recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Кахінхін палевы
**Кахінхін** — парода свойскіх курэй мяснога тыпу. Паходзіць ад дзікага банкіўскага пеўня. Выведзена ў Паўднёва-Усходняй Азіі. Птушка буйная, а акругленымі формамі, пышным, рыхлым апярэннем. Колер белы, жоўты, паласаты, палевы, чорны. Галава невялікая; грэбень невялікі, прамастойны, лістападобны; спіна кароткая і шырокая, крылы кароткія, закругленыя, хвост кароткі; ногі невысокія, моцна апераныя. Жывая маса пеўня да 5, курыцы — да 4 кг. Несціся пачынаюць у 7-8 месячным узросце. Яйцаноскасць 100—120 яец.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Савіцкі.
**Вячаслаў (Венцаслаў) Іосіфавіч Савіцкі** (7 снежня 1898, в. Савіцкая, Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць — 10 студзеня 1984, Мінск) — адзін з лідараў прасавецкай беларускай дыяспары. У Аргенціне з 1926 года. У 1941—1948 гадах — старшыня Беларускага цэнтральнага дэмакратычнага камітэта дапамогі сіротам Вялікай Айчыннай вайны. Неаднаразова арыштоўваўся паліцыяй. Рээмігрыраваў на Радзіму ў 1955 годзе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Шабельцаў С. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930 — 1960-я гг.): Зборнік дакументаў і ўспамінаў / Сяргей Шабельцаў; Рэдактар Н.Гардзіенка. — Мн.: Медысонт, 2009. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 17). — С. 51.
Жоўтым колерам пазначана харвацкая частка Срэма, блакітным — сербская.
**Срэм** (сербск.: Срем, харв.: Srijem, венг.: Szerémség) — урадлівы ўчастак Сярэднедунайскай нізіны паміж рэкамі Дунай і Сава, які размешчаны часткай у Харватыі (Вукаварска-Срэмская жупанія), а большай часткай — у Сербіі (Срэмская акруга).

Назва паходзіць ад старажытнага горада Сірмій (цяпер — Срэмска Мітравіца). У XI стагоддзі разам з Мачвай гістарычнае ядро Срэма ўваходзіла ў склад аднайменнай візантыйскай фемы. У XV стагоддзі кіравалася сербскімі дэспатамі з роду Бранкавічаў. З 1521 года — у Асманскай імперыі як асобны санджак з цэнтрам у Срэмскай Мітравіцы. З 1745 года — павет габсбургскага каралеўства Славонія, у 1860—1918 гадах — камітат Венгрыі. Пасля распаду Югаславіі частка Срэма ўвайшла ў склад непрызнанай рэспублікі Сербская Краіна і стала арэнай бязлітасных баявых дзеянняў.

Гл. таксама
-----------

* Рэгіёны Сербіі

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Срэм

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4055149-0 · LCCN: sh85127127 · NKC: ge130922 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Позняк.
**Вячаслаў Аляксандравіч По́зняк** (30 красавіка 1940, Мінск) — беларускі мастак манументальна-дэкаратыўнага мастацтва.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1967 годзе, выкладаў у ім у 1968—1969 гадах.

Творчасць
---------

Вянок Славы і дэкаратыўнае афармленне столі ў Зале цырыманіялаў плошчы Перамогі
Вітраж з выявай полацкай Спаса-Ефрасінеўскай царквы ў будынку Галоўпаштамта.
Сярод твораў вітражы: «Музы» для Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра Беларусі (1976), «Помнікі старажытнага беларускай архітэктуры» для Галоўпаштамта (1980), у вестыбюлі корпуса Мінскага лінгвістычнага ўніверсітэта (1982), чыгуначнага вакзала (1983), вітраж з размалёўкай Дамавой царквы (1987, усе ў Мінску), «Нарачанскія матывы» для гасцініцы «Нарач» (1983), для Палаца піянераў у Брэсце (1990—1991), санаторыя «Радон» Гродзенскай вобласці (1993—1994). Выканаў Вянок Славы і дэкаратыўнае афармленне столі ў Зале цырыманіялаў плошчы Перамогі ў Мінску (1985). Творы Позняка вылучаюцца кампазіцыйнай завершанасцю, гарманічнасцю колеравых і пластычных суадносін.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Л. Ф. Салавей.* Позняк Вячаслаў Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
**Кахульскі раён** (малд.: Raionul Cahul) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-заходняй частцы Рэспублікі Малдова з цэнтрам у горадзе Кахул. У гэтым раёне знаходзіцца самы паўднёвы пункт Рэспублікі Малдова і адзіны порт Малдовы на Дунаі.

Гісторыя
--------

Як і большасць раёнаў Малдаўскай ССР, утвораны 11 лістапада 1940 года з цэнтрам у горадзе Кагул. Да 16 кастрычніка 1949 года знаходзіўся ў складзе Кагульскага павета, пасля скасавання павятовага падзелу перайшоў у непасрэднае рэспубліканскае падпарадкаванне.

З 31 студзеня 1952 года па 15 чэрвеня 1953 года раён уваходзіў у склад Кагульскай акругі, пасля скасавання акруговага падзелу зноў перайшоў у непасрэднае рэспубліканскае падпарадкаванне.

19 снежня 1962 года горад Кагул быў перададзены ў рэспубліканскае падпарадкаванне і выведзены са складу раёна.

25 снежня 1962 года Кахульскі раён быў ліквідаваны і аб’яднаны з Вулкэнешцкім раёнам, але ўжо праз два гады, 23 снежня 1964 года, адноўлены.

З 1999 года па 2002 год, у рамках праведзенай адміністрацыйнай рэформы, раён з’яўляўся часткай Кахульскага павета.

Пасля скасавання павятовага падзелу ў 2002 годзе, раён ізноў стаў самастойнай адміністрацыйнай адзінкай, пры гэтым у яго складзе застаўся Вулкэнешцкі раён.

У 1999 годзе Малдова павінна была перадаць частку сваёй берагавой лініі па Днястры і ўчастак аўтадарогі каля сяла Паланка Штэфан-Водскага раёна ў абмен на права пабудаваць порт Джурджулешць. Улетку 2011 года працу па выкананні дамоўленасцей 1999 года ўдалося завяршыць.

