«Бог-Бацька». Створка алтара з Нігулістэ, які прыпісваецца Зітаву.
**Міхель Зітаў** (*Michel Sittow*, часам сустракаецца напісанне *Сітаў*; ок. 1469—1525) — майстар старанідэрладскага мастацтва з Рэвеля, вучань Мемлінга, адзін з найбуйнейшых партрэтыстаў свайго часу.

Нарадзіўся ў Рэвелі (цяпер Талін) у сям’і фламандскага разьбяра па дрэве ван дэр Зюдава і дачкі заможнага шведскага купца з Фінляндыі. Пасля стажыроўкі ў майстэрні Мемлінга ў Бругэ і, верагодна, наведвання Італіі паступіў на службу да двара «іх каталіцкіх вялікасцяў» у Таледа, дзе яму было прызначана гадавое дараванне ў 50000 мараведзі  (руск.) (бел. (у 2,5 разы больш, чым атрымліваў яго супернік Хуан дэ Фландэс).

Незадоўга да смерці Ізабелы Кастыльскай мастак, відаць, пакінуў Іспанію ў свіце яе зяця Філіпа Прыгожага, пасля чаго пабываў у Фландрыі і, як мяркуюць, у Лондане, дзе выканаў вядомы партрэт Генрыха VII (пазней скапіяваны Гальбейнам) і жаночы партрэт, як лічыцца, Кацярыны Арагонскай.

Пасля смерці Філіпа ў 1506 годзе мастак вярнуўся ў родны Рэвель, дзе ўступіў у спрэчку з айчымам за нерухомую маёмасць бацькоў. Стварэнне абавязковага ў такіх выпадках «шэдэўра» адкрыла яму доступ у мясцовую гільдыю мастакоў, а за 2 гады да смерці ён стаў яе кіраўніком. Жыў на вуліцы Ратаскаэву.

У 1514 годзе Зітаў ездзіў з Рэвеля ў Капенгаген па запрашэнні караля Крысціяна II. Арыгінал партрэта дацкага манарха не захаваўся, але вядомая копія. Пасля гэтага ён на працягу двух гадоў працаваў пры дварах Маргарыты Аўстрыйскай і Карла Габсбурга, які на схіле гадоў абкружыць сябе творамі Зітава ў манастыры Юсте. Мастак памёр у родным горадзе ад чумы.

Як і многія сучаснікі, Зітаў не падпісваў і не датаваў свае працы, у сувязі з гэтым іх атрыбуцыя ўяўляе вялікія цяжкасці. У Пушкінскім музеі яму прыпісваюць «Нясенне крыжа», а ў талінскай Нігулістэ — алтарны абраз са сцэнамі Пакут. Найбольш высока ацэньваюцца яго партрэты.

На працягу многіх стагоддзяў Зітаў быў забыты. Толькі калі ў 1914 годзе было выказана меркаванне аб тоеснасці рэвельскага майстра з прыдворным іспанскім мастаком Міхаілам Немцам (або Міхаілам Фламандцам), яго імя стала паступова заваёўваць належнае месца ў гісторыі выяўленчага мастацтва.

* Крысціян IIКрысціян II
* Кацярына Арагонская (?)Кацярына Арагонская (?)
* Генрых VII ЦюдарГенрых VII Цюдар
* Фердынанд АрагонскіФердынанд Арагонскі
* Дон Дыега дэ Гевара  (руск.) (бел.Дон Дыега дэ Гевара  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑  Michel Sittow // AGORHA — 2009. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21994367'></a>
2. ↑  Michel Sittow<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7257339'></a>
3. ↑  Michel Sittow // Kunstindeks Danmark Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3362041'></a>
4. ↑  Michiel Sittow // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

Спасылкі
--------

* Біяграфія на сайце талінскага рэстарана «Майстар Міхель» Архівавана 26 снежня 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1452203 · BNF: 14633885h · BPN: 70679391 · GND: 11879745X · ISNI: 0000 0000 8092 8183 · LCCN: n80049338 · NKC: jo2016920132 · NTA: 071288031 · SUDOC: 096408650 · VIAF: 13103793 · ULAN: 500025374 |

 |