**Вытворчасць алейных культур у Беларусі** — галіна сельскай гаспадаркі, якая займаецца вырошчваннем алейных культур у адмысловых гаспадарках.

Плошча пасеваў
--------------

Дыяграма паказвае змены ў плошчы насаджэнняў алейных раслін у Беларусі у тыс. га.

Дыяграма паказвае змену долі насаджэнняў алейных раслін ў агульнай плошчы, занятай сельскагаспадарчымі культурамі ў Беларусі у %.

Як можна бачыць, як агульная плошча алейных культур, так і доля алейных у структуры ўсіх насаджэнняў з гадамі памяншалася.

Галоўныя культуры
-----------------

* Рапс
* Соя

### Рапс

Рапсавае поле ў ваколіцах Мінска
У Беларусі рапс з’яўляецца асноўнай алейнай культурай, якая пакрывае дэфіцыт алею для харчовых і прамысловых мэтаў, а таксама кармавога бялку для патрэбаў жывёлагадоўлі. У цяперашні час азімы рапс можа расці практычна ва ўсіх абласцях краіны, аднак перазімоўка яго зніжаецца з захаду на ўсход. Пасеў азімага рапсу ва ўсходніх рэгіёнах — Віцебская, Магілёўская і паўночна-ўсходнія раёны Гомельскай вобласці — адбываецца на 7-10 дзён раней, чым у заходніх абласцях.

Дыяграма паказвае змены ў плошчы насаджэнняў рапсу ў Беларусі у тыс. га.

У Беларусі цікавасць сельгаставаравытворцаў да вырошчвання гэтай культуры знізіўся па прычыне неспрыяльных умоў надвор’я. Максімальны паказчык пасеваў рапсу ў краіне быў зафіксаваны ў 2012 годзе — 439 тыс. га. Аднак на фоне значнай гібелі пасеваў і патрэбы
у перасеве, патрабавальным дадатковых фінансавых выдаткаў, за 4 сезона дадзены паказчык паменшыўся ў 2 разы да 229 тыс. га. Акрамя таго, скарачэнне пасяўных плошчаў пад рапсам ў Беларусі шмат у чым звязана са зніжэннем коштаў на рапсавы алей на сусветных рынках.

Дыяграма паказвае змены ўраджайнасці рапсу ў Беларусі у ц/га.

#### Забеспячэнне насеннем

Табліца паказвае дынаміку імпарту насення рапсу ў Беларусь у ц/га.

|  | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| У тонах | 154,3 | 243,5 | 259,2 | 318,7 | 268,8 |
| У млн. долараў | 2,2 | 3,4 | 3,9 | 3,6 | 2,9 |

Табліца паказвае долю імпартнай залежнасці Беларусі па насенню рапсу ў %.

| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 5,9 | 9,7 | 10,4 | 20,5 | 19,6 |

### Соя

У Беларусі вырошчванне соі прыжываецца марудна. Першыя доследныя пасадкі адносяцца да сярэдзіны 90-х гадоў. Нязначныя плошчы заняты на паўднёвым захадзе краіны ў Пінскім і Лельчыцкім раёнах.

#### Імпарт соі

Табліца паказвае дынаміку імпарту соі ў Беларусь.

|  | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| У тыс. тон | 3,1 | 1,9 | 3,1 | 6,3 | 77,6 |
| У млн. долараў | 1,4 | 1,2 | 1,7 | 2,6 | 29,7 |

Такім чынам можна бачыць, што патрэбы рынка па соевых бабах не задавальняюцца, таму маецца патэнцыял развіцця дадзенай галіны.

#### Забеспячэнне насеннем

Табліца паказвае дынаміку імпарту насення соі ў Беларусь у ц/га.

|  | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| У тонах | 914,0 | 420,0 | - | - | 0,1 |
| У тыс. долараў | 953,7 | 396,0 | - | - | 0,2 |

Зноскі
------

1. 1 2  Динамика посевных площадей сельскохозяйственных культур в ЕАЭС, тыс. га. С. 20  (руск.)
2. 1 2  Рапс. С. 23  (руск.)
3. ↑  Динамика площади посевов масличных в разрезе основных культур, тыс. га. С. 27-27  (руск.)
4. ↑  Динамика площади посевов масличных в разрезе основных культур, тыс. га. С. 33  (руск.)
5. ↑  Динамика импорта семян рапса для посева в государства ЕАЭС. С.40  (руск.)
6. ↑  Доля импортной зависимости государств ЕАЭС по семенам различных масличных культур, %. С.48  (руск.)
7. ↑  Соя. С. 22  (руск.)
8. ↑  Динамика импорта соевых бобов в государства-члены ЕАЭС. С. 149  (руск.)
9. ↑  Динамика импорта семян сои для посева в государства ЕАЭС. С. 44  (руск.)

| ⛭Сельская гаспадарка Беларусі |
| --- |
| Гісторыя | 
* Гісторыя
* Гаспадарчыя заняткі беларусаў

 |
| Галіны | 
* Жывёлагадоўля
* Раслінаводства
* Садаводства
* Сельскагаспадарчае машынабудаванне

 |
| Жывёлагадоўля | 
* Аквакультура
	+ Рыбаводства
	+ Рыбагадавальнікі
* Авечкагадоўля
* Буйная рагатая жывёла
	+ Малако
	+ Мяса
* Зверагадоўля
* Конегадоўля
* Козагадоўля
* Птушкагадоўля
* Пчалярства
	+ Мёд
* Свінагадоўля

 |
| Раслінаводства | 

|  |  |
| --- | --- |
| Галіны | 
* Гароднінаводства
* Лясная гаспадарка
* Насенневодства
* Садаводства

 |
| Культуры | 
* Гародніна
	+ Агуркі
	+ Бульба
	+ Буракі
	+ Капуста
	+ Морква
	+ Перац
	+ Таматы
	+ Цыбуля
* Збожжавыя
	+ Авёс
	+ Жыта
	+ Зернебабовыя
	+ Кукуруза
	+ Пшаніца
	+ Трыцікале
	+ Ячмень
* Кармавыя
* Кветкі
* Садавіна
	+ Костачкавыя
	+ Саджанцы і расада
	+ Семечкавыя
		- Грушы
		- Яблыкі
* Тэхнічныя
	+ Алейныя
	+ Лён
	+ Цукровыя буракі
* Ягады

 |

 |
| Геаграфія | 
* Агракліматычнае раянаванне
* Агракліматычныя вобласці

 |
| Рэгуляванне | Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь |
| Навука | 
* Аддзяленне аграрных навук НАН Беларусі
* Акадэмія аграрных навук Рэспублікі Беларусь
* Акадэмія сельскагаспадарчых навук БССР
* Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
* Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт
* Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны
* Гродзенскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт
* Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр па дэкаратыўным садаўладкаванні

 |