recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Алімпійскі стадыён (Пхёнчхан)
**Алімпійскі стадыён Пхёнчхан** — часовы стадыён у Паўднёвай Карэі. Пабудаваны ў 2017 годзе толькі для правядзення цырымоніі адкрыцця і закрыцця зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года і зімовых Паралімпійскіх гульняў у Паўднёвай Карэі. Размешчаны ў горадзе Тэгвалён-Мён, за два кіламетры на поўнач ад гарналыжнага курорта Альпензія.

Стадыён сяміпавярховы (плюс адзін падземны ўзровень), меў форму пяцівугольніка і мясціў 35 тысяч гледачоў. Пасля заканчэння Алімпійскіх і Паралімпійскіх гульняў стадыён быў знесены. Адна трыбуна стадыёна была пакінутая беззменна і ў цяперашні час выкарыстоўваецца як офіс Мемарыяльнага фонду Пхёнчхана 2018 года і як мемарыял зімовых Алімпійскіх гульняў у Пхенчхане 2018 года.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Алімпійскі стадыён (Пхёнчхан)
Grands ventres (Вялікі пузы). 1968
**Аліна Шапачнікаў** (польск.: Alina Szapocznikow; 16 мая 1926, Каліш, Польшча — 2 сакавіка 1973, Пасі, Францыя) — польскі скульптар і графік яўрэйскага паходжання.

Біяграфія
---------

Аліна Шапачнікаў нарадзілася 16 мая 1926 года ў горадзе Каліш ў сям'і ўрача. У час Другой сусветнай вайны з-за яўрэйскага паходжання была змешчана ў гета Пабяніцаў і Лодзі, затым знаходзілася ў канцлагерах Асвенцім, Берген-Бельзен і Тэрэзіенштат.

Пасля заканчэння вайны ў 1946—1947 гадах вучылася на скульптара ў Празе, першапачаткова ў майстэрні Отакара Велімскага, затым у Пражскай Вышэйшай школе прыкладнога мастацтва. Дзякуючы стыпендыі, у 1947—1950 гадах працягнула вучобу ў парыжскай Нацыянальнай вышэйшай школе прыгожых мастацтваў, аднак з-за цяжкай хваробы яна была вымушана перапыніць вучобу і вярнуцца ў Польшчу.

У 1963 годзе Аліна Шапачнікаў ізноў пераехала ў Парыж. У 1969 годзе ў яе быў дыягнаставаны рак грудзі, і ў 1973 годзе яна памерла ў санаторыі Пра-Катанэ ў Пасі.

Асабістае жыццё
---------------

Яна была жонкай польскага гісторыка мастацтва Рышарда Станіслаўскага, іх сын Пётр жыве ў Францыі. Пасля разводу са Станіслаўскім яна выйшла замуж за польскага графіка Рамана Цяслевіча, з якім заставалася ў шлюбе да самай смерці.

Мастацкая творчасць
-------------------

Пражываючы ў Польшчы, яна стварала выразныя фігуратыўныя скульптуры, выкарыстоўваючы такія матэрыялы як бронза і камень. У Парыжы яна пачала эксперыментаваць з каляровымі злепкамі ўласнага цела ў поліэстэры і поліўрэтане. У апошнія гады жыцця на яе творчасці адбівалася ўсведамленне надыходзячай смерці.

Яе працы знаходзяцца ў экспазіцыі Музея сучаснага мастацтва ў Нью-Ёрку, у Музея сучаснага мастацтва ў Лос-Анджэлесе, парыжскага Цэнтра Пампіду і лонданскай Галерэі Тэйт.

Зноскі
------

1. 1 2  Alina Szapocznikow<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Alina Szapocznikow // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аліна Шапачнікаў
* Аліна Шапачнікаў на culture.pl Архівавана 3 сакавіка 2013. (англ.)
* Аліна Шапачнікаў на flickr
* Gazeta Wyborcza (польск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: alina-szapocznikow · Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 11071771 · BNF: 14935735p · CONOR: 252504931 · GND: 121165159 · ISNI: 0000 0001 0904 9132 · LCCN: nr2001013068 · NKC: jn20000701754 · NUKAT: n99011802 · SUDOC: 147339332 · VIAF: 57463366 · ULAN: 500107942 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васільева.

**Аліна Віктараўна Васільева** (нар. 11 снежня 1985, Маларыта, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Майстар спорту. Скончыла СШ № 3 г. Маларыта.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванка футбольных секцый у Маларыце і Брэсце, першы трэнер — Аляксандр Сяргеевіч Лядзінскі. У 2004 годзе выступала за Віцебскую вучылішча алімпійскага рэзерву. У 2005 годзе гуляла за віцебскі « Універсітэт». 

На прафісійным ўзроўні пачала выступаць у брэсцкіх клубах «Жамчужына» і «Вікторыя-86» у вышэйшай лізе Беларусі. У 2011 годзе перайшла ў ЖФК «Мінск», у якім выступала наступныя чатыры сезоны, была чэмпіёнкай краіны (2013, 2014) і срэбным прызёрам (2012), уладальніцай (2013, 2014) і фіналісткай (2012) Кубка Беларусі, уладальніцай нацыйнага Суперкубка (2014). У складзе «Мінска» брала ўдзел у матчах еўракубкаў. Пасля сыходу са сталічнай каманды, у 2015—2016 гадах гуляла за клуб «Надзея-Дняпро» (Магілёў), стала двухразовым бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі.

У 2017 годзе перайшла ў расійскі клуб «Данчанка» (Азоў), але правяла ў яго складзе толькі адзін матч у вышэйшым дывізіёне Расіі.

Пасля вяртання ў Беларусь правяла яшчэ адзін сезон у складзе «Мінска», з якім стала чэмпіёнкай, уладальніцай Кубка і Суперкубка Беларусі 2018 года. Потым гуляла за клубы «Бабруйчанка» (Бабруйск) і «Зоркая-БДУ» (Мінск).

З 2004 года выступала за нацыйную зборную Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑  Soccerdonna — 2010.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41779610'></a>
2. ↑  Alina Vasilyeva // FBref.com<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56239490'></a>
3. ↑  Новшество у женщин — дублирующие составы // Всё о футболе. — 2005. — 7 мая (№ 22). — С. 12.

Спасылкі
--------

* Алімп Аліны

Літаратура
----------

* Михаленя А. Массовый смотр кандидатов // Все о футболе. — 2004. — 17 февраля (№ 6 (252)). — С. 9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FBref.com · soccerdonna.de (ігрок) · soccerdonna.de (ігрок) · Soccerway |
**Аметыст** (стар.-грэч.: αμέθυστος, ад α-«не» + μέθυσος «п'яніца») — сіняя, сінявата-ружовая ці чырвона-фіялетавая разнавіднасць кварца. Сустракаецца звычайна ў вольным выглядзе ў пустэчах і жылах сярод крышталічных горных парод крышталёў і іх спарышоў. Крышталі ўтвораны камбінацыяй плоскасцей прызмы і ромбаэдра, прычым з усіх кварцаў менавіта для аметыста характэрнай рысай з'яўляецца перавага граняў ромбаэдра. Радзей крышталі маюць доўгапрызматычнае або скіпетрападобнае аблічча. Звычайны ў друзах і крышталічных шчотках унутры агатавых жэод, у міндалінах і расколінах вулканічных парод.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Аметыст**
**Дурга́** (санскр.: दुर्गा, літаральна «непрыступная» або «непераможная») — індуісцкая багіня, адно з увасабленняў багіні-маці.

