recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Джэксан.

**Шэрыка Джэксан** (англ.: Shericka Jackson; нар. 16 ліпеня 1994, Сент-Ан, Мідлсекс) — ямайская лёгкаатлетка, бягунні на кароткія дыстанцыі, алімпійская чэмпіёнка 2020 года ў эстафеце 4×100 свету, шматразовая чэмпіёнка Ямайкі. Выступае ў бегу на 60, 100, 200 і 400 метраў. Уладальніца другога часу ў гісторыі, нацыянальнага рэкорду і рэкорда чэмпіянатаў свету ў бегу на 200 метраў (21,41).

Зноскі
------

1. ↑  Shericka JACKSON // World Athletics Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Diamond League · Olympedia · Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
**Народная школа Альты** (букмал: Alta folkehøgskole) — лютэранская школа, размешчаная ў камуне Альта ў Фінмарку. Школа размешчана за 6 км на поўдзень ад цэнтра горада Альта і за 12 км ад Альта-Люфтгамна. Спецыяльна арыентаваная на актыўны адпачынак і прымае каля 110 вучняў у год.

Вучні школы выбіраюць лінейны прадмет і чатыры факультатывы, падзеленыя па перыядах восень, лета і вясна/зіма. Усім студэнтам прадастаўляюцца сумесныя паездкі і дні з рознымі тэмамі і семінарамі. Сумесныя школьныя паездкі адпраўляюцца на Кольскі паўвостраў у Расіі і ў Леві ў Фінляндыі. Акрамя таго, сярод іншага, адбываюцца паездка ў Арашыту, дзе знаходзіцца школьны домік на плато Фінмарк-Віда, дзе адбываецца курс першай дапамогі, семінар па саамам (культура, мова, гісторыя) і інш.. У школе ёсць трэнажорная зала, стралковы трэнажор, веласіпедная майстэрня і інш.

Школа была заснавана ў 1917 годзе ў Хавейсуне ў камуне Масой пад назвай Эйтун. На працягу першых 50 гадоў Эйтун быў нацыянальным універсітэтам у Хавейсуне ў камуне Масой, але ў 1967 годзе было прынята рашэнне перанесці школу ў Альту. 22 верасня 1968 года пачалося будаўніцтва новай школы, і яно скончылася 13 верасня 1970 года. Хоць школа цяпер знаходзілася пасярод лесу, гэта быў Эйтун, назва якога захоўвалася да снежня 2016 года, калі школа змяніла сваю назву. Жывёльны двор па-ранейшаму называецца Эйтун.

Школа размешчана ў сасновым бары ля падножжа гары Шодэварэ і ў некалькіх хвілінах хады ад ракі Альтэльва. Будынак школы, 8 інтэрнатаў і вялікая сабачая ферма размешчаны вакол ідылічнай фермы. Школа належыць Нарвежскай місіі і Аб’яднанай унутранай місіі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* oytun.no — афіцыйны сайт
720 мл асветленай газы
**Га́за** — сумесі вуглевадародаў (ад C12 да C15), якія выкіпаюць у інтэрвале тэмператур 150—250 °C, празрыстыя, злёгку алеістыя навобмацак, гаручая вадкасць, якая атрымліваецца шляхам прамой перагонкі або рэктыфікацыі нафты.

Уласцівасці і склад
-------------------

Шчыльнасць 0,78—0,85 г/см³ (пры 20 °C), глейкасць 1,2—4,5 мм²/с (пры 20 °C), тэмпература ўспышкі 28—72 °C, цеплыня згарання каля 43 МДж/кг.

У залежнасці ад хімічнага складу і спосабу перапрацоўкі нафты, з якой атрымана газа, у яе склад уваходзяць:

* гранічныя аліфатычныя вуглевадароды — 20—60 %
* нафтэнавыя вуглевадароды — 20—50 %
* Біцыклічныя араматычныя — 5—25 %
* негранічныя вуглевадароды — да 2 %
* Прымешкі сярністых, азоцістых або кіслародных злучэнняў.

Выкарыстанне
------------

Газа выкарыстоўваецца ў якасці паліва для ракетных і авіяцыйных рухавікоў, бытавых награвальных і асвятляльных прыбораў, апаратаў для рэзкі металаў, у якасці сыравіны для піролізу і інш.

Літаратура
----------

* Газа // Хімічны слоўнік навучэнца. — Мн.: Народная асвета, 2004. — С. 71.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4). — 423—424.
* *Пучков Н. Г.* Керосин // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
* Керосин // Российская энциклопедия по охране труда: В 3 т. — 2-е изд. перераб. и доп. — М.: Изд-во НЦ ЭНАС, 2007. (руск.)

Спасылкі
--------

* Артыкул на сайце ХиМиК.ру (руск.)
**Атынг Му** (англ.: Athing Mu; нар. 8 чэрвеня 2002 года, Трэнтан) — амерыканская бягуха на сярэднія дыстанцыі, двухразовая чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

Спартыўная каръера
------------------

На Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа Му выйграла два залатыя медалі ў бегу на 800 метраў і жаночай эстафеце 4 х 400 метраў. Яна пабіла рэкорд Амерыкі сярод жанчын на 800 метраў з вынікам 1.55.21 і завяршыла 53-гадовую засуху алімпійскіх перамог для ЗША — апошняй амерыканкай, якая выйграла 800 метраў, была Мэдлін Мэнінг на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 года.

На чэмпіянаце свету 2023 года, які адбыўся ў Будапешце, у бегу на 800 метраў, Атынг стала бронзавай прызёркай з вынікам 1:56,61.

Зноскі
------

1. ↑  Athing Mu // World Athletics Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205'></a>
2. 1 2

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Diamond League · Olympedia · Olympic Channel · Tilastopaja · World Athletics · Алімпійскі камітэт ЗША |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Зеніт (значэнні).
**Зеніт** — расійскі прафесійны баскетбольны клуб з Санкт-Пецярбургі.

Гісторыя
--------

Карані клуба ідуць у Падмаскоўе, летам 2014 года баскетбольны клуб «Трыумф» з падмаскоўных Люберцаў з-за фінансавых цяжкасцяў змяніў прапіску і перабраўся на берагі Нявы пад эгіду футбольнага клубу «Зеніт». Пры гэтым пераемніку дасталіся ўсе правы і прывілеі: піцерцы аўтаматычна атрымалі месца ў Адзінай Лізе ВТБ і Кубку Еўропы.

Летам 2019 года арганізатары Еўралігі далі клубу «wild card» для ўдзелу ў самым моцным клубным турніры Еўропы.

Трэнеры
-------

* Жаан Плаза (2018—2020)

Зноскі
------

1. ↑  Зеніт. Прэв’ю да матчу Архівавана 16 ліпеня 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
**Сцяг Беразіна** — сцяг горада Беразіно і Бярэзінскага раёна. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 лістапада 2007 г. № 595.

Апісанне
--------

Сцяг г. Беразіно і Бярэзінскага раёна ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у ніжняй частцы якога на добрым боку змесцавана гарызантальная палоса зялёнага колеру, складальная 1/3 яго шырыні. У цэнтры на палосе адлюстраваны ўзніклы з жоўтай кароны ліс чырвонага колеру, павернуты налева, які трымае ў лапах стралу жоўтага колеру, перакрыжаваную дзвюма папярэчынамі. У нізе на зялёным полі змесцаваны тры перакуленыя дубовыя лісты белага колеру з двума жалудамі.

