У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Гідра.
Гармата «Гідра» ў двары Нясвіжскага палаца, 1930 г.
«**Гідра**» (Hydra) — бастардавы малы фальканет літоўскага ліцця. Захоўваецца ў Музеі Войска Польскага ў Варшаве.

Гісторыя
--------

Адліта ў Нясвіжы ў 1599 годзе майстрам Германам Мольцфельдам. Вядома, што незадоўга да 1619 года ў Біржайскі замак з Нясвіжа была перавезена разам за «Мелюзінай». У 1626 годзе, як сведчаць інвентары, «Гідра» знаходзілася ў Нясвіжскім замку. Падчас Паўночнай вайны ў 1706 годзе замак быў заняты шведамі, які частку замкавых гармат, у тым ліку і «Гідру», забралі з сабой, аднак пасля былі вымушаны затапіць у рацэ Лахве. Пасля адыходу шведаў у чэрвені 1717 года «Гідру» разам з іншымі гарматамі дасталі з ракі і вярнулі ў Нясвіжскі замак, дзе яна захоўвалася да пачатку XX стагоддзя.

Падчас Першай сусветнай вайны гарматы былі вывезены з Нясвіжа, які знаходзіўся непадалёк ад лініі фронту ўглыб Расіі. У 1922 годзе па ўмовах Рыжскага міру гарматы былі перададзены Польшчы. Першапачаткова іх паклалі на дзядзінцы каралеўскага замка ў Варшаве, праз які праходзілі ўсе рэчы, што перадаваліся Саветамі, а затым гарматы былі перададзены Радзівілам і вярнуліся ў Нясвіж. Там для іх парабілі даволі простыя лафеты і паставілі на замкавым двары.

У 1939 годзе гарматы перавезлі ў Мінск і пакінулі каля Беларускага дзяржаўнага музея. Пасля захопу Мінска вермахтам гарматы былі адпраўлены ў знакаміты берлінскі цэйхгаўз, як выдатныя прыклады нямецкага людвісарства на ўсходзе. Да 1945 года будынак быў сур’ёзна пашкоджаны, пры гэтым пацярпелі і радзівілаўскія гарматы.

Пасля вайны гарматы адправілі ў музей артылерыі  (руск.) (бел. ў Пецярбургу, праз які праходзілі ўсе трафеі ваеннага характару. У другой палове 1940-х — першай палове 1950-х гадоў савецкі ўрад вырашыў перадаць частку трафеяў ПНР. «Гідра» і шэраг іншых гармат трапілі ў Музеі Войска Польскага ў Варшаве, дзе і захоўваюцца цяпер.

Апісанне
--------

Калібр — 51 мм, ядро — ¾ фунта, даўжыня 32 калібра, далёкасць выстралу — 1200 м. Гармата мае выглядзе карынфскай калоны, у тыльнай частцы якой адліта пяцігаловая гідра. На ствале надпіс: *гідра: рыхтуе жалобу, хутка кране чорнай меткай*. Упрыгожана іерусалімскім крыжам  (руск.) (бел. — знакам прыналежнасці Мікалая Крыштафа Радзівіла «Сіроткі» да рыцараў Ордэна Труны Гасподняй.

Зноскі
------

1. ↑  AGAD. AR. Dz. ХХVI, sygn. 125
2. 1 2  Метельский 2011, с. 53.. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFМетельский2011 (даведка)
3. ↑  Ткачёв 2002, с. 151—152.. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFТкачёв2002 (даведка)

Спасылкі
--------

* Пакручасты лёс радзівілаўскіх гармат: зь Нясьвіжу ў Варшаву праз Менск, Бэрлін і Пецярбург

| ⛭✯ Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс |
| --- |
| Будынкі і збудаванні | ✯ Палац Радзівілаў |
| Паркі | Замкавы парк • Стары парк • Японскі парк • Англійскі парк • Марысін (Новы) парк |
| Скульптуры і помнікі | Бюсты на Алеі Памяці • Чорная Панна • Русалка • Помнік сабаку-выратавальніку |
| Артылерыя | Гідра • Сава • Папугай • Хімера • Цырк • Мелюзіна • Цэрбер |
| Ставы | Дзікі стаў • Замкавы стаў • Бернардзінскі стаў |
| Зборы | Бібліятэка Радзівілаў • Партрэтная галерэя • Карэліцкія шпалеры |
| Іншае | Памятная манета «Замак Радзівілаў. Нясвіж» |