Запрашэнне на выбары
**Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў Беларусі 28-га склікання** прайшлі 18 лютага 2018 года.

На выбарах утворана 18 111 выбарчых акруг, у тым ліку 13 224 сельскіх і 3 768 раённых выбарчых акруг.

Агульная інфармацыя
-------------------

14 лістапада 2017 года Прэзідэнт А. Лукашэнка падпісаў Загад № 410 пра правядзенне выбараў.

Дакументы на рэгістрацыю ініцыятыўных груп неабходна было падаць па 14 снежня 2017 года ўключна. Тэрміны вылучэння кандыдатаў — з 10 снежня 2017 года па 8 студзеня 2018 года ўключна.

Да 3 студзеня 2018 года рашэннямі раённых выканкамаў і раённых адміністрацый былі сфарміраваныя участковыя выбарчыя камісіі.

Выбарчая сістэма
----------------

Дэпутатам мясцовага Савета можа быць абраны грамадзянін Беларусі, які дасягнуў 18 гадоў, калі ён не мае судзімасці і пражывае на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйнай адзінкі або звязаны з ёй у сілу прафесійнай дзейнасці. Таксама маюць права вылучацца грамадзяне Расіі, якія пастаянна пражываюць на тэрыторыі Беларусі.

Права вылучэння кандыдатаў у дэпутаты мясцовых Саветаў належыць:

* палітычным партыям (вылучаюць кандыдата з ліку сваіх членаў),
* працоўным калектывам арганізацый (асоба, якая вылучаецца, не абавязкова павінна быць членам працоўнага калектыву),
* выбаршчыкам акругі (вылучаюць кандыдата шляхам збору подпісаў, які ажыццяўляе ініцыятыўная група ад 3 да 10 чалавек).

Датэрміновае галасаванне
------------------------

За 15 дзён да выбараў участковыя камісіі даюць грамадзянам для азнаямлення спісы выбаршчыкаў. Выбаршчыкі маюць права патрабаваць устаранення няправiльнасцей у спісах, у тым ліку ў судовым парадку.

За пяць дзён да выбараў арганізуецца датэрміновае галасаванне для выбаршчыкаў, якія не змогуць знаходзіцца па месцы свайго жыхарства ў дзень выбараў.

Выбаршчыкам, якія па стане здароўя або па іншых уважлівых прычынах не змогуць прыйсці ў дзень выбараў у памяшканне для галасавання, забяспечваецца галасаванне па месцы знаходжання.

Выбарчая кампанія
-----------------

Усяго былі зарэгістраваны 17 542 ініцыятыўныя групы, што складае 99,9 % ад агульнай колькасці вылучаных. Толькі 16 ініцыятыўным групам было адмоўлена ў рэгістрацыі, 7 заяў былі адкліканыя і 1 заява не разглядалася. Варта адзначыць, усе ініцыятыўныя групы па вылучэнні сябраў палітычных партый былі зарэгістраваныя, адмовы ў рэгістрацыі выносіліся толькі ў адносінах да беспартыйных вылучэнцаў.

Пры зборы подпісаў былі зафіксаваны факты выкарыстання адміністрацыйнага рэсурсу. Подпісы за кандыдата па Заслонаўскай выбарчай акрузе № 24 г. Орша, дырэктара Аршанскага каледжа філіяла УА «Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарта» А. М. Казлову збіралі яе падначаленыя ў працоўны час, а ў навучэнцаў каледжа подпісы збірала загадчыца інтэрната ў самім інтэрнаце. Студэнтаў эканамічнага факультэта БДУ праз сацыяльныя сеткі арганізоўвалі да ўдзелу ў перадвыбарчых пікетах у якасці членаў ініцыятыўных груп па вылучэнні асобных кандыдатаў у дэпутаты.

Усяго кандыдатамі ў дэпутаты былі вылучаны 22 713 кандыдаты. 15 172 кандыдатаў (66,8 % ад агульнай колькасці) вылучылі грамадзяне шляхам збору подпісаў, працоўнымі калектывамі — 5 356 (23,6 %), палітычнымі партыямі — 813 (3,6 %). Сваіх кандыдатаў у дэпутаты мясцовых Саветаў дэпутатаў вылучылі 11 палітычных партый з 15 зарэгістраваных.

