Цэнтр Турку (*Выгляд з абсерваторыі*)
**Турку** (фінск.: Turku, шведск.: Åbo (да 1918 асноўная назва)) — горад і порт на Паўднёвым Захадзе Фінляндыі, адміністрацыйны цэнтр ляані Заходняя Фінляндыя. Горад знаходзіцца пры ўпадзенні ракі Аўраёкі ў Архіпелагавае мора.

Колькасць жыхароў на 31 жніўня 2013 года — 181 569 чалавек — гэта пяты па насельніцтве горад у Фінляндыі, а з улікам прыгарадаў (на канец 2007 года) — трэцяя гарадская агламерацыя (303 492 чалавека) у краіне пасля Хельсінкі і Тамперэ.

Горад афіцыйна двухмоўны: фінскую мову ў якасці асноўнай выкарыстоўваюць 87,7 % насельніцтва; шведская мова з’яўляецца роднай для 5,3 % (2009). Турку лічыцца варотамі на Захад, а еўрапейская магістраль E18 злучае яго як з Санкт-Пецярбургам, так і са Стакгольмам. У горадзе знаходзіцца буйны порт, які здзяйсняе грузавое і пасажырскае паведамленне з Аландскімі астравамі і Швецыяй. Аэрапорт Турку з’яўляецца пятым па велічыні і другім па грузаперавозках у Фінляндыі.

Турку вядомы як навуковы і культурны цэнтр: з XIII стагоддзя тут ужо дзейнічалі дзве школы, а ў 1640 годзе заснаваны першы ўніверсітэт і першая ў Фінляндыі друкарня. У 1772 годзе ў Турку стала выдавацца першая ў Фінляндыі газета. Горад сумесна з Талінам быў абраны культурнай сталіцай Еўропы 2011 года.

У наш час у горадзе сканцэнтравана каля 50 % біятэхнічнай вытворчасці і амаль 60 % дыягнастычнай прамысловасці краіны.

Традыцыйна Турку лічыцца «калядным горадам», дзе ўсталёўваецца галоўная калядная елка краіны і штогод праходзіць вялікая колькасць культурных мерапрыемстваў.

Паводле апытанняў грамадскія думкі, у 2012 годзе Турку займаў другое месца па ўзроўню прывабнасці для пражывання сярод грамадзян Фінляндыі, а паводле апытанняў 2013 года, жыхары горада былі найбольш задаволены сваім месцам жыхарства сярод іншых гараджан краіны.

Этымалогія
----------

Шведская назва горада **Åbo** ([ˈoːbu]) складаецца з двух слоў: å  (шведск.) (бел. («рака») і bo («жыць») і перакладаецца як *тых, што жывуць уздоўж ракі*. Да 1917 года ўжываўся латынізаваны варыянт назвы горада *Аба* (ад лац.: Aboensis, упершыню ўжыты ў 1270 годзе ў дакументах біскупа Катылуса), а губерня адпаведна звалася *Аба-Б’ёрнеборгскай*.

Фінская назва **Turku** ([ˈturku]) этымалагічна звязана са старажытнарускім *търгъ* (у наш час — *торг*). З той жа старажытнай індаеўрапейскай крыніцы ўтварыліся назвы гарадоў Германіі — *Torgau*, Італіі — *Trieste*, і шведскае слова *torg*. Апошняе выцесніла першапачатковае запазычанне і дала назву фінскаму *tori*. Усе прыведзеныя словы азначаюць месца гандлю, рынак.

Фізіка-геаграфічная характарыстыка
----------------------------------

### Геаграфічнае становішча

Турку знаходзіцца на паўднёва-заходнім ускрайку Фінляндыі, у вусці ракі Аўраёкі пры ўпадзенні яе ў Архіпелагавае мора. Агульная тэрыторыя горада на 2011 год складае 306,37 км² з якіх 245,67 км² займае суша, 57,24 км² — марская паверхня, а 3,46 км² — унутраныя вадаёмы.

### Часавы пояс

Горад Турку, як і ўся Фінляндыя, знаходзіцца ў часавым поясе, які пазначаецца па міжнародным стандарце як Eastern European Time (EET). Зрушэнне адносна UTC складае +2:00 (зімовы час) / +3:00 (летні час), з прычыны таго, што ў гэтым часавым поясе дзейнічае пераход на летні час.

