recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Бар'ерныя астравы ўзждоўж узбярэжжа Паўночнай Караліны
**Бар'ерны востраў** — кавалак сушы уздоўж мацерыка або большага па памерах вострава, сфарміраваны асадкамі. Звычайна бар'ерныя астравы ўяўляюць сабою вузкія пясчаныя косы, аддзеленыя ад асноўнага ўзбярэжжа лагунамі. Часцяком фарміруюць працяглыя ланцугі.

Сучасныя бар'ерныя астравы адносна маладыя, узнікаюць з эпохі галацэна ў выніку ваганняў мора на літаральных пакатых схілах у месцах, дзе з аднаго боку маюцца крыніцы для вымывання пяску і іншых наносаў, з другога — моцны прыбой, які затрымоўвае далейшае вымыванне ў акіян. 

Бар'ерныя астравы не стабільны, іх рэльеф і абрысы мяняюцца пад уплывам хваль і вятроў. Яны абараняюць асноўную берагавую лінію ад штормаў, ствараюць унікальныя прыбярэжныя экалагічныя зоны.

Прыклады бар'ерных астравоў:

* Агурджалы
* Фрызскія астравы
* Мадлен
* Раанок
* Тэндраўская каса
* Джарылгач
* Чэчэнь

Спасылкі
--------

* Barrier Islands
* Barrier Island - an overview
* Barrier islands are natural coast guards that absorb impacts from hurricanes and storms
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Грыцавічы.

**Грыцаві́чы** (трансліт.: *Hrycavičy*, руск.: Грицевичи) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 20,5 км ад Бярозы, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская. Насельніцтва 36 двароў, 56 жыхароў (2005).

Гісторыя
--------

Узгадваецца ў 1563 годзе ў Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Малецкага.

Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1864 годзе вёска ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, дзейнічалі царкоўна-прыходская школа, хлебазапасны магазін.

З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час была ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Малецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 23 будынкі.

З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 5 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 12 воінаў-землякоў. З 1960 года ў Бярозаўскім раёне.

Планіроўка
----------

Планіровачна складаецца з двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, да якой у цэнтры вёскі прымыкаюць два кароткія завулкі.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**:
	+ 1897 — 52 двары, 282 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
	+ 1905 — 274 жыхары.
	+ 1924 — 147 жыхароў.
	+ 1970 — 218 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
	+ 2005 — 36 двароў, 56 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Грыцэ́вічы**

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2006. — 528 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0373-X.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Малецкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Малеч |
| Аграгарадкі | Падкраічы |
| Вёскі | Алёхнавічы ·  Бухалі ·  Віснявічы ·  Горск ·  Грыцавічы ·  Давыдавічы ·  Залужжа ·  Лукомер ·  Пасталова ·  Паўлавічы ·  Рыгалі ·  Сасноўка ·  Хойнікі ·  Чарнічнае |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гейгер.

**Рупрэхт Гейгер** (ням.: Rupprecht Geiger; 26 студзеня 1908, Мюнхен — 6 снежня 2009, Мюнхен) — нямецкі скульптар і мастак-абстракцыяніст.

Жыццё і творчасць
-----------------

Рупрэхт Гейгер нарадзіўся 26 студзеня 1908 у Мюнхене. Ён быў сынам мастака Вілі Гейгера. У 1926—1929 гадах ён вывучае архітэктуру ў мюнхенскай Каралеўскай школе прыкладнога мастацтва, у 1930—1932 — вучыцца на муляра і затым, у 1932—1935 — у Вышэйшым будаўнічым вучылішчы Мюнхена. У 1936—1940 г.г. Гейгер працуе ў розных мюнхенскіх архітэктурных бюро.

У 1940 годзе будучы скульптар быў прызваны ў нацысцкую армію, ваяваў у Польшчы і ў СССР. Тут ён самавучкам пачынае займацца жывапісам. У 1943—1944 гадах ён ужо — вайсковы мастак у вайсковых часцях ва Украіне і ў Грэцыі.

Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны Р.Гейгер з 1949 па 1962 год працуе архітэктарам. У 1965—1976 гадах ён — прафесар жывапісу ў Дзяржаўнай мастацкай акадэміі Дзюсельдорфа. У 1949 ён становіцца ў Мюнхене адным з заснавальнікаў мастацкай групы ZEN 49. Р.Гейгер з’яўляецца адным з найбуйнейшых прадстаўнікоў абстрактнага мастацтва ў Германіі. Творчасць яго карысталася падтрымкай фонду Саламона Р.Гугенхайма.

У 1950-я гады мастак працаваў пераважна з чырвоным колерам. Характэрным для жывапіснай творчасці майстра былі яго алейныя карціны, акварэлі і графіка, якія паказваюць простыя геаметрычныя формы.

Мастак быў удзельнікам шматлікіх выставак як у Германіі, так і за яе межамі. Ён неаднаразова выстаўляўся на аглядах сучаснага мастацтва ў Каселі documenta — 2 (1959), — 3 (1964), — 4 (1968), — 6 (1977); быў удзельнікам 25-га біенале ў Сан-Паўлу і інш. Яго творчасць была адзначана шматлікімі ўзнагародамі, у тым ліку прэміяй міжнароднага трыенале ў галіне каляровай графікі ў Грэнхене (1958, Швейцарыя), залатым медалём 8-га міжнароднага біенале ў галіне графікі ў Фрэдэрыкстадзе. (1986, Нарвегія), прэміяй Акадэміі мастацтваў Берліна (1988), ганаровай прэміяй у галіне культуры Мюнхена (1989), прэміяй Рубенса (1992) і інш. Р.Гейгер быў таксама ўзнагароджаны ў 1993 годзе баварскім Ордэнам Максіміліяна «За дасягненні ў навуцы і мастацтве».

Рупрэхт Гейгер памёр 6 снежня 2009 у Мюнхене.

Зноскі
------

1. ↑  Rupprecht Geiger<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Rupprecht Geiger — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑   Праверана 30 чэрвеня 2022.
4. ↑
5. ↑  Rupprecht Geiger // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
6. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
7. ↑   Праверана 10 чэрвеня 2019.
**Уладзімір Андрэевіч Маланкін** (4 мая 1929 — 21 сакавіка 1978) — беларускі тэатральны рэжысёр, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1977).

