Шчыльнасць насельніцтва паводле перапісу 2011
З **насельніцтвам** 66 млн чалавек у 2017 Вялікабрытанія займае 22 месца ў спісе самых населеных краін свету. Мае адзін з самых высокіх у ЕС паказчыкаў натуральнага прыросту насельніцтва. Пераважная большасць вернікаў — англікане. Адносіцца да найбольш густанаселеных краін свету. У агламерацыі Лондана пражывае 10,3 млн чалавек. Іншыя буйныя гарадскія раёны ўключаюць Манчэстэр, Бірмінгем, Лідс, Глазга і Ліверпуль.

Дэмаграфія
----------

Полава-ўзроставая піраміда, 2017
Перапіс насельніцтва ў Вялікабрытаніі адбываецца адначасова ва ўсіх яе частках кожныя дзесяць гадоў. Паводле перапісу 2001 года агульнае насельніцтва Вялікабрытаніі склала 58 789 194 чалавека. Да сярэдзіны 2011 года яно ацэньвалася ў 62 698 362. Паводле перапісу насельніцтва 2011 насельніцтва краіны склала 63 181 775 чалавек. Гэта другая-трэцяя (суапастаўляльная з Францыяй) дзяржава ў Еўропе (без Расіі) пятая ў Садружнасці нацый і 22-я ў свеце па колькасці насельніцтва. У 2019 годзе у Злучаным Каралеўстве пражывае каля 67 млн чалавек. 

Колькасць насельніцтва Вялікабрытаніі 1900—2017| Год
  | Колькасць (чал.)
  |
| --- | --- |
| 1900 | &&&&&&&035405900.&&&&&035 405 900 |
| 1949 | &&&&&&&050300000.&&&&&050 300 000 |
| 1959 | &&&&&&&051900000.&&&&&051 900 000 |
| 1976 | &&&&&&&055900000.&&&&&055 900 000 |
| 1998 | &&&&&&&059100000.&&&&&059 100 000 |
| 2004 | &&&&&&&059834900.&&&&&059 834 900 |
| 2008 | &&&&&&&061114684.&&&&&061 114 684 |
| 2017 | &&&&&&&066040229.&&&&&066 040 229 |

З 2001 па 2008 года насельніцтва расло з сярэднегадавым паказчыкам у 0,5%, што больш за 0,3% у перыяд з 1991 года па 2001 і 0,2% у папярэдняе дзесяцігоддзе. 

У 2008 годзе натуральны прырост насельніцтва стаў больш уплываць на рост насельніцтва, чым міграцыя ўпершыню з 1998 года. У 2010-х дадатны натуральны прырост насельніцтва (3‰) абумоўлены высокай нараджальнасцю сярод імігрантаў, удзельная вага якіх пастаянна расце. У 2008 годзе сумарны каэфіцыент нараджальнасці ў Вялікабрытаніі склаў 1,96 дзіцяці на адну жанчыну. Хоць рост паказчыка нараджальнасці і ўносіць сваю лепту ў рост насельніцтва, ён застаецца параўнальна ніжэй піка «бэбі-буму» 1964 года ў 2,95 дзіцяці на адну жанчыну і ніжэй за ўзровень ўзнаўлення ў 2,1, але вышэй за рэкордна нізкі паказчык 2001 года ў 1,63 дзіцяці на адну жанчыну. У рэгіянальным разрэзе ў 2008 годзе Шатландыя мае самы нізкі паказчык (1,8 дзіцяці на адну жанчыну), у той час як Паўночная Ірландыя мела гэты паказчык на ўзроўні 2,11. Міграцыйны прырост у 2017 склаў 2,5 ‰.

Зрэшты, з 2012 года сумарны каэфіцыент нараджальнасці пачаў скарачацца і у 2017 складаў ужо 1,74. Апублікаваныя ў 2008 годзе дадзеныя аб насельніцтве ў сярэдзіне 2007 года сведчаць аб тым, што ўпершыню ў гісторыі Вялікабрытаніі было больш людзей пенсійнага ўзросту, чым дзяцей да 16 гадоў. Паводле некаторых ацэнак, колькасць людзей узростам 100 гадоў і больш вырасце да 626 000 да 2080 года.

Этна-расавы склад
-----------------

Белыя жыхары краіны складаюць 87 % насельніцтва (2011, перапіс). У 2001 годзе карэннае насельніцтва размяркоўвалася наступным чынам:

* англічане — 83,6 %,
* шатландцы (у асноўным у Шатландыі) — 8,5 %,
* валійцы (у асноўным ва Уэльсе) — 4,9 %,
* ірландцы (у асноўным у Паўночнай Ірландыі, Ольстэрцы) — 2,9 %.

Значную частку белага насельніцтва складаюць мігранты з еўрапейскіх краін, сярод якіх найбольш шматлікая польская дыяспара. За перыяд 2001 — 2011 удзельная вага белых астраўлян скарацілася на 5 %.