### Клімат

| **Клімат Турку (1981-2010)** |
| --- |
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Абсалютны максімум, °C | 8,5 | 10,2 | 15,8 | 24,5 | 30,0 | 31,6 | 32,1 | 31,1 | 24,5 | 18,0 | 11,3 | 10,0 | 32,1 |
| Сярэдні максімум, °C | −1,7 | −2,1 | 2,0 | 8,8 | 15,5 | 19,5 | 22,3 | 20,5 | 14,9 | 8,8 | 3,0 | −0,1 | 9,3 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | −4,4 | −5,2 | −1,6 | 4,0 | 10,2 | 14,5 | 17,5 | 16,0 | 10,9 | 5,9 | 0,8 | −2,6 | 5,5 |
| Сярэдні мінімум, °C | −7,3 | −8,3 | −4,9 | −0,2 | 4,8 | 9,3 | 12,6 | 11,6 | 7,2 | 3,2 | −1,6 | −5,3 | 1,8 |
| Абсалютны мінімум, °C | −34,8 | −28 | −23,7 | −10,9 | −5,8 | −1,2 | 1,8 | 0,2 | −5,2 | −15 | −19,8 | −27,5 | −34,8 |
| Норма ападкаў, мм | 61 | 42 | 43 | 32 | 39 | 59 | 79 | 80 | 64 | 78 | 76 | 70 | 723 |
| *Крыніца: Фінляндскі метэаралагічны інстытут* |

Насельніцтва
------------

Паводле даных 1880 года, насельніцтва горада складалі: фіны — 53,6 %, шведы — 41,9 %.
Агульнае насельніцтва горада ў канцы XIX стагоддзя каля 23,7 тыс. жыхароў.

У 2009 годзе фінскую мову ў якасці асноўнай выкарыстоўвалі 87,7 % жыхароў Турку, а шведская мова з’яўляецца роднай для 5,3 % насельніцтва. Іншыя нацыянальныя групы прадстаўлены рознымі саюзамі і таварыствамі: дзейнічае Рускі клуб, у 2009 годзе зарэгістравана Таварыства ўкраінцаў у Фінляндыі.

### Колькасць насельніцтва

У XIX стагоддзі

|
|  |
| **Год** | **1805** | **1810** | **1840** | **1850** | **1860** | **1865** | **1870** | **1875** | **1880** | **1890** |
| **Насельніцтва** | 11 300 | ▼ 10 224 | ▲ 13 145 | ▲ 17 178 | ▼ 16 870 | ▲ 18 109 | ▲ 19 617 | ▲ 22 018 | ▲ 23 701 | ▲ 30 096 |
|

У XX стагоддзі

|
|  |
| **Год** | **1900** | **1910** | **1920** | **1930** | **1940** | **1950** | **1960** | **1980** | **1990** |
| **Насельніцтва** | ▲ 38 235 | ▲ 49 691 | ▲ 58 367 | ▲ 66 654 | ▲ 75 419 | ▲ 101 824 | ▲ 124 359 | ▲ 163 680 | ▼ 159 180 |
|

У XXI стагоддзі

|
|  |
| **Год** | **2000** | **2009** | **2010** | **2011** | **2012** | **2013** |
| **Насельніцтва** | ▲ 172 561 | ▲ 176 087 | ▲ 177 342 | ▲ 178 670 | ▲ 180 314 | ▲ 181 569 |
|

Планіроўка горада
-----------------

Карта раёнаў Турку, 2012 год

Асноўны артыкул: **Тэрытарыяльны падзел Турку**
Самая старая з захаваных карт Турку датавана 1634 годам і, верагодна, складзена інжынерам Улафам Гангіусам[fi].

Рака Аўраёкі, адна з найбуйнейшых у Фінляндыі, падзяляе горад на дзве часткі — паўночную і паўднёвую. Берагі злучаюць сем мастоў. У ніжнім цячэнні ракі, там дзе мост замінаў бы суднаходству, пешаходаў і веласіпедыстаў перапраўляе бясплатны паром Фёры (фінск.: Föri  (фін.) (бел.).

Горад падзяляецца на 9 акруг, якія складаюцца з драбнейшых тэрытарыяльных адзінак — раёнаў (агулам іх налічваецца 134).