Насельніцтва
------------

|  | 2003 год | 2004 год | 2008 год |
| --- | --- | --- | --- |
| Кахул | 42 450 | 35 488 | 35 465 |
| вёскі | 83 700 | 83 743 | 83 472 |
| **Агулам:** | 126 150 | 119 231 | 118 937 |

Зноскі
------

1. ↑  2014 Moldovan census — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12739149'></a>
2. ↑  Ведомости Верховного Совета СССР. № 6 (1145), 1963 г.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кахульскі раён

| ⛭Адміністрацыйны падзел Сцяг Малдовы Малдовы |
| --- |
| Раёны: | Басарабяскі • Брычэнскі • Гладэнскі • Дандушэнскі • Дрокійскі • Дубэсарскі • Едынецкі • Кахульскі • Кэлэрашскі • Кантэмірскі • Крыўленскі • Леоўскі • Ніспарэнскі • Аненій-Нойскі • Окніцкі • Архейскі • Рэзінскі • Рышканскі • Сарокскі • Стрэшэнскі • Сынджэрэйскі • Тараклійскі • Тэленешцкі • Унгенскі • Фэлешцкі • Фларэшцкі • Хынчэшцкі • Чымішлійскі • Шалдэнешцкі • Штэфан-Водскі • Ялавенскі | Сцяг Малдовы |
| Муніцыпіі 1 узроўню: | Бэлць • Бендэры2 • Кішынёў |
| АТУ: | Гагаузія |
| АТАЛД | Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі левабярэжжа Днястра2 |
| Гл. таксама: | Горад-рэзідэнцыя • Горад • Камуна • Сяло-рэзідэнцыя |
| 1 Раён скасаваны ў 1999 годзе2 Часткова ці цалкам пад кантролем Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі |
**Давядзенне да абсурду** або доказ ад «процілеглага» (лац. Reductio ad absurdum) — адзін з самых выкарыстоўваных метадаў доказу сцвярджэнняў. Гэты спосаб заснаваны на праўдзівасці формулы {\displaystyle ((A\Rightarrow B)\land \neg B)\Rightarrow \neg A} ў класічнай логіцы і законе двайнога адмаўлення.

Доказ сцвярджэння {\displaystyle A} праводзіцца так. Спачатку прымаюць здагадку, што сцвярджэнне {\displaystyle A} няправільна, а затым даказваюць, што пры такой здагадцы было бы дакладна некаторае сцвярджэнне {\displaystyle B}, якое загадзя памылкова.
Атрыманая супярэчнасць даказвае, што зыходная здагадка была памылковай, і таму правільнае сцвярджэнне {\displaystyle \neg \neg A}, якое па закону двайнога адмаўлення раўназначна сцвярджэнню {\displaystyle A}.

У інтуіцыйнай логіцы закон выключанага трэцяга не працуе, таму такія доказы ў ёй не прымаюцца.

Прыклад
-------

 *Доказ ірацыянальнасці ліку {\displaystyle {\sqrt {2}}}.*

Дапусцім процілеглае: хай {\displaystyle {\sqrt {2}}} — рацыянальны лік. Тады яго можна прадставіць у выглядзе нескарачальнага дробу {\displaystyle {\frac {m}{n}}}, дзе {\displaystyle m} і {\displaystyle n} — цэлыя лікі.
Узвядзём меркаваную роўнасць у квадрат:

{\displaystyle {\sqrt {2}}={\frac {m}{n}}\Rightarrow 2={\frac {m^{2}}{n^{2}}}\Rightarrow m^{2}=2n^{2}}.
Адгэтуль варта, што {\displaystyle m^{2}} цотна, значыць, цотна і {\displaystyle m}. Такім чынам, {\displaystyle m^{2}} падзяляецца на 4, значыць, {\displaystyle n^{2}} і {\displaystyle n} таксама цотныя. Гэтае сцвярджэнне супярэчыць нескарачальнасці дробу {\displaystyle {\frac {m}{n}}}.
Значыць, зыходнае сцвярджэнне памылкова, і {\displaystyle {\sqrt {2}}} — ірацыянальны лік.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 121649496 |
**Манагуа** (ісп.: Managua) — сталіца і найбуйнейшы горад Нікарагуа; з’яўляецца таксама адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага дэпартамента краіны. Насельніцтва — 1.817.000 чал. (2004).

Геаграфія
---------

Горад знаходзіцца на захадзе краіны, на паўднёвым беразе возера Манагуа.

Гісторыя
--------

Манагуа быў заснаваны іспанцамі на месцы індзейскага паселішча, вядомага з XVI стагоддзя. У 1855 годзе горад стаў сталіцай краіны. На працягу сваёй гісторыі горад неаднаразова пакутаваў ад стыхійных бедстваў: ў 1876 годзе здарылася наймоцная паводка; ў 1885, 1931 і 1972 гадах. адбываліся разбуральныя землятрусы, у 1936 годзе выбухнуў моцны пажар.

У 1979 годзе ў горадзе ішла жорсткая гарадская вайна (герылья) паміж атрадамі Сандынісцкага фронта нацыянальнага вызвалення (СФНВ) і войскамі дыктатара А. Самосы. 4 чэрвеня 1979 года ў Манагуа пачалася агульнанацыянальная забастоўка, а 9 чэрвеня — узброенае паўстанне. На 19-ы дзень паўстання часткі СФНВ і паўстанцы (усяго 6 тыс. чал.) пачалі адыход са сталіцы. З імі сышлі і бежанцы. 14 ліпеня калоны СФНВ зноў перайшлі ў наступ на Манагуа. У горадзе разгарнулася будаўніцтва барыкад. 17 ліпеня Прэзідэнт А. Самоса адрокся ад пасады перад нікарагуанскім кангрэсам і вылецеў у ЗША. 19 ліпеня 1979 года атрады СФНВ урачыста ўвайшлі ў сталіцу краіны.

1 ліпеня 2009 года мэр горада Алексіс Аргуэё быў знойдзены мёртвым у сваёй рэзідэнцыі (Аргуэё, былы баксёр (трохразовы чэмпіён свету па боксе) быў абраны мэрам у лістападзе 2008 года). 8 ліпеня 2009 года прысягу ўступлення на пасаду мэра прыняла Дэйзі Торэс.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Аспіталет-дэ-Льябрэгат, Іспанія
* Буэнас-Айрэс, Аргенціна
* Каракас, Венесуэла
* Лос-Анджэлес, ЗША
* Мадрыд, Іспанія
* Манрэаль, Канада
* Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія
* Санта-Дамінга, Дамініканская Рэспубліка
* Тайбэй, Тайвань (1992)
* Трухілья, Перу
* Халапа[d], Мексіка

Зноскі
------

1. ↑  Datos Generales de Managua

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Манагуа

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12466430v · GND: 4252626-7 · LCCN: n79056139 · NKC: ge311478 · VIAF: 148910105 |
**Белгі** (лац.: Belgae) — група кельцкіх плямёнаў і, магчыма, германскіх плямёнаў, якія засялялі Паўночную Галію (паміж рр. Сенай, Паўночным морам і Рэйнам) і часткова ўсходняе ўзбярэжжа Брытаніі прыкладна з 300 да н.э.

Найважнейшыя з белгскіх плямёнаў: белавакі, суесіёны (свесіёны), рэмы, амбіяны, атрэбаты, марыны, менапіі (менапійцы), нервійцы, адуатукі, эбуроны і трэверы.

Галоўным горадам белгаў лічыўся Дурацэрторум у вобласці пражывання рэмаў (ад іх назвы паходзіць сучасная назва горада — Рэймс).

