**Пачуцці** — перажыванне свайго стаўлення да навакольнай рэчаіснасці (да людзей, іх учынкаў, да якіх-небудзь з'яў) і да самога сабе.

Кароткачасовыя перажыванні (радасць, смутак і г. д.) часам завуць эмоцыямі ў вузкім сэнсе слова, у адрозненне ад пачуццяў - як больш устойлівых, доўгіх перажыванняў (каханне, нянавісць і г. д.). Але гэтак жа складана сказаць, што існуюць пачуцці якія доўжацца "вечна"( на працягу ўсяго жыцця чалавека), ім гэтак жа як і эмоцыям уласціва змяняцца, за выключэннем мабыць кахання вельмі блізкіх людзей, напрыклад паміж бацькамі і дзецьмі, хоць існуюць выпадкі даказвалыя зваротнае, але яны як правіла нешматлікія.

Азначэнні
---------

Пачуцці - адмысловая форма адлюстравання рэчаіснасці; яны адлюстроўваюць стаўленне людзей друг да друга, а таксама да аб'ектыўнага міру. Пачуцці чалавека, дэтэрмінуюцца генетычна, фарміруюцца грамадствам; яны гуляюць велізарную ролю ў паводзінах, у практычнай і пазнавальнай дзейнасці

З'яўляючыся сігналамі паспяховасці або няўдачы выканання дзейнасці, адпаведнасці або неадпаведнасці прадметаў і з'яў запатрабаванным і інтарэсам чалавека, пачуцці тым самым займаюць істотнае месца ў рэгуляцыі дзейнасці людзей.

Выгляды пачуццяў
----------------

Пачуцці могуць быць актыўнымі, маючыя дадатны эмацыйны тон - задавальненне (радасць і г. д.), і пасіўнымі (астэнічнымі), меючыя адмоўны эмацыйны тон - незадавальненне (смутак і г. д.).

Сярод пачуццяў вылучаюцца спецыфічныя выгляды іх - настрой, афект (моцныя, бурна працякалыя эмацыйныя перажыванні - лютасць, жах і т.п.), запал. Настрой - доўгі (у параўнанні, напрыклад, з афектам) эмацыйны стан (радаснае, прыгнечанае і г.д.), якое надае вызначаны эмацыйны тон, афарбоўку ўсім інш. перажыванням, а таксама думкам і дзеянням чалавека. Запал - моцнае, глыбокае пачуццё, якое захапляе чалавека надоўга. Адмысловую групу пачуццяў складаюць вышэйшыя пачуцці - маральныя (пачуццё калектывізму, абавязку, гонару і г. д.), эстэтычныя (пачуццё выдатнага), інтэлектуальныя (пачуцці, звязаныя з задавальненнем пазнавальных інтарэсаў, з рашэннем разумовай задачы і г. д.).

Этымалогія
----------

Слова *пачуццё* і аднакараныя яму словы сустракаецца ў шматлікіх славянскіх мовах (напрыклад, у старажытнарускай, украінскай, польскай) у значэнні: *успрымаць, разумець, адчуваць*.

Можна зрабіць выснову, што беларускае слова *пачуццё* ставіцца да працэсу разумення чагосьці, успрымальнасці да кагосьці.

Органы пачуццяў
---------------

Уся інфармацыя, якую атрымлівае галаўны мозг з асноўных органаў пачуццяў фарміруе ўспрыманне навакольнага міру. Органы пачуццяў у чалавека - вока, вушы, язык, нос, дотык і тактыльныя рэцэптары, а таксама тэмпературныя рэцэптары, вестыбюлярны апарат і інш..

Уражанні, якія ўздзейнічаюць на рэцэптары органаў пачуццяў, перадаюцца праз адчувальныя нервы ў галаўны мозг, які ўспрымае атрыманую інфармацыю і ідэнтыфікуе яе (узнікаюць адчуванні). У гэтым выпадку нервовыя цэнтры выпрацоўваюць зваротны сігнал, які паступае па рухальных нервах у розныя органы для яго выканання.

Пачуцці жывёл
-------------

У 1997 годзе ў Пратаколе па абароне і дабрабыце жывёл (Protocol on protection and welfare of animals), якое з'яўляецца прыкладаннем да Амстэрдамскай дамове, Еўрапейскі Саюз прызнаў жывёл *чулівымі істотамі* (sentient beings).
Такім чынам, з 1997 года Еўрапейскі Саюз афіцыйна прызнае, што жывёлы маюць пачуцці.

У ЗША некамерцыйная арганізацыя Farm Sanctuary праводзіць кампанію па афіцыйным прызнанні жывёл *чулівымі істотамі*.

Спасылкі
--------

* Пачуцці @ dic.academic.ru
* Stress University of Rome Research (it)

| ⛭Эмацыйныя працэсы |
| --- |
| Эмоцыі | 
* Адзінота
* Адчай
* Боль
* Боязь
* Гнеў
* Гонар
* Задавальненне
* Замяшанне
* Засмучэнне
* Захопленасць
* Здавальненне
* Здзіўленне
* Злараднасць
* Зневажэнне
* Зняважанасць
* Маркота
* Метаноя
* Надзея
* Напружанасць
* Настальгія
* Нуда
* Няўпэўненасць
* Прыкрасць
* Радасць
* Роспач
* Смутак
* Трывога
* Туга
* Турбота
* Фрустрацыя
* Шкадаванне
* Шчасце
* Эйфарыя
* Энтузіязм

 |  |
| Пачуцці | 
* Абурэнне
* Агапэ
* Амбівалентнасць
* Антыпатыя
* Варожасць
* Віна
* Глыбокая павага
* Грэбаванне
* Жаль
* Зайздрасць
* Закаханасць
* Любоў
* Непрыманне
* Нянавісць
* Пагарда
* Падзяка
* Прыхільнасць
* Пяшчота
* Раздражненне
* Раскаянне
* Расчараванне
* Рэўнасць
* Сімпатыя
* Сорам
* Старгэ
* Страх
* Трапятанне
* Філія
* Цікавасць
* Цяга

 |
| Афекты | 
* Жах
* Лютасць
* Паніка
* Спалох
* Эйфарыя
* Экстаз

 |
| Настроі | Нуда |