Джо Байдэн і Уладзімір Пуцін падчас перамоваў.
**Саміт Расія—ЗША** з удзелам прэзідэнтаў Уладзіміра Пуціна і Джо Байдэна прайшоў 16 чэрвеня 2021 года ў Жэневе (Швейцарыя).

Перадгісторыя
-------------

Да гэтага саміту Байдэн і Пуцін сустракаліся адзін раз, у Маскве ў сакавіку 2011 года, калі Байдэн быў віцэ-прэзідэнтам, а Пуцін — старшынём урада. Пасля сустрэчы Байдэн ахарактарызаваў яе ў сваіх мемуарах як «спрэчную»; калі ён і Пуцін сустрэліся сам-насам, Байдэн сказаў: *«спадар прэм’ер-міністр, я гляджу ў вашы вочы і думаю, што ў вас няма душы»*. На гэта Пуцін адказаў: *«Мы разумеем адзін аднаго»*. Дадзены дыялог адсылае на сустрэчу Пуціна і Джорджа Буша-малодшага ў Славеніі, у чэрвені 2001 года, калі апошні заявіў, што паглядзеў расійскаму прэзідэнту ў вочы і змог зразумець яго душу.

Будучы віцэ-прэзідэнтам, Байдэн заклікаў прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі ліквідаваць пасрэднікаў, такіх як украінскі алігарх Дзмітрый Фірташ, з газавай галіны краіны і зменшыць залежнасць дзяржавы ад імпарту расійскага прыроднага газу. Фірташ сказаў, што ён быў прызначаны пасярэднікам расійскім кіраўніком арганізаванай злачыннасці ўкраінскага паходжання Сямёнам Магілевічам; Пуцін, як паведамляецца, пагадзіўся на гэта прызначэнне. З 2014 года Фірташ стаў змагацца з экстрадыцыяй у ЗША па федэральнай абвінавачванні. Ён і іншыя прарасійску настроеныя ўкраінцы былі замяшаны ў намаганнях Рудольфа Джуліяні і яго паплечнікаў па пошуку інфармацыі, якая магла б нашкодзіць прэзідэнцкім перспектывам Байдэна ў 2020 годзе. Гэтыя намаганні з’яўляюцца прадметам двух федэральных расследаванняў, якія праводзіліся пракуратурамі Манхэтэна і Брукліна. Разведвальная супольнасць Злучаных Штатаў паведаміла ў сакавіку 2021 года, што расійскія разведчыкі распаўсюджвалі апавяданні аб меркаванай карупцыі ў дачыненні да Байдэна, яго сына Хантэра Байдэна і Украіны, па меншай меры, з 2014 года.

За два месяцы да саміту адміністрацыя Байдэна прыняла меры па пакаранні Расіі за варожыя дзеянні, такія як умяшанне ў прэзідэнцкія выбары 2016 і 2020 гадоў. Саветнік па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван заявіў, што гэтыя меры ўключаюць *«меры па абароне амерыканскіх інтарэсаў у адказ на шкоднасныя дзеянні Расіі»*, уключаючы фінансавыя санкцыі.

У маі 2021 года адміністрацыя Байдэна адмяніла санкцыі Countering America's Adversaries Through Sanctions Act у дачыненні да кампаніі, якая стаіць за расійскім газаправодам Паўночны паток — 2 у Германію, і яе галоўнага выканаўчага дырэктара. Намеснік міністра замежных спраў Расіі Сяргей Рабкоў вітаў гэты крок як *«шанец для паступовага пераходу да нармалізацыі нашых двухбаковых адносін»*.

Выступаючы перад амерыканскімі вайскоўцамі ў Вялікабрытаніі па шляху на саміт, Байдэн сказаў: *«Мы не імкнемся да канфлікту з Расіяй, мы хочам стабільных і прадказальных адносін. Нашы краіны нясуць вялікую адказнасць, у тым ліку па забеспячэнню стратэгічнай стабільнасці і падтрыманню дамоўленасцей па кантролі над узбраеннямі»*.

За некалькі дзён да перамоваў, у інтэрв’ю NBC News Пуцін зноў адмаўляў адказнасць за кібератакі. Раней ён заявіў, што абвінавачванні былі спробай справакаваць канфлікт напярэдадні саміту.

