**Люсьен Банапарт** (фр. Lucien Bonaparte, італ. Luciano Buonaparte; 21 мая 1775, горад Аяча, Корсіка — 29 чэрвеня 1840, Вітэрба) — першы прынц Каніна з 1814 года, французскі міністр унутраных спраў (1799—1800), другі з братоў Напалеона Банапарта.

Біяграфія
---------

### Маладыя гады

Трэці сын Карла Буанапартэ і Летыцыі Рамаліна, малодшы брат Напалеона Банапарта. З сямі гадоў вучыўся ў Ацёне ў Францыі са сваім старэйшым братам Жазефам, пасля ён быў пераведзены ў Брыен, там сустрэўся з другім братам, Напалеонам. Люсьен не жадаў паступаць на ваенную службу, а вырашыў прысвяціць сябе духоўнай кар'еры і паступіў у семінарыю ў Экс-ан-Праванс. Рэвалюцыя ў Францыі прымусіла яго вярнуцца ў Аяча. Ва ўзросце 15 гадоў ён стаў сакратаром Паскаля Паолі. У 1793 годзе ён пакінуў Паолі і, пяройдучы разам з астатняй сям'ёй на бок Францыі і Канвента, быў выгнаны з вострава і абгрунтаваўся ў Правансе. Там ён карыстаўся дакументамі старэйшага брата Жазефа, якія рабілі яго старэй на сем гадоў. У 1794 годзе ён ажаніўся з дачкой шынкара Крысцінай Боер.

### Палітыка

Моцна скампраметаваны, як і яго браты, пасля падзення Рабесп'ера, у 1795 годзе Люсьен быў арыштаваны і пасаджаны ў турму, дзе заставаўся шэсць тыдняў, і толькі дзякуючы Барасу Напалеону атрымалася яго вызваліць. Неўзабаве ён заняў месца ваеннага камісара ў рэйнскай арміі, а затым тую ж пасада на Корсіцы. Дзякуючы славе Напалеона яму атрымалася быць выбраным у Савет пяцісот ад дэпартамента Ліямоньі. Люсьен Банапарт, узначальваючы Савет пяцісот, сыграў вырашальную ролю ў дзяржаўным перавароце 18 брумера (9 лістапада) 1799 года. У выніку ўся поўнасць улады была засяроджана ў руках Першага консула — Напалеона Банапарта, які атрымаў дыктатарскія паўнамоцтвы ў краіне. Люсьен быў прызначаны міністрам унутраных спраў, у 1800—1801 гадах знаходзіўся на дыпламатычнай службе.

Люсьен адрозніваўся неакуратным вядзеннем спраў свайго ведамства і сумніўнай сумленнасцю, таму Напалеон вызваліў брата ад яго абавязкаў і адправіў у ганаровае выгнанне, прызначыўшы пасланцам у Іспанію. У Мадрыдзе яму атрымалася ўбіцца ў ласку Карла IV і дамагчыся заключэння Іспаніяй саюза з Францыяй, накіраванага супраць Партугаліі. У 1802 годзе пасля некалькіх няўдалых дыпламатычных крокаў ён вярнуўся ў Парыж і зажыў багатым ранцье.

Пасля смерці жонкі ў 1800 годзе, якая пакінула яму дзвюх дочак ён жаніўся на Александрыне Блешам якая ў 1803 годзе нарадзіла яму сына Карла Люсьена. Яго жаніцьба выклікала незадавальненне Напалеона, які заявіў, што ён ніколі не прызнае законным гэты шлюб, пасля чаго Люсьен з'ехаў з жонкай у Рым, дзе жыў карыстаючыся ласкай Папы Пія VII. Той саступіў яму землі ў Вітэрба каля горада Каніна і абвясціў Люсьена князем Каніна. Напалеон не раз прапанаваў Люсьену карону Этрурыі пры ўмове скасавання яго шлюбу і пасля асабістага з ім спаткання ў Мантуі ў снежні 1807 года, атрымаўшы рашучая адмову з боку брата, забараніў яму знаходжанне ў Рыме. У 1810 годзе Люсьен адправіўся ў Злучаныя Штаты, але на дарозе быў захоплены англічанамі і адпраўлены на Мальту, адтуль у Плімут. Прымірыўшыся з Напалеонам, ён усімі сіламі садзейнічаў вяртанню яго з вострава Эльбы. Пасля Ста дзён Люсьен разам з усімі Банапартамі павінен быў пакінуць Францыю. Памёр у высылцы ў 1840 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Lucien Bonaparte Prince De Canino // Sycomore / Assemblée nationale Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193582'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15271528'></a>
2. ↑  *Lundy D. R.* Lucien Bonaparte, 1st Prince de Canino // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
3. 1 2 3 4 5 6  Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
4. 1 2  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
5. 1 2 3 4 5 6 7  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Люсьен Банапарт**
* Генеалогія Банапартаў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11245062 · BNE: XX1535572 · BNF: 12521132v · GND: 118513141 · ICCU: TO0V259405 · ISNI: 0000 0001 1026 1579 · LCCN: n82141622 · NKC: jx20140224002 · NLA: 44814337 · NLG: 149076 · NLP: A16133535 · NTA: 070963053 · NUKAT: n2009113704 · PTBNP: 100435 · LIBRIS: 254033 · SUDOC: 027671747 · VIAF: 46869293 · ULAN: 500434786 |

 |