recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Яло́вая** (трансліт.: *Jalovaja*, руск.: Еловая) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хатыніцкага сельсавета. Размешчана за 26 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра горада Ганцавічы, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Малькавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы), на аўтадарозе Ганцавічы — Лагішын.

Насельніцтва
------------

* 28 жыхароў (14.10.2009 г.).

Гісторыя
--------

Паводле перапісу 1897 г. — урочышча Хатыніцкай воласці Пінскага павета Мінскай губерні, 3 двары, 28 жыхароў. У 1909 г. 1 двор, 8 жыхароў.

З сакавіка 1921 г. ў складзе Польшчы, калонія Хатыніцкай гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства, у верасні 1921 г. 11 дамоў, 63 жыхары.

З 1939 г. ў складзе БССР, з 15.01.1940 г. ў Ганцавіцкім раёне Пінскай вобласці, з 12.10.1940 г. ў Хатыніцкім с/с.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 г. да 07.07.1944 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі ў баях з ворагамі ці прапалі без вестак 3 вяскоўцы.

З 08.01.1954 г. ў Брэсцкай вобласці, з 25.12.1962 г. да 30.07.1966 г. ў Ляхавіцкім раёне. Паводле перапісу 1970 г. ў вёсцы 144 жыхары.

Інфраструктура
--------------

Лясніцтва і магазін. Планіровачна складаецца з просталінейнай, двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на поўдзень, з поўдня да яе прымыкае завулак, арыентаваны на паўднёвы захад.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Хатыніцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Хатынічы |
| Аграгарадкі | Раздзялавічы |
| Вёскі | Яловая |
**Дзяніс Васільевіч** **Вятчынаў** руск.: Денис Васильевич Ветчинов (23 чэрвеня 1976, Шантабэ, Казахстан — 9 жніўня 2008, Цхінвал, Паўднёвая Асеція) — маёр расійскай арміі, намеснік камандзіра 135-га мотастралковага палка 19-й мотастралковай дывізіі па выхаваўчай рабоце, Герой Расійскай Федэрацыі.

У 1999 скончыў Омскае агульнавайскавое каманднае вучылішча. Прымаў удзел у контртэрарыстычнай аперацыі ў Чачэнскай рэспубліцы. 9 жніўня 2008 года, на другі дзень вайны ў Паўднёвай Асеціі, загінуў у бою ў Цхінвалі.

Калона, у складзе якой знаходзіўся Д. Вятчынаў, а таксама расійскія журналісты і камандуючы 58-й арміяй генерал-лейтэнант Хрулёў. Пры ўездзе ў горад калона трапіла ў засаду грузінскага спецназа, завязаўся няроўны бой. Маёр Ветчинов, не разгубіўшыся, адкрыў адказны агонь з аўтамата і асабіста знішчыў трох нападаўшых. Падабраўшы трафейны кулямёт, ён працягваў абстрэльваць лясны масіў, дзе знаходзіўся вораг. Выходзячы да БТРу з групай журналістаў быў паранены ў ногі грузінскім спецназаўцам, які адкрыў агонь па салдатам і журналістам. Застраліўшы ворага, Вятчынаў стаў прыкрываць агнём камадуючага палком і камандуючага арміяй. У гэты момант атрымаў раненне ў галаву і памёр па дарозе ў шпіталь.

Пахаваны 15 жніўня ў Валгаградзе.

Узнагароды:

* Герой Расійскай Федэрацыі (15 жніўня 2008 года, пасмяротна) *«За мужнасць і гераічнасць, выяўленыя пры выкананні воінскага доўгу ў Поўнача-Каўказскім рэгіёне»*
* Медаль «За адвагу»
* Медаль «За воінскую доблесць» I ступені
* Медаль «За адзнаку ў ваеннай службе»

У маі 2009 года ва Уладзікаўказе был адкрыты помнік Д. Вятчынаву.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Подарившие Цхинвали жизнь. Сергей Васильев, «Красная звезда», 14 жніўня 2008 года Архівавана 16 жніўня 2008.
* Указ Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі «Аб узнагароджанні дзяржаўнымі ўзнагародамі Расійскай Федэрацыі вайскоўцаў Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі» Архівавана 18 жніўня 2008.
* Имя героя — Денис Ветчинов Газета «Известия», 13 жніўня 2008 года

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Бастэр** (англ.: Basseterre) — сталіца і самы вялікі горад Сент-Кітс і Невіса. Ранейшая назва — *Сент Крыстафер*. З'яўляецца адным з самых старых гарадоў Цэнтральнай Амерыкі, заснаваны французамі ў 1627. Насельніцтва налічвае каля 15 тыс. чалавек. Цэнтрам горада з'яўляецца плошча Незалежнасці, якая раней выкарыстоўвалася як рынак рабоў. Горад значна пацярпеў падчас пажару 1867. Бастэр з'яўляецца камерцыйным і прамысловым цэнтрам краіны. У горадзе ёсць міжнародны аэрапорт, марскі порт, праз які ідзе знешні гандаль краіны. З іншымі гарадамі краіны Бастэр звязаны аўтамабільнымі дарогамі і чыгункай. Прамысловасць прадстаўлена прадпрыемствамі харчовай прамысловасці. У Бастэры знаходзяцца адміністрацыйныя будынкі федэральнага ўраду, а таксама штаб-кватэра Усходне-Карыбскага Цэнтральнага Банка і некалькіх іншых рэгіянальных фінансавых арганізацый.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4631228-6 · LCCN: n83184340 · VIAF: 168314164 |
**Сучасны герб Венесуэлы** быў упершыню зацверджаны Кангрэсам 18 красавіка 1836 г. і з ходам часу адбыліся пэўныя змены.

Элементы герба
--------------

Згодна з прынятым 17 лютага 1954 Законам аб дзяржаўным сцягу, гербе і гімне, шчыт герба дзеліцца на палі, афарбаваныя ў колеры нацыянальнага сцяга. Сноп жыта, размешчаны ў пунсовым поле, сімвалізуе сельскую гаспадарку краіны, урадлівасць яе глеб, багацце народа і нацыянальнае адзінства Венесуэлы, а яго 24 каласоў адпавядаюць колькасці штатаў. У жоўтым полі размешчана зброя (меч, шабля і тры дзіды) і два нацыянальныя сцягі, звязаныя галіной лаўра, нагадваюць аб слаўных перамогах у вызваленчай барацьбе і пра дасягненні незалежнасці. У аснаванні, у цёмна-сінім полі белы конь, які скача па бязмежных прасторах (па адной версіі — гэта дзікі конь, па іншай — асабісты конь Сімона Балівара), увасабляе свабоду.

Над шчытом — два перакрыжаваныя рогі багацця, уяўляюць прыродныя багацці Венесуэлы і яе росквіт. Шчыт апраўляюць аліўкавая і пальмавая галіны, перавязаныя стужкай ў колеры нацыянальнага сцяга (жоўты — багацце нацыі, сіні — акіян, які аддзяляе Венесуэлу ад Іспаніі, пунсовы — кроў і адвагу народа). Залатымі літарамі на сіняй паласе нанесеныя наступныя словы:

* 19 красавіка 1810 г. — Незалежнасць.
* 20 лютага 1859 года — Федэрацыя.
* Рэспубліка Венесуэла.