З 9 да 18 снежня былі зарэгістраваны 22 278 кандыдатаў, што складае 98,09 % ад колькасці вылучаных.

| Партыя | Вылучана | Зарэгістравана |
| --- | --- | --- |
| Аб’яднаная грамадзянская партыя | 79 | 71 |
| Беларуская аграрная партыя | 2 | 2 |
| Беларуская партыя «Зялёныя» | 2 | 2 |
| Беларуская партыя левых «Справядлівы свет» | 72 | 59 |
| Беларуская патрыятычная партыя | 8 | 4 |
| Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) | 55 | 54 |
| Беларуская сацыяльна-спартыўная партыя | 7 | 7 |
| Камуністычная партыя Беларусі | 333 | 409 |
| Ліберальна-дэмакратычная партыя Беларусі | 267 | 228 |
| Партыя БНФ | 14 | 23 |
| Рэспубліканская партыя працы і справядлівасці | 154 | 177 |
| Сацыял-дэмакратычная партыя Народнай Згоды | 3 | 15 |
| Беларуская хрысціянская дэмакратыя | 45 | 30 |
| Партыя свабоды і прагрэсу (ПСП) | 15 | 14 |
| Беспартыйныя | 21719 | 21407 |

Кансерватыўна-Хрысціянская партыя — БНФ, Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада Шушкевіча, Рэспубліканская партыя Белазора, Беларуская партыя працы, Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада) Статкевіча ў выбарах 2018 года не ўдзельнічалі.

Вынікі
------

Яўка склала больш за 77 %, да таго ж 35 % выбаршчыкаў прагаласавалі датэрмінова. Усяго абралі 18 810 дэпутатаў. У адной раённай акрузе па выбарах у Ельскі раённы Савет дэпутатаў Гомельскай вобласці выбары не праводзіліся, таму што адзіны кандыдат выбыў да дня галасавання. Рэгіёнам з самым вялікім конкурсам на дэпутацкі мандат стаў Мінск. У складзе дэпутатаў 48 % — гэта жанчыны, 56 % абраных кандыдатаў ужо раней мелі дэпутацкія партфелі. Трэцяя частка мясцовых прадстаўнікоў улады працуе ў сферы адукацыі, навукі і аховы здароўя, кожны пяты — задзейнічаны ў сельскай гаспадарцы. 4 % ад агульнай колькасці дэпутатаў — моладзь ва ўзросце да 31 года, а 2 % — належаць да пэўнай партыі.

Ніводны з кандыдатаў ад апазіцыі не патрапіў у абласныя саветы. Так у Мінскі абласны савет абраныя 60 чалавек, з іх 58 беспартыйных і два члены КПБ

Азнаёміўшыся з заявай прэс-сакратара Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў адносна праведзеных выбараў у мясцовыя Саветы дэпутатаў у Беларусі, прэс-сакратар МЗС Беларусі Дзмітрый Мірончык падкрэсліў, што легітымнасць прадстаўнікоў мясцовых органаў улады, выбраных у строгай адпаведнасці з нацыянальным заканадаўствам, вызначаецца не знешнімі ацэнкамі, а выключна воляй народа.

Зноскі
------

1. ↑  Сведения о количестве избирателей, принявших участие в выборах депутатов местных Советов депутатов двадцать восьмого созыва
2. ↑  На выбарах у мясцовыя Саветы будзе ўтворана 18 тыс. выбарчых акруг
3. ↑  Указ Президента Республики Беларусь 14 ноября 2017 г. № 410 О назначении выборов в местные Советы депутатов Архівавана 9 кастрычніка 2020.  (руск.)
4. ↑  Сябрам БРСМ за ўдзел у пікетах абяцаюць вызваленне ад заняткаў і па 15 рублёў на кішэню
5. ↑  zviazda.by
6. ↑  nashaniva.by
7. ↑  belta.by

Спасылкі
--------

* Выбары 18 лютага 2018 года на сайце Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў Архівавана 1 снежня 2020. (руск.)
* Информация о выборах в местные Советы депутатов Архівавана 5 чэрвеня 2020.
* Выбары дэпутатаў мясцовых Саветаў у Рэспубліцы Беларусь Архівавана 26 лютага 2018.

  



| ⛭Беларусь Выбары ў Беларусі |
| --- |
| Прэзідэнцкія выбары | 
* 1994
* 1999
* 2001
* 2006
* 2010
* 2015
* 2020
* 2025

 |
| Парламенцкія выбары | 
* 1990
* 1995
* 2000
* 2004
* 2008
* 2012
* 2016
* 2019
* 2024

 |
| Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў | 
* 1995
* 1999
* 2003
* 2007
* 2010
* 2014
* 2018
* 2024

 |
| Рэферэндумы | 
* 1995
* 1996
* 2004
* 2022

 |