**Ваенная аперацыя ў Джыср-эш-Шугуры** — эпізод грамадзянскай вайны ў Сірыі (чэрвень 2011 года). Па заявах сірыйскага кіраўніцтва, аперацыя ўрадавых узброеных сіл у горадзе Джыср-эш-Шугур (правінцыя Ідліб) была накіравана супраць тэрарыстычных груп, у той час як сірыйская апазіцыя назвала падзеі рэпрэсіямі супраць мірных пратэстоўцаў.

Перадгicторыя
-------------

Узброеныя сутыкненні ў Джыср-эш-Шугуры сталі паваротным момантам у супрацьстаянні паміж уладай і апазіцыяй у Сірыі. Ваеннай аперацыі папярэднічалі масавыя антыўрадавыя пратэсты, для падаўлення якіх войскі ўжылі зброю, што прывяло да шматлікіх ахвяр. Дзяржаўныя тэлеканалы дэманстравалі кадры з выгаралымі будынкамі дзяржаўных устаноў, паліцэйскіх аддзяленняў і паленымі аўтамабілямі. Па словах уладаў, сілы бяспекі і паліцыя ў горадзе падвергліся нападам узброеных бандаў, якія атакавалі дзяржаўныя ўстановы, запалохвалі насельніцтва і блакавалі дарогі.

Напады на супрацоўнікаў службы бяспекі
--------------------------------------

4 чэрвеня група супрацоўнікаў службы бяспекі з даху паштамта абстраляла пахавальную працэсію, пасля чаго раз’юшаны натоўп падпаліў будынак. У ходзе нападу восем афіцэраў былі забіты. Хваля гвалту імкліва захліснула горад. Пратэстоўцы ўзялі штурмам мясцовае паліцэйскае аддзяленне і захапілі зброю. Па меры абвастрэння сітуацыі пачалі адзначацца выпадкі дэзертырства сярод супрацоўнікаў службы бяспекі. Паводле паведамленняў, прычынай гэтаму паслужылі публічныя пакаранні смерцю салдат, якія адмовіліся страляць па грамадзянскаму насельніцтву.

Неўзабаве пасля гэтага Сірыйскае інфармацыйнае агенцтва паведаміла пра гібель 20 вайскоўцаў, якія трапілі ў засаду, калі накіроўваліся на выручку блакаваным ў горадзе падраздзяленням службы бяспекі. Яшчэ некалькімі гадзінамі пазней з’явіліся звесткi аб захопе штаба сілавікоў. У выніку нападу загінула некалькі дзясяткаў паліцыянтаў. Гэтыя падзеі сталі першай сур’ёзнай паразай урадавых сіл.

6 чэрвеня дзяржаўнае тэлебачанне пачало паведамляць пра тое, што невядомыя ўзброеныя групы атакуюць сілы бяспекі ў горадзе. Паводле гэтых паведамленнях, яны спачатку завабілі ў засаду групу паліцыянтаў, якія ехалі па выкліку мясцовых жыхароў, што нібыта тэраразавалі невядомыя баевікі. Антыўрадавыя групы забілі 20 сілавікоў. Пазней яны напалі на паліцэйскае ўпраўленне горада і захапілі яго, забіўшы 82 супрацоўніка сіл бяспекі. Акрамя таго, баевікі напалі і ўзарвалі паштовае аддзяленне, якое ахоўвала паліцыя, забіўшы яшчэ восем паліцыянтаў. На працягу дня за ўсё было забіта 120 сілавікоў. Дзяржаўнае Сірыйскае арабскае інфармацыйнае агенцтва (САНА) заявіла, са спасылкай на тэлефонныя перамовы паўстанцаў, што мэтай атакі было падарваць давер грамадзян да праваахоўных органаў. Таксама, спасылаючыся на гэтыя перамовы, яно паведаміла, што паўстанцы дамовіліся пахаваць забітых імі супрацоўнікаў праваахоўных органаў, каб пазней выдаць гэта месца за масавае пахаванне мірных жыхароў.

Аль-Джазіра аднак, спасылаючыся на відавочцаў, прадаставіла іншыя звесткі. Згодна з ёй ахвяры абумоўлены тым: «бежанцы і апазіцыянеры заяўляюць, што пачаліся баі, так як частка ўрадавых войскаў і паліцэйскіх збунтаваліся і далучыліся да мясцовага насельніцтва».

Дзяржаўнае тэлебачанне заявіла, што шэраг забітых сілавікоў былі знявечаны і некаторыя з іх скінуты ў раку. Урад заявіў, што яму ўдалося прарваць блакаду аднаго раёна ў горадзе, дзе былі заблакаваны паліцыянты. Апазіцыя сцвярджала, што некаторыя з супрацоўнікаў сіл бяспекі паспрабавалі падняць мяцеж і далучыцца да пратэстоўцаў, але былі забіты сваімі камандзірамі.

Па словах Аль-Джазіры, якая спасылалася на турэцкіх чыноўнікаў, больш за 4 000 сірыйцаў перайшлі мяжу з Турцыяй, чый прэм’ер-міністр Рэджэп Таіп Эрдаган заявіў прэзідэнту Асаду, што той дзейнічае з «дзікасцю супраць свайго народа».

Штурм горада
------------

Сірыйскія сілы бяспекі высунуліся да горада 9 чэрвеня, і пачалі аперацыю ў ім рана раніцай 12 чэрвеня. Атака арганізавана з поўдня і усходу. Урадавыя сілы выкарыстоўвалі да 200 баявых машын, уключаючы танкі, а таксама верталёты. У той час як жыхары ваколіц паведамілі аб абстрэле горада, але армейскі генерал заявіў, што войскі толькі спрабуюць знайсці вінаватых у смерці сваіх таварышаў па службе і не абстрэльвалі горад.

