**О́скар фон Гуцье́р** (ням.: Oskar von Hutier; 27 жніўня 1857, Эрфурт — 5 верасня 1934, Берлін) — нямецкі ваенны дзеяч, генерал пяхоты. Оскар фон Гуцьер быў адным з самых паспяховых нямецкіх генералаў Першай сусветнай вайны з-за сваіх інавацый у тактыцы прарыву пазіцыйнага фронту. Вайну Гуцьер пачаў камандзірам дывізіі на Заходнім фронце. У 1915 годзе ён быў пераведзены на Усходні фронт, дзе прызначаны камандзірам XXI армейскага корпуса Х арміі Айхгорна. 

У пачатку 1917 года Гуцьер быў прызначаны камандуючым 8-й арміі. Аналізуючы ўласны вопыт, вывучаючы тактыку, выкарыстаную іншымі падраздзяленнямі па прарыву пазіцыйнага фронту, Гуцьер распрацаваў новую стратэгію, якая змагла вывесці германскую армію з тупіка пазіцыйнай вайны. Гэтая тактыка аказалася настолькі паспяховай, што германская армія выкарыстоўвала яе ў 1917 і 1918 гадах, а французы далі ёй назву ***«тактыка Гуцьера»***, хоць цяпер часцей выкарыстоўваецца тэрмін інфільтрацыя.

Біяграфія
---------

Оскар нарадзіўся 27 жніўня 1857 года ў Эрфурце (Саксонія). У 1875 годзе ўступіў у нямецкую армію ў званні лейтэнанта. У 1885—1888 гадах праходзіў навучанне ў Ваеннай акадэміі. У 1889 годзе атрымаў прызначэнне ў Генеральны штаб, а з 1890 года стаў камандзірам батальёна 95-га пяхотнага палка. У 1902 годзе зноў пераводзіцца на працу ў Генеральны штаб і прызначаецца начальнікам аддзела Вялікага Генштаба.

У гэтым жа годзе прызначаны начальнікам штаба 3-га армейскага корпуса, з 1907 года камандзір лейб-гвардыі 1-га Гесенскага палка. У сакавіку 1910 года прызначаны камандзірам 74-й пяхотнай брыгады. З 1911 года генерал-кватэрмайстар Вялікага Генштаба, таксама адначасова з гэтым чытаў лекцыі ў Ваеннай акадэміі. 16 верасня 1912 года Оскар фон Гуцьер прызначаецца камандзірам 1-й гвардзейскай пяхотнай дывізіі, на чале якой і ўступіў у вайну.

### Першая сусветная вайна

Пасля пачатку Першай сусветнай вайны дывізія Гуцьера была ўключана ў склад 2-й нямецкай арміі на Заходнім фронце. На чале дывізіі прыняў удзел у баях на Марне. 3 красавіка 1915 года Оскар Гуцьер прызначаецца камандзірам 21-га армейскага корпуса ў складзе 10-й арміі і пераводзіцца на Усходні фронт.

На чале корпуса ўдзельнічае ў аперацыях супраць рускай арміі ў Польшчы і Літве. Вызначыўся ў сакавіку 1916 года пры адбіцці наступу рускіх войскаў у раёне Нарачы (штаб корпуса знаходзіўся ў беларускім мястэчку Кабыльнікі).

2 студзеня 1917 года становіцца начальнікам вайсковага кіравання «D» (Дзінабург) у раёне Рыгі.

22 красавіка 1917 года Гуцьер прызначаецца камандуючым 8-й арміяй. 1 верасня 1917 года армія Гуцьера пачынае аперацыю па захопу Рыгі. Пры фарсіраванні Заходняй Дзвіны ужыў сваю новую тактыку і замест працяглай артылерыйскай падрыхтоўкі ужыў кароткачасовы абстрэл хімічнымі снарадамі. Войскі Гуцьера фарсіравалі раку і замацаваліся на супрацьлеглым беразе. 2 верасня баі працягваліся, 6-ы Сібірскі корпус рускай арміі апынуўся адкінутым на тылавую пазіцыю. Аднак акружыць 12-ю рускую армію Гуцьеру не ўдалося. 3 верасня рускія пакінулі Рыгу, у якую ўвайшлі войскі 8-й арміі Гуцьера. У ходзе Рыжскай аперацыі войскі 8-й арміі захапілі 15 000 палонных, 273 гарматы, 246 кулямётаў і інш 6 верасня за паспяховы захоп Рыгі узнагароджаны ордэнам Pour le Mérite.

