| Канфлікт у Судане (2023) |
| --- |
| Хартум (Аэрапорт • Амдурман) • Дарфур (Эль-Генейна • Ньяла • Эль-Фашыр • Кутум) • Мерове • Аль-Абейд • Кадуглі

---

Гуманітарны крызіс (Бежанцы) • Эвакуацыя («Сажытэр» • «Раус аус Хартум» • «Каверы») • Дэпартацыя эрытрэйцаў • Джыдская дэкларацыя Забойствы масалітаў (Містэрэй • Ардамата) |

**Аперацыя «Сажытэр»** (фр.: Opération Sagittaire, бел.: «стралец») — аперацыя ўрада Францыі па эвакуацыі суайчыннікаў з Судана. Вываз французскіх грамадзян пачаўся на фоне сутыкненняў паміж прыхільнікамі генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала.

Перадгісторыя
-------------

Баявыя дзеянні ў Судане ўспыхнулі 15 красавіка 2023 года, спачатку ахапіўшы сталіцу, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу, а таксама няўдалай спробы інтэграцыі Сіл аператыўнай падтрымкі ў шэрагі арміі. 

Успышка гвалту заахвоціла свет сачыць за сітуацыяй у Судане, а ўрады дзяржаў перайсці да выратавання сваіх грамадзян з «гарачай кропкі». Аднак сама эвакуацыя была абцяжарана з-за баявых дзеянняў у сталічным Хартуме, асабліва ў міжнародным аэрапорце і вакол яго. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна ў 650 км на паўночны ўсход ад Хартума, адкуль замежнікі вывазіліся па паветры альбо караблямі. Іншыя эвакуацыі праводзіліся праз наземныя пагранпераходы.

Падрыхтоўка
-----------

Французскія ўлады пачалі планаваць эвакуацыю ўжо 17 красавіка. Разглядаліся два варыянты па выратаванню суайчыннікаў: першы — вывесці французаў з Хартума ў Порт-Судан, другі — па паветры з аэрапартоў Цэнтральнага Судана. У рэшце рэшт было вырашана выбраць за аснову менавіта другое. Урад дамовіўся з прадстаўнікамі генерала аль-Бурхана, якія для вывазу замежнікаў далі згоду на выкарыстанне авіябазы Вадзі-Саедна.

18 красавіка на французскай ваеннай базе ў Джыбуці пачалася падрыхтоўка самалётаў A400M  (англ.) (бел. C-130H і запраўшчыка A330 MRTT  (англ.) (бел.. Было вылучана амаль 30 тон абсталявання, транспартных сродкаў і 150 вайскоўцаў (байцы 5-га замежнага агульнавайсковага палка  (фр.) (бел. камандавання спецыяльных аперацый  (фр.) (бел. медыцынскіх часцей армейскай службы аховы здароўя і GIGN  (фр.) (бел.). Да гэтых сіл далучыліся два A330, накіраваныя з баз у самой Францыі.

Правядзенне
-----------

У ноч з 22 на 23 красавіка на авіябазу Вадзі-Саедна прыбылі першыя французскія самалёты. 

У той жа дзень у Амдурмане эвакуяцыйны канвой, які накіроўваўся з пасольства Францыі ў Хартуме, трапіў пад абстрэл. Падчас атакі адзін вайсковец быў цяжка паранены куляй у жывот. Увечары ў Джыбуці прыбылі два самалёты з амаль 200 французскімі і замежнымі грамадзянамі, уключаючы дыпламатычны персанал дэлегацыі Еўрапейскага Саюза. 

24 красавіка пяццю заходамі A400M і двума C-130H вывезена каля 300 чалавек.

25 красавіка фрэгат «Латарынгія»  (фр.) (бел. забраў некалькі сотняў супрацоўнікаў ААН і іх сем’і з Порт-Судана ў Саудаўскую Аравію. 26 красавіка карабель прыбыў у Джыду з 398 людзьмі на борце.

У ноч з 27 на 28 красавіка праведзены апошнія рэйся: адзін C130 і два A400M з аэрапорта Эль-Фашыра эвакуявалі каля сотні прадстаўнікоў ААН.

Вынікі
------

Па паветры эвакуяваны за 9 рэйсаў паміж Джыбуці і Хартумам 538 чалавек, у тым ліку 209 французаў. Па моры вывезены 398 чалавек, уключаючы 5 французаў. У агульнай складанасці выратавана 216 французскіх грамадзян і больш за 800 грамадзян з больш чым 80 краін свету.

Зноскі
------

1. ↑  Which countries have evacuated nationals from Sudan?(англ.), *Al Jazeera* (23 красавіка 2023). Праверана 24 красавіка 2023.
2. ↑  Conflit au Soudan : comment la France a évacué ses ressortissants
3. ↑  Opération SAGITTAIRE : évacuation de ressortissants du Soudan
4. ↑  Comment l'opération française d'évacuation du Soudan a été préparée ? Son bilan
5. ↑  L'opération française Sagittaire est en cours au Soudan
6. ↑  Près de 400 ressortissants évacués grâce à l'opération Sagittaire
7. ↑  How France led the evacuation of foreigners from Khartoum
8. ↑  Soudan : L'Élysée confirme la blessure d'un commando des forces spéciales lors de l'opération Sagittaire
9. ↑  Affrontements au Soudan: comment se déroule l'évacuation des ressortissants français
10. ↑  Soudan : la France évacue ses ressortissants, une opération d’une « extrême complexité »
11. ↑  Soudan : un troisième avion français atterrit à Djibouti, 388 personnes évacuées
12. ↑  Soudan : la France a fini ses évacuations
13. ↑  Au Soudan, l’«opération Sagittaire» française, planche de salut internationale
14. ↑  Soudan: premier bilan de l’opération d’évacuation de la France
15. ↑  Une frégate venant de Toulon participe aux évacuations des ressortissants étrangers du Soudan
16. ↑  La France a évacué plus de 1.000 personnes du Soudan
17. ↑  Soudan : 538 personnes évacuées par le Quai d’Orsay, le Français blessé à Khartoum est un soldat, selon M. Macron
18. ↑  Au Soudan, une opération française d’évacuation d’une « extrême complexité »
19. ↑  Une frégate toulonnaise joue un rôle majeur dans le cadre des évacuations de ressortissants au Soudan
20. ↑  Opération Sagittaire au Soudan : la France a évacué plus de 900 ressortissants

Спасылкі
--------

* Opération *Sagittaire* sur le site du ministère des Armées