Паходжанне
----------

Некаторыя даследчыкі лічаць, што вобраз Дургі быў створаны ўжо ў перыяд Індскай цывілізацыі. Аднак большасць з іх звязвае багіню з ведычнай культурай. Яе імя ўзгадваецца ў Рыгведзе, Махабхараце і Рамаяне. Згодна індуісцкай міфалогіі, Дурга была створана Брахмам, Шывам, Вішну, Варунам і іншымі багамі ў водах Ганга для барацьбы з дэманам Махішасуру.

Аблічча
-------

Асаблівасцю знешнасці багіні з'яўляюцца 8 рук са зброяй або знакакамі яе шанавання, 3 вока, якія сімвалізуюць жаданне, дзеянне і мысленне. Яе вопратка мае чырвоны колер, што таксама значыць дзеянне. Дэманстрацыяй яе ўлады з'яўляюцца выявы, дзе яна малюецца верхам на льве ці тыгры. 

На кананічных выявах Дурга трымае ў руках наступныя сімвалы:

* Чакра (абавязак і праведнасць)
* Ракавіна (шчасце)
* Меч (выкараненне заган)
* Лук і стрэлы (характар Рамы, накіраваны на ўсталяванне каштоўнасцей)
* Лотас (непрыхільнасць)
* Булава (знак Хануман, адданасць)
* Трызуб (мужнасць)
* Адкрытая далонь (бласлаўленне, прабачэнне)

Шанаванне
---------

Індуісты разглядаюць Дургу як увасабленне першаснай багіні-маці. У шактызме яна — папулярная форма Шакты Дэві, жонка Шывы. Культ Дургі найбольш папулярны на ўсходзе і паўночным усходзе Індыі, у Непале, сярод індуістаў Бангладэш. Існуюць як асобныя храмы, прысвечаныя багіні або яе аватарам, так і выявы ў храмах іншых багоў. Увосень пасля збору ўраджая святкуецца дзесяцідзённы фестываль Дурга-пуджа, прысвечаны перамозе Дургі над дэманам Махішасуру.

Спасылкі
--------

* Durga Puja: The story of the goddess and her incarnations
* THE HINDU GODDESS DURGA
* The Goddess Durga: The Mother of the Hindu Universe
* Shaktism - Shaktism - New World Encyclopedia
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рэзнік.

**Кацярына Аляксандраўна Рэзнік** (укр.: Катерина Олександрівна Резнік; нар. 20 лістапада 1995 года, Люботын, Харкаўская вобласць, Украіна) — украінская спартсменка і палітык. Заслужаны майстар спорту па сінхронным плаванні. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года. Дэпутат Люботынскай гарадской рады VIII склікання. Член дэпутацкай фракцыі палітычнай партыі "Блок Святлічнай — «Разам».

Біяграфія
---------

Спартсмен-інструктар штатнай каманды нацыянальнай зборнай каманды Украіны па сінхронным плаванні. Скончыла Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт унутраных спраў.

Летам 2018 г. была ў складзе зборнай Украіны па сінхронным плаванні, якая стала лепшай на чэмпіянаце Еўропы па летніх відах спорту.

На Чэмпіянаце свету па водных відах спорту ў ліпені 2019 года ў сінхронным плаванні (група, тэхнічная праграма) яна і Уладзіслава Алексііва, Марына Алексііва, Яна Углавая, Кацярына Рэзнік, Анастасія Саўчук, Марта Федзіна, Аліна Шынкарэнка, Лізавета Яхно. У праграме хайлайт каманда заваявала залатыя ўзнагароды.

25 кастрычніка 2020 года на мясцовых выбарах была абраная дэпутатам Люботынскай гарадской рады.

Зборная Украіны па сінхронным плаванні ў складзе якой выступала Кацярына Рэзнік заваявала два бронзавыя медалі на Алімпіядзе — 2020 у Токіа.
**Дом літаратара** — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вуліца Фрунзэ, 5.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў 1976 г. па праекце архітэктараў Ю. Грыгор’ева і В. Шубінай. Займае вуглавое становішча на скрыжаванні вуліц Фрунзэ і Румянцава.

Будынак належаў Саюзу пісьменнікаў БССР, пасля Саюзу беларускіх пісьменнікаў. У 1997 годзе распараджэннем Прэзідэнта Беларусі А. Лукашэнкі будынак быў адабраны ў незалежнага СБП. У 2005 годзе быў створаны праўладны Саюз пісьменнікаў Беларусі, які заняў Дом літаратара пасля высялення з яго Саюза беларускіх пісьменнікаў у 2006 годзе.

У 2008—2015 гадах у будынку размяшчаўся Тэатр юнага гледача, чый будынак знаходзіўся на рэканструкцыі.

Таксама ў будынку размяшчаецца Камерны драматычны тэатр (Тэатральная майстэрня Наталлі Башавай).

Архітэктура
-----------

Дом літаратара
Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя збудавання арганізавана вакол квадратнага ў плане ўнутранага двара. Яго абмяжоўваюць двухпавярховае крыло і трохпавярховы П-падобны ў плане корпус. Галоўны фасад з боку вул. Фрунзэ двух’ярусны: 1-ы, з нішай галоўнага ўвахода, з’яўляецца асновай верхняга, вырашанага ў выглядзе пластычнай выгнутай плоскасці з рытмам вертыкальных панеляў і вузкіх аконных праёмаў. У завершы фасада квадратная ўвагнутая панель з каванай дэкаратыўнай зоркай (не захаваліся, зніклі ў 2010-х). Плаўны пластычны сілуэт бакавому фасаду надае спалучэнне акруглых і прамавугольных плоскасцей. Сцены абліцаваны светлым туфам. У мастацкім афармленні выкарыстаны вітражы (У. Стальмашонак; частка знішчана ў 2010-х), метал (Ю. Любімаў).

Планіроўка будынка мае функцыянальнае размежаванне на парадную і дзелавую часткі. Асновай параднай часткі з’яўляецца глядзельная зала на 336 месцаў на 2-м паверсе, да якой далучана фае з антрэсолямі і кафэ. Галоўны вестыбюль аб’ядноўвае канферэнц-залу, бібліятэку, камінную залу з эстрадай. Планіроўка адміністрацыйнага корпуса калідорная з вуглавымі холамі. У апрацоўцы інтэр’ераў шырока выкарыстаны мармур, туф, шпона, дэкаратыўная тынкоўка, чаканка (мастак Ю. Любімаў).

Галерэя
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя грамадскага аб’яднання «Саюз беларускіх пісьменнікаў» Архівавана 17 сакавіка 2020.

Літаратура
----------

* 328. Дом літаратара // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.
**Бейлівік** (англ.: bailiwick) — у Вялікабрытаніі — вобласць юрысдыкцыі бейліфа. Тэрмін таксама ўжываюць да тэрыторый, якія не з'яўляюцца бейлівікамі, на якіх функцыі шэрыфа выконваюцца прызначаным каралеўскай уладай бейліфам. У наш час тэрмін выкарыстоўваецца галоўным чынам у цырыманіяльным сэнсе. 

