Каралы Вялікага бар'ернага рыфа, Аўстралія
**Каралавыя рыфы** — вапнавыя геалагічныя структуры, утвораныя каланіяльнымі каралавымі паліпамі і некаторымі відамі водарасцей, якія ўмеюць здабываць вапну з марской вады («біагермы»). Утвараюцца на плыткаводдзі ў трапічных морах. Агульная плошча каралавых рыфаў у свеце перавышае 27 млн ​​км². Размяшчаюцца ў асноўным у морах басейнаў Ціхага і Індыйскага акіянаў. Каля траціны каралавых рыфаў свету ўжо знішчана. Пры існуючай тэндэнцыі некаторыя рыфы будуць знішчаны да 2030 года.

Адной з найбольш распаўсюджаных і малавывучаных праблем каралавых рыфаў з'яўляецца іх абясколерванне. Пашкоджаныя каралы высяляюць зоаксантэлы (сімбіятычныя водарасці), якія надаюць ім яркую афарбоўку. У выніку на калоніях утвараюцца бялявыя ўчасткі. Гэтыя ўчасткі, аднак, не цалкам пазбаўленыя водарасцей. У некаторых выпадках магчыма частковае аднаўленне або з'яўленне новых відаў зоаксантэл. Усталявана, аднак, што абясколераныя калоніі не растуць і лягчэй руйнуюцца хвалевай дзейнасцю.

Умовы фарміравання
------------------

* тэмпературныя

Асноўная маса каралавых рыфаў размяшчаецца ў зоне, дзе тэмпература самога халоднага месяца ў годзе не апускаецца ніжэй за 18 °C. Як правіла, раптоўнае падзенне тэмпературы ніжэй 16 °C выклікае масавую гібель каралаў.

* глыбіня

Аптымальная глыбіня для росту каралавых рыфаў складае 10-20 метраў.

* салёнасць вады

Класіфікацыя
------------

* берагавыя рыфы
* бар'ерныя рыфы
* атолы
* унутрылагунныя рыфы

Турызм
------

Каралавыя рыфы Чырвонага мора, Карыбскага басейна і паўночна-ўсходняга ўзбярэжжа Аўстраліі даўно сталі турыстычнай мекай і крыніцай заробку для мясцовага насельніцтва.

Значэнне для чалавека
---------------------

Некаторыя насельнікі каралавых рыфаў забяспечваюць чалавека найкаштоўнымі лекамі. Гэтак, выцяжка з асцыдзій шырока ўжываецца ў барацьбе з віруснымі інфекцыямі, а з рэчыва, якое абараняе паліпы ад Сонца, вырабляюць прэпарат для лячэння раку скуры.

Спасылкі
--------

* Биологи составили список коралловых рифов-"смертников" Архівавана 18 мая 2013.

| ⛭Прыродныя зоны |
| --- |
| Сушы | Арктычная пустыня ·  Антарктычная пустыня ·  Тундра ·  Лесатундра ·  Хвойны лес — Тайга ·  Падтайга ·  Мяшаныя лясы ·  Лісцевы лес: шыракалістыя лясы і драбналістыя лясы ·  Лесастэп ·  Стэп ·  Паўпустыня ·  Пустыня ·  Саванна ·  Субтрапічны лес ·  Дажджавы лес ·  Пераменна-вільготны лес ·  Вільготныя трапічныя лясы — Джунглі ·  Сухія трапічныя лясы — Каатынга ·  Вільготныя экватарыяльныя лясы: Сельва і Гілея ·  Альпійская ·  Субальпійская ·  Міжземнаморская ·  Вобласць вышыннай пояснасці ·  Прыбярэжныя і забалочаныя: плаўні, пойма, балоты, саланчакі, маршы |
| Сусветнага акіяна | Літаральная зона / Прыліўна-адліўная зона / Прыбярэжная зона ·  Мангравыя лясы ·  Лясы бурых водарасцей ·  Каралавыя рыфы ·  Нерытычная зона ·  Кантынентальны шэльф ·  Пелагічная зона ·  Ложа акіяна ·  Упадзіны: жолаб і рыфт ·  Гідратэрмальныя крыніцы сярэдзінна-акіянічных хрыбтоў ·  Пакавы лёд |
| Біялогія — Геаграфія — Экалогія |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119442695 · GND: 4136879-4 · LCCN: sh85032525 · Microsoft: 79367842 · NKC: ph121884 |