Біяграфія
---------

Бацька, палкоўнік Андрэй Іларыёнавіч Маланкін (нар. 1896), у гады вайны быў намеснікам камандзіра 42-га стралковага корпуса па тыле. Узнагароджаны ордэнам Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга і Чырвонай Зоркі, медалём «XX гадоў РСЧА».

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1952 годзе (курс народнага артыста БССР Дз. А. Арлова), па спецыяльнасці акцёр тэатра і кіно і быў залічаны акцёрам у трупу Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР імя М.Горкага.

У 1954 годзе паступіў у Дзяржаўны інстытут мастацтваў у Маскве (курс народнага артыста СССР А. А. Папова), па спецыяльнасці рэжысёр драматычнага тэатра, які скончыў у 1959 годзе.

З 1959 па 1962 год працаваў у Латвійскім тэатры юнага гледача ў Рызе.

З 1962 па 1964 і з 1971 па 1978 гг. — рэжысёр Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР імя М.Горкага. У 1965—1967 гг. — галоўны рэжысёр Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача. Адначасова з 1962 года выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (з 1967 па 1971 г. — загадчык кафедры акцёрскага майстэрства і рэжысуры).
**Лун’юй** (нар. **Ехэнара Цзінфэнь**, аф. **Сяадзінцзін**; 1868 — 22 лютага 1913) — жонка імператара Гуансюя, намінальнага кіраўніка кітайскай імперыі Цын з 1875 па 1908 год, удовая імператрыца пасля смерці мужа. Таксама вядомая пад мянушкай **Сіцзы**.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям’і цынскага ваеннага і яго жонкі мангольскага паходжання, прыходзілася пляменніцай удовай імператрыцы і фактычнай кіраўніцы Кітая Цысі. У 1889 годзе была фактычна гвалтоўна выдадзена замуж за Гуансюя, які прыходзіўся ёй стрыечным братам, паколькі Цысі хацела з дапамогай уладкавання такога шлюбу яшчэ больш кантраляваць Гуансюя і ўмацаваць уласную ўладу. Перад іх вяселлем у Забароненым горадзе адбыўся пажар, што палічылі дрэнным прадвесцем.

Лічыцца, што яна ўвесь час шпіёніла за імператарам і дакладвала Цысі аб кожным яго кроку. Імя «Лун’юй», што азначае «Спрыяльная і квітнеючая», атрымала пасля смерці мужа ў 1908 годзе. Нягледзячы на тое, што перад смерцю Цысі завяшчала ніколі не дазваляць жанчыне кіраваць краінай у якасці рэгенткі, наступныя тры гады Лун’юй адыгрывала досыць важную ролю ў палітыцы імперыі, быўшы паважанай фігурай, з якой раіліся па асноўных пытаннях.

Больш за ўсё яна вядомая тым, што ад імя свайго малалетняга пляменніка-імператара Пу І  (руск.) (бел. падпісала ў 1911 годзе адрачэнне ад прастола, што азнаменавала сабой канец праўлення дынастыі Цын. Памерла бяздзетнай неўзабаве пасля Сіньхайскай рэвалюцыі  (руск.) (бел. ва ўзросце 45 гадоў.

Лун’юй ў масавай культуры
-------------------------

Як асоба, якая не займала першых роляў у палітыцы, але цесна звязаная з імёнамі ўдовай імператрыцы Цысі і імператараў Гуансюя і Пу І, Лун’юй неаднаразова адлюстроўвалася ў прысвечаных ім кінафільмах, у прыватнасці:

* 1975 — «Удовая імператрыца  (руск.) (бел.» (рэж. Лі Ханьсян  (руск.) (бел.) — Айві Лін По  (руск.) (бел. прэмія «Golden Horse  (руск.) (бел.» за «лепшую жаночую ролю другога плана»
* 1976 — «Апошняя бура  (англ.) (бел.» (рэж. Лі Ханьсян  (руск.) (бел.) — Айві Лін По  (руск.) (бел.
* 1987 — «Апошні імператар  (руск.) (бел.» (рэж. Бернарда Берталучы) — Сун Хуайкуэй  (англ.) (бел.
* 2011 — «1911  (руск.) (бел.» (рэж. Джэкі Чан, Чжан Лі  (руск.) (бел.) — Джаан Чэнь  (руск.) (бел.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Sterling Seagrave: «Dragon Lady» ISBN 0-679-73369-8
* Maria Warner: «The Dragon Empress: Life and Times of Tz’u-Hsi, 1835—1908, Empress of China». ISBN 0-689-70714-2
* Anchee Min: «Empress Orchid» ISBN 978-0-618-06887-6
* Een Vrouw op de Drakentroon (A woman on the dragonthrone), Mayli Wen (foreword Lulu Wang), ISBN 90-5429-222-9
* Daily Life in the Forbidden City, Wan Yi, Wang Shuqing, Lu Yanzhen ISBN 0-670-81164-5


| ?Лун’юй — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Лун’юй |  | Guixiang[d] |  | Yehenara Huizheng[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| CBDB: 0089215 · ISNI: 0000 0000 6334 1006 · LCCN: n81139289 · NLA: 36608246 · NTA: 143228099 · VIAF: 6265557 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Іваноў.

**Мадэст Васілевіч Іваноў** (30 сакавіка 1875, Гатчына — 1942, Ленінград) — рускі марскі афіцэр, удзельнік руска-японскай і Першай сусветнай войнаў, савецкі ваенна-марскі дзеяч, контр-адмірал.

21 лістапада 1917 года на Першым Усерасійскім з’ездзе маракоў ваеннага флоту, у рабоце якога прымаў удзел У. І. Ленін, быў узведзены ў контр-адміралы, стаўшы, такім чынам, першым савецкім адміралам.

Пасля рэвалюцыі служыў у РСЧФ. Быў начальнікам марскі інспекцыі ВЧК, Пагранічнай флатыліі АГПУ (1924).

Пасля 1925 г. працаваў у гандлёвым флоце, капітан далёкага плавання. Капітан параходаў «Міхаіл Томскі» (1925—1927), «Камянец-Падольск» (1927—1928; 1936—1937), «Чырвонагвардзеец» (1933), «Камілес» (1935—1936), «Варашылаў» (1936), «Анатоль Сяроў» (1938—1939), танкера-цеплахода «Савецкая нафта» (1929), цеплахода-лесавоза «Севзаплес» (1937).

