**Мэцью Пейдж Дэйман** (англ.: Matthew Paige «Matt» Damon; 8 кастрычніка 1970, Кембрыдж, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі акцёр, прадзюсар і сцэнарыст. Лаўрэат прэмій «Оскар» і «Залаты глобус» у 1998 годзе ў катэгорыі «Найлепшы арыгінальны сцэнарый фільма» за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг» (1997) (сумесна з Бенам Афлекам).

Найбольш вядомыя фільмы з удзелам Мэта Дэймана — драма «Разумнік Уіл Ханцінг» (1997), «Выратаваць радавога Раяна» (1998), «Догма» (1999), крымінальная драма «Таленавіты містар Рыплі» (1999); тры часткі пра прыгоды сяброў Оўшэна: «Адзінаццаць сяброў Оўшэна» (2001), «Дванаццаць сяброў Оўшэна» (2004), «Трынаццаць сяброў Оўшэна» (2007); трылогія пра Джэйсана Борна: «Ідэнтыфікацыя Борна» (2002), «Перавага Борна» (2004) і «Ультыматум Борна» (2007); а таксама фільм Марціна Скарсэзэ «Адступнікі» (2006).

Біяграфія
---------

### Юнацтва

Мэцью Пейдж Дэйман нарадзіўся 8 кастрычніка 1970 годзе ў амерыканскім горадзе Кембрыдж штата Масачусетс, дзе знаходзіцца вядомы Гарвардскі ўніверсітэт. Першыя два гады яго жыцця мінулі ў багатым бостанскім раёне Ньютан. Яго бацька Кент Дэйман (нар. 1943) быў падатковым інспектарам, а маці Нэнсі Карлсан-Пейдж — прафесарам коледжа Леслі, якая спецыялізуецца на адукацыі ў малодшых класах. У ягоным радаводзе ёсць шатландскія і англійскія карані, а яго дзядуля быў фінам. Таксама ў Мэта Дэймана ёсць старэйшы брат Кайл (нар. 1967), які пазней стаў скульптарам.

У 1973 годзе, калі Мэту Дэйману не было яшчэ 3 гадоў, яго бацькі развяліся, таму ён разам з братам застаўся на выхаванні ў маці ў Кембрыджы. Будучы акцёр вырас у хаце, дзе акрамя іх жыло яшчэ пяць сем’яў. Адным з суседзяў быў Говард Зін, аўтар кнігі «Гісторыя народа Злучаных Штатаў», якую Мэт Дэйман згадае ў сваім будучыні фільме «Разумнік Уіл Ханцінг».

У 1978 годзе ва ўзросце 8 гадоў Мэт Дэйман пазнаёміўся з сваім далёкім сваяком Бенам Афлекам, які жыў на яго вуліцы праз два кварталы. Ужо тады яны сталі лепшымі сябрамі, а ў будучыні — прафесійнымі партнёрамі на сцэне. Да 1986 года Мэт зразумеў, што жадае быць толькі акцёрам. Таму ён сказаў аб гэтым сваім бацькам і сабраўся адправіцца ў Нью-Ёрк, каб паспрабаваць прайсці кастынг у адным з агенцтваў. Але бацька і маці былі не вельмі гэтым усцешаныя: яны дазволілі яму паехаць, але з ўмовай, што сам аплаціць сабе дарогу. Да таго часу ўсё зберажэнні Дэймана складалі каля 200 долараў, якія яму прыйшлося выдаткаваць на падарожжа. У Нью-Ёрку будучаму акцёру атрымалася з’явіцца ў TJ Maxx commercial.

### Кар’ера

Першыя свае невялікія ролі сыграў быўшы студэнтам. У 1996 годзе з’явіўся ў фільме «Мужнасць у бою» з Дэнзелам Вашынгтонам і Мег Раян. Разам з Бенам Афлекам яны працягнулі напісанне сцэнарыя да фільма «Разумнік Уіл Ханцінг», які быў пачаты яшчэ ў Прынстоне. Але кінастудыі адмаўляліся купляць яго праз тое, што Дэйман з Афлекам жадалі выконваць ролі ў фільме. У выніку сцэнарый набыла кінакампанія Miramax Films. Фільм «Разумнік Уіл Ханцінг» (1997) прынёс Дэйману і Афлеку «Оскар» за найлепшы сцэнарый. З бюджэтам у 10 млн долараў карціна сабрала 225 млн у сусветным пракаце. У 1995 годзе адмовіўся выканаць галоуную ролю ў фільме «Хуткі і мёртвы», якую ў выніку сыграў Леанарда дзі Капрыё. Акцёр мог сыграць адну з роляў у фільме «Памерці ў імя» (1995), але ў выніку роля дасталася Хаакіну Феніксу.

