Помнік Ванвітэлі ў Казерце.
**Луіджы Ванвітэлі** (італ.: Luigi Vanvitelli; 26 мая 1700, Неапаль — 1 сакавіка 1773, Казерта) — прыдворны архітэктар неапалітанскіх Бурбонаў, найбуйнейшы ў Італіі прадстаўнік позняга барока. Пабудаваў самы вялікі будынак XVIII стагоддзя — Казерцкі палац.

Біяграфія
---------

Сын галандскага ведутыста Гаспара ван Вітэля, які каля 1675 года пасяліўся ў Рыме і стаў клікацца на італьянскі лад Ванвітэлі. У маладосці Луіджы працаваў са сваім настаўнікам Нікола Сальві над пашырэннем бернініеўскага палацца Кіджы і з ім жа распрацаваў праект каштоўнай капліцы для лісабонскай царквы Св. Рока.

Яго першыя самастойныя працы — рымскае палацца Полі (адразу за фантанам Трэві) і велізарная па плошчы лячэбніца ў Анконе — прыцягнулі да Ванвітэлі ўвагу неапалітанскага караля Карла VII, які запрасіў яго будаваць свой загарадны палац у Казерце, закліканы стаць італьянскім адказам Версалю.

Над гэтым праектам Ванвітэлі працаваў да самай смерці. Апроч палаца са 1200 памяшканнямі і тэатрам, ён працаваў над садова-паркавым комплексам, клапоцячыся аб забеспячэнні найбольш эфектных відаў на палац, а для водазабеспячэння палаца спраектаваў акведук Ванвітэлі, які лічыўся цудам інжынернага мастацтва. Ён таксама шмат працаваў над упрыгожваннем Неапаля, а на возеры Фузара выбудаваў для караля мініяцюрны домік для паляўнічых забаў.

Складанасць працы ў Казерце складалася ў тым, што за час будаўніцтва барока выйшла з моды і Ванвітэлі прыйшоўся прыстасоўвацца да эстэтыкі класіцызма. Тым не менш Казерцкі палац з навакольнымі пабудовамі лічыцца яго поспехам і складаецца пад аховай ЮНЕСКА як помнік Сусветнай спадчыны.

Эпонімы
-------

* Імя Ванвітэлі носіць адна са станцый неапалітанскага метрапалітэна.

Зноскі
------

1. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Luigi Vanvitelli // European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12021673'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43003820'></a>
3. 1 2  The Bourbons of Naples — London: Faber & Faber, 2009. — P. 79. — ISBN 978-0-571-24901-5<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q898097'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15092113'></a>
4. ↑  Luigi Vanvitelli<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  Luigi Vanvitelli // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
6. ↑
7. ↑
8. 1 2  Luigi Vanvitelli (Italian architect) (англ.). — артыкул з *Encyclopædia Britannica Online*.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10268127 · BNC: a10325116 · BNE: XX994448 · BNF: 127487052 · GND: 118803921 · ICCU: CFIV002069 · ISNI: 0000 0000 6630 8818 · LCCN: n50044948 · NKC: ola2012693669 · NLA: 35577738 · NLG: 256915 · NLP: A21779454 · NTA: 071392645 · NUKAT: n00038613 · SUDOC: 02756049X · VIAF: 12432052 · ULAN: 500010755 |

 |