**Парк Чалюскінцаў** — парк культуры і адпачынку ў Мінску, створаны на месцы леса Ваньковіча, названы ў гонар чалюскінцаў. Плошча парку складае 78 гектараў, частку яго займаюць атракцыёны. Побач з ім знаходзяцца Дзіцячая чыгунка, Батанічны сад, станцыя метро Парк Чалюскінцаў.

Гісторыя
--------

Раней на месцы парку размяшчаўся лясны масіў, які называлі «Камароўскі лес», ці Лес Ваньковіча, таму першапачаткова планавалася назва «Камароўскі парк». Парк быў перайменаваны ў 1934 годзе ў Парк Чалюскінцаў у гонар удзельнікаў савецкай экспедыцыі на параходзе «Чалюскін», якая скончылася затапленнем судна і эвакуацыяй.

### Месца масавых рэпрэсій

Паводле кнігі ўспамінаў беларускага пісьменніка Францішка Аляхновіча «У капцюрох ГПУ» у Камароўскім лесе адбываліся расстрэлы зняволеных Мінскай турмы НКУС.

Тэрыторыя сённяшняга парку перад Другой сусветнай вайной знаходзілася па-за межамі Мінску. У гэтай мясцовасці з канца 1920-х гг. знаходзілася закрытая тэрыторыя, якая выкарыстоўвалася АДПУ. З таго часу і да прыходу нямецкіх войскаў летам 1941 г. там адбываліся пакаранні смерцю і пахаванні ахвяр сталінскіх рэпрэсій. Паводле меркавання гісторыкаў большая частка расстраляных тут людзей была пакарана смерцю да стварэння месца расстрэлаў у Курапатах пад канец 1920-х і ў пачатку 1930-х гг. Дакладная лічба ахвяр палітычнага пераследу, якія пахаваныя тут, невядомая, мяркуецца, што яна складае некалькі тысяч. У непасрэднай блізкасці ад закрытай тэрыторыі паміж 1928 і 1933 гг. быў створаны Парк Чалюскінцаў, які выкарыстоўваўся як месца адпачынку. Пасля Другой сусветнай вайны закрытая тэрыторыя далучаная да парку адпачынку.

### Другая сусветная вайна

У час Другой сусветнай вайны на тэрыторыі сённяшняга парку знаходзіўся лагер ваеннапалонных, створаны Вермахтам, у якім памерлі тысячы чырвонаармейцаў. Іх целы былі закапаны ў ананімных брацкіх магілах.

### Пасляваенны час

Пасля вызвалення Мінска ў 1944 г. тэрыторыя лагера была далучана да Парку Чалюскінцаў. Парэшткі забітых падчас ваенных гадоў людзей былі перанесены ў брацкую магілу, якая знаходзіцца паблізу брацкіх магілаў, створаных НКУС. У 1955 г. у гонар загінулых чырвонаармейцаў створаны мемарыял, магілы абкладзеныя камянямі.

У 1990 годзе па ініцыятыве Беларускага Народнага Фронту, Мартыралогу Беларусі і пісьменніка Васіля Хомчанкі была пабудавана невялікая капліца ахвярам АДПУ/НКУС. Спраектаваны паводле распрацовак Уладзіміра Слабодчыкава мемарыяльны знак вышынёй у два метры зроблены з дрэва, у яго цэнтры знаходзіцца чатырохканцовы крыж.

