**Імшал Леафрыка** — ілюмінаваны рукапіс, а не строга звычайны імшал X і XI стагоддзяў; цяпер знаходзіцца ў Бадліянскай бібліятэцы Оксфардскага ўніверсітэта, дзе ён каталагізаваны як MS Bodl. 579.

Вытокі і гісторыя
-----------------

Стварэнне рукапісу адносіцца прыкладна да 900 года нашай эры, калі ў Латарынгіі быў створаны сакраментарый  (англ.) (бел.. Англасаксонскія часткі былі дададзены ў рукапіс на працягу X і XI стагоддзяў, у тым ліку каляндар царкоўных святаў, а таксама іншая інфармацыя аб цэлебрацыі імшы і некаторыя юрыдычныя запісы на стараанглійскай мове. Апошняе з гэтых дапаўненняў адносіцца да епіскапату Леафрыка  (англ.) (бел. які быў біскупам  (англ.) (бел. Эксетэра з 1050 па 1072 год.

*Імшал* атрымаў сваю назву ад прысвячэння на першым аркушы  (англ.) (бел. (f), якім Леафрык перадаў кнігу свайму сабору. Гэта напісана рукой пісца  (укр.) (бел. XI стагоддзя, які, як было ідэнтыфікавана, паходзіць з Эксетэрскага сабора  (руск.) (бел..

Змест
-----

*Імшал* складаецца з трох асноўных раздзелаў. Першы, названы «A» адным з рэдактараў рукапісу Ф. Э. Уорэнам, з’яўляецца сакраментарыем, створаны, верагодна, у апошняй палове IX стагоддзя. Ён утрымлівае вялікі ініцыял (f 154 verso  (англ.) (бел. (v)) з галовамі чалавека і жывёл і спляценнем, які, як мяркуецца, быў дададзены ў Англіі ў першай палове X стагоддзя.

Уорэн назваў другі раздзел «B» і ідэнтыфікаваў яго як 21 ліст з матэрыялам, звязаным з календаром, іншым матэрыялам, звязаным з вылічэннем даты Вялікдня  (руск.) (бел. і чатырма старонкамі ілюстрацый з абодвух бакоў лістоў 49 і 50. Гэтыя ілюстрацыі, якія займаюць поўную старонку і ў асноўным створаны чарніламі ў некалькі колераў, былі дададзены каля 970 года ў Англіі, адрозніваюцца стылёва ад ініцыялаў у раздзеле A. Яны з’яўляюцца раннім прыкладам уплыву Рэймскай школы  (англ.) (бел. якая была часткай фарміравання вінчэстэрскага стылю праз такія творы, як Утрэхцкі псалтыр. Іх стыль параўноўваюць з крыху больш раннім вінчэстарскім манускрыптам, Бенедыкцыяналам Святога Этэльвольда, хаця мініяцюры там у асноўным цалкам размаляваны. Аркуш 49r адлюстроўвае Руку Бога  (англ.) (бел. якая пачынае Велікодны цыкл  (англ.) (бел. за якім ідуць старонкі, якія паказваюць стаячыя фігуры *Віта* і *Морс* («Жыццё» і «Смерць»), ілюструючы Апулееву сферу  (англ.) (бел. метад варажбы  (англ.) (бел. каб даведацца, ці будзе пацыент жыць ці памрэ, што ў канчатковым выніку ўзнікла ў копцкім Егіпце. Аркуш 50v мае дыяграмы з упрыгожваннямі і бюстам у круглым выглядзе, якія паказваюць разлік даты Вялікадня. Прысутнічае ўпрыгожванне, у адным выпадку поўная аблямоўка з лісця аканту, але ўсе малюнкі моцна выцвілі. Увесь раздзел «B», падобна, узнік у абацтве Гластанберы і, здаецца, утварае адзінае цэлае. Адсутнасць згадкі пра Эдуарда Мучаніка, які памёр у 979 годзе, змяшчае гэты матэрыял раней за гэтую дату.