На сустрэчы з саюзнікамі па НАТА ў Брусэлі за два дні да саміту Байдэн абверг зацвярджэнне прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага аб тым, што НАТА пагадзілася прыняць Украіну ў альянс. Лаяльнасць Украіны была пастаянна спрэчным пытаннем паміж Расіяй і Злучанымі Штатамі.

Напярэдадні саміту Байдэн стаяў на сваім рашэнні не ўдзельнічаць у сумеснай прэс-канферэнцыі з Пуціным пасля саміту, вынікаючы радзе расійскіх экспертаў, каб пазбегнуць жадання Пуціна выглядаць так, як быццам ён узяў верх над Байдэнам.

Праграма
--------

Месца правядзення саміту — сядзіба Ла-Гранж.
Па задумцы саміт вызначыць кірунак адносінаў паміж Расіяй і адміністрацыяй Байдэна. Гэта будзе першая сустрэча тварам да твару паміж двума лідарамі з тых часоў, як Байдэн ўступіў на пасаду прэзідэнта ў студзені. Аднак афіцыйныя асобы абедзвюх краін пераменшылі шанцы на значны прарыў у адносінах.

Вялікае значэнне ў парадку дня мелі перамовы па кантролі над ядзернымі ўзбраеннямі. У чэрвені 2021 года саветнік Байдэна па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван заявіў: *«Мы імкнемся да таго, каб два прэзідэнты маглі паслаць выразны сігнал... сваім камандам па пытаннях стратэгічнай стабільнасці, каб мы маглі дамагчыся прагрэсу ў галіне кантролю над узбраеннямі і іншых галінах, звязаных з ядзернай зброяй, каб знізіць напружанасць і нестабільнасць у гэтым аспекце адносін нашых краін»*.

Байдэн заявіў, што падыме пытанне аб правах чалавека. Гэта патэнцыйна можа ўключаць атручванне і турэмнае зняволенне расійскага апазіцыянера Аляксея Навальнага. Чакалася, што будзе абмяркоўвацца кібербяспека, умяшанне ў выбары і суверэнітэт Украіны. На аснове мінулых тэлефонных званкоў паміж двума прэзідэнтамі, афіцыйныя асобы ЗША планавалі падоўжыць перамовы.

Расія заявіла, што разлічвала абмеркаваць пандэмію COVID-19, глабальныя канфлікты, тэрарызм і скарачэнне колькасці ядзернай зброі. У студзені два лідары дамовіліся падоўжыць на пяць гадоў СНУ-III.

Сустрэча адбылася ў гістарычнай віле Ла-Гранж, будынку XVIII стагоддзя з выглядам на Жэнэўскае возера. Швейцарская паліцыя і салдаты закрылі паркі і навакольныя вілу напярэдадні мерапрыемства, усталяваўшы барыкады і калючы дрот.

Дэлегацыі
---------

### ЗША

* Прэзідэнт Джо Байдэн
* Дзяржаўны сакратар Энтані Блінкен
* Саветнік прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван
* Афіцыйны прадстаўнік Дзяржаўнага дэпартамэнту Вікторыя Нуланд
* Пасол ЗША ў Расіі Джон Саліван

### Расія

* Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін
* Міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў
* Памочнік прэзідэнта па знешнепалітычных пытаннях Юрый Ушакоў
* Пасол Расіі ў ЗША Анатоль Антонаў
* Прэс-сакратар прэзідэнта Дзмітрый Пяскоў
* Намеснік міністра замежных спраў Сяргей Рабкоў
* Намеснікі кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта Дзмітрый Козак
* Начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Валерый Герасімаў
* Спецпрадстаўнік прэзідэнта па Сірыі Аляксандр Лаўрэнцьеў

Правядзенне
-----------

Перамовы праходзілі ў бібліятэцы вілы Ла-Гранж. Першы раўнд сустрэчы прадугледжваў перамовы ў вузкім складзе. З боку Расіі акрамя Пуціна ў іх прымаў удзел міністр замежных спраў Сяргей Лаўроў. Амерыканскага прэзідэнта Байдэна суправаджаў дзяржсакратар Энтані Блінкен. Пасля завяршэння першага раўнда лідараў чакалі перамовы ў пашыраным складзе з перапынкам. Увогуле саміт працягваўся 4,5 гадзіны з улікам перапынку. Ён скончыўся некалькі раней, чым планавалася: другі раўнд пашыраных перамоваў так і не адбыўся.

