**«Трайпл»** (памылковае вымаўленне англ.: Triple [ˈtrɪpl] — патройны) — беларускае прыватнае прадпрыемства, заснаванае ў 1992 годзе ў Мінску.

Дзейнасць
---------

На 2015 г. «Трайпл» вёў жыллёвае будаўніцтва ў мінскім мікрараёне Уручча і пасёлку Лагожаск (Лагойскі раён) на 48 катэджаў. Будаўнічыя матэрыялы выраблялі даччыныя прадпрыемствы Бярозаўскі камбінат сілікатных вырабаў (Брэсцкая вобласць), сумеснае ЗАТ «КварцКрэйдаПрам» (Хаціслаў, Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць) і сумеснае ТАА «Трайпл-Дэкор» (алюмініевы профіль). «АкваТрайпл» ад 16 лістапада 1994 г. вёў вытворчасць безалкагольных напояў у пластыкавых бутэльках ад паў- да 6 літраў. Даччынае сумеснае ЗАТ «ПрасторМаркет» ажыццяўляла ўніверсальны гандаль, у тым ліку страў уласнай вытворчасці, праз 5 гіпермаркетаў «Прастор» («ProStore») у Мінску. Даччынае сумеснае ТАА «НафтаХімТрэйдынг» збывала паліва праз 10 аўтамабільных заправачных станцыяў (АЗС) у Брэсцкай, Гродзенскай і Мінскай вобласцях. Клуб дабрабыту «Эво» аказваў паслугі аздараўлення ў Мінску.

Даччынае ЗАТ «Аскаргатэрмінал» аказвала паслугі складскога размяшчэння на мытнях у нацыянальным аэрапорце Мінск, Магілёве і Мінскім раёне (вёска Шчытомірычы). Гарналыжны курорт «Лагойск» (Мінская вобласць) падаваў паслугі ў галіне спартыўна-аздараўляльнага турызму (валейбол, водны спорт, сумо і футбол). Даччынае ТАА «Ракаўскі бровар» падавала паслугіграмадскага харчавання ў Мінску праз аднайменныя страўню і бровар, французскія кавярню і страўню «Залаты грабеньчык» (фр.: La Crête d’or), 3 кавярні «Салодкі фальварак» і адну «У Францішка». Таксама ў Мінску размяшчаўся гадавальнік сярэднеазіяцкіх аўчарак  (англ.) (бел. «Трайпл». Даччынае ТАА «ТрайплФарм» вырабляла парашковыя антыбіётыкі ў Лагойску (Мінская вобласць). Сельскагаспадарчы комплекс «Трайпл-Агра» (в. Чудзенічы, Лагойскі раён) займаўся жывёлагадоўляй і раслінаводствам. Таксама «Трайплу» належалі футбольны клуб «Дынама Мінск» і Лядовая арэна Бярозы (Брэсцкая вобласць).

Гісторыя
--------

У лістападзе 1992 г. былы кіраўнік энергаслужбы аднаго з карпусоў Мінскага трактарнага завода Юрый Аляксандравіч Чыж заснаваў прадпрыемства «Трайпл» для аптовага збыту харчавання і прамысловых тавараў. У 1993 г. набыў некалькі грузавікоў для перавозу тавараў. З пачатку 1994 г. прадпрыемства стала ўдзельнікам Беларускай асацыяцыі міжнародных аўтамабільных перавознікаў (БАМАП) і пачало падаваць паслугі адпаведных грузаперавозак. У маі пачалося будаўніцтва ўласнай вытворчасці безалкагольных напояў у пластыкавай тары ПЭТ і мэблі з пластмасы (ПВХ  (англ.) (бел.). У снежні выпусцілі першыя вырабы. У жніўні 1997 г. заснавалі даччынае прадпрыемства «Ракаўскі бровар», у склад якога ўключылі аднайменныя страўню на 430 месцаў і піўны бровар, кулінарыю і кавярню на 45 месцаў «Салодкі фальварак». Адначасна ўтварылі ўласныя праектную працоўню і будаўнічую ўправу. У лістападзе 1999 г. вылучылі даччыныя сумесныя ТАА «Трайпл-Тэхна» для вытворчасці мэблі з пластыку і алюмінія і «АкваТрайпл» для вырабу напояў, мінеральнай і пітной вады. У снежні «Трайпл» набыў 54 % паёў футбольнага ЗАТ «Дынама-Мінск». У маі 2002 г. «Трайпл» асвоіў збыт нафтапрадуктаў і адкрыў у Мінску магазіны адзення марак «Бродвей» (Нью-Ёрк, ЗША), «Максіма» (Хемніц, зямля Саксонія, Германія) і «Вупі» (Нью-Ёрк).

У маі 2003 г. «Трайпл» пачаў будаўніцтва ў Лагойскім раёне (Мінская вобласць) першага ў Беларусі гарналыжнага курорту. У снежні на курорце ўвялі ў дзеянне першы спуск з 4-мясцовым крэславым пад’ёмнікам. У ліпені 2004 г. паводле Указу прэзідэнта ад 14 чэрвеня 2004 г. № 280, СВК «Верагі» плошчай 1672 га з цэнтрам у вёсцы Чудзенічы (Астрошыцкі сельсавет, Лагойскі раён) перадалі даччынаму «Трайпл-Агра», які стаў пастаўляць харчаванне на курорт. У 2005 г. курорт збудавалі ў складзе гасцініцы, пункту пракату, дому аздараўлення, крытых тэнісных пляцовак, адчыненых пляцовак для футболу і пляжнага валейболу, 2 штучных азёраў для купання і рыбалкі, некалькіх гарналыжных трасаў.