У сакавіку 2006 года Нацыянальная асамблея ўхваліла праект Уга Чавеса па змене нацыянальных сцяга і герба. На новым гербе конь бяжыць з апушчанай галавой у іншы бок; па словах прэзідэнта, думка аб рэформе герба яму ўнушыла яго дачка Расінес, якой здавалася, што конь азіраецца назад. Крытыкі Чавеса звязваюць разварот геральдычнага каня з «левымі» палітычнымі поглядамі прэзідэнта.

Таксама да гербу былі дададзена мачэтэ (сімвал сялянскага руху ў час барацьбы за незалежнасць) і лук са стрэламі.
Чырвоным колерам вызначана Усходняя Еўропа.
**Усхо́дняя Еўро́па** — рэгіён ва ўсходняй частцы Еўропы. Ёсць некалькі меркаванняў адносна таго, якія дакладна краіны трэба адносіць да Усходняй Еўропы. У савецкім блоку (1945 — канец 1980-х) Усходняй Еўропай лічыліся сацыялістычныя краіны Цэнтральнай Еўропы, савецкія рэспублікі лічыліся складавымі часткамі еўрапейскай часткі СССР.

Гісторыя
--------

На працягу часу гэты тэрмін некалькі разоў мяняў свой сэнс. Да Другой Сусветнай вайны паўночная частка мяжы паміж Усходняй і Цэнтральнай Еўропай праходзіла па рацэ Эльбе, паміж славянамі і германцамі. Да Усходняй Еўропы адносіліся краіны Балканскага паўвострава, а таксама часткі Аўста-Венгрыі і Расійскай імперый (за выключэннем Сібіры, Далёкага Усходу, і Сярэдняй Азіі).

У гады Халоднай вайны да Усходняй Еўропы адносілі ўсе краіны Еўропы, якія ўваходзілі ў блок Варшаўскага дагавора, і Югаславію, якая не ўдзельнічала ў Варшаўскім дагаворы, і Албанію, якая выйшла з яго пазней.

Вызначэнне ААН
--------------

Згодна з вызначэннем ААН да Усходняй Еўропы адносяць наступныя краіны:

* Сцяг Беларусі Беларусь
* Сцяг Балгарыі Балгарыя
* Сцяг Венгрыі Венгрыя
* Сцяг Малдовы Малдова
* Сцяг Польшчы Польшча
* Сцяг Румыніі Румынія
* Сцяг Расіі Расія
* Сцяг Славакіі Славакія
* Сцяг Украіны Украіна

* Сцяг Чэхіі Чэхія

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Усходняя Еўропа

| ⛭Рэгіёны свету |
| --- |
|  Еўропа | 
* Паўночная
* Заходняя
* Цэнтральная
* Усходняя
* Паўднёвая

 |
|  Азія | 
* Заходняя
* Цэнтральная
* Паўночная
* Усходняя
* Паўднёвая
* Паўднёва-Усходняя

* Блізкі Усход
* Сярэдні Усход
* Далёкі Усход

 |
|  Афрыка | 
* Паўночная
* Заходняя
* Цэнтральная
* Усходняя
* Паўднёвая

 |
|  Амерыка | 
* Паўночная
* Карыбы
* Лацінская
* Цэнтральная
* Паўднёвая

 |
|  Акіянія | 
* Аўстралія
* Новая Зеландыя
* Меланезія
* Мікранезія
* Палінезія

 |
|  Палярныя вобласці | 
* Арктыка
* Антарктыка

 |
|  Акіяны | 
* Атлантычны
* Індыйскі
* Паўночны Ледавіты
* Ціхі
* Паўднёвы

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4075739-0 · LCCN: sh85045765 · NKC: ge137881 · LIBRIS: 161025 · VIAF: 248539062 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Белы.
**Мікалай Рыгоравіч Белы** (1914—1976) — беларускі спецыяліст у галіне пульманалогіі і фтызіятрыі. Кандыдат медыцынскіх навук (1954). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1971).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Пэрвамайску Мікалаеўскай вобласці ў сям’і рабочага. Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут у 1938 годзе. Урач супрацьтанкавага дывізіёна Далёкаўсходняй арміі, удзельнічаў у баях на рацэ Халхін-Гол, 1938—1939; дывізіённы ўрач стралковай дывізіі Далёкаўсходняй ваеннай акругі, 1939—1941.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны дывізіённы ўрач стралковай дывізіі Заходняга фронту, быў у акружэнні праціўніка, 1941; начальнік медыцынскай службы Бярэзінскага партызанскага злучэння, 1941—1944. Старэйшы інспектар, начальнік упраўлення Наркамздрава БССР, 1944—1946; навуковы супрацоўнік Беларускага НДІ туберкулёзу, 1946—1949. Асістэнт кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1949—1957; прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1954.

Загадчык кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1957—1971, адначасова дэкан лячэбнага факультэта, 1957—1958; прысвоена вучонае званне дацэнта, 1959. Дацэнт кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1971—1976.

Памёр у Мінску, пахаваны на Паўночных могілках.

Навуковая і выкладчыцкая дзейнасць
----------------------------------

Выкладаў на кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута.

Выканаў кандыдацкую дысертацыю «Эндаплеўральны метад разбурэння плеўральных зрашчэнняў пры лёгачным пнеўматораксе», 1953.

Аўтар больш за 50 навуковых прац. Кіраваў выкананнем 2 кандыдацкіх дысертацый. Браў удзел у рабоце міжнароднай канферэнцыі па праблемах туберкулёзу, 1971.

Старшыня Мінскага гарадскога навуковага таварыства фтызіятраў, 1960-1976.

Зноскі
------

1. 1 2  Белый, Николай Григорьевич (кандидат медицинских наук ; 1914—1976)  (руск.)
2. 1 2 3 4 5 6 7  Белый Николай Григорьевич (15(28).03.1914-23.11.1976) Архівавана 11 верасня 2022.  (руск.)

Літаратура
----------

* Эндоплевральный метод разрушения плевральных сращений при лечебном пневмотораксе: автореферат диссертации … кандидата медицинских наук / Н. Г. Белый. — Минск, 1954. Физич.характеристики: 20 с.
* Библиография диссертаций, защищенных в Белорусской ССР за 1945—1955 годы. ― Минск, 1958.
**Случарэ́цкі паве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — горад Слуцк.

Утварыўся на аснове Слуцкага княства згодна з Канстытуцыяй 3 мая (1791). Існаваў да 1793 года, калі ў выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі.

Назвы павета паходзіла ад ракі Случ — левага прытока Прыпяці і галоўнай воднай артэрыі слуцкага рэгіёна.

У склад павету ўваходзілі тэрыторыі 7 рымска-каталіцкіх парафій: Глуская, Капыльская, Клецкая, Ляхавіцкая, Мядзведзіцкая, Слуцкая і Цімкавіцкая парафіі.

Дадзеныя перапісу насельніцтва Навагрудскага ваяводства (павета), атрыманыя мясцовай цывільна-вайсковай парадкавай камісіяй у 1790—1791 гг. дазваляюць зрабіць выснову, што ў Случарэцкім павеце пражывала каля 196 тысяч чалавек. 6,8 % насельніцтва будучага Случарэцкага павета складала шляхта, 82,0 % — сяляне, 5,2 % — гарадское хрысціянскае насельніцтва, 6,0 % — яўрэі, 0,01 % (213 чалавек) — татары.

Прадстаўнічай формай ураднікаў Случарэцкага павета быў абвешчаны «кармазынавы жупан і гранатавы кунтуш з кармазынавымі манжэтамі». Вартай увагі дэталлю з’яўляецца тое, што колеры цалкам адпавядаюць афіцыйнай форме таварышаў панцырных харугваў, уведзенай універсалам вялікага літоўскага гетмана Міхала Казіміра Радзівіла ў 1746 г.

