**Пагадненне мэраў** – гэта асноўная ініцыятыва Еўрапейскага Саюза, якая ўключае мясцовыя і рэгіянальныя ўлады, якія добраахвотна імкнуцца да павелічэння энергаэфектыўнасці і выкарыстання ўзнаўляльных крыніц энергіі на сваёй тэрыторыі. З дапамогай гэтага абавязацельства, асобы, якія падпісалі Пагадненне, будуць імкнуцца да скарачэння выкідаў CO2 не менш, чым на 20% да 2020 года, такім чынам уносячы свой уклад у "зялёны эканамічны рост" і паляпшэнне якасці жыцця.

Пагадненне мэраў было ініцыявана Еўрапейскай камісіяй у 2008 годзе з мэтай падпісання і падтрымкі намаганняў, прынятых мясцовымі ўладамі для распрацоўкі і рэалізацыі мэтаў ЕС у сферы клімату і энергетыкі. Гэты падыход і метад пазней былі выкарыстаны і па-за межамі ЕС: да асоб, якія падпісалі Пагадненне, далучыліся новыя прадстаўнікі, такія як Аргенціна і Новая Зеландыя.

Дзякуючы сваім унікальным характарыстыкам, Пагадненне мэраў з’яўляецца адзіным рухам падобнага роду, які аб’ядноўвае мясцовых, рэгіянальных і нацыянальных суб’ектаў у дачыненні да рэалізацыі мэтаў у сферы захавання клімату і энергетыкі. Пагадненне мэраў апісваецца ўстановамі Еўрапейскага Саюза як унікальная мадэль шматузроўневага кіравання.

Асобы, якія маюць права на падпісанне Пагаднення мэраў
------------------------------------------------------

Мясцовыя ўлады ўсіх памераў, ад маленькіх вёсак да сталіц і вялікіх мегаполісаў, такіх як Кіеў, Лондан, Парыж ці Тбілісі, маюць права падпісваць Пагадненне мэраў.

Мясцовыя ўлады гуляюць важную ролю ў змякчэнні ўплыву змены клімату, асабліва, улічваючы той факт, што 80 % спажывання энергіі і выкідаў CO2 звязаны з гарадской дзейнасцю. Калі мясцовыя ўлады атрымліваюць падтрымку ад нацыянальных урадаў, яны знаходзяцца ў ідэальным становішчы адносна магчымасцяў па змяненню паводзін грамадзян і вырашэнню праблем з кліматам і энергетыкай на комплекснай аснове, у асноўным праз узгадненне прыватных і грамадскіх інтарэсаў і інтэграцыю праблем устойлівай энергіі ў агульныя мэты мясцовага развіцця.

Далучэнне да Пагаднення мэраў уяўляе сабою магчымасць для мясцовых органаў самакіравання забяспечыць экалагічнае, сацыяльнае і эканамічна стабільнае асяроддзе для сваіх грамадзян, умацаваць намаганні па скарачэнню CO2 на сваёй тэрыторыі і атрымаць выгаду ад еўрапейскай і міжнароднай падтрымкі, прызнання і перадавых практык.

Фармальныя абавязкі
-------------------

Сфера прымянення Пагаднення мэраў выходзіць далёка за намеры, азначаныя ў Пагадненні. На самой справе, для выканання амбіцыйнай мэты, накіраванай на скарачэнне выкідаў CO2 і энергаэфектыўнасць, асобы, якія падпісваюць дамову, абавязваюцца здзейсніць шэраг крокаў, паведамляць аб сваіх дзеяннях і даваць магчымасць для іх кантролю. У наканаваныя тэрміны фармальна яны абавязваюцца выканаць наступнае:

* Падрыхтаваць **кадастр асноўных выкідаў**, распрацаваць і прыняць мясцовую палітыку па ўстойлівай энергіі;
* Распрацаваць адпаведную структуру кіравання, уключаючы вылучэнне дастатковай колькасці чалавечых рэсурсаў, каб рэалізаваць дадзеную палітыку, прадпрымаючы неабходныя дзеянні;
* Прадаставіць да разгляду **План дзеянняў па ўстойлівай энергіі** на працягу года пасля далучэння да ініцыятывы Пагаднення мэраў, уключаючы канкрэтныя меры, накіраваныя на скарачэнне выкідаў CO2 не менш, чым на 20% да 2020 года ў параўнанні з узроўнем выкідаў за абраны базавы год;
* Прадаставіць да разгляду **даклад аб ажыццяўленні**, па меншай меры, **кожны другі год пасля прадстаўлення Плана дзеянняў па ўстойлівай энергіі** для ацэнкі, маніторынга і кантролю.

