Прыкладныя межы гістарычнай вобласці Аргайл
**Аргайл** (шатл. гэл.: Airthir-Ghaidheal («*усходне-гэльскі*»); англ.: Argyll) — гістарычная вобласць на захадзе Шатландыі, у гарах на ўзбярэжжы заліва Ферт-оф-Лорн. Часцяком у склад Аргайла ўключаюць гістарычныя тэрыторыі Кінтайр, Напдэйл, Ковал і Лорн, часам таксама Арднамурхан і Морверн. У наш час усе гэтыя землі ўваходзяць у склад вобласці Аргайл і Б’ют.

Найважнейшыя гарады Аргайла: Інверары, былая рэзідэнцыя графаў Аргайла, і Кэмпбелтаўн. Рэльеф уяўляе сабой паўднёва-заходнія адгор'і Шатландскага нагор'я. Узбярэжжа Аргайла надзвычай зрэзана, уздоўж берагавой лініі цягнецца ланцужок невялікіх астравоў.

Тэрыторыя Аргайла стала адной з першых каланізаваных ірландскімі перасяленцамі ў Шатландыю — скотамі, якія стварылі тут гэльскае каралеўства Дал Рыяда. У 843 г. дзяржавы скотаў і піктаў аб'ядналіся ў каралеўства Шатландыю. Перамяшчэнне цэнтраў дзяржаўнасці на ўсходняе ўзбярэжжа надоўга адвяло Аргайл ад асноўнай лініі развіцця шатландскага каралеўства. З IX стагоддзя ўзбярэжжа вобласці моцна пацярпела ад набегаў нарвежскіх вікінгаў. У 1140 г. на тэрыторыі Аргайла было створана незалежнае гэльска-нарвежскае Каралеўства Астравоў на чале з Сомерледам, аднак пасля яго смерці пачаліся бесперапынныя войны паміж нашчадкамі Сомерледа, чым скарысталіся шатландскія каралі, які ўсталявалі ў 1249 г. кантроль над Аргайлам.

Замак Кілхурн у Аргайле
У далейшым улада над Аргайлам аспрэчвалі два буйныя кланы — Мак-Дугалаў і Кэмпбелаў. Перамога засталася за апошнімі, якія арыентаваліся на цэнтральную ўладу і ў 1309 г. атрымалі тытул лордаў (з 1457 г. — графаў) Аргайла. Кэмпбелы адыгрывалі асноўную ролю ў працяглай барацьбе каралёў Шатландыі за падпарадкаванне гэльскіх кланаў заходніх рэгіёнаў краіны. (гл. Графы Аргайл). У 1641 г. Арчыбальд Кэмпбел, 8-ы граф Аргайл, атрымаў ад караля Карла I тытул маркіза Аргайла, што не перашкодзіла яму ўзначаліць антыкаралеўскую партыю падчас рэвалюцыі ў Англіі і Шатландыі. З 1701 г. глава роду Кэмпбелаў носіць тытул герцага Аргайла.

На тэрыторыі ўласна Аргайл размяшчаліся гістарычна землі шатландскіх кланаў Мак-Дугалаў, Кэмпбелаў, Мак-Грэгараў і Камеранаў.

Спасылкі
--------

* Аргайль, графство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Кароткая гісторыя Аргайла на сайце Савета вобласці Аргайл і Б'ют. Архівавана 13 снежня 2009.  (англ.)
* Сайт *Argyll Online* — інфармацыя пра вобласць, яе культуры, гісторыі.  (англ.)
* Турыстычны сайт «Хартленда» — Аргайл, Астравы, Лох-Ломанд і Форт-Вэлі.  (англ.)

| Гістарычныя вобласці Шатландыі |
| --- |
| 
Ангус · 
Анандэйл · 
Аргайл · 
Арднамурхан · 
Аран · 
Атал · 
Бадэнах · 
Брэдалбейн · 
Б'юкен · 
Б'ют · 
Гарыях · 
Гармаран · 
Гебрыды Знешнія · 
Гебрыды Унутраныя · 
Голуэй · 
Гоўры · 
Кайл · 
Канінгем · 
Карык · 
Кейтнес · 
Кінтайл · 
Кінтайр · 
Клайдсайд · 
Клакмананшыр · 
Ковал · 
Ленакс · 
Лідэсдэйл · 
Лодэрдэйл · 
Лорн · 
Лотыян · 
Лохабер · 
Мар · 
Марч · 
Мернс · 
Ментэйт · 
Морверн · 
Морэй · 
Напдэйл · 
Нітсдэйл · 
Аркнейскія астравы · 
Пертшыр · 
Рос · 
Сазерленд · 
Скай · 
Стэрлінгшыр · 
Стормант · 
Стратэрн · 
Тэвіятдэйл · 
Файф · 
Шэтландскія астравы · 
Эскдэйл · 
Этрыксдэйл
 |