Памёр у блакадным Ленінградзе ў 1942 годзе, пахаваны ў брацкай магіле на Піскароўскіх могілках.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Луншань.
Чорны керамічны кубак з Луншаня, правінцыя Шаньдун
**Культу́ра Лунша́нь** (кіт. трад. 龍山文化, спр. 龙山文化, піньінь *Lóngshān wénhuà*) — археалагічная культура эпохі позняга неаліту (1-я палавіна 2-га тыс. да н.э.) у паўночным Кітаі.

Атрымала назву ад горада Луншань (на ўсходзе вобласці Цзінаня ў правінцыі Шаньдун), дзе ў 1928—29 гг. былі зроблены першыя знаходкі прадметаў гэтай культуры.

Асноўныя заняткі насельніцтва — земляробства і жывёлагадоўля. З Луншанню звязваюць з'яўленне ў Кітаі пшаніцы і ячменю, свойскіх быка, казы і авечкі.

Для культуры характэрны чорнаглянцаваны керамічны посуд, выраблены на ганчарным крузе, шліфаваныя каменныя сякеры, нажы, цёслы, вырабы з косці і ракавін.

Літаратура
----------

* Луншань // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. С. 371.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Луншань (культура)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2009003035 |
**Паддабра́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Паддабранка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, у сувязі з наданнем Паддабранцы статуса мястэчка і ўтварэння Паддабранскага местачковага Савета.

27 верасня 1938 года сельсавет адноўлены ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай вобласці ў сувязі з аднясеннем мястэчка Паддабранка да катэгорыі паселішчаў сельскага тыпу і рэарганізацыі местачковага Савета ў сельсавет. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Маркавіцкага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
Бронзавая падвеска-лунніца з выемкавай чырвонай эмаллю з селішча Абідня, II—V стст. Нацыянальны гістарычны музей Беларусі
**Абідзенскія эмалі** — бронзавыя ўпрыгожанні (падвескі-лунніцы, пацеркі) позняга этапу зарубінецкай культуры (II—V ст.), аздобленыя выемчатымі эмалямі.

Выраблялі, як мяркуюць, у ювелірнай майстэрні на паселішчы Адаменка (Быхаўскі раён, урочышча Абідня). Трохвугольныя лунніцы (верхні вугал служыў вушкам) знізу завершаны круглымі гнёздамі для чырвонай эмалі (плаўленае рымскае шкло). Кожны вугал упрыгожваюць яшчэ тры выступы-дыскі. Пацеркі ў форме сплюшчаных выцягнутых паралелепіпедаў. Аналагічныя ўпрыгожанні знойдзены і на суседнім паселішчы Тайманава.

Літаратура
----------

* Абідзенскія эмалі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0036-6 (т.1).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мадура.

**Мадурскі праліў** (індан.: Selat Madura), таксама **праліў Мадура** — праліў у акваторыі Малайскага архіпелага паміж інданезійскімі астравамі Ява і Мадура.

У некаторых заходніх і старых інданезійскіх крыніцах можна сустрэць назву Сурабайскі праліў (па горадзе Сурабая, размешчанага на яго яванскім беразе), не прынятую ў афіцыйнай картаграфіі.

Геаграфія
---------

Злучае акваторыі Яванскага мора і мора Балі. Мінімальная шырыня каля 4,9 км (у раёне паўднёва-заходняга ўскрайку Мадура).

Ва ўсходняй частцы праліва размешчана некалькі дробных астравоў (Камбінг, Гентэнг, Кетапанг, Гілірая, Гілітымур і інш.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh90004633 · VIAF: 2982148574265224430004 |
**Падзаконны прававы акт** — прававы акт дзяржаўнага органа, выдадзены ў межах яго кампетэнцыі, у адпаведнасці з законам або на яго аснове і ў мэтах яго выканання.
Падзаконны прававы акт мае больш нізкую юрыдычную сілу , чым закон.

Да найбольш важных падзаконных актаў Рэспублікі Беларусь адносяцца ўказы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, акты міністэрстваў і ведамстваў - загады, інструкцыі, пастановы, інструкцыі, правілы, статуты і інш. Да падзаконных актаў адносяцца таксама акты органаў мясцовага самакіравання, лакальныя нарматыўныя акты. Усе гэтыя акты адыгрываюць значную ролю, таму што могуць быць выдадзены толькі ў межах закона. Яны з'яўляюцца падначаленымі, другаснымі актамі адносіна закона і атрымліваюць юрыдычную сілу толькі ў тым выпадку, калі яны не супярэчаць закону.

Іерархія падзаконных актаў адпавядае іерархічнай структуры дзяржаўнага апарату.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Падзаконны акт на Вікісховішчы |
**Аб'екты́ўнае** — тое, што належыць самому аб'екту, існуе незалежна ад дзеючага суб'екта і яго свядомасці. Тэрмін аб'ектыўнае мае некалькі аспектаў.

Анталагічны ўключае ўяўленне аб аб'ектыўным як існуючым па-за чалавекам і чалавецтвам і незалежна ад іх, напрыклад, памеры і канфігурацыі рэчаў як іх аб'ектыўныя ўласцівасці.

Гнасеалагічны звязаны з уяўленнем аб аб'ектыўным як уласцівасці ведаў, упэўненасці ў тым, што яны адлюстроўваюць аб'ект, які даследуецца, у сваіх асабістых характарыстыках, напрыклад, найбольш фундаментальныя характарыстыкі сістэм нежывой прыроды — скорасць святла, гравітацыйная пастаянная, у біялагічнай відавой папуляцыі — суадносіны  (руск.) (бел. паміж асобінамі рознага полу.

У аб'ектыўным ідэалізме  (руск.) (бел. аб'ектыўнае — гэта ідэі і паняцці, што існуюць незалежна ад суб'екта. 