Геральдыка
----------

Пра герб новага павета і форму прадстаўнічага адзення мясцовых ураднікаў сведчыць апісанне, змешчанае ў соймікавай ухвале. Паводле яе, герб Случарэцкага павета будзе размешчаны *«на павятовай харугве, якая павінна быць на чырвоным полі, з аднаго боку калос, на версе калоса — польская шапка і пры тым жа калосе шабля, як знак, што сімвалізуе свабоду; з другога боку — літоўская Пагоня і Цялё, як знак таго, што пры панаванні найяснейшага Станіслава Аўгуста прынятай у 1791 г. [Уставай], мая месяца 3 і 5 дня, было забяспечана народу шчасце, разам з фарміраваннем нашага павета»*.

Адным з цэнтральных сюжэтаў пры распрацоўцы геральдыкі павета стала адлюстраванне падзякі за яго манарху, а таксама акцэнтаванне сувязі паміж узнікненнем Случарэцкага павета і прыняццем Канстытуцыі 3 мая 1791 г.. На харугве сама Канстытуцыя сімвалічна адлюстравана ў выглядзе калюмны («калоса»), якая займае на павятовым гербе цэнтральнае месца.
.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Аніпяркоў Вадзім. Случарэцкі павет (1791—1792): стварэнне, адміністраванне, скасаванне(недаступная спасылка)
2. ↑  ЭнцВКЛ, 2005

Літаратура
----------

* Случарэцкі павет // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 261. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
**Ка́федра Свято́й Альжбе́ты** (славацк.: Dóm svätej Alžbety, венг.: Szent Erzsébet-székesegyház) — гатычная кафедра ў Кошыцах, якая з’яўляецца найбуйнейшай у Славакіі царквой і адной з самых усходніх гатычных кафедраў Еўропы.

Запіс існавання горада, датаваны 1230 годам, звязаны з існаваннем царквы. Працэс пераўтварэння паселішча з сельскае грамады знайшоў сваё адлюстраванне ў кафедры. Паводле гістарычных і археалагічных крыніц, сучасная кафедра будавалася ў перыяд з 1378 па 1508 гады на месцы ранейшай царквы, таксама асвечанай імем Святой Альжбетай Венгерскай. Паводле дакументаў XIII стагоддзя, біскуп Эгера Андрэй II вылучыў кошыцкую парафію ў асобную юрысдыкцыю.

У Сярэднявеччы царква некалькі разоў перажывала пажары, у XIX стагоддзі былі праведзены буйныя рэстаўрацыйныя работы пад кіраўніцтвам вядомага венгерскага архітэктара Імрэ Штайндля, прызнанага эксперта па готыцы. Асноўныя рэстаўрацыйныя работы былі скончаны да 1904 года, але рэстаўрацыя крыпты і паўночнага парталу працягвалася да 2009 года. У 1906 годзе ў крыпце кафедры былі перапахаваны рэшткі Ферэнца II Ракацы.

Зноскі
------

1. 1 2 3   Праверана 26 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112086059'></a>
2. ↑  «St. Elizabeth Cathedral». Visit Kosice.
3. ↑  «Historia». Dom Rimkat.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кафедра Святой Альжбеты
* Кафедра Святой Альжбеты. Cassovia. (славацк.)
* Кафедра Святой Альжбеты. Slovakia. (славацк.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: n80158519 · NKC: kn20080805015 · VIAF: 137210592 |
**«Тарзанка»** — апавяданне расійскага пісьменніка Віктара Пялевіна, напісанае ў 1994 годзе.

Змест
-----

Пётр Пятровіч разам з незнаёмым суразмоўцам ідуць па начным горадзе ў святле месяца па серабрыстай дарожцы. Пётр Пятровіч разважае пра сэнс жыцця, пра веру, пра чалавечую душу. Яго суразмоўца нешматслоўны, на ім цёмны капюшон, які хавае твар. У нейкі момант Пётр Пятровіч пачынае падазраваць, што незнаёмец — яго ўласнае адлюстраванне. Ён бачыць кабель, які звісае са сцяны і ўспамінае пра дзіцячую забаву — тарзанку. Каб праверыць, ці з’яўляецца суразмоўца адлюстраваннем, Пётр Пятровіч павісае на кабелі і, кіўнуўшыся, кранае суразмоўцу. Аказваецца суразмоўца не з’яўляецца яго адлюстраваннем. У адказ на просьбу Пятра Пятровіча расказаць яму праўду, суразмоўца адказвае: «Вам што-небудзь кажа слова „лунацік"?». І тады Пётр Пятровіч усведамляе, што стаіць на карнізе хаты ў трыццаці метрах над зямлёй. Бляшаны карніз і з’яўляўся той серабрыстай дарожкай. Пятра Пятровіча ахоплівае жах. Суразмоўца выдаляецца, і Пётр Пятровіч беспаспяхова спрабуе ўспомніць, кім жа ён быў. У выніку апавяданне заканчваецца для Пятра Пятровіча паспяхова: «Ён павярнуў назад, ступіў за кут і лёгка саскочыў на пару метраў уніз, туды, дзе ісці было зручней … Ён апошні раз паглядзеў па баках, потым лагодна глянуў уверх, усміхнуўся і павольна пабрыў па мігатлівай серабрыстай паласе».

Асноўныя ідэі апавядання — гэта сон і няспанне, а таксама шлях да невядомай мэты. Сон душы ў апавяданні — гэта зло, якое замінае ісці наперад. Усе вакол спяць і толькі Пётр Пятровіч ідзе наперад, таму што не спіць. І гэты шлях па месячнай дарожцы з’яўляецца бясконцым. Гэты шлях трактуецца як дарога праўды, з усіх бакоў акружаная цемрай. Герой часам зварочвае з шляху, пераследуючы памылковыя мэты, але ў выніку ўсё роўна вяртаецца да гэтай дарогі.

Публікацыі
----------

Апавяданне было ўпершыню апублікавана ў 1994 годзе ў дваццатым нумары часопіса «Сталіца». Па-за перыёдыкі ўпершыню з’явілася ў 1996 годзе ў томе «Бубен Верхняга свету» збору твораў Пялевіна.

Зноскі
------

1. 1 2  *Сергей Некрасов* Виктор Пелевин: опыт библиографии
2. ↑  *Дмитриенко И. К.* Онтология романтизма в русской постмодернистской прозе: деконструкция реальности в творчестве Виктора Пелевина // Вестник Костромского государственного университета. № 5. 2012.
3. ↑  *Фокина К. И.*
Основные мотивы дискурса Рассказов В.О. Пелевина "Тарзанка" и "Иван Кублаханов"(недаступная спасылка) // Язык. Культура. Личность. Выпуск 5. Материалы межвузовской научной конференции молодых ученых. Самара, 20 декабря 2018 г.
4. ↑  *Фокина К.И.* Языковые средства создания художественного пространства в рассказах В.О. Пелевина / К.И. Фокина // Язык и репрезентация культурных кодов. VIII Всероссийская с международным участием научная конференция молодых ученых. (Самара, 11 мая 2018 г.). Материалы и доклады Часть II. / М-во образования и науки Рос. Федерации; Самар. нац. исслед. ун-т им. С. П. Королева (Самар. ун-т), под общ. ред.: А.А. Безруковой – Самара: изд-во «Инсома-пресс», 2018. – С. 45-47.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мастоўскі.
**Эдвард Мастоўскі** (польск.: Edward Antenogen Józef Mostowski; 27 чэрвеня 1790, Варшава — 26 лютага 1855) — дзяржаўны службовец.

