**Фра Маўра** (*Fra Mauro*; памёр у 1459 або 1460) — манах ордэну камальдулаў з кляштара Сан-Мікеле на венецыянскім востраве Мурана, картограф.

У 1457—1459 гадах на замову партугальскага караля Афонсу V стварыў круглую карту свету (*Mappamondo*). Згубленая пазней, яна вядомая па аўтарскай копіі, зробленай для сената Венецыі (захоўваецца ў венецыянскай Нацыянальнай бібліятэцы Св. Марка).

«Фра Маўра, непараўнальны касмограф», на медалі выбітым неўзабаве пасля яго смерці
*Mappamondo* — сапраўдны шэдэўр сярэднявечнай картаграфіі, адна з прызнаных сімвалічных вехаў, якія падзяляюць сярэднія вякі ад эпохі Адраджэння. Яе дакладнасць і эстэтычная вартасць значна пераўзыходзіць усе папярэднія аналагі, невыпадкова ў гонар заканчэння працы Фра Маўра венецыянскі сенат загадаў выбіць медаль з надпісам «непараўнальны касмограф». Гэта і першая з вядомых карт, на якіх адзначана Белая Русь. Але з прычыны асабістага незнаёмства з усходнеславянскімі землямі, Фра Маўра дапусціў у гэтым рэгіёне шэраг грубых памылак. Напрыклад, Волга ў сваім сярэднім цячэнні разгаліноўваецца на два рукавы, утвараючы велізарны… «востраў Амазонія». Белая Русь (*Rossia biancha*) знаходзіцца побач з Ноўгарадам Вялікім, паміж Волгай і Белым возерам, і ўсе гэтыя аб'екты аднесеныя не на захад, а на ўсход ад ракі Камы. Карта Фра Маўра — адна з першых гістарычных крыніц, у якой згадваецца Чорная Русь, і выдзяляюцца тры «каляровыя» часткі Русі. Паводле надпісу на карце, «Белая Русь ляжыць па той бок Белага мора, Чорная Русь — па той бок Чорнай ракі, а Чырвоная — па той бок Чырвонай ракі».

Усходнеславянскія землі ВКЛ вядомы Фра Маўра пад назвай не Белай, а Чырвонай Русі (*Rossia Rossa*), у якую ўваходзяць і Кіеў, і Разань. У сваю чаргу, Чорная Русь (*Rossia Negra*) паказаная на правабярэжжы Акі. Белая Русь у Фра Маўра, як і ў большасці заходнееўрапейскіх аўтараў XIII—XVI стагоддзяў — гэта сінонім ці Вялікага Ноўгарада ці яго часткі, заселенай калісьці народнасцю вепсаў.

У гонар Фра Маўра названыя кратар і фармацыя на Месяцы, якія былі наведаны астранаўтамі з Apollo 14.

Выявы карты Фра Маўра
---------------------

* Агульны выглядАгульны выгляд
* Частка АфрыкіЧастка Афрыкі
* Іспанія, Партугалія і паўночная АфрыкаІспанія, Партугалія і паўночная Афрыка
* ЕўропаЕўропа
* Сярэдні УсходСярэдні Усход
* Частка КітаюЧастка Кітаю

Зноскі
------

1. ↑  Fra Mauro // MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>

Літаратура
----------

* Алесь Белы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т.. — Мн. : БелЭн
* Рыбаков Б. А. Русские карты Московии XV — начала XVI в. М. 1974.
* Il Mappamondo di Fra Mauro. A cura di Tullio Gasparini Leporace. Presentazione di Roberto Almagia. Venezia, 1956.
* Harvey P. D. A. Medieval maps. London, 1991.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Фра Маўра
* Арыгінальны артыкул(недаступная спасылка)
* Манаграфія прысвечаная карце Фра Маўра Архівавана 26 верасня 2011. (англ.)

| ⛭Знакамітыя карты і глобусы |
| --- |
| Старажытны свет |  Турынская папірусная карта ·   Вавілонская карта свету ·   Карта Пталамея ·   Пейтынгерава табліца ·   Мадабская карта ·   Хрысціянская тапаграфія |  |
| Сярэднявечча(Mappa mundi, партуланы) |  Карта Т-О ·   Меравінгская карта ·   Беатава карта ·   Карта Ражэра ·   Херэфардская карта ·   Эбсторфская карта ·   Карты Далорта ·   Каталонскі атлас ·   Карта Піцыгана ·   Карта дэ Вірга ·   Карта Б'янка ·   Карта фра Маўра ·   Карта Вінланда |
| Вялікія геаграфічныяадкрыцці |  Карта Хуана дэ ла Коса ·   Планісфера Канціна ·   Карта дэ Каверы ·   Карта Вальдземюлера ·   Карта П'етра Копа ·   Карта Піры-рэіса ·   Атлас Мілера |
| Новы час |  Carta Marina ·   Leo Belgicus ·  Maris Pacifici ·   Вялікі Чарцёж ·   Карта Касіні
 Меркатаравы карты ·  Атлас Артэлія  ·   Касмаграфія Блау ·   План Цюрго |
| Далёкаўсходнія карты |  Вялікая карта дынастыі Мін ·   Каніда ·   Карта Маа Куня ·   Карта Матэа Рычы  |
| Глобусы |  Зямны яблык ·   Ягелонскі глобус ·   Глобус Іагана Шонера ·   Готарпскі глобус ·   Глобус Блау |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 154040146 · GND: 100857353 · ICCU: PUVV242472 · ISNI: 0000 0003 6264 6125 · LCCN: n87863364 · NLG: 94134 · NTA: 073132721 · LIBRIS: 399433 · SUDOC: 113889364 · VIAF: 226746684 · ULAN: 500336389 |

 |