У грамадскім жыцці пад аб'ектыўным  разумеюць працэсы і фактары, якія не залежаць ад волі і жаданняў людзей. Аб'ектыўнымі з'яўляюцца сацыяльныя законы, хоць яны фарміруюцца праз механізм чалавечай дзейнасці. Аб'ектыўнае проціпастаўляецца суб'ектыўнаму і суб'ектыўна-асабоваму. Аднак такое проціпастаўленне не мае абсалютнага характару: тое, што ў адных адносінах з'яўляецца аб'ектыўным, у іншых можа быць суб'ектыўным.

Літаратура
----------

* Аб'ектыўнае // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
**Аб'ектыўная рэальнасць** — сукупнасць незалежных ад чалавечай свядомасці аб'ектаў, сувязяў, адносін, узаемадзеянняў, працэсаў, аб'яднаных у нежывыя, жывыя  (руск.) (бел. і сацыяльна-арганізаваныя сістэмы. Жывыя сістэмы ўключаюць усю сукупнасць арганізмаў, здольных да самаўзнаўлення на аснове генетычнай інфармацыі  (руск.) (бел.. Сацыяльна-арганізаваныя сістэмы — гэта сукупнасць індывідуумаў і іх згуртаванняў, якія падтрымліваюць сваё існаванне праз пераўтварэнне навакольнай рэчаіснасці. У структуру такіх сістэм уваходзяць таксама створаныя чалавекам тэхнічныя сістэмы, з дапамогай якіх ён больш паспяхова асвойвае рэчаіснасць. Унутраная падпарадкаванасць і сістэмная арганізацыя, якімі валодае аб'ектыўная рэальнасць, законы яе эвалюцыі складаюць найважнейшы элемент даследаванняў.

З улікам характару аспектаў аб'ектыўнай рэальнасці, якія даследуе тая ці інш. дысцыпліна, вылучаюць фізічную рэальнасць, біялагічную рэальнасць і г.д. і адпаведна карціну фізічнай рэальнасці, карціну біялагічнай рэальнасці і г.д. як найбольш буйныя блокі ведаў. Агульныя характарыстыкі аб'ектыўнай рэальнасці адлюстроўвае агульнанавуковая карціна сусвету  (руск.) (бел..

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
**Лунёва**, **Лунёўскае**, **Лінова** — возера на мяжы Ганцавіцкага і Івацэвіцкага раёнаў Брэсцкай вобласці, за 30 км на паўднёвы захад ад горада Ганцавічы, за 50 км на паўднёвы ўсход ад горада Івацэвічы, за 5,5 км на паўднёвы захад ад аграгарадка Раздзялавічы, ля ўрочышча Лунёва. Адносіцца да басейну ракі Бобрык 1.

Плошча паверхні 0,1 км², даўжыня 0,4 км, шырыня 0,4 км. Даўжыня берагавой лініі 1,2 км.

Возера акружана вялікай, большай часткай забалочанай поймай, якая парасла водна-балотнай расліннасцю і хмызняком. Зарастае ўмерана. На паўднёвым захадзе выцякае рака Запруда.

У возеры водзяцца акунь, плотка, шчупак, лінь, карась і іншыя віды рыб.

Спасылкі
--------

* Ліст карты N-35-125. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1986 г. Архівавана 2 мая 2013.
* Агульная характарыстыка азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  (руск.)
* Морфаметрычныя параметры азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Царква Святога Міхаіла.
**Езуіцкая царква Святога Міхаіла** (ням.: Jesuitenkirche St. Michael) на Нойхаўзэрштрасэ (ням. Neuhauser Straße) у Мюнхене — у свой час адна з галоўных цытадэлей контррэфармацыі.

Галоўны алтар
Будаўніцтва пачалося ў 1583 годзе, але перарвалася падзеннем адной з веж, таму сабор быў асвячоны толькі ў 1597 годзе. У лістападзе 1944 года царква была разбурана бамбёжкай, адноўлена ў 1947-48 гадах. Фасад сабора нагадвае сярэдневяковую ратушу — з-за вострага трохвугольнага франтона, на вяршыні якога знаходзіцца фігура Ісуса. Ля ўвахода ў царкву пад мармуровым парталам стаіць бронзавая статуя архангела Міхаіла, якая была створана яшчэ ў канцы XVI стагоддзя. Акрамя таго, у нішах знаходзяцца 15 статуй заступнікаў гэтага сабора.

Літаратура
----------

* Egert-Romanowska, Joanna; Malgorzata Omilanowska (2001). *Germany*. London: Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-0888-9. .
* Nohbauer, Hans (1994). *Munich City of the Arts*. Munich: Hirmer Verlag. ISBN 3-7774-6250-0.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Царква Святога Міхаіла (Мюнхен)
* Афіцыйны сайт (ням.)
**Царква Святой Ефрасінні** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Івянец Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры населенага пункта.

Гісторыя
--------

Знаходзіцца на месцы былога Троіцкага касцёла. Будаўніцтва храма пачалося ў 1996 годзе. Пабудавана ў 1998 годзе. У сярэдзіне ліпеня 1998 года ў прысутнасці беларускага архіпастыра Філарэта была асвячона і закладзена ў падмурак храма капсула з памятнай граматай.

Архітэктура
-----------

Архітэктарам царквы з’яўляецца Уладзімір Федаравіч Даніленка.

Пабудавана з цэглы. Храм вырашаны ў стылізаваных формах старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Цэнтрычны аб’ём завершаны светлавым цыліндрычным барабанам пад сферычным купалам. Асноўная архітэктурная тэма — закамарнае завяршэнне фасадаў, расчлянёных вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі.

* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Царква Святой Ефрасінні Архівавана 23 кастрычніка 2019.
2. ↑  Ефрасіннеўская царква Архівавана 31 снежня 2022.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Царква Святой Ефрасінні (Івянец) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барташэвіч.
**Марыя Барташэвіч** (1926 — да 1996) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належала да смаргонскай групы арганізацыі.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 1926 г. у в. Кунцаўшчына Ашмянскага павету Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць). 

Вучылася ў Смаргонскай сярэдняй школе. Восенню 1949 г. калі знаходзілася ўжо ў 10-м класе, далучылася да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху. Моладзевая арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але ў будучыні планавалася перайсці і да больш актыўных дзеянняў. 

23 сакавіка 1950 г. была арыштаваная савецкімі карнымі органамі. На допытах усё адмаўляла. 8 мая на працэсе разам з іншай удзельніцай падполля, Чаславай Ашукоўскай, была асуджана ваенным трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі на 10 гадоў зняволення ў канцлагерах з паражэннем у правах на 5 год «за неданясенне».