У 58-51 да н.э. гальскія белгі былі заваяваны Юліем Цэзарам; пазней, з 16 да н.э. краіна белгаў стала далёкай перыферыяй рымскай дзяржавы; паўднёва-заходняя яе частка ўвайшла ў склад рымскай правінцыі Белгіка з цэнтрам у горадзе Трыр (пазней Белгіка II), а паўночна-ўсходняя частка — у склад утворанай у 89 н.э. рымскай правінцыі Германія Ніжняя.

У сярэдзіне I стагоддзя н.э. рымлянамі канчаткова была заваявана тэрыторыя рассялення кельцкіх плямёнаў (у тым ліку і белгаў) у Брытаніі.

У V стагоддзі, пасля заваявання Белгікі франкамі, белгі былі часткова знішчаны заваёўнікамі, часткова зліліся з імі. Гэта тэрыторыя засялялася германскімі плямёнамі — франкамі, часткова таксама фрызамі і саксамі, якія ў значнай ступені германізавалі ранейшае белга-рымскае насельніцтва Паўночнай Белгікі (якое пасля стала складовай часткай фламандскай народнасці); германізацыя белга-рымскага насельніцтва Паўднёвай Белгікі была малаважнай (тут пазней склалася валонская народнасць).

Гл. таксама
-----------

* Белгіка
* Галія
* Юлій Цэзар
* Франкі
* Кельты

| ⛭Кельцкія плямёны |
| --- |
| Алаброгі ·  Арэвакі ·  Арверны ·  Астуры ·  Аўтрыгоны ·  Белгі ·  Белы ·  Белавакі ·  Бітурыгі ·  Боі ·  Брыты ·  Венеты ·  Ветоны\* ·  Ватадзіны ·  Галекі ·  Галаты ·  Гельветы ·  Дэкеангліі ·  Дэметы ·  Інсубры ·  Іцэны ·  Карнуты ·  Карпетаны ·  Катувелаўны ·  Кельтыкі ·  Кімвры\* ·  Лінгоны ·  Лабетаны ·  Лузітаны\* ·  Лузоны ·  Алкады ·  Ардовікі ·  Пелендоны ·  Рутэны ·  Седэтаны ·  Секваны ·  Сеноны ·  Сілуры ·  Скоты ·  Суесетаны ·  Тарбелы ·  Тытыі ·  Трэверы ·  Уракі ·  Эдуі |
| \* Прыналежнасць да кельтаў спрэчная. |
**Белдзіпрамясамалпрам** — колішні праектны інстытут у Мінску. Размяшчаўся па адрасе вуліца В. Харужай, 31а.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў лютым 1968 года як Мінскі комплексны праектны аддзел Дзяржаўнага інстытута па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці (Дзіпрамяса) Галоўнага ўпраўлення па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці СССР, са студзеня 1970 — Ленінградскага дзяржаўнага інстытута па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці (Лендзіпрамясамалпрам).

З 1 сакавіка 1972 года *Мінскі філіял Лендзіпрамясамалпрама* Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці СССР, з 18 чэрвеня 1980 года *Беларускі філіял Лендзіпрамясамалпрама*, з 30 лістапада 1981 года філіял Дзіпрамяса. З 19 сакавіка 1987 года *Дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці ў Паўночна-Заходніх раёнах СССР (Паўнзахдзіпрамясамалпрам)* Дзяржаграпрама СССР.

З 3 верасня 1990 года *Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці (Белдзіпрамясамалпрам)* Дзяржкамсельгасхарча БССР, з 9 ліпеня 1991 года — Мінсельгасхарча БССР, з 19 верасня 1991 года — Мінсельгасхарча Рэспублікі Беларусь.

З 27 лістапада 1996 года Дзяржаўнае прадпрыемства *«Інстытут „Белдзіпрамясамалпрам"»* Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь, з 20 верасня 2000 года праектнае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства.

У верасні 2002 года аб’яднаны з праектнымі інстытутамі «Белдзіпрахарчпрам» і «Белаграпраект» у адкрытае акцыянернае таварыства «Белдзіпрааграхарчпрам» у сістэме Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.

Дзейнасць
---------

Асноўныя кірункі дзейнасці: праектаванне новых і рэканструкцыя дзеючых прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці, распрацоўка схем развіцця прадпрыемстваў галіны і інш.

Зноскі
------

1. ↑  Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).

Літаратура
----------

* Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў мясной і малочнай прамысловасці // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
**«Белжылпраект»**  — праектная арганізацыя ў Мінску, якая размяшчаецца ў будынку па Кальварыйскай вуліцы, 17.

Гісторыя
--------

*Беларускі інстытут па праектаванні капітальнага рамонту і рэканструкцыі аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага прызначэння Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР* створаны пастановай Савета Міністраў БССР № 327 ад 16.10.1973 г. Вытворчую дзейнасць пачаў з 1 студзеня 1974 г. Прадпрыемства каля двух дзясяткаў гадоў узначальваў  Дзівакоў.

З'яўляўся галаўной праектнай арганізацыяй у рэспубліцы па капітальным рамонце аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага прызначэння. Асноўным кірункам працы была распрацоўка комплекснай праектна-каштарыснай дакументацыі для капітальнага рамонту і рэканструкцыі аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага прызначэння.

У 1983 годзе ўсе падраздзяленні і майстэрні, якія размяшчаліся ў розных кутках горада пераехалі ў запраектаваны інстытутам новы будынак па вул. Апанскага, 17 (цяпер Кальварыйская).

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2  «Белжилпроект» // Минск. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1983. – 467 с.
3. 1 2  История предприятия

Літаратура
----------

* «Белжилпроект» // Минск. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1983. – 467 с.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Гедэон Бральні́цкі** (польск.: Gedeon Brolnicki; каля 1528 — 1618) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Архімандрыт лаўрышаўскі, уніяцкі архіепіскап полацкі (з 1601).

Біяграфія
---------

Архімандрыт лаўрышаўскі. У 1596 годзе перайшоў з праваслаўя ва ўніяцтва, падпісаўшы акт Берасцейскай уніі.

26 мая 1601 года Гедэон Бральніцкі быў намінаваны на полацкага архіепіскапа. 6 жніўня 1601 года быў пасвечаны на епіскапа. Крыніцы сведчаць аб талерантных адносінах Бральніцкага да жыцця дызуніцкай паствы ў Полацку, што сведчыць аб мірным суіснаванні уніятаў і праваслаўных у горадзе. У 1601 годзе мітрапаліт Іпацій Пацей крытыкаваў Бральніцкага за адсутнасць спроб змяняць канфесійную сітуацыю ў горадзе пасля канфлікту з полацкім святарствам, узначаленым протапопам, якое адмовілася прызнаваць унію.

Пахаваны, верагодна, у сцянной нішы полацкага Сафійскага сабора. У 1714 годзе пры абрушэнні ў час рамонту сцяны сабора рабочыя знайшлі пахаванне архірэя. Складальнік дзённіка ўніяцкага Сафійскага сабора меркаваў, што яно належала епіскапу Гедэону Бральніцкаму. Статус памерлага падкрэслівалі архірэйскія строі, якія ўключалі асаблівыя дэталі вопраткі (сакас, амафор, параман, крыж-рэлікварый і г. д.).