* Цэнтральная акруга
* Акруга Хірвенсала-Какскерта
* Акруга Скансі-Уітама
* Акруга Іцяхар’ю-Варысуа
* Акруга Корайнен
* Акруга Тамперээнтые
* Акруга Кунінкая
* Акруга Пансіа-Юркяля
* Акруга Маарыа-Паатынен

Эканоміка
---------

У раёне Купіта працуе цэнтр высокіх тэхналогій — Тэхнапарк Турку. На захадзе горада знаходзіцца суднаверф канцэрна STX Europe, які будуе міжнародныя круізныя лайнеры. Насупраць суднаверфі размешчаны нафтаперапрацоўчы камбінат.

Транспарт
---------

Гл. таксама: Транспарт у Фінляндыі
Турку — буйны транспартны вузел Фінляндыі. У горадзе перасякаюцца аўтамабільныя і чыгуначныя магістралі, маюцца буйныя марскі і рачны порты, а таксама аэрапорт.

### Аўтамабільны

Асновай дарожнай сеткі з’яўляецца аўтамагістраль E18, якая вядзе праз порт у Швецыю і Нарвегію, а ў Фінляндыі па маршруце: Турку — Хельсінкі — Котка (і далей на Санкт-Пецярбург). У 2013 годзе Еўрапейскім саюзам прыняты праект, які прадугледжвае фінансаванне развіцця камерцыйнай і прадпрымальніцкай дзейнасці ўздоўж трасы.

Іншая магістраль E63 злучае: Турку — Тамперэ — Ювяскюля — Куопіа. Яшчэ адзін маршрут E08 злучае: Турку — Раўма — Поры — Вааса — Кокала — Раахэ — Оўлу — Кемі — Торніа — Тромсё.

Старая Каралеўская дарога праходзіць па маршруце Турку — Хяменліна — Выбарг. З суседнімі раёнамі горад злучаюць кальцавая дарагая (40) і дарога Турку-Наанталі.

Будаўніцтва новых аўтамагістраляў стала часткай генплана Турку (2000). Часткова ўведзена ў эксплуатацыю Кальцавая дарога па Турку. Рэалізуецца план забудовы Хельсінгінкату, які дазволіць пабудаваць новы мост праз раку Аўру паміж Хямеентые і Анінкайстэнсілта. Пасля завяршэння будаўніцтва грузавы транспарт пойдзе ў абыход цэнтра.

### Гарадскі

Аўтобусы на адной з цэнтральных вуліц горада — Аўракату
Асноўны артыкул: **Аўтобусны транспарт Турку**
Гарадскі грамадскі транспарт Турку — аўтобус. Арганізацыяй маршрутаў і кіраванне гарадскім транспартам ажыццяўляецца Бюро грамадскага транспарту Турку (фінск.: Turun joukkoliikennetoimisto  (фін.) (бел.), размешчанае на Гандлёвай плошчы. Аўтобусная сетка развітая, вадзіцелі пільна трымаюцца раскладу руху. Галоўная транспартная развязка ў горадзе — гандлёвая плошча (фінск.: kauppatori), куды прыходзяць практычна ўсе аўтобусы.

Квіток (фінск.: kertalippu) каштуе 2,50 еўра, ён дзейнічае на працягу 2 гадзін і дазваляе здзяйсняць паездкі на розных аўтобусных маршрутах. Кошт сутачнага праязнога квітка на 24 гадзіны (фінск.: matkailulippu) — 5,50 еўра. Існуе сістэма зніжак.

У будучыні прадугледжана таксама развіццё рэйкавага транспарту.

### Марскі

Асноўны артыкул: **Порт Турку**
З порта Турку (фінск.: Turun satama) штодня адпраўляюцца паромы ў Стакгольм, а таксама ў Марыехамн і Лонгнес (Аландскія астравы).

Пасажырскія перавозкі ажыццяўляюць паромы кампаній Silja Line (Baltic Princess адпраўленне ўвечар, M/S Galaxy — раніцай) і Viking Line (M/S Isabella — увечар, M/S Amorella — раніцай) і SeaWind Line. Адзначаецца рост пасажырскіх перавозак.

Новы генплан Турку (2000 год) адхіліў ідэю пераносу порта ў раён Пансіа, якая існавала раней, як нерацыянальную.

