**Народна-вызваленчая армія Кітая** (НВАК, кіт. *中国人民解放*) — афіцыйная назва ўзброеных сіл Кітая. Узброеныя сілы КНР падзелены на пяць зон ваеннага камандавання і тры флаты, арганізаваных па тэрытарыяльным прынцыпе: усход, поўнач, захад, поўдзень і цэнтр.

Структура
---------

### Сухапутныя войскі (СВ)

Сцяг Сухапутных войскаў НВАК
Сухапутныя войскі доўгія гады ўяўлялі сабой асноўную частку НВАК, знаходзячыся пад непасрэдным кіраўніцтвам ЦВК. 31 снежня 2015 года ўпершыню створана камандаванне Сухапутных войскаў НВАК.

На ўзбраенне СВ НВАК знаходзяцца:

* 7600 танкаў (Тып-59, Тып-59II, Тып 99, Тып-99, Тып-99А і інш.)
* 1000 лёгкія танкаў (Тып-05, Тып-62,Тып-63А)
* 1000 БМП (Тып-92, Тып 92B)
* 4000 БТР (Тып 63, Тып-89, 400 ZBL-09, Тып-92)
* 1710 самаходных гаўбіц
* 6246 буксаваных гармат
* 1770 РСЗА
* 1531 зенітных гармат

У арсенале наземных часцей таксама самаходны пантонны мост GZM-003, машына для ўрыўкі катлаванаў GJW-410, інжынерная машына разгараджэння GCZ-112, лёгкі сапёрнай танк БТР-89, шляхапракладнік GCZ-110 і цяжкі механізаваны мост GQL-111.

### Ваенна-паветраныя сілы (ВПС)

Па колькасці эксплуатаваных самалётаў ВПС КНР знаходзяцца на трэцім месцы пасля Расіі і ЗША. У 2008 годзе колькасць ваеннаслужачых ВПС складала 330 000 чалавек. На ўзбраенні знаходзіцца 4 000 баявых, 106 верталётаў, звыш за 700 ПУ ЗУР, 1 000 гармат зенітнай артылерыі, каля 450 радыёлакацыйных пастоў.

Аэрадромная сетка налічвае больш за 400 аэрадромаў, у тым ліку 350 з цвёрдым пакрыццём узлётна-пасадачнай паласы. Аператыўная ёмістасць аэрадромаў складае 9000 самалётаў, што амаль у тры разы больш авіяцыйнага парку.

### Ваенна-марскі флот (ВМФ)

ВМФ налічвае 290 тыс. чалавек і арганізаваны ў тры флаты: Флот Паўночнага Мора са штабам у Ціндаа, Флот Усходняга Мора са штабам у Нінбо, і Флот Паўднёвага Мора са штабам у Чжаньцзян. Кожны флот уключае ў сябе надводныя караблі, падводныя лодкі, ваенна-марскую авіяцыю і падраздзяленні берагавой абароны. Флот Паўднёвага мора мае ў сваім складзе дзве брыгады марской пяхоты.

У лютым 2013 года намеснік начальніка Генштаба НВАК Цзі Цзяньго адзначыў, што ў цяперашні час пагроза бяспекі Кітая галоўным чынам зыходзіць з мора. Раней камісар Акадэміі ваенных навук НВАК генерал Вэн Цангрэн заяўляў: «Кітай павінен прарваць блакаду з боку міжнародных сілаў супраць сваёй марской бяспекі. Толькі калі знішчым яе, зможам весці размову аб уздыме Кітая. Каб уздым быў імклівым, Кітай павінен прайсці праз акіяны і выйсці з акіянаў у сваёй будучыні развіцці».

У склад ваенна-марскога флоту НВАК уваходзяць:

* Надводныя сілы
* Падводныя сілы
* Ваенна-марская авіяцыя
* Сілы берагавой абароны
* Марская пяхота

### Ракетныя войскі (РВ)

У студзені 2016 было абвешчана аб пераўтварэнні Другога артылерыйскага корпуса НВАК у ракетныя войскі, і аб стварэнні новага фарміравання — войскаў стратэгічнай падтрымкі.