Зноскі
------

1. ↑  *Блажейовський Д.* Ієрархія Київської церкви (861-1996). – Львів : Каменяр, 1996 — С. 281
2. ↑  *Якубаў В.У.*. МІЖКАНФЕСІЯНАЛЬНЫЯ КАНФЛІКТЫ Ў ПОЛАЦКІМ ВАЯВОДСТВЕ (1550–1618 гг.)  (бел.).  Studia historica Europae Orientalis (1 мая 2020). Праверана 1 мая 2020.(недаступная спасылка)
3. ↑  *Чараўко В.У.*. Асаблівасці пахавальнай практыкі насельніцтва Полацка ў ХVII ст.  (бел.) (26 ліпеня 2019). Праверана 1 мая 2020.
4. ↑  Археографический сборник документов, относящихсяк истории Северо-Западной Руси : [в 14 т.]. — Вильна : В типографии О. Блюмовича, 1874. — Т. 10. — VIII с. + 392 с.
**Белы анёл** (сербск.: Бели анђео) — фрэска з царквы Ушэсця сербскага праваслаўнага манастыра Мілешава, адзін з шэдэўраў сербскага і праваслаўнага мастацтва. Датуецца XIII стагоддзем і ставіцца да перыяду Палеалогаўскага адраджэння. У XVI стагоддзі па-над гэтым малюнкам быў напісаны новы, які быў выдалены ў ходзе рэстаўрацыйных работ у XX стагоддзі. Фрэска знаходзіцца на паўднёвым баку храма і ўваходзіць у кампазіцыю Жонкі-міраносіцы. Анёл, апрануты ў белы хітон, сядзіць на камені і сваёй рукой паказвае жонкам-міраносіцам на пустую грабніцу Хрыста.

Спасылкі
--------

* White Angel, Ressurection fresco Архівавана 15 снежня 2016.  (англ.)
**Кузьмянцы** — археалагічныя помнікі: 3 селішчы каля в. Кузьмянцы (Віцебскі раён).

Селішча—1
---------

Знаходзіцца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі, на правым беразе р. Лучоса, ва ўрочышчы Царкавішча. Пляцоўка памерам 40х60 м абкружана ярамі. Культурны пласт 0,4 м. Сабрана ганчарная кераміка.

Селішча—2
---------

Знаходзіцца за 0,4 км на поўнач ад урочышча Царкавішча, сярод перасечанай ярамі мясцовасці, каля вусця р. Сухадроўка. Полшча каля 2 га. Культурны пласт 0,4 м. Сабрана ганчарная кераміка.

Селішча—3
---------

Знаходзіцца побач з селішчам—2 каля вусця р. Сухадроўка. Займае плошчу да 2 га. Селішчы адносяцца да перыяду феадалізму.

Літаратура
----------

* Археалагічныя помнікі раёна // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 30. — ISBN 985-02-0647-0.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Яршоў.
**Анатоль Віктаравіч Яршоў** (6 красавіка 1933, Ташкент — 2018, Мінск) — беларускі архітэктар. Доктар тэхнічных навук (1976).

Біяграфія
---------

Скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у 1956 г. Працаваў у Ташкенце, з 1973 г. — загадчык аддзела навакольнага асяроддзя, намеснік дырэктара па навуковай працы, з 1976 года — загадчык аддзела у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражываў у Мінску.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Апублікавана больш 85 прац, у т.л.: «Прынцыпы сонцааховы будынкаў у Сярэдняй Азіі» (Масква, 1974); у аўтарскім калектыве: «Архітэктурна-планіровачная арганізацыя жылля ва ўмовах Узбекістана» (Ташкент, 1976), «Рэкамендацыі па распрацоўцы ў схемах і праектах раённай планіроўкі на тэрыторыі Беларускай ССР мерапрыемстваў па ахове навакольнага асяроддзя» (Мінск, 1982), «Горадабудаўнічыя сродкі аздараўлення навакольнага асяроддзя ў Беларускай ССР» (Мінск, 1987).

Сям’я
-----

У шлюбе з архітэктарам Людмілай Яршовай.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Ершов Анатолий Викторович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-216132 |
**Србац** (сербск.: Србац, харв.: Srbac) — горад на поўначы Босніі і Герцагавіны , цэнтр аднайменнай абшчыны. Мяжуе з Харватыяй. Адміністрацыйна з'яўляецца часткай рэгіёна Баня-Лука Рэспублікі Сербскай. Знаходзіцца за 250 кіламетраў ад Заграба.

Геаграфія
---------

Размешчаны на месцы ўпадзення ракі Врбас у Саву, найбуйнейшую раку былой Югаславіі. Возера Бардача.

Клімат
------

Паводле свайго геаграфічнага становішча горада трапляе ў зону кантынентальнага клімату. Самы цёплы месяц года — ліпень, з сярэдняй тэмпературай 25 °C. Самы халодны — студзень, з сярэдняй тэмпературай -5 °C. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў складае 875 мм.

Насельніцтва
------------

Паводле перапісу насельніцтва 2013 года колькасць насельніцтва горада склала 3 005 чалавек, у абшчыне — 19 001 чалавек.

Этнічны склад насельніцтва горада Србац паводле перапісу 1991 года:

* Усяго — 3,043 (100 %)
* Сербы — 2,605 (85,60 %)
* Югаславы — 209 (6,86 %)
* Харваты — 54 (1,77 %)
* Баснійцы — 51 (1,67 %)
* Іншыя — 124 (4,07 %)

Зноскі
------

1. ↑  Вынікі выбараў 2008 года
2. ↑  Попис становништва, домаћинстава и станова у Босни и Херцеговини 2013 на територији Републике Српске — Прелиминарни резултати, Републички завод за статистику, Бања Лука, 2013. Архівавана 24 студзеня 2014.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Србац
**Анатоль Карней** (7 жніўня 1928 — 15 ліпеня 2004) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належаў да смаргонскай групы арганізацыі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 7 жніўня 1928 г. у в. Міцкевічы Ашмянскага павета Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць) у сям’і каваля Мартына, якая мела трое дзяцей. У 1936 годзе пайшоў у 1-ы клас польскай школы. Пасля пачатку савецкай акупацыі ў 1939 г. вучыўся ў савецкай школе, але па прыходзе немцаў партызаны спалілі школу, таму не вучыўся і дапамагаў бацькам у гаспадарцы. Пасля Другой сусветнай вайны у 1947 г. скончыў 7 класаў сямігодкі ў в. Забалацце. У 1948 г. пайшоў вучыцца ў 8-ы клас Смаргонскай школы. Там, будучы ўжо ў 9-м класе, пазнаёміўся з Расціславам Лапіцкім, праз якога далучыўся да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля. Удзельнічаў у распаўсюдзе лістовак, агітаваў знаёмых далучыцца. Моладзевая арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але планавала перайсці і да больш актыўных дзеянняў.

