**Узброеныя сілы Кот-д’Івуара, УС Кот-д’Івуара** (фр.: Force Republicaines de Cote d'Ivoire) — ваенная арганізацыя Кот-д’Івуара, якая заклікана абараняць суверэнітэт, незалежнасць і тэрытарыяльную цэласнасць краіны.

Узброеныя сілы Кот-д’Івуара камплектуюцца на прызыўной і кантрактнай аснове асобамі мужчынскага і жаночага полу прызыўнога ўзросту з 18 да 25 гадоў. Магчыма добраахвотнае праходжанне кантрактнай службы для былых баевікоў узросту ад 22 да 29 гадоў.

Агульная колькасць УС Кот-д’Івуара складае 22 000 чалавек. У рэзерве знаходзяцца 12 000. Таксама 20 000 чалавек служаць у падраздяленнях міліцыі МПА.

Гісторыя
--------

Узброеныя сілы Кот-д’Івуара з’яўляюцца пераемнікам каланіяльных узброеных сіл Французскай Заходняй Афрыкі. У мірны перыяд у каланіяльнай арміі служыла каля 10 000 івуарыйцаў. Падчас  Першай сусветнай колькасць івуарыйскіх сіл была павялічана да 20 000, ва  Другой сусветнай — да 30 000.

7 жніўня 1960 года Кот-д’Івуар стаў незалежным. У красавіку 1961 года ўрад падпісаў пагадненне аб тэхнічным ваенным супрацоўніцтве з Францыяй, якое вымусіла апошняю аказаць дапамогу ў фарміраванні нацыянальнай арміі. Ён таксама санкцыянаваў пастаянную прысутнасць французскіх войск у краіне і абавязваў Францыю аказаць ваенную дапамогу ў выпадку знешняй агрэсіі або буйных унутраных беспарадкаў. Да канца 1962 года УС Кот-д’Івуара налічвалі 5000 салдат і афіцэраў. Большасць раней служылі ў розных французскіх каланіяльных падраздзяленнях. Тады на ўзбраенні знаходзілася вельмі састарэлая тэхніка, падораная Францыяй. Узброеныя сілы мелі два манаплана Max Holste Broussard, адзін грузавы самалёт Douglas DC-3, пятнаццаць браніраваных аўтамабіляў M8 Greyhound і падводную лодку класа SC-497. Была ўведзена воінская павіннасць, аднак вялікая колькасць добраахвотнікаў і нізкія працоўныя рэсурсы прывялі да таго, што яна ўжывалася толькі выбарачна.

З пачатку 70-х ва ўзброеных сілах намеціўся ўздым. Састарэлае ўзбраенне было заменена больш сучасным, у арміі з’явіліся танкі, павялічылася колькасць ваенных караблёў і наземнай тэхнікі, створаны артылерыйскія і супрацьпаветраныя падраздзяленні. Таксама прыкметна ўзраслі выдаткі на абарону. Да канца 80-х колькасць узброеных сіл склала 14 920 чалавек.

У 1999 годзе генерал Роберт Геі здзейсніў пераварот. У краіне была ўсталяваная вайсковая дыктатура. Ваенныя пратрымаліся ва ўладзе ўсяго год.

У 2002 годзе пачынаецца грамадзянская вайна. Частка вайскоўцаў незадаволена ўрадам прымыкае да паўстанцкім сіл. Аднак большасць ваенных застаюцца лаяльнымі да ўлады. Падчас канфлікту ўзброеныя сілы атрымлівалі новае ўзбраенне, якія пастаўляліся з Усходняй Еўропы. Дзякуючы гэтаму, УС не толькі набываюць баявы вопыт, але і абнаўляюць свае ваенныя арсэналы.

У 2004 годзе, падчас бамбёжак пазіцый мяцежнікаў, ВПС Кот-д’Івуар па памылцы атакавалі французскія міратворчыя сілы. У выніку, паміж Францыяй і ўрадавай арміяй адбываецца кароткі канфлікт.

Падчас  другой грамадзянскай вайны УС таксама знаходзіцца на баку ўрада.