Галерэя
-------

* Атракцыён "Фараон"Атракцыён "Фараон"
* Фантан, упадабанае месца ў спякотуФантан, упадабанае месца ў спякоту
* Дзіцячыя каруселіДзіцячыя каруселі
* Атракцыён "Лятучая лаўка"Атракцыён "Лятучая лаўка"
* Атракцыён "Амерыканскія горкі"Атракцыён "Амерыканскія горкі"
* Мясцовы жыхарМясцовы жыхар

Зноскі
------

1. ↑  Аляхновіч Ф. У капцюрох ГПУ: Аповесць / Укладанне А.У.Жынкіна, Ю.Р.Чудзіна; Прадм. А. В.Бяляцкага; Паслясл. А. А. Дышлевіча. - Мн.: Маст. літ. 1994. - 238 с. партр. ISBN 5-340-01311-1.
2. 1 2 3 4  Месцы памяці ахвяр камунізму ў Беларусі / пад. рэд. Анны Камінскі. — 2011. — С. 116. — 278 с. Архівавана 11 чэрвеня 2015.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Парк Чалюскінцаў на Вікісховішчы |


* Парк Чалюскінцаў у Мінску
* Гісторыя парку  (руск.)
* Карта минских репрессий. 10 страшных мест, связанных с НКВД // kyky.org  (руск.)

| ⛭Сады і паркі Мінска |
| --- |
| «Зялёныя зоны» горада Мінска |
| Заказнікі | 
* Лябяжы
* Цнянскі

 |
| Лесапаркі | 
* Баравая
* Дражня
* Дразды
* Зялёны Луг
* Мядзвежына
* Мінскае мора
* Навінкі
* Сцяпянка
* Усходні

 |
| Паркі | 
* Аляксандра Герасіменкі
* Антонаўскі
* Белая Дача
* Грэкавай
* Дзівівелка
* Дружбы народаў
* Заалагічны
* Курасоўшчына
* ✯ Курапаты
* Лошыцкі
* Максіма Горкага (дзіцячы)
* Марата Казея
* Масюкоўшчына
* Міхаіла Паўлава
* Парк Пісьменнікаў
* Парк валуноў
* Перамогі
* Полацкі
* Севастопальскі
* Серабранскі
* Студэнцкі
* Сямейнае Дрэва
* Сярэбраны Лог
* Трасцянец
* Цівалі
* Чалюскінцаў
* Чыжэўскіх
* Чынгіза Айтматава
* Чырвоная Слабада
* Уручча
* Уга Чавеса
* Янкі Купалы
* 40-годдзя Кастрычніка
* 50-годдзя Кастрычніка
* 60-годдзя Кастрычніка
* 900-годдзя Мінска
* Dreamland

 |
| Скверы | 
* Адама Міцкевіча
* Алімпійскі
* Альшэўскі
* Аляксандраўскі
* Амара Хаяма
* Беларусь Партызанская
* Бондараўскі
* Брагінскі
* Вілкаўшчына
* Грушаўскі
* Данілы Сердзіча
* Дубкі
* Жукава
* Зіновія Калабанава
* Зялёны тэатр
* Кальварыйскі
* Камароўскі
* Кіеўскі
* Красны
* Клумава
* Лютэранскі
* Ляхаўскі
* Мазырскі
* Маламядзвежынскі
* Мемарыяльны
* Міхайлаўскі
* на пл. Перамогі
* Прытыцкага
* Пярэспенскі
* Садружнасць
* Сенажаны
* Старосцінская слабада
* Старажоўскі
* Сымона Балівара
* Сэндайскі
* Сцяпанаўскі сад
* Татарскі
* Траецкая гара
* Тучынскі
* горада-пабраціма Чанчунь
* Шпітальны
* Эдварда Вайніловіча

 |
| Сады | 
* Цэнтральны батанічны сад
* Батанічны сад БДУ
* Унутраны дворык БДУ1

 |
| Бульвары | 
* 17 Верасня
* Грыбаедава
* Мулявіна
* Талбухіна
* Трактарабудаўнікоў
* Шаўчэнкі
* вул. Камсамольская
* вул. Леніна

 |
| Сістэмы | 
* ✰✰ Водна-зялёны дыяметр
* Сляпянскае воднае паўкальцо
* Лошыцкае воднае паўкальцо

 |
| 1Батанічны сад БДУ да 1956 г. |

* Парк Чалюскінцаў на сайце «Архіварта»