У 1998 годзе сыграў у фільме «Выратаваць радавога Раяна» Стывена Спілберга. У 1999 годзе з Бенам Афлекам здымаецца ў камедыі аб двух паўшых анёлах «Догма» Кевіна Сміта і «Таленавіты містар Рыплі» рэжысёра Энтані Мінгелы з Гвінет Пэлтрау і Джудам Лоу. Дзеля таго, каб выканаць галоуную ролю ў фільме «Таленавіты містар Рыплі», Мэт Дэйман пахудзеў на 13,5 кілаграмаў. Да таго ж яму прыйшлося вывучыцца ігры на піяніна.

### Асабістае жыццё

Мэт Дэйман жанаты з Люсьянай Бароза (нарадзілася ў 1976 годзе ў Аргенціне). Пазнаёміліся будучыя супругі ў 2003 годзе ў Маямі, дзе Люсьяна працавала бармэнам. Вяселле адбылася 9 снежня 2005 года ў Нью-Ёрку. Рэгістрацыя шлюбу праводзілася ў Манхэтэнскім бюро рэгістрацыі шлюбаў.

11 чэрвеня 2006 года ў горадзе Маямі штата Фларыда ў іх нарадзілася дачка Ізабела. 20 жніўня 2008 года ў сям’і Мэта з’явілася другая дзяўчынка, яе назвалі Джыя Завала. У кастрычніку 2010 года нарадзілася трэцяя дачка, якой далі імя Стэла Завала. У Люсьяны таксама ёсць дачка Алексія ад першага шлюбу.

Акцёр паліў, але кінуў пасля візіту да гіпнатызёра.

Узнагароды і намінацыі
----------------------

Да цяперашняга часу мае 19 узнагародаў і яшчэ 43 намінацыі, пакінутых без перамогі, у вобласці кіно.

Ніжэй пералічаныя асноўныя ўзнагароды і намінацыі. Поўны спіс гл. на IMDb.com

### Узнагароды

* Берлінскі кінафестываль
	+ 1998 — Срэбраны мядзведзь за выдатны аднаасобны ўнёсак у фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
* Прэмія «Оскар»
	+ 1998 — Лепшы сцэнарый, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
* Прэмія «Залаты глобус»
	+ 1998 — Лепшы сцэнарый, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»

### Намінацыі

* Прэмія «Оскар»
	+ 2010 — Найлепшая мужчынская роля другога плану, за фільм «Непакорны»
	+ 1998 — Найлепшая мужчынская роля, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
* Прэмія «Залаты глобус»
	+ 2010 — Найлепшая мужчынская роля другога плану, за фільм «Непакорны»
	+ 2000 — Найлепшая мужчынская роля (драма), за фільм «Таленавіты містар Рыплі»
	+ 1998 — Найлепшая мужчынская роля (драма), за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
* MTV Movie Awards
	+ 2007 — Найлепшая мужчынская роля, за фільм «Ультыматум Борна»
	+ 2007 — Найлепшая бойка, за фільм «Ультыматум Борна»
	+ 2005 — Найлепшая мужчынская роля, за фільм «Перавага Борна»
	+ 2002 — Найлепшая экранная каманда, за фільм «11 сяброў Оўшэна»
	+ 2000 — Найлепшы музычны выступ, за фільм «Таленавіты містар Рыплі»
	+ 2000 — Найлепшы злыдзень, за фільм «Таленавіты містар Рыплі»
	+ 1998 — Найлепшы экранны дуэт, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
	+ 1998 — Найлепшы пацалунак, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»
	+ 1998 — Найлепшая мужчынская роля, за фільм «Разумнік Уіл Ханцінг»