У лютым 1950 г. Анатоля Карнея, вучня 9-а класа, арыштавалі за ўдзел у антысавецкім падполлі. Спачатку яго трымалі ў Вялейскай турме. Пра допыты ўспамінаў так:

> «*Допыты вялі следчыя Пахомаў (лютаваў) і Зырын (усходняга выгляду, мякчэйшы на допытах). Асабліва не катавалі, але вымучвалі вечаровымі і начнымі допытамі. Садзілі на прымацаваную да падлогі табурэтку, рукі на каленях і нельга было задрамаць, бо адразу следчы біў пад сківіцы: „Не спаць!". У камеры сачылі праз вочка, таксама каб не спаў. Інакш урываліся і білі*».
> 
> 

У ліпені 1950 г. засуджаны па справе мядзельска-смаргонскага падполля на 25 гадоў зняволення ў канцлагерах. У лютым 1951 г. рушыў этапам у Караганду, дзе быў памешчаны ў канцлагер замест вызваленых японскіх ваеннапалонных. Там напачатку быў разам з Чаславам Цыбоўскім, працаваў на будаўнічых работах. Увосені 1951 г. быў перавезены ў Кемераўскую вобласць на ўрочышча Мыскі, дзе працаваў на будаўнічых работах пры шахце, якія толькі распачаліся. У лютым 1953 г. перавезены на Варкуту. Пад восень 1955 г. перавезены ў Мардовію, дзе працаваў на сельгасработах і было значна лягчэй.

У 1956 г. выйшаў з няволі з падарваным здароўем. Вярнуўся ў Міцкевічы. У 1958 г. жаніўся, нарадзілася два сыны. Працаваў у калгасе на розных работах, у тым ліку кладаўшчыком. Потым пераважна працаваў кавалём. Атрымаў другую групу інваліднасці, насіў акуляры бо дрэнна бачыў і зусім не мог чытаць. Выйшаў на пенсію, удзельнічаў у напісанні ўспамінаў для кнігі Міхася Чарняўскага «Ня бойцеся ахвяраў і пакут». Жыў у в. Забалацце.

Памёр 15 ліпеня 2004 г. пахаваны ў роднай вёсцы Міцкевічы.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Анатоля Карнея

Літаратура
----------

* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. — ISBN 985-6374-07-3.
* Чарняўскі Міхась. Ня бойцеся ахвяраў і пакут. — Вільня, 2006. — ISBN 978-9857-0620-58.
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн. 1998.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гусеў.
**Анатоль Дзмітрыевіч Гусеў** (нар. 22 чэрвеня 1928, ст. Жыжыца, Пскоўская вобласць, РСФСР) — беларускі філосаф. Доктар філасофскіх навук (1979), прафесар (1980).

Біяграфія
---------

Скончыў БДУ ў 1952 годзе. З 1954 па 1964 год выкладаў у БДУ, з 1973 года загадчык кафедры ў Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы пры БДУ (з перапынкамі; у 1968—1972, 1982—1988 гадах у Сакратарыяце ААН у Нью-Ёрку, Вене). Кіраўнік Цэнтра па інфармацыі і навучанні ў галіне правоў чалавека і грамадзянскай адукацыі Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы пры БДУ. Аўтар прац па праблемах сацыяльнай філасофіі і паліталогіі. Прэзідэнт Беларускай асацыяцыі палітолагаў, віцэ-прэзідэнт Асацыяцыі садзейнічання ААН.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).
Шэсць кельцкіх нацый
     Шатландыя
     Ірландыя
     Востраў Мэн
     Уэльс
     Корнуал
     Брэтань
**Кельцкія нацыі** — агульная назва тых рэгіёнаў Заходняй Еўропы, дзе захаваліся да новага і найноўшага часу кельцкія мовы альбо, шырэй, кельцкія культурныя элементы. Агульнапрызнанымі з'яўляюцца шэсць кельцкіх нацый: Ірландыя, Уэльс, Шатландыя, Брэтань, Корнуал і востраў Мэн. Сярод іншых рэгіёнаў, якія прэтэндуюць на ўключэнне ў гэты шэраг – Галісія і Астурыя.

Шэсць кельцкіх нацый
--------------------

Шэсць кельцкіх нацый вылучаюцца тым, што кожная мае ўласную кельскую мову. У Ірландыі, Уэльсе, Шатландыі і Брэтані на адпаведных мовах ніколі не пераставалі гаварыць значныя групы насельніцтва, а ў Корнуале і на востраве Мэн прыкладаюцца высілкі па моўным адраджэнні.
**Лоеўская партызанская брыгада «За Радзіму»** — партызанская брыгада, створаная ў ліпені 1943 года на базе Лоеўскага партызанскага атрада «За Радзіму». Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Лоеўскага, Рэчыцкага, Васілевіцкага, Хойніцкага, Брагінскага раёнаў. 24 лістапада 1943 года брыгада (1031 партызан, чатыры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Склад
-----

* Лоеўскі партызанскі атрад «За Радзіму»;
* партызанскі атрад імя І. В. Сталіна;
* партызанскі атрад імя В. М. Молатава;
* партызанскі атрад імя М. І. Калініна.

Камандаванне
------------

### Камандір

* Рыгор Іванавіч Сінякоў

### Камісар

* Сямён Аляксандравіч Гардзееў

### Начальнік штаба

* Васіль Ніканоравіч Камандзін

Гісторыя
--------

Партызаны наносілі ўдары на чыгуначных участках Гомель — Бахмач, Гомель — Калінкавічы, Гомель — Чарнігаў, на шашэйных і грунтавых дарогах. З 16 ліпеня па 19 кастрычніка пусцілі пад адхон 26 нямецкіх эшалонаў, знішчылі 35 аўтмашын, 10,2 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі, 6 мастоў, падарвалі склад боепрыпасаў, спалілі склад лесаматэрыялаў. У жніўні — верасні 1943 года на чыгунках Гомель — Калінкавічы, Гомель — Чарнігаў падарвалі больш за 530 рэек.

Памяць
------

У 1966 годзе ў гарадскім пасёлку Лоеў, у 1978 годзе каля вёскі Рудня Бурыцкая Лоеўскага раёна ў гонар брыгады пастаўлены помнікі.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.

Спасылкі
--------

* Лоевская бригада «За Родину»
**Манагатары** (яп. 物語) — жанр традыцыйнай японскай літаратуры, раман альбо зборнік аповесцяў у прозе з паэтычнымі ўстаўкамі. Манагатары звязаны з вуснымі традыцыямі і амаль заўсёды апісвае выдуманыя падзеі і асобы, нават калі абапіраецца на гістарычныя з'явы. Многія вядомыя творы Японіі напісаны ў жанры манагатары, напрыклад: Аповесць пра Гэндзі, Аповесць пра дом Тайра.

