**Беспарадкі ў Вамене** — падзеі 23 лютага 2023 года ў інданезійскім горадзе Вамена  (індан.) (бел. калі натоўп папуасаў, даведаўшыся пра арышт падазраванага ў выкраданні дзяцей, напаў на інданезійскіх сілавікоў. Сутыкненні прывялі да людскіх ахвяр. Гораду нанесена значная матэрыяльная шкода.

Напярэдадні
-----------

Адносіны паміж інданезійскімі ўладамі і мясцовымі жыхарамі ў высакагорных рэгіёнах Папуа заставаліся вельмі напружанамі. У 2019 годзе ў горадзе Вамена адбываліся маштабныя беспарадкі  (індан.) (бел. у выніку якіх былі забіты дзясяткі мірных жыхароў, у асноўным непапуаскага паходжання. У распальванні этнічнага канфлікту ў рэгіёне інданезійскія ўлады абвінавацілі ўзброеныя групоўкі, звязаныя з сепаратысцкім Нацыянальным камітэтам Заходняга Папуа  (індан.) (бел..

Ход падзей
----------

Па словах мясцовага праваабаронцы Тэа Хасегема, бунт успыхнуў пасля непаразумення паміж двума гандлярамі, якія не з’яўляліся папуасамі, і мясцовым папуасам у раёне горада Сінакма. У выніку першых абвінавацілі ў выкраданні непаўналетніх. Лідар мясцовай камуны Гібсан Кагоя адзначыў, што там мела месца непаразуменне: гандляры папрасілі дзіцяці сесці на пікап, які яны выкарыстоўвалі ў якасці кіёска, але яно спалохалася, успрыняўшы гэта як спробу выкрадання, і ўцякло. Тады мясцовыя жыхары схапілі гандляроў і даставілі іх у паліцэйскі ўчастак Вамены.

Пакуль гандляры знаходзіліся пад вартай паліцыі, каля 12:30 па мясцовым часе (05:30 UTC) на вуліцы сабраўся раз’юшаны натоўп папуасаў. Інданезійскія ўлады заявілі, што праз WhatsApp распаўсюдзіліся паведамленні з абвінавачваннямі паліцыі ў абароне выкрадальнікаў дзяцей. Натоўп запатрабаваў ад сілавікоў выдаць падазраваных для публічнага допыту. Напружанасць працягвала нарастаць, і адзін з затрыманых гандляроў быў эвакуяваны на машыне ў іншае месца. Спрабуючы разагнаць людзей, супрацоўнікі службы бяспекі ўжылі слезацечны газ  (руск.) (бел. і дубінкі. Сілавікі таксама зрабілі некалькі стрэлаў у паветра. Натоўп захваляваўся, і некалькі крам, якія належалі непапуасам, былі падпалены. Затым адбыліся сутыкненні, у выніку чаго некалькі чалавек загінулі. Падчас беспарадкаў было падпалена 15 будынкаў.

Ахвяры
------

Паводле даных урада, падчас беспарадкаў дзесяць мірных жыхароў былі забіты. З боку сілавікоў пацярпелі 18 паліцыянтаў і салдат. Яны былі паранены стрэламі або кінутымі камянямі. З дзесяці загінуўшых жыхароў сем або восем былі ўдзельнікамі беспарадкаў, забітымі сіламі бяспекі, а астатнія былі асобамі непапуаскага паходжання, забітымі натоўпам. Хасегем паведаміў, што загінулі дзевяць папуасаў, восем з якіх былі расстраляны. Далей ён адзначыў, што большасць забітых папуасаў былі расстраляны ў галаву ці шыю. Зафіксавана не менш за 23 параненых сярод мірных жыхароў і ўдзельнікаў беспарадкаў.

Наступствы
----------

Для забеспячэння бяспекі раёна ўлады разгарнулі 200 дадатковых супрацоўнікаў сілавых і ваенізаваных структур, у тым ліку роту са складу Мабільнага брыгаднага корпуса  (індан.) (бел. (спецпадраздзялення інданезійскай паліцыі). 

