**Рыгор Шалвавіч Чхарцішвілі** (руск.: Григорий Шалвович Чхартишвили, груз. გრიგორი შალვას ძე ჩხარტიშვილი; род. 20 мая 1956, Зестафоні, Грузінская ССР, СССР), больш вядомы пад псеўданімам **Барыс Акунін** (руск.: Борис Акунин), — расійскі пісьменнік, вучоны-японист, літаратуразнаўца, перакладчык, грамадскі дзеяч.

Біяграфія
---------

Рыгор Чхарцішвілі нарадзіўся ў 1956 годзе ў грузінскім Зестафоні. Яго бацька-грузін Шалва Ноевіч Чхарцішвілі быў афіцэрам-артылерыстам, удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. Маці Берта Ісаакаўна Бразінская, яўрэіка па нацыянальнасці, скончыла філалагічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта, працавала настаўнікам рускай мовы і літаратуры. У 1958 годзе сям’я пераехала ў Маскву.

У 1973 годзе Рыгор скончыў Маскоўскую школу нумар 36 з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы, у 1978 годзе — гісторыка-філалагічнае аддзяленне Інстытута краін Азіі і Афрыкі[ru] пры Маскоўскім дзяржаўным універсітэце па спецыяльнасці «гісторык-японовед».

З 1979 па 1986 гады Рыгор Чхарцішвілі працаваў у выдавецтве «Руская мова[ru]» (руск.: Русский язык). З 1986 года быў загадчыкам аддзела публіцыстыкі часопіса «Замежная літаратура[ru]» (руск.: Иностранная литература), у 1994—2000 гады — намеснік галоўнага рэдактара дадзенага выдання. З’яўляўся галоўным рэдактарам шматтомнай серыі «Анталогія японскай літаратуры» (руск.: Антология японской литературы) і складальнікам серыі дэтэктыўных раманаў сучасных замежных аўтараў «Лекі ад нуды» (руск.: Лекарство от скуки).

Першая жонка Рыгора Чхарцішвілі — японка, з якой ён пражыў некалькі гадоў. Другая жонка, Эрыка Эрнэстаўна, — карэктар і перакладчык. Дзяцей няма. З 2014 года пражывае з сям’ёй у Лондане.

Творчасць
---------

У 1980 годзе Рыгор Чхарцішвілі дэбютаваў як перакладчык і літаратурны крытык. У яго рускамоўным перакладзе выдадзены творы японскіх празаікаў (Юкіа Місімы, Кэндзі Маруямы[ja], Кобо Абэ[ja] і іншых), а таксама англамоўных пісьменнікаў (Малкалма Брэдберы[en], Піцера Усцінава і іншых).

Уласныя мастацкія празаічныя творы пачаў публікаваць у 1998 годзе пад псеўданімам «Б. Акунiн» (руск.: Б. Акунин). Расшыфроўка «Б» як «Барыс» (руск.: Борис) з’явілася праз некалькі гадоў, калі ў пісьменніка сталі часта браць інтэрв’ю. Японскае слова «акунін» (яп.: 悪人), па словах аднаго з літаратурных герояў Чхарцішвілі, перакладаецца як «нягоднік, злодзей», але велічэзных маштабаў. Некалькі сваіх твораў пісьменнік апублікаваў пад псеўданімамі «Анатоль Бруснікін» (руск.: Анатолий Брусникин) і «Ганна Барысава» (руск.: Анна Борисова). Крытычныя і дакументальныя працы публікуе пад сваім сапраўдным імем.

Зноскі
------

1. ↑  Boris Akunin // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Boris Akunin // Babelio — 2007.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>
3. ↑  Czech National Authority Database Праверана 5 чэрвеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
4. ↑  Кто вы, мистер Акунин? (руск.). *kp.ru* (15 сакавіка 2002). Праверана 30 студзеня 2021.
5. ↑  Снигирева, 2014

Літаратура
----------

* *Снигирева Татьяна Александровна, Снигирев Алексей Васильевич* Псевдонимное речетворчество Б. Акунина // *Уральский филологический вестник. Серия: Язык. Система. Личность: лингвистика креатива*. — 2014. — № 1.

Спасылкі
--------

* Акунин, Борис — ПЕРСОНА ТАСС  (руск.)
* Григорий Чхартишвили на сайте журнала «Сноб»  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | LiveJournal · Facebook · Твітэр |
| Тэматычныя сайты | Discogs · Internet Movie Database · КиноПоиск · Лабараторыя Фантастыкі |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Лентапедыя · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 1050564 · BNE: XX1582111 · BNF: 13629590c · CiNii: DA13021375 · GND: 123240956 · ICCU: UBOV404380 · ISNI: 0000 0000 8001 3880, 0000 0003 6848 5166 · LCCN: no98091443 · LNB: 000009716 · NDL: 00840157 · NKC: xx0002991, jo2012688768, js2018979486 · NLG: 203346 · NSK: 000341987 · NTA: 227906233 · NUKAT: n2002098591 · PTBNP: 1281960 · LIBRIS: 238858 · SUDOC: 056216513 · VIAF: 69107206, 310673568 |

 |