Спасылкі
--------

* Герб города Березино //

| ⛭Сцягі адзінак Мінскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Барысаў ·  Беразіно ·  Валожын ·  Вілейка ·  Дзяржынск ·  Жодзіна ·  Капыль ·  Клецк ·  Крупкі ·  Любань ·  Маладзечна ·  Мар’іна Горка ·  Мінск1 ·  Мядзел ·  Нясвіж ·  Салігорск ·  Слуцк ·  Смалявічы ·  Старыя Дарогі ·  Стоўбцы ·  Узда ·  Чэрвень |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Гарадзея ·  Радашковічы |
| Раёны | 
Мінскі |
| 1 не ўваходзіць у склад вобласці |
**Пресідэнтэ-Рыяс** (ісп.: Lago Presidente Ríos) — возера на паўвостраве Тайтаа ў вобласці Aйсен-дэль-Хенераль-Карлас-Ібаньес-дэль-Кампа ў Чылі.

Агульныя звесткі
----------------

Возера размешчана ў цэнтральнай частцы Тайтаа, складаецца з некалькіх рукавоў і па сваёй форме нагадвае літару Н. Паверхня возера падзелена паміж нацыянальным паркам Лагуна Сан-Рафаэль  (англ.) (бел. і запаведнікам Лас-Гуайтэкас  (англ.) (бел..

Плошча возера складае 352 км². Сцёк на паўночны ўсход у фіёрд Барас-Арана Ціхага акіяна.

Зноскі
------

1. ↑  Карта Чили, масштаб 1:19 000 000, ГУГК, 1986 год
2. ↑  Большой атлас мира, издательство «Ридерз Дайджест», 2007, стр.294-295, ISBN 978-5-89355-169-3

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 237145857876123020997 |
**Хвошч галінасты** (*Equisetum ramosissimum* Desf.) — від хвошчападобных раслін.

Этымалогія
----------

лац.: ramosissimum — «са мноствам галінак».

Апісанне
--------

Шматгадовая расліна, карэнішчавы геафіт. Высокі хвошч, да аднаго метра даўжынёй, разгалінаваны. Дыяметр ствала складае да 1 см, з 8-20 рэбрамі. Сцёблы зялёныя, калі сухія — бялёсыя, не зімуюць. Шышкі 8-15 мм, завостраныя. Споры 35-55 мікраметраў. 2n = 216 храмасом.

Распаўсюджанне
--------------

Афрыка: Кенія; Танзанія; Уганда; Эфіопія; Самалі; Алжыр; Егіпет [укл. Сінай]; Лівія; Марока; Туніс; Ісландыя; Малаві; Мазамбік; Замбія; Зімбабвэ; Лесота, Намібія, Паўднёвая Афрыка; Свазіленд; Мадагаскар; Маўрыкій. Каўказ: Арменія, Азербайджан; Грузія; Расія — Дагестан, Перадкаўказзе, Заходняя Сібір, Еўрапейская частка. Азія: Кітай, Японія; Тайвань; Казахстан; Кыргызстан; Таджыкістан; Туркменістан; Узбекістан; Кіпр; Ізраіль; Іярданія; Ліван; Сірыя; Турцыя; Індыя; Шры-Ланка; Філіпіны. Еўропа: Эстонія, Латвія; Літва; Украіна; Аўстрыя; Чэхія; Германія; Венгрыя; Нідэрланды; Польшча; Швейцарыя; Індыя; Боснія і Герцагавіна; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя; Італія; Турцыя; Румынія, Сербія; Славенія; Францыя; Партугалія; Іспанія; Іспанія. Натуралізаваны: у іншых краінах.

Расце ў трапічных і ўмераных зонах абодвух паўшар’яў. Жыве ў месцах з высокім уздзеяннем чалавека, такіх як набярэжныя, пасевы, краі арашальных каналаў і г.  д. Любіць пяшчаны або жвіравы грунт. Расце ва ўмераным клімаце ў сырых, паўцяністых участках ва ўсім свеце, асабліва ў Паўночнай Амерыцы і Еўропе, за выключэннем Аўстраліі, дзе расце пераважна на пясчаных, сухіх, камяністых месцах і абочынах.

Галерэя
-------

* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 49. — 160 с. — 2 350 экз.
2. ↑  Довідник назв рослин України
3. ↑  Стан та перспективи розвитку природно-заповідної справи у Харківській області Архівавана 31 сакавіка 2016.  (укр.)
4. ↑  Dictionary of Botanical Epithets

Спасылкі
--------

* GRIN-Global Web v 1.9.4.2
* Vascular Flora
* Хвошч галінасты: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.) (Праверана 20 студзеня 2016)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · Plantarium · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4564204-7 · LCCN: sh88022225 |
**Насы́чаная па́ра** — гэта пара, якая знаходзіцца ў дынамічнай раўнавазе са сваёй вадкасцю.

**Вільготная насычаная пара** — раўнаважная сумесь, якая складаецца з вадкай і паравой фазы.

**Сухая насычаная пара** — гэта пара, у якой адсутнічае завісь часціц вадкай фазы, а тэмпература роўная тэмпературы насычэння пры дадзеным ціску.

Тлумачэнне
----------

Пры выпарэнні вадкасці колькасць малекул, якія перайшлі ў іншы агрэгатны стан і сталі парай няўхільна ўзрастае. Гэтак адбываецца да таго моманту, пакуль не будуць дасягнутыя ўмовы, пры якіх колькасць малекул, пакідаючых вадкасць, будзе роўнае колькасці малекул, якія пад уздзеяннем гравітацыйных сіл вяртаюцца на паверхню вадкасці (за той жа прамежак часу).

Раўнавага газападобнай і вадкай фазаў з’яўляецца дынамічнай, так як малекулы, здзяйсняючы хаатычны цеплавы рух безупынна пераходзяць цераз мяжу з адной фазы ў іншую і адваротна. Таму такі стан называецца станам дынамічнай раўнавагі.
Такім чынам пераходзім да вызначэння паняцця "Насычаная пара".

Параметры насычанай пары
------------------------

Ціск пары, калі яна насычаная завецца ціскам насычанай пары і мае абазначэнне {\displaystyle p\_{H}} ці {\displaystyle p\_{s}} (індэкс "s" ад англ. saturated steam - "насычаная пара").  

Аналагічна і з тэмпературай насычанай пары {\displaystyle T\_{H}} ці {\displaystyle T\_{s}}.  

Пара, ціск якой меншы за ціск насычанай пары завецца ненасычанай. Ненасычаная пара падпарадкоўваецца законам ідэальнага газа.

Уласцівасці
-----------

Акрэслім асноўныя ўласцівасці насычанай пары:

1. Пры сталай тэмпературы, гэта значыць ізатэрмічным працэсе {\displaystyle T=const}, ціск насычанай пары не залежыць ад яго аб’ёма {\displaystyle V=const}. Таму закон Бойля-Марыёта для насычанай пары не выконваецца.

2. Пры сталым аб’ёме, ізахорны працэс {\displaystyle V=const}, ціск насычанай пары з ростам тэмпературы павялічваецца хутчэй, чым ціск ідэальнага газа, з прычыны роста канцэтрацыі малекул. Як вынік - закон Гей-Люсака пры гэтым не выконваецца.

3. З прычыны адрознення ўласцівасцяў насычанай пары ад уласцівасцяў ненасычанай Ураўненне Клапейрона-Мендзелеева апісвае стан насычанай пары толькі прыблізна.

