У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Уруп (значэнні).
**Уру́п** (руск.: Уру́п) — востраў у Вялікай градзе Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча — 1511 км².

Геаграфія
---------

Востраў мае вулканічнае паходжанне, уяўляе сабой ланцуг злітых у аснаванні вулканаў, выцягнуты з паўночнага ўсходу на паўночны захад. Найвышэйшая кропка — гара Высокая (1426 м). Паміж вулканічнымі камлюкамі сустракаюцца нізіны. Вулканічная актыўнасць увасабляецца галоўным чынам у частых землетрасеннях. Дзякуючы багатым ападкам на востраве шмат рэк, ёсць азёры. Вадаспады дасягаюць 75 м. Знойдзены радовішчы медзі, золата і жалеза.

Клімат марскі ўмераны, на поўначы — набліжаны да субарктычнага. Сярэдняя тэмпература ў жніўні 13,9 °C, у лютым −7,8 °C. Часам узімку тэмпературы паніжаюцца да −17,8 °C, а ўлетку на поўдні дасягаюць 26,1 °C.

На поўначы Урупа вылучаецца тундравая мясцовасць, аднак большасць паверхні пакрываюць лясы, лугі і хмызнякі. Распаўсюджаныя расліны — нізкарослы бамбук *саса*, кедр, бружмель, шыпшына, вішня, рабіна, крапіва, рададэндрон, хвошч і інш. Улетку на паўднёвай частцы шмат кветкавых раслін.

Жывёльны свет вострава прадстаўлены шматлікімі птушкамі, грызунамі і лісамі. Ля ўзбярэжжа шмат ластаногіх.

Гісторыя
--------

Нават у дакаланіяльны перыяд Уруп быў амаль не заселены. Сезонна тут палявалі айны. У 1643 г. Уруп быў адкрыты і даследаваны галандцамі, якія не знайшлі мясцовых жыхароў, затое выявілі срэбраную руду, таму абвясцілі яго маёмасцю Галандскай Ост-Індскай кампаніі. 

У XVIII ст. на востраве спыняліся расійскія і японскія экспедыцыямі. У канцы XVIII ст. калі фаўна Алеуцкіх астравоў значна пацярпела ад драпежнага промыслу, Урупам зацікавілася Расійска-амерыканская кампанія. У 1795 г. на востраве былі створаны алеўцкае паселішча і склады кампаніі. У 1801 г. на поўдні Урупа японцы ўсталявалі слуп, на якім паведамлялі, што востраў належыць іх краіне.

У 1875 — 1945 гг. востраў уваходзіў у склад Японіі. На востраве былі створаны некалькі дзяржаўных лясных гадавальнікаў. Уруп таксама наведвалі паляўнічыя. Часовае насельніцтва дасягала некалькіх тысяч чалавек. Падчас II Сусветнай вайны на Урупе знаходзілася японская ваенная база.

У 1945 г. Уруп быў заняты савецкімі войскамі. У 1947 г. — далучаны да РСФСР. Некаторы час існавалі савецкія паселішчы Кастрыкум і Кампанейскае. З 2012 г. на поўдні вострава вядзецца здабыча золата. Паселішча золатаздабытчыкаў, дзе рабочыя працуюць пераважна вахтавым метадам, з'яўляецца асноўным на Урупе.

Зноскі
------

1. ↑  Большой энциклопедический словарь: В 2-х т. / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1991. — Т. 2. — С. 531. — 768 с. — 2 000 000 экз. — ISBN 5-85270-044-4 (т. 2.). (руск.)
2. ↑  kurilstour.ru

Літаратура
----------

* Уруп // Большой энциклопедический словарь: В 2-х т. / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1991. — Т. 2. — С. 531. — 768 с. — 2 000 000 экз. — ISBN 5-85270-044-4 (т. 2.). (руск.)
* История Сахалина и Курильских островов с древнейших времен до начала XXI столетия / М. С. Высоков, А. А. Василевский, А. И. Костанов, М. И. Ищенко. — Южно-Сахалинск: Сахалинское книжное издательство, 2008 ISBN 978-5-88453-207-5

Спасылкі
--------

* Уруп — зярнятка Расіі
* Успаміны пра Уруп Архівавана 22 чэрвеня 2012.
* Ахоцкае мора. Фізіка-геаграфічнае апісанне
* Японскі погляд на Курыльскія астравы
* Міжнародны праект Курыльскія астравы
* Экалагичная вахта Сахаліна Архівавана 13 лютага 2022.



| ⛭Курыльскія астравы |
| --- |
| *Вялікая Курыльская града* | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Паўночная група* | Атласава · Шумшу · Парамушыр · Анцыферава · Маканрушы · Анекатан · Харымкатан · Чырынкатан · Экарма · Шыяшкотан |
| *Сярэдняя група* | Райкоке · Матуа · Расшуа · *а-вы Ушышыр* (Рыпанкіча · Янкіча) · Кетой · Сімушыр · Броўтана · *а-вы Чорныя Браты* (Чырпой · Брат-Чырпоеў) |
| *Паўднёвая група* | Уруп · Ітуруп · Кунашыр |

 |
| *Малая Курыльская града* | Шыкатан · Палонскага\* · *а-вы Асколкі*\* · Зялёны\* · Танфільева\* · Юрый\* · *а-вы Дзёміна*\* · Анучына\* |
| **\***астравы, таксама вядомыя пад агульнай назвай Хабамаі |