Сённяшняя Малдова — найбольш адсталая і бедная краіна Еўропы. Гэта адзіная еўрапейская дзяржава, індэкс чалавечага развіцця якой ацэнены як "сярэдні" (2015). Эканоміка краіны носіць аграрны характкар, хаця ў выніку дэіндустрыялізацыі, што адбылася следам за распадам СССР, пераважае сфера паслуг. Моладзь актыўна мігрыруе ў Расію і краіны Еўрапейскага Саюза. Малдове належыць еўрапейскі турыстычны антырэкорд — краіну наведвае ўсяго каля 11 000 замежных турыстаў штогод.

Гісторыя і сучаснасць. Факты і паказчыкі
----------------------------------------

Гандлёвы цэнтр, Кішынёў
Сучасны стан малдаўскай эканомікі абумоўлены эканамічнымі і палітычнымі наступствамі распаду СССР. Да першых адносяцца страта вытворчых сувязяў і традыцыйных рынкаў збыту, закрыццё доступу да фактычна бясплатных энергарэсурсаў; да другіх — аддзяленне ад краіны прамыслова развітага левага берага Днястра. Цяпер 73 % ВУП краіны ствараецца ў сферы паслуг, але гэта ніяк не азначае постіндустрыяльнага характару эканомікі, справа ў заняпадзе прамысловасці. Што тычыцца сельскай гаспадаркі, яна, безумоўна, таксама не пазбегла крызісу, але менавіта аграрная прадукцыя і харчовая прамысловасць вызначаюць твар Малдовы ў сусветнай гаспадарцы. Малдову можна назваць адзінай аграрнай дзяржавай на еўрапейскім кантыненце, што гучыць, хутчэй, як антыкамплімент. ВУП на душу насельніцтва ў 2018 складае 6000 долараў і гэта апошняе месца ў Еўропе. 14-15% ВУП ствараюць грашовыя пераводы з-за мяжы, у канцы 1990-х гэтая лічба дасягала 26%. Эканоміка Малдовы знаходзіцца ў моцнай залежнасці ад Расіі, у першую чаргу гаворка ідзе аб цэнах на газ, у другую — аб забаронах на імпарт віна.

Зрэшты, ліберальныя рэформы 1990-х прывялі і да станоўчых зрухаў: развіваецца прыватны бізнес, ВУП краіны даволі стабільна расце (па 4 % у 2016 і 2017).

Прамысловасць
-------------

Вінатэка Milestii Mici
### Энергетыка

Энергетыка Малдовы традыцыйна базуецца на цеплавых электрастанцыях (86 %), гідраўлічныя станцыі на Днястры даюць больш за 12 % элетраэнергіі, на альтэрнатыўныя крыніцы прыходзіцца толькі 1,2 % (2015). 

### Харчовая прамысловасць

У савецкія часы і сёння Малдова была і застаецца вырабніком харчовай прадукцыі шырокага асартыменту і высокай якасці. Па ўсёй СНД вядомыя малдаўскія віны і каньякі, якія вырабляюцца на прадпрыемствах як у вялікіх (Кішынёў), так і малых (Крыкова, Milestii Mici) гарадах і нават вёсках, пладовых кансерваў. У камуне Малыя Мілешты знаходзіцца буйнейшая ў свеце вінатэка з 1,5 млн. бутэльткамі. Для ўнутранага рынку вырабляюцца цукар, расліннае масла.

### Іншыя галіны

Акрамя харчовай прымысловасці, у Малдове, дзякуючы таннай працоўнай сіле, развіваецца швейная і абутковая галіны (пашыў адзення для расійскіх і еўрапейскіх брэндаў). Машынабудаванне і хімічная прамысловасць з часу распаду СССР у заняпадзе. Тым не менш, адзінкавыя прадпрыемствы выпускаюць некаторыя віды прадукцыі, напрыклад, бытавую тэхніку (пральныя машыны, лядоўні). Захавалася вытворчасць сельскагаспадарчых машын.

