**Па́рыцкі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924 — 1961 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Парычы (да 1960 года), гарадскі пасёлак Шацілкі (у 1960—1961 гадах).

Гісторыя
--------

Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Парычы. 20 жніўня 1924 года падзелены на 14 сельсаветаў: Дабравольшчынскі, Дуброўскі, Каралёва-Слабадскі, Коўчыцкі, Любанскі, Парыцкі, Ракшынскі, Раманішчаўскі (Раманішчанскі), Сцяпскі, Чыркавіцкі, Чэрнінскі, Шацілкаўскі, Шчадрынскі, Якімава-Слабадскі. 21 жніўня 1925 года ўтвораны Гарохавішчанскі (Гарохавіцкі) і Пратасаўскі сельсаветы. 24 верасня 1926 года Шчадрынскі сельсавет рэарганізаваны ў нацыянальны яўрэйскі сельсавет, замест Парыцкага сельсавета ўтвораны Казлоўскі сельсавет. У 1928 годзе скасаваны Якімава-Слабадскі сельсавет. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 8 ліпеня 1931 года да раёна далучаны Валосавіцкі, Кабыльшчынскі, Ламавіцкі, Людвінаўскі сельсаветы скасаванага Азарыцкага раёна, 25 ліпеня 1931 года — Давыдаўскі нацыянальны яўрэйскі сельсавет былога Азарыцкага раёна. 5 снежня 1931 года ўтвораны Малінаўскі нацыянальны польскі сельсавет. 3 лістапада 1934 года Давыдаўскі нацыянальны яўрэйскі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. 12 лютага 1935 года Валосавіцкі, Давыдаўскі, Кабыльшчынскі, Ламавіцкі, Людзвінаўскі сельсаветы перададзены новаўтворанаму Даманавіцкаму раёну. 5 красавіка 1935 года да раёна далучаны Баравікоўскі сельсавет Рэчыцкага раёна. 15 ліпеня 1935 года вёска Шчадрын аднесена да катэгорыі мястэчак. 14 мая 1936 года скасаваны Малінаўскі нацыянальны польскі сельсавет. У 1937 годзе Шчадрынскі нацыянальны яўрэйскі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Палескай вобласці. 27 верасня 1938 года Парычы атрымалі статус гарадскога пасёлка, статус Шчадрына паніжаны да вёскі. 5 сакавіка 1939 года Шчадрынскі сельсавет разбуйнены на Шчадрынскі і Кіцінскі сельсаветы. 28 чэрвеня 1939 года з Парыцкага раёна ў склад новаўтворанага Акцябрскага раёна перададзены Гарохавішчанскі (Гарохавіцкі), Любанскі, Пратасаўскі і Раманішчаўскі (Раманішчанскі) сельсаветы. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Дабравольшчынскі, Дуброўскі, Каралёваслабадскі, Кіцінскі, Коўчыцкі, Ракшынскі, Сцяпскі сельсаветы, утвораны Дворышчанскі і Краснаўскі сельсаветы. 30 снежня 1956 года вёска Шацілкі атрымала статус гарадскога пасёлка. 20 студзеня 1960 года да раёна далучаны Асташкавіцкі, Давыдаўскі, Палескі сельсаветы і рабочы пасёлак Сасновы Бор скасаванага Даманавіцкага раёна. 10 сакавіка 1960 года скасаваны Шацілкаўскі сельсавет. 9 чэрвеня 1960 года цэнтр раёна перанесены ў гарадскі пасёлак Шацілкі. 29 ліпеня 1961 года пасёлак Шацілкі перайменаваны ў горад Светлагорск, а Парыцкі раён — у Светлагорскі раён.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 9 чэрвеня 1960 г. Аб перанясенні цэнтра Парыцкага раёна Гомельскай вобласці з гарадскога пасёлка Парычы ў гарадскі пасёлак Шацілкі // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 14.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Парыцкі раён // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1999. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0141-9. С. 425.

| Парыцкі раён у гістарычных адміністрацыйных адзінках |
| --- |
| 

| Парыцкі раён у Бабруйскай акрузе (1924—1930) |
| --- |
| Бабруйская акруга існавала ў 1924—1930 гадах |
| Цэнтр | **Бабруйск** |
| Раёны | Асіповіцкі · Бабруйскі 1-ы (да 1927) · Бабруйскі 2-і · Буда-Кашалёўскі (да 1927) · Гарадзецкі (да 1927) · Глускі · Жлобінскі · Клічаўскі · Любанскі (з 1927) · Парыцкі · Рагачоўскі · Слуцкі (з 1927) · Старадарожскі (з 1927) · Старобінскі (з 1927) · Стрэшынскі (да 1927) · Свіслацкі · Чырвонаслабодскі (з 1927) |

 |
| 

| Парыцкі раён у Палескай вобласці (1938—1944) |
| --- |
| Палеская вобласць існавала ў 1938—1954 гадах |
| Цэнтр вобласці | Мазыр |
| Раёны | Акцябрскі (1939—1944) · Брагінскі · Васілевіцкі · Глускі (да 1944) · Даманавіцкі · Ельскі · Жыткавіцкі · Калінкавіцкі (з 1939) · Камарынскі · Капаткевіцкі · Лельчыцкі · Мазырскі · Нараўлянскі · Парыцкі (да 1944) · Петрыкаўскі · Тураўскі · Хойніцкі |

 |
| 

| Парыцкі раён у Бабруйскай вобласці (1944—1954) |
| --- |
| Бабруйская вобласць існавала ў 1944—1954 гадах |
| Цэнтр вобласці | Бабруйск |
| Раёны | Акцябрскі · Асіповіцкі · Бабруйскі · Глускі · Грэскі · Капыльскі · Кіраўскі · Клічаўскі · Любанскі · Парыцкі · Слуцкі · Старадарожскі · Старобінскі · Чырвонаслабодскі |

 |
| 

| Парыцкі раён у Гомельскай вобласці (1954—1961) |
| --- |
| Гомельская вобласць БССР існавала ў 1938—1990 гадах |
| Цэнтр вобласці | Гомель |
| Раёны | Акцябрскі (1954—1962, 1966—1990) · Буда-Кашалёўскі · Брагінскі (з 1954) · Васілевіцкі (1954—1959) · Веткаўскі (1938—1962, 1965—1990) · Гомельскі · Даманавіцкі (1954—1960) · Добрушскі · Ельскі (з 1954) · Жлобінскі · Журавіцкі (да 1956) · Жыткавіцкі (з 1954) · Калінкавіцкі (з 1954) · Камарынскі (1954—1962) · Капаткевіцкі (1954—1962) · Кармянскі (1938—1962, 1966—1990) · Лельчыцкі (1954—1962, 1965—1990) · Лоеўскі (1938—1962, 1966—1990) · Мазырскі (з 1954) · Нараўлянскі (1954—1962, 1965—1990) · Парыцкі (з 1954, з 1961 — Светлагорскі) · Петрыкаўскі (з 1954) · Рагачоўскі · Рэчыцкі · Свяцілавіцкі (да 1956) · Стрэшынскі (1939—1956) · Тураўскі (1954—1962) · Уваравіцкі (да 1962) · Хойніцкі (з 1954) · Церахоўскі (да 1962) · Чачэрскі (1938—1962, 1965—1990) ·  |

 |