**Андрэй Хрыстафоравіч Белабоцкі, Ян Андрэй Белабоцкі** (сярэдзіна XVII ст. Перамышль — пасля 1712) — польска-беларуска-рускі паэт і філосаф эпохі барока.

Біяграфія
---------

Скончыў Слуцкую кальвінісцкую гімназію, Кракаўскі ўніверсітэт. З 1665 года падарожнічаў па Еўропе, вучыўся ў Францыі, Італіі, Іспаніі, Фландрыі. Быў кальвінскім прапаведнікам у Слуцку, выкладчыкам у Магілёве. З-за пераследу езуітамі пераехаў у Смаленск, а ў 1681 — у Маскву, дзе распаўсюджваў рацыяналістычныя і антыцаркоўныя ідэі. Царкоўны сабор прызнаў яго ератыком, у выніку чаго Белабоцкі быў вымушаны адмовіцца ад сваіх поглядаў і прыняць праваслаўе, пасля хрышчэння ўзяў праваслаўнае імя *Андрэй* (1682).

Знаходзіўся ў канфрантацыі з Сільвестрам Мядзведзевым  (руск.) (бел. які неаднаразова рабіў супраць яго варожыя акцыі. У Маскве ажаніўся, займаўся перакладчыцкай і літаратурна-педагагічнай дзейнасцю, выкладаў латынь. У 1685 дыспутаваў з братамі Ліхудамі  (руск.) (бел. быў абвінавачаны імі ў ерасі. Знаходзіўся ў складзе кітайскага пасольства Ф. А. Галавіна  (руск.) (бел. як перакладчык. У 1691 вярнуўся ў Маскву. Аб апошнім перыядзе яго жыцця амаль нічога не вядома.

Светапогляд
-----------

Да пераходу ў праваслаўе не прызнаваў афіцыяльнай царквы, крытыкаваў Біблію. Веру лічыў асабістай справай кожнага чалавека. У яго філасофскіх поглядах перапляталіся ідэі рацыяналізму, дэізму і пантэізму. Белабоцкі падкрэсліваў, што разам з богам вечна існуе прырода, сам бог — частка прыроды. Ставіў філасофію вышэй багаслоўя, сцвярджаў, што магчымасці чалавечага розуму неабмежаваныя, адстойваў адзінства душы і цела.

Літаратурная творчасць
----------------------

Асобныя творы А. Белабоцкага напісаныя ў вершаванай форме. Галоўны паэтычны твор — паэма «Пентатэугум, або пяць кніг кароткіх аб чатырох рэчах апошніх, аб мітусні і жыцці чалавека», у якой аўтар у рэлігійных барочных вобразах маляваў сучаснае яму жыццё. У паэме сцвярджаецца марнасць зямнога быцця, апісваюцца карціны пякельных пакут, канца свету.

Пераклаў першыя 2 кнігі трактата Фамы Кемпійскага «Аб наследаванні Хрысту».

Працы
-----

* Вызнанне веры (1681)
* Аб паслядоўнасці Хрысту (1684—1685, пераклад трактату Фамы Кемпійскага *Аб перайманні Хрысту*)
* Кароткая гутарка Ласкі з Праўдай аб Божай міласэрнасці і пакутах (1685, надрукавана ў 1712)
* Пентатэугум, або пяць кніг кароткіх аб чатырох рэчах апошніх, аб мітусні і жыцці чалавека Архівавана 13 кастрычніка 2014. паэма (1690
* Рыторыка (1690)
* Вялікая навука Раймунда Лулія (1698)
* Кніга філасофская (1699)

Найноўшыя публікацыі
--------------------

* Русская силлабическая поэзия XVII—XVIII вв./ Вступ. ст. подг. текста и примеч. А. М. Панченко  (руск.) (бел.. Л.: Советский писатель, 1970 (Библиотека поэта. Большая серия)

Цікавыя факты
-------------

Белабоцкаму прысвечаны верш Льва Лосева  (руск.) (бел..

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Белобоцкий Ян Андрей // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 50. — 737 с.
2. ↑  БЭ ў 18 т. Т. 2. Мн. 1996.
3. ↑  Андрей Белобоцкий  (руск.)

Літаратура
----------

* *Горфункель А. Х.  (руск.) (бел..* Андрей Белобоцкий — поэт и философ конца XVII - начала XVIII в. // Труды Отдела древнерусской литературы / АН СССР. Ин-т русской литературы (Пушкинский Дом); Отв. ред. Я. С. Лурье. — 1962. — Т. 18. — С. 188 - 213. — 608 с. — 1 400 экз.

Спасылкі
--------

* Энцыклапедычны артыкул  (руск.)
* Белабоцкі ў бібліятэцы Якава Кротава  (руск.) (бел.