Пасля прэзідэнты выступілі на асобных прэс-канферэнцыях. ЗША і Расія загадзя адмовіліся ад сумеснай сустрэчы з журналістамі.

Бакі дамовіліся запусціць дыялог па кібербяспецы, а таксама прынялі сумесную заяву па стратэгічнай стабільнасці і дамовіліся аб вяртанні паслоў Расіі і ЗША на свае працоўныя месцы ў Маскве і Вашынгтоне. У адказ на пытанне пра Украіну Пуцін заявіў, што гэтая тэма закраналася, але Расіі няма чаго да яе дадаць, акрамя таго, што Мінскія пагадненні павінны выконвацца. Ён таксама адхіліў абвінавачванні ў мілітарызацыі Арктыкі, а таксама адмовіўся казаць аб «чырвоных лініях» у дыялогу з ЗША — на яго думку, абедзве краіны занадта далёкія адзін ад аднаго, каб нешта дзяліць. Па словах расійскага прэзідэнта, ён таксама закрануў пытанне расійскіх зняволеных у амерыканскіх турмах.

Байдэн на сваёй прэс-канферэнцыі падкрэсліў, што дакладна данёс да Пуціна усе прэтэнзіі ЗША. Але, паводле яго слоў, Масква і Вашынгтон абавязаны дзейнічаць разам па кантролі над узбраеннямі і кібербяспекай. Амерыканскі лідар застаўся задаволены вынікамі перамоваў і адзначыў, што цяпер у Расіі і ЗША ёсць трывалая база для выбудоўвання адносін. Як удакладніў Байдэн, канкрэтныя дамоўленасці павінны быць распрацаваны дыпламатамі з абодвух бакоў і аб поспеху гэтага працэсу свет даведаецца прыкладна праз паўгода.

Гл. таксама
-----------

* Другая халодная вайна
* Расійска-амерыканскія адносіны

Зноскі
------

1. ↑  Statement by White House Press Secretary Jen Psaki on the Meeting Between President Joe Biden and President Vladimir Putin of Russia
2. ↑  Biden to Face a Confrontational Russia in a World Changed From His Time in Office
3. ↑  Байден: Я посмотрел в глаза Путину и сказал ему, что души не увидел
4. ↑  SPECIAL REPORT-Putin's allies channelled billions to Ukraine oligarch
5. ↑  Why Giuliani eyed 2 Ukrainian oligarchs for help in digging dirt
6. ↑  Prosecutors Investigating Whether Ukrainians Meddled in 2020 Election
7. ↑  Foreign Threats to the 2020 US Federal Elections
8. ↑  США в четверг объявят о новых санкциях против РФ
9. ↑  "Северный поток - 2": Байден объяснил причину отказа от санкций
10. ↑  Nord Stream 2: Biden waives US sanctions on Russian pipeline
11. ↑  Байден: Мы не стремимся к конфликту с Россией
12. ↑  Байден заявил, что США хотят "стабильных и предсказуемых отношений" с Россией
13. ↑  Путин о Навальном: «У нас нет обычая кого-либо убивать»
14. ↑  Putin denies accusations of cyberattacks by Russia against U.S.
15. ↑  Biden Says Ukraine Has Work to Do on Corruption to Get Into NATO
16. ↑  Байден объяснил отказ от совместной пресс-конференции с Путиным
17. ↑  Прорыв не ждём, иллюзий нет — Лавров о будущей встрече Путина с Байденом
18. ↑  Американские СМИ: На встрече Путина и Байдена будет присутствовать Китай?
19. ↑  Biden-Putin summit: Awkward conversation looms in Geneva
20. ↑  Russia, U.S. and other countries reach new agreement against cyber hacking, even as attacks continue
21. ↑  Biden, Putin to meet on June 16 amid disagreements
22. ↑  "Задал жесткий тон саммиту с Байденом". Мировые СМИ — о высказываниях Путина на ПМЭФ
23. ↑  Россия и США договорились продлить ДСНВ
24. ↑  Встреча Путина и Байдена пройдет на знаменитой вилле Ла Гранж
25. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  СМИ узнали состав участников расширенной встречи саммита в Женеве
26. 1 2 3 4  Итоги саммита в Женеве: Байден не разглядел душу Путина со второго раза