Тэрмін зняволення адбывала, паводле сведчання суседзяў, у Комі. Пасля вызвалення тамсама і засталася, выйшаўшы замуж і змяніўшы прозвішча на Абумава.

Зноскі
------

1. ↑  Чарняўскі Міхась. Ня бойцеся ахвяраў і пакут, С.13
2. ↑   Біяграфія Марыі Барташэвіч

Літаратура
----------

* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. — ISBN 985-6374-07-3.
* Чарняўскі Міхась. Ня бойцеся ахвяраў і пакут. — Вільня, 2006. — ISBN 978-9857-0620-58.
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн. 1998.

Спасылкі
--------

* *Маракоў, Леанід*. БАРТАШЭВІЧ Марыя **(нявызн.)**. *Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі 1794—1991*.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Ефрасіннеўская царква.
**Царква Святой Ефрасінні Полацкай** — праваслаўны храм у горадзе Саўт-Рывер, штат Нью-Джэрсі, ЗША. Настаяцелем царквы з’яўляецца вялебны айцец Міхаіл Псенечнюк. Прыход знаходзіцца ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхата. Названа ў гонар святой Ефрасінні Полацкай.

Гісторыя
--------

У пачатку 1950-х гадоў з лагераў для прымусова перамешчаных асоб у Рэгенбурзе, Міхельсдорфе і Бакнангу (Германія) у горад перасялілася некалькі дзясяткаў беларускіх эмігрантаў. У 1951 годзе быў абраны парафіяльны савет, першым пробашчам якога быў абраны айцец Мікалай Лапіцкі. Парафія адслужыла сваё першае набажэнства на другім паверсе Конклінскай метадысцкай царквы, якой вялебны Нэльсан Мур дазволіў ёй карыстацца. Царкоўны Сабор стаў членам Грэчаскай праваслаўнай архідыяцэзіі Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. У 1953 годзе прыход купіў былую яўрэйскую сінагогу на праспекце Уайтхед і пераўтварыў яе ў праваслаўную хрысціянскую царкву. Акрамя таго, Царква набыла кавалак зямлі на Хілсайд-авеню для выкарыстання ў якасці парафіяльных могілак.

На вяршыні пагорка за Беларускай праваслаўнай царквой Святой Ефрасінні быў усталяваны помнік «Змагарам за вольную Беларусь» з афіцыйнай пячаткай Беларускай цэнтральнай рады і надпісам: «Слава змагарам за вольную Беларусь». Каменны мемарыял увенчаны вялікім жалезным крыжам, у цэнтры якога невялікі двухзакрылы крыж, які ўяўляе сабой крыж святой Еўфрасінні і з’яўляецца цэнтральным элементам сярэднявечнага беларускага герба Пагоня. На думку некаторых даследчыкаў, гэта таксама было знакам адрознення 30-й пехотнай дывізіі СС.

Гл. таксама
-----------

* Могілкі праваслаўнай царквы Святой Ефрасінні

Зноскі
------

1. ↑  Saint Euphrosynia Belarusian Orthodox Church, South River at orthodox-world.org
2. ↑  Беларускія Каляды адсвяткавалі ў амерыканскім Саўт-Рыверы + фота
3. ↑  History of the St. Euphrosynia Belarusian Orthodox Church Архівавана 21 ліпеня 2022. at sites.google.com
4. ↑  Mark Alexander: *Nazi Collaborators, American Intelligence, and the Cold War. The Case of the Byelorussian Central Council.* University of Vermont Graduate College Dissertations and Theses, Nr. 424, 2015, p. 1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar247452 |
Ракавіны малюскаў
**Ра́кавіна** — вонкавая ахоўнае шкілетнае ўтварэнне, якое пакрывае цела шматлікіх беспазваночных жывёл. Вывучэннем ракавін беспазваночных займаецца канхалогія.
Найбольшая цікавасць з пункту гледжання практычнага выкарыстання і калекцыянавання ўяўляюць ракавіны малюскаў.

Структура ракавіны
------------------

Складаецца з трох пластоў:

* Перыястракум — вонкавы пласт ракавіны
* Астракум — сярэдні пласт ракавіны
* Гіпастракум — унутраны перламутравы пласт

Выкарыстанне
------------

Сандра Бацічэлі, «Нараджэнне Венеры», Уфіцы, Фларэнцыя
Уільям Бугро, «Нараджэнне Венеры»
З ракавінаў малюскаў людзі выраблялі рыбалоўныя кручкі, разцы, шкрабкі, насадкі для матык, ужывалі ў выглядзе посуду, музычных інструментаў (конх) і ўпрыгажэнняў. У некаторых выпадках ракавіны служылі грашыма — напрыклад, ракавіны кауры на астравах Акіяніі.

Перламутр, які здабываюць з ракавінаў, мае вельмі шырокае прымяненне — ён ужываецца для вырабу гузікаў, інкрустацый, ювелірных вырабаў.

### У мастацтве

Буйныя ракавіны часта адлюстроўвалі на сваіх карцінах мастакі Рэнесансу. Прыкладам могуць служыць карціны, якія апісваюць міфалагічны сюжэт — нараджэнне Венеры. На знакамітай карціне Сандра Бацічэлі Венера выяўленая стаячай на велізарнай ракавіне-грэбні, якая была яе сімвалам.

На карціне Уільяма Бугро ракушкі ўжываюцца і як музычны інструмент.

Літаратура
----------

* Буруковский Р. О чём поют ракушки. Калининград, 1977

Гл. таксама
-----------

* Ракавіна, малюскі

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ракавіна малюскаў
* Ракавіна
* Ракавіны

| ⛭Шкілет |
| --- |
| Экзашкілет | Неарганічны: Ракавіна (шматлікіх найпрасцейшых, малюскаў)

Арганічны: Кутыкула (хіцінавы панцыр членістаногіх) |
| Эндашкілет | Восевы (пазваночны слуп (пазваночнік) • чэрап • грудная клетка)
Дадатковы (пояс верхніх канечнасцей ·  верхнія канечнасці ·  пояс ніжніх канечнасцей · 
ніжнія канечнасці) |
| Гідрашкілет | Утварэнне васьміпрамянёвых паліпаў |
| Гл. таксама | Шкілетная рэвалюцыя • Шкілет чалавека • Пералік касцей шкілета чалавека • Апорна-рухальная сістэма |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2779732209 · NKC: ph116525 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Юр’еўскі павет.
 