Такім чынам насычаная пара не падпарадкоўваецца законам ідэальнага газа. 
Значэнні ціску і шчыльнасці насычанай пары пры зададзенай тэмпературы можна вызначыць са спецыяльных табліц, а для вадзяной пары – яшчэ і па h,s-дыяграме вады і вадзяной пары.

Ціск і шчыльнасць насычанай пары павялічваюцца з ростам тэмпературы.

Гл. таксама
-----------

* Пара
* Сухасць пары
* Перагрэтая пара
* Выпарэнне
* Рэальны газ

Літаратура
----------

* Жилко В. В. Лавриненко А. В. Маркович Л. Г. Физика – Минск: Народная асвета, 2002, 382 с.
* Бурдаков В. П. Термодинамика – Москва: Дрофа, 2009, 479 с.
**Наразная зброя** — агнястрэльная зброя, у якой канал ствала мае нарэзы (вінтавыя барозны), якія надаюць снараду (кулі) вярчэнне вакол падоўжнай восі, часткова ператвараючы ў вярчэнне энергію паступальнага руху снарада (кулі). Вярчэнне снарада (кулі) ў палёце забяспечвае яго ўстойлівасць на траекторыі, павышае дальнасць і кучнасць стральбы.

Нарэзка бывае **правая** (злева ўверх направа; у пераважнай большасці сістэм узбраення) і **левая** (справа ўверх налева; у французскіх сістэмах узбраення).

Існаванне нарэзкі прыводзіць да існавання розных спосабаў вымярэння калібру зброі.

У час станаўлення наразной зброі (XIX ст.) існавалі шматлікія віды нарэзкі і спосабы надання вярчэння снараду (кулі) — гл. куля Мінье  (руск.) (бел.. У наш час наданне вярчэння пераважна здзяйсняецца ў артылерыі — з дапамогай вядучага паяска з матэрыялу, больш мягкага за сталь ствала, у стралковай зброі — праз выкарыстанне абалонкі кулі з такога матэрыялу.

З’яўленне наразной (стралковай) зброі адносяць да XV ст. Масавае выкарыстанне наразной зброі пачалося ў сярэдзіне XIX ст. з развіццём тэхналогій і масавых метадаў вытворчасці.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 177929929 |
Не блытаць з Ліцвінамі.

**«Ліцьвіны»** (англ.: The Litwins, ням.: die Litwinen, польск.: Licwiny, руск.: Литвины, балг.: Литвините, італ.: Litvini) — адзін з самых аўтарытэтных фолк-гуртоў Беларусі. Калектыў пачаў граць альтэрнатыўны фолк яшчэ пад канец 1980-х. У 1980-1990-я гурт адраджаў беларускія аўтэнтычныя спевы.

Гісторыя
--------

Увосень 1987 году ўпершыню сустрэліся Наталля Матыліцкая і Уладзімір Бербераў, які шукаў спявачку для свайго музычнага праекта. Наталля, родам са Случчыны, толькі пачынала спрабаваць сябе ў народных спевах, пераняўшы манеру ад вясковых бабуляў і закахаўшыся ў гэтае мастацтва. Уладзімір тады толькі пачынаў самастойную працу па вывучэнні народных інструментаў і музычнага фальклёру, каб стварыць гурт, заснаваны на сапраўдных, музейных, узорах народнага інструментарыю, адзення і выканальніцтва, «жывы працяг музея». Погляды абоіх на музычны фальклёр супалі, і праз год дуэт дэбютаваў на сцэне мінскага Дома літаратара.

У 1990 годзе да дуэта далучіліся Ксенія Дзягілева — скрыпачка, і Мікола Трус — тэнар, родам са Слонімшчыны. Тым жа летам гурт узяў назву «Ліцьвіны» — у памяць пра залаты век беларускай гісторыі — кругабег Вялікага Княства Літоўскага. Цалкам гурт аформіўся ўжо ў 1991 годзе ў складзе 9 музыкаў.

У 1992 годзе быў запісаны першы альбом «Галуб на чарэшні, галубка на вішні», які распаўсюджваўся на касетах, перавыдадзены ў 1998-м, а на CD выйшаў у 2002 годзе.﻿

7 студзеня 2021 году гурт даў канцэрт з нагоды свайго 30-годдзя.

Склад
-----

Станам на студзень 2021 года:

* Уладзімір Бербераў — дуда, спеў,
* Наталля Матыліцкая — спеў,
* Алеся Ісса — спеў,
* Алена Мялешка — скрыпка.

Зноскі
------

1. 1 2  Заўтра ў Мінску выступіць легендарны фольк-гурт «Ліцьвіны» (бел.) // *Новы Час*. — 08-01-2021.
2. ↑  *Надзея Кудрэйка.* "Мы адчувалі сябе рыцарамі…" (бел.). — 06.02.2021 - 13.02.2021. — № 6 (1497).
3. ↑  Артыкул

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка «Ліцьвінаў» у сацыяльнай сетцы VK
* Ліцьвіны (Беларусь) (бел.) // *Этнаўсё*.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK |
«**Эдэ́м**» (венг.: Éden) — мастацкі фільм 2020 года рэжысёркі Агнэш Кочыш.

Сюжэт
-----

Эва пакутуе ад алергіі на ўсе хімічныя рэчывы, забруджанне паветра, радыёхвалі і электрамагнітнае выпраменьванне. Ёй неабходная поўная ізаляцыя ад навакольнага свету. Найменшая памылка можа прывесці да смерці. Эва бачыцца толькі з братам і лекарамі, якія праводзяць над ёй доследы. Яе выпадак прыцягвае ўвагу псіхіятра, які спрабуе даведацца, хвароба Эвы рэальная ці існуе толькі ў яе свядомасці. І ці зможа каханне выратаваць яе?

Акцёрскі склад
--------------

* Лана Барыч
* Дан Стойвен
* Лорант Бочкар-Шало
* Мая Рабэрці
* Залан Макранцы
* Роберт Кардаш

Узнагароды
----------

Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 6 намінацыямі.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑  Eden (2020) — IMDb (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 31 снежня 2020.
5. ↑  Эдэм  (бел.).  Сайт кінафестывалю «*Лістапад*». Праверана 31 снежня 2020.
6. ↑  Eden — Awards (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 31 снежня 2020.

Спасылкі
--------

* Эдэм на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Отар.
«Продкі Отара», В. Г. Колінгвуд (1908)
**Отар** (стар.-сканд.: Óttar), таксама вядомы як **Отар Прастак** — пратэжэ (па некаторых версіях, таксама палюбоўнік) багіні Фрэі. Ён згаданы ў Хіндлулёд са Старэйшай Эды. Там Отар прадстаўлены як вялікі прыхільнік багінь. Ён узвёў з камянёў алтар, хёрг (стар.-сканд.: hörgr), і здзейсніў на ім шмат паднашэнняў і клятваў Фрэі. Багіня адгукнулася на яго малітвы і адправілася на пошукі яго радаводу. Фрэя замаскіравала Отара пад свайго кабана па імі Хільдысвіні і адправілася з ім да вёльвы Хіндле. Там Фрэя вымусіла Хіндлу расказаць Отару пра яго продкаў, а таксама даць яму памятнае зелле, каб ён змог запамятаць усё, што яму было адкрыта.

Паводле меркавання Віктара Рыдберга, Отар — адзін са спосабаў напісання імя Ода.