Біяграфія
---------

Паходзіў з графскага роду Мастоўскіх герба «Даленга». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа Мастоўскага і Даміцэлы са Секержынскіх. Памешчык з Мінскай і Свянцянскага павета Віленскай губерні. Валодаў Цырклішкамі, праз шлюб з Клеменцінай з Ваньковічаў атрымаў Лучай.

На працягу 27 гадоў, з 1812 па 1840, займаў пасаду маршалка Завілейскага павета.

Удзельнічаў у паўстанні 1830—1831 гадоў. З’яўляўся членам тайнага свянцянскага камітэта. Ад пасады старшыні часовага ўрадавага камітэта адмовіўся. Узначальваў часовы ўрад Свянцянскага павета, актыўных дзеянняў не прадпрымаў. Па рашэнню ВГСК ад 11.10.1831 пакінуты вольным, астаўлены на пасадзе маршалка.

Капліца-пахавальня Мастоўскіх
Сапраўдны стацкі саветнік. З 26 жніўня 1840 па 6 сакавіка 1843 года займаў пасаду віленскага губернскага маршалка.

Памёр 26 лютага 1855 года. Пахаваны ў мураванай капліцы[lt], якую ён сам пабудаваў пры дарозе да Свянцянаў.

Узнагароды
----------

Кавалер ордэна Святога Уладзіміра 3 ступені і ордэна Святой Ганны 2 ступені з імператарскай каронай.

Сям’я
-----

Каля 1820 года першы раз ажаніўся з Клеменцінай з Ваньковічаў, дачкой Антонія Ваньковіча, мінскага маршалка і Ганны з Солтанаў. З чатырох сыноў пары двое памерлі маладымі. Паміж двума застаўшыміся бацькоўскую ўласнасць падзялілі так, што малодшы Уладзіслаў, жанаты з Кацярынай са Шчытоў атрымаў Цырклішкі, а старэйшы Багдан, жанаты з Соф’яй Хамінскай, забраў Лучай.

Жонка Ідалія Гюнтэр на малюнку Марыяны Тызенгаўз
У другі шлюбе з графіняй Ідаліяй Гюнтэр дзяцей не меў.

Зноскі
------

1. 1 2  Мастоўскі Эдвард // Удзельнікі паўстання 1830–1831 гг. на Беларусі: Біябібліяграфічны слоўнік / В. В. Гарбачова. — Мн.: БДУ, 2004. — С. 231. — 400 с. — ISBN 985-485-144-3.
2. 1 2 3  ГІСТАРЫЧНЫЯ ХРОНІКІ ЛУЧАЯ
3. 1 2  Органы местного управления и самоуправления на территории Беларуси (IX век — 30-е годы XX века) Архівавана 2 жніўня 2022. : пособие / Э. М. Савицкий [и др.]; под общ. ред. С. Н. Ходина. — Минск: БГУ, 2019. — 199 с. [6] л. цв. ил. ISBN 978-985-566-645-6.

Літаратура
----------

* Мастоўскі Эдвард // Удзельнікі паўстання 1830–1831 гг. на Беларусі: Біябібліяграфічны слоўнік / В. В. Гарбачова. — Мн.: БДУ, 2004. — С. 231. — 400 с. — ISBN 985-485-144-3.


| ?Эдвард Мастоўскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Theodore Mostowski Mostowie[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Эдвард Мастоўскі |  | Юзаф Мастоўскі[d] |  | Павел Міхал Мастоўскі[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Louise Kruszinska[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
**«Ладдзя́ Ро́спачы»** — аповесць беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча.

Гісторыя
--------

Аповесць напісана ў 1964 годзе на беларускай мове, але ўпершыню надрукавана ў часопісе «Нёман» № 2 за 1968 год у перакладзе Васіля Сёмухі на рускую мову. На 23 старонках рукапісу цэнзары зрабілі 296 правак. Толькі ў 1978 годзе выдадзена на беларускай мове.

У 2010 годзе выйшла непадцэнзурнае выданне, усе раней змененыя і выразаныя фрагменты проста графічна паказаны ў тэксце ў аўтарскім варыянце.

Сюжэт
-----

***Папярэджанне : Ніжэй раскрываюцца сюжэтныя павароты і/або канчатак.***
Аповесць насычана глыбокімі разважаннямі над сэнсам жыцця і лёсам роднай зямлі. У аповесці ўжыта шмат алегарычных сімвалаў. Так, сама Ладдзя Роспачы — Беларусь, якая, пераадольвае змрок забыцця, бяспамяцтва і жахаў, уваскрасае і адраджаецца. Ад смерці і знікнення яе ратуе Гервась Выліваха — жыццялюб, мастак, які не расстаецца з лютняй нават у царстве Смерці, абаронец людзей і шчыры патрыёт роднай зямлі. Уладзімір Караткевіч сцвярджае, што каханне, цярпенне, смех і жартаўлівасць дазволілі беларускаму народу выстаяць у самых неспрыяльных умовах.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Рабі нечаканае, рабі, як не бывае, рабі, як не робіць ніхто, – і тады пераможаш. Нават калі ты слабы, як камар пасярод варожага мора. Таму што толькі дурні разважаюць заўсёды па правілах здаровага сэнсу. Таму што чалавек толькі тады чалавек, калі ён дзёрзка рве панылае наканаванне і плюе на "спрадвечны" закон. | "|

Галоўны герой падання — «небагаты, але добрага роду шляхціч» Гервась Выліваха з места Рагачоўскага, які бавіць час вясёлымі ігрышчамі і ў любоўных прыгодах. Падманутыя мужы абураны Вылівахам, але нічога могуць з ім зрабіць. Урэшце, каралева Бона Сфорца, жонка караля Жыгімонта Старога, аб’язджала ўладанні і завітала ў свой Рагачоўскі замак, абывацелі горада звярнуліся да яе па дапамогу. Пасля сустрэчы Вылівахі з каралевай Бонай да яго прыйшла Смерць і забрала ў падземнае царства.

Экранізацыя
-----------

У 1987 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» выйшаў мультыплікацыйны фільм «Ладдзя Роспачы».

Зноскі
------

1. ↑  На 23 старонках рукапісу цэнзары зрабілі Караткевічу 296 правак Архівавана 14 лютага 2021.

| ⛭Уладзімір Караткевіч |
| --- |
| Творы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Раманы | 
* Леаніды не вернуцца да Зямлі
* Каласы пад сярпом тваім
* Хрыстос прызямліўся ў Гародні
* Чорны замак Альшанскі

 |
| Аповесці | 
* Дзікае паляванне караля Стаха
* У снягах драмае вясна
* Цыганскі кароль
* Сівая легенда
* Зброя
* Ладдзя Роспачы
* Чазенія
* Лісце каштанаў
* Крыж Аняліна

 |
| Іншае | Зямля пад белымі крыламі |

 |
| Памяць | Музей Уладзіміра Караткевіча |
«Іуда і Тамара»
**Блудніца** (іўр.: אשה זונה; грэч. πόρνη) — назва ў хрысціянстве для жанчын, якія часта мяняюць мужчын для любадзейства, г. зн. блудзіць.

