Пашпарт іншаземца Эстоніі.
Пікет перад прэзідэнцкім палацам у Кадрыёргу ў абарону неграмадзян.
**Неграмадзяне Эстоніі** (эст. *mittekodanikud*) — асобы, якія не маюць грамадзянства і пражываюць на тэрыторыі Эстоніі. Статус гэтых людзей рэгулюецца «Законам аб іншаземцах» Эстонскай Рэспублікі ад 1993 года. Большасць неграмадзян — гэта былыя жыхары СССР, якія пражывалі на тэрыторыі Эстоніі і не атрымалі яе грамадзянства пасля распада.

У цяперашні час большасць першапачатковых неграмадзян сталі грамадзянамі Эстоніі, частка атрымала грамадзянства іншых краін, астатнія з’яўляюцца апатрыдамі, афіцыйнае эстонскае найменне — «асобы з нявызначаным грамадзянствам» (эст. *Määratlemata kodakondsusega isik*). На 1 студзеня 2017 года колькасць апатрыдаў складала 79,438 чалавек (каля 6 % насельніцтва).

Дэмаграфія
----------

Колькасць неграмадзян ў Эстоніі пастаянна скарачаецца. З моманту выхаду Эстоніі са складу СССР у 1991 годзе працэс натуралізацыі прайшлі больш за 158 тыс. У 1992 годзе грамадзянства Эстоніі не мелі 32 % жыхароў краіны, у 1999 годзе 26 %, у 2000 годзе — 20 %. Па стане на 1 лютага 2011 г. 8,7 % жыхароў у Эстоніі былі грамадзянамі іншых дзяржаў і 7,1 % — асобамі з нявызначаным грамадзянствам; у краіне на гэты момант пражывала 97 080 чалавек з нявызначаным грамадзянствам і 118 212 грамадзян іншых краін. Да 1 верасня 2012 года ў даных Рэгістра народанасельніцтва МУС Эстоніі колькасць рэзідэнтаў з нявызначаным грамадзянствам складала 92 351 чалавек (6.8 % насельніцтва); 120 989 чалавек былі грамадзянамі іншых дзяржаў. Большасць асоб без грамадзянства нарадзіліся ў Эстонскай ССР.

Права
-----

На неграмадзян Эстоніі распаўсюджваюцца шматлікія абмежаванні на прафесію, на набыццё нерухомасці і шэраг іншых.

Для неграмадзян, за выключэннем грамадзян краін ЕС, дзейнічаюць абмежаванні на прафесію. Яны не маюць права займаць пасады ў дзяржаўных установах і мясцовага самакіравання (арт. 14 і 15 Закона аб публічнай службе ад 25 студзеня 1995).

Неграмадзяне, якія пражываюць у Эстоніі на падставе часовага віду на жыхарства, абавязаны рэгістравацца ў выпадку выезду з ЭР на тэрмін звыш за 183 дзён, у выпадку нерэгістрацыі іх від на жыхарства анулюецца.

Неграмадзяне абмежаваныя ў праве на свабоднае перамяшчэньне ў выніку таго, што пашпарт замежніка не прызнаецца некаторымі дзяржавамі (Ліван, Мадагаскар, Марока, ААЭ, Перу, Чылі, ПАР і інш.).

Перспектывы інстытуту неграмадзянства
-------------------------------------

З 1 студзеня 2016 года згодна папраўцы да закону аб грамадзянстве, дзеці асоб з нявызначаным грамадзянствам, якія нарадзіліся ў Эстоніі, будуць атрымліваць эстонскае грамадзянства з моманту нараджэння ў парадку натуралізацыі. У бацькоў ёсць права на адмову ад эстонскага грамадзянства. Пры гэтым усе дзеці да 15 гадоў з нявызначаным грамадзянствам, якіх на канец 2015 года было 716 чалавек, таксама атрымліваюць эстонскае грамадзянства ў тым жа парадку.

Крыніцы
-------

1. ↑   Архівавана 26 кастрычніка 2017.
2. ↑  Citizenship — Estonia.eu Архівавана 27 жніўня 2010.
3. ↑  Дэпартамент грамадзянства і міграцыі: Määratlemata kodakondsus(недаступная спасылка)
4. ↑   Архівавана 8 лістапада 2018.
5. ↑  Склад Эстоніі па грамадзянству
6. ↑  UN Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance Report on mission to Estonia, Paragraph 12  (англ.)
7. 1 2  Институт стран СНГ 2004.
8. ↑  Двойное гражданство **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Центр информации по правам человека. Архівавана з першакрыніцы 12-04-18.
9. ↑  Дети родителей с неопределенным гражданством будут получать гражданство по рождению - Delfi **(нявызн.)**.  rus.delfi.ee. Праверана 2016-1-14.

Літаратура
----------

* *Редакция: Игорь Шишкин, Андрей Грозин, Андрей Куприянов   
Автор главы «Различия в правах групп населения Эстонии и Латвии»: Екатерина Роберова.* ИНФОРМАЦИОННО-АНАЛИТИЧЕСКИЙ БЮЛЛЕТЕНЬ «Страны СНГ. Русские и русскоязычные в новом зарубежье.» (руск.). — Москва: Институт стран СНГ, 2004. — Т. № 2 (90). — 151 с.
* *Полещук В.* Неграждане в Эстонии — М.: Европа, 2005. ISBN 5-9739-0025-8 ISBN 978-5-9739-0025-0