**Мядзел** — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці ў басейне ракі Мядзелка (выцякае з возера), за 4 км на поўнач ад горада Мядзел у межах Нацыянальнага парка «Нарачанскі».

Назва
-----

Назва возера Мядзел балцкага паходжання.

У XVII стагоддзі для тапоніма, што паходзіць ад назвы возера, засведчаныя варыянты «Мядзел» і «Мядзолы». Апошняя форма больш аўтэнтычная, яна дайшла ў выглядзе польскага *Miadzioł*.

Прамы адпаведнік — літоўскі тапонім *Medžiolai* (назва вёскі ля ракі Віліі каля літоўскага Віевіса). У назвах «Мядзолы» (*Miadzioł*), *Medžiolai* корань *Med-* пашыраны балцкім назоўным фармантам *-ol-* (як у рачных назвах Даколка, Віхолка і інш.).

Найбліжэй з коранем *Med-* звязанае літоўскае *medis* «дрэва», *medė* «гай», ад балцкага *\*medja(n)* «лес». Далей да індаеўрапейскага *\*medhi̯os-* «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца *паміж* паселішчамі.

Мядзельская назва сягае протабалцкага значэння «сярэдзіна; сярэдні; пасярод».

Азёры з пазнейшымі «сярэдзіннымі» назвамі або размяшчаюцца паміж двух іншых азёраў або з’яўляюцца праточнымі. Паміж двух азёраў знаходзіцца возера Сярэдняе на поўдні ад Браслава ці возера Сярэдняе на захадзе ад Круглага. Праточнае — возера Сярэдняе, праз якое цячэ волжская рака Кудзь[ru]. Праточнае таксама возера, што на картах вядомае як «*Miadziolo*», «Мядзіолъ» (цяпер возера Медзазол) за Докшыцамі.

Тыпалагічныя паралелі — назвы рэк Таропа, Віцьба. Яны звязаныя з літоўскім *tarpe* «пасярод», *viduje* «пасярэдзіне» (ад *tarpas* «прамежак», *vidus* «сярэдзіна»). У аснове «сярэдзінных» назваў рэк — семантыка «працярэблівання» рачным рэчышчам шляху сабе паміж берагоў.

Таго ж паходжання таксама назва праточнага возера Мядзесна (на поўначы ад Віцебска).

Назва возера Мядзел значыць «Сярэдзіннае (возера)».

Гідраграфія
-----------

Плошча паверхні 16,2 км². Найбольшая глыбіня 24,6 м. Даўжыня 6,3 км. Найбольшая шырыня 4 км. Даўжыня берагавой лініі 30,92 км. Аб’ём вады 102 млн м³. Плошча вадазбору 89,2 км².

Схілы катлавіны вышынёй 15—20 м, у верхняй частцы разараныя, у ніжняй параслі хмызняком. З паўднёвага ўсходу да возера прымыкае лес. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, пясчаныя і пясчана-галечныя, участкамі на поўдні і ўсходзе зліваюцца са схіламі катлавіны.

Пойма шырынёй да 250 м, вакол заліваў забалочаная. Дно да глыбіні 2—2,5 м пясчанае, ніжэй выслана апясчаненымі адкладамі і сапрапелямі.

На возеры 8 астравоў агульнай плошчай 0,24 км² (найбольшыя Замак, Бярозава, Кульчына, Селішча, Уклеева, Круглова, Гарадок).

Надводная расліннасць пашырана да глыбіні 1,5—2 м, падводная — да 6 м. Моцна зарастаюць залівы. Упадаюць 6 ручаёў.

У возеры водзяцца акунь, шчупак, плотка, лешч, язь, лінь, краснапёрка, мянтуз, судак, сом і іншыя віды рыб.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  Возера Мядзел Архівавана 16 жніўня 2011.
2. ↑  *Жучкевич В. А.* Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 249.
3. ↑  *В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев.* Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163.
4. ↑  *J. Pokorny*. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.
5. ↑  Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2009. — С. 8, 38. — 60 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-985-508-174-7. (руск.)

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с. 40 л. ил. (руск.)
* Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год). — Мн.: Министерство природных ресурсов и охраны окружающей среды, 2005. — 135 с.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. Ч.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2009. — С. 8, 38. — 60 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-985-508-174-7. (руск.)

Спасылкі
--------

* Возера Мядзел Архівавана 16 жніўня 2011.

| Мядзельскія азёры |
| --- |
| 
* Мядзел
* Рудакова
* Кузьмічы
* Воўчын
* Лотвіны
* Расохі
* Ходасы
* Княгіненскае
* Чарток

 |