### Народная ўзброеная міліцыя (НУМ)

Атрад міліцыі
У мірны час Народная ўзброеная міліцыя звычайна ахоўвае розныя важныя аб’екты, выконвае задачы па барацьбе з тэрарыстычнымі актамі, а таксама аказвае дапамогу ў эканамічным будаўніцтве. У ваенны час народная міліцыя прызначана садзейнічаць НВАК у сумеснай абароне і баявых дзеяннях. Складаецца з падраздзяленняў унутранай аховы, аховы залатых запасаў, лясоў, гідраэлектрастанцый, транспарту, пагранічных войскаў, войскаў грамадскай бяспекі, пажарных часцей і часцей аховы. Войскі народнай узброенай міліцыі былі створаны 19 чэрвеня 1982 года. Колькасць народнай узброенай міліцыі складае ад 1,1 да 1,5 мільёнаў чалавек.

Да 1 студзеня 2018 года войскі міліцыі былі ўключаны ў арганізацыйную структуру Дзяржсавета, знаходзячыся ў падвойным падначаленні ў Дзяржсавета і Цэнтральнага ваеннага савета. З 1 студзеня 2018 гады войска міліцыі ўключаны ў арганізацыйна-штатную структуру Цэнтральнага ваеннага савета і больш не будуць знаходзіцца ў арганізацыйнай структуры Дзяржсавета, перайшоўшы пад адзінае кіраўніцтва Цэнтральнага ваеннага савета.

Вучэнні НВАК
------------

У 1999 і 2001 г. былі праведзены буйнамаштабныя вучэнні, прысвечаныя адпрацоўцы высадкі дэсанту на Тайвань. У вучэннях было задзейнічана 100 тыс. адзінак розных суднаў.

З 11 па 18 ліпеня 2017 праводзіліся сумесныя беларуска-кітайскія вучэнні «Адзіны шчыт-2017». У вучэннях прымалі ўдзел падраздзяленні спецпрызначэння ўнутраных войскаў МУС Беларусі і Народнай узброенай міліцыі Кітая.

З 22 па 28 ліпеня 2017 г. праводзіліся расійска-кітайскія вучэнні «Марское ўзаемадзеянне — 2017» на галоўнай ваенна-марской базе Балтыйскага флоту — горадзе Балтыйскім. У іх было задзейнічана восем караблёў і судоў, дзесяць самалётаў і верталётаў. З іх Ваенна-марскія сілы КНР прадстаўлялі эсмінец «Хэфэй», фрэгат «Юньчэн» і судна забеспячэння «Ламаху». Расійскі бок прадстаўлялі карвет «Бойкі», выратавальны буксір і авіяцыя. У моры былі сфармаваны расійска-кітайскія тактычныя групы караблёў, якія правялі вучэнні са стральбой малой зенітнай артылерыяй па надводных і паветраным мішэнях. Караблі манеўравалі на мінімальна магчымай адлегласці і па камандзе перабудоўваліся ў баявы парадак. Таксама падчас вучэнняў тактычныя групы правялі дагляд падазронага судна, вызвалілі захопленае піратамі судна і правялі пошукава-выратавальную аперацыю па аказанні дапамогі аварыйнага караблю і выратаванні цярпяць бедства на вадзе.

Служба за мяжой
---------------

Кітай мае шэраг сваіх замежных ваенных баз у М’янме, Пакістане, Бангладэшы, Джыбуці, Емене, Амане, Кеніі, Танзанія і на Сейшэльскіх Астравах.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  *Рудзін. М.Ф.* "Узбраенне Свету". — 2012. — С. 128. — 140 с.
3. ↑  «Зарубежное военное обозрение», 2008 г. № 10, с. 48-49
4. ↑  «Зарубежное военное обозрение», 2008 г. № 11, с. 59
5. ↑  Заместитель начальника Генштаба НОАК: нельзя ущемлять коренные интересы государства
6. ↑
7. ↑  Арганізацыя народнай узброенай міліцыі (англ.)
8. ↑  Китай: вооруженная милиция будет находиться под единым руководством Центрального военного совета\_Russian.news.cn  (руск.)
9. ↑  ​​*адк. рэд. Крывалап А.А.* Кіраўнік 2. Склад, колькасць і арганізацыя НВАК на сучасным этапе // Кітайская ваенная моц як новы фактар ​​сусветнай палітыкі. — Масква: Навуковы эксперт, 2016. — С. 36. — 112 с. — 100 экз. — ISBN 978-5-91290-246-8.
10. ↑
11. ↑  Военные базы Китая за рубежом

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт НВАК

| ⛭Кітай паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Кітай»**
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 2267 2324 · LCCN: n79092531 · VIAF: 154855848 |