**Упраўленне Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека, УВКПЧ** (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, OHCHR) — агенцтва Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, якое адсочвае забяспячэнне і абарону правоў чалавека, гарантаваных Усеагульнай дэкларацыяй правоў чалавека.

Заснаванае ў 1993 годзе Генеральнай Асамблеяй ААН. З’яўляецца галоўным структурным падраздзяленнем ААН па ахове правоў чалавека. Узначальваецца Вярхоўным камісарам ААН па правах чалавека, які нясе асноўную адказнасць за дзейнасць ААН ў галіне правоў чалавека.

З 1 верасня 2008 года пасаду Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека займае Наванетхем Пілэй (Navanethem Pillay) з Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі.

Упраўленне цесна супрацоўнічае з Саветам па правах чалавека ААН (UNHRC). Колькасць супрацоўнікаў Упраўлення налічвае каля 1 тысячы чалавек.

Расследаванне ў Тыграі
----------------------

Асноўны артыкул: **Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі**
У сакавіку 2021 года Вярхоўны камісар ААН па правах чалавека Мішэль Бачэлет заявіла, што УВКПЧ з Эфіопскай камісіяй па правах чалавека (ЭКПЧ) дамовіліся правесці сумеснае расследаванне парушэнняў правоў чалавека ў зоне Тыграйскага канфлікту. Як адзначалася ў ААН, яны будуць разглядаць *«парушэнні правоў чалавека, учыненыя усімі бакамі ў кантэксце канфлікту ў Тыграі»*. УВКПЧ заявіла, што яно і ЭКПЧ падтрымліваюць пастаяннае партнёрства і падзяляюць мэты адказнасці за выкананне правоў чалавека. Першапачатковы этап расследавання быў запланаваны на трохмесячны перыяд.

У маі УВКПЧ і ЭКПЧ падпісалі пагадненне, у якім падрабязна апісаны *«геаграфічны ахоп, пытанні расследавання і механізмы ўзаемадзеяння»*. Кожная з дзвюх камісій адабрала па шэсць чалавек для стварэння каманды з дванаццаці следчых. Былі таксама прызначаны супрацоўнікі па прававых пытаннях, гендэрных пытаннях, пытаннях бяспекі і перакладчыкі. Даніэль Бекэле, кіраўнік ЭКПЧ, заявіў, што яны не атрымоўвалі паведамленняў ад Афрыканскай камісіі па правах чалавека і народаў (АКПЧН) аб магчымым супрацоўніцтве ў расследаванні.

Як пісала The Guardian, многія тыграйскія дзеячы негатыўна ўспрынялі ўдзел ЭКПЧ ў расследаванні, так як дадзеная структура падпарадкоўваецца ўладам і будзе прадузятай у адносінах да паўстанцаў.

Заявы па Беларусі
-----------------

1 верасня 2020 года Упраўленне Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека апублікавала дакумент, падпісаны 13 экспертамі арганізацыі, у якім заявіла, што ім вядома пра 450 задакументаваных выпадкаў катаванняў і жорсткага абыходжання з людзьмі, пазбаўленымі волі пасля «спрэчных прэзідэнцкіх выбараў» 9 жніўня, якія прывялі да масавых пратэстаў і арыштаў. Паводле інфармацыі ААН, сваякі як мінімум шасці чалавек не ведаюць пра месцазнаходжанне і стан здароўя іх блізкіх, маюцца звесткі пра эпізоды гвалту над дзецьмі і жанчынамі, уключаючы сексуальны гвалт. Аўтары заявы заклікалі прыцягнуць вінаватых да адказнасці і забяспечыць кампенсацыю ахвярам і іх сем’ям.