Пасля гэтага на генерала Гуцьера было ўскладзена агульнае камандаванне аперацыі па захопу Маанзундскіх астравоў. У ходзе дэсантнай аперацыі германскіх войскаў астравы былі захопленыя.

21 снежня 1917 года пасля падпісання перамір'я з Савецкай Расіяй, Гуцьер прызначаны камандуючым 18-й арміяй на Заходнім фронце. Падраздзяленні арміі займалі пазіцыі ў Сен-Кантэн. У вясновым наступе 18-й арміі адводзілася дапаможная роля — прыкрываць левы фланг. 21 сакавіка 1918 года германскія войскі перайшлі ў наступ. Армія Гуцьера за першы дзень баёў уклінілась у абарону праціўніка на 6-7 км. У ходзе далейшых баёў армія Гуцьера прарвала фронт 5-й англійскай арміі, паглыбілася на 20 км і фарсіравала Сому. 27 сакавіка войскі Гуцьера ўзялі Мандзідзье, аднак далейшы ўпарты супраціў войскаў Антанты знізіў тэмпы нямецкага наступлення, і 5 красавіка аперацыя была прыпыненая.

У ходзе аперацыі «Міхаэль», 18-я армія дамаглася найбольшых поспехаў: прайшла каля 84 км і захапіла каля 50 000 палонных. 23 сакавіка 1918 года за поспехі ў ходзе вясновага наступу атрымаў дубовыя галіны да ордэна *Pour le Merite*. У ходзе трэцяй бітвы на Эне, армія Гуцьера павінна была наступаць на Камп'ен. 9—13 чэрвеня Гуцьер нанёс удар у раёне Уазы на Камп'ен, падраздзяленні арміі прасунуліся на 10 км, аднак неўзабаве быў спынены саюзнымі войскамі ў 7 км ад Камп'ена. У заключны перыяд вайны, у ходзе ўсеагульнага наступу войскаў Антанты на Заходнім фронце, 18-й арміі прыйшлося вытрымліваць магутныя ўдары брытанскай арміі.

### Пасля вайны

Пасля заканчэння вайны, у студзені 1919 года, Оскар фон Гуцьер выйшаў у адстаўку.

У пасляваеннай Германіі Гуцьер меў славу паспяховага генерала і героя вайны. Таксама як і Эрых Людендорф, Оскар фон Гуцьер сцвярджаў, што нямецкая армія не была пераможана на поле бою і Германія прайграла вайну з-за ўдару нажом у спіну з боку ўнутраных здраднікаў. Таксама Гуцьер стаў старшынёй Германскага саюза афіцэраў аж да сваёй смерці ў 1934 годзе.

З 1942 па 1944 год імем Гуцьера называлася набярэжная ў Рызе.

«Тактыка Гуцьера»
-----------------

Гуцьер заўважыў, што ў многіх папярэдніх баях звычайны метад атакі з працяглай артылерыйскай падрыхтоўкай на ўсёй лініі фронту з масіраваным ударам пяхотных падраздзяленняў вядзе да катастрафічных страт. Оскар фон Гуцьер прапанаваў альтэрнатыўны метад, які атрымаў назву «тактыка Гуцьера» Новая тактыка заключалася ў наступным:

1. Кароткая артылерыйская падрыхтоўка, якая вялася цяжкімі гарматамі і хімічнымі снарадамі.
2. Пасля гэтага ў атаку ішлі штурмавыя батальёны (*Sturmbataillon  (ням.) (бел.*), узброеныя самымі перадавымі відамі зброі — кулямётамі, агнямёты, мінамёты. Іх задачамі з'яўляліся пранікненне ў тыл праціўніка, пазбягаючы франтальных баёў, і захоп камандных пунктаў, штабоў, пунктаў сувязі, артылерыйскіх пазіцый праціўніка.
3. Пасля гэтага звычайныя пяхотныя падраздзяленні наносілі ўдар па лініі абароны праціўніка, саслабленай ў выніку страты кіравання, сувязі, падтрымкі артылерыі. Наяўнасць вялікага ліку мінамётаў і артылерыі ў наступаючых давала ім магчымасць накіраваць артылерыйскі агонь туды, дзе гэта было найбольш неабходна.

Сутнасць сваёй тактыкі Гуцьер выклаў у кнізе «Атака ў пазіцыйнай вайне», якая была выдадзена ў 1918 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. 1 2  *Виллмонт Г. П.* Первая мировая война. — Словакия: Dorling Kindersley Books, 2010. — ISBN 978-5-91678-044-4.

Літаратура
----------

* *Karl-Friedrich Hildebrand, Christian Zweig*. Die Ritter des Ordens Pour le Mérite des I. Weltkriegs Band 2: H-O. — Bissendorf: Biblio Verlag, 2003. — 144—145 с. — ISBN 3-7648-2516-2.

Спасылкі
--------

* Біяграфія Оскара фон Гуцьера на сайце «Хронаса»
* Літаратура пра Оскара фон Гуцьера. Архівавана 3 сакавіка 2016. Каталог ў Нямецкай нацыянальнай бібліятэцы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 127949240 · ISNI: 0000 0000 2698 5865 · VIAF: 47799379 |

| ⛭Сцяг Германіі (1871-1918, 1933-1935) Камандуючыя палявымі арміямі Германскай імперыі ў Першай сусветнай вайне  |
| --- |
| 1-я армія | Аляксандр фон Клюк · Макс фон Фабек · Фрыц фон Белаў · Бруна фон Мудра · Ота фон Белаў · Магнус фон Эберхарт |
| 2-я армія | Карл фон Бюлаў · Фрыц фон Белаў · Макс фон Гальвіц · Георг фон дэр Марвіц · Адольф фон Карлавіц |
| 3-я армія | Макс фон Гаўзен · Карл фон Айнэм |
| 4-я армія | Альбрэхт Вюртэмбергскі · Фрыдрых фон Армін |
| 5-я армія | Кронпрынц Вільгельм · Эвальд фон Лохаў · Макс фон Гальвіц · Георг фон дэр Марвіц |
| 6-я армія | Рупрэхт Баварскі · Людвіг фон Фалькенхаўзен · Ота фон Белаў · Фердынанд фон Куаст |
| 7-я армія | Ёзас фон Хеерынг · Рыхард фон Шуберт · Макс фон Боэн · Магнус фон Эберхарт · Макс фон Боэн |
| 8-я армія | Максіміліян фон Прытвіц · Паўль фон Гіндэнбург · Рыхард фон Шуберт · Герман фон Франсуа · Ота фон Белаў · Фрыдрых фон Шольц · Ота фон Белаў · Макс фон Фабек · Бруна фон Мудра · Фрыдрых фон Шольц · Оскар фон Гуцьер · Гюнтэр фон Кірхбах · Х’юга фон Катэн |
| 9-я армія | Паўль фон Гіндэнбург · Аўгуст фон Макензен · Леапольд Баварскі · Эрых фон Фалькенгайн · Роберт фон Кош · Яганес фон Эбен · Фрыц фон Белаў · Адольф фон Карлавіц |
| 10-я армія | Герман фон Айхгорн · Эрых фон Фалькенгайн |
| 11-я армія | Макс фон Фабек · Аўгуст фон Макензен · Макс фон Гальвіц · Арнольд фон Вінклер · Куна фон Штойбен |
| 12-я армія | Макс фон Гальвіц · Макс фон Фабек |
| 14-я армія | Ота фон Белаў |
| 17-я армія | Ота фон Белаў · Бруна фон Мудра |
| 18-я армія | Оскар фон Гуцьер |
| 19-я армія | Фелікс фон Ботмер · Карл фон Фасбендэр |
| Бугская армія | Аляксандр фон Лінзінген |
| Нёманская армія | Ота фон Белаў |
| Паўднёвая армія | Аляксандр фон Лінзінген · Фелікс фон Ботмер |