У адпаведнасці з важнай неабходнасцю распрацоўкі ўласных магчымасцяў па менеджменце ў галіне энергетыкі і мабілізацыі мясцовых зацікаўленых бакоў для распрацоўкі Плана дзеянняў па ўстойлівай энергіі, асобы, якія падпісваць Пагадненне, таксама абавязваюцца:

* Абменьвацца вопытам і "ноу-хау" з іншымі мясцовымі ўладамі;
* Арганізоўваць **Мясцовыя дні энергіі** для павелічэння свядомасці грамадзян па ўстойліваму развіццю і энергаэфектыўнасці;
* Наведваць або прымаць удзел у штогадовай цырымоніі Пагаднення мэраў, тэматычных семінарах і абмеркаваннях рабочых груп;
* Распаўсюджваць пасланне Пагаднення на адпаведных форумах і, у прыватнасці, падтрымліваць іншых мэраў у іх імкненні далучыцца да Пагаднення.

Планы дзеянняў па ўстойлівай энергіі
------------------------------------

Для дасягнення і рэалізацыі гэтых амбіцыйных мэтаў па энергаэфектыўнасці і стабільнасці клімату, асобы, якія падпісалі Пагадненне мэраў, абавязваюцца распрацаваць **Планы дзеянняў па ўстойлівай энергіі (SEAP)** на працягу года, наступнага за іх далучэннем да ініцыятывы. Гэты план дзеянняў, зацверджаны муніцыпальным саветам, апісвае іх дзейнасць і меры, прадугледжаныя асобамі, якія падпісалі Пагадненне, з мэтай выканання ўскладзеных на іх абавязацельстваў у адпаведныя часовыя рамкі.

Розныя тэхнічныя і метадычныя матэрыялы (уключаючы "Кіраўніцтва па SEAP" і шаблоны, даклады аб існуючых метадалогіях і інструментах і г.д.) прапануюць практычнае кіраўніцтва і дакладныя рэкамендацыі адносна ўсяго працэса распрацоўкі SEAP. Грунтуючыся на практычным вопыце мясцовых уладаў, і будучы распрацаваным у цесным супрацоўніцтве з Аб’яднаным даследчым цэнтрам Еўрапейскай камісіі, гэты пакет падтрымкі з неабходнымі матэрыяламі забяспечвае асоб, якія падпісваюць Пагадненне, асноўнымі прынцыпамі і зразумелым пакрокавым падыходам. Усе дакументы можна знайсці па спасылцы ў нашай вэб-бібліятэке: www.eumayors.eu.

Каардынацыя і падтрымка
-----------------------

### Каардынатары і прыхільнікі Пагаднення

Асобы, якія падпісалі Пагадненне, не заўсёды валодаюць адпаведнымі магчымасцямі (арганізацыйнай структурай, прафесійным персаналам, фондамі, базамі дадзеных, статыстыкай, метадалогіяй, інструментамі і іншымі рэсурсамі) для падрыхтоўкі кадастра асноўных выкідаў, распрацоўкі мясцовай палітыкі па ўстойлівай энергіі, прадастаўлення праекта адпаведнага Плана дзеянняў па ўстойлівай энергіі, фінансавання дзеянняў, прадстаўленых у плане і маніторынгу яго вынікаў. У гэтым свяце, нацыянальныя ўрады, вобласці, рэгіёны, сеткі і групы муніцыпалітэтаў, а таксама фінансавыя донары, гуляюць важную ролю ў дапамозе асобам, якія падпісалі Пагадненне, пры выкананні іх абавязкаў.

**Каардынатары пагаднення** – гэта грамадскія органы ўлады розных узроўняў (нацыянальныя, рэгіянальныя, абласныя), якія прадстаўляюць стратэгічнае кіраўніцтва асобам, якія падпісваюць Пагадненне, а таксама фінансавую і тэхнічную падтрымку пры распрацоўцы і рэалізацыі Плана дзеянняў па ўстойлівай энергіі. У камісіі існуюць два тыпа каардынатараў: «тэрытарыяльныя каардынатары» – гэта суб-нацыянальныя дэцэнтралізаваная органы ўлады, у тым ліку вобласці і рэгіёны і «нацыянальныя каардынатары», якія ўключаюць нацыянальныя грамадскія ўстановы, напрыклад, нацыянальныя энергетычныя агенцтвы і міністэрствы, якія працуюць у сферы мясцовага развіцця энергіі.