**Юр’еўскі павет** (да 1893 года — **Дэрпцкі павет**) — адміністрацыйная адзінка Ліфляндскай губерні Расійскай імперыі, затым Эстоніі, якая існавала ў 1745—1940 гадах. Павятовы горад — Юр’еў (Дэрпт).

Гісторыя
--------

Дэрпцкі павет створаны ў 1745 годзе ў складзе Рыжскай губерні. У 1796 годзе пасля пераўтварэння Рыжскага намесніцтва Дэрпцкі павет увайшоў у склад Ліфляндскай губерні. Дэрпцкі павет быў перайменаваны ў *Юр’еўскі* Указам імператара Аляксандра III ад 14 студзеня 1893 года.

Пасля таго, як ў выніку Лютаўскай рэвалюцыі і на паставе палажэння Часовага ўрада Расіі ад 30 сакавіка 1917 года «Аб аўтаноміі Эстляндыі» Ліфляндская губерня была падзелена, Юр’еўскі павет разам з іншымі паветамі паўночнай Ліфляндыі з пераважна эстонскім насельніцтвам увайшоў у склад Эстляндскай губерні.

У 1918—1940 гады павет з’яўляўся часткай тэрыторыі незалежнай Эстонскай Рэспублікі і насіў эстонскую назву Тартускі павет (эст.: Tartu maakond).

Насельніцтва
------------

Паводле перапісу 1897 года насельніцтва павета складала 190 317 чалавек, у тым ліку ў Юр’еве — 42 308 жыхароў.

### Нацыянальны склад

Нацыянальны склад паводле перапісу 1897 года:

* эстонцы — 165 101 чал. (86,8 %),
* рускія — 13 726 чал. (7,2 %),
* немцы — 8 358 чал. (4,4 %),

Адміністрацыйны падзел
----------------------

У 1913 годзе ў павеце было 68 валасцей.

Гл. таксама
-----------

* Гісторыя Эстоніі
* Тартумаа

Заўвагі
-------

1. 1 2  Першы Усеагульны перапіс насельніцтва Расійскай імперыі 1897 года. Ліфляндская губерня
2. ↑  Першы ўсеагульны перапіс насельніцтва Расійскай Імперыі 1897 г. Размеркаванне насельніцтва па роднай мове. Фелінскі павет
3. ↑  Волостныя, станичныя, сельскія, гминныя правленія и управленія, а также полицейскіе станы всей Россіи съ обозначеніем мѣста ихъ нахожденія. — Кіевъ: Изд-во Т-ва Л. М. Фишъ, 1913.

Літаратура
----------

* *Рихтер Д. И.* Юрьев, уездный город Лифляндской губернии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
**Малара** (італ.: Molara) — востраў на паўночным усходзе італьянскага аўтаномнага рэгіёна Сардзінія. Плошча — 3,41 км². Сталага насельніцтва няма.

Малара месціцца ў 1,6 км ад паўночна-усходняга берага Сардзініі, у 256 км на паўднёвы захад ад Рыма, сталіцы Італіі. Даўжыня з захаду на ўсход — 2,4 км. Найбольшая шырыня — 1,77 км. Суша складаецца з вапнякоў і граніта. Берагі скалістыя, толькі на заходнім баку вылучаюцца пясчаныя пляжы. Найвышэйшы пункт — 158 м над узроўнем мора. На востраве ёсць крыніцы пітной вады.

Востраў быў населены ў перыяд сярэднявечча. Захаваліся капліца XV ст. і рэшткі жаночага кляштара. Канчаткова пакінуты насельнікамі ў сярэдзіне XX ст. У спадчыну ад іх захаваліся насаджэнні маслін. Сустракаюцца зараснікі фісташак, ядлоўца, шыпшыны, мальвакветных раслін. Фаўна прадстаўлена здзічэлымі каровамі і козамі, грызунамі, яшчаркамі і чарапахамі. Гняздуе 25 відаў птушак.

У нашы дні востраў знаходзіцца ў прыватнай уласнасці. Перыядычна наведваецца турыстамі.

Спасылкі
--------

* Isole Tavolara, Molara e Molarotto
* Isola Molara (Sardegna)
* LE PISCINE DI MOLARA, DONO DI MADRE NATURA
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Царква Святой Ганны.

**Царква́ Свято́й Га́нны** — праваслаўны храм на могілках у вёсцы Ялова Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Царква ў 1-й палове XX ст.
Царква збудавана ў гонар святой праведнай Ганны ў 1871 годзе. На працягу ўсёй сваёй гісторыі храм з’яўляўся прыпісным да парафіі Свята-Мікалаеўскай царквы ў Шарашове.

1 чэрвеня 1961 года дзеючая прыпісная царква ў вёсцы Ялова была знята з уліку Брэсцкім аблвыканкамам. У 2006 годзе дзяржаўныя ўлады зноў зарэгістравалі праваслаўны прыход царквы Святой Ганны ў в. Ялова.

Набажэнствы ў храме праводзяцца ў дзень памяці святой праведнай Ганны, на трэці дзень Уваскрашэння Хрыстова, Святой Тройцы і Раства.

Архітэктура
-----------

Царскія вароты XVI ст. НММРБ
Царква — помнік народнага драўлянага дойлідства. Храм пабудаваны з хваёвага бруса. Кампактны прамавугольны ў плане аб’ём пераходзіць у трохгранную апсіду, трохвальмавае пакрыццё якой пластычна ўзбагачае дах асноўнага аб’ёма. Канёк даху над галоўным фасадам завершаны двухяруснай чатырохкантовай вежкай на канічнай падставе. Кантавыя фасады завершаны франтончыкамі з драўлянымі скульптурамі ў іх. Вынас даху на галоўным фасадзе стварае слупковае «падценне», пад якім размешчаны прамавугольны ўваходны праём. Справа ад уваходу размяшчаецца паўзашклёная веранда з асобным уваходам. Сцены пазбаўлены дэкору, прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простай дашчанай ліштве.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл. — С. 377

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Царква Святой Ганны (Ялова)
* Царква Святой Ганны (Ялова) на сайце Radzima.org
* Царква Святой Ганны (Ялова) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Царква Святой Ганны (Ялова) на сайце «Архіварта»
**Ганна Леніта Юсефін Эквіст** (шведск.: Anna Lenita Josefine Öqvist; нар. 23 ліпеня 1983), больш вядомая як Юсефін Эквіст (шведск.: Josefine Öqvist) — шведская футбалістка, паўабаронца. Аўтар пераможнага гола ў вароты зборнай Канады ў матчы паўфіналу Чэмпіянату міру 2003.