Тэрмін паходзіць ад старафранцузскага слова **бальі** (*baili*). Бальі ў сярэдневяковай Францыі быў каралеўскім прадстаўніком у **бальяжы**, надзеленым судовай уладай, і выконваў функцыі кантролю за мясцовай адміністрацыяй. У Паўднёвай Францыі аналагам бальі з'яўляўся сенешаль. Адміністрацыйная сетка бальяжаў была створана ў XIII стагоддзі на аснове сярэдневяковых фіскальных (судовых) ці падатковых (*baillie*, адсюль і назва) раёнаў.

Бейлівік (ням.: Ballei) быў таксама тэрытарыяльнай адзінкай Тэўтонскага ордэна.

У англійскай мове да французскай асновы быў дададзены англа-саксонскі суфікс *-wic*, які пазначаў вёску (пар. вікарый). Новы тэрмін быў закліканы пазначаць літаральна бейліфа вясковай акругі — фактычнай тэрыторыі адказнасці бейліфа. У XIX стагоддзі гэта слова ў Амерыцы стала выкарыстоўвацца як метафара сферы дзейнасці, адказнасці, ведаў.

Сёння тэрмін ужываюць на Нармандскіх астравах, якія ў адміністрацыйных мэтах згрупаваны ў два бейлівікі:

* Бейлівік Джэрсі, які ўключае ў сябе апроч самога Джэрсі незаселеныя астраўкі Мінкерс і Экрэус;
* Бейлівік Гернсі, да якога адносяцца ўласна Гернсі, Сарк, Олдэрні, Брэку, Херм, Джэту і Ліху.

Кожны бейлівік кіруецца ўласным бейліфам.
*Branta leucopsis*
**Казарка белашчокая** (*Branta leucopsis*) — невялікая вадаплаўная птушка з сямейства качыных.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 60-70 см, даўжыня крыла 38,5-43 см, вага 1-2,5 кг. Самка крыху меншая за самца. Палавы дымарфізм адсутнічае.

Мае двухколерную афарбоўку апярэння: чорную зверху, белую знізу. На баках цела шэрыя палосы (яны мацней развіты ў самцоў). У маладых птушак замест чорнага колеру ў апярэнні пераважае цёмна-буры. Пуховая птушаня зверху цёмна-шэры, знізу бялёсы. У белашчокай казаркі рэзка выдзяляюцца белыя бакі галавы, лоб і горла.

Бегае хутка і нярэдка такім спосабам ратуецца ад небяспекі падчас лінькі. Выдатна плавае і лёгка лётае.

Пашырэнне
---------

Гняздуецца белашчокая казарка на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Грэнландыі, астравах Шпіцберген, Вайгач і Новая Зямля, насяляе ўзбярэжжы Швецыі, Фінляндыі, Эстоніі, Вялікабрытаніі, Ісландыі. Белашчокія казаркі, якія гняздуюць у Расіі, утвараюць адасобленую ўсходнееўрапейскую папуляцыю.

Гнездавыя калоніі сустракаюцца ў арктычнай тундры. На гняздоўі прытрымліваецца горнага ландшафту поўначы — скалістых абрываў і ўзбярэжжаў, стромкіх схілаў, якія чаргуюцца з паніжэннямі, пакрытымі сакавітай травой, берагоў скалістых ручаёў і азёр.

Пералётны від. Месцы зімовак: узбярэжжы Паўночнага мора, Брытанскіх астравоў, Галандыя, еўрапейскія і амерыканскія ўзбярэжжы Атлантыкі. На
Беларусі вельмі рэдкі ў час транзітных міграцый від.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Корміцца раслінамі.

Гняздуецца асобнымі калоніямі да 75 пар, адлегласць паміж асобнымі гнёздамі — некалькі дзесяткаў метраў. Гняздо чашападобнае, у паглыбленні, выслана мохам, лішайнікамі, сцёбламі травяністых раслін і пухам; без прыкрыцця.

Поўная кладка складаецца з 3-5 яек. Свежыя яйкі белыя, пад час наседжвання з’яўляецца жаўтаваты налёт.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.
**Дом па Вялікай Траецкай вуліцы, 46** — будынак у гістарычным цэнтры Гродна. Помнік архітэктуры эклектыкі.

Гісторыя
--------

У другой палове ХІХ стагоддзя на гэтым месцы стаяла аднапавярховая малітоўная школа «Шор Элехем». У 1885 годзе па горадзе адбыўся вялікі пажар, які знішчыў і драўляныя пабудовы вакол сінагогі. Улады не далі дазвол на аднаўленне школы, і пэўны час гэты ўчастак не значыўся ў спісе плацельшчыкаў кватэрнага падатку. У 1906 годзе пабудаваны двухпавярховы мураваны жылы дом, які належаў Хаіму Аляксандровічу.

У сярэдзіне 1920-х гадоў дом, крыты бляхай і з трыма балконамі, належаў І. Х. Аляксандровічу. Дом меў прыгожыя вадасцёкавыя варонкі і гаўбечныя рашоткі з гатычнай разеткай, пазней замененыя на прыгожыя каваныя.

У час рэканструкцыі ў пачатку ХХІ ст. (інстытут «Гроднаграмадзянпраект», арх. Ігар Казлоўскі). ад старога дома захавалася толькі сцяна фасада, які выходзіць на вул. Вялікая Траецкая.

Цяпер у будынку знаходзіцца Авіда (Авидо) светадыёднае асвятленне.

Архітэктура
-----------

Дом уяўляе сабой двухпавярховы неатынкаваны будынак з жоўтай цэглы, дэкаратыўная аздоба сканцэнтравана на парадным фасадзе. Карніз і дэкаратыўны міжпаверхавы пояс аздоблены сухарыкамі. Лучковыя перамычкі вокнаў з замкамі, падаконнымі цаглянымі ліштвамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Реконструкция «еврейского» дома на Большой Троицкой Архівавана 14 красавіка 2019.
2. ↑  Калектыў аўтараў: А. Вашкевіч, А. Госцеў, В. Саяпін і інш. Біяграфія гарадзенскіх вуліц. Ад Фартоў да Каложы. — Гродна-Вроцлаў: Вроцлаўская навуковая друкарня, 2012. — С. 136—137. — 370 с. — ISBN 978-93-61617-77-8.
♮
Нота з бекарам
**Бекар** (фр.: bécarre) — у сучаснай музычнай натацыі
знак альтэрацыі ({\displaystyle \natural }), які азначае адмену раней прызначанага знака бемоль або дыез для той ноты, перад якой ён стаіць.

Дзейнічае да канца такту.

У табліцы Юнікод ёсць спецыяльны знак для бекар (код U 266Е).

Гісторыя
--------

У мінулым выкарыстоўваўся знак *дубль-бекар* {\displaystyle \natural \natural }, які адмяняў падвойную альтэрацыю (дубль-бемоль або дубль-дыез).

У цяперашні час для гэтага выкарыстоўваецца звычайны бекар.

