
* Рэзідэнцыі французскіх каралёў

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 97016324 · BNE: XX127989 · BNF: 121415529 · GND: 4216051-0 · ICCU: CFIV098932 · ISNI: 0000 0001 2149 5119 · LCCN: n50067807 · NKC: kn20040209008 · NLA: 35613743 · SUDOC: 029884152 · VIAF: 121660310 |

 |