**Ломніцкі маніфест** (славацк.: Lomnický manifest) — заява славацкіх дзеячаў мастацтва, накіраваная на пашырэнне ўплыву нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі на культуру.

Напярэдадні
-----------

Асноўны артыкул: **Зальцбургскія перамовы**Пасля славацка-нямецкіх перамоваў у Зальцбургу, якія прывялі да ўзмацавання пранямецкага крыла Глінкавай партыі, было пастаноўлена, што славацкія пісьменнікі і прадстаўнікі культуры таксама павінны праяўляць любоў да новага рэжыму.

Таму міністр унутраных справаў, галоўны камандовец Глінкавай гвардыяй і кіраўнік аддзела прапаганды Аляксандр Мах сабраў вялікую сустрэчу прадстаўнікоў культурнага жыцця ў Татранскай-Ломніцы.

Сход
----

Пасля перамоваў у Зальцбургу нацыянал-сацыялістычная ідэалогія таксама пачынае прапагандавацца ў славацкім мастацтве, і менавіта гэта абмяркоўваецца на канферэнцыі культурных работнікаў у Татранскай-Ломніцы. На думку ейных ўдзельнікаў, славацкаму нацыянал-сацыялізму трэба актыўна прапагандавацца ў грамадскім жыцці, у тым ліку ў сферы культуры і адукацыі.

Паводле гісторыка Івана Каменца: «*На дзею было запрошана шмат людзей, туды ішоў, той, хто хацеў. Нехта з перакананасці, нехта з цікаўнасці, нехта, магчыма, нават пад уплывам палітычных пажаданняў урадавых элітаў*». Але на сустрэчу не прыйшлі ні Юзаф Цыгер Гронскі, ні Конштантын Чулен, якія адкрыта сімпатызавалі Цісаваму рэжыму.

На сустрэчы пісьменнікаў 31 жніўня быў складзены Ломніцкі маніфест, у якім яго падпісанты высока ацанілі славацкі нацыянал-сацыялізм, бо «*ён найлепшым чынам адпавядае патрэбам славацкага жыцця*» (славацк.: najlepšie vyhovuje potrebám slovenského života).

Пад дакументам падпісаліся каля 20 чалавек, у тым ліку Ян Смрэк, Валянцін Бэньяк і Міла Урбан. Паводле Каменца, яны зрабілі гэта добраахвотна, хаця, несумненна, адчувалі ціск палітычнай улады. У гэтым выпадку Аляксандра Маха. Радыкальны міністр унутраных справаў любіў рухацца ў мастацкіх колах (кажуць, што ён часта дыскутаваў у кавярнях з інтэлектуаламі-камуністамі Уладам Цлеменцісам і Лацам Новамескім) і ўцягнуў у палітыку некалькі чалавек.

Праява ў мастацтве
------------------

Праграма пабудовы нацыянал-сацыялістычнай культуры характарызуецца галоўным чынам вяртаннем да т.зв. адметнасці, падаўленнем народных, фальклёрных матываў з мэтай узмацнення нацыянальнага характару славацкага мастацтва і ілюзіі здзейсненай тысячагадовай барацьбы славакаў за незалежнасць.

Псеўдарамантычная, ідэалістычная інтэрпрэтацыя нацыянальнага міфа вядзе да ідылічнага вяртання да продкаў і да выбарачнага стварэння пакутніцкай смерці герояў мінуўшчыны (Прыбіна, Святоплук, стараславянскія і кірыла-мефодычная традыцыі). У ім падкрэсліваецца старажытнасць нацыі, народжанай «старажытным духам народа», і нязменнасць ладу жыцця, які доўжыцца стагоддзямі.

Таксама з-за таго, што афіцыйныя ўяўленні пра тое, якім павінна быць мастацтва ў «новых» умовах, былі цьмянымі і супярэчлівымі, сетка «дзіравага таталітарызму» змагла месцамі прапусціць новыя мастацкія ініцыятывы.

Спасылкі
--------

* *TOMÁŠ KYSEĽ* Prečo poprední slovenskí spisovatelia neodsúdili Tisov režim, ale SNP?(славацк.) // *Aktuality.sk*. — 29.8.2016 09:05.
* Jeden národ, jedna strana, jeden vodca
* Тэкст маніфеста (па-славацку)

| ⛭Першая Славацкая Рэспубліка ў тэмах |
| --- |
| Сімвалы | Сцяг · Герб · Гімн · Штандар прэзідэнта |  |
| Гісторыя | Славацкая краіна · З’яўленне · Акупацыя Оравы і Спіша · Дэпартацыя яўрэяў · Славацкае нацыянальнае паўстанне · Саюз славацкіх камбатантаў |
| Ваенныя канфлікты | Малая вайна · Другая сусветная вайна (Польская кампанія · Вялікая Айчынная вайна) |
| Войска | Славацкая армія · Палявая армія «Берналак» · Славацкі экспедэцыйны корпус · Усходнеславацкая армія · Хуткая дывізія · Апалчэнне · Надзвычайныя аддзелы Глінкавай гвардыіСлавацкія паветраныя сілы · 13-е звяно |
| Дамовы | Дамова аб абаронных дачыненнях · Патаемны пратакол · Берлінскі пакт · Зальцбургскія перамовы |
| Урады | 1939 · 1939—1944 · 1944—1945 · У выгнанні |
| Улада | Сейм Славацкай краіны · Дзяржаўная рада · Цэнтральнае ўпраўленне дзяржаўнай бяспекі · Прэзідэнт · Старшыня ўраду · Бератар |
| Эканоміка | Крона славацкая · Славацкі нацыянальны банк · Фонд эканамічнай незалежнасці · Збожжавае таварыства Славакіі · Славацкія электрастанцыі |
| Дакументы | Канстытуцыя · Закон аб заслугах Андрая Глінкі · Ломніцкі маніфест · Славацкі звод законаў · Яўрэйскі кодэкс |
| Іншае | Адміністрацыйны падзел · Нямецкая ахоўная зона · Халакост · Антыславакізм · Славакізацыя · Перапіс насельніцтва |