На наступны дзень сітуацыя стабілізавалася, паведамленняў аб далейшым гвалце не паступала. Аднак у горадзе былі зачынены школы, а тысячы жыхароў схаваліся ад гвалту ў ваенных і паліцэйскіх штабах або месцах культу. 

Начальнік паліцыі Папуа ініцыяваў ацэнку паводзін мясцовых паліцэйскіх падраздзяленняў і запатрабаваў ад паліцыі выкарыстоўваць «мяккі» падыход у рэагаванні з-за павышанай напружанасці.

26 лютага ўлады арыштавалі 13 чалавек, якія падазраваліся ў падбухторванні да беспарадкаў. Праз два дні іх адпусцілі. Міністр-каардынатар па палітычных, юрыдычных пытаннях і пытаннях бяспекі пазней заявіў, што падзеі 23 лютага не маюць нічога агульнага з існым сепаратысцкім рухам  (індан.) (бел. і былі справакаваны выключна чуткамі аб выкраданні людзей.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Indonesia tightens security in Papua after nine killed in riot(англ.), *Reuters* (24 February 2023).
2. 1 2 3 4 5 6  Rusuh Wamena, 11 Dikabarkan Meninggal(індан.), *Republika* (24 February 2023).
3. ↑  Mass Brawl and Riots in Wamena, Papua: The Sign of Separatist Crooks Maneuvre to Make "Color Revolution"(англ.), *ANTARA News* (30 November 2019).
4. 1 2 3 4  Kerusuhan di Wamena dipicu isu penculikan anak: 10 korban meninggal – tujuh tewas karena tembakan(індан.), *BBC News Indonesia* (24 February 2023).
5. ↑  Clash between Military-Police and Papuan People Kills 9(англ.), *Tempo* (24 February 2023).
6. ↑  Penyebab dan Kronologi Kerusuhan Wamena, Bermula dari Pesan Berantai Isu Penculikan Anak di WhatsApp(нявызн.), *Tribunnews.com* (24 February 2023).
7. ↑  Kerusuhan Pecah di Wamena Dipicu Hoaks Penculikan Anak, 10 Meninggal Dunia(індан.), *liputan6.com* (24 February 2023).
8. 1 2  Korban Kerusuhan Wamena: 10 Tewas, 18 Anggota TNI-Polri dan 14 Warga Luka(нявызн.), *detiknews* (24 February 2023).
9. ↑  Aktivis HAM Ungkap Korban Tewas Kerusuhan Wamena Alami Luka Tembak di Kepala(нявызн.), *detiksulsel* (24 February 2023).
10. ↑  Aparat Gabungan Terus Bersiaga di Wamena Pasca-Kerusuhan Tewaskan 10 Orang(нявызн.), *Okezone* (24 February 2023).
11. ↑  Polda Papua Kirim 1 Kompi Brimob ke Wamena Buntut Kerusuhan yang Dipicu Isu Penculikan Anak(індан.), *liputan6.com* (24 February 2023).
12. ↑  Sudah Terkendali, Polri: Kondisi di Wamena Kondusif(індан.), *Berita Satu* (24 February 2023).
13. ↑  Sekolah di Wamena Diliburkan Pasca Kerusuhan(індан.), *Kabar Papua* (24 February 2023).
14. ↑  Kapolda Papua minta Propam evaluasi penanganan amuk massa di Wamena(індан.), *Jubi* (24 February 2023).
15. ↑  Polda Papua Tangkap 13 Orang Diduga Pemicu Kerusuhan Wamena(індан.), *Tempo* (26 February 2023). Праверана 27 February 2023.
16. ↑  Polda Papua Lepas 13 Orang yang Ditahan dalam Kerusuhan Wamena(індан.), *Tempo* (28 February 2023). Праверана 28 February 2023.
17. ↑  Soal Kerusuhan di Wamena, Mahfud: Tak Ada Hubungannya dengan Separatisme, Murni Hoaks(індан.), *KOMPAS.com* (28 February 2023). Праверана 28 February 2023.