Гл. таксама
-----------

* Тэорыя музыкі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Малы Бракгаўза і Эфрона · Музычны Рымана · Музычны Рымана · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 78737354 |

| ⛭Вытворныя лацінскай літары B, b |
| --- |
| Літары | Ḃḃ • Ḅḅ • Ḇḇ • Ƀƀ • ᵬ • ᶀ • Ɓɓ • Ƃƃ • ʙ • ȸ |
| Сімвалы | ฿ • ₿ • ℔ • ␢ • ♮ • Ⓑⓑ • ⒝ |
**Каза́ні** (грэч. Κοζάνη) — горад на поўначы Грэцыі, ў Македоніі. Горад знаходзіцца на вышыні 710 метраў над узроўнем мора, на ўскрайку ўрадлівай раўніны ў катлавіне паміж гарамі Верміён і Вурынос, што адкрываецца да даліны ракі Альякман, за 25 км на поўдзень ад Пталемаіса, за 105 км на паўднёвы захад ад Салонікаў і за 307 км на паўночны захад ад Афінаў. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай абшчыны, аднайменнай перыферыйнай адзінкі і перыферыі Заходняя Македонія. Насельніцтва горада складае 41066 чалавек, згодна перапісу 2011 года.

Гісторыя
--------

Горад заснаваны ў XV стагоддзі ў перыяд асманскага валадарства. Быў цэнтрам грэчаскай культуры. У 1746—1750 гадах у горадзе выкладаў Яўген Вулгарыс. У горадзе была створана бібліятэка, якая захавалася да цяперашняга часу і якая з’яўляецца другой па велічыні ў краіне пасля Нацыянальнай бібліятэкі.

Падчас Першай балканскай вайны 11 кастрычніка 1912 года горад захапілі грэчаскія войскі.

У ходзе нямецкага ўварвання ў Грэцыю 13 красавіка 1941 года ў раёне горада адбылося адзінае за ўсю кампанію танкавая бітва, у якім нямецкія танкі 33-га танкавага палка 9-й танкавай дывізіі вермахта ўступілі ў бой з бранятэхнікай англійскага экспедыцыйнага корпуса. У гэтым баі былі знішчаны дзве брытанскія самаходкі і 4 нямецкія танкі (два PzKpfw IV, адзін PzKpfw II і PzKpfw I), пасля чаго англійскія войскі адступілі. 14 красавіка 1941 года нямецкія часці занялі Казані.

У Казані знаходзяцца ўніверсітэты ΤΕΙ Заходняй Македоніі і Універсітэт Заходняй Македоніі, у якіх навучаецца каля 15000 студэнтаў з усёй Грэцыі і з іншых краін.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Брыстал[d], ЗША
* Талука, Мексіка
* Тырговіштэ, Балгарыя
* Ясы, Румынія

Зноскі
------

1. ↑  Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011 — Ελληνική Στατιστική Αρχή, 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1275124'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5601909'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q698848'></a>
2. ↑  Вулгарис // Новая философская энциклопедия : В 4 т. / Ин-т философии Рос. акад. наук, Нац. обществ.-науч. фонд; Науч.-ред. совет.: В. С. Степин и др.. — 2000. — Т. 1: А-Д. — 721 с. — ISBN 5-244-00962-1.
3. ↑  Department of the Army Pamphlet No. 20-260, November 1953: German campaigns in the Balkans (Spring 1941). pages 93-94

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Казані

| ⛭Грэцыя Адміністрацыйныя цэнтры номаў Грэцыі |
| --- |
| 
* Аяс-Ніколаас
* Александрупаліс
* Амфіса
* Аргастоліян
* Арта
* Афіны
* Верыя
* Волас
* Грэвена
* Драма
* Закінтас
* Ігуменіца
* Іракліян
* Кавала
* Каламата
* Кардыца
* Карпенісіян
* Касторыя
* Катэрыні
* Керкіра
* Кілкіс
* Казані
* Каматыні
* Ксанты
* Карынф
* Ламія
* Ларыса
* Лефкас
* Левадыя
* Месалонгіян
* Мітылена
* Нафпліян
* Паліні
* Паліні
* Піргас
* Пірэй
* Паліірас
* Прэвеза
* Рэтымнан
* Родас
* Салонікі
* Самас
* Серэ
* Спарта
* Трыкала
* Трыпаліс
* Флорына
* Халкіда
* Ханья
* Хіяс
* Эдэса
* Элефсіс
* Эрмупаліс
* Яніна

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: xx0166356 |
**Дом культуры** — будынак у гістарычным цэнтры Мазыра, размешчаны па Ленінскай вуліцы, 23. У будынку размяшчаецца Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа.

Пабудаваны ў 1929—1932 гг. як клуб-тэатр.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры канструктывізму. Двухпавярховы асіметрычны ў плане П-падобны цагляны будынак мае дакладна размежаваныя відовішчную і клубную часткі, якія функцыянуюць самастойна, аб’ёмы аб’яднаны пры дапамозе папярочнага крыла-перахода. Уваход у тэатр вырашаны ў выглядзе паўкруглай каланады на галоўным фасадзе. Архітэктура фасадаў заснавана на спалучэнні круглаватага і прамавугольнага аб’ёмаў, па рытме прамавугольных вертыкальных і гарызантальных аконных праёмаў. Відовішчная частка будынка ўключае паўкруглы вестыбюль, фае з бакавымі лесвіцамі, глядзельную залу, сцэну і службовыя памяшканні для акцёраў па баках. Месцы ў глядзельнай зале размешчаны амфітэатрам.

Літаратура
----------

* *А. М. Кулагін.* 1269. Дом культуры // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Гомельская вобласць. — 383 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Меандр Днястра паміж вёскамі Губін (Цярнопальская вобласць) і Чарнеліца (Івана-Франкоўская вобласць).
Далей плыняю ў Днестр упадае рака Стрыпа.
«Чырвоная Гара» блізу вёскі Берамяны (Цярнопальская вобл.) — прыклад адкладаў дэвонскіх чырвоных пясчанікаў.
**Днястроўскі каньён** — каньён, які ўтвораны ракой Днестр і размешчаны на мяжы чатырох абласцей Украіны: Івана-Франкоўскай, Цярнопальскай, Чарнавіцкай і Хмяльніцкай. Яго агульная даўжыня складае каля 250 км, што робіць каньён адным з найбуйнейшых каньёнаў не толькі ва Украіне, але і Еўропе.

Днястроўскі каньён, згодна з вынікам усеўкраінскага інтэрнэт-апытання, абвешчанага 26 жніўня 2008 года, прызнаны адным з 7 прыродных цудаў Украіны.

Каньён утварыўся ў выніку спецыфічнай геалагічнай будовы мясцовасці, а таксама тэктанічных рухаў і працэсаў воднай і ветравай эрозіі.
**Бабру́йскае дзяржа́ўнае вучы́лішча алімпі́йскага рэзе́рву** (**БДВАР**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Бабруйску, створаная ў 1989 годзе на аснове спартыўнай школы-інтэрната для падрыхтоўкі спартыўных трэнераў.

Прымае навучэнцаў з 7-й класы агульнаадукацыйнай школы. Тэрмін дзённага навучання складае 7 гадоў.

Шматкорпусны будынак вучылішча размяшчаецца ў гістарычным цэнтры Бабруйска па вуліцы Пушкіна, д. 207. Знаходзіцца ў суседнім квартале на ўсход ад стадыёна «Спартак». У вучылішча ёсць залы боксу, цяжкай атлетыкі і барацьбы, тыр для стральбы з лука, 2 бегавыя дарожкі, сектары для кідання дыска і штурхання ядра, пляцоўка для міні-футболу. У будынку вучылішчы размяшчаецца інтэрнат. За межамі вучылішча знаходзяцца базы весляроў і плыўцоў.

