**Полацкая і Глыбоцкая епархія** — епархія Беларускага экзархата Рускай праваслаўнай царквы, якая ўключае заходнюю частку Віцебскай вобласці з цэнтрам у Полацку. Гістарычна, кіруючыя епіскапы мелі рознае тытулаванне: Полацкія; архіепіскапы Полацкія і Віцебскія; Полацкія, Віцебскія і Мсціслаўскія; Полацкія і Велікалуцкія; епіскапы Полацкія і Віленскія; Полацкія і Глыбоцкія.

Гісторыя
--------

Асноўны артыкул: **Полацкая епархія**
Полацкая епархія вядзе сваю гісторыю ад канца Х — пачатку XI ст. калі тут была заснавана першая на Беларусі епіскапская кафедра. Меркаванне пра яе заснаванне менавіта ў 992 годзе не пацвярджаюць крыніцы. Ва ўсякім разе гэта адбылося ў валадаранне князя Ізяслава (сына Уладзіміра Святаславіча і полацкай князёўны Рагнеды) або яго сына Брачыслава.

У X—XIII стст. у яе склад уваходзіла тэрыторыя з гарадамі Віцебск, Мінск, Ізяслаўль, Лагойск, Слуцк, Друцк, Навагрудак, Орша, Лукомль.

З 1391 года кафедра атрымала статус архіепархіі.

Знаходзілася ў кананічнай юрысдыкцыі: Кіева-Літоўскай мітраполіі Канстанцінопальскага Патрыярхата (1315—1329, 1356—1362, 1415—1419); Кіеўскай мітраполіі (1620—1628). Пасля ўзяцця Полацка ў 1563 годзе войскамі Івана Грознага на некаторы час перайшла ў распараджэнне Маскоўскай мітраполіі.

З кастрычніка 1596 года па кастрычнік 1620 года, са жніўня 1628 года па чэрвень 1657 года епархія заставалася без епіскапа ў сувязі з пераходам духавенства ва ўніяцтва. У 1662 годзе епархія канчаткова была скасавана.

У 1833 годзе епархія была адроджана і называлася Полацкай і Віленскай. У яе склад увайшлі землі Віцебскай, Віленскай і Курляндскай губерняў. З 1840 года епархія называлася Полацкай і Віцебскай.

У 1840—1856 гадах дзейнічала Полацкая духоўная семінарыя. У 1856 годзе яна была пераведзена ў Віцебск, але працягвала называцца Полацкай да снежня 1871 года.

Да пачатку Другой сусветнай вайны на Полацкай зямлі не засталося ніводнага дзеючага храма. Епархія спыніла сваё існаванне.

Падчас вайны адкрылася некалькі храмаў і Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр.

У 1955 годзе ў Віцебскай вобласці налічвалася 26 цэркваў, але 10 з іх і Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр былі закрыты ў час хрушчоўскіх ганенняў на Царкву.

Царкоўнае жыццё стала аднаўляцца толькі ў канцы 1980-х гадоў. 6 ліпеня 1989 года Полацкая епархія была адроджана.

Сучасны стан
------------

Тэрыторыя епархіі ўключае: тэрыторыі Браслаўскага, Верхнядзвінскага, Глыбоцкага, Докшыцкага, Мёрскага, Полацкага, Пастаўскага, Расонскага, Ушацкага, Шаркоўшчынскага раёнаў.

Кафедральныя саборы — Богаяўленскі (Полацк), Сабор Раства Прасвятой Багародзіцы (Глыбокае).

Налічвае (2012): 100 прыходаў; 63 свяшчэннаслужыцелі (59 святароў, 4 дыяканы).

Кіруючы архірэй з 30 жніўня 2009 года — Ігнацій (Луковіч), епіскап Полацкі і Глыбоцкі.

### Благачынныя акругі

* Полацкае (16 прыходаў)
* Глыбоцкае (18 прыходаў)
* Браслаўскае (8 прыходаў)
* Верхнядзвінскае (9 прыходаў)
* Докшыцкае (13 прыходаў)
* Мёрскае (14 прыходаў)
* Пастаўскае (7 прыходаў)
* Шаркаўшчынскае (8 прыходаў)
* Расонскае (2 прыходу)
* Ушацкае (5 прыходаў)

### Манастыры

* Свята-Панцеляймонаўскі жаночы манастыр (Браслаў, вул. Савецкая, 38)
* Свята-Міхайлаўскі Беразвецкі жаночы манастыр (Глыбокае, вул. Ф. Скарыны, 77)

Епіскапы полацкія і глыбоцкія
-----------------------------

Асноўны артыкул: **Епіскапы полацкія**
* Глеб (Савін) (12 жніўня 1992 — 28 снежня 1996)
* *Філарэт (Вахрамееў)* (28 снежня 1996 — 17 ліпеня 1997), мітр. Мінскі
* Феадосій (Більчанка) (10 жніўня 1997 — 30 жніўня 2019)
* Ігнацій (Луковіч) (з 30 жніўня 2019)

Галерэя
-------

* Богаяўленскі сабор у ПолацкуБогаяўленскі сабор у Полацку
* Ефрасіннеўскі жаночы манастыр у ПолацкуЕфрасіннеўскі жаночы манастыр у Полацку
* Сафійскі сабор у ПолацкуСафійскі сабор у Полацку
* Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў ПолацкуЦарква Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў Полацку

Зноскі
------

1. 1 2  Полацкая епархія.
2. ↑  Полацкая епархія.

Літаратура
----------

* *Сапунов А. П.* Исторические судьбы Полоцкой епархии с древнейших времен до половины XIX века / сост. и изд. А. Сапунов. — Витебск, 1889. — 172 с.
* *Горидовец В.* Церковная жизнь на территории Полоцко-Витебской епархии в период немецкой оккупации в 1941—1944 годах // Вестник церковной истории. 2008. — № 2(10). — С. 279—284.

Спасылкі
--------

* Полацкая епархія афіцыйны сайт епархіі
* Інфармацыя на сайце Беларускага экзархата
* Полацкая і Глыбоцкая епархія афіцыйны сайт МП

| Благачынні Полацкай і Глыбоцкай епархіі |
| --- |
| 
* Браслаўскае
* Верхнядзвінскае
* Глыбоцкае
* Докшыцкае
* Мёрскае
* Пастаўскае
* Полацкае
* Расонскае
* Ушацкае
* Шаркаўшчынскае

 |

| ⛭Епархіі Беларускай Праваслаўнай Царквы |
| --- |
| Дзеючыя | 

|  |  |
| --- | --- |
| Мінская мітраполія | 
* **Мінская**
* Барысаўская
* Маладзечанская
* Слуцкая

 |
| 
* Бабруйская
* Брэсцкая і Кобрынская
* Віцебская і Аршанская
* Гомельская і Жлобінская
* Гродзенская і Ваўкавыская
* Лідская
* Магілёўская і Мсціслаўская
* Навагрудская
* Пінская
* Полацкая і Глыбоцкая
* Тураўская і Мазырская

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |