**Філіп Ка́ртэрэт** (англ.: Philip Carteret, 22 студзеня 1733 г. — 21 ліпеня 1796 г.) — брытанскі мараплавец, даследчык Ціхага акіяна.

Біяграфія
---------

Вандроўка на «Ластаўцы»
Нарадзіўся ў памешчыцкай сям’і на востраве Джэрсі. У 1747 г. паступіў на каралеўскую службу Вялікабрытаніі. Прымаў удзел у кругасветным падарожжы 1764—1766 гг.

У 1766 г. атрымаў званне капітана і ўзначаліў новую кругасветную экспедыцыю на караблі «Ластаўка». У ёй на другім караблі «Дэльфін» прымаў удзел Сэмюэль Уоліс. Абодва капітаны мелі патаемны загад шукаць кантынент Terra Australis Incognita. «Ластаўка» і «Дэльфін» пакінулі Плімут у жніўні 1766 г. перасеклі Атлантычны акіян і ў красавіку 1767 г. праз Магеланаў праліў увайшлі ў Ціхі акіян. З-за дрэннага надвор’я караблі разышліся, і далейшае плаванне Філіпа Картэрэта працягвалася без суправаджэння.

Картэрэт падрабязна даследаваў паўднёва-ўсходнюю частку Ціхага акіяна і прыйшоў да высновы, што Саламонавы астравы не з’яўляюцца часткай невядомага кантынента. Пад час стаянкі ў Батавіі сярод членаў экіпажа «Ластаўкі» пачалася эпідэмія. Захварэў і сам капітан. Тым не менш, ён пакінуў Зондскі архіпелаг і праз Індыйскі і Атлантычны акіяны прывёў 20 сакавіка 1769 г. свой карабель у Вялікабрытанію.

Вандроўка не прынесла Картэрэту вялікай славы. З-за хваробы і адсутнасці высокапастаўленых заступнікаў ён некалькі гадоў атрымоўваў палавінны аклад і не меў свайго карабля. У 1773 г. яго нарысы аб экспедыцыі былі ўключаны ў кнігу аб вандроўках у Ціхі акіян. Па невядомых прычынах рэдактар значна скараціў аповед Картэрэта на карысць іншым аўтарам і незаслужана прынізіў яго дасягненні. Поўная версія нарысаў была апублікавана толькі ў 1965 г.

У 1779 г. Філіп Картэрэт зноў атрымаў у камандаванне карабель. Яго здароўе пагаршалася. У 1792 г. ён перажыў інсульт. Пайшоў у адстаўку ў званні віцэ-адмірала.

Апошнія гады жыцця мараплавец правёў разам з сям’ёй у Саўтгемптане, дзе памёр і быў пахаваны 21 ліпеня 1796 г.

Адкрыцці
--------

Філіп Картэрэт упершыню адкрыў востраў Піткэрн і атол Кілінаілау, а таксама паўторна — астравы Хуан-Фернандэс, астравы Туамоту, Саламонавы астравы.

Рапартам Картэрэта карысталіся Джэймс Кук і Вільям Блай.

Памяць
------

Імя Картэрэта носіць адкрыты ім атол Кілінаілау.

Зноскі
------

1. 1 2  Philip Carteret // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2  Philip Carteret // GeneaStar<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478'></a>

Спасылкі
--------

* Carteret, Philip Архівавана 1 жніўня 2013.
* Pitcairn Island Encyclopedia



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Dictionary of National Biography · Оксфардскі біяграфічны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12037274 · BIBSYS: 6075232 · BNE: XX1714339 · BNF: 151316801 · GND: 128924101 · ISNI: 0000 0001 1804 3832 · LCCN: nr2002015788 · NDL: 01081197 · NKC: mzk2007411480 · NLP: a0000001237067 · NTA: 070385564 · NUKAT: n2006082406 · LIBRIS: 181272 · SUDOC: 100933866 · VIAF: 84720995 |

 |