Зноскі
------

1. ↑  *Gods and Goddesses of the Northland*, Віктар Рыдберг

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Атурэчванне** (турэцк.: Türkleştirme) — працэсс асіміляцыі нецюркскіх народаў шляхам распаўсюджвання сярод іх цюркскай самасвядомасці і (раней) ісламскай веры.

Масавы прыход у другой палове XI ст. цюркскіх пляменаў на тэрыторыю Анатоліі прывеў да павялячэння іх вагі ў дадзеным рэгіёне, у якім дагэтуль пражывалі народы розных культур. У 1071 годзе яны захапілі ўсю Анатолію.

Першая дзяржава — Сельджукідаў узнікла ў сяр. XI ст. у выніку экспансіі цюркаў-агузаў (сельджукаў) пад кіраўніцтвам дынастыі Сельджукідаў. Сельджукі аб’ядналі расколаты палітычны ландшафт ўсходняга ісламскага свету і адыгралі галоўную ролю ў першым і другім крыжовых паходах. Моцна персавізаваныя (а паздней і арабіізаваныя) у культуры і мове, сельджукі таксама адыгралі важную ролю ў развіцці цюрка-персідскай культуры, нават экспартуючы персідскую культуру ў астатнюю Анатолію. Рассяленне цюркскіх плямёнаў у паўночна-заходніх перыферыйных частках імперыі з ваенна-стратэгічнай мэтай аховы ад нападаў суседніх дзяржаў прывяло да паступовай цюркізацыі гэтых тэрыторый. Перашапачаткова ў склад дзяржавы ўвайшлі Заходні Іран, Азербайджан і Ірак. Да канца XI ст. былі заваяваныя Арменія, Малая Азія, Сірыя, Палесціна.

Асманская імперыя
-----------------

Асноўны артыкул: **Асманская імперыя**
Са з’яўленнем імперыі, у склад якой уваходзілі шматлікія хрысціянскія народы, з’явілася ўнікальная з’ява пад назвай *devşirme*, альбо «падатак крывей». Хлопчыкі ў дзяцінстве забіраліся з сямей і аддаваліся ў ісламскія сем’і, дзе вывучалі асмансую мову і ісламскія звычаі. Пазней яны выхоўваліся ў лагерах, дзе з іх рабілі ваяроў янычар (*yeniçeri*), якія былі адданыя асабіста султану. Пасля сканчэння службы янычары маглі займацца грамадскімі справамі, заводзіць сем’і, займаць дзяржаўныя пасады, гандляваць.

Асноўны артыкул: **Генацыд армян**
Палітычны крызіс і Першая сусветная вайна прывялі да масавага генацыду хрысціянскіх народаў, якія пражывалі на тэрыторыі Асманскай імперыі. Здараліся выпадкі, калі прадстаўнікі пераследуемых народаў прымусова адмаўляліся ад сваёй рэлігіі і ідэнтычнасці.

Турэцкая рэспубліка
-------------------

Асноўны артыкул: **Турцыя**
Першы прэзідэнт Мустафа Кемаль неаднаразова падкрэсліваў, што збіраецца будаваць нацыянальную дзяржаву. Часткова гэтаму спрыяла тое, што землі, населеныя іншымі народамі ў Асманскай імперыі, атрымалі незалежнасць. Прынятая ў 1924 годзе Канстытуцыя прадугледжвала тое, што ўсе грамадзяне Турцыі — туркі. Гэтае слова з непрываблівай назвы простых людзей у Асманскай імперыі робіцца прэстыжным маркерам лаяльнасці да дзяржавы.
**Тамаш Шэвяроўскі** (30-40-я гг. XVII ст. Мінск―1699, Быцень) ― першы вядомы беларускі кампазітар Вялікага Княства Літоўскага, прадстаўнік ўсходнеславянскага барока, дырыжор, спявак, педагог.

Біяграфія
---------

Пантыфікальная ўрачыстая імша
Звесткі аб Шэвяроўскам сустракаюцца ў спісах XVIII стагоддзя з біяграфіямі вядомых манахаў-уніятаў. Нарадзіўся ў мінскай уніяцкай сям’і. Вучыўся філасофіі і тэалогіі ў Віленскай езуіцкай Акадэміі. У 1660-х гг. займаўся кампазітарскай і выкладчыцкай дзейнасцю. Сучаснік больш вядомага кампазітара Мікалая Дылецкага. У 1670-1680-я гг. рэгент капэлы кіеўскага уніяцкага мітрапаліта Кіпрыяна Жахоўскага.

Са сваёй капэлай выступаў на соймах Рэчы Паспалітай, удзельнічаў у Пантыфікальнай каталіцкай месе, якая праводзілася рымскім пантыфікам. Пасля скону Жахоўскага, прыняў пастрыг ў Віленскім Свята-Траецкім манастыры з імем Тэадор. Займаў кіруючыя пасады ў Полацку і Бяле Кракаўскай, але музычных заняткаў не пакідаў: кіраваў хорамі і выкладаў царкоўныя спевы. Памёр у Быценскім уніяцкім манастыры.

Творчасць
---------

Царкоўнае мастацтва уніяцтва стваралася на візантыйска-славянскай аснове, гэта адбілася і на музыцы. У рэестры львоўскай брацкай школы за 1697 год пералічваюцца некаторыя творы кампазітара: Пасхальный і Калядны каноны, васьмігалосная Вячэрня і Служба Божая.

Пра матэты Шэвяроўскага дзеля грэка-каталіцкага набажэнства, створаных на царкоўнаславянскія тэксты, даследчыкі ведалі толькі па дакументах. У канцы XX стагоддзя ў архівах былі знойдзены два сачыненні: шасцігалосная Літанія (Ларэтанская) і цыкл васьмігалоснай Вячэрні. Мотэты рэканструяваныя пецярбургскім кампазітарам І. В. Мацыеўскім і беларускім музыказнаўцам І. В. Герасімавай.

У кастрычніку 2012 года ў творах X Львоўскага фестывалю старажытнай музыкі ўпершыню прагучалі творы Тамаша Шэвяроўскага.

Зноскі
------

1. ↑  *Цалай-Якіменка О. С.* Киïвська школа музики XVII столiття. — Киïв-Львів-Полтава: Навук. т-ць ім. Шевченка, 2002. — С. 373. — 499 с. — ISBN 966-7155-66-8.
2. ↑  *Герасімава І. В.* Жыццё і творчасць беларускага кампазітара Тамаша Шэвяроўскага // *Калофонія. Навуковы зборнік історії церковної монодії тая гимнографії, 5. Рэд .: Кр. Ганнік, Н. Сиротинська, Ю. Ясіновський, А. Ясіновський.*. — Львів: 2010. — С. 56―66.
3. ↑  Реεстр нотных зошитiв, шчо належала Львiвскому Ставропiгiальному братэрству 1697 р. // *Украïнське музикознавство*. — Киïв: 1971. — № 6. — С. 246.
4. ↑  *Герасімава І. В.* Прафесійная царкоўна-пеўчая сярада Вільні XVII стагоддзя і творчасць кампазітара Мікалая Ділецкага // *Вестник РАМ ім. Гнесиных*. — М.: 2008. — № 2. — С. 31―42.
5. ↑  Канцэрт: «Віфлеємська зірка: Слов'янський світ Барока XVII-XVIII віків. Україна, Білорусь, Росія» **(нявызн.)**.  Oranta.org (19 верасня 2010).