"Нябелыя" імігранты і іх дзеці пражываюць галоўным чынам у канурбацыях Вялікага Лондана, Уэст-Мідлендса і Мерсісайда. Яны складаюць каля 12 % насельніцтва краіны, у тым ліку: выхадцы з Азіі (7 %), у тым ліку з Індыі, Пакістана і Бангладэш — 4,88 %, Кітая — 0,7 %; краін Афрыкі — 2 %, цемнаскурыя выхадцы з астравоў Карыбскага мора — 1 %. За перыяд 2001 — 2011 колькасць азіяцкіх мігрантаў вырасла на 69 %, удзельная вага — на 3 %. 

*Гл. таксама* Беларусы ў Вялікабрытаніі.

Мовы
----

Афіцыйнай мовай Вялікабрытаніі з'яўляецца англійская — заходнегерманская мова, якая паходзіць ад старажытнаанглійскай, з вялікай колькасцю запазычанняў са старажытнаскандынаўскай, нармандскай, французскай і лацінскай моў. У век Брытанскай імперыі англійская мова распаўсюдзілася па ўсім свеце. Адсунуўшы французскую, яна стала міжнароднай мовай бізнесу і самай распаўсюджанай другой вывучаемай мовай.
Шатландская мова, якая паходзіць з ранняй паўночнай сярэднеанглійскай, прыкметная на еўрапейскім узроўні, як і яе дыялект ў паўночных графствах Ірландыі — ольстэрска-шатландская мова. 

### Кельцкія мовы

Чатыры кельцкія мовы выкарыстоўваюцца ў Вялікабрытаніі: валійская, ірландская, гаэльская (гаэлік) і корнская. Падчас перапісу 2001 каля 21 % насельніцтва Уэльса сказалі, што яны могуць размаўляць на валійскай, што больш за 18% у перапісу 1991 года. Яшчэ каля 200 000 чалавек, якія валодаюць валійскай, жывуць у Англіі. .
Перапіс 2001 года ў Паўночнай Ірландыі паказаў, што 167 487 (10,4 %) людзей «мелі некаторае веданне ірландскай», практычна ўсе — з каталіцкага ці нацыяналістычнага насельніцтва. Больш за 92 000 чалавек у Шатландыі (крыху менш за 2 % краю) мелі некаторыя веды гэльскай, уключаючы 72 % жыхароў Знешніх Гебрыдаў. Колькасць школьнікаў, якім выкладаюць валійскую, гаэлік або ірландскую, расце. Валійскі і шатландскі гаэлік таксама можна пачуць далёка ад Брытанскіх астравоў: напрыклад на гаэльскай размаўляюць ў Новай Шатландыі, Канадзе (асабліва на востраве Кейп-Брэтан), а ў Патагоніі (Аргенціна) — на валійскай.

У Злучаным Каралеўстве ў цэлым школьнікі абавязаны вучыць другую мову да пэўнага моманту: да 14 гадоў у Англіі, і да 16 у Шатландыі. Французская і нямецкая мовы — дзве найбольш вывучаемыя другія мовы ў гэтых двух рэгіёнах. У Уэльсе школьнікам да 16 гадоў альбо выкладаюць на валійскай, альбо яны вучаць валійскую як другую мову.

Рэлігія
-------

Вячэрня ў Ёркскім саборы
На тэрыторыі Англіі існуе царква з дзяржаўным статусам — Царква Англіі, свецкі кіраўнік якой — брытанскі манарх. Царква Англіі — адна з памесных цэркваў, што ўваходзяць у англіканскую супольнасць, на чале якой знаходзіцца духоўны лідар Архібіскуп Кентэрберыйскі. Абсалютная большасць вернікаў — хрысціяне, сярод іх пераважаюць пратэстанты англіканскага кірунку. З мігрантамі расце доля нехрысціянскіх канфесій, асабліва індуізму і ісламу (5 % у 2016).

У пачатку ХХІ стагоддзя назіраецца няўхільны і хуткі адыход брытанцаў ад рэлігіі: так доля хрысціян у 2007-2016 гадах скарацілася з 72 да 58 %. Што тычыцца веры, то паводле даследаванняў, Злучанае Каралеўства — дзяржава з пераважна секулярным насельніцтвам: толькі 38 % людзей заяўляюць аб сваёй веры ў Бога («*a God*»), хоць, па дадзеных Цэрквы Англіі на 2005 год, «72 % насельніцтва Англіі паказалі сваю рэлігійную прыналежнасць як хрысціянскую». Паводле апублікаванага ў красавіку 2008 года даследавання, праведзенаага хрысціянскім дабрачынным фондам *Joseph Rowntree Foundation*, «пераважным меркаваннем» з’яўляецца погляд на рэлігію як на «сацыяльнае зло».