### Аэрапорт

Асноўны артыкул: **Турку (аэрапорт)**
Аэрапорт Турку (фінск.: Turun lentoasema  (фін.) (бел.) знаходзіцца за 8 км на поўнач ад цэнтральнай часткі горада. Да аэрапорта ад гандлёвай плошчы ходзіць аўтобус № 1. Акрамя ўнутраных рэйсаў, ажыццяўляюцца палёты ў Стакгольм, Капенгаген, Рыгу і Гданьск. Для пашырэння будынка аэрапорта Упраўленне паветранага транспарту стварыла праект, які дае магчымасць павялічыць аб’ём новага будаўніцтва ў адпаведнасці з новым генпланам горада (2000).

Тэлекамунікацыі і СМІ
---------------------

### Газеты

Заснаваная ў 1904 годзе штодзённая газета на фінскай мове «Turun Sanomat» на канец 2011 года мела тыраж 103 314 асобнікаў. Другім па значнасці выданнем з’яўляецца газета на шведскай мове — «Åbo Underrättelser».

Славутасці
----------

### Культавыя будынкі

У старадаўнім лютэранскім Кафедральным саборы (фінск.: Tuomiokirkko; шведск.: Domkyrkan) хоры з напрастольным абразам шведскага жывапісца Вестына і фрэскамі Экмана, надмагільныя капэлы знакамітых дзеячаў з карцінамі на шкле Уладзіміра Свярчкова, а таксама створаны ў 1865 годзе цудоўны саркафаг шведскай каралевы Катарыны Монсдотэр (пам. 1612).

Невялікі, але арыгінальны па архітэктуры і аздоблены ўнутры праваслаўны Аляксандраўскі храм упрыгожаны абразмі працы фінскага мастака Бернта Гудэнйелма  (фін.) (бел..

|  |  |  |  |  |
| **Кафедральны сабор**  (лютэранскі) | **Міхайлаўскі сабор**  (лютэранскі) | **Царква Марціна**  (лютэранскі) | **Царква Кацярыны**  (лютэранская) | Экуменічная капліца
  |

|  |  |  |  |  |
| **Аляксандраўскі храм**  (фінскі) | **Успенская царква**  (руская) | **Касцёл**  (каталіцкі) | **Царква Бетэл**  (адвентыстаў) | **Сінагога** |

### Музеі

У Турку і яго наваколлях знаходзяцца шэраг музеяў, якія маюць агульнанацыянальнае значэнне для Фінляндыі. У 2009 годзе найбольш вядомыя з іх наведала 707 624 чалавека:

| Месца |  | Славутасць | Наведвальнікаў | Месца |  | Славутасць | Наведвальнікаў |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. |  | Aboa Vetus & Ars Nova | 167 751 | 7. |  | Музей Вяйнэ Аалтанена | 18 443 |
| 2. |  | Кафедральны сабор Турку | 159 451 | 8. |  | Ферма Курала | 16 760 |
| 3. |  | Forum Marinum | 119 511 | 9. |  | Батанічны сад | 15 650 |
| 4. |  | Гістарычны музей | 113 207 | 10. |  | Музей-аптэка і Асабняк Квенселаў | 12 408 |
| 5. |  | Музей рамяства Луастарынмякі | 35 596 | 11. |  | Біялагічны музей | 10 024 |
| 6. |  | Мастацкі музей | 30 311 | 12. |  | Музей музыкі | 8512 |


|  |  |  |  |  |
| **Гістарычны музей** | **Мастацкі музей** | **Aboa Vetus & Ars Nova** | **Музей рамёстваў** | **Музей музыкі** |

|  |  |  |  |  |
| **Музей Вяйнэ Аалтанена** | **Forum Marinum** | **Суомен Ёўтсен** | **Біялагічны музей** | **Музей-аптэка** |

|  |  |  |  |  |
| **Батанічны сад** | **Ферма Курала** | **Музей мараплаўства** | **Дом-музей Ett Hem** | **Брынкала** |

### Архітэктура

Архітэктура Турку XVIII—XX стагоддзяў прадстаўлена класіцызмам, нацыянальным рамантызмам і фінскім функцыяналізмам.

