**Леа фон Капрыві**, поўнае імя **Георг Леа граф фон Капрыві дэ Капрэра дэ Монтэкуколі** (ням.: Georg Leo Graf von Caprivi de Caprera de Montecuccoli), (24 лютага 1831, Шарлотэнбург, каля Берліна, — 6 лютага 1899, Скірэні, Брандэнбург) — нямецкі ваенны і палітычны дзеяч, генерал-маёр нямецкай арміі, пераемнік Ота фон Бісмарка на пасадзе канцлера Германскай імперыі (другога рэйха) (з 20 сакавіка 1890 па 28 кастрычніка 1894).

Біяграфія
---------

У 1849 годзе ён уступіў у прускую армію; прайшоў усе ступені армейскай кар'еры. Удзельнічаў у Аўстра-прускай вайне (1866) у чыне маёра генеральнага штаба пры галоўнакамандуючым Першага корпуса. У час Франка-прускай вайны (1870—1871) — у чыне падпалкоўніка на пасады главы штаба Пятага корпуса. У 1877 годзе атрымаў чын генерала, у 1882 быў прызначаны камандуючым 30-й дывізіі ў Мецы. З 1883 па 1888 год ён узначальваў Імперскае Адміралцейства і выявіў на гэтай пасадзе выдатны адміністратарскі талент.

На кароткі час ён быў прызначаны камандуючым Дзясятага корпуса, пасля чаго ў лютым 1890 года быў выкліканы кайзерам Вільгельмам II у Берлін. Ён быў паінфармаваны, што кайзер жадае бачыць яго на пасадзе рэйхсканцлера замест Ота фон Бісмарка, калі той не пагодзіцца на прапанаваныя кайзерам змены ва ўрадзе. Пасля адстаўкі Бісмарка 18 сакавіка 1890 года, Капрыві быў прызначаны канцлерам Германскай імперыі і міністрам-прэзідэнтам (прэм'ер-міністрам) Прусіі.

Урад Капрыві праводзіў палітыку, вядомую сярод гісторыкаў як «новы курс», якая ва ўнутраных справах характарызавалася паразуменнем з сацыял-дэмакратамі (урад Капрыві не стаў працягваць антысацыялістычны закон 1878 года). Астатнія навіны былі малаважнымі: усталяваны абавязковы нядзельны дзень адпачынку і 11-гадзінны рабочы дзень для жанчын. Забаранялася дзіцячая праца да 13 гадоў. У Прусіі ўведзены прагрэсіўны падаходны падатак. Значна павялічаны армія і флот.

На знешнім фронце адбыўся разрыў саюзных адносін з Расіяй і збліжэнне з Вялікабрытаніяй, лепшым прыкладам якога стаў падпісаны ў ліпені 1890 года Занзібарскі дагавор. Паводле гэтага дагавора Германія атрымала востраў Гельгаланд у Паўночным моры ў абмен на свабоду дзеянняў ў адносінах да султаната Занзібар. Яму таксама ўдалося набыць у Афрыцы для Германіі так званую Паласу Капрыві, якая злучыла калонію Германская Паўднёва-Заходняя Афрыка з ракой Замбезі.

Капрыві таксама спрыяў зняволенню гандлёвых пагадненняў з Аўстра-Венгрыяй, Італіяй, Бельгіяй, Швейцарыяй, Румыніяй і Расіяй, завошта 18 снежня 1891 года яму быў падараваны тытул графа.

Занзібарскі дагавор выклікаў абурэнне дзейнасцю Капрыві сярод уплывовых пракаланіяльных палітычных груп, тады як яго палітыка свабоднага гандлю сустрэла супраціўленне сярод кансерватыўных аграрнікаў — прыхільнікаў пратэкцыянізму.

У 1892 годзе пасля няўдачы свайго праекта закона аб адукацыі ў прускім парламенце, Капрыві падаў у адстаўку з пасады прускага міністра-прэзідэнта, і яго змяніў граф Бота фон Эйленбург. Гэта стала прычынай нязручнага падзелу ўлады паміж канцлерам і прускім прэм'ерам; двоеўладдзе завяршылася адстаўкай абодвух 28 кастрычніка 1894 года і заменай іх на князя Хлодвіга цу Гогенлоэ-Шылінгсфюрста.

Зноскі
------

1. ↑  Каприви Лео фон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Czech National Authority Database Праверана 28 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Леа фон Капрыві

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 161771775 · GND: 11851900X · ISNI: 0000 0000 9378 8298 · LCCN: n85017096 · NKC: uk2018984641 · NLP: A25791655 · NTA: 117947458 · NUKAT: n2003063722 · LIBRIS: 182736 · SUDOC: 109349857 · VIAF: 78748660 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Ота фон Бісмарк** | **Рэйхсканцлер Германіі**1890—1894 | Пераемнік**Хлодвіг Гогенлоэ** |

| Канцлеры Германіі з 1871 года |
| --- |
| 
Ота фон Бісмарк • Леа фон Капрыві • Хлодвіг Гогенлоэ • Бернгард фон Бюлаў • Тэабальд фон Бэтман-Гольвег • Георг Міхаэліс • Георг фон Гертлінг • Максіміліян Бадэнскі • Фрыдрых Эберт • Філіп Шэйдэман • Густаў Баўэр • Герман Мюлер • Канстанцін Ферэнбах • Ёзэф Вірт • Вільгельм Куно • Густаў Штрэземан • Вільгельм Маркс • Ганс Лютэр • Герман Мюлер • Генрых Брунінг • Франц фон Папен • Курт фон Шлейхер • Адольф Гітлер • Паўль Ёзэф Гебельс • Людвіг Шверын фон Крозіг • Конрад Адэнаўэр • Людвіг Эрхард • Курт Георг Кізінгер • Вілі Брант • Гельмут Шміт • Гельмут Коль • Герхард Шродэр • Ангела Меркель • Олаф Шольц
 |