Гісторыя
--------

Мурасакі Сікібу, аўтарка самага вядомага манагатары "Аповесць пра Гэндзі"
Жанр фарміраваўся з 9 па 15-е стагоддзе, найбольшую папулярнасць набыў у 10-11 ст. Манагатары лічыліся прыдворнай літаратурай у перыяд Хэян. Паводле выдання паэзіі Фюё Вакашу (風葉和歌集), 13-м стагоддзі існавалі мінімум 198 манагатары, але да нашага часу дайшлі толькі сорак.

Калі пазней у Японіі зрабілася вядомай еўрапейская і іншыя замежная літаратура, то тэрмінам пачалі карыстацца ў дачыненні да замежных кніг эпічнага характару. Напрыклад, "Тысяча і адна ноч" пры перакладзе стала *Сэн'іція-манагатары* (яп. 千一夜物語), а "Уладар Пярсцёнкаў" — *Юбіва-манагатары* (яп. 指輪物語).

Жанры
-----

У залежнасці ад зместу манагатары дзеляцца на катэгорыі:

### Дэнкі-манагатары

Гісторыі пра фантастычныя, звышнатуральныя падзеі. Найбольшую папулярнасць мелі ў 9-10 ст. перыяду Хэян, уяўляюць сабой перапрацаваныя казкі ці пераказы кітайскага фальклору.

* Такэторы Манагатары (Аповесць пра бамбукавага дрывасека)
* Уцубо Манагатары (Аповесць пра пустое дрэва)
* Х'якуманагатары Кайданкай (Аповесці аб прывідах і дэманах)

### Ута-манагатары

Кароткія аповеды 10-12 ст. на аснове вершаў і спеваў жанру вака.

* Хэйці Манагатары (Аповесці з зямель Хэйці)
* Ісэ Манагатары (Аповесці з прэфектуры Ісэ)
* Ямата Манагатары (Аповесці з зямель Ямата)

### Цукуры-манагатары

Аповесці аб жыцці арыстакратаў і імператарскай сям'і.

* Гэндзі Манагатары (Аповесць пра Гэндзі)
* Оцікубо Манагатары (Аповесць пра Оцікубо)
* Ёру но Нэзаме (Абуджэнні ўначы)

### Гункі-манагатары

Хронікі ваенных падзей.

* Хэйдзі Манагатары (Аповесць пра смуту гадоў Хэйдзі)
* Хейкэ Манагатары (Аповесць пра дом Тайра)
* Сога Манагатары (Аповесць пра братоў Сога)
* Тайхэйкі (Хранікі Вялікай Згоды)

### Сэцува-манагатары

Бытавыя і анекдатычныя гісторыі.

* Кондзяку Манагатары (Аповесць пра былыя часы)
* Удзі Сюі Манагатары (Зборнік аповедаў з горада Удзі)

Зноскі
------

1. ↑  Gunilla, Anders (2011). *Literary History: Towards a Global Perspective: Volume 1*. Berlin: Walter de Gruyter. p. 13. ISBN 9783110189322.
2. ↑  *A Tale of Eleventh-Century Japan: Hamamatsu Chunagon Monogatari*. Princeton, NJ: Princeton University Press. 2014-07-14. p. 4. ISBN 9781400856688.
3. ↑  Frederic, Louis (2002). *«Monogatari.» Japan Encyclopedia.* Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NDL: 00567834 |
**Кельцкія мовы** — група роднасных моў, якія ўваходзяць у склад індаеўрапейскай моўнай сям’і. Некалі на кельцкіх мовах гаварылі на шырокіх тэрыторыях Заходняй і Цэнтральнай Еўропы, цяпер яны захоўваюцца толькі на крайнім захадзе: у Ірландыі, Уэльсе, Брэтані, Шатландыі.

Кельцкія мовы ў XX стагоддзі.
У I тыс. да н.э. былі пашыраны ў Германіі, Францыі, Вялікабрытаніі, Ірландыі, Іспаніі, Паўночнай Італіі. Пазней зона іх распаўсюджання значна скарацілася. Паводле геаграфічнай прыкметы падзяляюць на кантынентальныя і астраўныя. Іх вылучаюць у тры падгрупы: гальскую (гальская, кельтыберская, лепантыйская), гайдэльскую (ірландская, гэльская, мэнская) і брыцкую (валійская, корнская, брэтонская). Мэнская, корнская, кельтыберская, лепантыйская і гальская — мёртвыя мовы; ірландская мова — дзяржаўная мова Ірландыі (разам з англійскай); валійская мова ўжываецца ў перыёдыцы і на радыё, выкладаецца ў школах (разам з англійскай); брэтонская і гэльская мовы — сукупнасць рэгіянальных дыялектаў без устойлівай пісьмовай літаратурнай нормы і ўжываюцца ў вуснай форме.

Некаторымі асаблівасцямі кельцкія мовы збліжаюцца з італійскімі мовамі. Старажытныя кельцкія мовы былі флектыўнымі, для сучасных характэрны аналітычны тып марфалогіі. У фанетыцы розныя камбінаторныя змяненні гукаў (галосных і зычных), інкарпарацыя, спрашчэнне канцавых складоў, сілавы націск, спецыфічнае ўжыванне аддзеяслоўных назоўнікаў, цвёрды парадак слоў.

Першыя пісьмовыя помнікі кантынентальных кельцкіх моў датуюцца прыблізна V—I стст. да н.э. (надпісы на камянях, графіці на вазах, этрускае пісьмо і інш.), астраўных — IV—XI стст. (атамічныя надпісы, глосы і інш).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

| ⛭Індаеўрапейскія мовы |
| --- |
| Прамова | 
Праіндаеўрапейская мова
 |
| Групы моў | 
Анаталійскія мовы
Балтыйскія мовы
Індаарыйскія мовы
Італійскія мовы
Іранскія мовы
Германскія мовы
Кельцкія мовы
Славянскія мовы
Тахарскія мовы
 |
| Іншыя | 
* Албанская мова
* Армянская мова
* Грэчаская мова

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Ларуса · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX531406 · BNF: 11941451x · GND: 4121992-2 · LCCN: sh85021721 · Microsoft: 102125574 · NDL: 00565633 · NKC: ph121561 · SUDOC: 027354474 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бахтадзэ.
**Мамука Бахтадзэ** (груз. მამუკა ბახტაძე; нар. 9 чэрвеня 1982, Тбілісі, Грузінская ССР, СССР) — грузінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Грузіі з 20 чэрвеня 2018 года па 5 верасня 2019 года. З 13 лістапада 2017 па 13 чэрвеня 2018 — міністр фінансаў.

Біяграфія
---------

Мамука Бахтадзэ нарадзіўся 9 чэрвеня 1982 года ў Тбілісі. Скончыў факультэт мікраэканомікі і менеджменту Тбіліскага дзяржаўнага ўніверсітэта і магістратуру МДУ імя Ламаносава. Доктар тэхнічных навук.

