**Аль-Аўда** (араб. العودة‎‎ *вяртанне*) — падпольная баасісцкая арганізацыя ў Іраку. Групоўка падтрымлівае іракскага аддзялення Баас, прадстаўляючы ліберальную яе галіну, і выступае за рэабілітацыю былога лідара краіны Садама Хусейна, а таксама за вывад усіх замежных войск з тэрыторыі краіны. Сёння гэта адзіная ўзброеная групоўка краіны, у якой канфесіянальная прыналежнасць не адыгрывае вялікай ролі.

Гісторыя
--------

Групоўка ўзнікла летам 2003 года. Яе члены займаліся распаўсюдам улётак, агітацыяй і прапагандай.

У снежні 2006 года быў пакараны смерцю Садам Хусейн, што абурыла яго прыхільнікаў. Аднак смерць былога прэзідэнта не прывяла да згуртавання іракскага аддзялення Баас. Фракцыя аль-Ахмеда, маючы больш прагматычныя погляды, фактычна адкалолася ад кансерватыўнага Ібрагіма Ізата ад-Дуры. Паміж імі пачалося суперніцтва за вяршэнства ў партыі. Аднак, нягледзячы на ўсе свае спробы, «Аль-Аўда» пацярпела няўдачу. Фракцыя Дуры стала самай буйной і самай актыўнай у Інтэрнэце, і пераважная большасць баасісцскіх сайтаў звязаны з ім. Яшчэ адна праблема заключалася ў тым, што групоўка аль-Ахмеда, якая базавалася ў Сірыі, не мела выключнай сірыйскай падтрымкі, але сірыйскія ўлады ўмешваліся ў яе справы.

У снежні 2008 года каля 25 супрацоўнікаў Службы бяспекі былі арыштаваны за членства ў «Аўда» і спробу аднавіць партыю Баас, прычым некаторыя сцвярджалі, што яны планавалі дзяржаўны пераварот. Фактычная колькасць уцягнутых, магчыма, дасягнула 35 чалавек і ўключала як сунітаў, так і шыітаў, а таксама высокапастаўленых генералаў у Міністэрстве ўнутраных спраў, некаторыя з якіх «Аўда» нібыта завербавала шляхам хабарніцтва.

У сакавіку 2009 года некалькі членаў арганізацыі звярнуліся да кааліцыйных сіл. Падпольшчыкі сустракаліся з прадстаўнікамі замежных кантынгентаў, а не з прадстаўнікамі іракскіх уладаў, паколькі яны сцвярджалі, што іракскі ўрад знаходзіцца пад іранскім уплывам і можа адпомсціць любому члену партыі Баас.

2 ліпеня 2010 года высокапастаўлены чыноўнік, звязаны з групоўкай, быў арыштаваны ў Баакубе.

У кастрычніку 2011 года іракскія сілавікі абвясцілі, што яны затрымалі 350 членаў арганізацыі «Аўда» падчас буйной аперацыі ў некалькіх правінцыях. Урад заявіў, што група спрабавала рэарганізаваць партыю Баас і працаваць над падрывам стабільнасці ў краіне, маючы намер захапіць уладу пасля сыходу акупацыйных сіл ЗША ў наступным годзе. Гэтая група апынулася вельмі актыўнай у Насірыі, дзе былі арыштаваныя 36 лідараў партыі Баас.

Агляд
-----

### Арганізацыя і структура

Арганізацыя ўяўляе сабой сетку падпольных груп, галоўным чынам у буйных гарадах, якія складаюцца з былых партыйных чыноўнікаў Баас, агентаў разведкі, былых членаў іракскай Рэспубліканскай гвардыі і апалчэнцаў «Федаіна». У заходніх крыніцах казалася, што фракцыя абапіраецца на даваенную арганізацыю партыі Баас і адносіны, якія склаліся паміж рознымі асобамі і арганізацыямі пры былой уладзе. У «Аль-Аўду» ўступілі вядучыя партыйныя дзеячы, якія не былі арыштаваны або пакараны смерцю. У адрозненне ад групы ад-Дуры, дадзеная фракцыя дамаглася поспеху ў вярбоўцы шыітаў. У той час як вышэйшыя лідары фракцыі з’яўляюцца сунітамі, ёсць шмат шыітаў, якія працуюць на сярэднім узроўні арганізацыі.

### Ідэалогія і мэты

«Аль-Аўда» звярнулася да першапачатковай ідэалогіі партыі Баас — свецкаму панарабскаму нацыяналізму, які ў многіх выпадках апынуўся паспяховым у паўднёвых правінцыях Ірака, дзе дамінавалі шыіты.

Прапаганда групы паказвала, што яе мэтай было аднаўленне даваенных парадкаў, як вынікае з назвы, і выгнанне шматнацыянальных кааліцыйных сіл з краіны. Лічыцца, што «Аль-Аўда» — гэта тэрмін, прыдуманы паўстанцамі для партыі Баас пасля падзення Садама Хусейна ад улады. Гэтая назва, магчыма, была абрана з прапагандысцкіх меркаванняў, каб падняць пагрозу вяртання партыі да ўлады.