#### Плошчы

У генеральным плане Турку архітэктар Карл Энгель запланаваў будаўніцтва васьмі плошчаў, аднак, толькі толькі частка гэтага праекта была ажыццёўлена.

|  |  |  |  |  |
| **Старая плошча** | **Гандлёвая плошча** | **Дроўная плошча** | **Малая плошча** | **Суднаверфавая плошча** |

#### Тэатры

* Шведскі тэатрШведскі тэатр
* «Медны» тэатр«Медны» тэатр
* Канцэртная залаКанцэртная зала

#### Асобныя будынкі

* Акадэмія АбаАкадэмія Аба
* Шведскі ліцэйШведскі ліцэй
* Бібліятэка ТуркуБібліятэка Турку
* РынакРынак

### Забавы

* Свінаўтка каля гатэля-аквапарка «Карыбія»
* Кафэ «Puutorin Vessa» (літаральна «Туалет на Дроўнай плошчы»).

Мерапрыемствы, якія праводзяцца ў Турку
---------------------------------------

У 2003, 2009 і 2010 гадах горад праходзіла міжнародная рэгата парусных суднаў *The Tall Ships' Race  (англ.) (бел.*.

На востраве Руісала штогод улетку праводзіцца рок-фестываль Ruisrock. У 2010 годзе ён адзначыў сваё саракагоддзе.

Пабрацімскія сувязі
-------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Гарады-пабрацімы

| Краіна |  | Горад | Год | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Сцяг Нарвегіі Нарвегія | Нарвегія | Берген | з 1946 года |  |
| Сцяг Швецыі Швецыя | Швецыя | Гётэбарг | з 1946 года |  |
| Сцяг Даніі Данія | Данія | Орхус | з 1946 года |  |
| Сцяг Расіі Расія | Расія | Санкт-Пецярбург | з 1953 года |  |
| Сцяг Польшчы Польшча | Польшча | Гданьск | з 1958 года |  |
| Сцяг Румыніі Румынія | Румынія | Канстанца | з 1963 года |  |
| Сцяг Балгарыі Балгарыя | Балгарыя | Варна | з 1963 года |  |
| Сцяг Германіі Германія | Германія | Ростак | з 1963 года |  |
| Сцяг Германіі Германія | Германія | Кёльн | з 1967 года |  |
| Сцяг Венгрыі Венгрыя | Венгрыя | Сегед | з 1971 года |  |
| Сцяг Славакіі Славакія | Славакія | Браціслава | з 1976 года |  |
| Сцяг Італіі Італія | Італія | Фларэнцыя | з 1992 года |  |
| Сцяг Кітая Кітай | Кітай | Цяньцзінь | з 2000 года |  |
| Сцяг Эстоніі Эстонія | Эстонія | Тарту | з 2008 года |  |

 | Гарады-партнёры

| Краіна |  | Горад | Год | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Сцяг Эстоніі Эстонія | Эстонія | Талін |  |  |
| Сцяг Эстоніі Эстонія | Эстонія | Курэсаарэ |  |  |

