**МТЗ-5** — колавы трактар агульнага прызначэння, які выпускаўся Мінскім трактарным заводам з 1957 па 1962 год і Паўднёвым машынабудаўнічым заводам з 1958 па 1972 г.

Трактар ​​шырокаўніверсальны, прызначаўся для транспартных работ, для выканання работ па доглядзе прапашных культур, ворыва лёгкіх і сярэдніх глеб, перадпасяўной апрацоўкі, пасеву і ўборкі збожжавых культур. Да трактара выраблялася разнастайнае навясное пагрузачна-транспартнае абсталяванне: стогакід, капнавоз універсальны навясны (КУН), вілачны пагрузчык.

Апісанне
--------

З'яўляецца далейшым развіццём канструкцыі трактара МТЗ-2.

Асновай трактара служыла паўрама, выкананая з двух швелераў, злучаных паміж сабой адліваным пярэднім брусам, корпусаў муфты счаплення, каробкі перадач і задняга моста. У пярэдняй частцы ўсталёўваўся рухавік, пры гэтым яго задняя частка праз картэр махавіка жорстка змацоўвалася з корпусам муфты счаплення. А спераду рухавік пры дапамозе шарнірнай апоры мацаваўся да пярэдняга брусу паўрамы. Непасрэдна за рухавіком размяшчаўся механізм трансмісіі, які ўключаў муфту счаплення, злучальную муфту, каробку перадач, галоўную перадачу, дыферэнцыял і бартавыя перадачы. Трансмісія мела механізм блакіроўкі дыферэнцыяла.

Пярэдняя вось трактара ўяўляла сабой адліваную трубчастую, тэлескапічную бэльку. Вядучыя колы ўсталёўваліся на шліцавых канцах паўвосяў канчатковых перадач і перамяшчаліся ўздоўж гэтых шліцаў. Перамяшчэннем задніх колаў уздоўж шліцаў змянялася каляіна трактара ў межах 1200-1550 мм, а пры перастаноўцы колаў увагнутым бокам дыскаў вонкі — шырыня каляіны павялічвалася да 1800 мм. Тормазы — калодачнага тыпу. Для працы ў цяжкіх глебавых умовах маглі быць абсталяваны паўгусенічным ходам.

У 1959 годзе была пачата вытворчасць здымнай кабіны.

Мадыфікацыі
-----------

**МТЗ-5**
Базавая мадэль. На трактары ўсталёўваўся рухавік *Д-40К* магутнасці 40 к.с. Мадэль выпускалася каля года, пасля чаго была праведзена мадэрнізацыя. Выраблена 10 189 адз.

**МТЗ-5К**
Мадыфікацыя з паасобна-агрэгатнай гідраўлічнай навясной сістэмай. Выпускаўся некалькі месяцаў. У 1957—1958 выраблена 14 769 адз.

**МТЗ-5М**
У 1957 годзе МТЗ-5 быў мадэрнізаваны. **МТЗ-5М** меў рухавік *Д-40М* магутнасці 45 к.с. Замест пускавога бензінавага рухавіка быў усталяваны электрастартэр. У 1958—1960 выраблена 20 163 адз.

**МТЗ-5Л**
Адрозніваўся ад МТЗ-5М тым, што на ім усталёўвалі рухавік мадэлі *Д-40Л* (без свечак напальвання і дэкампрэсійнага механізма), а замест электрастартэрнага пуску быў захаваны запуск з дапамогай пускавога бензінавага рухавіка. Электраабсталяванне пераменнага току.

У 1958—1960 выраблена 41 118 адз.

МТЗ-5МС
**МТЗ-5МC** / **МТЗ-5ЛC**
Літара "С "у пазначэнні азначала «хуткасны» — «руск.: Скоростной». Магутнасць рухавіка падвысілі да 48 к.с. за кошт павелічэння колькасці абаротаў да 1600 аб/хв (замест 1500). Дыяпазон рабочых хуткасцяў усталявалі ў межах 5—10 км/г. Колькасць рабочых перадач у скрынцы перадач павялічылі з чатырох да пяці. У астатнім прынцыповых адрозненняў ад трактароў МТЗ-5Л і МТЗ-5М не было.

Вытворчасць хуткасных машын пачалася ў 1959 годзе. Да 1961 года выраблена 49 927 адз.

Тэхнічныя характарыстыкі
------------------------

| Мадэль | МТЗ-5 / МТЗ-5К | МТЗ-5Л / МТЗ-5М | МТЗ-5ЛС / МТЗ-5МС |
| --- | --- | --- | --- |
| Гады выпуску | 1956 / 1957—1961 | 1958—1960 | 1961—1962 |
| Колавая формула | 4x2 |
| Маса, кг | 3190 | 2750 | 3075 |
| Габарытныя памеры, мм | 4095 x 1884 x 1900 | 4095 x 1884 x 1910 | 4095 x 1884 x 2390 |
| Радыус павароту, м | 3,7 |
| Каляіна, мм | 1200...1800 |
| Колавая база, мм | 2380 | 2450 | 2450 |
| Клірэнс, мм | 525 | 650 | 480 |
| Шыны спераду | 6,50x20 | 6,50x20 | 6,00x20,6,50x16 |
| Шыны ззаду | 12x38 | 12x38 | 12x38,11x38 |
| Рухавік | Д-40К | Д-40Л / Д-40М | Д-48Л / Д-48М |
| Аб'ём, см³ | 4050 | 4050 | 4050 |
| Магутнасць, к.с. | 40 пры 1400 аб/хв | 45 пры 1500 аб/хв | 50 пры 1600 аб/хв |
|

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Тракторы «Беларусь»: от МТЗ-3 до МТЗ-7 // *Сельский механизатор* : часопіс. — 2011. — № 3. — С. 16.  (руск.)
2. ↑  Минский Тракторный Завод — история развития техники Архівавана 14 жніўня 2011.  (руск.)

Літаратура
----------

* Тракторы «Беларусь»: от МТЗ-3 до МТЗ-7 // *Сельский механизатор* : часопіс. — 2011. — № 2. — С. 16–17.  (руск.)
* Минский тракторный. Часть 1. Становление лидера отрасли.(руск.) // *Основные Средства* : часопіс. — 2006. — № 8.

Гл. таксама
-----------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме МТЗ-5
* **МТЗ-7 (-7М, −7Л, −7МС, −7ЛС)** — мадыфікацыя з усімі вядучымі коламі, выпускаўся з 1958 года.