Прадстаўнікі «Аль-Аўды» казаілі, што яны незадаволены новым урадам Ірака, які, па іх сцвярджэнні, няздольны забяспечыць інфраструктуру і грамадскія паслугі. Баасісты заявілі, што ўзначаленая Аль-Ахмедам фракцыя не выступае супраць дэмакратыі, а замест гэтага жадае мірна ўдзельнічаць у дэмакратычным працэсе. Самым галоўным тут ёсць тое, што, яны прызналі здзейсненыя памылкі Садама, а таксама, што Ірак не можа вярнуцца да былой сістэмы праўлення.

У адрозненне ад АЛНО, члены «Аўды» значна больш засяродзіліся на забеспячэнні палітычнай рэабілітацыі, амністыі і рэпатрыяцыі выгнаннікаў-баасістаў, чым на гвалтоўным звяржэнні іракскага ўрада і вяртанні баасістаў да ўлады.

### Сувязі з Сірыяй

Лідар групоўкі Ахмед, у сваіх спробах аб’яднаць разбураную партыю, пабудаваў цесныя рабочыя адносіны з сірыйскім урадам, у адрозненне ад ад-Дуры, які не давяраў сірыйцам з-за іх саюза з іранцамі. Сірыйскі ўрад падтрымліваў Ахмеда, каб атрымаць больш кантролю над іракскай партыяй Баас.

Спробы Ахмеда заручыцца падтрымкай у Сірыі з боку былых іракскіх баасістаў сустракаліся станоўча, асабліва сярод беднага арабскага сегмента суніцкага насельніцтва і бежанцаў, збольшага дзякуючы здольнасці Ахмеда выбіваць грашовую дапамогую і сірыйскія віды на жыхарства з-за іх блізкасці да сірыйскага ўраду.

Абвінавачванні ў здзяйсненні тэрактаў
-------------------------------------

23 жніўня 2009 года іракскі ўрад перадаў у эфір запіс меркаванай размовы паміж двума членамі іракскага баасісцкага руху Фарханам і Ахмедам, звязаўшы іх з выбухамі ў Багдадзе ў жніўні 2009 года, якія забралі больш за 100 жыццяў. Міністэрства замежных спраў Сірыі адмаўляла сваё дачыненне да нападу. 25 жніўня Ірак адклікаў свайго пасла з Сірыі, і сірыйскі ўрад у адказ праз некалькіх гадзін аддаў аналагічнае распараджэнне свайму паслу. У лістападзе таго ж года іракскі ўрад запатрабаваў, каб Сірыя выдала аль-Ахмеда, але прэзідэнт Башар Асад адмовіўся гэта зрабіць. Нягледзячы на гэта, іракскія сілы бяспекі і амерыканскія войскі не паведамлялі аб якіх-небудзь прыкметах незаконнага перасячэння мяжы партызанамі ў апошнія месяцы, а адказнасць за жнівеньскія выбухі пазней ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава Ірак».

Зноскі
------

1. 1 2 3  "The next insurgency: Baathists and Salafis pool resources to fight Iraqi government" (PDF). *Gulf States Newsletter*. Washington Institute. **34** (885). 2010. Праверана 31 August 2013.
2. 1 2 3  *Ali, Fadhil*. Reviving the Iraqi Ba'ath: A Profile of General Muhammad Yunis al-Ahmad **(нявызн.)**.  Jamestown Foundation (5 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 14 October 2009. Праверана 10 February 2009.
3. ↑  Robert H. Reid (18 December 2008). "Up to 25 Iraqi Officials Arrested For Plotting To Revive Baath Party". *Huffington Post*. Праверана 31 August 2013.
4. ↑  "Suspected Baath Party affiliates arrested in Iraq". *Baltimore Sun*. 19 December 2008. Архівавана з арыгінала 4 сакавіка 2016. Праверана 31 August 2013. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка) Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 4 лістапада 2020.
5. ↑  "Iraqi Officials Arrested on Baath Party Suspicions". *Newshour*. PBS. 18 December 2008. Архівавана з арыгінала 29 жніўня 2013. Праверана 31 August 2013. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка) Архівавана 29 жніўня 2013. Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 жніўня 2013. Праверана 24 студзеня 2022.
6. 1 2  "Salah Ad Din: Yunis Ba'ath Faction Seeks Reconciliation; Says It Can Split Al Duri's Faction". WikiLeaks. 19 March 2009. Архівавана з арыгінала 2013-12-07. Праверана 3 March 2011. `{{cite journal}}`: Шаблон цытавання journal патрабуе `|journal=` (даведка) Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 снежня 2013. Праверана 4 лістапада 2020.
7. ↑  Hawar Berwani (2 July 2010). "Baathist detained in Diala". *Iraqi News*. Праверана 31 August 2013.
8. ↑  Ahmed Rasheed and Suadad al-Salhy (25 October 2011). "Iraq rounds up Baathists ahead of U.S. pullout". *Reuters*. Праверана 31 August 2013.(недаступная спасылка)
9. ↑  "Measures need to be taken against Awda Party". *Aswat al-Iraq*. 25 October 2011. Архівавана з арыгінала 3 September 2013. Праверана 31 August 2013. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка); Пададзена больш чым адно значэнне `|archivedate=` і `|archive-date=` specified (даведка); Пададзена больш чым адно значэнне `|archiveurl=` і `|archive-url=` specified (даведка) Архівавана 3 верасня 2013. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 3 верасня 2013. Праверана 4 лістапада 2020.
10. 1 2  Hugh Naylor (7 October 2007). "Syria Is Said to Be Strengthening Ties to Opponents of Iraq's Government". *New York Times*. Праверана 31 August 2013.
11. ↑  On Syria border: No sign of Saddam loyalists Архівавана 11 мая 2019.. *The Associated Press.*
12. ↑  "Iraq and Syria recall ambassadors". BBC. 25 August 2009. Праверана 27 June 2009.

