**Курфюрства Майнцкае** (ням.: Kurfürstentum Mainz, скарочана **Курмайнц**, *Kurmainz*) — духоўнае княства ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое ўзнікла на тэрыторыі Майнцкай архідыяцэзіі і існавала ў 1356—1803 гадах. Яно ўключала тэрыторыі вакол Майнца (па абодва берагі Рэйна), землі каля ракі Майн вышэй за Франкфурт (уключаючы Ашафенбург), а таксама Эрфурт. Кіравалася архібіскупам, які выступаў у ролі курфюрста (аднаго з выбаршчыкаў імператара). Сталіцай княства быў Майнц. Духоўнае княства было секулярызавана ў 1803 годзе падчас германскай медыятызацыі.

Гісторыя
--------

Майнцкі сабор
Архібіскупства было заснавана Святым Баніфацыем у 750 годзе.

У 1356 годзе Карлам IV была выдадзена Залатая була, і архібіскуп майнцкі ўвайшоў у лік сямі курфюрстаў.

У 1477 годзе архібіскупамі быў заснаваны Майнцкі ўніверсітэт Ёгана Гутэнберга.

Пасля Вестфальскага міру 1648 года Майнц страціў Вердэн і Гальберштат. У 1667 годзе да архібіскупства быў далучаны Эрфурт.

У 1792—1793 гадах на тэрыторыі курфюрства існавала Майнцкая рэспубліка.

У 1801 годзе майнцкі архібіскуп пераназваны ў біскупа.

У 1803 годзе было секулярызавана ў час Германскай медыятызацыі. Левабярэжныя землі Рэйна адышлі да Францыі, Эрфурт, цюрынгенскія і іншыя сумежныя ўладанні — да Прусіі, іншыя — да Гесэна, Ашафенбурга і Насау. Курфюрсцкія правы Майнца былі перададзены графству Рэгенсбург.

Кіраўнікі
---------

Асноўны артыкул: **Архібіскуп майнцкі**
Хоць пазнейшая традыцыя прыпісвае заснаванне дыяцэзіі апосталу Крыскенту, паводле дакументаў біскупы майнцкія вядомыя з мяжы IV і V стагоддзяў. Апошнім біскупам быў Карл Тэадор Дальберг, які пасля секулярызацыі зямель архібіскупства пераехаў са сваім дваром у Рэгенсбург (гл. Рэгенсбургскае архібіскупства).

Рэзідэнцыі кіраўнікоў
---------------------

* Рэзідэнцыі кіраўнікоў Курмайнца
* Майнцкая рэзідэнцыяМайнцкая рэзідэнцыя
* Замак ЛанекЗамак Ланек
* Замак ЯганісбургЗамак Яганісбург
* Віла «Фаварыт»Віла «Фаварыт»
* Палац кіраўніка ў ЭрфурцеПалац кіраўніка ў Эрфурце

Зноскі
------

1. ↑  Майнцское архиепископство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Майнцкае курфюрства на Вікісховішчы |

* Mainz (англ.).  Catholic Encyclopedia. Архівавана з першакрыніцы 18 мая 2012. Праверана 1 красавіка 2018.
* Official website of the modern Diocese **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 мая 2012.
* Map of the Archbishopric of Mainz in 1789 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 мая 2012.

| Курфюрсты |
| --- |
| 
* Архібіскуп Майнца
* Архібіскуп Трыра
* Архібіскуп Кёльна

* Кароль Багеміі
* Пфальцграф Рэйнскі
* Герцаг Саксоніі
* Маркграф Брандэнбурга

* Герцаг Баварыі (з 1623)
* Герцаг Браўншвайг-Люнебурга (з 1692)

 |  |

| ⛭Медыятызаваныя духоўныя князі Свяшчэннай Рымскай імперыі |
| --- |
| Архібіскупы | 
* Майнц
* Кёльн
* Трыр
* Зальцбург

 |  |
| Біскупы | 
* Айхштэт
* Аўгсбург
* Базель
* Бамберг
* Брэслау
* Брыксен
* Вормс
* Вюрцбург
* Канстанц
* Корвей
* Курэй
* Льеж
* Любек
* Мюнстэр
* Оснабрук
* Падэрборн
* Пасау
* Рэгенсбург
* Страсбург
* Трэнт
* Фрайзінг
* Фульда
* Гільдэсгайм
* Шпаер

 |
| Пробсты | 
* Берхтэсгадэн
* Эльванген

 |
| Медыятызаваныя свецкія князі Свяшчэннай Рымскай імперыі |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4100026-2 · VIAF: 154096437 |