У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Кубрат (значэнні).
**Кубрат**, **Курт**, **Куўрат** (балг.: Кубрат; грэч. Χουβράτης) (каля 605—665) — протабалгарскі (булгарскі) хан, з роду Дула. Стваральнік дзяржавы Вялікая Балгарыя, кіраваў ёю ў першай палове 7 ст.

Жыццё
-----

Пасля смерці свайго бацькі выхоўваўся ў Канстанцінопалі пры двары візантыйскага імператара. У 619 прыняў хрысціянства, пасля атрымаў высокае рымскае званне патрыцыя, ініцыятар надання звання быў візантыйскі імператар Іраклій. Пазней, Кубрат аказаў дапамогу Іраклію сваёй 40-тысячнай кавалерыяй у вайне з Персіяй. У 632 Кубрат стаў валадаром Вялікай Балгарыі.

У 635, пасля буйнай перамогі над персамі на Каўказе, калі былі ўзяты шматлікія трафеі, у тым ліку золата і срэбра Сасанідаў, Іраклій уручыў Кубрату, як узнагароду за гэтую перамогу, каштоўнасці Сасанідаў і выдаў за яго замуж сваю дачку Еўдакію.

Вялікая Балгарыя ў 650 г.
Пад кіраўніцтвам Кубрата булгары вызваліліся ад няволі авараў.

Дзеці
-----

Паводле візантыйскіх летапісцаў 7 ст. Феафана Спавядальніка і патрыярха канстанцінопальскага Нікіфара, Кубрат меў 5 сыноў. Застаецца невядомым, якім чынам адбыўся падзел бацькавай дзяржавы. Верагодна спадчынікам стальца стаў старэйшы сын Батбаян, але ён валадарыў толькі 3 года, верагодна з-за навалы хазараў. Паводле візантыйскіх летапісаў жыццё кожнага сына склалася па-рознаму: Батбаян — старэйшы з сыноў, стаў пераемнікам бацькі і ў наступным васалам хазараў, стваральнік так званнай Чорнай Балгарыі. Другі сын Котраг, стаў правадыром кутрыгураў, стварыў прадпасылкі для ўтварэння Волжскай Балгарыі. Аспарух, трэці сын, стаў стваральнікам Першага Балгарскага царства. Чацвёрты сын, адправіўся ў Панонію. Альцэк, пяты сын, пасля няўдачнага псялення ў Баварыі, пасяліўся ў Італіі.

Гл. таксама
-----------

* Вялікая Балгарыя


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Аргана** | **Хан Вялікай Балгарыі**632–665 | Пераемнік**Батбаян** |

| ⛭Кіраўнікі Балгарыі |
| --- |
| Вялікая Балгарыя(632—668) | 
* Кубрат
* Батбаян

 |
| Першае Балгарскаецарства (681—1018) | 
* Аспарух
* Тэрвел
* Кармесій
* Севар
* Кармісош
* Вінех
* Тэлец
* Сабін
* Умор
* Такту
* Паган
* Тэлерыг
* Кардам
* Крум
* Амуртаг
* Маламір
* Прэсіян
* Барыс I
* Уладзімір Расатэ
* Сімяон I
* Пётр I
* Барыс II

 |
| Заходне-Балгарскаецарства (970—1018) | 
* Раман
* Самуіл
* Гаўрыіл Радамір
* Іван Уладзіслаў
* Прэсіян II

 |
| Другое Балгарскаецарства (1186—1396) | 
* Пётр IV
* Іван Асень I
* Іванка1
* Калаян
* Барыл
* Стрэз1
* Алексій Слаў
* Іван Асень II
* Каламан I Асень
* Міхаіл I Асень
* Каламан II Асень
* Міца Асень
* Канстанцін I Ціх
* Івайла
* Іван Асень III
* Георгій I Тэртэр
* Смілец
* Чака
* Феадор Святаслаў Тэртэр
* Георгій II Тэртэр
* Міхаіл III Шышман
* Іван Стэфан
* Іван Аляксандр
* Іван Шышман
* Іван Срацімір
* Канстанцін II Асень

 |
| Трэцяе Балгарскаецарства (1878—1946) | 
* Аляксандр I
* Фердынанд I
* Барыс III
* Сімяон II

 |
| 1 Узурпатары. Не з’яўляліся царамі афіцыйна. |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 16523814w · GND: 118895966 · LCCN: n79118258 · SUDOC: 149096895 · VIAF: 40657855, 215210181 |