Сельская гаспадарка
-------------------

Багатыя глебы і умерана-кантынентальны клімат (з цёплым летам і мяккай зімой) зрабілі краіну адным з самых прадуктыўных сельскагаспадарчых рэгіёнаў і адным з асноўных пастаўшчыкоў аграрнай прадукцыі ў Паўднёва-Усходняй Еўропе. З зарневых вырошчваюцца пшаніца і кукуруза. З тэхнічных — цукровыя буракі (у лесастэпавай зоне) і сланечнік. Вінаграднікі займаюць 150 тыс. га малдаўскай зямлі. На многіх сямейных фермах вырошчваюцца ўласныя гатункі вінаграду, сакрэты догляду якіх перадаюцца з пакалення ў пакаленне. Значная частка сельскагаспадарчай прадукцыі не перапрацоўваецца ў Малдове, а ідзе на экспарт.

Знешні гандаль
--------------

Галоўнымі гандлёвымі партнёрамі Малдовы сёння (2016) з’яўляюцца Румынія (22,5 % экспарту і 19,5 % імпарту) на захадзе і Расія (10 % і 21,3 %) на ўсходзе. На долю Беларусі выпадае 4,6 % і 2,5 % адпаведна. 88 % малдаўскага экспарту прыходзіцца на краіны СНД і ЕС, прычым доля заходніх партнёраў у ХХІ ст. стала большай за палову. Аснову экспарту складаюць сельскагаспадарчая сыравіна (цукровыя буракі, насенне сланечніка, пшаніца) і прадукцыя харчовай прамысловасці (вінаградныя віны, пладовыя кансервы). Другой важнай групай экспартных тавараў стала, пацясніўшы чорную металургію, швейная прамысловасць (майкі, паліто, касцюмы). Акрамя Румыніі і Расіі, найбуйнейшымі імпарцёрамі малдаўскіх тавараў з’яўляюцца Італія, Германія і Турцыя.

У малдаўскім імпарце ўдзельная вага ўсходніх партнёраў сур’ёзна большае за кошт прыроднага газу і нафтапрадуктаў. Таксама Малдова імпартуе машыны, лекі, прадукты харчавання і інш. За Расіяй і Румыніяй у рэйтынгу пастаўшчыкоў ідуць Украіна, Германія, Турцыя.

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 14 кастрычніка 2017.
2. ↑   Архівавана 5 верасня 2015.
3. ↑   Архівавана 5 верасня 2015.
4. ↑   Архівавана 5 верасня 2015.
5. ↑
6. ↑

| ⛭ Малдова ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | Малдаўскае княства • Бесарабская губерня • Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка • Бесарабская ССР • У складзе Румыніі • Малдаўская АВ • Малдаўская АССР • Малдаўская ССР • Рэспубліка Малдова |  |
| Сімвалы | Герб • Сцяг • Гімн • Легенда пра заснаванне |
| Палітыка | Грамадзянства • Канстытуцыя (Папраўкі) • Прэзідэнт • Парламент • Урад (Прэм'ер-міністр, Міністр замежных спраў) • Унутраная палітыка • Знешняя палітыка • Знешнеэканамічная палітыка • Міжнародныя арганізацыі |
| Судовая сістэма | Канстытуцыйны суд • Вярхоўны суд • Вышэйшы арбітражны суд • Пракуратура |
| Узброеныя сілы | Міністэрства абароны • Сухапутныя войскі • Ваенна-паветраныя сілы |
| Геаграфія | Сталіца • Адміністрацыйны падзел • Гарады • Муніцыпіі •  Гагаузія (Башкан, Народны сход, Выканаўчы камітэт) • АТУзАПС Прыднястроўе •  Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка |
| Грамадства | Насельніцтва (Малдаване, Рускія) • Кішынёў • Мовы (малдаўская (румынская), руская) • Рэлігія (каталіцтва, праваслаўе, пратэстанцтва) • Навука • Спорт • Адукацыя • Ахова здароўя |
| Эканоміка | Валюта • Вытворчасць віна • Турызм (Сусветная спадчына) • Транспарт • Банкаўская справа (Спіс банкаў Малдовы) • Прэса |
| Сувязь | Тэлефонная • Інтэрнэт (.md) • Тэлебачанне • Радыё • Пошта (гісторыя і маркі) • СМІ |
| Культура | Кінематограф • Музыка • Літаратура • Архітэктура • Кухня • Святы |
| Партал «Малдова» • Праект «Малдова» |

| ⛭Краіны Еўропы: Эканоміка |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |