Трамвай першага маршруту
**Трамвай № 1** — трамвайны маршрут у горадзе Мінску, маршрутам руху ад ДП «Плошча Мяснікова» да ДС «Зялёны Луг».

Гісторыя
--------

Трамвайны маршрут № 1 адкрыўся 3 кастрычніка 1929 года і працягнуўся ад станцыі Таварнай да Камароўкі, але ўжо з 1 ліпеня 1930 ён быў працягнуты ад Камароўкі да Выстаўкі (раён цяперашняй плошчы Калініна). У такім выглядзе маршрут праіснаваў да пачатку Вялікай Айчыннай вайны.

У 1943 годзе на Вялікдзень трамвайны рух быў адноўлены акупацыйнымі ўладамі. Пра гэта ў газеце з'явілася наступная абвестка:

> 
> 
> Ад сыботы пайшоў iзноў Менскi трамвай! Тымчасам ходзiць ён на лiнii былога № 1 ад Камароўскага парку й пакуль да Лiповае вулiцы (б. Валадарскага), паступова асвойваючы й далейшыя дзялянкi ў кiрунку да пасажырскага вакзалу. На ўсёй лiнii ўстаноўлена 10 упынак.
> 
> 
> 

У другой палове чэрвеня 1944 адбылося адкрыццё другой чаргі трамвая, падоўжаны маршрут якога звязваў Выстаўку і Таварную станцыю. На лініі працавала чатыры вагоны.

Пры адступленні з Мінска немцы разабралі частка шляхоў, знялі кантактную сетку, вывезлі абсталяванне цягавай падстанцыі. У выніку бамбардзіровак быў разбураны будынак трамвайнага парку, знішчана рэшта ліній і рухомы састаў.

Праз год маршрут № 1 быў адноўлены ў межах станцый Валадарскага — Выстаўка. Праз кароткі час маршрут працягнуўся ад Чыгуначнага вакзала да парка Чалюскінцаў. З кастрычніка 1946 года быў адноўлены даваенны выгляд маршрута «Таварная — Парк Чалюскінцаў». З 18 ліпеня 1948 года маршрут крыху змяніў траекторыю, але канцавыя прыпынкі засталіся тымі ж. Яшчэ дзве падобныя змены чакалі маршрут у 1949 і 1956 гадах. З 1 лістапада 1957 года трамвай № 1 пачаў хадзіць ад ДС Таварная да Сельгаспасёлка, а з 1961 — ад Рэспубліканскай да Сельгаспасёлка.

З 1965 года маршрут быў працягнуты ад Сельгаспасёлка да ДС Зялёны Луг. У 1975 годзе маршрут набывае сучасны выгляд: ад ДС Мясніковіча да ДС Зялёны Луг. У такой форме ён існуе і да гэтага часу.

З 2014 да восені 2018 года быў часова адменены ў сувязі з будаўніцтвам трэцяй лініі метро.

Траса
-----

Вул. Бабруйская, вул. Ульянаўская, вул. Першамайская, вул. Змітрака Бядулі, пл. Змітрака Бядулі, вул. Казлова, пр. Машэрава, вул. Чырвоная, вул. Якуба Коласа, Лагойскі тракт.

