**Замкавая гара**, **Княская гара** або гара **Высокі замак** (укр.: Замкова гора, Княжа гора, Високий Замок) — адзін з пагоркаў ў Львове, самая высокая кропка горада — 413 метраў над узроўнем мора. На вяршыні размешчана папулярная сярод турыстаў аглядальная пляцоўка, да якой вядзе праз парк «Высокі замак» спіральная брукаваная пешаходная дарожка і лесвіца.

Агульная характарыстыка
-----------------------

У часы Сярэднявечча гэтая мясцовасць была вядома пад назвай «Будэльныца», што магло абазначаць каменнае ўмацаванне княскіх часоў — абарончую вежу-данжон, або ж сам мураваны княскі палац. З часам гэта назва трансфармавалася ў «Бідэль». Падчас раскопак, праведзеных у 1950-я гады, тут былі выяўленыя падмуркі круглай вежы, якую датуюць мяжой XII-XIII стагоддзяў, гэта значыць часам панавання галіцка-валынскага князя Рамана Мсціславіча.

Першы замак з’явіўся на гэтай гары ў часы княжання галіцка-валынскага князя Льва Данілавіча, які потым стаў называцца Высокім замкам (у адрозненне ад Нізкага замка на беразе рэчкі Полтвы). Па загадзе польскага караля Казіміра III Высокі замак пазней адбудавалі ў камені.

У 1648 годзе гару і замак захапілі казацкія атрады пад кіраўніцтвам Максіма Крываноса. Падчас штурму Львова шведскім войскам караля Карла XII замак ужо ніхто не абараняў, і ў XVIII стагоддзі ён паступова ператварыўся ў руіны, каменне з якіх у XIX стагоддзі выкарыстоўвалі для будаўніцтва дамоў і брукавання вуліц.

Энтузіясты ў 1835—1839 гадах абсадзілі гару дрэвамі і кустамі, каб прадухіліць спаўзанне грунту падчас частых дажджоў. У 1845 годзе на тэрасе, якая з’явілася пасля засыпання замкавага рва (з боку Княжай гары) пабудавалі мураваную кавярню (будынак яе захаваўся да нашага часу — побач з ім сёння знаходзіцца паркоўка для турыстычных аўтобусаў).

У аўстрыйскія часы пагорак называлі Пясчанай гарой, а пасля таго, як тут пабываў у 1851 годзе імператар Аўстра-Венгрыі — гарой Франца Іосіфа. Ён пабываў тут таксама і ў 1855 годзе, калі аглядаў адсюль святочную ілюмінацыю горада.

З 1869 года на гары пачалі насыпаць курган у гонар 300-годдзя Люблінскай уніі. Яго вышыня, па розных крыніцах, вагаецца ў межах 410—413 метраў над узроўнем мора, а над падножжам гары курган узвышаецца (з боку раёну Підзамчэ) на 150—160 метраў.

У парку «Высокі замак» каля паўстагоддзя таму ўсталявалі памятны камень з надпісам: «14 (24) кастрычніка 1648 года сялянска-казацкія атрады пад кіраўніцтвам героя вызваленчай вайны палкоўніка Максіма Крываноса разграмілі войска польска-шляхецкіх захопнікаў і здабылі замак на гэтай гары». З нагоды 350-годдзя гэтай падзеі былі намеры выкарыстоўваць гэты памятны знак як пастамент для помніка Максіму Крываносу. Аднак не знайшлося сродкаў для рэалізацыі гэтага праекта.

У 1883 годзе на ніжняй тэрасе гары з боку Жоўкіўскіх могілак быў усталяваны памятны камень у гонар перамогі войска пад кіраўніцтвам караля Яна III Сабескага над татарскай арміяй у 1675 годзе. Цяпер на гэтым закінутым помніку можна пабачыць толькі асобныя фрагменты надпісу на польскай мове.

Да нядаўняга часу ля кургана Люблінскай уніі стаяла каменная фігура льва — гэтак званы леў Ларэнцовіча, які быў ахвяраваны сям’ёй Ларэнцовічаў гораду і ўпрыгожваў раней ратушу. Цяпер скульптуру забралі ў Львоўскі гістарычны музей, дзе яе павінны адрэстаўраваць.