Зноскі
------

1. ↑  В сирийский Джиср аш-Шугур введены войска **(нявызн.)**.  Голос России (12 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2012.
2. ↑  Syria's army holds the key to Assad regime's future **(нявызн.)**. *Channel 4 News*. Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2012.
3. ↑  Yemen Fox - Houthis supported Assad with 200 combatants Архівавана 12 сакавіка 2014.
4. 1 2  Syria to send in army after 120 troops killed, Mariam Karouny, *Reuters*, 6 June 2011
5. ↑  120 Security Forces Killed in Ambush in Syria, State-Run TV Reports Архівавана 2 верасня 2011. *Fox News*, 6 June 2011
6. ↑  Syrian forces prevent refugees fleeing to Turkey(недаступная спасылка)
7. ↑  The Struggle for Syria in 2011 **(нявызн.)**.  Institute for the Study of War (1 снежня 2011). Праверана May 6, 2013.
8. ↑  Syria: Army 'moves on Jisr al-Shughour' // BBC News, 10 June 2011
9. ↑  Syria unrest: 'Deadly clashes' in Jisr al-Shughour **(нявызн.)**.  Bbc.co.uk (5 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвеня 2011.
10. ↑  *Jim Muir*. Syria vows 'decisive' response in Jisr al-Shughour **(нявызн.)**.  Bbc.co.uk (7 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвеня 2011.
11. ↑  В Сирии боевики устроили засаду для силовиков, 40 человек погибли **(нявызн.)**.  Baltinfo.ru (6 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2012.
12. ↑  В Сирии боевики убили 120 полицейских **(нявызн.)**.  Российская газета (7 чэрвеня 2011).
13. ↑  При нападении «вооруженных банд» погибли 120 сирийских силовиков **(нявызн.)**.  РИА Новости (6 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2012.
14. ↑  Новости Сирии **(нявызн.)**(недаступная спасылка — *гісторыя* ).  Сирийское арабское информационное агентство – САНА.(недаступная спасылка)
15. ↑  Thousands of Syrians flee to Turkey **(нявызн.)**.  English.aljazeera.net. Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2012. Праверана 12 чэрвеня 2011.
16. ↑  Syrian army 'cracking' amid crackdown **(нявызн.)**. *Al Jazeera*. Архівавана з першакрыніцы 11 жніўня 2012.
17. 1 2  Syrian unrest: 'Heavy fighting' in Jisr al-Shughour **(нявызн.)**, *BBC News Online* (12 June 2011). Праверана 12 June 2011.
18. ↑  Армия Сирии готовится к штурму захваченного боевиками города **(нявызн.)**.  РИА Новости (9 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2012.
19. ↑  Сирийский спецназ начал штурм оплота мятежников **(нявызн.)**.  Вести.Ru (10 чэрвеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 26 кастрычніка 2012.

| ⛭Вайна ў Сірыі |
| --- |
| Асноўныя ўдзельнікі | 
* Сірыя Урад Сірыі
* Сірыйская апазіцыя
* Курдскія сілы
* Ісламская дзяржава
* Авіяцыйная група ПКС Расіі
* Расія ПВК «Вагнер»
* Заходняя кааліцыя на чале з ЗША

 |
| Баявыя дзеянні | 
* Пратэстныя акцыі
* Паўстанне ў Дэр’а (2011)
* Аблога Хомса (2011—2014)
* Аблога Тэль-Калаха (2011)
* Аблога Эр-Растана і Тэль-Бісы (2011)
* Ваенная аперацыя ў Джыср-эш-Шугуры (2011)
* Аблога Латакіі (2011)
* Бітва за Дамаск (2012—2018)
* Бітва за Алепа (2012—2016)
* Першая бітва за Ідліб
* Баі за Тафтаназ (2012)
* Бітва за Дэйр-эз-Зор (2012—2017)
* Баі за Эр-Раку (2013)
* Першая бітва за Кабані (2014—2015)
* Другая бітва за Кабані (2015)
* Бітва за Ідліб (2015)
* Бітва за Пальміру (2015)
* Наступленне ў паўночна-заходняй Сірыі (2015)
* Наступленне ў Латакіі (2015—2016)
* Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
* Наступленне на Ханасер (2016)
* Бітва за Эль-Кар’ятэйн (2016)
* Бітва за Пальміру (сакавік 2016)
* Канфлікт ва Усходняй Гуце (2016)
* Наступленне ад Ітрыі ў бок Ракі (2016)
* Баі за Эль-Хасаку (2016)
* Бітва за Пальміру (снежань 2016)
* Баі за Эс-Сухнэ (2017)
* Бітва за Эр-Раку (2017)
* Бой пад Хашамам (2018)
* Наступленне на паўночным захадзе Сірыі
* Атака пад Эс-Сухнэ (2023)

Замежныя кампаніі
Інтэрвенцыя ЗША і іх саюзнікаў у Сірыі
Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Аперацыя «Шчыт Еўфрата»
Бамбардзіроўка авіябазы Эш-Шайрат
Аперацыя «Аліўкавая галіна»
Ракетны ўдар па Сірыі ў красавіку 2018 года
Аперацыя «Крыніца міру»
Аперацыя «Вясновы шчыт»
Аперацыя «Кіпцюр-Меч»
Працягваецца зараз
Баі за Ідліб (з 2012)
 |
| Праблематыка | 
* Бежанцы
* Ваенныя злачынствы
* Выкарыстанне хімічнай зброі
* Удзел замежных краін

 |
| Звязаныя канфлікты | 
* Канфлікт у Ліване (2011—2017)
* Грамадзянская вайна ў Іраку
* Канфлікт у Сірыйскім Курдыстане

 |