Першая згадка пра блудніцы адносіцца да часу патрыярха Якуба, сыны якога асудзілі згвалтаванне іх сястры Дзіны: «*Хіба можна рабіць з сястрой нашай як з блудніцай?*» (Быц 34: 31). Больш падрабязна аб блудніцы гаворыцца ў прыкладзе Тамар, якая выдала сябе за блудніцу, зачыніўшы сябе покрывам і сяўбу каля гарадской брамы (Быц 38: 14-15). Як плата за любадзейства фігуруе казляня (Быц 38: 17). У грамадстве блудніцы ахоўваліся законам (вядомы выпадак іх звароту да Цара Саламона — 3Цар 3: 16-18), але святарам было забаронена на іх ажаніцца (Ляв. 21: 14), аднак вядома, што прарок Асія быў жанаты з блудадзейкай Гамар (Ас 1: 2-3). Паслугамі блудніцы карыстаўся суддзя — назарэй Самсон (Суд 16: 1-3). Асаблівую вядомасць набыла ерыхонская блудніца Рааў, якая схавала дваіх выведнікаў і праз тое захавала сабе жыццё пасля штурму горада.

У Новым Запавеце блудніцы займаюць асаблівае месца. Ісус Хрыстос, паказваючы фарысеям на прыярытэт веры Богу над справамі Закона Божага, кажа пра блудадзейку: «*Праўду кажу вам, што мытнікі і распусніцы паперад вамі ідуць у царства Божае*» (Мц 21: 31). Былы фарысей апостал Павел перасцерагае хрысціян ад блудніц (1 Кар 6: 16), а ў Адкрыцці Яна Багаслова ствараецца адмоўны вобраз Вавілонскай блудніцы.

Зноскі
------

1. 1 2 3   Кніга Быццё
2. ↑   Кніга 3 Царстваў
3. ↑   Кніга Лявіт
4. ↑   Кніга прарока Асіі
5. ↑   Кніга Суддзяў
6. ↑   Дабравесце паводле Матфея
7. ↑   Першае пасланне апостала Паўла Карынфянам
**Трып, трап, труль** (шведск.: Tripp, trapp, trull) — тры драўляныя дамы рознай велічыні, адна са славутасцей шведскага горада Кальмар, якая часта сустракаецца на мясцовых паштоўках. Хутчэй за ўсё, яны былі пабудаваныя ў канцы XVIII стагоддзя.

Гэтыя дамы належалі сёстрам Фурнандэр і, верагодна, былі пабудаваны па іх загадзе. Пазней сёстры прадалі гэту сваю маёмасць прыходу Кальмарскага сабора, які, у сваю чаргу, прадаў дамы розным прыватным асобам, нашчадкі якіх валодаюць імі дагэтуль.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Адашкевіч.
**Сяргей Аляксандравіч Адашкевіч** (9 верасня 1918, в. Перацяткі, Койданаўская воласць, Заходняя вобласць — 25 жніўня 2007, Мінск) – беларускі скульптар.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Віцебскім мастацкім тэхнікуме (1935—1937) у М. Керзіна, у Горкаўскім мастацкім вучылішчы[ru] (1938—1940).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Жыў у Мінску.

Творчасць
---------

Працаваў у станковай і манументальнай скульптуры. Працы вылучаюцца кампазіцыйнй закончанасцю, дакладнасцю трактоўкі, мяккасць святлоценявой мадэліроўкі формы. 

Удзельнік мастацкіх выставак з 1949 года.

Асноўныя працы: «За мір» (1953), «1941 год» (1958), «Ленін-гімназіст» (1981), Мікалай Судзілоўскі–Руссель (1981), помнікі ахвярам фашызму ў в. Дражна (1964), воінам і партызанам, загінуўшым у Вялікую Айчыную вайну ў в. Церабуты (1968), Францыску Скарыну (1990) ва ўнутраным двары галоўнага корпуса Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. 

Удзельнічаў у дэкаратыўным аэдабленні будынкаў сувораўскага вучылішча, Галоўпаштамта, Нацыянальнага маетацкага музея Рэспублікі Беларусь, дамоў на Прывакзальнай плошчы ў Мінску.

Станковыя творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў.

Зноскі
------

1. ↑  Студенты встречаются со Скориной каждый день…(недаступная спасылка) (руск.)

Літаратура
----------

* Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — С. 51. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.
* Беларускі саюз мастакоў: Энцыклапедычны даведнік / аўтар-складальнік Б. А. Крэпак і інш. — Мн.: ВТАА «Кавалер Паблішерс», 1998. — С. 36. — 664 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-6427-09-6.
* Адашкевіч Сяргей Аляксандравіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Дзяржынскага р-на. — Мн.: БелТА, 2004. — С. 616. — 704 c.: іл. — ISBN 985-6302-64-1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 129153 |
**Ісландска-фінляндскія адносіны** — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Фінляндыяй і Ісландыяй. Абедзве краіны з’яўляюцца членамі Арктычнага савета, Савета дзяржаў Балтыйскага мора, Савета Еўропы, Nordic-Baltic Eight, Паўночнага савета, Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця і Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.

І Фінляндыя, і Ісландыя былі адзіны па Кальмарскай Уніі (1397—1523). У снежні 1917 года Фінляндыя атрымала незалежнасць ад Расіі, а Ісландыя — ад Даніі ў чэрвені 1944 года. Абедзве краіны афіцыйна ўсталявалі дыпламатычныя адносіны 15 жніўня 1947. Першапачаткова Фінляндыя падтрымлівала адносіны з Ісландыяй са свайго пасольсва ў Осла (Нарвегія), Ісландыя — з Стакгольма (Швецыя). Фінляндыя адкрыла сваё пастаяннае пасольства ў Рэйк’явіку ў 1982 годзе. Пасольства Ісландыі ў Хельсінкі з’явілася ў 1997 годзе.

Ісландыя як член Еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю мае неабмежаваны доступ да рынку Еўрапейскага Саюза, у які ўваходзіць Фінляндыя. У 2015 агульны аб’ём гандлю паміж Ісландыяй і ЕС склаў 5,7 млрд еўра.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  History of relations between Finland and Iceland (in Finnish and Swedish) **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2017. Праверана 4 мая 2019.
2. ↑  Relations between Iceland and Finland **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2017. Праверана 4 мая 2019.
3. ↑  European Union, Trade with Iceland **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 лістапада 2016. Праверана 4 мая 2019.
**Прызма Тэйлара**, ці **цыліндр Тэйлара**, ці **аналы Сенахірыба** — шасцігранная гліняная прызма, знойдзеная сярод руін Ніневіі, сталіцы Асірыі. Вышыня — 38 см, шырыня — 14 см. Створана падчас кіравання асірыйскага цара Сенахірыба. Датавана 691 (па некаторых даных: 689) годам да н.э.

Клінапісны акадскі надпіс на шасці баках прызмы апавядае пра кіраванне асірыйскага цара Сенахірыба, які ў 701 г. да н.э. гэта значыць у часы іўдзейскага цара Езекіі, аблажыў Іерусалім. Прызма Тэйлара з’яўляецца адным з трох знойдзеных дагэтуль сведчанняў, якія засталіся ад цара Сенахірыба, пра яго паход супраць Іўдзеі.

У наш час прызма Тэйлара знаходзіцца ў Брытанскім Музеі ў Лондане.

Гл. таксама
-----------

* Цыліндр Кіра

Спасылкі
--------

* Рускі пераклад тэксту Прызмы Тэйлара Архівавана 13 студзеня 2013.
**Кубанскі дзяржаўны ўніверсітэт** — вышэйшая навучальная ўстанова ў Краснадары, Расійская Федэрацыя. Гэта адзін з найбуйнейшых, найстарэйшых і самых прэстыжных універсітэтаў поўдня Расіі.