Склад
-----

УС Кот-д’Івуара складаюцца з Нацыянальнай арміі, Нацыянальых ваенна-марскіх сіл, Ваенна-паветраных сіл, Прэзідэнцкай гвардыі. Армія, паветраныя і марскія сілы з’яўляюцца асноўнымі відамі ўзброеных сілаў, а прэзідэнцкая гвардыя — дапаможнымі

Узбраенне
---------

Кот-д’Івуар закупляе ўзбраенне ў ЗША, Расіі, Румыніі, Францыі, Швецыі, Беларусі і Балгарыі. Узброеныя сілы маюць 15 танкаў (10 Т-55 і 5 AMX-13), каля 100 бронемашын рознага тыпу (13 БРДМ-2, 20 Panhard AML, 12 VAB, 13 БМП-1, 3 БМП-2, 5 БТР −80, 16 Panhard M3, 7 Panhard ERC, 8 МБТС «Кайман» і інш.), 27 артылерыйскіх і зенітных установак (10 ЗУ-23/02, 6 БМ-21 «Град», 4 Bofors L/60, 3 ПМ-43), 2 транспартных самалётаў (1 Boeing 727, 1 Gulfstream IV), 1 штурмавік (Dornier Alpha Jet), 5 верталётаў (2 Alouette III, 1 AS365 Dauphin, 1 SA330 Puma, 1 AW139).

Воінскія званні
---------------

Будучы былой калоніяй Францыі, Кот-д’Івуар запазычыў структуру званняў, аналагічную структуры Францыі.

| Сістэма воінскіх званняў Кот-д’Івуара |
| --- |
| **Сухапутныя войскі** | **Ваенна-марскія сілы** |  **Ваенна-паветраных сілы** |
|
| Генерал арміі | Адмірал | Генерал паветранай арміі |
| Генерал корпуса | Віцэ-адмірал крыла | Генерал паветранага корпуса |
| Генерал дывізіі | Віцэ-адмірал | Генерал паветранай дывізіі |
| Генерал брыгады | Контр-адмірал | Генерал паветранай брыгады |
|
| Палкоўнік-маёр | Штабс-капітан | Палкоўнік-маёр |
| Палкоўнік | Капітан судна | Палкоўнік |
| Падпалкоўнік | Капітан фрэгата | Падпалкоўнік |
| Камандант | Капітан карвета | Камандант |
|
| Капітан | Лейтэнант судна | Капітан |
| Лейтэнант | Лейтэнант 1 ранга | Лейтэнант |
| Малодшы лейтэнант | Лейтэнант 2 ранга | Малодшы лейтэнант |
| Падафіцэр | Мічман | Падафіцэр |
| Старшы прапаршчык | Старшына | Старшы прапаршчык |
| Старшы прапаршчык | Старшы майстар | Старшы прапаршчык |
| Прапаршчык | Старшы майстар | Прапаршчык |
| Старшы сяржант | Майстар | Старшы сяржант |
| Сяржант | Малодшы майстар | Сяржант |
| Старшы капрал | Майстар 1 ранга | Старшы капрал |
| Капрал | Кватэрмейстар 2 ранга | Капрал |
| Радавы 1 ранга | Кватэрмейстар 1 ранга | Радавы 1 ранга |
| Радавы 2 ранга | Матрос | Радавы 2 ранга |

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 25 жніўня 2018.
2. ↑  Uniforminsignia.org (National Armed Forces of Côte d´Ivoire)
3. ↑  Uniforminsignia.org (Navy)
4. ↑  Uniforminsignia.org (Air Force)

Спасылкі
--------

* Вооружённые силы стран мира  (руск.)
* COTE D’IVOIRE ranking Архівавана 22 сакавіка 2016.  (англ.)
* Force Republicaines de Cote d’Ivoire, CIA — The World Factbook Архівавана 31 жніўня 2020.  (англ.)
* IISS Military Balance 2007  (англ.)

| ⛭Кот-д’Івуар паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Кот-д’Івуар»**
 |