Таксама ў 2003 г. пачалі будаваць першы гіпермаркет «Прастор» (анг. «ProStore»), які адчынілі ў ліпені 2006 года. У лістападзе 2009 г. і красавіку 2010 г. у Мінску адчыніліся яшчэ 2 гіпермаркеты.

У 2005 г. даччыны «Ракаўскі бровар» адчыніў страўню «Овертайм» пры Палацы спорту ў Мінску. У 2006 г. дадаў страўню французскай кухні «Залаты грабеньчык». У 2010 г. — страўню ўзбекскай кухні «Бухара» і кавярню марожанае «Жэлато».

Пры канцы 2007 г. «Трайпл» прыдбаў за 319 млн рублёў ($148,5 тыс.) ААТ «Бярозаўскі камбінат сілікатных вырабаў», дзе ў красавіку 2009 г. пусцілі лінію вырабу блокаў з ячэістага бетону магутнасцю 320 тыс. м³ за год. У ліпені 2010 г. на заводзе пусцілі вытворчасць ходнікавай пліткі магутнасцю 320 тыс. м3 за год.

У лютым 2008 г. «Трайпл» атрымаў у канцэсію найбольшае ў Еўропе (500 млн тонаў) Хаціслаўскае радовішча крэйды і кварцавага пяску (Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць). Адначасна «Трайпл» пачаў будаўніцтва інфраструктуры для вынасу ваенных частак з Мінску і Мінскага раёна ў іншыя мясцовасці. Вызваленыя такім чынам ад войска сталічныя і ваколічныя пляцоўкі «Трайпл» стаў атрымліваць для будоўлі жытла. У 2009 г. паводле ўказу прэзідэнта, даччыны «Трайпл-Вялес» (у наступным «Вялес-Міт») прыдбаў Маладзечанскі мясакамбінат. У 2010 г. у Лагойску адчынілася даччынае прадпрыемства «ТрайплФарм» для вырабу антыбіётыкаў. У 2011 г. у Мінску адчынілі клуб дабрабыту «Эво». У 2014 г. «Трайпл» стаў 10-ым найбольш прыбытковым прадпрыемствам краіны.

У траўні 2020 Кампанія «Трайпл» накіравала ў Эканамічны суд Мінска заяву аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве).

Санкцыі ЕС
----------

23 сакавіка 2012 года Савет Еўрапейскага саюза дадаў Юрый Чыжа, «Трайпл» і яго дачынныя кампаніі ў Чорны спіс Еўрасаюза. 6 лістапада 2015 года санкцыі супраць Чыжа і яго актываў былі знятыя.

Зноскі
------

1. ↑  *Ягор Марціновіч, Адар'я Гуштын*. На дзяржаву працаваць не буду **(нявызн.)**.  Газета «Наша ніва» (25 верасня 2013). Праверана 31 мая 2015.
2. ↑  Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют на валютным рынку Рэспублікі Беларусь за 2007 год **(нявызн.)**.  Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь. Праверана 4 снежня 2014.
3. ↑  *Уладзімір Люкевіч*. «Трайпл» атрымала ў канцэсію Хаціслаўскае радовішча крэйды **(нявызн.)**.  Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё (29 лютага 2008). Праверана 31 мая 2015.
4. ↑  *Ягор Марціновіч*. «Беларуськалій», «Трайпл», банкі — топ-20 самых прыбытковых кампаній краіны за год **(нявызн.)**.  Газета «Наша ніва» (29 мая 2015). Праверана 31 мая 2015.
5. ↑  Імперыя Чыжа разбураецца. «Трайпл» прызнаў сябе эканамічна неплацежаздольным(недаступная спасылка)
6. ↑  Council Decision 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures against Belarus
7. ↑  ЕС обнародовал черный список из 12 человек и 29 компаний (руск.)(недаступная спасылка).  TUT.BY (25 сакавіка 2012). Архівавана з першакрыніцы 25 сакавіка 2012. Праверана 25 сакавіка 2012.
8. ↑  Санкцыі ЕС у дачыненні да Юрыя Чыжа і яго актываў знятыя  (бел.).  Наша Ніва (6 кастрычніка 2015). Архівавана з першакрыніцы 6 кастрычніка 2015. Праверана 6 кастрычніка 2015.
9. ↑  *ИК*. Крутое пике Юрия Чижа: от самого успешного бизнесмена Беларуси к арестанту? «Радыё Свабода», 12.03.2016

Спасылкі
--------

* ФК «Дынама Мінск» Архівавана 4 мая 2015.
* «Аква Трайпл» Архівавана 16 лютага 2019. (руск.)
* «Аскаргатэрмінал» Архівавана 21 студзеня 2020. (руск.)
* Гадавальнік сярэднеазіяцкіх аўчарак (руск.)
* «КварцКрэйдаПрам» (руск.)
* Гарналыжны курорт «Лагойск» (руск.)
* «ПрасторМаркет» (руск.)
* Клуб дабрабыту «Эво» (руск.)

| ⛭Беларускія АЗС |
| --- |
| 
* А-100
* Беларуснафта
* Белнафтахім
* Блок
* Газпром нефть
* Лукойл
* Слаўнафта
* Tatneft
* Трайпл
* Westa
* United Company

 |