**Schizophyllum commune** — від ксілатрофных агарыкальных грыбоў з роду *Schizophyllum*. Адзін з найбольш шырока распаўсюджаных у свеце відаў грыбоў, які сустракаецца на ўсіх кантынентах, акрамя Антарктыды, дзе няма драўніны, якая магла б быць выкарыстана ў якасці субстрату.

Апісанне
--------

Капялюш у форме ракавіны, з тканкай, засяроджанай ў кропцы мацавання, што нагадвае сцябло. Часта хвалісты, край цвярдзее пры старэнні, жорсткі, валасаты і слізкі, калі вільготны, шэра-белага колеру, да 4 см у дыяметры. Пласцінкі бледна-чырвоныя ці шэрыя. Расце пераважна з восені да вясны на мёртвай драўніне ў хвойных і лісцевых лясах.

* 
* 
*

Значэнне
--------

Нягледзячы на тое, што еўрапейскія і амерыканскія крыніцы прылічаюць від да неядомых грыбоў, ён не з’яўляецца ядавітым, хоць і прадстаўляе малую кулінарную цікавасць у сувязі са сваёй калянасцю. Грыб на самай справе ядомы і шырока ўжываецца ў ежу ў Мексіцы і іншых трапічных краінах. Аўтары тлумачаць перавагу ў тропіках такіх жорсткіх грыбоў тым, што ў гарачых вільготных умовах больш мясістыя грыбы хутка гніюць, што стварае пэўныя праблемы.

Хоць, як правіла, грыб развіваецца ў гнілой драўніне, з 1950 года зарэгістравана звыш 70 выпадкаў, калі прадстаўнікі гэтага віду станавіліся ўзбуджальнікамі захворванняў у чалавека. У большасці вядомых яны паражалі органы дыхання, выклікаючы алергічныя бронха-лёгачныя мікозы або міцэтому  (руск.) (бел. лёгкіх. Ацэнка распаўсюджанасці захворванняў чалавека, выкліканых гэтым відам, можа быць моцна прыніжаная, з прычыны цяжкасці ідэнтыфікацыі віду ўзбуджальніка мікозу, у прыватнасці тое, што большасць выпадкаў зарэгістраваныя ў Японіі, хутчэй за ўсё, звязана не з якімі-небудзь геаграфічнымі фактарамі, а з лепшым знаёмствам японскіх мікрабіёлагаў з дыягнастычнай марфалогіяй віду.

Выкарыстоўваецца для правядзення генетычных і анатамічных даследаванняў.

Біяхімія і генетыка
-------------------

Бялок гідрафабін быў упершыню вылучаны з гэтага віду грыбоў.

У жыццёвым цыкле віду палавы працэс ажыццяўляецца шляхам зліцця гіфаў і кантралюецца двума локусамі спарвання, прычым разнастайнасць алеляў локусаў спарвання мае на ўвазе магчымасць існавання да 28 000 тыпаў спарвання. Зліццё магчыма толькі паміж гіфамі розных тыпаў спарвання; гэты механізм абараняе ад блізкароднаснага скрыжавання.

Ген віду быў секвеніраваны ў 2010 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  *Felipe Ruán-Soto, Roberto Garibay-Orije, Joaquín Cifuentes.* Process and dynamics of traditional selling of wild edible mushrooms in tropical Mexico(англ.) // *Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine*. — 2006. — Т. 2. — № 3. — DOI:10.1186/1746-4269-2-3 — PMID 11170739.
2. ↑  *Александр Ивойлов* Странные грибы // Наука и жизнь. — 2017. — № 7. — С. 126—131
3. ↑  *Wessels J. De Vries O. Asgeirsdottir S. A. Schuren F.* Hydrophobin genes involved in formation of aerial hyphae and fruit bodies in *Schizophyllum*(англ.) // *Plant Cell*. — 1991. — Т. 3. — № 8. — С. 793—799. — DOI:10.1105/tpc.3.8.793 — PMID 2324614.
4. ↑  *Tom Volk*. Schizophyllum commune, the split gill fungus, perhaps the world's most widespread fungus-- and possessor of over 28,000 different sexes (англ.)(недаступная спасылка) (26 ліпеня 2000). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2012. Праверана 20 сакавіка 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · Mycobank · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776455164, 2908821208 |