Літаратура
----------

* *Ліхач Т. В.* Музычнае мастацтва ўніяцкай царквы ў Беларусі // Актуальные проблемы мировой художественной культуры: мат-лы межд.научн. конференции 25-26 марта 2004 г. / Редкол: У. Д. Розенфельд (отв.ред.) и др. — в 2х ч. Ч.1. — Гродно, 2004
* *Марозава С. В.* Уніяцкая царква ў этнакультурным развіцці Беларусі (1596—1839 гг.). ― Гродна: ГрДУ, 2001. — 352 с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шаўроў.

**Аляксе́й Сямё́навіч Шаўро́ў** (17 сакавіка 1904, в. Шабуні Віцебскага раёна — 1 лістапада 1976, г. Мінск) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Скончыў Віцебскі прамыслова-эканамічны тэхнікум (1924), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1930), прамыслова-эканамічны факультэт.

У 1924—1926 старшыня Юравіцкага спажывецкага таварыства Полацкага раёна, з 1930—1934 інспектар ЦКК Наркамата РСІ БССР, пасля інструктар гандлёвага аддзела ЦК КП(б)Б, у 1937—1938 інструктар аддзела кадраў Мінскага гаркама партыі. У красавіку 1938 года быў прызначаны народным камісарам гандлю БССР, начальнік Галоўгандлю, у снежні 1940 года прызначаны намеснікам старшыні Савета Народных Камісараў Беларускай ССР. У часы Вялікай Айчыннай вайны начальнік аддзела забеспячэння Беларускага штаба партызанскага руху, пасля вайны намеснік старшыні Савета Народных Камісараў Беларускай ССР, начальнік Белглаўрыбпрама, першы намеснік міністра прамысловасці тавараў шырокага спажывання БССР, міністр прамысловасці харчовых тавараў БССР, міністр гандлю БССР, намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР.

Член ЦК КПБ (1949—1952, 1960—1971), кандыдат у члены ЦК КПБ (1949—1952, 1960—1971), Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 2—7 скліканняў.

Узнагароды
----------

* Два ордэны Леніна,
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі,
* Ордэн Чырвонай Зоркі,
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* шматлікія медалі

Ушанаванне памяці
-----------------

Імем А. С. Шаўрова названа вуліца ў Віцебску.

Зноскі
------

1. 1 2  Шавров, Сергей Алексеевич (руск.)

Літаратура
----------

* Высшее партизанское командование Белоруссии. 1941—1944: справочник / Э. Г. Иоффе [и др.]; под общ. ред. д-ра ист. наук проф. Э. Г. Иоффе. — Мн.: Беларусь, 2009. — С. 61—62. — 271 с. — 1 500 экз. — ISBN 978-985-01-0836-4. (руск.)
* Шавров Алексей Семёнович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 680. — 737 с.

Спасылкі
--------

* Как закалялась жизнь Алексея Шаврова (руск.)
**Кубак Інтэртота** (англ.: UEFA Intertoto Cup [UIC]) — летні футбольны турнір, які праводзіўся УЕФА ў 1995—2008 гадах сярод еўрапейскіх клубаў, якія не атрымалі пуцёўкі ў розыгрыш Лігі чэмпіёнаў УЕФА або Кубка УЕФА. Пераможцы кубка (да 2007 года іх было 3, затым 11) атрымлівалі права ўдзельнічаць у розыгрышы Кубка УЕФА.

Гісторыя
--------

Кубак быў арганізаваны заснавальнікам Кубка кірмашоў швейцарцам Эрнстам Томі і аўстрыйскім трэнерам Карлам Раппанам. Першы розыгрыш кубка адбыўся ў 1961 годзе пры спонсарскай падтрымцы букмекерскіх кантор. Яны былі зацікаўлены ў такім міжсезонным летнім турніры, каб не спыняць сваю працу.

Першапачаткова турнір называўся Міжнародным Футбольным Кубкам (англ.: International Football Cup). Ён не быў прызнаны УЕФА і меў неафіцыйны статус. Кубак складаўся з групавога этапу і плэй-оф, фінал якога вызначаў пераможцу. З 1967 года плэй-оф і фінал не праводзіўся, таму турнір не выяўляў аднаасобнага пераможца.

У 1994 годзе УЕФА вырашыў адрадзіць цікавасць да гэтага кубка, змяніўшы фармат турніру і ўзнагароду. Цяпер пераможцы (у першы розыгрыш двое, затым трое) атрымлівалі пуцёўку ў Кубак УЕФА. Шматлікія клубы Еўропы атрымалі дадатковы шанец паўдзельнічаць у Кубку УЕФА і проста набыць вопыт міжнародных сустрэч.

У якасці крытыкі турніру многія адзначаюць ранні старт сезона, наракаючы на ​​тое, што каманду можа падвесці фізічная форма на фінішы ўнутранага чэмпіянату. Для некаторых расійскіх клубаў наступствам удзелу ў Кубку Інтэртота было расстанне з вышэйшым дывізіёнам па выніках чэмпіянату Расіі. Аднак, як паказала практыка, удзел у турніры шкодзіць не ўсім: часта яго пераможцы ў гэтым жа сезоне займалі прызавыя месцы свайго чэмпіянату і дасягалі высокіх стадый у Кубку УЕФА.

І ўсё ж з 2006 года УЕФА ў чарговы раз змяніў фармат турніру, паменшыўшы нагрузку на клубы. Гэты розыгрыш стаў наватарскім яшчэ і таму, што турнір набыў матэрыяльнае ўвасабленне сваёй назвы: УЕФА вырашыў ўзнагародзіць кубкам англійскі «Ньюкасл», які прайшоў далей за ўсіх у Кубку УЕФА з тых 11 каманд, якія трапілі туды дзякуючы поспеху ў Кубку Інтэртота.

У лістападзе 2007 года выканаўчы камітэт УЕФА прыняў рашэнне аб адмене розыгрышу Кубка Інтэртота, пачынаючы з 2009 года.

Спасылкі
--------

* Статыстыка на сайце RSSSF

| ⛭Турніры УЕФА |
| --- |
| 

| Футбол |
| --- |
| Зборныя | 
Мужчынскія
Чэмпіянат Еўропы
да 21
да 19
да 17
Ліга нацый
Кубак чэмпіёнаў КАНМЕБОЛ–УЕФА
*Кубак Мерыдыяна*
Жаночыя
Чэмпіянат Еўропы
да 19
да 17
 |
| Клубныя | 
Мужчынскія
Ліга чэмпіёнаў УЕФА
*Кубак уладальнікаў кубкаў УЕФА*
Ліга Еўропы УЕФА
Ліга канферэнцый УЕФА
*Кубак Інтэртота*
Суперкубак УЕФА
*Міжкантынентальны кубак*
Юнацкія
Юнацкая ліга
Жаночыя
Ліга чэмпіёнаў
 |
| Аматарскія | 
Мужчынскія
Кубак рэгіёнаў УЕФА
 |

 |
| 

| Футзал |
| --- |
| Зборныя | 
Мужчынскія
Чэмпіянат Еўропы
да 21
да 19
 |
| Клубныя | 
Мужчынскія
Ліга чэмпіёнаў
*Кубак уладальнікаў кубкаў*
 |

 |
| 
* Табліца каэфіцыентаў
* Рэйтынг Fair Play УЕФА

 |
**Сокал-шулёнак**, **Кобчык**, **Сакол-жулёнак** (*Falco vespertinus*) — від драпежных птушак роду сокалаў.

