У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нагасакі.

**Нагаса́кі** (яп.: 長崎県 *Нагасакі-кэн*) — прэфектура у Японіі, размешчаная на заходнім узбярэжжы вострава Кюсю і на шматлікіх прыбярэжных астравах — Цусіма, Хірадасіма, групах астравоў Гато і Ікі. Плошча прэфектуры складае 4 105,47 км², насельніцтва — 1 407 904 чалавека (1 кастрычніка 2012), шчыльнасць насельніцтва — 342,93 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Нагасакі.

Кароткія звесткі
----------------

У прэфектуры Нагасакі пражывае найбуйнейшая ў Японіі хрысціянская абшчына.
Прэфектура Нагасакі размешчана ў заходняй частцы Японскага архіпелага, у паўночна-заходняй частцы вострава Кюсю. Адлегласць да сталіцы краіны Токіа складае 1400 км. Прэфектура мае выхад да Усходне-Кітайскага мора. Яе плошча складае звыш 4 100 км². Большую частку прэфектуры займаюць паўвостравы, меншую частку — аддаленыя астравы. Плошча паўастраўной часткі складае 55 % ад агульнай плошчы прэфектуры. Найбуйнейшымі паўвостравамі з’яўляюцца Кітамацуўра, Нісісанагі, Сімабара і Нагасакі. У цэнтры паўастраўной часткі пралягае заходняе адгалінаванне вулканічнай грады Тара, найвышэйшым пунктам якой з’яўляецца аднайменная гара Тара (1076 м). Да аддаленых астравоў прэфектуры адносяцца Ікі і Цусіма, размешчаныя ў Карэйскім праліве, а таксама Хірадо і Гато, размешчаныя ва Усходне-Кітайскім моры.

Прэфектура Нагасакі была ўтворана на месцы былых правінцый Ікі, Цусіма і заходняй часткі правінцыі Хідзэн. Гістарычна гэтыя землі выконвалі ролю японскага акна ў развіты свет. Геаграфічная блізкасць да мацерыка абумовіла іх характар транзіцёра карэйскіх, кітайскіх і еўрапейскіх цывілізацыйных дасягненняў у Цэнтральную Японію. У сярэднявечча на землях прэфектуры існавалі буйныя міжнародныя порты Хірада і Нагасакі. У 17 — 19 стст. востраў Дэдзіма быў адзіным легальным месцам кантактаў японцаў з еўрапейцамі. Менавіта адтуль пачалася вестэрнізацыя краіны. У найноўшыя часы прэфектура стала апорай Імператарскага флоту, што спрыяла развіццю мясцовага суднабудавання і вугальнай прамысловасці. Гарады Нагасакі і Сасеба ператварыліся ў адны з самых буйных урбаністычных цэнтраў рэгіёна.

З 1950-х гг. аснова гаспадаркі прэфектуры — традыцыйнае суднабудаванне, рыбалоўства, сельская гаспадарка і турызм. Аддаленасць Нагасакі ад палітычных і эканамічных цэнтраў краіны з’яўляецца прычынай адставання развіцця сельскай мясцовасці. Прэфектура займае 2-е месца ў Японіі па вылаве рыбы і морапрадуктаў. Доля вылаву буйнымі і сярэднімі кампаніямі складае 70 %, хоць яны складаюць толькі 10 % ад агульнай колькасці ўсіх рыбацкіх прадпрыемстваў прэфектуры. Асноўнай галіной сельскай гаспадаркі з’яўляецца тэрасавае земляробства. Вырошчваюць пераважна бульбу, батат, мандарыны, ячмень. Рысаводства развіта слаба з-за непрыдатнасці рэльефу.

Насельніцтва прэфектуры Нагасакі паступова скарачаецца. У 1960 годзе яно складала каля 1,76 млн чалавек, у 1970 годзе — 1,57 млн, у 1980 годзе — 1,59 млн, у 1995 годзе — 1,54 млн чалавек. Паводле перапісу 2005 года ў прэфектуры пражывала 1,47 млн чалавек. Рэзкае скарачэнне насельніцтва мае месца на аддаленых астравах прэфектуры, якія да закрыцця вугальных шахт у 1970-х гадах былі цэнтрамі вугальнай прамысловасці. На гэтым фоне назіраецца частковы дэмаграфічны рост у населеных пунктах, якія прылягаюць да гарадоў Нагасакі і Сасеба, у горадзе Омура, дзе працуе аэрапорт Нагасакі, турыстычным цэнтры Сімабара, а таксама горадзе Сайкай, дзе размешчана цеплавая электрастанцыя.

Сімволіка
---------

Эмблема была ўведзена 1 красавіка 1991 года. Яна ўяўляе сабой стылізаваную літару «N», а сіні колер эмблемы сімвалізуе мора і неба прэфектуры. Сцяг прэфектуры быў зацверджаны 30 жніўня 1991 года.

Кветкай прэфектуры абралі рададэндран (*Rhododendron kiusianum*, 1982) і камелію (1966). Птушкай абралі ў 1966 годзе мандарынку. Таксама ў 1966 годзе былі абраны жывёла і дрэва прэфектуры — плямісты алень і гарохавы кіпарыс.