У 2013 годзе ажыццяўлялі прыём спартсменаў, якія мелі прынамсі 1-ы разрад. Гадавыя выдаткі на навучэнца складалі $3000. Кожны 3-і навучэнец быў удзельнікам зборнай Беларусі ў сваім відзе спорту. Іншагароднім абітурыентам ладзілі выпрабаванне цягам 2 месяцаў. На выязныя зборы дапускалі пры выкананні заданняў школьнага навучання. БДВАР займала 3-е месца сярод вучылішчаў алімпійскага рэзерву Беларусі па ліку падрыхтаваных прызёраў Алімпійскіх гульняў XXІ стагоддзя. У 2012 годзе алімпійскія чэмпіёны па веславанні Аляксандр і Андрэй Багдановічы, якія былі выпускнікамі вучылішча, пералічылі БДВАР 75 млн рублёў ($9000) па праграме «Алімпійскі выбар».

Выпускнікі
----------

* Аляксандр Жукоўскі — сярэбраны прызёр першынства свету па веславанні на каноэ (2001) на 1000 м у чацвёрцы
* Андрэй Арамнаў — чэмпіён свету (2007) і алімпійскі чэмпіён (2008) па цяжкай атлетыцы ў вазе да 105 кг
* Павел Лыжын — сярэбраны прызёр першынства Еўропы па штурханні ядра (2007)
* Аляксандр Багдановіч — алімпійскі чэмпіён (2008) па веславанні на каноэ на 1000 м у пары і чэмпіён свету (2009) на 200 м у чацвёрцы
* Андрэй Багдановіч — алімпійскі чэмпіён (2008) па веславанні на каноэ на 1000 м у пары
* Ванеса Каладзінская — чэмпіёнка свету па барацьбе ў вазе да 48 кг (2012) і да 53 кг (2017)
* Максім Пятроў — 2-кратны бронзавы прызёр першынства свету па вяслярстве на каноэ (2015, 2017)
* Дар’я Навумава — срэбная алімпійская прызёрка (2016) па цяжкай атлетыцы ў вазе да 75 кг і срэбная прызёрка першынства свету (2018) ў вазе да 81 кг

Зноскі
------

1. ↑  Бабруйскае вучылішча алімпійскага рэзерву // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1999. — Т. 2. — С. 186. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0144-3.
2. ↑  *Дарына Запольская.* «Калыска» для чэмпіёнаў // *Звязда* : газета. — 25 верасня 2013. — № 180 (27545). — С. 4. — ISSN 1990-763x.

Спасылкі
--------

* sportbguor.by — афіцыйны сайт БДВАР
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Паўночны ўніверсітэт.

**Паўночны ўніверсітэт** (харв.: Sveučilište Sjever) — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Капрыўніца.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Універсітэт быў створаны шляхам аб’яднання Медыяўніверсітэта ў Капрыўніцы і Вараждзінскага палітэхнікума і, такім чынам, стаў восьмым дзяржаўным універсітэтам у Рэспубліцы Харватыя пасля галасавання парламента ў 2015 годзе па прапанове ўрада, прэм’ер-міністра Зорана Міланавіча і міністра адукацыі, навукі і спорту Жэлька Ёванавіча. З 2021 года ўніверсітэт прысутнічае таксама ў горадзе Джурджавац. Універсітэт — пяты па колькасці студэнтаў універсітэт у Харватыі.

Галоўным аргументам для адкрыцця ўніверсітэта быў недахоп высокаадукаванага насельніцтва на поўначы Харватыі і праграм, прызначаных для патрэб эканомікі і рынку. Дзякуючы яго развіццю, шырокі спектр магчымасцяў для навучання ў розных галінах, такіх як медыцына, эканоміка і кіраванне, транспарт і лагістыка, будаўніцтва, мультымедыйны і медыя-дызайн, мехатроніка, машынабудаванне, геадэзія, харчовыя тэхналогіі, электратэхніка, вылічальная тэхніка, сувязь, упакоўка і ахова навакольнага асяроддзя, значна пашыраецца. З-за высокай долі навучальных праграм у навуковых галінах, якія маюць вырашальнае значэнне для эканамічнага росту і адаптацыі да будучых тэндэнцый, яго часта неафіцыйна называюць «Універсітэтам STEM».

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Універсітэты Харватыі |
| --- |
| 
* Дуброўнікскі ўніверсітэт
* Заграбскі ўніверсітэт
* Задарскі ўніверсітэт
* Паўночны ўніверсітэт
* Пульскі ўніверсітэт
* Рыекскі ўніверсітэт
* Славанска-Бродскі ўніверсітэт
* Спліцкі ўніверсітэт
* Універсітэт імя Ёсіпа Юрая Штросмаера
* Універсітэт «Лібертас»
* Харвацкі каталіцкі ўніверсітэт

 |
**Барталамеус (Брэйн) Бруін** (ням.: Bartholomäus Bruyn; 1493—1555, Кёльн) — нямецкі жывапісец і малявальшчык эпохі Адраджэння, адносіцца да знакавых партрэтыстаў XVI стагоддзя.

Біяграфія
---------

Бруін навучаўся рамяству мастака адначасова з Ёсам ван Клевэ ў Яна Ёста, працуючы ў Везелі, Калькары і Вердэне, пазней ён перасяліўся ў Кёльн. Паміж 1515 і 1520 г. Бруін ажаніўся з дзяўчынай па імені Агнес, з якой у яго было пяць дзяцей. З 1512 ён працаваў у цэху так званых майстроў Св. Севярына, аднак першая дакументальна пацверджаная згадка пра яго дзейнасць у Кёльне адносіцца да 1515 года. А ўжо праз тры гады Бруін становіцца чальцом пашыранага муніцыпалітэта горада.

Зноскі
------

1. ↑  Art UK — 2003. Праверана 12 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7257339'></a>
2. ↑  Bartholomaeus, the elder Bruyn // Union List of Artist Names Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
3. 1 2
4. 1 2
5. ↑
**Абсідыян** — аднастайнае вулканічнае шкло, якое прайшло праз хуткае астуджэнне расплаўленых горных парод.

Этымалогія назвы
----------------

У слова «абсідыян» ёсць некалькі магчымых крыніц. Назва матэрыялу можа паходзіць ад грэч. «Абсіс» — відовішча, бо ў старажытнасці гэты матэрыял прымяняўся для вырабу люстэркаў. Аднак многія даследчыкі выводзяць паходжанне назвы ад лац. Obsidianus lapis або лац. Obsianus lapis — камень Абсідыя (або Абсія), ад імя рымляніна Абсідыя (або Абсія), які ўпершыню прывёз камень у Рым з Эфіопіі. Такая этымалогія абсідыяна згадваецца яшчэ ў энцыклапедыі Плінія Старэйшага, 77 год н. э. Камень абсідыян прысутнічае ў мясцовасцях цяперашняга Ірана, Арменіі, Грузіі і Турцыі. Абсідыян мае шмат назваў, большасць звязана з міфічнымі назвамі і міфічнымі ўяўленнямі старажытных насельнікаў вышэй пералічаных мясцовасцяў. Так напрыклад у Арменіі абсідыян шырока вядомы як «Сатану ехунг» (арм. Սատանի Եղունգ), што ў перакладзе азначае пазногаць Сатаны, бо камень — чорны і распаўсюджаны быў у месцах вывяржэння вулканаў, што ў міфічным сэнсе было вынікам гневу сатаны і вывяржэнне лавы і з'яўленні абсідыяну.

