**Джаакіна Альберціні** (італ.: Albertini, 30 лістапада 1748, Пезара — 27 сакавіка 1812, Варшава) — кампазітар, аўтар опер. У 1781-84 быў першым дырэктарам капэлы Радзівілаў у Нясвіжы і Варшаве.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1748 годзе.

У 1786 годзе ён прыехаў у Рым, дзе выкладаў спевы, і ў той жа час ён быў на службе ў князя Станіслава Панятоўскага. Альберціні аўтар шэрагу вядомых п’ес, асабліва ў Рыме і Польшчы. Яго опера «Дон Жуан», лібрэта для якой было адначасова напісана па польскай і італьянскай мовах, стала адной з першых опер, праспяваных на польскай.

Музыкант дзейнічаў у розных еўрапейскіх гарадах. Некаторы час працаваў у Нясвіжы, кіраваў аркестрам падчас прэм’еры «Агаткі» Я. Голанда ў 1784 годзе. У 1804 годзе вярнуўся ў Варшаву.

Памёр у 1812 годзе.

Творчасць
---------

Са шматлікіх музычна-сцэнічных твораў Альберціні захавалася толькі опера «Дон-Жуан» (яе партытура знаходзіцца ў Фларэнцыі, польскамоўнае лібрэта В. Багуслаўскага — у Кракаве). Прэм’ера оперы адбылася ў Варшаўскім нацыянальным тэатры ў 1783 г. і мела вялікі поспех у публікі. У 1786 г. «Дон-Жуан» быў пастаўлены ў Вільні, а ў 1789 г. ён ішоў тут побач з аднайменнай операй В. А. Моцарта. У 1815—1817 гг. «Дон-Жуана» ўбачылі жыхары Каліша і Познані, дзе атрымаў шмат хвалебных водгукаў. Поспех оперы забяспечыла, як лічаць даследчыкі, перш за ўсё музыка, шчодрасць і прыгажосць меладыйнага матэрыялу, у якім знайшоў увасабленне стыль *bel canto*. Аўтар выкарыстаў таксама перадрамантычныя сродкі выразнасці, асабліва ў інтрадукцыі, якая малюе карціну буры, і ў фінальным эпізодзе.

З сімфанічных твораў Джаакіна Альберціні ўдалося выявіць Сімфонію *Dis (Es)-dur*, партыі якой захаваліся ў Бібліятэцы дамініканцаў у Кракаве. Гэты твор напісаны ў традыцыях раннекласічных камерных сімфоній для невялікага аркестра, у склад якога ўваходзілі струнныя, габоі і валторны. Ён мае тры часткі: энергічнае, упэўненае, з дакладна-графічным малюнкам *Allegro*, лірычнае, з мякка-акруглымі контурамі *Andante* і імкліва-бурлівае, нястрымна-рухомае *Presto*. У сваім чаргаванні яны ўтвараюць тыповы для класіцысцкіх камерных сімфоній вобраз паўнаты і бязвоблачнасці існавання, непарушнай гарманічнасці свету.

Зноскі
------

1. ↑  *Г. Риман* Альбертини // *Музыкальный словарь*: *Перевод с 5-го немецкого издания* / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 1. — С. 25.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27680201'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117345'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27771162'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2910129'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q213539'></a>
2. ↑  Альбертини Джоакино // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — 737 с..
3. 1 2 3 4  ALBERTINI, Gioacchino  (італ.)

Літаратура
----------

* *Дадзіёмава, В. У.* Гісторыя музычнай культуры Беларусі да XX стагоддзя. — Мінск: Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі, 2012. — 230 с. ISBN 978-985-7048-05-2

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Музычны Рымана · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14784586g · GND: 1089825986 · ICCU: MILV041461 · ISNI: 0000 0001 1563 2383 · LCCN: no94030498 · NUKAT: n97039550 · VIAF: 27329619 |

 |