Спасылкі
--------

* Khaleej Times article

| ⛭Іракская вайна |
| --- |
| Храналогія | 
* Уварванне
* Акупацыя
* Міжканфесійны канфлікт
* Вывад амерыканскіх войск

 |
| Сілы | 

|  |  |
| --- | --- |
| **Міжнародная кааліцыя** | 
* Узброеныя сілы ЗША
* Узброеныя сілы Вялікабрытаніі
* Прыватныя ваенныя кампаніі
* Балгарскі кантынгент
* Брыгада Плюс-Ультра
* Венгерскі кантынгент
* Сальвадорскі кантынгент
* Галандскі кантынгент
* Грузінскі кантынгент
* Дацкі кантынгент
* Італьянскі кантынгент
* Польскі кантынгент
* Украінскі кантынгент
* Японскі кантынгент

 |
| **Іракскія паўстанцы** | 
* Аль-Аўда
* Аль-Каіда ў Іраку
* Ансар аль-Іслам
* Армія адзінабожжа і джыхаду
* Армія пераможнай абшчыны
* Армія людзей накшбандзійскага ордэна
* Армія Махдзі
* Асаіб Ахль аль-Хак
* Баас
* Найвышэйшае камандаванне джыхаду і вызвалення
* Ісламская армія ў Іраку
* Ісламская дзяржава Ірак
* Катаіб Хезбала
* Рэвалюцыйная брыгада 1920
* Іракскі ХАМАС
* Джамаат Ансар аль-Суна

 |
| Іншыя | 
* Узброеныя сілы Ірака
* Арганізацыя Бадра
* Сыны Ірака
* Савет выратавання Анбара

 |

 |
| Галоўныя асобы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Кааліцыя | 
* Джордж Буш
* Барак Абама
* Дональд Рамсфелд
* Томі Фрэнкс
* Джон Абізаід
* Рыкарда Санчэс
* Джордж Кейсі
* Дэвід Петрэус
* Рэйманд Адзіерна
* Джэймс Мэціс
* Томас Мец
* Джэймс Конвей
* Тоні Блэр
* Гордан Браўн
* Дэвід Кэмеран
* Андэрс Фог Расмусен
* Крыс Кайл
* Джэсіка Лінч

 |
| Урад Садама | 
* Садам Хусейн
* Удэй Хусейн
* Кусей Хусейн
* Алі Хасан аль-Маджыд
* Ізат ад-Дуры
* Таха Ясін Рамадан
* Барзан Ібрагім ат-Тыкрыці

 |
| Новы ўрад | 
* Масуд Барзані
* Нуры аль-Малікі
* Абдул Сатар Бузай Аль-Рышаві
* Ахмед Абу Рыша
* Хадзі аль-Амеры
* Фазаль Аль-Гаўд

 |
| Паўстанцы | 
* Муктада ас-Садр
* Абу Мусаб аз-Заркаві
* Каіс аль-Хазалі
* Абу Аюб аль-Масры
* Абу Умар аль-Багдадзі
* Абу Сулейман
* Фараж Ахмад Нажмудзін
* Абдула аль-Джанабі
* Абу Дуа
* Махамед Юніс аль-Ахмед
* Снайпер Джуба

 |

 |
| Інцыдэнты | 
* Абстрэл калоны расійскіх дыпламатаў
* Абстрэл журналістаў у Багдадзе
* Забойствы ў Фалуджы
* Катаванні зняволеных у турме Абу-Грэйб
* Засада ў Эль-Фалуджы
* Масавае забойства ў Мукарадзібе
* Масавае забойства ў Хадзіце
* Забойства ў Махмудзіі
* Выкраданне расійскіх дыпламатаў
* Багдадскі авіяўдар
* Інцыдэнт з «Блэкуотэрам» у Багдадзе

 |
| Іншыя аспекты | 
* Антываенныя пратэсты
* Людскія страты
* Тэрарыстычныя акты
* Іракскае дасье
* Даклад Тагубы
* Іракская калода
* Трыбунал над Садамам Хусейнам
* Пакаранне смерцю Садама Хусейна
* Пурпурная рэвалюцыя
* Тактыка іракскіх паўстанцаў

 |