Аб’екты
-------

* парк «Высокі замак»
* руіны Высокага замку
* Курган у гонар 300-годдзя Люблінскай уніі
* Львоўскі тэлецэнтр і трансляцыйная вежа


| ⛭Славутасці Львова |
| --- |
| Стары горад | 
* Галіцкая плошча
* Гарадскі арсенал
* Глінянская брама
* Каралеўскі арсенал
* Музейная плошча
* Парахавая вежа
* Плошча Міцкевіча
* Плошча Рынак
* Плошча Стары Рынак
* Плошча Яворскага
* Праспект Свабоды
* Ратуша
* Саборная плошча

 | Герб Львова |
| Храмы | 
* Армянскі сабор
* Вежа Карнякта
* Дамініканскі сабор
* Капліца Трох Свяціцеляў
* Касцёл езуітаў
* Касцёл і кляштар кармелітаў босых
* Касцёл Марыі Снежнай
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля
* Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў
* Касцёл Святой Марыі Магдалены
* Лацінскі катэдральны сабор
* Праабражэнская царква
* Сабор Святога Юра
* Свята-Георгіеўская царква
* Успенская царква
* Царква Святой Ганны
* Царква Святога Мікалая
* Царква Святых Вольгі і Лізаветы
* Касцёл і кляштар бернардзінцаў

 |
| Палацы | 
* Будынак Галіцкага намесніцтва
* Будынак навукоўцаў
* Камяніца Вайнароўскіх
* Палац армянскіх архіепіскапаў
* Палац Бандзінэлі
* Палац Бельскіх
* Палац грэка-каталіцкіх мітрапалітаў
* Палац губернатараў
* Палац Карнякта
* Палац лацінскіх архіепіскапаў
* Палац Любамірскіх
* Палац Патоцкіх
* Палац рымска-каталіцкіх арцыбіскупаў
* Палац Сяменскіх-Лявіцкіх
* Палац Сапегаў
* Палац Туркулаў-Камела

 |
| Паркі | 
* Высокі замак
* Парк Івана Франка
* Святаюрскі парк
* Стрыйскі парк

 |
| Іншае | 
* Аптэка-музей
* Галоўны чыгуначны вакзал
* Лычакіўскія могілкі
* Оперны тэатр
* Політэхніка
* Тэатр Занькавецкай
* Універсітэт
* Цытадэль
* Шаўчэнкаўскі гай

 |

| ⛭Мясцовасці Львова |
| --- |
| Галіцкі раён | 
* Цэнтр
* Замкавая гара
* Цытадэль
* Кракаўскае прадмесце
* Сафііўка
* Снопкіў

 | Герб Львова |
| Лычакіўскі раён | 
* Лычакіў
* Вынныкы
* Вэлыкі Крыўчыці
* Знэсіння
* Кайзэрвальд
* Лысынычы
* Маёрыўка
* Пагулянка
* Підбірці
* Прафесарская калонія
* Фылыпіўка
* Цэтнэрыўка
* Шцілерыўка
* Ялівэць
* Пасікы

 |
| Франкіўскі раён | 
* Вулька
* Кастэліўка
* Кульпаркіў
* Новы Світ
* Багданіўка

 |
| Залізнычны раён | 
* Білагоршча
* Жаўтнэвэ
* Лэвандзіўка
* Рудна
* Скнылівак
* Сыгніўка
* Багданіўка
* Клэпарыў

 |
| Шаўчэнкаўскі раён | 
* Брухавычы
* Воля-Гамулэцка
* Вэлыкі Грыбовычы
* Галоска
* Града
* Дубляны
* Завадзіў
* Замарстыніў
* Зарудці
* Зашкіў
* Збоішчы
* Збыранка
* Кам’янка
* Малі Грыбовычы
* Малэхіў
* Підзамчэ
* Підраснэ
* Раснэ
* Раснэ-Рускэ
* Клэпарыў

 |
| Сыхіўскі раён | 
* Сыхіў
* Боднарыўка
* Казэльныкы
* Новы Львоў
* Пірагіўка
* Пэрсэнкіўка
* Пасікы
* Снопкіў

 |