Размяшчэнне і рассяленне
------------------------

Лонданскія хмарачосы з вышыні птушынага палёту
У Вялікабрытаніі высокая сярэдняя шчыльнасць насельніцтва (каля 265 чал./кв.км) Насельніцтва Англіі ў сярэдзіне 2016 года ацэньвалася ў 55,28 мільёны, што робіць яе краінай з адной з самых высокіх шчыльнасцей насельніцтва ў свеце, якая мае 415 жыхара на квадратны кіламетр з асаблівай канцэнтрацыяй ў Лондане і на паўднёвым усходзе. Ацэнкі сярэдзіны 2016 года мяркуюць насельніцтва Шатландыі ў 5,4 мільёны, Уэльса — 3,13 мільёны, а Паўночнай Ірландыі — 1,82 мільён са значна больш нізкім паказчыкам населенасці гэтых тэрыторый. Узровень урбанізацыі складае 80 %. Асноўная частка гараджан канцэнтруецца ў найбуйнейшых агламерацыях — Вялікі Лондан і Вялікі Манчэстар. Да найбуйнейшых гарадоў адносяцца Лондан, Бірмінгем, Глазга, Ліверпуль, Лідс.

Зноскі
------

1. ↑  География Переписи (англ.)(недаступная спасылка).  Office for National Statistics. Архівавана з першакрыніцы 7 чэрвеня 2002. Праверана 10 October 2008.
2. ↑  Великобритания (англ.)(недаступная спасылка). *The World Factbook*.  CIA. Архівавана з першакрыніцы 7 студзеня 2019. Праверана 29 верасня 2013.
3. ↑  2011 Census, Population and Household Estimates for the United Kingdom: Release
4. 1 2  Оценка Населения: Август 2009 (англ.)(недаступная спасылка).  Office for National Statistics (27 жніўня 2009). Архівавана з першакрыніцы 7 кастрычніка 2009. Праверана 28 August 2009.
5. 1 2 3  Office for National Statistics (27 August 2009). *Рост рождаемости в Великобритании продолжается*. Прэс-рэліз.  Праверана 28 August 2009.
6. ↑  
Boseley, Sarah.  Вопрос: Что кроется за беби-бумом?(англ.), *The Guardian* (14 July 2008), стр. 3. Праверана 28 August 2009.
7. ↑  
Travis, Alan.  Старение Британии: Количество пенсионеров впервые превысило число детей до 16(англ.), *The Guardian* (22 August 2008). Праверана 23 August 2008.
8. ↑  
Batty, David.  Каждый шестой человек в Британии сегодня доживет до 100, как говорит исследование(англ.) (30 December 2010).
9. ↑  «Вялікабрытанія» // Вялікая расійская энцыклапедыя. Т. 5. 2006.
10. ↑  Английский язык – Правительство, граждане и права (англ.). *Directgov*. Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2012. Праверана 23 August 2011.
11. ↑  Секретариат Содружества – Великобритания (англ.). *Commonwealth Secretariat*. Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2012. Праверана 23 August 2011.
12. ↑  *Melitz, Jacques*. Английский язык - Доминирование, Литература и Благосостояние (англ.)(недаступная спасылка).  Centre for Economic Policy Research (1999). Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2012. Праверана 26 May 2006.
13. ↑  Языковая Информация– Скотс (англ.).  European Bureau for Lesser-Used Languages. Архівавана з першакрыніцы 23 чэрвеня 2007. Праверана 2 November 2008.
14. ↑  Национальная Статистика Онлайн — Валлийский Язык. National Statistics Office. (англ.)
15. ↑  Разница в оценках знания Валлийского Языка (англ.)(недаступная спасылка).  Office for National Statistics. Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2004. Праверана 30 December 2008.
16. ↑  *Wynn Thomas, Peter*. Валлийский язык сегодня (англ.). *Voices*.  BBC (March 2007). Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2012. Праверана 5 July 2011.
17. ↑  Шотландская перепись 2001 — Гэльский Отчёт Архівавана 22 мая 2013.. General Register Office for Scotland. Проверено 15 октября 2008. (англ.)
18. ↑  
Местные британские языки "взлетают"(англ.), *BBC News* (12 February 2009).
19. ↑  
Edwards, John R. (2010). *Малые языки и групповая идентификация: случаи и категории*. John Benjamins Publishing. pp. 150–158. ISBN 9789027218667.. Retrieved on 12 March 2011.
20. ↑  
Koch, John T. (2006). *Кельтская культура: историческая энциклопедия*. ABC-CLIO. p. 696. ISBN 9781851094400.. Retrieved on 12 March 2011.
21. ↑  
Падение в обязательных языковых уроках(англ.), *BBC News* (4 November 2004).
22. ↑  Школьные Ворота для родителей в Уэльсе. BBC Wales. Проверено 11 октября 2008. (англ.)
23. ↑  [ Апытанне *Eurobarometer*, праведзены ў 2005 годуPDF (1.64 MiB) стар. 9.]
24. ↑  Church Statistics 2005/6
25. ↑  Robert Watts. *Religion is ‘the new social evil’* The Sunday Times 20 красавіка 2008 г.
26. ↑
27. ↑  Khan, Urmee.  Англия - самая заселённая страна Европы(англ.) (16 September 2008). Праверана 5 September 2009.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Насельніцтва Вялікабрытаніі

| ⛭Краіны Еўропы: Насельніцтва |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |

| ⛭Вялікабрытанія паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Вялікабрытанія»**
 |