Прыпынкі
--------

| Назва | Іншыя маршруты трамваяў | Маршруты аўтобусаў | Маршруты тралейбусаў | Станцыі метро |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Плошча Мяснікова | 4, 7 | 24, 38, 46, 65, 73, 78, 163 | 4, 7, 29, 36, 37, 44, 46, 58 |  |
| Ленінградская | 4, 7 | 24, 38, 46, 65, 73, 78, 163, 958 | 4, 7, 29, 36, 37, 44, 46, 58 |  |
| -/Вакзал | 4, 7 | 1, 3с, 5т, 35с, 43, 46, 69, 78, 79, 79д, 81э, 85с, 102, 123, 127, 151э, 958 | 3, 4, 7, 20, 30, 36, 44, 58. | Плошча Леніна (Маскоўская лінія) |
| Вул. Свярдлова | 4, 7 | 3с, 5т, 43, 79, 79д, 81э, 85с, 102, 123, 175э | 3, 6, 16, 20, 30 |  |
| Стадыён «Дынама» | 4, 7 | 127 |  |  |
| Ліцэй БДУ | 4, 7 |  |  |  |
| Парк Горкага | 4, 7 | 57 |  |  |
| Вул. Захарава | 4, 7 | 18, 26, 37, 39 |  |  |
| Вул. Змітрака Бядулі | 4 |  |  |  |
| Пр-т Незалежнасці | 3, 4, 6, 11 | 19, 100 |  | Плошча Перамогі (Маскоўская лінія) |
| Вул. Чырвоная | 3, 4, 5, 6, 11 |  | 22 |  |
| Вул. Пугачоўская | 5, 6, 11 |  |  |  |
| Пл. Якуба Коласа | 5, 6, 11 | 19, 25, 100, 115э | 22 | Плошча Якуба Коласа (Маскоўская лінія) |
| вул. Дарашэвіча | 5, 6, 11 |  |  |  |
| вул. Хмяльніцкага/БНТУ | 5, 6, 11 | 59, 76э, 89э | 29, 33, 34, 37, 38, 54, 55, 68, 92 |  |
| вул. Чарнышэўскага | 5, 6, 11 |  |  |  |
| -/вул. Ламаносава | 5, 6, 11 | 91 |  |  |
| вул. Бялінскага | 5, 6, 11 |  |  |  |
| вул. Валгаградская | 5, 6, 11 | 37, 80, 113с, 145с |  |  |
| вул. Севастопальская | 5, 6, 11 | 37, 80 |  |  |
| Крама «Электроніка» | 5, 6, 11 | 37, 80, 145с |  |  |
| вул. Каліноўскага/вул. Кальцова | 5, 6, 11 | 13, 37, 80, 145с |  |  |
| вул. Сядых | 5, 6, 11 |  |  |  |
| ДС Зялёны Луг | 5, 6, 11 | 87с |  |  |

Цікавыя факты
-------------

У час, калі трамвайныя маршруты мелі колеравую ідэнтыфікацыю, 1-шы маршрут пазначаўся двума чырвонымі агнямі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Гісторыя Мінскіх трамвайных маршрутаў Архівавана 20 снежня 2017.
2. ↑  ARCHE 2(3)-99. Абвесткі. 1941—1944 Читать полностью: http://news.tut.by/society/314650.html  Архівавана 17 кастрычніка 2012.
3. 1 2  Как это было. Какими дорогами колесил первый минский трамвай? Архівавана 15 кастрычніка 2012.  (руск.)
4. ↑  Карта маршрута № 1
5. ↑  Опознавательные огоньки минских трамваев  (руск.)

Спасылкі
--------

* Гісторыя Мінскіх трамвайных маршрутаў Архівавана 20 снежня 2017.
* Как это было. Какими дорогами колесил первый минский трамвай? Архівавана 15 кастрычніка 2012.  (руск.)

| ⛭Транспарт Мінска |
| --- |
| Гарадскі | 
* Аўтобус
* Тралейбус
* Трамвай
* Метро
* Маршрутнае таксі

 |
| Аўтавакзалы | 
* Усходні аўтавакзал
* Маскоўскі аўтавакзал†
* Цэнтральны аўтавакзал
* Аўтастанцыя Аўтазаводская
* Аўтастанцыя Паўднёва-Заходняя

 |
| Чыгуначны | 
* Мінск-Пасажырскі
* Мінск-Паўднёвы
* Мінск-Паўночны
* Мінск-Сартыравальны
* Мінск-Усходні
* Інстытут культуры
* Дзіцячая чыгунка

 |
| Паветраны | 
* Аэрапорт Мінск-1†
* Нацыянальны аэрапорт Мінск

 |
| † — не існуюць |

| ⛭Грамадскі транспарт у Беларусі |
| --- |
| Метро | Мінскі метрапалітэн |
| Трамвай | Віцебскі трамвай • Мінскі трамвай • Мазырскі трамвай • Наваполацкі трамвай |
| Тралейбус | Бабруйскі тралейбус • Брэсцкі тралейбус • Віцебскі тралейбус • Гомельскі тралейбус • Гродзенскі тралейбус • Мінскі тралейбус • Магілёўскі тралейбус |