**Іо́сіф Арымафе́йскі** (іўр.: יוסף הרמתי) — іўдзейскі старэйшына, у грабніцы якога быў пахаваны Ісус Хрыстос; згадваецца ўсімі чатырма евангелістамі ў апавяданні пра пахаванне Хрыста (Мф. 27:57; Мк. 15:43; Лк. 23:50; Ін. 19:38).

Іосіф у Евангеллях
------------------

Паводле Евангелля — багаты і знатны член Сінедрыёна, з горада Арымафеі ці Рамафы (Рамы), быў паслядоўнікам Ісуса, але тайным, і не ўваходзіў у лік апосталаў.

Менавіта Іосіф прасіў у Пілата цела пакаранага смерцю Ісуса, і, атрымаўшы дазвол зняць Яго з крыжа, пахаваў у высечанай у скале грабніцы, якая належала яму самому. Разам з яшчэ адным вучнем Ісуса, Нікадзімам, Іосіф абгарнуў цела Ісуса плашчаніцай, якой, па адной з версій, з'яўляецца Турынская плашчаніца.

У хрысціянстве лічыцца, што з пахаваннем у грабніцы Іосіфа Арымафейскага было выканана месіянскае прароцтва Ісаі: «*Яму выраклі магілу са зладзеямі, але Ён пахаваны ў багатага*» (Іс. 53:9).

У апакрыфічных тэкстах — «Евангеллі Пятра», «Дзеяннях Пілата» і іншых — утрымліваюцца іншыя звесткі пра Іосіфа, у большасці сваёй легендарныя. Так, напрыклад, «Евангелле ад Пятра» паведамляе, што Іосіф Арымафейскі быў асабістым сябрам Понція Пілата.

Памяць Іосіфа ў Каталіцкай царкве — 31 жніўня, ў Праваслаўнай царкве — у Тыдзень жонак-міраносіц (3-і пасля Вялікдня).

Іосіф і легенда пра Грааль
--------------------------

Гісторыя Іосіфа атрымала вялікае распаўсюджванне дзякуючы легендзе пра Святы Грааль — чашу, у якую Іосіф збірае кроў Хрыста. Розныя часткі гэтай гісторыі выкладзены ў рамане *Joseph d’Arimathie* (каля 1215) французскага паэта Роберта дэ Барона, які нібы перавёў легенду з латыні. Пазнейшы французскі раман *Grand St. Graal* (1240) паслужыў асновай для англійскіх твораў *Joseph of Arimathie* і *The Holy Grail*, якія падаюць ключ да сувязі гісторыі Грааля і легенд пра рыцараў Круглага стала караля Артура.

Паводле легенды, Іосіф перадаў дзіду Лонгіна нейкай легендарнай асобе, якая засталася ў гісторыі як «Кароль-рыбалоў». Ён жа стаў і захавальнікам Святога Грааля. Уладанне Дзідай згуляла з «Каралём-Рыбаловам» злы жарт — ён стаў еўнухам.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Іосіф Арымафейскі**
* Іосіф Арымафейскі, захавальнік святога Грааля

| ⛭ *Арышт, суд і пакаранне смерцю Ісуса Хрыста* ← Ісус Хрыстос з моманту смерці да Узнясення |
| --- |
| Падзеі | Мукі Хрыстовы: Распяцце Хрыстова • Зняцце з крыжа • Аплакванне Хрыста • Пакладанне ў гроб • Сашэсце Хрыста ў пекла • Тры дні і тры ночы • Уваскрэсенне • Праабражэнне • Узнясенне |  |
| Постаці | ✯ Ісус Хрыстос • Дзева Марыя • Марыя Магдаліна • Марыя Клеопава • Іосіф Арымафейскі • Нікадзім • Іаан Багаслоў • Сотнік Лонгін • Варта ля гроба |
| Месцы | Галгофа • Камень Памазання • Гроб Гасподні • Дарога ў Эмаус |
| Рэчы | Прылады Пакутаў • Жыватворчы Крыж • Хуста Веранікі • Турынская плашчаніца • Смірна |
| Іканаграфія | Хрыстос у труне • Муж смуткаў • Не рыдай Мяне, Маці • Плашчаніца • П’ета |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Гранат |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 132697661 · NKC: jn20000700831 · VIAF: 70097830 |