У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гарадзец.

**Гарадзе́ц** (трансліт.: *Haradziec*, руск.: Городец) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета. Размешчана за 16 км на захад ад Быхава, за 67 км ад Магілёва, каля ракі Грэза. 745 жыхароў, 293 двары.

Гісторыя
--------

### Рэч Паспалітая

Вядома з 16 ст. як мястэчка Аршанскага павета Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1758 г. у Быхаўскім графстве, уласнасць памешчыка: 155 жыхароў мужчынскага полу, 60 двароў, карчма, млын, пякарня, 2 бровары. Непадалёку быў фальварак.

### Расійская імперыя

Паводле першага падзелу Рэчы Паспалітай, вёска з 1772 г. адышла да Расійскай імперыі. У 1780 у Быхаўскім павеце: 514 жыхароў, 69 двароў, царква (у 1802 годзе пабудавана новая драўляная). З 1842 г. дзейнічала гарбарня. У 1866 годзе адкрыта народнае вучылішча, у якім у 1889 годзе навучалася 30 хлопчыкаў, у 1907 годзе — 118 хлопчыкаў і 25 дзяўчынак. У 1880 г. у вёсцы 618 жыхароў, 96 двароў. Частка вяскоўцаў займалася кавальскім промыслам. Дзейнічала бальніца. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы 921 жыхар, 148 двароў; цэнтр воласці Быхаўскага павета. Дзейнічалі 2 ветракі, кузня, крама, піцейны дом, хлебазапасны магазін. У 1909 годзе было 966 жыхароў, 165 дамоў. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі з лютага па лістапад 1918 г. вёска акупіравана германскімі захопнікамі.

### СССР

Пасля вызвалення створана працоўная школа 1-й ступені. У пачатку 1920-х гадоў у вёсцы дзейнічае майстэрня па рамонце сельскагаспадарчага інвентару. З 20.8.1924 да 11.4.1960 і з 5.4.1963 цэнтр сельсавета ў Быхаўскага раёна. У 1924 годзе створана сельскагаспадарчая камуна. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Перамога».

Перад Вялікай Айчыннай вайной у вёсцы жыло 1060 чалавек у 303 дварах.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны 26 ліпеня 1943 года гітлераўцамі было спалена 297 двароў, забіта 460 чалавек. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінула 50 вяскоўцаў.

Пасля вайны вёска адбудавана. З 1962 г. цэнтр саўгаса «Спадарожнік», з 1963 г. цэнтр сельсавета ў Быхаўскім раёне. У 1970 годзе 783 жыхары. 280 двароў. У вёсцы сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом культуры, бібліятэка, 2 магазіны.

Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад і з'яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Гарадзецкага сельсавета.

Насельніцтва
------------

* **XVIII стагоддзе**: 1758 — 155 муж.; 1780 — 514 чал.
* **XIX стагоддзе**: 1880 — 618 чал.; 1897 — 921 чал.
* **XX стагоддзе**: 1909 — 966 чал.; 1919 — 1172 чал.; 1926 — 1262 чал.; 1941 — 1060 чал.; 1970 — 783 чал.; 1990 — 745 чал.; 1996 — 797 чал.

### Інфраструктура

У Гарадцы працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, дом культуры, бібліятэка.

Турыстычная інфармацыя
----------------------

Анёл з Гарадца, XVIII ст. Нацыянальны мастацкі музей Беларусі
Анёл з Гарадца, XVIII ст. Нацыянальны мастацкі музей Беларусі
### Страчаная спадчына

* Царква (XVIII ст.; грэка-каталіцкая)

Выбітныя ўраджэнцы
------------------

* Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў

Памятныя мясціны
----------------

* Магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Магіла ахвяр фашызму.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2007. — 406 с. — ISBN 978-985-458-159-0. (DJVU)
2. 1 2  1990 год.
3. 1 2  Городец  (руск.)
4. ↑  «Об изменении административно-территориального устройства некоторых административно-территориальных единиц Могилевской области». Решение Могилевского областного Совета депутатов от 23 декабря 2009 г. № 17-16 (руск.)
5. ↑  *Удальцоў В.* Гарадзец // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0. — С. 471.
6. 1 2 3  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 39. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.
* Horodec (9) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 1: Abablewo — Januszowo (польск.). — Warszawa, 1900. S. 578.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2012. — С. 25. — 64 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-173-0. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Холстаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Мокрае |
| Пасёлкі | Лапша |
| Аграгарадкі | Баркалабава |
| Вёскі | Бароўка ·  Барсукі ·  Брасавінка ·  Гарадзец ·  Дальняе Ляда ·  Залахвенне ·  Замошша ·  Касічы ·  Ліпаўка ·  Лубянка ·  Людкоў ·  Мазкі ·  Макранскія Хутары ·  Падклённе ·  Пянюгі ·  Рэзкі ·  Рэкта ·  Сапяжынка ·  Сарочына ·  Сушчоў ·  Сядзіч ·  Сяліба ·  Трасцівец ·  Хадуцічы ·  Холстава ·  Хутар |