На працягу чатырох гадоў узначальваў ЗАТ «Грузінская чыгунка». З 13 лістапада 2017 года займаў пасаду міністра фінансаў Грузіі. 13 чэрвеня 2018 прэм’ер-міністр Георгій Квірыкашвілі падаў у адстаўку. 14 чэрвеня на пасаду кіраўніка кабінета кіруючая партыя «Грузінская мара» прадставіла кандыдатуру Бахтадзэ. 20 чэрвеня дэпутаты парламента Грузіі на пазачарговым пасяджэнні ў Кутаісі зацвердзілі Бахтадзэ і прадстаўлены ім склад урада. Большасць членаў зацверджанага ўрада складаюць члены ранейшага кабінета міністраў.

Галоўнымі прыярытэтамі на пасадзе старшыні ўрада называў інвестыцыі ў адукацыю, а таксама еўраінтэграцыю, пабудову інавацыйнай эканомікі і мірнае ўрэгуляванне канфліктаў.

Спасылкі
--------

* Кандыдатам на пасаду прэм’ер-міністра Грузіі названы Мамука Бахтадзэ (руск.)
* Парламент Грузіі зацвердзіў урад краіны на чале з прэм’ер-міністрам Бахтадзэ (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Treccani · OpenSanctions |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лодзьскае ваяводства (значэнні).
 
**Лодзьскае ваяводства** (польск.: Województwo łódzkie) — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Лодзь.

Гісторыя
--------

Лодзінскае ваяводства уключала ўсходнюю частку сучаснага Вялікапольскага ваяводства, уключаючы Каліш і Конін, а таксама паўднёвую і цэнтральную часткі сучаснага Лодзінскага ваяводства.

У 1930 годзе яно было падзелены на 13 паветаў і 1 горад. У склад ваяводства ўваходзілі таксама 46 гарадоў і 232 гміны. Межавала яно з 3 ваяводствамі: Пазнаньскім з захаду, Келецкім з поўдня, Варшаўскім з поўначы і ўсходу і тэрыторыяй Германіі з паўднёвага захаду.

| ⛭Адміністрацыйны падзел міжваеннай Польскай Рэспублікі |
| --- |
| Ваяводствы | 
* Беластоцкае
* Валынскае
* Варшаўскае
* Віленскае
* Келецкае
* Кракаўскае
* Лодзьскае
* Львоўскае
* Люблінскае
* Навагрудскае
* Пазнаньскае
* Палескае
* Паморскае
* Сілезскае (аўтаномнае)
* Станіславаўскае
* Тарнопальскае

 |  |
| Гарады | Варшава |
**Кембрыджская універсітэцкая бібліятэка** (англ.: Cambridge University Library) — цэнтралізаваная акадэмічная і даследчая бібліятэка Кембрыджскага ўніверсітэта, якая складаецца з асноўнай бібліятэкі універсітэта і 15 афіляваных бібліятэк.

Кембрыджскі ўніверсітэт валодае 114 бібліятэкамі, найбуйнейшай з якіх з'яўляецца Універсітэцкая бібліятэка, вядомая таксама ўнутры універсітэта як «the UL». Сярод прыблізна 8 мільёнаў адзінак захоўвання ёсць геаграфічныя карты, ноты, рукапісы і малюнкі. У адрозненне ад Бадліянскай бібліятэкі Оксфарда або Брытанскай бібліятэкі многія кнігі з гэтай бібліятэкі даступныя на адкрытых паліцах. З'яўляючыся адным з пяці атрымальнікаў абавязковых асобнікаў, бібліятэка мае права запатрабаваць сабе любую кнігу, выдадзеную ў Вялікабрытаніі і Ірландыі. Штогод яе фонды папаўняюцца на 120 000 кніг, не лічачы дарэнняў. У дадатку да ўніверсітэцкай і афіляваных бібліятэк, кожны факультэт мае сваю ўласную спецыялізаваную бібліятэку памерам ад 30 000 да 150 000 кніг. Напрыклад, бібліятэка  (англ.) (бел. гістарычнага факультэта валодае больш чым 100 000 кнігамі. Таксама сваю бібліятэку мае кожны каледж  (англ.) (бел. часткова ў мэтах падрыхтоўкі студэнтаў, часткова як сховішча старажытных кніг і рукапісаў. Так, Бібліятэка імя Рэна  (англ.) (бел. Трыніці-каледжа валодае больш чым 200 000 кнігамі, выдадзенымі раней 1800 года, а Бібліятэка Каледжа Цела Хрыстова  (англ.) (бел. з'яўляецца адным з найбуйнейшых сховішчаў сярэднявечных рукапісаў. Агульная колькасць кніг ва ўніверсітэце — каля 15 мільёнаў.

Бібліятэка размяшчалася ў Олд скулз  (англ.) (бел. побач з будынкам Сената  (англ.) (бел. пакуль там хапала месца. Новы будынак пабудаваны ва ўсходняй частцы цэнтра Кембрыджа.

Бібліятэка адкрыта для ўсіх членаў універсітэта. У чэрвені 2010 года ўніверсітэт атрымаў ахвяраванне ў памеры £1 500 000 для правядзення лічбавання часткі калекцый і прадастаўлення да яе свабоднага доступу праз сайт Кембрыджская лічбавая бібліятэка  (англ.) (бел..

Спасылкі
--------

* Cambridge University Library **(нявызн.)**. Праверана 8 снежня 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11871536r · CiNii: DA00592001 · GND: 1010752-6 · ISNI: 0000 0001 2293 0063, 0000 0004 0410 363X · LCCN: n81070793 · NKC: kn20050512047 · PTBNP: 417980 · SUDOC: 026473224 · VIAF: 140790558 |

 |
Царква Ціханскага абацтва
**Ці́ханскае абацтва** (венг.: Tihanyi apátság [ˈtihɒɲ]) — абацтва на паўвостраве Ціхань на возеры Балатан на захадзе Венгрыі.

Гісторыя
--------

Кляштар быў заснаваны ў 1055 годзе каралём Андрашам у якасці пахавальні членаў яго сям'і. Размешчаная пад кляштарным касцёлам крыпта(недаступная спасылка) належыць да найстарэйшых захаваных да нашага часу раманскіх пабудоў рэгіёна. У часы супрацьстаяння туркам абацтва было перабудавана ў фартэцыю. У 1752 былі надбудаваны дзве вежы, якія дагэтуль з'яўляюцца сімвалам паўастравы Ціхань. Унутры абацтва знаходзіцца галерэя, у якой у летнія месяцы ладзяцца шматлікія культурныя мерапрыемствы. Насценныя малюнкі ў касцёле былі намаляваны Караем Лоцам.

У 1921, пасля няўдалай спробы рэстаўрацыі манархіі, апошні венгерскі кароль Карл IV быў на короткі час інтэрнаваны ў Ціханскім абацтве.

