У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Альбрэхт V.
**А́льбрэхт V Баварскі** (ням.: Albrecht V. von Bayern, **Альбрэхт V Вялікадушны** (ням.: Albrecht V. der Großmütige); 29 лютага 1528, Мюнхен, герцагства Баварыя — 24 кастрычніка 1579, Мюнхен) — герцаг Баварыі з 1550 года.

Кіраванне
---------

Альберт атрымаў адукацыю ў Інгальштаце ў выкладчыкаў-каталікоў. Ён быў адным з нешматлікіх нямецкіх князёў, які цвёрда стаяў на баку каталіцтва, і адным з кіраўнікоў нямецкай контррэфармацыі. Пасля смерці бацькі ў 1550 годзе ён стаў герцагам Баварыі. Некаторыя гісторыкі паказваюць на малаважную ролю герцага Альбрэхта V у кіраванні дзяржавай. Напрыклад, Генрых Бемер так ахарактарызаваў асобу герцага:

> 
> *«…герцаг быў дабрадушны, але гультаяваты, бестурботны і пазбаўлены ўсякай сур’ёзнага ўсведамлення сваіх абавязкаў.»*

Альбрэхт V і яго жонка Ганна за гульнёй у шахматы. Ганс Міліх
Герцаг усё ж браў удзел у справах дзяржаўнага кіравання, аднак быў пад моцным уплывам сваіх саветнікаў, сярод якіх на пачатковым этапе яго кіравання былі два каталікі, Георг Штокхамер і Вігулеус Хунт. Апошні адыгрываў важную ролю ў падзеях, якія прывялі да падпісання Пасаўскага дагавора ў 1552 і Аўгсбургскага міру ў 1555 годзе.

Назіраючы сур’ёзную неабходнасць у царкоўнай рэформе, герцаг прыняў дапамогу езуітаў і 7 ліпеня 1556 года 8 айцоў-езуітаў і 12 схаластыкаў прыбытку ў Інгальштат. Менавіта ва ўніверсітэце Інгальштата, заснаваным Альбертам V, езуіты ўпершыню занялі сур’ёзныя выкладчыцкія пасады. У Інгальштаце езуіты адкрылі гімназію, а ў 1578 годзе яшчэ і бясплатную семінарыю. Пры ім калегіумы езуітаў з’явіліся таксама ў Аўгсбургу і Мюнхене (у 1559 годзе), асаблівы ўплыў набыў езуіт Пётр Канізій.

Рэлігійная палітыка герцага Альбрэхта пасля з’яўлення ордэна езуітаў у Баварыі набыла даволі рэзкую контррэфармацыйную афарбоўку. Пачынаючы з 1563 года герцаг стаў бязлітасна пераследваць анабаптыстаў (паводле слоў езуіта Агрыкалы, «агнём, вадою і жалезам») і паслядоўна знішчаць пратэстанцкія кнігі і памфлеты. Тысячы адступнікаў ад рымскай каталіцкай царквы былі выгнаны з Баварыі. Гарадскому савету Мюнхена герцаг Альбрэхт заявіў літаральна наступнае:

> 
> *«Але слава Божая і выратаванне душ мусяць быць пастаўлены вышэй за ўсе свецкія інтарэсы.»*

Альберт намагаўся зрабіць свайго сына Эрнста архібіскупам-курфюрстам Кёльна. Гэта адбылося толькі пасля смерці Альберта, аднак на працягу наступных двух стагоддзяў гэтую пасаду займалі баварскія Вітэльсбахі. З 1560 года Альбрэхт кіраваў таксама графствам Глатц у якасці пераемніка свайго дзядзькі Эрнэста Зальцбургскага, але прадаў яго імператару Максіміліяну II у 1567 годзе.