Гл. таксама
-----------

* Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека
* Савет па правах чалавека ААН
* Камісія па правах чалавека ААН

Зноскі
------

1. ↑  Michelle Bachelet Jeria — Упраўленне Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q656812'></a>
2. ↑  UN Office of the High Commissioner for Human Rights Праверана 22 верасня 2020.
3. ↑  U.N. rights chief agrees to Ethiopia request for joint Tigray inquiry **(нявызн.)** (18 сакавіка 2021).
4. ↑  Probe announced into alleged Tigray rights violations: UN rights office **(нявызн.)**. *United Nations* (25 сакавіка 2021). Архівавана з першакрыніцы 4 ліпеня 2021. Праверана 5 ліпеня 2021.
5. ↑  Ethiopia: The Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights and the Ethiopian Human Rights Commission to conduct a joint investigation with a view to a credible accountability process **(нявызн.)**. *OHCRC* (25 сакавіка 2021). Архівавана з першакрыніцы 4 ліпеня 2021. Праверана 5 ліпеня 2021.
6. ↑  Joint team to start investigation in Tigray **(нявызн.)** (15 мая 2021).
7. ↑  Ethiopia's human rights chief as war rages in Tigray: 'we get accused by all ethnic groups' **(нявызн.)** (2 чэрвеня 2021).
8. ↑  Justice will not be served by a joint Ethiopian-UN inquiry into Tigray atrocities **(нявызн.)** (12 красавіка 2021).
9. ↑  'I Didn't Expect to Make It Back Alive': An Interview With Tigray's Leader **(нявызн.)** (3 ліпеня 2021).
10. ↑  ААН аб’вясьціла аб 450 выпадках катаваньняў пасьля акцый пратэсту ў Беларусі Архівавана 2 верасня 2020.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека  (англ.)

| ⛭Арганізацыя Аб’яднаных Нацый (ААН) |
| --- |
| Галоўныя органы | 
* Генеральная Асамблея
* Савет Бяспекі
* Эканамічны і Сацыяльны Савет
* Сакратарыят
* Савет па апецы
* Міжнародны суд

 |
| Членства | 
* Дзяржавы — члены
* Назіральнікі

 |
| Спецыялізаваныяустановы | 
* СМА
* СААЗ
* САІУ
* СПС
* ІКАА
* ІМА
* ІФАД
* ШАГІ
* МАР
* МБРР
* МВФ
* МАП
* МСЭ
* МФК
* МЦУІС
* ФАА
* ЮНВТА
* ЮНЕСКА
* ЮНІДА
* UNPA

 |
| Дапаможныя органы | 
* Ваенна-штабны камітэт
* Кампенсацыйная камісія
* МТБЮ
* МТР
* ЮНМАВІК
* ЮНСІТРАЛ
* СПЧ

 |
| Кансультатыўныя органы | 
* Камісія па мірабудаўніцтве

 |
| Праграмы і фонды | 
* БАДАП
* СХП
* ААН-Хабітат
* ПРААН
* УВКБ
* ЮНДКП
* ЮНЕП
* ЮНІСЕФ
* ЮНКТАД
* ЮНФПА

 |
| Навучальныя і навукова-даследчыя інстытуты | 
* МННІПЖ
* ЮНІДІР
* ЮНІКРІ
* ЮНІТАР
* ЮНРІСД

 |
| Іншыя арганізацыі | 
* УВКПЧ
* ЮНЭЙДС
* УНЗААН
* КПЧ
* КРМ

 |
| Іншыя мэтавыя фонды | 
* ФМПААН
* ФДААН

 |
| Звязаныя органы | 
* МАГАТЭ
* АЗХЗ
* АДУЗЯВ падрыхтоўчая камісія

 |
| Аддзяленні | 
* ЮНАВ
* ЮНАГ
* ЮНАН

 |
| Дэпартаменты, кіраванні | 
* ДПР
* ДГАКК
* ДАБ
* ДГІ
* ДАПМ
* ДПП
* ДК
* ДЭСП
* КВПНРМ
* КГС
* УКГП
* УПП
* УСУН
* ЮНАДК

 |
| Гл. таксама | 
* Рэзалюцыі
	+ ГА
	+ СБ
* Гісторыя
* Штаб-кватэра
* Генеральны сакратар
* Сцяг
* Статут
* Дзень ААН
* Міжнародныя гады

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11965856 · BIBSYS: 98027113 · BNC: a11350945 · BNE: XX132120 · BNF: 136075867 · EGAXA: vtls001683173 · GND: 5168367-2 · ISNI: 0000 0001 2154 1306, 0000 0004 1768 6133 · LCCN: no95043719 · NDL: 01069179 · NKC: kn20010711343 · NLA: 36579416 · NUKAT: n98069223 · LIBRIS: 247168 · SUDOC: 055321976 · VIAF: 127505546 |

 |