У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Іаган Вільгельм I.
Помнік Іагану-Вільгельму ў Кёльне
**Іаган Вільгельм Пфальцкі** (ням.: Johann Wilhelm von der Pfalz; 19 красавіка 1658, Дзюсельдорф — 8 чэрвеня 1716, Дзюсельдорф) — пфальцграф-курфюрст Пфальца і пфальцграф-герцаг Пфальц-Нойбурга з 1690 года, герцаг Юліха і Берга пад імем **Іаган-Вільгельм II** з 1679 года, паходзіў з малодшай, Нойбургскай лініі роду Вітэльсбахаў. Скарбнік Свяшчэннай Рымскай імперыі.

Біяграфія
---------

Бацькамі Іагана-Вільгельма былі курфюрст Філіп-Вільгельм Пфальцкі і Елізавета Амалія Гесэн-Дармштацкая. Выхаваннем яго займаліся езуіты.

2 верасня 1690 года Іаган-Вільгельм атрымлівае ў спадчыну бацькаўскі трон курфюрста. Кіраванне над Юліхам і Бергам бацька яму перадаў яшчэ на дзесяцігоддзе раней.

З-за таго, што ў выніку вайны за Пфальцкую спадчыну яго сталіца Гайдэльберг была разбурана, рэзідэнцыяй Іагана Вільгельма стаў Дзюсельдорфскі замак (Дзюсельдорф быў цэнтрам герцагства Берг). Малады курфюрст, якія звыкся жыць марнатраўна, за 300 000 гульдэнаў заклаў Вюрцбург, які належаў яму. Пасля зканчэння ў 1697 годзе вайны за Пфальцкую спадчыну Іаган-Вільгельм дамогся вяртання яму занятых французскімі войскамі пфальцкіх тэрыторый.

На працягу вайны за Іспанскую спадчыну ён таксама здолеў вярнуць некаторыя ранейшыя тэрыторыі Курпфальца — Верхні Пфальц і графства Кам (ізноў уваходзілі ў склад курфюрства ў 1707—1714 гады).

Дбайны каталік, Іаган-Вільгельм быў малапапулярны ў Пфальцы, дзе пражывала шмат пратэстантаў, і аддаваў перавагу праводзіць час у сваіх паўночных уладаннях, у Юліху і Бергу (асабліва ў Дзюсельдорфе). Тут ён будуе пышныя палацы Бенсберг і Шветцынген, а таксама распачынае перабудову дзюсельдорфскай рэзідэнцыі.

Іаган-Вільгельм заахвочваў мастацтвы, ён з'яўляецца заснавальнікам дзюсельдорфскай карціннай галерэі, для якой набываў палотны П. П. Рубенса. Прыдворным мастаком курфюрста быў Ян Франс ван Дувен. 29 верасня 1708 года курфюрст аднавіў дзеянне ордэна Губерта.

Быў пахаваны ў цэрквы Св. Андрэя ў Дзюсельдорфе. Пасля яго смерці курфюстам Пфальца стаў яго малодшы брат Карл Філіп.

Зноскі
------

1. 1 2  RKDartists Праверана 20 ліпеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  RKDartists<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
3. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
4. 1 2  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* Leo Mülfarth: *Johann Wilhelm von der Pfalz-Neuburg und die jülich-bergischen Landstände 1679—1716*, Köln 1963.
* Otto Wirtz: *Jan Wellem* — Geliebter Verschwender. Erfurt 2004, ISBN 3-89702-665-1


| ?Іаган-Вільгельм (курфюрст Пфальца) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Wolfgang, Count Palatine of Zweibrücken[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Філіп Людвіг Пфальц-Нойбургскі[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Anna of Hesse[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Вольфганг Вільгельм Пфальц-Нойбургскі[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | William, Duke of Jülich-Cleves-Berg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ганна Юліх-Клевэ-Бергская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Марыя Аўстрыйская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Філіп Вільгельм Пфальцкі[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Альбрэхт V Баварскі |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Вільгельм V Набожны |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Ганна Аўстрыйская |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Магдалена Баварская[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Франсуа I[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Рэната Латарынгская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Крысціна Дацкая |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Іаган-Вільгельм, курфюрст Пфальца |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | George I, Landgrave of Hesse-Darmstadt[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Людвіг V[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Magdalene of Lippe[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Георг II Гесэн-Дармштацкі[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Іаган Георг[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Магдалена Брандэнбургская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Лізавета Ангальцкая[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Лізавета Амалія Гесэн-Дармштацкая[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Christian I, Elector of Saxony[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Іаган Георг I[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Sophie of Brandenburg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Сафія Элеанора Саксонская[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Альбрэхт Фрыдрых[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Магдалена Сібіла Пруская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Marie Eleonore of Cleves[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists · ECARTICO · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Allgemeine Deutsche Biographie |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10057563 · BNF: 12303862f · GND: 118712411 · ISNI: 0000 0001 1068 7254 · LCCN: n85043210 · NLP: A23819984, A29743412 · NTA: 107998874 · NUKAT: n2009113835 · SUDOC: 074479334 · VIAF: 67260382 |

 |