Цікавае
-------

Індзейцы мая, якія не ведалі жалеза, выраблялі з абсідыяна зброю. Яны называлі гэты камень "каменем Ягуара", бо лічылі, што абсідыянавая зброя прыносіць ім перамогу.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Новы · У. Даля · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119834052 · GND: 4172330-2 · LCCN: sh85093752 · NDL: 00575735 · NKC: ph398379 |
**Абсерваторыя Фабра** (катал.: Observatori Fabra) — астранамічная абсерваторыя, знаходзіцца на паўночным захадзе Барселоны, Каталонія. Абсерваторыя размяшчаецца на вышыні 415 метраў над узроўнем мора. Адкрыццё абсерваторыі адбылося ў 1904 годзе. Заснавальнікам і першым дырэктарам абсерваторыі на працягу больш трыццаці гадоў быў астраном Хасэ Комас-Сола. У цяперашні час абсерваторыя ўваходзіць у склад Каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў у Барселоне. Галоўная дзейнасць накіравана на даследаванне астэроідаў і камет.

Гл. таксама
-----------

Астранамічныя абсерваторыі

Спасылкі
--------

* Абсерваторыя Фабра
* Гісторыя абсерваторыі
**Бако і фано** (ад арабскага: *бако* — багацце, стабільнасць і *фано* — страта, тленнасць) — паняцце, якое было распаўсюджана ў сярэднявечнай усходняй філасофіі. Выкарыстоўвалася для абазначэння бясконцасці і яе антоніма. У ісламе *бако* адна з якасцяў Алаха. У гэтым паняцці *бако* ўяўляў і аб'ядноўваў усе станоўчыя якасці, якія маглі існаваць у свеце. *Фано* азначаў і атаясамліваў барацьбу з усімі адмоўнымі якасцямі і тым самым збліжэнне з Алахам. У філасофіі суфізм, чалавек спазнаў усе грані праўдзівасці і велічнасці Алаха называўся *Фано філох*. Па гэтаму паняццю, той чалавек назаўжды забываў усю тленнасць гэтага свету. Вядомы сярэднеазіяцкі тюркскі паэт, філосаф суфійскага напрамку, дзяржаўны дзеяч цімурыдскага Харасана — Алішэр Наваі выкарыстаў слова *фано* як адзін з сваіх псеўданімаў — *Фаній* або *Фані*.

Зноскі
------

1. ↑  {{{загаловак}}}. — 2000.
**Дом па Ленінградскай вуліцы, 5** — жылы дом у Мінску. Пабудаваны ў 1937 годзе па праекце архітэктара А. П. Воінава для навукова-тэхнічных работнікаў. Цяпер частка 1-га паверха занята прадпрыемствам гандлю. Помнік эклектычнай архітэктуры з элементамі канструктывізму.

Архітэктура
-----------

Чатырохпавярховы прамавугольны ў плане цагляны будынак з пакатым вальмавым дахам пастаўлены на высокім цокалі, апрацаваным рустам. Галоўны фасад падоўжны, атынкаваны і дэкарыраваны ордарнымі элементамі. На ім вылучаюцца блокі 4 лесвічных клетак, якія маюць вертыкальнае стужкавае шкленне. Вакол лесвічных клетак згрупаваны балконы. Вокны прамавугольныя. Астатнія фасады без дэкору.

Літаратура
----------

* *І. С. Мельнік.* 147. Жылы дом // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.
**«Кацярына»** — карціна Тараса Рыгоравіча Шаўчэнкі, выкананая ім на тэму аднайменнай паэмы летам 1842 года ў Санкт-Пецярбургу.

Пра стварэнне гэтай карціны Т. Р. Шаўчэнка паведамляе ў лісце ад 25 студзеня 1843 года да Р. С. Тарноўскага:

> 
> 
> «…Я намаляваў Кацярыну ў той час, калі яна развітвалася са сваім маскалікам і вярталася ў вёску, сядзіць дзед на дачы пад комінам, тачыў лыжкі і сумна глядзеў на Кацярыну, а яна, добрая, сардэчная, ледзь не плакаў… а маскаль плакаў сабе, толькі дымная пасцель; сабака яго крыху даганяе і робіць выгляд, што брэша. З аднаго боку — магіла, на магіле — вятрак, а там толькі стэп сніцца. Гэта мая карціна».
> 
> 
> 

Справа знізу чорнай фарбай дата і подпіс аўтара: 1842. Т. Шаўчэнка. Пад імі чырвонай фарбай другі аўтарскі подпіс: 1842. Т. Шаўчэнка.

Карціна захоўваецца ў Нацыянальным музеі Тараса Шаўчэнкі (інв. № ж — 100). Папярэднія месцы захавання: зборка Р. С. Тарноўскага, Музей украінскай даўніны У. В. Тарноўскага ў Чарнігаве (№ 427), Чарнігаўскі абласны гістарычны музей, Галерэя карцін Т. Р. Шаўчэнкі, (Харкаў), Цэнтральны музей Т. Р. Шаўчэнкі, (Кіеў).

У 1939 годзе карціна экспанавалася на Рэспубліканскай юбілейнай Шаўчэнкаўскай выставе ў Кіеве; 1951 год — на выставе выяўленчага мастацтва Украінскай ССР у Маскве.

Галава Кацярыны была намаляваная на адным баку 100-грыўнявай банкноты ўзору 2005 года.

Зноскі
------

1. ↑  Політбоністика-2, або похвала невідомим героям (руск.). *Украинская правда*. Праверана 4 лістапада 2022.

Спасылкі
--------

* http://litopys.org.ua
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дом культуры (значэнні).

**Дом культуры тэкстыльшчыкаў ААТ «Магатэкс»** — дом культуры ў Магілёве, размешчаны па адрасе вул. Грышына, 87.

Заснаваны ў 1983 годзе. Агульная плошча памяшканняў 1375 м². Мае глядзельную залу на 550 месцаў, кафэ на 150, лекцыйны пакой, 2 вялікія холы, більярдную, памяшканні для заняткаў калектываў мастацкай творчасці. Дзейнічаюць 16 аматарскіх творчых калектываў, 3 з якіх маюць званне «народны» (фальклорны ансамбль «Крамяны», хор ветэранаў вайны і працы, тэатр эстрадных мініяцюр «Эпатаж») і 1 «узорны» (дзіцячы танцавальны калектыў «Расінка»).

Калектывы Дома культуры — удзельнікі і дыпламанты міжнародных фестываляў: дзяцей і юнацтва «Новая хваля ідэй» (с. Кранева, Балгарыя, 2011), эстраднай песні (г. Хіславічы, Смаленская вобласці, Расія, 2012), музычнага «Залаты шлягер» (г. Магілёў, 2013), рэспубліканскіх конкурсаў: «Спяваючыя гарады» (2012—2013), «Акадэмія талентаў» (2013, абодва Мінск) і інш.