Апісанне
--------

Дробны сокал, прапорцыямі і паводзінамі падобны да пустальгі, але шырыня крылаў у яго меншая. Даўжыня птушкі 28-33 см, даўжыня крыла 23-35 см, размах крылаў 65-77 см, маса 130—197 г. Дзюба кароткая, адносна слабая. Самец цёмна-шызы (амаль чорны) з цагляна-чырвоным нізам жывата, і падвастоўем і «штанамі». Самка вохрыстая з шэрымі з папярочнай палоскай спінай, крыламі і хвастом, падоўжнымі стракацінамі на бруху, чорнымі вусамі. Маладыя птушкі бураватыя з бялявым нізам у падоўжных стракацінамі. Лапы, васковіца і кола вакол вачэй у птушак чырвоныя або аранжавыя, у маладых — жоўтыя. Кіпцюры бялёса-бурыя.

Экалогія
--------

Харчуецца амаль выключна буйнымі насякомымі — стракозамі, жукамі, конікамі і інш. Зрэдку ловіць дробных грызуноў, яшчарак. З птушак палюе, у асноўным, на вераб’ёў, але можа загнаць і больш вялікую птушку, як голуб. Палююць днём, насуперак лацінскай відавой назве «vespertinus» — «вячэрні». Гняздуюць у пакінутых гнёздах крумкачовых, часам у дуплах, нішах або норах. Можа ўтвараць калоніі да 100 пар. Прылятаюць з зімоўкі ў траўні, адлёт ранні (у жніўні). Размнажэнне позняе, што звязана з перыядам размнажэння саранчы і іншых буйных насякомых. Мігруюць, у адрозненне ад большасці сокалаў, зграямі.

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская навуковая тэрміналогія: слоўнік лясных тэрмінаў. — Мінск: Інбелкульт, 1926. — Т. Вып. 8. — 80 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · У. Даля |
| Таксанамія | Avibase · CMS · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7741321-0 |
**Казанская ікона Божай Маці** — абраз Багародзіцы, адзін з найбольш ушанаваных у Рускай праваслаўнай царкве.

Гісторыя
--------

У 1579 годзе у Казані пасля пажару, які знішчыў спачатку царкву Мікалая Тульскага, а затым і частку горада, народу «з’явіўся» святы лік. Маленькай Матроне, дачцэ купца, прыснілася Багародзіца, якая паказвала месца на пажарышчы, дзе быў пахаваны абраз. Да здзіўлення людзей ён быў знойдзены і выглядаў так, быццам яго толькі што напісалі. Ніхто не ведаў ні прызначэння абраза Казанскай Божай Маці, ні таго, адкуль ён узяўся, але неўзабаве народ пераканаўся ў яго цудоўнай сіле: мноства людзей было вылечана. На месцы з’яўлення абраза пабудавалі жаночы Багародзіцкі манастыр, у якім першай манашкай, а затым і ігуменняй стала Матрона.

Зноскі
------

1. ↑  Абраз Казанскай Божай Маці
2. ↑  Сёння ў праваслаўных вялікае свята. Гісторыю і традыцыі дня Казанскай іконы Божай Маці

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка РІА |
**Словаўтваральная парадыгма** – сукупнасць вытворных слоў, утвораных на пэўнай ступені дэрывацыі. Рад слоў, што ўключаюць у свой склад у якасці ўтваральнага элемента адну і тую ж марфему. Тыпізаваны набор сінтагматычных акружэнняў (ланцужкоў), характэрных для той ці іншай марфемы. Сістэма словаўтваральных парадыгмаў стварае словаўтваральную парадыгматыку.

Будова словаўтваральнай парадыгмы
---------------------------------

Словаўтваральная парадыгма слова можа будавацца на базе любой утваральнай марфемы, як каранёвай, так і афіксальнай, паколькі агульнасць словаўтваральнага значэння (аснова для аб'яднання вытворных слоў у парадыгму) ствараецца не толькі каранёвымі, але і афіксальнымі марфемамі.

Кожная словаўтваральная марфема мае сваю словаўтваральную парадыгму.

Літаратура
----------

* Беларуская граматыка: У 2 ч. Ч. 1. Фаналогія Арфаэпія. Марфалогія. Словаўтварэнне. Націск. — Мінск: Навука і тэхніка, 1985.
* *Шакун Л. М.* Словаўтварэнне. — Мінск: Вышэйшая школа, 1978.
**Графства Партугалія** — найменне, якое насілі два феадальных уладання, якія існавалі ў розны час у перыяд з 868 па 1139 год на тэрыторыі сучаснай Партугаліі.

**Першае графства Партугалія** (парт.: Condado de Portucale) — феадальнае ўтварэнне, заснаванае Вімарай Перэшам пасля Рэканкісты часткі Пірэнейскага паўвострава ў 868 годзе. Пасля смерці Нуну Мендэша Партугальскае графства было далучана да каралеўству Галісія (ад якога знаходзілася ў пастаяннай залежнасці).

**Другое графства Партугалія**  (парт.: Condado Portucalense) — феадальнае ўтварэнне, створанае ў 1093 годзе Альфонса VI Кастыльскім у якасці леннага ўладання для свайго зяця, удзельніка рэканкісты Генрыха Бургундскага. Тэрыторыя другога Партугальскага графства была значна больш тэрыторыі першага: у яго ўваходзілі графства Каімбрскае, частка тэрыторыі правінцыі Траз-уж-Монтыш і Алту-Дору і нават поўдзень Галісіі.

У 1139 годзе (афіцыйна, у 1143) графства Партугалія стала незалежным каралеўствам Партугалія на чале з сынам Генрыха Бургундскага Афонсу I Вялікім.

Зноскі
------

1. ↑  Генрых Бургундскі быў жанаты з пабочнай дачкой Альфонса Кастыльскага Тэрэзе Леонскай.

Гл. таксама
-----------

* Рэканкіста

| ⛭ Партугалія у тэмах |
| --- |
| Гісторыя | Лузітанія ·  Графства Партугалія ·  Каралеўства Партугалія ·  Іберыйская унія ·  Партугальская імперыя ·  Новая дзяржава ·  Партугальская рэспубліка ·  Кіраўнікі Партугаліі |  |
| Сімвалы | Герб ·  Сцяг ·  Гімн |
| Палітыка | Канстытуцыя ·  Парламент ·  Знешняя палітыка |
| Узброеныя сілы | Ваенна-марскія сілы ·  Ваенна-паветраныя сілы ·  Сухапутныя войскі |
| Эканоміка | Валюта ·  Турызм (≛ сусветная спадчына) ·  Транспарт ·  Пошта (гісторыя і маркі) |
| Геаграфія | Сталіца ·  Адміністрацыйны падзел ·  Гарады ·  Муніцыпалітэты |
| Грамадства | Насельніцтва ·  Мовы ·  Навука ·  Адукацыя ·  Спорт ·  Рэлігія |
| Культура | Кінематограф ·  Літаратура ·  Музыка ·  Святы ·  Кухня ·  Архітэктура |
| **Партал «Партугалія»**  •  **Праект «Партугалія»** |
«**Юлі**» (ісп.: Yuli) — мастацкі фільм 2018 года рэжысёркі Ісіар Бальяін[en].

Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 25-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».