Усе **прыхільнікі Пагаднення** – гэта міжнародныя, нацыянальныя і рэгіянальныя сеткі і асацыяцыі мясцовых органаў улады, якія стымулююць лабіраванне, узаемадзеянне і сеткавую актыўнасць для прамоцыі ініцыятыў Пагаднення мэраў і падтрымліваюць абавязкі, узятыя на сябе асобамі, якія яго падпісалі.

### Офіс Пагаднення мэраў

Рэкламная, тэхнічная і адміністрацыйная дапамога прадастаўляецца на штодзённай аснове асобам, якія падпісалі Пагадненне мэраў, і ўсім удзельнікам, з боку офіса Пагаднення мэраў. Галоўны сакратарыят размешчаны ў Брусэлі (Бельгія), а два дадатковых офіса – у Львове (Украіна) і Тбілісі (Грузія), каб дапамагаць мясцовым органам улады з краін усходняга партнёрства.

І сакратарыят, размешчаны ў Брусэлі, і дадатковыя офісы ў Львове і Тбілісі, знаходзяцца пад кіраваннем сіндыката мясцовых і рэгіянальных органаў улады і нацыянальных устаноў. Офіс Пагаднення мэраў у Брусэлі нясе адказнасць за агульную каардынацыю ініцыятывы.

### Установы Еўрапейскага Саюза

Для падтрымкі распрацоўкі і рэалізацыі Планаў дзеянняў па ўстойлівай энергіі, Еўрапейская камісія распрацавала фонды фінансавай стабільнасці для дапамогі асобам, якія падпісалі Пагадненне мэраў, сярод якіх - Еўрапейская дапамога ў сферы мясцовай энергетыкі (ELENA), заснаваная ў супрацоўніцтве з Еўрапейскім інвестыцыйным банкам для буйнамаштабных праектаў, і ELENA-KfW, заснаваная ў партнёрстве з нямецкай групай KfW, якая прапануе дадатковыя магчымасці для прыцягнення ўстойлівых інвестыцый у малыя і сярэднія муніцыпалітэты ў Еўропе. Запланаваны інструмент ELENA-East будзе аказваць аналагічную дапамогу асобам, якія падпісалі Пагадненне, з Украіны, Малдовы, Грузіі, Арменіі і Азербайджана.

Разам з Еўрапейскай камісіяй, Пагадненне атрымлівае поўную інстытуцыйную падтрымку, уключаючы дапамогу ад Камітэта рэгіёнаў, які падтрымлівае ініцыятыву з яе першых крокаў; Еўрапейскага парламента, у якім праводзяцца штогадовыя пасяджэнні асобаў, якія падпісалі Пагадненне, і цырымонія падпісання, а таксама і ад Еўрапейскага інвестыцыйнага банка, які аказвае дапамогу мясцовым органам улады ў раскрыцці іх інвестыцыйнага патэнцыялу.

### Аб’яднаны даследчы цэнтр

Аб’яднаны даследчы цэнтр Еўрапейскай камісіі нясе адказнасць за прадастаўленне тэхнічнай і навуковай дапамогі ініцыятыве. Ён працуе ў цесным супрацоўніцтве з офісам Пагаднення мэраў з мэтай прадастаўлення асобам, якія падпісалі Пагадненне, больш дакладных тэхнічных кіраўніцтваў і шаблонаў, для выканання сваіх абавязацельстваў па Пагадненню, а таксама для кантролю і рэалізацыі вынікаў.

Гл. таксама
-----------

Даведкавыя матэрыялы
--------------------

1. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 26 верасня 2015. Праверана 27 верасня 2012.
2. ↑
3. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 27 верасня 2012.

Спасылкі
--------

* Covenant of Mayors official Website
* Directorate-General for Energy
* Joint Research Centre
* Energy Cities
* Climate Alliance
* Council of European Municipalities and Regions
* Eurocities
* Fedarene