Астатняя частка рукапісу, якую Уорэн назваў «C», прадстаўляе сабой зборнік розных тэкстаў, напісаных больш чым трыццаццю рознымі пісцамі на працягу X і XI стагоддзяў. Інфармацыя датычыцца Імшы, манумісій  (руск.) (бел. і іншых нататак, і ўсе яны былі напісаны англійскімі пісцамі. Інфармацыя ў частцы «C» не змяшчаецца ў адным звязным блоку, бо яна не толькі дадаецца ў пачатку і ў канцы рукапісу, але і займае пустыя месцы ў двух іншых раздзелах.

Уорэн выказаў здагадку, што раздзел «A» быў прывезены Леафрыкам у Англію ў 1040-х гадах, калі той вярнуўся з кантынента. Уорэн мяркуе, што Леафрык затым дадаў часткі «B», якая была ўжо існуючым рукапісам, набытым Леафрыкам, і «C», якая былі нататкамі, што назапасіў Леафрык. Аднак іншыя навукоўцы, у тым ліку Роберт Дэшам, лічаць, што секцыя «A» знаходзілася ў Англіі прыкладна ў 940 годзе. Затым Дэшам сцвярджае, што частка «B» была спецыяльна складзена да 979 года, каб абнавіць замежны і больш стары сакраментарый. «C», паводле Дэшама, была складзена з цягам часу ў X і XI стагоддзях, і, такім чынам, Леафрык практычна не ўдзельнічаў у стварэнні *Імшала*.

Зноскі
------

1. 1 2 3
2. ↑  Pfaff «Liturgical Books» *Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England* pp. 290—291
3. 1 2 3  Deshman «Leofric Missal» *Anglo-Saxon England* pp. 145—146
4. ↑  Deshman «Leofric Missal» *Anglo-Saxon England* pp. 147—148
5. ↑  Deshman «Leofric Missal» *Anglo-Saxon England* throughout. On pp. 156—157 he considers whether the Utrecht Psalter was a specific influence on the Missal, a view he finds «hard to maintain».
6. ↑  Deshman «Leofric Missal» *Anglo-Saxon England* pp. 159—166
7. 1 2 3  Deshman «Leofric Missal» *Anglo-Saxon England* pp. 146—147
8. ↑  Dodwell *Pictorial Arts* p. 100

Літаратура
----------

* Deshman, Robert (1977). "The Leofric Missal and Tenth-Century English Art". *Anglo-Saxon England* **6**: 145–173. doi:10.1017/S0263675100000995. ; reprinted in Deshman, Robert (2010). "The Leofric Missal and Tenth-Century English Art". in Cohen, Adam. *Eye and Mind: Collected Essays in Anglo-Saxon and Early Medieval Art*. Kalamazoo, MI: Medieval Institute Publications. ISBN 9781580441216.
* Dodwell, C. R. (1993). *The Pictorial Arts of the West: 800–1200*. Pellican History of Art. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 0-300-06493-4. .
* Pfaff, Richard W. (2001). "Liturgical Books". *The Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England*. Malden, MA: Blackwell Publishing. pp. 290–291. ISBN 978-0-631-22492-1.
* Orchard, N. A. ed (2002). *The Leofric Missal*. Henry Bradshaw Society, 2 vols. **1**. Woodbridge, UK: Boydell & Brewer. pp. 113–14. ISBN 978-1-870252-17-1.
* Warren, F. E. ed (1883). *The Leofric Missal, as Used in the Cathedral of Exeter*. Oxford: Clarendon Press. .

Спасылкі
--------

* Digitized copy of the Missal from the Bodleian Library
* MS Bodl. 579 in the Catalogue of Western Medieval Manuscripts in Oxford Libraries
* Additional details on the Missal including a bibliography
* Seminar information, Lancaster University

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NLA: 66174671 · VIAF: 8490158792860339040006, 323159474047127660604 |