Унікальны колер атмасферы Юпітэра.
**Касмічныя даследаванні** з'яўляюцца пастаянным адкрыццём і даследаваннем нябесных структур ў касмічнай прасторы з дапамогай касмічнай тэхнікі, якая няспынна развіваецца і расце. У той час, як даследаванне космасу ажыццяўляецца ў асноўным астраномамі з дапамогай тэлескопаў, фізічнае засваенне касмічнай прасторы праводзіцца з дапамогай як безпілотных робатызаваных касмічных апаратаў, так і пілатуемых касмічных палётаў.

У той час як назіранне за аб'ектамі ў космасе, вядомае як астраномія, было яшчэ да надзейна запісанай гісторыі, менавіта развіццё буйных і адносна эфектыўных ракет на працягу сярэдзіны дваццатага стагоддзя дазволіла фізічнаму засваенню касмічнай прасторы стаць рэальнасцю. Агульныя абгрунтаванні даследавання космасу ўключаюць у сябе пашырэнне навуковых даследаванняў, нацыянальны прэстыж, аб'яднанне розных народаў, забяспячэнне будучага выжывання чалавецтва і развіццё ваенных і стратэгічных пераваг у дачыненні да іншых краін.

Касмічныя даследаванні часта выкарыстоўваюцца ў якасці канкурэнцыі ў межах геапалітычнага суперніцтва, такога як Халодная вайна. Пачатак эры асваення космасу быў выкліканы «касмічнай гонкай» паміж Савецкім Саюзам і Злучанымі Штатамі. Запуск першага антрапагеннага аб'екта на арбіту Зямлі, савецкага «Спутнік-1» 4 кастрычніка 1957 года, і першая пасадка на Месяцы ў межах амерыканскай місіі «Апалон-11» 20 ліпеня 1969 года часта прымаюцца ў якасці арыенціраў для гэтага пачатковага перыяду. Савецкая Касмічная Праграма дасягнула многіх першых крокаў, у тым ліку першая жывая істота на арбіце ў 1957 годзе, першы палёт чалавека ў космас (Юрый Гагарын на борце «Усход-1») у 1961 годзе, першы выхад у адкрыты космас (Аляксея Лявонава) 18 сакавіка 1965 года, першая аўтаматычная пасадка на іншае нябеснае цела ў 1966 годзе і запуск першай арбітальнай станцыі («Салют-1») у 1971 годзе.

Пасля першых 20 гадоў даследаванняў фокус зрушыўся з разавых рэйсаў да аднаўляльных апаратных сродкаў, такіх як праграма «Space Shuttle», а таксама ад канкурэнцыі да супрацоўніцтва як з Міжнароднай касмічнай станцыяй (МКС).

Пасля палёту да МКС наступнай місіі STS-133 у сакавіку 2011 года, планы па засваенні космасу па ЗША застаюцца ў стадыі развіцця. Праграма адміністрацыі Буша «Сузор'е» з мэтай вяртання на Месяц да 2020 года была прызнана недастаткова фінансаванай і нерэалістычнай групай экспертаў у справаздачы 2009 года. Адміністрацыя Абамы прапанавала перагледзець «Сузор'е» ў 2010 годзе, каб засяродзіцца на развіцці здольнасці да пілатуемых місій за межамі нізкай калязямной арбіты (НКА), якія прадугледжваюць падаўжэнне эксплуатацыі МКС пасля 2020 года, перанос разпрацовак ракет-носьбітаў для пілатуемых экіпажаў ад НАСА ў прыватны сектар, развіццё тэхналогій для выхаду місій за межы НКА, такіх як пункты Лагранжа, Месяц, калязямныя астэроіды і Фобас або арбіты Марса.

У 2000-я гады Кітайская Народная Рэспубліка ініцыявала паспяховую праграму пілатуемага касмічнага палёту, у той час як Еўрапейскі Саюз, Японія і Індыя таксама планавалі ў будучыні пілатуемыя касмічныя палёты. Кітай, Расія, Японія і Індыя выступаюць за пілатуемыя палёты на Месяц на працягу 21 стагоддзя, у той час як Еўрапейскі Саюз выступае за пілатуемыя палёты як на Месяц, так і на Марс у 20—21 стагоддзі.

З 1990-х гадоў прыватныя інтарэсы пачалі прасоўваць касмічны турызм і ажыццяўляць публікацыю грамадскіх даследаванняў Месяца (Google Lunar X Prize).

Гл. таксама
-----------

* Выяўленне і даследаванне Сонечнай сістэмы  (англ.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑  Roston, Michael.  NASA’s Next Horizon in Space **(нявызн.)**, *The New York Times* (28 August 2015). Праверана 28 August 2015.

Літаратура
----------

* Launius, R.D.. "Spaceflight: The Development of Science, Surveillance, and Commerce in Space". *Proceedings of the IEEE* **100** (special centennial issue): 1785–1818. doi:10.1109/JPROC.2012.2187143.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Даследаванне космасу

| ⛭Нацыянальныя касмічныя агенцтвы |
| --- |
| 
Расія
(СССР) •
ЗША •
Кітай
 |
| 
*Еўропа:*
Аўстрыя •
Беларусь •
Бельгія •
Балгарыя •
Вялікабрытанія •
Венгрыя •
Германія •
Грэцыя •
Данія •
Ірландыя •
Іспанія •
Італія •
Літва •
Люксембург •
Нідэрланды •
Нарвегія •
Польшча •
Партугалія •
Румынія •
Украіна •
Францыя •
Харватыя •
Чэхія •
Швейцарыя •
Швецыя •
*Азія:*
Азербайджан •
Бангладэш •
В'етнам •
Ізраіль •
Індыя •
Інданезія •
Іран •
КНДР •
Казахстан •
Малайзія •
Манголія •
Пакістан •
Рэспубліка Карэя •
Саудаўская Аравія •
Сінгапур •
Тайланд •
Тайвань •
Туркменістан •
Турцыя •
Узбекістан •
Філіпіны •
Шры-Ланка •
Японія •
*Паўночная Амерыка:*
Канада •
Мексіка •
*Паўднёвая Амерыка:*
Аргенціна •
Бразілія •
Балівія •
Венесуэла •
Калумбія •
Перу •
Чылі •
Эквадор •
*Афрыка:*
Алжыр •
Егіпет (RSC •
NARRS) •
Марока •
Нігерыя •
Туніс •
ПАР •
*Акіянія:*
Аўстралія •
*Міжнародныя агенцтвы:*
Упраўленне па пытаннях касмічнай прасторы ААН •
Азіяцка-Ціхаакіянская арганізацыя па касмічным супрацоўніцтве •
ЕКА •
Арабскае касмічнае агенцтва
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Кругасвет · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4117629-7 · LCCN: sh85096159 · Microsoft: 104060986 · NDL: 00574081 |