Навучальная структура Кубанскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўключае ў сябе 15 факультэтаў і 3 інстытуты.

Гісторыя
--------

Універсітэт быў створаны ў 1920 годзе ў Краснадары. Яго першым рэктарам быў абраны Нікандр Маркс, былы генерал Рускай імператарскай арміі, гісторык і спецыяліст па старажытнарускай палеаграфіі.

У 1957 годзе пры ўніверсітэце была заснавана Астрафізічная абсерваторыя.

У 1994 годзе ўніверсітэт быў прызнаны адной з вядучых вышэйшых навучальных устаноў Расіі.

У 2004 і 2005 гадах універсітэт уваходзіў у лік 100 найлепшых ВНУ Расіі і быў узнагароджаны залатым медалём за еўрапейскую якасць.

У 2008 годзе рэктарам універсітэта стаў Міхаіл Астапаў, які раней узначальваў Дэпартамент адукацыі Краснадарскага края.

Падрыхтоўка замежных спецыялістаў вядзецца ў Кубанскім дзяржаўным універсітэце з 1970 года. Сярод замежных выпускнікоў — прадстаўнікі больш чым 120 краін. У цяперашні час універсітэт працягвае навучаць студэнтаў з Азіі, Амерыкі, Афрыкі і Еўропы.

Крыніцы
-------

1. ↑  Обучение иностранных граждан | Кубанский государственный университет **(нявызн.)**. *web.archive.org* (15 жніўня 2022). Архівавана з першакрыніцы 15 жніўня 2022. Праверана 1 жніўня 2023.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 9000 3133 · LCCN: n81092051 · Microsoft: 117963711 · NKC: kn20140411006 · VIAF: 131360269 |
Копія чэрапа Лузіі ў Нацыянальным музеі натуральнай гісторыі ў Вашынгтоне (ЗША)
Кампьютарная рэканструкцыя знешняга выгляду Лузіі
**Лузія** (парт.: LuziaLuzia) — умоўная назва, якую даў біёлаг Вальтэр Алвіс Невіс  (англ.) (бел. знойдзеным у Бразіліі найстаражытным вядомым (на пачатак XXI стагоддзя) выкапням парэшткаў чалавека ў Амерыцы узростам каля 11 тысяч гадоў.

Знаходка
--------

Чэрап жанчыны, узрост якога складае каля 11 тысячаў гадоў, выявіла ў 1974 годзе ў пячоры Лапа-Вермелья  (парт.) (бел. (муніцыпалітэт Лагоа-Санта штата Мінас-Жэрайс) група бразільскіх і французскіх археолагаў, якую ўзначальвала Анета Ламінг-Амперер (1917—1977). Імя *Лузія* было дадзена як аналаг Люсі — вядомай антрапалагічнай знаходкі 1974 года ў Танзаніі узростам 3,5 млн гадоў.

Даследаванні шкілета паказалі, што Лузія адносілася да самых першых жыхароў Паўднёвай Амерыкі. Чэрап жанчыны мае авальную форму і маленькі памер, твар з падбародкам, які выпірае наперад. Археолагі мяркуюць, што Лузіі было ад 20 да 25 гадоў, калі яна загінула ў выніку няшчаснага выпадку ці ад нападу дзікай жывёлы. Жанчына належала да групы, якая займалася паляваннем і збіральніцтвам.

Гіпотэзы
--------

Пры вывучэнні краніяльнай марфалогіі Лузіі, Невеш выявіў прыкметы, уласцівыя сучасным абарыгенам Аўстраліі і жыхарам Афрыкі (пры тым, што згодна з сучасным уяўленням аб расах, негроіды і аўстралоіды генетычна вельмі далёкія адны ад другіх). Разам са сваім аргентынскім калегам Эктарам Пуч’ярэлі (*Héctor Pucciarelli*) з Музея Ла-Платы Нэвіс сфармуляваў гіпотэзу, згодна з якой засяленне Амерыкі адбылося ў выніку двух розных хваляў паляўнічых-збіральнікаў з Азіі праз Берынгаў перашыек, які існаваў да канца апошняга абляднення. Пры гэтым гэтыя хвалі ўяўлялі сабой біялагічна і этнічна зусім розныя групы. Першыя (так званыя «абарыгены Амерыкі») перайшлі праз перашыек каля 14 тысяч гадоў таму — да іх адносілася і Лузія. Да гэтай жа групы мог адносіцца і кенэвікскі чалавек, рысы твару якога таксама адрозніваюцца ад індзейскіх. Другая група перасяленцаў, якая прыйшла ў Амерыку каля 11 тыс. гадоў таму, у расавых адносінах была больш блізкая да мангалоідаў. Ад яе паходзяць амаль усе сучасныя індзейскія народы як Паўночнай, так і Паўднёвай Амерыкі.

Гл. таксама
-----------

* Палеаіндзейцы
* Засяленне Амерыкі
* Дагістарычная Бразілія
* Ева з Нахарона

Зноскі
------

1. ↑  *Дробышевский С. В.*. Достающее звено. Родственны ли австралийцы негроидам? **(нявызн.)**.  Antropogenez.ru (16 верасня 2017). Архівавана з першакрыніцы 16 красавіка 2013. Праверана 11 сакавіка 2018.

Літаратура
----------

* *Neves, Walter Alves e Luís Beethoven Pio*. O povo de Luzia: em busca dos primeiros americanos. — Editora Globo, 2008. — ISBN 978-85-250-4418-1.
**Трывія** (лац.: Trivia) - адзін з эпітэтаўДыяны Калі да чыста італійскіх рыс багіні Дыяна дадаліся рысы грэчаскай Артэміды,рымская Дыяна пачала ўшаноўвацца як прадстаўніца горнага і ляснога жыцця і, між іншым палявання, як бажаство ночы, з яе таямнічыімі з'явамі. У гэтым апошнім значэнні яна была атаясамлена з грэчаскай Гекатай, багіняй ночы, падземнага света і чараўніцтва. З'яўляючыся багіняй чарадзейства і таямнічых жахаў ночы Дыяна лічылася апякункай ростаней (адкуль і эпітэт - Trivia) і ўялялася трохгаловай, пазіраўшай на тры дарогі Як апякунку дарог і падарожнікаў, вандроўнікі заклікалі яе пад імем dea Semitalis. Каля Арыцыі знаходзілася прысвечанае Трывіі возера з гаем, дзе Трывія была вядома пад імем nemorensis. У гонар Трывіі і Апалона Аўгустам быў пабудаваны мармуровы храм на Палаціне

Пры напісанні артыкула выкарыстаны матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона (1890—1907).
**Тэфну́т** — старажытнаегіпецкая багіня дажджу і вільгаці.

Міфалогія
---------

|  |
| --- |
| **Тэфнут  у іерогліфах** |
|  |

Першасным месцам, дзе ўзнік вобраз багіні Тэфнут лічыцца Гермопаль. Надпіс ў магільне фараона Унаса (XXIV ст. да н. э.) кажа пра тое, што Тэфнут была звязана з бажаством Тэфен, разам з якім важыла сэрцы памерлых падчас замагільнага суда. 

У далейшым распаўсюджанне набыла геліёпальская міфалагічная версія. Паводле яе Тэфнут была дачкой Атума або Ра і сястрой і жонкай Шу. Ад шлюба з Шу нарадзіліся Геб і Нут. На выявах Тэфнут часам падтрымлівае цела Нут. 

