**Палац Манук-Бея** — будынак, пабудаваны ў 1817 годзе архітэктарам Бернардаццы на заказ Манук-бея Мірзаяна — армяніна па паходжанні, турэцкага дыпламата і рускага разведчыка па сумяшчальніцтве, аднак пажыць у раскошы палаца Манук-бей не паспеў, таму што загінуў 20 ліпеня 1817 года.

Апісанне
--------

Дадзены будынак знаходзіцца ў горадзе Хынчэшты, у цэнтральнай частцы Малдовы. Ён ўваходзіць у склад Сядзібы Манук-Бея, якая апроч Палаца Манук-Бея, складаецца таксама і з Паляўнічага замка, Бібліятэкі і жылля для слуг. Палац знаходзіцца ў паўднёвай частцы горада на паўночным схіле ўзгорка, на ўскраіне парка. Ад галоўнага ўваходу ля падножжа ўзгорка да палаца праз парк вядзе алея. З-за схільнасці рэльефу, з вяршыні ўзгорка бачны толькі два паверхі, а з падножжа — тры. Палац выкананы ў духу французскага класіцызму, з шырокімі проймамі вокнаў і лоджый. На тэрасе, у тоўшчы сцен былі выдзеўбаны нішы ўпрыгожаныя прыгожымі фрэскамі, куды змяшчаліся статуі. Сядзіба была аточана прыгоннымі сценамі.

Столі палаца распісваў іншы вядомы армянін — Іван Айвазоўскі, аднак на дадзены момант ад роспісу не засталося і следу.

Дадзены палац мае вялікае гістарычнае значэнне і быў улучаны ў спіс нацыянальных набыткаў Малдовы. У дадзены момант стан будынка — здавальняльны. Апошняя рэстаўрацыя мела месца ў 70-80 гадах XX стагоддзя.

Гісторыя
--------

У часы спадчыннікаў Манук-бея сядзіба захапляла раскошай. Там білі фантаны, і была невялікая сажалка, што ўжо знікла. Усе будынкі сядзібы злучаліся з палацам шклянымі галерэямі.

Па сканчэнні Другой сусветнай вайны вайны палац быў у спешным парадку рэканструяваны і прыстасаваны пад тэхнікум, а ў канцы 50-х гадоў XX стагоддзя на загад начальствы былі разбураны прыгонныя сцены.

Пасля землятрусу 1986 года будынак прызналі аварыйным, тэхнікуму ў 1991 годзе падалі новае памяшканне — недалёка ад старога палаца. У 1993 годзе палацу надалі статус архітэктурнага помніка, аднак ніякіх рэканструкцыі з тых часоў не было здзейснена.

Падземныя хады
--------------

Ходзяць чуткі, што пад галерэямі былі і падземныя хады.

> 
> Пра падземныя хады ад флігеляў да палаца дакладна не вядома, але два вялікія падземныя хады, — сказаў Валерыу Улас, — сапраўды ёсць. Адзін — карацей, сканчаецца ля вялікага става, ледзь ніжэй сядзібы. Невядома, ці быў гэты стаў у часы Манук-бея, але падземны ход выходзіць проста да яго.
> 
> 
> 

Іншы падземны ход цягнецца праз увесь горад і праходзіць пад Домам культуры. Аднавіць цалкам падземныя галерэі наўрад ці атрымаецца. Яны давяліся дарэчы жыхарам горада Хынчэшты. Многія адмыслова дакопваліся да Манук-баеўскіх падзямелляў, каб зрабіць тут скляпы, але ўсё ж невялікія адрэзкі падземных хадоў адновяць — для экскурсантаў.

Зноскі
------

1. ↑  Palatul cu parc a lui Manuc-bei Архівавана 27 верасня 2007. din Hînceşti
2. ↑  Уникальная историческая усадьба Молдовы нуждается в реставрации (недаступная спасылка)
3. ↑  Манук-бей Мирзоян и его дворец в Хынчешть

Літаратура
----------

* G. Bezviconi, Manuc-bei // Din trecutul nostru
* А. Тораманян, Из истории строительной деятельности армян в Молдавии. «Внешторгиздат», Москва, 1991, стр. 137
* Revistă de etnologie, Nr.1

Спасылкі
--------

* Усадьба Манук-Бея
* Статья о Дворце Манук-Бея(недаступная спасылка)
* Palatul cu parc a lui Manuc-bei Архівавана 27 верасня 2007. (рум.)