Сюжэт
-----

«*Юлі*» — мянушка, якую даў Карласу Акосце яго бацька Пэдра. Юлі з дзяцінства цярпець не мог дысцыпліну і вучобу. Большую частку сваіх ведаў ён атрымліваў на вулачках беднага квартала ў Гаване. Але, распазнаўшы ў сыне талент, Пэдра прымусіў яго паступіць у Нацыянальную балетную школу Кубы. Супраць волі Юлі і насуперак яго недысцыплінаванасці, свет танца зачараваў хлопца. Так пачалася гісторыя аднаго з легендарных кубінскіх танцораў, які не спыняўся ні перад якімі табу і стаў першым цемнаскурым Рамэа Лонданскага каралеўскага балета.

Акцёрскі склад
--------------

* Карлас Акоста
* Санцьяга Альфонса
* Кейвін Марцінэз
* Эдзілсан Мануэль Альбера Нуньез
* Лаура Дэ Ла Уз

Узнагароды
----------

Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 4 кінаўзнагародамі і яшчэ 14 намінацыямі.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Yuli (2018) — IMDb (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 22 кастрычніка 2021.
3. 1 2  Юлі  (бел.).  Сайт кінафестывалю «*Лістапад*». Праверана 22 кастрычніка 2021.
4. ↑  Yuli — Awards (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 22 кастрычніка 2021.

Спасылкі
--------

* Юлі на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AlloCiné · FilmAffinity · Filmportal · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
**Луцкі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю IV ступеня акрэдытацыі са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаны ў горадзе Луцк.

Гісторыя
--------

Гісторыя ўстановы пачалася ў 1966 г. з адкрыцця ў Луцку аддзялення агульнатэхнічнага факультэта Кіеўскага аўтамабільна-дарожнага інстытута. Ініцыятарам гэтай ідэі былі Мікалай Васільевіч Раманюк-былы дырэктар Луцкага аўтамабільнага завода, і Яўген Пятровіч Вериженко - рэктар КАДІ. Першы набор студэнтаў складаў 105 чалавек. Узначаліў аддзяленне Д.К. Канавалюк.

1 лістапада 1968 г. гэта аддзяленне ператвараюць у Луцкі агульнатэхнічны факультэт КАДІ, які ў ліпені 1971 г. падпарадкоўваюць Львоўскаму агульнаму інстытуту КАДІ.

Бурнае развіццё машына- і прыборабудавання, будаўніцтва ў Луцку патрабавалі кваліфікаваных спецыялістаў у гэтых галінах. Таму ў верасні 1975 г. установу рэарганізуюць у Луцкі філіял Львоўскага політэхнічнага інстытута, філіял налічваў тады два факультэты і чатыры кафедры, на якіх ажыццяўлялася падрыхтоўка інжынерна-тэхнічных кадраў па 12 спецыяльнасцях. Першым дырэктарам філіяла быў І.М. Харольскі. З 1977 па 2015 гг. вну практычна нязменна кіраваў прафесар Бажыдарчык Віктар Уладзіміравіч.

Паступова адбываўся якасны рост выкладчыцкага складу і навуковы патэнцыял установы, умацоўваліся яяе сувязі з вядучымі вну краіны, з вытворчасцю, ствараліся ўласныя навуковыя школы, расла матэрыяльна-тэхнічная база. Былі пабудаваныя новыя вучэбна-лабараторныя карпусы, інтэрнат, сталовая, спартыўна-аздараўленчы лагер.

1 красавіка 1991 г. на базе Луцкага філіяла Львоўскага політэхнічнага інстытута стварылі самастойнаю вышэйшаю навучальнаю ўстанову - Луцкі індустрыяльны інстытут, у склад якога ўвайшлі чатыры факультэта і 17 кафедраў. У 1997 г. Луцкі індустрыяльны інстытут ужо налічыў шэсць факультэтаў і 22 кафедры і рыхтаваў інжынерна-тэхнічныя кадры па 17 спецыяльнасцях. У 1991 г. тут адкрылі аспірантуру, і вну атрымаў права на прысуджэнне вучоных ступеняў кандыдатаў тэхнічных навук.

У 1997 г. інстытут атрымаў вышэйшы - чацвёрты узровень акрэдытацыі, статус універсітэта і новую назву - Луцкі дзяржаўны тэхнічны універсітэт. Гэта дае магчымасць самастойна вызначаць змест адукацыі і план прыёму абітурыентаў, з улікам рэгіянальных патрэбаў адкрываць новыя спецыяльнасці, ствараць у сваёй структуры адпаведныя навучальныя ўстановы, навуковыя ўстановы розных тыпаў, развіваць пошукавыя і фундаментальныя даследаванні, дзелавое, навуковае супрацоўніцтва з замежнымі вну, прысвойваць вучоныя ступені і званні.

Факультэты
----------

* Машынабудаўнічы факультэт;
* Тэхналагічны факультэт;
* Факультэт бізнеса;
* Факультэт будаўніцтва і дызайну;
* Факультэт камп'ютарных навук і інфармацыйных тэхналогій;
* Факультэт фінансаў, уліку, лінгвістыкі і права;
* Факультэт экалогіі, турызму і электраінжынерыі;
* Аддзяленне бесперапыннага навучання.

Спасылкі
--------

* Сайт ўніверсітэта Архівавана 14 сакавіка 2022.  (укр.),  (англ.)
**Він М’ін** (бірм.: ဝင်းမြင့်; 8 лістапада 1951) — бірманскі палітык і былы палітвязень, прэзідэнт М’янмы з 29 сакавіка 2018 года па 1 лютага 2021 года, спікер Палаты прадстаўнікоў з 2016 па 2018. Член Палаты прадстаўнікоў з 2012 па 2018.

Скінуты ў ходзе ваеннага перавароту.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Няунг Чаунг, блізу Дануб’ю акругі Іравадзі ў сям’і Тун Кі і Дау Тхан. Ён скончыў са ступенню бакалаўра навук па геалогіі Універсітэт мастацтваў і навукі імя Рангуне.

Пасля заканчэння ўніверсітэта Рангуна, стаў старэйшым юрыстам Вышэйшага суда ў 1981 годзе і адвакатам Вярхоўнага суда М’янмы. У 1985 годзе стаў абаронцам Вышэйшага суда. Быў заключаны ў турму за ўдзел у паўстанні 8888.

Выйшаўшы з турмы, прыняў удзел ва ўсеагульных выбарах у М’янме ў 1990 годзе, якія пазней былі ануляваны вайскоўцамі. М’ін атрымаў перамогу, узяўшы 20 388 галасоў (56 %), але яму так і не было дазволена заняць сваё месца ў парламенце. Аднавіў сваю палітычную кар’еру напярэдадні выбараў у 2012 годзе. Атрымаўшы перамогу, ён заняў месца ў Палаце прадстаўнікоў і стаў сакратаром камітэта па пытаннях вяршэнства закона. На ўсеагульных выбарах 2015 года быў абраны дэпутатам ад паселішча Тамве Тауншып. З 2016 па 2018 год быў спікерам Палаты прадстаўнікоў М’янмы.