Літаратура
----------

* Магілёўскі дом культуры «Магатэкс» // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі. — Т. 5. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0495-2.
**Дом па Ленінскай вуліцы, 11** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Былы манастырскі корпус Магілёўскага Спаскага манастыра.

Гісторыя
--------

Комплекс пабудоў духоўнай семінарыі і рэзідэнцыя архірэя ў першай палове XIX ст. Манастырскі корпус з гандлёвымі радамі справа ўнізе
Пабудаваны з цэглы разам з мураванай агароджай з брамай і двух’яруснай званіцай у 1785 годзе як жылы корпус Спаскага манастыра (10—17 стагоддзі), на тэрыторыі якога з 2-й паловы 18 ст. размяшчаўся архірэйскі двор, а ў 1780-я гады быў пабудаваны комплекс духоўнай семінарыі (не захаваўся), якія ўтваралі адзіны буйны горадабудаўнічы ансамбль, што займаў увесь квартал на вул. Ветранай (сучасная вул. Ленінская).

Манастыр зачынены ў 1918 г. Царква і іншыя будынкі пашкоджаны ў час Вялікай Айчыннай вайны і пазней знесены.

Архітэктура
-----------

Г-падобны ў плане манастырскі корпус разам з агароджай абкружаў усю тэрыторыю манастыра і ўтвараў трапецападобны ў плане ўнутраны дворык. Да манастырскага корпуса далучаліся гандлёвыя рады з арачнымі ўваходамі, што вялі ў крамы. Манастырскі корпус складаўся з двухпавярховай часткі (дзе размяшчалася кансісторыя аднапавярховага крыла, (манаскія келлі, убудаваная царква, гаспадарскія памяшканні). 

Двухпавярховы корпус
Аднапавярховы корпус
Захаваліся двухпавярховы корпус з падвалам (галоўным тарцовым фасадам выходзіць на вул. Ленінскую) і частка аднапавярховага крыла, прыбудаванага з боку двара. Фасады двухпавярховага корпуса аздоблены на вышыню 2 паверхаў пілястрамі, якія завяршаюцца іанічнымі капітэлямі. Высокія прамавугольныя аконныя праёмы дэкарыраваны ліштвамі з замковым каменем. Дэкаратыўным элементам фасадаў з’яўляюцца падаконныя прамавугольныя нішы. Фасад аднапавярховага крыла члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з простымі ліштвамі і ўпрыгожаны міжаконнымі лапаткамі. Унутраная планіроўка зменена. Будынак мае рысы пераходнага перыяду ад барока да класіцызму.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
2. 1 2  Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.
3. ↑  Могилевский Спасо-Преображенский монастырь

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Ленінскай вуліцы, 11 (Магілёў)
* Дом па Ленінскай вуліцы, 11 (Магілёў) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
**Дом кампаніі «Зінгер»** (вядомы таксама як «Ленінградскі Дом кнігі») — будынак у Санкт-Пецярбургу, размешчанае па адрасе: Неўскі праспект, дом 28, помнік архітэктуры федэральнага значэння, знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці.

Гісторыя
--------

Шасціпавярховы з мансардай будынак у стылі мадэрн, плошчай каля 7000 м ² быў пабудаваны ў 1902-1904 па праекце архітэктара Паўла Сюзора для «Акцыянернай кампаніі Зінгер ў Расіі». Праект быў наватарскім і па тэхнічным выкананні, і па стылі, і па прызначэнні. Першапачаткова кіраўніцтва кампаніі "Зінгер", якая вырабляла швейныя машыны, хацела пабудаваць небаскроб, падобны да таго, што ў гэты час будаваўся кампаніяй у Нью-Ёрку: шматпавярховы будынак з мноствам офісаў. Аднак будынак у цэнтры Санкт-Пецярбурга не мог перавышаць 23,5 метраў да карніза. Архітэктар бліскуча вырашыў супярэчнасць: над шасцю паверхамі з мансардай ён узвёў вежу, увянчаную шкляным глобусам, дыяметр якога — 2,8 м. Менавіта гэтая, накіраваная ўвысь вежа, і стварае ўражанне вышыннасці, але пры гэтым, дзякуючы сваёй лёгкасці, не засланяе купалаў Казанскага Сабору і Спаса на крыві, якія ўзвышаюцца над Неўскім праспектам.

Фатаграфіі
----------

* 
* 
* 
* 
*

Спасылкі
--------

* Сайт Санкт-Пецярбургскага Дому Кнігі Архівавана 20 верасня 2012.
* Дом кампаніі «Зінгер» на сайце пецярбургскай архітэктуры.
**Дом па Камсамольскай вуліцы, 30** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Пабудаваны ў другой палове XIX — пачатку XX ст. з цэглы.

Архітэктура
-----------

Плоскасць галоўнага фасада падзелена пілястрамі на чатыры розныя па памеры часткі. Пілястрамі вылучаны часткі будынкі, дзе размешчаны: арачны праезд на тэрыторыю ўнутранага двара і галоўны ўваход у будынак. Арачны праезд ва ўнутраны двор, верагодна, закладзены пасля 1939 года, бо да гэтага часу існавала правіла, што на кожны ўчастак мусіць быў быць самастойны ўезд. З прычыны таго, што будынак займаў усю шырыню ўчастку, праезд мусіў быў быць у структуры будынка. Пасля 1939 года, пасля таго, як была праведзена нацыяналізацыя, гэта правіла перастала дзейнічаць. Цяпер на месцы праезда знаходзіцца аконны праём.

Архітэктурнае рашэнне будынка асіметрычнае, але ў той жа час, гэта асіметрыя прыкметная толькі пры ўважлівым разглядзе. Па гарызанталі сцяна галоўнага фасада падзелена простым міжпавярховым паяском. Другую і трэцюю гарызантальную лінію праводзяць падаконныя цягі першага і другога паверхаў. Завяршаецца сцяна галоўнага фасада развітым карнізам з сухарыкамі. Дваровай фасад у наш час атынкаваны. Ён першапачаткова меў простае рашэнне: аконныя і дзвярныя праёмы не мелі ліштваў. Акрамя простага па рашэнні карніза, дваровы фасад не мае архітэктурных дэталяў. Бакавы фасад з боку дому нумар 28, як і першапачаткова, не мае аконных ці дзвярных праёмаў. Дах будынка двухсхільны, пакрыты бляхай.

Асноўны акцэнт у архітэктурным рашэнні будынка зроблены на стварэнне выразнага вобраза галоўнага фасада. Архітэктурныя дэталі, такія як розныя па малюнку ліштвы, сандрыкі, філёнгі, паяскі, пілястры, карніз, выкананыя з выкарыстаннем разнастайнай па канфігурацыі фігурнай цэглы, стварылі запамінальны вобраз будынка, пабудаванага ў «цагляным стылі».

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Воробей А.В.*. ОСОБЕННОСТИ ЭКЛЕКТИКИ В АРХИТЕКТУРЕ ДОХОДНЫХ ДОМОВ ГОРОДА БРЕСТА ВТОРОЙ ПОЛОВИНЫ XIX – НАЧАЛА XX ВЕКОВ (руск.)(недаступная спасылка) (26 ліпеня 2017). Архівавана з першакрыніцы 13 чэрвеня 2020. Праверана 13 чэрвеня 2020.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Дом па Ленінскай вуліцы, 5а** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Помнік жылой архітэктуры класіцызму. Размешчаны ў двары дамоў № 1—7, за гарадской ратушай.

