**Палявы транзістар** — паўправадніковы прыбор з токаправодным каналам, ток у якім кіруецца электрычным полем.

Працяканне ў палявым транзістары току абумоўлена носьбітамі зараду толькі аднаго знаку (электронамі ці дзіркамі), таму такія прыстасаванні называюць уніпалярнымі (у адрознінні ад біпалярных).

Класіфікацыя палявых транзістараў
---------------------------------

Па фізічнай структуры і механізму работы палявыя транзістары ўмоўна дзеляць на 2 групы. Першую ствараюць *транзістары з кіраваеым р-n пераходам* або пераходам метал — паўправаднік (бар'ер Шоткі), другую — *транзістары з кіраваннем пры дапамозе ізаляванага электроду* (засаўцы), гэтак званыя транзістары МДП (метал — дыэлектрык — паўправаднік).

### Транзістары з кіраваным p-n пераходам

### Транзістары з ізаляванай засаўкай (МДП-транзістары)

Пялевы транзістар з ізаляванай засаўкай — гэта палявы транзістар, засаўка якога адасоблена ў электрычных адносінах ад канала слоем дыэлектрыка.

У крыштале паўправадніка з адносна высокім удзельным супраціўленнем, які называюць падложкай, створаны дзве моцналегіраваныя вобласці з супрацьлеглымі адносна падложкі тыпам праводнасці. На гэтыя вобласці нанесены металічныя электроды — выток і сток. Адлегласць паміж моцналегіраванымі абласцямі вытоку і стоку можа быць менш за мікрон. Паверхня крышталя паўправадніка паміж вытокам і стокам пакрыта тонкім слоем (каля 0,1 мкм) дыэлектрыка. Паколькі зыходным паўправадніком для палявых транзістараў з'яўляецца крэмній, то ў якасці дыэлектрыка выкарыстоўваюць слой двувокісу крэмнія SiO2, вырашчаный на паверхні крышталю крэмнія шляхам высокатэмпературнага акіслення. На слой дыэлектрыка нанесены металічны электрод — затвор. Адтрымоўваецца структура, якая складаецца з метала, дыэлектрыка і паўправадніка. Таму палявыя транзістары з ізаляваным затворам часта называюць МДП-транзістарамі.

Уваходнае супраціўленне МДП-транзістараў можа дасягаць 1010...1014 Ом (у палявых транзістарах з кіруемым p-n-пераходам 107...109), што з'яўляецца перавагай пры пабудове высакодакладных прылад.

Існуюць дзве разнавіднасці МДП-транзістараў: з індукаваным каналам і з убудаваным каналам.

#### МДП-транзістары з індукаваным каналам

У МДП-транзістарах з індукаваным каналам праводзячы канал паміж моцналегіраванымі абласцямі вытоку і стоку адсутнічае і таму заўважны ток стоку з'являецца толькі пры пэўнай палярнасці і пры пэўным значэнні напружання на затворы адносна вытоку, якое называюць парогавым напружаннем (*UЗІпар*).

#### МДП-транзістары з убудаваным каналам

У МДП-транзістарах з убудаваным каналам у паверхні паўправадніку пад затворам пры нулявым напружанні на затворы адносна вытоку існуе інверсны слой — канал, які злучае выток са стокам.

#### МДП-структуры спецыяльнага прызначэння

| ⛭Электронныя кампаненты |
| --- |
| Пасіўныя цвёрдацельныя | Рэзістар ·  Пераменны рэзістар ·  Падладкавы рэзістар ·  Варыстар ·  Кандэнсатар ·  Пераменны кандэнсатар ·  Падладкавы кандэнсатар ·  Шпуля індуктыўнасці ·  Кварцавы рэзанатар ·  Засцерагальнік ·  Самааднаўляльны засцерагальнік ·  Трансфарматар ·  Фотарэзістар |
| Актыўныя цвёрдацельныя | **Дыёд** ·  Святлодыёд ·  Фотадыёд ·  Паўправадніковы лазер ·  Дыёд Шоткі ·  Стабілітрон ·  Стабістар ·  Варыкап ·  Варыконд ·  Дыёдны мост ·  Лавінна-пралётны дыёд ·  Тунэльны дыёд ·  Дыёд Гана **Транзістар** ·  Біпалярны транзістар ·  Палявы транзістар ·  КМОП-транзістар ·  Аднапераходны транзістар ·  Фотатранзістар ·  Састаўны транзістар **Інтэгральная схема** ·  Лічбавая інтэгральная схема ·  Аналагавая інтэгральная схема **Тырыстар** ·  Сімістар ·  Дыністар ·  Мемрыстар ·  Фотатырыстар |
| Пасіўныя вакуумныя | Барэтар |
| Актыўныя вакуумныя і газаразрадныя | **Электронная лямпа** ·  Электравакуумны дыёд ·  Трыёд ·  Тэтрод ·  Пентод ·  Гексод ·  Гептод ·  Пентагрыд ·  Актод ·  Нанод ·  Механатрон ·  Клістрон ·  Магнетрон ·  Амплітрон ·  Плацінатрон ·  Электронна-прамянёвая трубка ·  Іканаскоп ·  Лямпа бягучай хвалі |
| Прылады адлюстравання | Электронна-прамянёвая трубка ·  ВК манітор ·  Святлодыёд ·  Газаразрадны індыкатар ·  Вакуумна-люмінесцэнтны індыкатар ·  Сцяжковы індыкатар ·  Сямісегментны індыкатар |
| Акустычныя прылады і датчыкі | Мікрафон ·  Дынамік ·  Тэнзарэзістар ·  П'езакерамічны выпраменьвальнік |
| Тэрмаэлектрычныя прылады | Тэрмістар ·  Тэрмапара ·  Элемент Пельцье |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4131472-4 · LCCN: sh85048099 · Microsoft: 145598152, 2780719000 · NDL: 01150221 · NKC: ph920021 |