**Брыгада Ахрар-аш-Шам** або **Харакят-Ахрар аш-Шам аль-Ісламія** (араб. حركة أحرار الشام الإسلامية‎‎ — *«Ісламскі рух свабодных людзей Шама»*) — саюз ісламісцкіх салафіцкіх тэрарыстычных брыгад, аб’яднаных для вайны супраць арміі ўрада Башара Асада, а таксама баевікоў Шабіхі і Хезбалы. Узначальваецца Хасанам Абудам. У ліпені 2013 у складзе «Ахрар аш-Шам» было ад дзесяці да дваццаці тысяч баевікоў, што робіць яе адной з самых буйных апазіцыйных узброеных груповак. Стала адной з асноўных арганізацый, якія складалі Сірыйскі ісламскі фронт (разам з Джэбхат-ан-Нусрай і Джэйш-аль-Мухаджырын валь-Ансар).

Сучасны сірыйскі ўрад, а таксама шэраг краін (уключаючы Іран і Ліван), кваліфікуюць дзейнасць дадзенай групоўкі як тэрарыстычную. Расія прапаноўвала Савету бяспекі ААН прызнаць «Ахрар-аш-Шам» тэрарыстычнай групоўкай, але рэзалюцыя не знайшла падтрымкі.

Структура і ідэалогія
---------------------

Група заснавана суніцкімі палітвязнямі, якія ўтрымліваліся ў дамаскай турме Седная да вызвалення ў рамках амністыі ў маі 2011 года. У канцы 2011 года Ахрар аш-Шам налічвала каля 25 атрадаў, размеркаваных па Сірыі. Пасля колькасць атрадаў павялічылася: у ліпені 2012 года іх было 50, а ў сярэдзіне студзеня 2013 года — ужо 83. Большасць з штаб-кватэр гэтых падраздзяленняў размешчана ў вёсках вілаята Ідліб, хоць многія з іх знаходзяцца ў Хаме і Алепа. Удзельнікамі цяжкіх баёў становяцца, у асноўным, брыгады Каўафіль аш-Шухада (Караваны шахідаў), Ансаруль-Хака (Змагары справядлівасці) у Хан Шэйхун, Вілан Ідліб, Катаіб ат-Таухід уаль-Іман (Брыгады «Адзінабожжа і вера»), Катаіб аш-Шахбаі (Брыгады шэрага; шэры — эпітэт горада Алепа), брыгады Хасана бін Сабат, Вілан Алепа, Салахуд-Дын (Выратаванне рэлігіі) і брыгады Абуль-Тыдала (Бацька адкуплення).

У сваім першым відэазвароце Ахрар аш-Шам заявіла аб тым, што яго мэта — звяржэнне ўрада Асада і ўсталяванне ісламскай дзяржавы ў Сірыі, аднак яны прызналі, што трэба ўлічваць імгненныя патрэбы насельніцтва. Паўстанне параўноўваліся з джыхадам супраць генерала Сафаві, які спрабаваў усталяваць шыіцкую дзяржаву ад Ірана праз Ірак і Сірыю, а затым у Ліване і Палесціне.

Ахрар аш-Шам ўскосна супрацоўнічае са свецкімі апазіцыйнымі рухамі (ССА), аднак не падтрымлівае адносіны з Сірыйскай нацыянальнай кааліцыяй. Рух супрацоўнічае з іншымі ісламскімі групамі, пры гэтым захоўвае сваю выразную структуру і сакрэтнасць. Большая частка фінансавання ідзе ад донараў з Кувейта.

Ахрар аш-Шам мае кіраўніцтва ў Сірыі і падкрэслівае, што рух заснаваны менавіта для яе, а не для глабальнага джыхаду. Па заявах байцоў арганізацыі, мэтамі іх аперацый з’яўляюцца ўрадавыя войскі і шабіха.

На снежань 2016 года Ахрар аш-Шам уключае больш за 80 атрадаў агульнай колькасцю каля 16 тыс. чалавек. 29 снежня 2016 года групоўка далучылася да ініцыяванаму Расіяй рэжыму перамір’я з 30 снежня 2016 года.

Вядомыя аперацыі
----------------

Ахрар аш-Шам адказна за вызваленне журналіста NBC Рычарда Энгель і яго здымачнай групы, якія падарожнічалі разам з групай байцоў з антыўрадавых сіл і былі затрыманы войскамі, падкантрольнымі ўраду Сірыі (пазней, 15 мая 2015 г. само агенцтва NBC адмовілася ад гэтай версіі, заключыўшы, што выкрадальнікі ставіліся да суніцкай узброенай групоўкі, не звязанай з шыіцкімі праўладнымі групамі, у тым ліку на падставе рэпартажаў The New York Times). У снежні 2012 года было абвешчана аб стварэнні новай кааліцыі, названай «Сірыйскім Ісламскім фронтам». З 11 арганізацый, якія былі аб’яднаны ў гэтай кааліцыі, Ахрар аш-Шам быў самым буйным, а член групоўкі Абу Абдарахман ас-Суры стаў афіцыйным прадстаўніком фронту. У студзені 2013 года некаторыя з арганізацый-членаў «Сірыйскага Ісламскага фронту» абвясцілі, што яны аб’ядналі сілы з Ахрар аш-Шам у больш шырокую групу пад назвай Харакат Ахрар аш-Шам аль-Іслам.