21 сакавіка 2018 года, пасля адстаўкі Тхін Чжо з пасады прэзідэнта М’янмы, Він М’ін падаў у адстаўку з пасады спікера парламента, што многія тады расцанілі як падрыхтоўку нацыянальнай лігі за дэмакратыю да таго, каб ён стаў кандыдатам на пасаду прэзідэнта. 23 сакавіка 2018 года Піфу Хлута пацвердзіў абранне Він М’іна кандыдатам у члены Палаты прадстаўнікоў на пасаду віцэ-прэзідэнта, што казала пра тое, што ён уступіў у выбарчы працэс. Він М’ін перамог на выбарах кандыдата ад Партыі салідарнасці і развіцця Саюза Таунг Айе, набраўшы 273 галасы супраць 27. 29 сакавіка 2018 года перад сходам народных прадстаўнікоў краіны, быў прыведзены да прысягі ў якасці 10-га прэзідэнта М’янмы.

1 лютага 2021 года ў ходзе ваеннага перавароту быў адхілены аб пасады прэзідэнта і затрыманы.

Сям’я
-----

Жанаты з Чо Чо, ёсць дачка Пх’ю Пх’ю Цін.

Зноскі
------

1. ↑  Win Myint // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
2. ↑  openhluttaw.info<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114228316'></a>
3. ↑  СМИ: новым президентом Мьянмы избран близкий соратник Аун Сан Су Чжи // ТАСС
4. ↑  BRIEF BIOGRAPHIES OF ELECTED MPs
5. ↑  What You Need to Know About Newly-Elected Myanmar’s President Win Myint
6. ↑  CRPP Nptification 38 (translation)
7. ↑  "MP profile". Pyidaungsu Hluttaw. Retrieved 23 March 2018. **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 23 сакавіка 2018. Праверана 30 жніўня 2018.
8. ↑  Правящая партия Мьянмы сообщила о задержании президента и госсоветника
9. ↑  MP profile **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 24 сакавіка 2018. Праверана 30 жніўня 2018.
10. ↑  Meet the Speakers Архівавана 24 сакавіка 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Treccani · OpenSanctions |
**Йылдыз** (туркм.: Ýyldyz літаральна *«Зорка»*) — гатэль у Ашгабаце, сталіцы Туркменістана. Будынак стаіць у перадгор’ях Капетдага, злучаны з горадам сучаснай шашой. Вышыня 107 метраў, з’яўляецца самым высокім гатэлем у Туркменістане. Будаўніцтва гатэля пачалося ў 2011 годзе па замове Упраўлення Справамі Апарату Прэзідэнта Туркменістана, для наведвальнікаў ён адкрыўся 15 кастрычніка 2013 года. Гатэль быў пабудаваны ў выглядзе дыямента кропляпадобнай формы французскай кампаніяй Bougues.

Апісанне
--------

Агульная плошча гатэля — 50620 м², разам з прылеглай тэрыторыяй — амаль 85 000 м². Будынак мае вышыню 107 метраў, 24 паверхі. Збудаванне валодае высокай ступенню сейсмаўстойлівасці. У гатэлі 155 нумароў, у тым ліку прэзідэнцкія нумары, люкс і стандартныя нумары. Інфармацыя пра тое, колькі сродкаў было выдаткавана на будаўніцтва гатэля, не выдаецца.

Адзін з рэстаранаў гатэля на 600 месцаў, знаходзіцца на 18 паверсе, і з яго адкрываецца панарамны від на горад Ашгабад. На першым паверсе размешчана банкетная зала на 1000 месцаў.

Зноскі
------

1. ↑  Президент Туркменистана принял участие в торжествах по случаю открытия ряда крупных объектов в столице Архівавана 10 красавіка 2016.
2. ↑  Turkménistan: un hôtel pour Bouygues
3. ↑  Bouygues построит в Туркмении новый пятизвездочный отель в форме алмаза(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 13 верасня 2014.
* Відэа гатэля «Йылдыз»
**Лю́ткава** (трансліт.: *Liutkava*, руск.: Лютково) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусявіцкага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 24 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 29 км ад Гомеля, 9 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель).

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Выяўленыя археолагамі курганы паблізу мястэчка сведчаць пра засяленне тэрыторыі гэтых месцаў з даўніх часоў. Сучасны пасёлак заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей актыўная забудова даводзіцца на 1920-я гады. У 1926 годзе ў Стара-Гусявіцкім сельсавеце Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. У 1929 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 15 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя У. І. Леніна (цэнтр — вёска Старая Гусявіца).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год - 11 гаспадарак, 18 жыхароў.

### Дынаміка

* 1926 год - 18 двароў 97 жыхароў.
* 1959 год - 66 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год - 11 гаспадарак, 18 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).. Сустракаецца таксама варыянт **Лю́дкава**

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. - Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Гусявіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Старая Гусявіца |  |
| Пасёлкі | Грыгараўка ·  Зара ·  Люткава ·  Пушча ·  Уладзіміраўка ·  Чырвоны Свет |
| Аграгарадкі | Пянчын |
| Вёскі | Аляксандраўка ·  Новая Гусявіца |
Таты таксама карыстаюцца слінгамі
**Слінг** — перавязь з тканіны для нашэння дзяцей, адно з самых старажытных прыстасаванняў для нашэння дзяцей. Слінгі бываюць розных відаў, памераў і стыляў. Як правіла, слінг разлічаны на дзяцей да 3 гадоў вагой да 20 кг.

Гісторыя
--------

Святы Хрыстафор нясе Ісуса Хрыста. Вестмінстэрская Псалтыр  (англ.) (бел.
Нашэнне дзяцей у прынадах з тканіны вядома са старажытных часоў. На Русі традыцыйна дзяцей насілі дома і на вуліцы ў падоле (фартуху). Старэйшыя дзяўчынкі насілі такім чынам малодшых дзяцей на сцягне. Прымаўка «прынесла ў падоле» мае карані менавіта ў гэтым звычаі.

Віды слінгаў
------------

Самы папулярны слінг прадстаўляе сабой канструкцыю з тканевага палотнішча і 2 металічных кольцаў, што дапамагаюць рэгуляваць аб’ём калыскі, створанай слінгам. Такі слінг называецца слінг з кольцамі.

Існуе мноства іншых відаў слінгаў, у залежнасці ад краіны, культуры, вытворцы: май-слінг, слінг-шалік, слінг-кішэня і інш.

У залежнасці ад таго, як будзе выкарыстоўвацца слінг: для хаты ці «на выхад», слінг можа мець як зусім просты выгляд, так і быць упрыгожаным багатай разнастайнай вышыўкай, карункамі, мець доўгі хвост і г. д.

Натуральнае выхаванне
---------------------

Нашэнне на руках і ў слінзе з’яўляецца неад’емнай часткай так званага натуральнага выхавання. Гэты падыход азначае, што пакуль немаўля не навучыцца само поўзаць і хадзіць, практычна ўвесь час яно праводзіць на руках маці ў непасрэдным фізічным кантакце з ёй.

Слінг як цацка
--------------

Лялечныя слінгі на дзяўчынках
Паколькі дзяўчынкам падабаецца паходзіць да матуль ва ўсіх справах, былі створаны слінгі для дзяцей (каб насіць у іх лялек), якія маюць аднолькавую канструкцыю з сапраўднымі, але меншага памеру, а таксама лялькі, якія прадаюцца разам з маленькай лялечкай-немаўляткам у слінзе.

Спасылкі
--------

* Немаўля ў акраўцы Архівавана 27 ліпеня 2021.  (руск.)
* Люлька — інструкцыя для слінга з колцамі(недаступная спасылка)
* Нашэнне дзяцей у рушніках на Беларусі
* Архіўныя беларускія і польскія фота са слінгам Архівавана 13 верасня 2011.