Зноскі
------

1. ↑  Matt Damon // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Matt Damon // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
4. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326'></a>
5. 1 2 3 4 5  Часопіс OK! Мэтт Деймон. Часопіс OK!  (руск.)
6. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  New England Historic Genealogical Society. Архівавана з першакрыніцы 17 кастрычніка 2012. Праверана 4 сакавіка 2012.
7. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Rootsweb. Архівавана з першакрыніцы 19 мая 2012. Праверана 4 сакавіка 2012.
8. ↑  Matt Damon — Awards. IMDb.com

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мэт Дэйман
* Мэт Дэйман на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
* Мэт Дэйман на сайце «*Yahoo! Movies*» (англ.)
* Мэт Дэйман на People.com
* Matt Damon на Moviefone

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | AllMovie · AllMusic · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 99009373 · BNC: a10305099 · BNE: XX1291048 · BNF: 13538571w · CiNii: DA11699903 · CONOR: 14774371 · GND: 120559102 · GTAA: 91432 · ICCU: MILV233158 · ISNI: 000000012142082X · LCCN: n97102927 · LNB: 000262748 · NDL: 00712451 · NKC: xx0010701 · NLA: 42288050 · NLP: a0000001649199 · NTA: 167968025 · NUKAT: n2006144925 · SUDOC: 050690191 · VIAF: 85370363 |

 |

| ⛭Прэмія «Залаты глобус» за найлепшую мужчынскую ролю — камедыя ці мюзікл |
| --- |
| 1950–1975 | 
* Фрэд Астэр (1950)
* Дэні Кей (1951)
* Дональд О’Конар (1952)
* Дэвід Нівен (1953)
* Джэймс Мэйсан (1954)
* Том Юэл (1955)
* Канцінфлас (1956)
* Фрэнк Сінатра (1957)
* Дэні Кей (1958)
* Джэк Леман (1959)
* Джэк Леман (1960)
* Глен Форд (1961)
* Марчэла Мастраяні (1962)
* Альберта Сордзі (1963)
* Рэкс Харысан (1964)
* Лі Марвін (1965)
* Алан Аркін (1966)
* Рычард Харыс (1967)
* Рон Мудзі (1968)
* Пітэр О’Тул (1969)
* Альберт Фіні (1970)
* Топаль (1971)
* Джэк Леман (1972)
* Джордж Сігал (1973)
* Арт Карні (1974)
* Уолтэр Матау / Джордж Бёрнс (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* Крыс Крыстаферсан (1976)
* Рычард Дрэйфус (1977)
* Уорэн Біці (1978)
* Пітэр Селерс (1979)
* Рэй Шаркі (1980)
* Дадлі Мур (1981)
* Дасцін Хофман (1982)
* Майкл Кейн (1983)
* Дадлі Мур (1984)
* Джэк Нікалсан (1985)
* Пол Хоган (1986)
* Робін Уільямс (1987)
* Том Хэнкс (1988)
* Морган Фрымэн (1989)
* Жэрар Дэпардзьё (1990)
* Робін Уільямс (1991)
* Цім Робінс (1992)
* Робін Уільямс (1993)
* Х’ю Грант (1994)
* Джон Траволта (1995)
* Том Круз (1996)
* Джэк Нікалсан (1997)
* Майкл Кейн (1998)
* Джым Керы (1999)
* Джордж Клуні (2000)

 |
| 2001–ц.ч. | 
* Джын Хэкмен (2001)
* Рычард Гір (2002)
* Біл Мюрэй (2003)
* Джэймі Фокс (2004)
* Хаакін Фенікс (2005)
* Саша Барон Коэн (2006)
* Джоні Дэп (2007)
* Колін Фарэл (2008)
* Роберт Даўні-малодшы (2009)
* Пол Джамаці (2010)
* Жан Дзюжардэн (2011)
* Х’ю Джэкман (2012)
* Леанарда Дзі Капрыа (2013)
* Майкл Кітан (2014)
* Мэт Дэйман (2015)
* Раян Гослінг (2016)
* Джэймс Франка (2017)
* Крысціян Бейл (2018)
* Тэран Эджэртан (2019)
* Саша Барон Коэн (2020)
* Эндру Гарфілд (2021)
* Колін Фарэл (2022)
* Пол Джамаці (2023)

 |