Мецэнацтва
----------

Альбрэхт быў аматарам мастацтваў, мецэнатам і калекцыянерам і зрабіў Мюнхен адным з культурных цэнтраў Еўропы. Кнігі яго асабістай бібліятэкі паслужылі асновай для Баварскай дзяржаўнай бібліятэкі ў Мюнхене. Ён меў велізарную калекцыю грэчаскага і рымскага антыкварыяту, карцін і манет. Для захоўвання сваёй калекцыі герцаг адвёў Антыкварыум у Мюнхенскай рэзідэнцыі, які стаў найбуйнейшай залай твораў мастацтва Рэнесансу на поўнач ад Альпаў. Ён запрасіў да двара Арланда дзі Ласа і падтрымліваў многіх іншых творчых асоб, што пацягнула за сабой узнікненне немалых даўгоў. Герцаг выступіў заказчыкам ілюстраванага вопісу каштоўнасцей сваёй жонкі «Кніга скарбаў герцагіні Ганны Баварскай» — манускрыпта, выкананага мастаком Гансам Міліхам у 1555 годзе.

Альбрэхт V быў пахаваны ў мюнхенскай Фраўэнкірхэ. Пераемнікам стаў яго сын Вільгельм.

Сям’я
-----

Сын герцага Баварыі Вільгельма IV і Марыі Якабы Бадэнскай.

У 1547 годзе Альбрэхт ажаніўся з Ганнай Аўстрыйскай (1528—1590), дачкой імператара Фердынанда I. Мэтай саюза было заканчэнне палітычнага суперніцтва паміж Аўстрыяй і Баварыяй. З сямі дзяцей герцага выжылі пяцёра:

* **Вільгельм V** (1548—1626), герцаг Баварыі;
* **Фердынанд** (1550—1608), уступіў у марганатычны шлюб;
* **Марыя Ганна** (1551—1608), выйшла замуж за Аўстрыйскага эрцгерцага Карла II;
* **Максіміліяна Марыя** (1552—1614)
* **Эрнст** (1554—1612), архібіскуп і курфюрст Кёльна у 1583—1612.

Альбрэхт быў апекуном сястры Якобы Бадэнскай, пасля герцагіні Юліхскай, і Філіпа Бадэнскага, пасля маркграфа Бадэна-Бадэна.

Зноскі
------

1. 1 2  Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
2. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
3. ↑  Генрих Бемер. История ордена иезуитов// Орден иезуитов: правда и вымысел. М.: Издательство АСТ, 2004. — 539 с. С.106
4. 1 2  Генрих Бемер. История ордена иезуитов// Орден иезуитов: правда и вымысел. М.: Издательство АСТ, 2004. — 539 с. С.107

Літаратура
----------

* Генрих Бемер. История ордена иезуитов// Орден иезуитов: правда и вымысел. М.: Издательство АСТ, 2004. — 539 с.

Спасылкі
--------

* Дзеці Альбрэхта V і Ганны Аўстрыйскай Архівавана 29 ліпеня 2020.


| ?Альбрэхт V (герцаг Баварыі) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Эрнст[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Альбрэхт III Набожны |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Elisabetta Visconti[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Альбрэхт IV Мудры |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Eric I, Duke of Brunswick-Grubenhagen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Anna of Brunswick-Grubenhagen-Einbeck[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Elisabeth of Brunswick-Göttingen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Вільгельм IV Баварскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Эрнст Жалезны |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Фрыдрых III Габсбург |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Цымбурга Мазавецкая[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Кунігунда Аўстрыйская |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Дуартэ I |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Элеанора Алена Партугальская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Элеанора Арагонская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Альбрэхт V Баварскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Charles I, Margrave of Baden-Baden[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Christopher I, Margrave of Baden[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Catherine of Austria[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Філіп I Бадэнскі[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Philip 'the Younger' of Katzenelnbogen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Ottilie of Katzenelnbogen[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Ottilie of Nassau-Siegen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Марыя Якоба Бадэнская[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Louis IV, Elector Palatine[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Philip, Elector Palatine[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Margaret of Savoy, Duchess of Anjou[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Лізавета Пфальцкая[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Louis IX[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Margaret of Bavaria, Electress Palatine[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Amalia of Saxony[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Allgemeine Deutsche Biographie · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13543789h · GND: 118647571 · ICCU: BVEV271697 · ISNI: 0000 0001 2331 1184 · LCCN: no90008560 · NKC: jo2004214914 · NLG: 286158 · NLP: A25587456 · NTA: 191323527 · NUKAT: n2005098594 · LIBRIS: 214397 · SUDOC: 121788016 · VIAF: 88838540 |

 |