9 верасня 2014 года тэрарыст-смяротнік прывёў у дзеянне выбуховае прыстасаванне падчас сустрэчы камандавання Ахрар аш-Шам у горадзе Ідліб. У выніку выбуху загінулі не менш як 45 чалавек, у тым ліку лідар групоўкі Хасан Абуд і яшчэ 27 палявых камандзіраў. Адказнасць за атаку ніхто на сябе не ўзяў, хоць раней (23 лютага таго ж года) аналагічную атаку на камандуючых Ахрар аш-Шам здзейснілі баевікі ІДІЛ.

6 лістапада 2014 года Ахрар аш-Шам стаў чацвёртай ісламісцкай групоўкай ў Сірыі, чые пазіцыі падвергліся авіяўдару ВПС ЗША.

Гл. таксама
-----------

* Армія заваёвы
* Таварыства адраджэння ісламскай спадчыны

Зноскі
------

1. ↑  *Daniel Cassman*. Ahrar al-Sham **(нявызн.)**. *stanford.edu*.
2. 1 2 3 4 5  Syrian Islamist rebel group looks to the west - FT.com
3. ↑  The Army of Islam Is Winning in Syria | Foreign Policy
4. ↑  Resilient insurgent group Ahrar al-Sham to play bigger role in Syria | Reuters
5. ↑  Ahrar al sham in Syria and Turkey - Business Insider
6. ↑  Turkey May Have Found Syrian Horse To Back In Ahrar al Sham, But US Disagrees
7. 1 2  Syrian rebels call for regional alliance against Russia and Iran | Reuters Архівавана 21 лістапада 2015.
8. ↑  YPG, allies clash with Syrian opposition groups in Aleppo | Middle East Eye
9. ↑  Nusra reportedly attacks newly pledged SDF forces in Aleppo (англ.).  Syria Direct. Архівавана з першакрыніцы 16 лютага 2016. Праверана 13 лютага 2016.
10. ↑  Competition among Islamists **(нявызн.)**. *The Economist* (20 ліпеня 2013). Праверана July 18, 2013.
11. ↑  ООН не признала группировки «Ахрар-аш-Шам» и «Джейш-аль-Ислам» террористическими — Газета.Ru | Новости
12. ↑  Bar, Herve.  Ahrar al-Sham jihadists emerge from shadows in north Syria **(нявызн.)**, *AFP* (13 February 2013). Праверана 10 March 2013.
13. ↑  *Lund, Aron*. Syria’s salafi insurgents: The rise of the Syrian Islamic Front **(нявызн.)**.  Swedish Institute of International Affairs (1 сакавіка 2013). Архівавана з першакрыніцы 31 сакавіка 2014. Праверана 22 сакавіка 2013.
14. ↑  *Lund, Aron*. Holy Warriors **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Foreign Policy (5 кастрычніка 2012). Архівавана з першакрыніцы 18 кастрычніка 2012. Праверана 26 снежня 2012.
15. 1 2  Tentative Jihad Syria's fundamentalist opposition **(нявызн.)**.  International Crisis Group (12 жніўня 2012). Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2013. Праверана 29 снежня 2012.
16. ↑  Syrian Anti-Assad Rebel Groups Funded by Saudi Arabia, Qatar | TIME.com
17. ↑  Going Rogue: Bandits and Criminal Gangs Threaten Syria’s Rebellion **(нявызн.)**.  Time (30 ліпеня 2012). Праверана 11 верасня 2012.
18. ↑   Syria’s Islamist fighters: Competition among Islamists
19. ↑  Syrian rebels seek refuge in religion **(нявызн.)**.  Financial Times (9 жніўня 2012). Праверана 21 верасня 2012.
20. ↑  Список вооруженных группировок в Сирийской Арабской Республике, присоединившихся к режиму перемирия с 30 декабря 2016 г : Министерство обороны Российской Федерации
21. ↑  Krauss, Joseph.  Kidnapped US journalist Engel free after Syria firefight **(нявызн.)**, *AFP* (18 December 2012). Праверана 18 December 2012.
22. ↑  NBC News Alters Account of Correspondent’s Kidnapping in Syria **(нявызн.)** (15 April 2015). Праверана 8 December 2015.
23. ↑  Islamic Forces In Syria Announce Establishment Of Joint Front Aimed At Toppling Assad, Founding Islamic State; Syrian Website Urges Them To Incorporate All Islamic Forces In Country **(нявызн.)**.
24. ↑  Syria rebels name slain leader’s replacement
25. ↑  Syrian Civil War: 'At Least 45' Killed as Blast Hits Meeting of Islamist Insurgents
26. ↑  Top al-Qaeda operative killed in Syria attack
27. ↑  Report: Airstrikes target another Islamist group in Syria

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |