**Уварванне ў Венесуэлу** — ваенная аперацыя, праведзеная 3 мая 2020 года з мэтай захопу ўлады ў Баліварыянскай Рэспубліцы Венесуэла. Спроба ўварвання была названа яе арганізатарамі *аперацыяй «Гедэон»*.

Перадгісторыя
-------------

Планаванне аперацыі па ўварванні ў Венесуэлу пачалося адразу пасля правальнай спробы паўстання ў вайсковай часці ВПС Венесуэлы ў цэнтры Каракаса 30 красавіка 2019. Тады на вернасць лідару апазіцыі Хуану Гуайдо прысягнулі некалькі вайскоўцаў, аднак падняць масавае паўстанне ім не ўдалося. Многія ўдзельнікі бунту беглі ў Калумбію.

Неўзабаве ў горадзе Багата адбылася сустрэча шэрагу венесуэльскіх дэзерціраў, дысідэнтаў і апазіцыянераў. Месцам сходу стаў элітны гатэль JW Marriott. Сярод прысутных быў Джордан Гудро, 43-гадовы амерыканец, адстаўны вайсковец, тройчы ўзнагароджаны Бронзавай зоркай за праяўленыя ў вайне ў Афганістане смеласць і гераізм. Службу ён праходзіў у элітных Сілах спецыяльнага прызначэння ЗША. У адстаўку выйшаў у 2016 годзе і працаваў у прыватным ахоўным прадпрыемстве ў Пуэрта-Рыка. У 2018 годзе заснаваў уласную ПВК Silvercorp USA. Венесуэла трапіла ў сферу інтарэсаў Гудро ў лютым 2019 года, калі ён забяспечваў бяспеку канцэрта, які мільярдэр Рычард Брэнсан арганізаваў на венесуэльска-калумбійскай мяжы для рэкламы чарговай спробы зрынуць прэзідэнта Нікаласа Мадура — тады для гэтага выкарыстоўвалася шыльда «дастаўкі гуманітарнай дапамогі».

Падрыхтоўка да ўварвання
------------------------

Партнёры Джордана Гудро па Silvercorp апавядалі, што ўжо восенню 2019 года ён пачаў збіраць сродкі для «маленькай пераможнай вайны» з мэтай захопу ўлады ў Венесуэле, а таксама знаёміцца ​​з зацікаўленымі ў яго плане людзьмі. На адным з мерапрыемстваў у Вашынгтоне ён выйшаў на Лестара Таледа, які ў той момант быў памочнікам Гуайдо па пытаннях дастаўкі гуманітарнай дапамогі. Таледа ў далейшым прадставіў Гудро Клівера Алкале, былому генералу арміі Венесуэлы, які паведаміў, што ўжо падабраў 300 чалавек, пераважна з дэзерціраў венесуэльскай арміі. Гудро было прапанавана падрыхтаваць гэтых людзей, таксама было вырашана пытанне з неабходным для аперацыі зброяй. Бюджэт склаў каля 1,5 мільёна долараў.

Неўзабаве Гудро вярнуўся ў Калумбію ў суправаджэнні чатырох сваіх паплечнікаў, якія з’яўляліся ветэранамі баявых дзеянняў, для пачатку падрыхтоўкі атрадаў. Яна была арганізавана ў спецыяльных лагерах на паўночным усходзе Калумбіі, умовы ў якіх былі спартанскімі. Сур’ёзна было прапрацавана пытанне выбару амуніцыі. У спісе неабходнага абсталявання значыліся 320 штурмавых вінтовак М4, супрацьтанкавы гранатамёт, ваенныя лодкі Zodiac, прыборы начнога бачання апошняга пакалення, а таксама 1 мільён долараў наяўнымі. Усё гэта адбывалася пры самым поўным папушчальніцтве калумбійскіх праваахоўнікаў. Толькі аднойчы паліцэйскія затрымалі грузавік, напоўнены зброяй і ваеннай амуніцыяй. Агульны кошт канфіскаванага склаў 150 тысяч долараў, аднак падрыхтоўка да ўварвання працягнулася.

Раней ужо адзначалася, што ў памежных з Венесуэлай раёнах Калумбіі дзейнічаюць спецыяльныя трэніровачныя ваенізаваныя лагеры, дзе праходзяць падрыхтоўку баевікі, у тым ліку былыя венесуэльскія вайскоўцы-дэзерціры.

Уварванне
---------

3 мая 2020 года спецназ Венесуэлы прадухіліў уварванне баевікоў з боку Калумбіі. Зламыснікі выкарысталі хуткаходныя катэры. Восем нападнікаў былі забіты, дзесяць — затрыманы. Сярод тых, хто спрабаваў пракрасціся на тэрыторыю Венесуэлы, былі амерыканцы — супрацоўнікі асабістай аховы прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Было паведамлена, што затрыманыя ўдзельнікі нападу знаходзяцца на ваенна-марской базе ў штаце Ла-Гуайра і даюць паказанні.

Адначасна МЗС Венесуэлы са спасылкай на кіраўніка Нацыянальнага ўстаноўчага сходу Венесуэлы Д. Кабельё паведаміў, што ад разведкі паступіла інфармацыя пра запланаванае ўварванне ў Венесуэлу з мора. Узброеныя сілы рэспублікі, якія ўжо былі прыведзены ў стан падвышанай боегатоўнасці, адлюстравалі напад. Высадка планавалася ў раёне горада Ла-Гуайра, у непасрэднай блізкасці ад сталіцы Венесуэлы. Кіраўнік МУС таксама паведаміў, што атрыманы GPS-трэк дазволіў высветліць, што лодкі выйшлі з Вялікабрытаніі.