У Нубіі Тэфнут атаесамлялася з багіняй-львіцай Менхет. Магчыма, адтуль прыйшоў вобраз Тэфнут з галавою льва. 

Галоўнай функцыяй Тэфнут ва ўяўленнях егіпцян былі адказнасць за дождж і вільгаць. Яе імя перакладаецца «яна з вільгаці». У адной з папулярных легенд Ра загадаў Тэфнут знайсці згубленае ім вока. Тэфнут адправілася ў Нубію, пасля чаго ў Егіпце пачалася засуха. Ра быў вымушаны адправіць следам Тота і Шу. Шу знайшоў сястру і вярнуў яе ў Егіпет, дзе яна наведала кожны горад і была сустрэта мясцовымі жыхарамі з вялікай радасцю. У некаторых надпісах яе называлі месячным або сонечным вокам Ра. 

Цікава, што падчас рэформ Эхнатона культ Шу і Тэфнут захоўваўся сярод егіпцян.

Аблічча
-------

Егіпцяне звычайна малявалі Тэфнут у вобразе львіцы або жанчыны з галавою льва. Вядомы выявы ў абліччы кобры. У дэльце Ніла Тэфнут шанавалі ў вобразе фламінга.

Шанаванне
---------

Тэфнут шанавалася на тэрыторыі ўсяго Егіпта, але яе галоўныя культавыя цэнтры знаходзіліся ў Гермопале і Леантаполісе.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Тэфнут на Вікісховішчы |

* Egyptian Gods: Tefnut - Egyptian Gods and Goddesses Архівавана 14 жніўня 2018.
* Tefnut - Ancient Egypt Online
* Egyptian Goddess Tefnut Facts
* Shu and Tefnut, Children of RA Архівавана 4 сакавіка 2021.

| ⛭Рэлігія Старажытнага Егіпта |
| --- |
| Міфалогія | 
* Паганства
* Пантэізм
* Політэізм
* Эманацыя
* Душа
* Дуат
* Нумералогія

 |  |
|  Багі | 
* Амат
* Амон
* Аманет
* Анубіс
* Анукет
* Апоп
* Апіс
* Атон
* Атум
* Бастэт
* Бата
* Бену
* Бэс
* Чатыры сыны Гора
* Геб
* Хапі
* Хатхор
* Хека
* Хекат
* Хор
* Ісіда
* Хепры
* Хнум
* Хонсу
* Кук
* Маахес
* Маат
* Мафдэт
* Менхіт
* Мерытсегер
* Месхенет
* Манту
* Мін
* Мневіс
* Мут
* Нейт
* Нехбет
* Нефертум
* Нефтыда
* Нун
* Нут
* Асірыс
* Пахет
* Птах
* Кебуй
* Ра
* Рэшэп
* Саціс
* Сехмет
* Сакар
* Себек
* Селкет
* Сапду
* Сет
* Сешат
* Шу
* Таўрт
* Тэфнут
* Татэнет
* Тот
* Уаджыт
* Вадж-вер
* Упуаўт
* Васрэт

 |
| Тэксты | 
* *Амдуат*
* *Кнігі дыхання*
* *Кніга пячор*
* *Кніга мёртвых*
* *Кніга Зямлі*
* *Кніга варот*
* *Кніга замагільнага свету*
* *Тэксты пірамід*

 |
| Вераванні | 
* Ахвярапрынашэнне
* Пахавальныя абрады
* Атэнізм
* Пракляцце фараонаў

 |


| ?Тэфнут — продкі |
| --- |
| 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 13737353h · SUDOC: 085647195 · VIAF: 210115789 |
Юліус Магі
**Магі** (англ.: Maggi) — гандлёвая марка сухіх супоў і харчовых закрас. Уваходзіць у партфель брэндаў кампаніі Nestle.

Гісторыя паходжання
-------------------

У 1882 годзе на сходзе грамадскай арганізацыі Swiss Public Welfare Society доктар Фрыдолін Шулер дакладваў пра вынікі аналізу захворванняў сярод рабочых. Адной з асноўных праблем доктар лічыў недахоп у ежы бялкоў. На яго думку, брак жывёльных бялкоў можна замясціць таннымі расліннымі. Ідэя зацікавіла прадпрымальніка Юліуса Магі, тым часам уладальніка кампаніі Julius Maggi & Cie, якая аб’ядноўвала млыны ў Кемптале, Цюрыху і Шафхаўзене.

19 лістапада 1884 года прадукт, распрацаваны кампаніяй Julius Maggi & Cie і групай навукоўцаў на чале з доктарам Шулерам, быў ухвалены грамадскай арганізацыяй.

У 1947 годзе Nestle уключыла ў свой склад кампанію-вытворца Maggi.

Зноскі
------

1. ↑  Михаэль Йоханнес Юлиус Магги, Швейцария, 09.10.1846 — 1930 - Управление персоналом **(нявызн.)**. *www.top-personal.ru*. Праверана 6 верасня 2023.
2. ↑  Julius Maggi had his finger on the pulse (англ.). *Nestlé Global*. Праверана 6 верасня 2023.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Maggi**
* Афіцыйны сайт брэнда Maggi
* Афіцыйны сайт кампаніі Nestlé

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook (англ.) · Facebook (ням.) · Facebook (ісп.) · Facebook  · Facebook · Facebook (англ.) · Facebook  · Facebook  · Facebook (ісп.) · Facebook (ісп.) · Facebook (ісп.) · Facebook  (англ.) · Facebook (ісп.) · Facebook  · X (ісп.) · X · X (ісп.) |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · Instagram · Instagram · Instagram · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Швейцарскі гістарычны |
**Linux Vacation / Eastern Europe (LVEE)** — штогадовая міжнародная канферэнцыя распрацоўнікаў і карыстальнікаў свабоднага праграмнага забеспячэння, якая праходзіць з 2005 года ў Рэспубліцы Беларусь. LVEE традыцыйна праводзіцца ў канцы чэрвеня — пачатку ліпеня на турбазе "Хімік" у ваколіцах Гродна. З 2012 года, апроч летняй, праводзіцца зімовая канферэнцыя «LVEE Winter».

Мерапрыемства аб'ядноўвае зносіны і адпачынак спецыялістаў і энтузіястаў у вобласці вольнага ПЗ. Рэкамендаваныя для ўдзелу ў канферэнцыі мовы — руская, беларуская і англійская. Фармат канферэнцыі ўключае даклады, workshop'ы і круглыя ​​сталы.

Тэматыка дакладаў уключае распрацоўку і суправаджэнне вольнага ПЗ, укараненне і адміністраванне рашэнняў на яго аснове, асаблівасці выкарыстання свабодных ліцэнзій. Нягледзячы на ​​сваю назву, якая склалася гістарычна, канферэнцыя не абмяжоўваецца Linux, ахопліваючы шырокае кола платформаў — ад працоўных станцый і сервераў да ўбудавальных сістэм і мабільных прылад.

Фінансавую падтрымку LVEE аказваюць беларускія і замежныя IT кампаніі, у сферу інтарэсаў якіх уваходзіць кірунак open-source.

Фотаздымкі
----------

* У канферэнц-зале (2006)У канферэнц-зале (2006)
* Выступленне дакладчыка (2008)Выступленне дакладчыка (2008)
* Удзельнікі канферэнцыі (2008)Удзельнікі канферэнцыі (2008)

Зноскі
------

1. ↑  Подведены итоги LVEE Winter 2012. **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (21 верасня 2012). Архівавана з першакрыніцы 23 верасня 2015. Праверана 23 верасня 2015.
2. ↑  *Станкевич В.*. Подводя итоги конференции. **(нявызн.)**.  Компьютерные вести (21 верасня 2010).