Кар’ера
-------

Першапачаткова Юсефін выступала на пазіцыі нападаючай, аднак у заяўку футбольнага турніру летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года яна трапіла як паўабаронца. Падчас турніру футбалістка атрымала сур’ёзную траўму і была заменена Марыяй Арансан.

З 2005 года Юсефін выступала ў футбольным клубе «Лінчэпінг» з аднайменнага горада. Пасля ўдалага для футбалісткі сезона 2008 года паступіла прапанова перайсці ў футбольны клуб «Умеа». Аднак Эквіст палічыла за лепшае заключыць новы кантракт тэрмінам на два гады са сваім цяперашнім клубам. У лістападзе 2009 года старэйшая сястра Юсефіны Караліна Эквіст памерла падчас эпілептычнага прыпадку ва ўзросце 29 гадоў. У 2011 годзе футбалістка перайшла ў футбольны клуб «Цюрэса».

У складзе зборнай Швецыі на Чэмпіянаце свету 2011 Эквіст выходзіла на поле ва ўсіх матчах. 16 ліпеня 2011 г. у матчы за трэцяе месца супраць зборнай Францыі яна атрымала чырвоную картку за сутыкненне з францужанкай Соняй Бампастор. Але і ў меншасці зборная Швецыі атрымала перамогу з лікам 2:1. Эквіст таксама вызначылася ў паўфінальным матчы з будучымі чэмпіёнкамі — зборнай Японіі, але ў выніку Швецыя прайграла з лікам 1:3.

У студзені 2012 года Юсефін паведаміла, што цяжарная, з прычыны чаго прапусціла сезон-2012. Пасля нараджэння дачкі, Стэлы, Эквіст прыняла рашэнне працягнуць кар’еру ў футбольным клубе «Крысціянстад». Гэта было абумоўлена тым, што Юсефін жыла ў той час у суседнім горадзе Мальмё разам з дацкім прафесійным хакеістам Стэфанам Ласенам, які выступаў за хакейны клуб «Мальмё».

Пасля заканчэння хатняга Чэмпіянату Еўропы 2013 Эквіст заключыла кантракт з французскім футбольным клубам «Манпелье».

Зноскі
------

1. ↑  Josefine Öqvist // Soccerdonna — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41779610'></a>
2. ↑  Olympedia — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FBref.com · footofeminin.fr · Olympedia · soccerdonna.de (ігрок) · Soccerway · svenskfotboll.se · worldfootball.net (ігрок) · Алімпійскі камітэт Швецыі · УЕФА |
**С-500 «Праметэй»**, **55Р6М «Трыумфатар-М»** — расійскі зенітны ракетны комплекс (ЗРК; у тэрміналогіі распрацоўніка — зенітная ракетная сістэма, ЗРС), які распрацоўваецца АТ «канцэрн ВКА „Алмаз-Антэй"» як новае пакаленне зенітных ракетных сістэм, у якім мяркуецца ўжыць прынцып паасобнага рашэння задач знішчэння балістычных і аэрадынамічных мэтаў.

25 мая 2021 года прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін заявіў: «у паветрана-касмічных сілах больш за 70 адсоткаў зенітных ракетных палкоў пераўзброеныя на сучасныя сістэмы С-400. На чарзе пастаўка ў войскі комплексу С-500, выпрабаванні якога ўжо паспяхова завяршаюцца».

23 жніўня 2021 года віцэ-прэм’ер РФ Юрый Барысаў заявіў, што сістэма С-500 вырабляецца серыйна.

Зенітна-ракетныя сістэмы С-500 «Праметэй» пачалі паступаць ва Узброеныя сілы Расіі. Пра гэта 16 верасня 2021 года паведаміў Юрый Барысаў.

Зноскі
------

1. ↑  На уровень выше
2. ↑  S-500/S-1000 (Russian Federation), Defensive weapons **(нявызн.)**.  Jane's Strategic Weapon Systems (10 лютага 2009). Праверана 11 жніўня 2009.
3. ↑  Путин заявил об успешном завершении испытания комплекса ЗРК С-500
4. ↑  Началось серийное производство систем ПВО С-500 (руск.). *www.kommersant.ru* (23 жніўня 2021). Праверана 25 жніўня 2021.
5. ↑  С-500 начали поступать в ВС России 16.09.2021
**Маластралко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Стралкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малыя Стралкі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рагачоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, які 5 красавіка 1935 года перайменаваны ў Журавіцкі раён, з 5 красавіка 1936 года ў складзе Рагачоўскага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Красніца. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вялікія Стралкі. 14 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гарадзецкага (4 населеныя пункты: вёскі Вялікія Стралкі, Замокраўе, Каменка Стралкоўская і Малыя Стралкі) і Гадзілавіцкага (3 населеныя пункты: вёскі Княжынка, Красніца і Куставіца) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.
2. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 14 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Маланг** (індан.: Malang; яв.: ꦏꦸꦛꦩꦭꦁ Kutha Malang) — горад у інданезійскай правінцыі Усходняя Ява. Другі па насельніцтве горад правінцыі пасля Сурабаі. На ўсход ад горада размешчаны нацыянальны парк Брома-Тэнгер-Семеру, у якім знаходзяцца дзеючыя вулканы Брома і Семеру. Ускраіна нацыянальнага парка знаходзіцца прыкладна за 20 км ад Маланга (па прамой), а вулканы прыкладна за 30 км ад горада.

