**Прэзідэнт ЗША** — кіраўнік дзяржавы ЗША, кіраўнік выканаўчай улады (Федэральнага ўрада ЗША і галоўнакамандуючы Арміі і Флота па Канстытуцыі ЗША). Мае права вета на законапраекты (білі), прынятыя Кангрэсам ЗША. Пасада ўведзена Канстытуцыяй ЗША, прынятай ў 1787 годзе. Першым прэзідэнтам ЗША стаў у 1789 годзе Джордж Вашынгтон. Да яго ўступлення ў пасаду вярхоўным кіраўніком канфедэрацыі штатаў, якія падпісалі Дэкларацыю аб незалежнасці, быў Прэзідэнт Кантынентальнага кангрэса.

Дзеючы прэзідэнт ЗША — Джо Байдэн. Афіцыйна 46-ы прэзідэнт ЗША ўступіў у пасаду 20 студзеня 2021 года.

Патрабаванні да кандыдатаў
--------------------------

Стаць Прэзідэнтам ЗША па Канстытуцыі ЗША можа толькі грамадзянін ЗША па нараджэнні (альбо той, хто стаў грамадзянінам ЗША пры зацвярджэнні Канстытуцыі), старэйшы за 35 гадоў і, які пражывае ў ЗША не менш за 14 гадоў. Самым пажылым прэзідэнтам на момант абрання быў Рональд Рэйган, упершыню абраны ў ўзросце 69 гадоў і пераабраны на другі тэрмін ва ўзросце 73 гадоў. Самым маладым быў Тэадор Рузвельт, абраны ва ўзросце 42 гадоў і 10 месяцаў.

Згодна з 22-й папраўкай да Канстытуцыі, прынятай у 1951 годзе, адна і тая ж асоба можа быць абрана прэзідэнтам ЗША не больш за два разы (усё роўна, запар ці з перапынкам). Акрамя таго, калі нейкая асоба пасля смерці або адстаўкі абранага прэзідэнта займала прэзідэнцкую пасаду (з пасады віцэ-прэзідэнта ці інакш) на працягу 2 гадоў і больш, то гэта асоба ў далейшым можа быць абрана Прэзідэнтам не больш за 1 раз. Фактычна прэзідэнты і раней амаль усе выконвалі гэта няпісанае правіла, прытрымліваючыся прыкладу Джорджа Вашынгтона, які прабыў на пасадзе толькі два тэрміны. Аднак у 1940 годзе Франклін Д. Рузвельт быў абраны на трэці тэрмін, а ў 1944 — і на чацвёрты (памёр у 1945). Пасля гэтага, не прымяншаючы заслуг Рузвельта і надзвычайных умоў, у якіх ён пераабіраўся (Другая сусветная вайна), было вырашана заканадаўча абмежаваць колькасць магчымых перавыбранняў, каб гэты выпадак не стаў прэцэдэнтам для ўстанаўлення дыктатуры. 22-я папраўка не мела зваротнай сілы і не распаўсюджвалася на дзейснага на той момант прэзідэнта Гары Трумэна, ён адбыў амаль цалкам тэрмін Рузвельта пасля яго смерці плюс свой уласны, але Трумэн сам не пажадаў зноў балатавацца ў 1952.

Толькі адзін прэзідэнт, Гровер Кліўленд, займаў пасаду два тэрміны з перапынкам.

У многіх краінах з рэспубліканскім праўленнем патрабаванні да кандыдатаў у Прэзідэнты бяруцца аналагічныя патрабаванням у ЗША, напрыклад, узроставы цэнз.

Гл. таксама
-----------

* Спіс прэзідэнтаў ЗША

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 9 сакавіка 2022.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Прэзідэнт ЗША
* Афіцыйны сайт прэзідэнта ЗША (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11863688j, 120466967 · CiNii: DA02782438 · GND: 2033432-1 · ISNI: 0000 0001 2106 1812 · LCCN: n80001199, sh85106465 · NKC: kn20010710003 · NLA: 35571004 · NUKAT: n2010063154 · SUDOC: 026377519 · VIAF: 129529146, 123879793 |

 |

| ⛭Прэзідэнты ЗША (≛ ✰спіс) |
| --- |
| 
* Джордж Вашынгтон
* Джон Адамс
* Томас Джэферсан
* Джэймс Мэдысан
* Джэймс Манро
* Джон Квінсі Адамс
* Эндру Джэксан
* Марцін Ван Бюрэн
* Уільям Генры Гарысан
* Джон Тайлер
* Джэймс Полк
* Закары Тэйлар
* Мілард Філмар
* Франклін Пірс
* Джэймс Б’юкенен
* Аўраам Лінкальн
* Эндру Джонсан
* Уліс Сімсан Грант
* Ратэрфорд Хейс
* Джэймс Абрам Гарфілд
* Чэстэр Алан Артур
* Стывен Гровер Кліўленд
* Бенджамін Гарысан
* Уільям Мак-Кінлі
* Тэадор Рузвельт
* Уільям Тафт
* Томас Вудра Вільсан
* Уорэн Гардзінг
* Кальвін Кулідж
* Герберт Кларк Гувер
* Франклін Рузвельт
* Гары Трумэн
* Дуайт Эйзенхаўэр
* Джон Кенэдзі
* Ліндан Джонсан
* Рычард Ніксан
* Джэральд Форд
* Джымі Картэр
* Рональд Рэйган
* Джордж Герберт Уокер Буш
* Біл Клінтан
* Джордж Уокер Буш
* Барак Абама
* Дональд Трамп
* Джо Байдэн

 |  |

| ⛭ ЗША ў тэмах |
| --- |
| Герб • Сцяг • Гімн • Дзяржаўны лад • Канстытуцыя • Парламент • Адміністрацыйны падзел • Геаграфія • Гарады • Сталіца • Насельніцтва • Мовы • Гісторыя • Эканоміка • Валюта • Культура • Рэлігія • Літаратура • Музыка • Святы • Спорт • Адукацыя • Тэлебачанне • Навука • Ахова здароўя • Транспарт • Турызм • Пошта (гісторыя і маркі) • Радыё • Інтэрнэт (.us) • Узброеныя сілы • Знешняя палітыка |
| **Партал «ЗША»**  •  **Праект «ЗША»** |