**Каўаі** (гав.: Kaua'i) - з геалагічнага пункту гледжання найстарэйшы з галоўных Гавайскіх астравоў. З плошчай у 1456 км², ён з’яўляецца чацвертым па велічыні ў штаце Гаваі, і 21м у ЗША. Таксама вядомы як "Востраў садоў" (*Garden Isle*), ён размешчаны ў 169 км на паўночны захад ад Ааху праз Каўайскі канал.

Адміністрацыйная акруга Каўаі з цэнтрам у горадзе Ліхуэ таксама ўключае астравы Нііхаў, Лехуа і Каула. Найбуйнейшы горад - Капаа, з наельніцтвам 10699 чалавек.

Этымалогія
----------

Як і большасць асноўных астравоў, Каўаі ўдзячны сваёй назвай легендарнаму палінезійскаму мараходу Гаваілоа, якому прыпісваецца адкрыццё архіпелагу. Паводле падання, Гаваілоа назваў востраў у гонар свайго ўлюбёнага сына. Па іншых версіях слова *каўаі* значыла *харчовы сезон*.

Каўаі вядомы своеасаблівым дыялектам гавайскай мовы, якім дагэтуль карыстаюцца жыхары Нііхаў. Дыялект паходзіць з вострава Таіці, адкуль на Гаваі эмігравала найбольш нядаўняя група палінезійцаў. Сучасная назва Каўаі утвораная на базе дыялекту вострава Гаваі, у той час як першапачатковая назва была Таўаі, а найбуйнешы горад называўся Тапаа.

На найранейшых картах капітана Джэймса Кука востраў абазначаўся як Атуі (*Atoui*, і пазней *Atooi*), што пасля стандартызацыі гавайскай мовы ператварылася ў Каўаі.

Скалы "На Пàлі" на паўночным захадзе КаўаіСкалы "На Пàлі" на паўночным захадзе Каўаі

Геаграфія
---------

Востраў мае вулканічнае паходжанне, і пры ўзросце ў 6 мільёнаў гадоў з’яўляецца найстарэйшым з буйных Гавайскіх астравоў. Найвышэйшы пункт - гара Кавайкіні (*Kawaikini*), што ўздымаецца на 1598 м над узроўнем мора.

Другі па велічыні пік - гара Вайалеале (*Wai'ale'ale*) вышынёй 1569 м. Размешчаная ў цэнтры вострава, яна таксама з’яўляецца самым вільготным месцам на планеце са штогадовай колькасцю ападкаў каля 1170 см. Шчодрасць дажджоў прывяла да значнай эрозіі горных схілаў, утвараючы маляўнічыя каньёны і вадаспады. Найбуйнейшы каньён Ваймеа (*Waimea Canyon*, у перакладзе з гавайскай мовы *чырвоная вада*) быў утвораны аднайменнай ракой у заходняй частцы вострава. Каньён Ваймеа — адзін з найпрыгажэйшых каньёнаў свету - дзякуючы Марку Твену стаў вядомы як "Ціхаакіянскі Гранд-Каньён" (*Grand Canyon of the Pacific*). 

Каньён ВаймеаКаньён Ваймеа

Эканоміка
---------

Турызм з’яўляецца найважнейшым сродкам прыбыткаў Каўаі. Штогод на востраў прыязджае больш за мільён турыстаў, даход ад якіх складае амаль траціну бюджэту.

У былым стагоддзі аснову эканомікі Каўаі складала вырошчванне цукровага трыснягу, але гаспадарка заняпала ў сувязі з ростам кошту працоўнай сілы. У цяперашні час сельскагаспадарчыя землі ўжываюцца ў асноўным пад вырошчванне буйной рагатай жывёлы.

Глеба на Каўаі надзвычай урадлівая, і выкарыстоўваецца для вырошчвання шэрагу культур, такіх як гуава, кава, манга, авакада, папайя, бананы, карамбола, ананас і інш.

Зноскі
------

1. ↑  Pukui, Mary Kawena. Place Names of Hawaii. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-0524-0.

| ⛭Гавайскія астравы |
| --- |
| Наветраныя (паўднёва-усходнія) астравы | Гаваі • Каўаі • Каўла • Кахаалавэ • Ланаі • Манана • Маўі • Моку-Ману • Малакаі • Нііхау • Оаху | Сцяг ГаваяўГаваі |
| Падветраныя (паўночна-заходнія) астравы | Гарднер • Курэ • Лайсан • Лісянскага • Маро • Мідуэй • Некер • Ніхоа • Перл-энд-Хермес • Фрэнч-Фрыгат-Шолс |
| **Партал:Акіянія** |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4210941-3 · LCCN: sh85071757 · NDL: 00628341 · SUDOC: 074870831 · VIAF: 248597945 |