Гісторыя
--------

Горад узнік у Сярэднявеччы. Ён быў сталіцай дзяржавы Сінгасары, затым уваходзіў у склад дзяржавы Матарам. Маланг згадваецца ў так званым Надпісе Дыноё, створаным у 760 годзе. Падчас галандскай каланізацыі Інданезіі Маланг служыў папулярным месцам адпачынку еўрапейцаў, якія знаходзіліся ў Інданезіі. Назва горада паходзіць ад індуісцкага храма Маланг Кучэшвара, які калісьці існаваў тут, што літаральна азначае «Бог знішчыў хлусню і зацвердзіў ісціну». Храм не захаваўся, яго дакладнае размяшчэнне невядома.

Зноскі
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4249193-9 · LCCN: n50081557 · SUDOC: 144805782 · VIAF: 134841384 |
**Канюшы** — прыдворны чын  (руск.) (бел. (пасада) у сярэднявечных манархіях, які прадугледжвае загадванне конямі і стайнямі манарха: напрыклад, лорд-канстэбль  (руск.) (бел. у Англіі, канетабль  (руск.) (бел. у Францыі.

У Польшчы і Вялікім Княстве Літоўскім
-------------------------------------

У Польшчы вядомы з XI ст. у ВКЛ — з XV ст. Павінен быў наглядаць за вялікакняжацкімі табунамі і стайнямі, хоць фактычна гэтыя абавязкі выконваў падканюшы. У XVI ст. пры вялікім князю называўся канюшы дворны, у паветах — канюшы земскі. З XVII ст. пасада вялікага канюшага (канюшы ВКЛ) — дыгнітарская, гэта значыць прыдворная.

У Расіі
-------

У Рускай дзяржаве чын канюшага, ці ледзь не самы прэстыжны пры двары, існаваў з XV да пачатку XVII стагоддзя. Вядзе сваё паходжанне ад княжаскага цівуна XI—XII стст. З канца XV стагоддзя канюшы — начальнік Канюшневага загаду  (руск.) (бел..

Зноскі
------

1. ↑  *Г. П. Успенский* «Опыт повествования о древностях Русских». Харьков, 1818. Стр. 280.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |
Машына для абмалачэння зерня 1881 года
**Малата́рня** — машына або асобная яе частка для выдалення зерня ці насення з сельскагаспадарчых культур. Першай малатарняй, ужытай у сельскагаспадарчых мэтах, было прыспасабленне шатландскага машынабудаўніка Эндру Майкле, якое аддзяляла зерне ад сцябла і каласкоў.

Цэп для абмалоткі зерня
На працягу стагоддзяў зерне звычайна аддзялялася ўручную пры дапамозе цэпаў, што з'яўлялася дастаткова працаёмкім працэсам. Механізацыя гэтага працэса паступова паклала канец ручной апрацоўцы зерневых культур.

Часткова вынікам з'яўлення машын для абмалачэння зерня стаў Бунт Свінга ў Вялікабрытаніі. Зацяжныя войны, вялікія падаткі і нізкі зарабатак прымусілі сялян у рэшце рэшт узняцца на барацьбу ў 1830 годзе. Гэтыя сяляне сталі беспрацоўнымі на некалькі год у выніку шырокага ўжывання і распаўсюджання малатарных машын.

Існуюць малатарні для малацьбы збожжа, лёну, канапель, кукурузы і іншых. Паводле канструкцыі малатарні бываюць простыя (толькі абмалочваюць) і складаныя (абмалочваюць, ачышчаюць і сартуюць зерне). У льно-, каноплеўборачных і збожжавых камбайнах малатарні — асобныя апараты, якія працуюць зладжана з іншымі механізмамі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Малатарня

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Новы · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 121984533 · GND: 4214440-1 · LCCN: sh85135043 · Microsoft: 2779717636 |
**Рака памяці** — мемарыяльны знак у памяць аб ахвярах тэракта 11 красавіка 2011 года ў Мінскім метро, размешчаны ля ўвахода на станцыю метро «Кастрычніцкая»

Гісторыя
--------

Выбух на станцыі метро «Кастрычніцкая» ў Мінскім метрапалітэне прагрымеў 11 красавіка 2011 года. У выніку тэракта 11 чалавек загінулі на месцы, 4 памерлі ў бальніцах. Цялесныя пашкоджанні рознай ступені цяжкасці атрымалі 315 грамадзян.

У верасні 2011 года па рашэнні Мінгарвыканкама «Аб увекавечанні памяці трагічна загінуўшых грамадзян на станцыі метро „Кастрычніцкая"» быў аб'яўлены адкрыты конкурс на стварэнне памятнага знака, пераможцам якога стаў скульптар Канстанцін Селіханаў з мемарыяльным знакам «Рака памяці».

Помнік быў устаноўлены ля ўвахода на станцыю метро «Кастрычніцкая», на тым месцы, куды людзі прыносілі кветкі адразу пасля трагічных падзей, і дзе пазней знаходзілася часовая дошка памяці. Адкрыццё адбылося ў гадавіну трагедыі, 11 красавіка 2012 года, у ім узялі ўдзел старшыня Мінгарвыканкама Мікалай Ладуцька, прадстаўнікі кіраўніцтва горада, родныя і блізкія загінулых. Акрамя таго каля ўваходу ў метро сабралася больш за дзвесце чалавек, многія з якіх усклалі кветкі да памятнага знака і запалілі памінальныя свечкі.

Апісанне
--------

Кампазіцыя «Рака памяці» выканана з бронзы, белага мармуру і чорнага граніту і ўвасабляе своеасаблівы «партал» у мінулае і адначасова роздум пра будучыню. Памеры помніка складаюць 3 м у даўжыню і 2,3 м у вышыню. На бронзавай стэле адлюстраваны 15 хваль, на грэбені якіх — прозвішчы 15 загінуўшых у трагедыі. Акрамя імёнаў кампазіцыя змяшчае таксама дату тэракта, якая сімвалізуе спынены час на электронным табло.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Два памятныя знакі ахвярам выбуху ў метро будуць адкрыты ў Мінску 11 красавіка(недаступная спасылка) // БЕЛТА
2. 1 2  Эстэтыка Памяці. І Надзеі… // Культура
3. ↑  Мемарыяльны знак «Рака памяці» адкрыты ў гадавіну тэракта ў мінскім метро Архівавана 6 сакавіка 2016.