 |

Вядомыя асобы
-------------

* Маўна Койвіста — прэзідэнт Фінляндыі
* Вальфрыд Мікалаевіч Трэер (1901—1984) — беларускі і савецкі вучоны ў галіне машыназнаўства, надзейнасці і даўгавечнасці машын і прыбораў.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 2 лютага 2017.
2. 1 2  Колькасць насельніцтва гарадоў Фінляндыі 31.8.2013 Архівавана 28 верасня 2013.  (фін.)
3. ↑   Архівавана 2 снежня 2010. Kuntien asukasluvut kuukausittain aakkosjärjestyksessä 31.1.2010. Регистр населения. Выписка 25.2.2010.
4. ↑  Turku 2011 — European Capital of Culture
5. ↑  Турку — Калядны горад Фінляндыі(недаступная спасылка)
6. ↑  "Міс Елка" мае ідэальныя стратэгічныя параметры // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 28 лістапада 2012.(Праверана 13 снежня 2023)
7. ↑  Апытанне: Тамперэ – лепшы горад Фінляндыі для пражывання // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 4 красавіка 2012.(Праверана 13 снежня 2023)
8. ↑  Жыхары Турку найбольш задаволены сваім месцам жыхарства // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 18 красавіка 2013.(Праверана 13 снежня 2023)
9. ↑  Горад Турку Архівавана 11 студзеня 2012. turku.fi
10. ↑  Этымалагічны слоўнік рускай мовы Макса Фасмера
11. ↑  Nykysuomen etymologinen sanakirja. Kaisa Häkkinen ja WSOY 2004.s.1362. ISBN 951-0-27108-X Этымалагічны слоўнік фінскай мовы
12. ↑  Цэнтр даследавання айчынных моў. Этымалогія імёнаў гарадоў. Турку (фін.)
13. ↑  Suomen asukasluvut kuukausittain — Kunnittain aakkosjärjestyksessä Архівавана 3 кастрычніка 2013. 31.12.2012. Väestörekisterikeskus (фін.)
14. ↑  Suomen asukasluvut kuukausittain — Kunnittain aakkosjärjestyksessä Архівавана 28 верасня 2013. 31.8.2013. Väestörekisterikeskus (фін.)
15. ↑  На сродкі ЕС рабочыя месцы вакол трасы Е-18 // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 15 лютага 2013.(Праверана 12 снежня 2023)
16. ↑  Jatka palveluun Архівавана 8 сакавіка 2010.
17. ↑  Талін прыцягвае фінскіх турыстаў // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 26 жніўня 2013.(Праверана 13 снежня 2023)
18. ↑  Turku — Finavia
19. ↑  Levikkihaku 1.8.2012.
20. ↑  The Tall Ships' Races Baltic 2009 Архівавана 23 снежня 2008.
21. ↑  Святкаванне 60-годдзя ўсталявання пабрацімскіх сувязяў паміж Санкт-Пецярбургам і Турку
22. ↑  Пытанні эканомікі сталі галоўнай тэмай перамоў прэзідэнтаў Расіі і Фінляндыі // Сайт тэлерадыёкампаніі *Yleisradio Oy*. *Novosti po-russki*. — 25 чэрвеня 2013.(Праверана 13 снежня 2023)

Літаратура
----------

* Турку // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. С. 49.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 15 верасня 2008.
* Артыкул пра горад Турку Архівавана 5 сакавіка 2012.

| ⛭Сцяг Фінляндыі Гарады Фінляндыі |
| --- |
| Сталіца | Хельсінкі |  |
| Іншыя гарады | Акаа ·  Алавус ·  Алаярві ·  Аньяланкаскі ·  Валкеакаскі ·  Вамала ·  Ванта ·  Варкаус ·  Васа ·  Війтасаары ·  Вірат ·  Гуйтынен ·  Ёэнсу ·  Ікаалінен ·  Іматра ·  Ісалмі ·  Каарына ·  Калаякі ·  Канкаанпяа ·  Канус ·  Каркіла ·  Карыс ·  Каскінен ·  Каўніяйнен ·  Каўхава ·  Каўхаякі ·  Каяні ·  Кемі ·  Кеміярві ·  Керава ·  Кеўруу ·  Кітээ ·  Кіўрувесі ·  Кокала ·  Кокемякі ·  Котка ·  Коўвала ·  Крысційнанкаўпункі ·  Куапіа ·  Курыка ·  Кусама ·  Куўсанкаскі ·  Кухма ·  Лайціла ·  Лапеэнранта ·  Лапуа ·  Лахты ·  Лемпяаля ·  Ліекса ·  Ловійса ·  Лоймаа ·  Лох’я ·  Марыянхаміна ·  Мікелі ·  Мянця-Вілпула ·  Наанталі ·  Нерпес ·  Нівала ·  Нільсія ·  Нокія ·  Нурмес ·  Нюкарлебю ·  Орывесі ·  Орымаціла ·  Оўлайнен ·  Оўлу ·  Оўтакумпу ·  Пайміа ·  Паргас ·  Паркана ·  Піексямякі ·  Піетарсаары ·  Порва ·  Поры ·  Пудас’ярві ·  Пюхяярві ·  Раахэ ·  Райсіа ·  Раўма ·  Рованіемі ·  Рыйхімякі ·  Саарыярві ·  Саванліна ·  Сала ·  Сейняёкі ·  Сомера ·  Суонен’які ·  Тамперэ ·  Торніа ·  Турку ·  Улвіла ·  Усікаўпункі ·  Форса ·  Хаапавесі ·  Хаапаярві ·  Хаміна ·  Ханка ·  Хар’явалта ·  Хейнала ·  Хювінкя ·  Хяменліна ·  Эспа ·  Эхцяры ·  Ээнекаскі ·  Юанкаскі ·  Ювяскюля ·  Юлеярві ·  Юлівіеска ·  Ямся ·  Ямсянкаскі ·  Ярвенпяа |