Геаграфія
---------

Каля паловы тэрыторыі прэфектуры Нагасакі складаюць астравы.
Паўвостравы:

* Паўвостраў Кітамацуўра
* Паўвостраў Нагасакі
* Паўвостраў Нісісанагі
* Паўвостраў Сімабара

Астравы:

* Астравы Гато
* Востраў Ікі
* Востраў Хасіма
* Востраў Хірада
* Востраў Цусіма

Горы:

* Гара Ундзен (1483 м)
* Гара Тара (1076 м)
* Гара Куніяма (776 м)
* Гара Ядатэ (649 м)

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
------------------------------------

У прэфектуры Нагасакі размешчана 13 гарадоў і 4 паветы (8 пасёлкаў).

### Гарады

Спіс гарадоў прэфектуры:

|  |  |
| --- | --- |
| * Гато;
* Ікі;
* Ісахая;
* Мацуўра;
* Мінамісімабара;
* Нагасакі;
* Омура;
 | * Сайкай;
* Сасеба;
* Сімабара;
* Ундзен;
* Хірада;
* Цусіма;
 |

### Паветы

Пасёлкі па паветах:

|  |  |
| --- | --- |
| * Нісісаногі;
	+ Нагаё;
	+ Тогіцу;
* Хігасісаногі;
	+ Каватана;
	+ Хасамі;
	+ Хігасісаногі;
 | * Кітамацуўра;
	+ Одзіка;
	+ Садза;
* Мінамімацуўра;
	+ Сінкамігато;
 |

Зноскі
------

1. ↑  Плошча ўказваецца паводле даных сайта *Geospatial Information Authority of Japan* (яп.) з улікам змен, апублікаваных 1 кастрычніка 2011 года.
2. ↑  世帯数と推計人口の推移 (яп.)  **(нявызн.)**?.  Адміністрацыя прэфектуры Нагасакі (1 кастрычніка 2012). — Насельніцтва прэфектуры Нагасакі. Праверана 26 кастрычніка 2012.
3. 1 2 3 4  Исии Ясуёси, Садаката Митиаки. Префектура Нагасакі // *Энциклопедия Ниппоника*: в 26 т. 2-е издание. — Токио: Сёгакукан, 1994—1997.
4. 1 2  全国知事会ホームページ (яп.)  **(нявызн.)**?(недаступная спасылка).  National Governors' Association. Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 13 чэрвеня 2010.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Нагасакі**
* Афіцыйны сайт (яп.)
* НАГАСАКІ // Япония от А до Я. Популярная иллюстрированная энциклопедия. (CD-ROM). — М.: Directmedia Publishing, «Япония сегодня», 2008. — ISBN 978-5-94865-190-3.
* *Нагасакі (прэфектура ў Японіі) (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* 長崎県 (яп.)  **(нявызн.)**?.  Geospatial Information Authority of Japan. — Геаграфічныя каардынаты населеных пунктаў прэфектуры Нагасакі. Праверана 23 ліпеня 2010.

* 長崎県内市町 (яп.)  **(нявызн.)**?.  Local Authorities Systems Development Center. — Ідэнтыфікацыйныя коды, назвы, паштовыя адрасы і тэлефоны адміністрацый населеных пунктаў прэфектуры Нагасакі. Праверана 23 ліпеня 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12187021x · CiNii: DA03298124 · GND: 4389004-0 · ISNI: 0000 0004 0389 0563 · LCCN: n81055406 · NDL: 00259779 · VIAF: 259591948, 248705254 |

 |

| ⛭Рэгіёны і адміністрацыйны падзел Японія Японіі |
| --- |
| Рэгіёны | Хакайда ·  Тахоку ·  Канто ·  Цюбу (Хакурыкуда ·  Касін'эцу ·  Сін’эцу ·  Такай) ·  Кансай ·  Цюгоку (Сан’ін ·  Сан’ё) ·  Сікоку ·  Кюсю (Рукю ·  Кюсю) |  |
| Прэфектуры | 

|  |  |
| --- | --- |
| Хакайда | Хакайда |
| Тахоку | Акіта ·  Аомары ·  Фукусіма ·  Іватэ ·  Міягі ·  Ямагата |
| Канто | Тыба ·  Гуму ·  Ібаракі ·  Канагава ·  Сайтама ·  Татыгі ·  Токіа |
| Цюбу | Айты ·  Фукуі ·  Гіфу ·  Ісікава ·  Нагана ·  Ніігата ·  Сідзуока ·  Таяма ·  Яманасі |
| Кансай | Хіёга ·  Кіёта ·  Міэ ·  Нара ·  Осака ·  Сіга ·  Вакаяма |
| Цюгоку | Хірасіма ·  Акаяма ·  Сіманэ ·  Таторы ·  Ямагуты |
| Сікоку | Эхімэ ·  Кагава ·  Коты ·  Такусіма |
| Кюсю | **Кюсю:** Фукуока ·  Кагосіма ·  Кумамота ·  Міядзакі ·  Нагасакі ·  Оіта ·  Сага**Рукю:** Акінава |

 |