Спасылкі
--------

* Linux community second international meeting in Belarus. (англ.) (4 чэрвеня 2006).
* *Рубанов Г. Петровская А.*. LVEE: вождей у нас нет.. Интервью с Владимиром «mend0za» Шаховым. **(нявызн.)** (21 верасня 2007).
* Grodno to host Linux Vacation/Eastern Europe 2009 International Conference. (англ.)(недаступная спасылка) (13 мая 2009). Архівавана з першакрыніцы 23 верасня 2015. Праверана 23 верасня 2015.
* *Станкевич В.*. Подводя итоги конференции. **(нявызн.)**.  Компьютерные вести (21 верасня 2010).
* Подведены итоги LVEE Winter 2012. **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (21 верасня 2012). Архівавана з першакрыніцы 23 верасня 2015. Праверана 23 верасня 2015.
* Пра канферэнцыю.. Афіцыйны сайт канферэнцыі **(нявызн.)**.
**Сцяг Добруша** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Добруш Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 6 красавіка 2001 года № 54.

Апісанне
--------

Прамавугольнае палотнішча зялёнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — тры белыя бухты ліны.

Сцяг быў распрацаваны на аснове герба з выкарыстаннем тых жа колераў і асноўных элементаў.

Рашэнні аб зацвярджэнні герба і сцяга г. Добруша і Добрушскага раёна прыняты раённым выканаўчым камітэтам ад 29 сакавiка 2001 года № 214 і раённым Саветам дэпутатаў 30 сакавiка 2001 года № 47. Аўтар рэканструкцыі М. М. Елінская.

Гл. таксама
-----------

* Герб Добруша

Зноскі
------

1. ↑  Сцяг Добруша

| ⛭Сцягі населеных пунктаў Гомельскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Буда-Кашалёва ·  Васілевічы ·  Ветка ·  Гомель ·  Добруш ·  Ельск ·  Жлобін ·  Жыткавічы ·  Калінкавічы ·  Мазыр ·  Петрыкаў ·  Рагачоў ·  Рэчыца ·  Светлагорск ·  Тураў ·  Хойнікі ·  Чачэрск |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Азарычы ·  Акцябрскі ·  Брагін ·  Камарын ·  Капаткевічы ·  Карма ·  Лельчыцы ·  Лоеў ·  Парычы ·  Сасновы Бор ·  Стрэшын ·  Уваравічы ·   |
**Ч́эчэнь** (руск.: Чечень) — востраў у паўночна-заходняй частцы Каспійскага мора. Уваходзіць у склад Дагестана (Расія). Плошча - 102,8 км². Насельніцтва (2002 г.) - 214 чал.

Геаграфія
---------

Востраў Чэчэнь знаходзіцца за 104 км на паўночны ўсход ад Махачкалы, адміністрацыйна ўваходзіць у склад Кіраўскага раёна гэтага горада. Аддзелены Чэ́чэньскім пралівам (каля 6 км) ад Аграханскага паўвострава. Узнік у сярэднявеччы ў выніку ваганняў узроўню Каспійскага мора, запасання на плыткаводдзі наносаў ракі Церак і марскіх плыняў. Абрысы Чэчэня значна змяняюцца і ў нашы дні. Даўжыня складае каля 18,7 км, найбольшая шырыня — 6,3 км. На ўсход і на поўдзень цягнуцца шырокія водмелі, сярод якіх вылучаецца шэраг дробных астраўкоў.

Клімат умераны вільготны. Узімку сярэдняя тэмпература трымаецца каля +0,8 °C, улетку дасягае +24,8 °C.

Прырода
-------

Большая частка паверхні вострава з’яўляецца пясчанай пустыняй, аднак сустракаюцца забалочаныя ўчасткі і лугі. Каля ўзбярэжжа — зараснікі трыснёга. Распаўсюджаныя прадстаўнікі флоры — жытняк, тамарыск, бярозка, люцэрна, палын, салянка і інш.

Фаўна бедная. Чэчэнь насяляюць зайцы, лісы, розныя птушкі, паўзуны і амфібіі.

Гісторыя
--------

Востраў Чэчэнь вядомы з XVII ст. калі стаў важным прамежкавым пунктам для гандлёвых суднаў, што плавалі паміж Астраханю і Дзербентам. На Чэчэні спыняліся церскія казакі, якія займаліся пірацтвам. Мяркуецца, што назва вострава ўзнікла ад руск.: чечень ("круглы плецены палукашак").

У 1863 г. на Чэчэні быў пабудаваны маяк. Сюды перасялялі рускіх сялян з цэнтральных губерній Расіі, а таксама карэнных жыхароў Каўказа. На паўднёвым захадзе ўзнікла сяло Востраў-Чэчэнь. У савецкі перыяд на востраве дзейнічала ваенная база.

У наш час асноўным заняткам жыхароў Чэчэня з’яўляецца рыбалоўства. Працуюць школа і метэаралагічная станцыя.

Зноскі
------

1. ↑  В. Даль Толковый словарь живого великорусского языка Архівавана 25 ліпеня 2014.

Спасылкі
--------

* Эльдар Эльдаров, Остров Чечень
* Каспийские отшельники
* «Работы нет, да и рыба вся кончилась»
**Басілуца** (італ.: Basiluzzo) — адзін з Ліпарскіх астравоў. Уваходзіць у склад Італіі. Агульная плошча — 0,29 км². Незаселены.

Геаграфія
---------

Востраў Басілуца належыць да паўночна-ўсходняй групы Ліпарскіх астравоў. Знаходзіцца ў 3,53 км на паўночны ўсход ад вострава Панарэя, у 14,54 км на паўднёвы захад ад Стромбалі. Даўжыня з захаду на ўсход — 822 м. Найбольшая шырыня — 524,3 м. Каля заходняга берага месціцца невялікі астравок Спінацола, плошча якога ўсяго 0,005 км². Басілуца мае вулканічнае паходжанне. Востраў сфарміраваўся каля 50 тысяч гадоў таму. Суша складаецца з базальтаў, пемзы, абсідыяну і іншых вулканічных парод. Берагі спадзістыя. Верхняя частка ўяўляе сабою нахіленае плато. Найвышэйшы пункт — 165 м над узроўнем мора.

Прырода
-------

Плато Басілуца пакрыта зараснікамі карлікавых пальм, гваздзіковых дрэў, лаванды і г. д. На востраве жывуць гарбаткі і яшчаркі.

Гісторыя
--------

На востраве Басілуца знаходзяцца рэшткі старажытнарымскай вілы, што функцыянавала ў I ст. да н. э. - I ст. н. э. уключала прычал, дом, сажалку і іншыя пабудовы. У пазнейшы перыяд на востраве не было сталага насельніцтва. У XIX ст. - пачатку XX ст. належаў ліпарскаму біскупству, выкарыстоўваўся сезонна для жывёлагадоўлі і вырошвання гародніны. З 1991 г. з'яўляецца запаведнікам.

Літаратура
----------

* Ward, Ph. The Aeolian Islands: The Original History and an Exploration of the Islands — The Oleander Press, 2013. ISBN 9780902675438

Спасылкі
--------

* Delightful Islands of Italy Архівавана 4 сакавіка 2016.
* Panarea history and etymology Архівавана 12 красавіка 2016.