Галерэя
-------

* Від на Ціханскае абацтваВід на Ціханскае абацтва
* Унутры касцёлаУнутры касцёла
* Алтар касцёлаАлтар касцёла
* АрганАрган
* Від на абацтваВід на абацтва
* Помнік ля Ціханскага абацтва венгерскаму каралю Андрашу I і яго жонцы Анастасіі Яраслаўне (з надпісам па-венгерску і па-ўкраінску)Помнік ля Ціханскага абацтва венгерскаму каралю Андрашу I і яго жонцы Анастасіі Яраслаўне (з надпісам па-венгерску і па-ўкраінску)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ціханскае абацтва

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 165509200 · LCCN: no2002061059 · SUDOC: 13574010X · VIAF: 126483887 |
**Сро́сткі** (руск.: Сро́стки) — сяло ў Бійскім раёне Алтайскага края Расіі. Размешчана на правым беразе Катуні, на паўднёвы ўсход ад Бійска. Праз сяло праходзіць Чуйскі тракт.

Заснавана ў 1804 годзе. У 1924—1931 і 1944—1960 гадах было цэнтрам Сросцінскага раёна. Пры ўзбуйненні сёлаў у 1950-я ў Сросткі былі пераселены жыхары навакольных ліквідаваных сёлаў.

У красавіку 1933 года супрацоўнікі АДПУ арыштавалі каля 80 жыхароў вёскі (па іншай версіі — 116 жыхароў), іх этапавалі ў Барнаул, затым расстралялі па прысудзе суда. Сярод іх быў бацька пісьменніка Васіля Шукшына Макар, якому быў 21 год. У 1956 годзе ўсе асуджаныя срасцінцы былі пасмяротна рэабілітаваны.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2  *(unspecified title)* — 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41806469'></a>
**Літл-Ка́йман** або **Малы Ка́йман** (англ.: Little Cayman) — востраў у Карыбскім моры ў складзе Кайманавых астравоў. Плошча - 26 км². Насельніцтва - 400 чал. (2010 г.)

Геаграфія і прырода
-------------------

Востраў Літл-Кайман месціцца на платформе падводнага вулканічнага хрыбта. Паверхня складзена арганічнымі ападкамі, якія ўтварылі вапняковае плато, што ў выніку падняцця хрыбта і падзення ўзроўню акіяна ўзвысілася над вадой. Кіпрыя глебы выдатна ўсмоктваюць вільгаць, таму паверхневых вадацёкаў на Літл-Каймане няма. Вада разбурае вапняковы фундамент, утварае прыбярэжныя скалы і пячоры. Найвышэйшы пункт вострава знаходзіцца на ўзбярэжжы і дасягае 12 м. Літл-Кайман славіцца белымі каралавымі пляжамі. 

Клімат трапічны пасатны. У летнюю пару частыя ўраганы. 

На востраве захаваліся рэшткі першароднага лесу, аднак флора і фаўна сушы бедныя. Пераважаюць ксерафіты. Востраў насяляюць птушкі, ігуаны, марскія чарапахі, казуркі і г. д.

Гісторыя
--------

Востраў Літл-Кайман быў адкрыты 11 мая 1503 года экспедыцыяй Х. Калумба і разам з востравам Кайман-Брак названы Лас-Тартугас. З сярэдзіны XVII стагоддзя на Літл-Каймане сяліліся англійскія каланісты з Ямайкі. У 1670 годзе востраў афіцыйна быў прызнаны каланіяльным валоданнем Англіі. З 1962 года знаходзіцца ў складзе брытанскай заморскай тэрыторыі астравы Кайман.

Інфраструктура
--------------

На востраве Літл-Кайман існуе некалькі паселішчаў. Самае вялікае паселішча Блаф знаходзіцца на паўночным захадзе. Традыцыйнымі заняткамі мясцовага насельніцтва лічацца рыбалоўства і сельская гаспадарка, аднак у апошнія 30 гадоў імкліва развіваецца турыстычная сфера. Літл-Кайман спецыялізуецца на эксклюзіўным абслугоўванні багатых вандроўнікаў. Большасць прадуктаў імпартуюцца звонку. Востраў добра тэлефікаваны. Маюцца кабатажны порт і мясцовы аэрапорт.

Спасылкі
--------

* Little Cayman
* Little Cayman Travel Guide
* Cayman Islands History Архівавана 12 студзеня 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гарэм (значэнні).

**Гарэм** (араб. حرام‎‎‎‎, харам — забароненае месца) — памяшканне ў доме багатага мусульманіна, прызначанае для жанчын; а таксама насельніцтва гэтага памяшкання — жонкі, наложніцы. Вялікія гарэмы правіцеляў і заможных саноўнікаў у Асманскай імперыі, Іране, Афганістане і іншых краінах ахоўвалі еўнухі; мужчынам (акрамя мужа і сыноў) уваход у гарэм быў забаронены. У многіх усходніх краінах гарэмам называюць таксама жаночыя прыёмныя пакоі ў палацы, жаночае купэ ў цягніку, трамваі. Звычай ізаляваць жанчын арабы перанялі ў 7 стагоддзі з Візантыі. У 20 стагоддзі гарэмы паступова знікалі, асабліва ў тых краінах, дзе забаронена мнагажонства.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119342182 · LCCN: sh85058910 · NKC: ph268221 |
**Кузьмінскі чыгуначны мост** — аднапуцявы чыгуначны развадны мост цераз Няву вертыкальна-пад’ёмнага тыпу. Па гэтым мосце праходзіць адзін пуць двухпуцявой чыгуначнай лініі ад Санкт-Пецярбурга (Ладажскі вакзал) на Горы.

Па мосце праходзіць мяжа Кіраўскага і Усевалажскага раёнаў Ленінградскай вобласці.

Мост цераз Няву меркавалася пабудаваць у рамках будаўніцтва чыгункі Петраград — Рыбінск. Гэтую чыгунку пачалі будаваць у 1916 годзе, тады ж быў закладзены і гэты мост. Пасля заканчэння Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў завяршэнне будаўніцтва моста было прызнана немэтазгодным. Будаўніцтва моста аднавілася падчас савецка-фінляндскай вайны і было завершана ў 1940 годзе. Мост атрымаў назву ад вёскі Кузьмінка, якая знаходзіцца паблізу, і з’яўляецца часткай чыгуначнай лініі Занеўскі Пост — Горы. З тых часоў Кузьмінскі мост стаў другім (пасля Фінляндскага) чыгуначным пераходам цераз Няву.

Восенню 1941 года пры адступленні Чырвонай Арміі мост быў падарваны і часткова перакрыў неўскі фарватар. Лінія фронту праходзіла па рацэ Нява ў гэтым месцы з верасня 1941 па студзень 1944 года. Пасля вайны мост быў адноўлены.

| Масты цераз Няву |
| --- |
| 
* Благавешчанскі
* Палацавы
* Троіцкі
* Ліцейны
* Вялікаохцінскі
* Аляксандра Неўскага
* Фінляндскі чыгуначны
* Валадарскі
* Вялікі Абухаўскі
* Кузьмінскі чыгуначны
* Ладажскі

 |