Як заявілі ў Мінабароны Венесуэлы, падчас аперацыі была канфіскавана зброя, частка з якой выкарыстоўвалася падчас спробы дзяржаўнага перавароту 30 красавіка 2019 года. Пры гэтым вайскоўцы працягвалі пошук зброі пад вадой, якая магла там апынуцца з-за таго, што адно з судоў перавярнулася. Праводзілася патруляванне ў прыбярэжных раёнах для пошуку людзей, звязаных з нападам.

Генеральны пракурор Венесуэлы заявіў, што па абвінавачванні ў сувязі са змоўшчыкамі ў краіне арыштавана 114 чалавек. Яшчэ 92 адшукваліся.

Кіраўнік SilverCorp Джоржан Гудро ўзяў на сябе адказнасць за напад на Венесуэлу. Ён заявіў, што ў кастрычніку 2019 падпісаў кантракт з лідарам венесуэльскай апазіцыі Хуанам Гуайдо. Па ім Гуайдо абавязаўся заплаціць SilverCorp 213 мільёнаў долараў за «агульнае абслугоўванне». Гудро заявіў, што Гуайдо парушыў кантракт і не заплаціў нічога, але Гудро ўсё роўна працягнуў падрыхтоўку аперацыі з удзелам каля 60 венесуэльцаў. Ён сцвярджаў, што яго людзі не атрымлівалі падтрымку ад урадаў ЗША ці Калумбіі. Гуайдо жа адмаўляе датычнасць да аперацыі.

Гудро пацвердзіў, што захопленыя ў Венесуэле амерыканцы (Люк Дэнман і Айран Бэры) працавалі з ім. На думку Гудро, урад ЗША «павінен умяшацца і паспрабаваць вярнуць гэтых хлопцаў».

Страты бакоў
------------

Пры спыненні ўварвання 3 мая 2020 года было забіта восем наймітаў, яшчэ двое былі арыштаваны. Адзін з затрыманых — агент Упраўлення па барацьбе з наркотыкамі ЗША. Пазней стала вядома пра яшчэ восем затрыманых. Аперацыя венесуэльскай паліцыі і ўзброеных сілаў рэспублікі працягвалася.

4 мая прэзідэнт Венесуэлы Нікалас Мадура паведаміў, што былі арыштаваны 13 наймітаў, якія мелі намер ажыццявіць дзяржаўны пераварот у рэспубліцы. Пры гэтым былі знойдзены наркотыкі, долары, зброя, спадарожнікавыя тэлефоны, радыёпрыёмнікі, прыборы начнога бачання. Сярод арыштаваных з сіл уварвання былі два амерыканца з групы аховы прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Былі прадстаўлены дакументы Люка Аляксандра Дэнмана і Айрана Бэры.

Наступствы
----------

Шэраг СМІ параўналі спробу ўварвання ў Венесуэлу з аналагічнай аперацыяй у заліве Свіней у красавіку 1961 года. Тады ўлады ЗША падрыхтавалі каля 1500 байцоў на тэрыторыі Гватэмалы для наступнага ўварвання на Кубу. Зрэшты, нягледзячы нават на падтрымку ВПС ЗША, захопнікі таксама былі цалкам разбіты.

**Рэакцыя Венесуэлы**:
Кіраўнік Нацыянальнага ўстаноўчага сходу Венесуэлы Д. Кабельё заявіў, што «за гэтымі людзьмі стаяць тыя, хто арганізаваў замах на прэзідэнта Нікаласа Мадура ў 2018 годзе», і што «ўсе яны каардынуюцца ўрадам ЗША, а рэалізуюцца з тэрыторыі Калумбіі».

**Рэакцыя Калумбіі і ЗША**:
Калумбія адпрэчыла абвінавачванні ўладаў Венесуэлы, назваўшы іх спробай «дыктатарскага рэжыму Нікаласа Мадура» адцягнуць увагу ад праблем у краіне. ЗША заявілі, што Мадура «паслядоўна звяртаецца да дэзінфармацыі», каб адцягнуць увагу ад таго, як дрэнна ён кіруе Венесуэлай.

Гл. таксама
-----------

* Аперацыя ў заліве Свіней
* Аперацыя «Мангуст»

Зноскі
------

1. ↑  Провал операции «Гедеон»
2. 1 2 3 4 5 6  Новиков, Сергей.  Как американская ЧВК пыталась вторгнуться в Венесуэлу **(нявызн.)** (4 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.
3. ↑  Российский посол прокомментировал попытку вторжения боевиков в Венесуэлу **(нявызн.)** (4 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.
4. 1 2  Мадуро сообщил о задержании сотрудников личной охраны Трампа **(нявызн.)** (5 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.
5. 1 2  Новиков, Сергей.  Восемь наемников убиты при попытке морского вторжения в Венесуэлу **(нявызн.)** (3 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.
6. 1 2  ВС Венесуэлы находятся в боеготовности после атаки колумбийских боевиков **(нявызн.)** (3 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.
7. ↑  Venezuela: Two US citizens held after failed coup attempt are named (англ.). *Sky News*. Праверана 5 мая 2020.
8. 1 2  «Они играли в Рэмбо» Ветеран американского спецназа попытался устроить переворот в Венесуэле
9. ↑  Мадуро сообщил о задержании сотрудников охраны Трампа **(нявызн.)** (5 мая 2020). Праверана 5 мая 2020.