**Гданьская архідыяцэзія**  (лац.: Archidioecesis Gedanensis, польск.: Archidiecezja gdańska) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Гданьск, Польшча. У мітраполію Гданьска ўваходзяць Пельпінская і Торуньская дыяцэзіі. Кафедральным саборам гданьскай архідыяцэзіі з'яўляецца сабор у мясцовасці Аліва ў Гданьску.

Гісторыя
--------

Пасля Першай сусветнай вайны і аднаўлення незалежнай Польшчы горад Гданьск (Данцыг) не быў вернуты Польшчы ад Германіі, а ператвораны ў вольны горад паводле Версальскай дамовы. Каталіцкая кангрэгацыя на захад ад Віслы належала да Хелмінскай дыяцэзіі, якая была вернута Польшчы, а на ўсход ад Віслы — да Вармінскай дыяцэзіі, якая заставалася часткай Германіі ў міжваенны перыяд. Немцы ў адміністрацыі Хелмінскай дыяцэзіі былі заменены польскімі святарамі, а польская мова стала абавязковай. У той час як каля 130 тысяч чалавек у Гданьску былі католікамі, толькі каля 10 % з іх былі польскамоўнымі, і першыя спробы рэарганізаваць касцёльнае жыццё былі зроблены вясной 1919 года, калі члены нямецкай кангрэгацыі папрасілі аб прыналежнасці да Вармінскай дыяцэзіі.

У той час як гэтыя спробы падтрымліваліся нямецкім урадам, польскі ўрад спрабаваў захаваць існуючую сітуацыю. 24 красавіка 1922 года Папа Пій XI вырашыў заснаваць Апостальскую адміністратуру Вольнага горада Данцыга, якая непасрэдна падпарадкоўвалася Папе Рымскаму. У 1925 годзе паміж Польшчай і Апостальскай Сталіцай быў падпісаны канкардат, паводле якога Апостальскі адміністратар цяпер павінен быў падпарадкоўвацца нунцыю ў Варшаве, што выклікала пратэсты мясцовага нямецкага каталіцкага насельніцтва. Такім чынам, 30 снежня 1925 года Папа Рымскі заснаваў вызваленую ад падаткаў Данцыгскую дыяцэзію і 2 студзеня 1926 года прызначыў Эдварда О'Рурка першым біскупам.

25 сакавіка 1992 года дыяцэзія атрымала статус мітраполіі. 

17 лістапада 1993 года арцыбіскуп выдаў інструкцыю аб статусе кашубскай мовы як мовы літургіі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйны сайт (польск.)
* Інфармацыя (англ.)

| ⛭Каталіцкая царква ў Польшчы |
| --- |
| Хрышчэнне Польшчы **·** Рэлігія ў Польшчы |
| Рымска-каталіцкія дыяцэзіі | Беластоцкая архідыяцэзія (драгічынская **·** ломжынская) ·  Вармійская архідыяцэзія (эльблёнгская **·** элкская) ·  Варшаўская архідыяцэзія (варшаўска-пражская **·** плоцкая) ·  Уроцлаўская архідыяцэзія (легніцкая **·** свідніцкая) ·  Гданьская архідыяцэзія (пэльплінская **·** торунская) ·  Гнезненская архідыяцэзія (быдгашчская **·** улацлавакская) ·  Катавіцкая архідыяцэзія (глівіцкая **·** апольская) ·  Кракаўская архідыяцэзія (бельска-жывецкая **·** келецкая **·** тарнаўская) ·  Лодзінская архідыяцэзія (ловіцкая) ·  Люблінская архідыяцэзія (сандамірская **·** сядлецкая) ·  Пазнанская архідыяцэзія (калішская) ·  Пшамыская архідыяцэзія (жэшаўская **·** замасць-любачаўская) ·  Палявы ардынарыят Войска Польскага; Чэнстахоўская архідыяцэзія (радамская **·** сасновецкая) ·  Шчэцінска-каменская архідыяцэзія (кашалін-калобжагская **·** зялёнагурска — гожаўская) | Карта каталіцкіх дыяцэзій у Польшчы |
| Грэка-каталіцкія епархіі | Перамышльска-Варшаўская архіепархія **·** Уроцлаўска-Кашалінская епархія **·** Ольштынска-Гданьская епархія |
| Ваенны ардынарыят | Палявы ардынарыят Войска Польскага |