Гісторыя
--------

Пабудаваны ў канцы XVIII — пачатку XIX ст. з цэглы як жылы дом.

У наш час з боку Дняпра да будынка прыбудаваны жылы дом па адрасе вуліца Архірэйскі Вал Каніскага, 7.

У 2017 годзе тарэц будынка быў упрыгожаны муралам, створаным мастаком Рыгорам Шараевым. Праект быў прапанаваны ў гонар 750-годдзя Магілёва адным з прадпрымальнікаў, які пражывае ў доме каля ратушы, ён жа і выступіў спонсарам стварэння роспісу. Малюнак складаецца з герба Магілёва, выяў майстроў — шкловыдзімальніка і ганчара, а таксама найстаражытнай захаванай выявы горада з гравюры 1702 года і арнаменту са старонак старадаўніх магілёўскіх кніг.

У будынку пасля завяршэння рамонту ў 2018 годзе будзе размешчана экспазіцыя і сховішча фондаў гарадскога гістарычнага музея.

Архітэктура
-----------

Дом № 5а уяўляе сабой прамавугольны ў плане двухпавярховы будынак з падвалам. Вуглавая плоскасць паміж фасадамі, арыентаванымі ў бок Дняпра і плошчы Славы, скошана. Гладкія сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Паверхі падзяляе карнізны пояс, сцены завершаны развітым прафіляваным карнізам. Унутраная планіроўка анфіладнага тыпу.

Заўвагі
-------

1. ↑  У старых крыніцах дом мае нумар 3а

Зноскі

1. 1 2 3  Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.
2. 1 2  МУЗЕЙ ИСТОРИИ МОГИЛЁВА У РАТУШИ УКРАСИЛО ГРАФФИТИ С ГЕРБОМ ГОРОДА Архівавана 9 жніўня 2017.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Ленінскай вуліцы, 5а (Магілёў)
**Дом купца Брэйдо** — будынак гістарычным цэнтры Полацка, размешчаны па праспекце Францыска Скарыны, 9 (да 2009 года па пр. Карла Маркса), на рагу з вул. Энгельса. Пабудаваны ў канцы XIX — пачатку ХХ ст. у стылі мадэрн.

Дом у 1918 годзе
У 1918 г. прыватны дом купца Мендаля Іцкавіча Брэйдо. На першым паверсе знаходзілася аптэка для яўрэяў. У перыяд акупацыі ў будынку размяшчалася палявая кнігарня.

Разбураны будынак у 1941 годзе
Шмат гадоў да самай Вялікай Айчыннай вайны 1941-1945 гг. у будынку размяшчаўся Полацкі райвыканкам са сваімі аддзеламі. На трэцім паверсе на рагу дома была збудаваная пажарная вежа, якая стаяла да 1927 г. пакуль не збудавалі будынак пажарнай службы з вежай, скарыстаўшы памяшканні махоркавай фабрыкі Рыўліна. 

У 2000-я гг. у будынку месціліся крамы «Ювеліргандлю» і «Вайсковая кніга».

Зноскі
------

1. ↑  Интерактивный план «Полоцк 1918 г.»
2. 1 2  *Дэйніс І.П.* Полацкая даўніна / І. П. Дэйніс; уклад. прадм. і камент. М. Баўтовіча; пер. з рус. мовы М. Ермалаева.. — Мінск: Медисонт, 2007. — С. 214. — 330 с. — ISBN 978-985-6530-74-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом купца Брэйдо
яйце *Branta bernicla* 
**Чорная казарка** (*Branta bernicla*) — вадаплаўная птушка сямейства качыных.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Чорная казарка — самы дробны прадстаўнік роду казарак. Галава і шыя чорныя, спіна і крылы цёмна-бурыя. На шыі пад горлам у дарослых птушак белы нашыйнік. Жывот у розных падвідаў ад светлага да амаль чорнага. Лапы і дзюба чорныя. Колькасць чорных казарак складае каля 400—500 тысяч асоб — у залежнасці ад штогадовай паспяховасці размнажэння.

**Падвіды:**

* Branta bernicla bernicla Linnaeus, 1758
* Branta bernicla hrota O. F. Muller, 1776
* Branta bernicla nigricans Lawrence, 1846

Распаўсюджванне
---------------

Гняздуюцца на поўначы тундры каля марскіх узбярэжжаў і на гарах у Еўразіі і Паўночнай Амерыцы, заходзячы нават за Палярны круг. Зімуюць паўднёвей на берагах рэк і азёр у Даніі і Англіі. Некаторыя чорныя казаркі частку зімы праводзіць на Паўночным моры. У Расіі сустракаецца атлантычны падвід чорныч казарак, якія гняздуюцца на Зямлі Франца-Іосіфа. Залятаюць чорныя казарка на Новую Зямлю, паўвостраў Таймыр. Гэтыя казаркі, як відаць, гняздуюцца ў канадскай тундры, а зімуюць у ЗША.

### Харчаванне

У перыяд размнажэння чорныя казаркі сілкуюцца травой, мохам, лішайнікамі і багавіннем. У перыяд зімоўкі ядуць у асноўным марскія водарасці.

### Размнажэнне

Чорная казарка гняздуецца часцей за ўсё асобнымі парамі або невялікімі калоніямі на раўніне камяністых тундраў. Палавая сталасць надыходзіць у 2 гады ці пазней. У муры 03/05 яек.
**Каця Кірылава Паскалева** (балг.: Катя Кирилова Паскалева; 18 верасня 1945, Петрыч, Балгарыя — 23 ліпеня 2002, Сафія) — балгарская актрыса

 тэатра і кіно; Заслужаная артыстка НРБ (1974).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 18 верасня 1945 года ў горадзе Петрыч (Балгарыя).

У 1967 годзе скончыла Нацыянальную акадэмію тэатральнага мастацтва «Кръстьо Сарафов», навучалася ў акцёрскім класе Метадзі Андонава.

Шмат здымалася ў балгарскім кіно. Таксама працавала ў драматычных тэатрах Балгарыі — у Талбухіне (цяпер — Добрыч), Пазарджыку, Плоўдзіве, Сафіі. З 1985 года Паскалева — актрыса Дзяржаўнага тэатра сатыры імя Алека Канстанцінава.

Была членам Саюза балгарскіх кінематаграфістаў, узнагароджана рознымі прэміямі і ўзнагародамі.

Памерла 23 ліпеня 2002 года ў Сафіі ад раку горла, прычынай якога стала шматгадовае курэнне.

Зноскі
------

1. 1 2  Catalog of the German National Library Праверана 1 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
2. ↑  Catalog of the German National Library Праверана 10 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
3. ↑  ПАСКАЛЕВА Катя

Спасылкі
--------

* Катя Паскалева – переоткрытие(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1710303 · BNF: 177343551 · GND: 1061502392 · ISNI: 0000 0000 5286 6659 · LCCN: nr2004036657 · NKC: xx0177807 · VIAF: 29487680 |

 |