recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Домашка.
**Мі́хал До́машка** (в.-луж.: Michał Domaška, 23 чэрвеня 1820 года, вёска Комараў  (ням.) (бел. каля г. Будышын, Саксонія — 7 чэрвеня 1897 года, вёска Кетліцы  (ням.) (бел. каля г. Любій, Саксонія) — лютэранскі святар, сербалужыцкі пісьменнік і паэт.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 23 сакавіка 1820 года ў лужыцкай вёсцы Комараў  (ням.) (бел. каля Будышына ў сялянскай сям'і. У 1835—1842 гадах навучаўся ў гімназіі ў Будышыне. Падчас навучання быў адным з заснавальнікаў студэнцкага брацтва «Societas Slavica Budissinensis». У 1842—1845 гадах вывучаў тэалогію ў Лейпцыгу. Пасля навучання быў пасвечаны на святара. У 1846—1849 гадах быў вікарыем у лютэранскім прыходзе ў Дэльні-Вуездзе. У 1847 годзе быў адным з заснавальнікаў сербалужыцкай культурна-асветніцкай арганізацыі «Маціца сербская». Падпісаў устаноўчы заклік «Wulku próstwu Serbow». В 1849 годзе быў прызначаны настаяцелем. У 1887—1897 гадах рэдактар лютэранскага часопіса «Misionski Posol». На гэтай пасадзе знаходзіўся да выхаду на пенсію ў 1892 годзе.

Падчас рэвалюцыі 1848 года прытрымліваўся ліберальных поглядаў. Публікаваў свае артыкулы ў газеце «Tydźenska Nowina», якую выдаваў Ян Арнашт Смолер.

У 1882 годзе апублікаваў у літаратурным часопісе «Łužica» пад псеўданімам Шыман (Šyman) аўтабіяграфічную аповесць «Bratřik a sotřička» (Брацік і сястрычка).

Напісаў верш «Naše serbstwo z procha stawa» (*Наша сербства з праху паўстане*), якое часта выкарыстоўвалася сярод лужычан у якасці неафіцыйнага гімна ў часы нацысцкага рэжыму.

Сканаў 7 чэрвеня 1897 года ў сербалужыцкай вёсцы Кетліцы  (ням.) (бел..

Бацька лютэранскага пастара і сербалужыцкага пісьменніка Франца Морыца Домашкі.

Сачыненні
---------

* Adwentska harfa, Budyšin, 1864;
* Póstna harfa, Budyšin, 1865;
* Zionske hłosy, Budyšin, 1868.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Česko-lužicke styky v 1.polovině 19. století// Česko-lužický věstník, 2007, стр. 54
* Jan Cyž: *Domaška, Michał*// Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 115.
* Nekrolog XXXIV Архівавана 24 верасня 2015. Časopis Maćicy Serbskeje, 1898, стр. 53 — 58

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**«Burning Man»** (бел.: Палаючы чалавек) — штогадовае мерапрыемства, якое праходзіць у пустыні Блэк-Рок[ru] у Невадзе. Падзея пачынаецца ў апошні панядзелак жніўня ў 00:00 і доўжыцца восем дзён. Апошні дзень прыпадае на Дзень Працы[ru], афіцыйнае свята, якое адзначаецца ў ЗША ў першы панядзелак верасня, выходны дзень для большасці арганізацый. Кульмінацыя адбываецца ў суботу пасля заходу, калі спальваюць вялізную драўляную статую чалавека.

Самі арганізатары вызначаюць падзею як эксперымент, але не фестываль, па стварэнні супольнасці радыкальнага самавыяўлення, якое пры гэтым цалкам належыць толькі на сябе (англ.: radical self-expression, and radical self-reliance). На тыдзень у пустыні ўстанаўліваюцца творы сучаснага мастацтва, часта фантастычных форм. Некаторыя з іх спальваюцца стваральнікамі да заканчэння «Burning Man». Там ездзяць сотні «*мутаваных*» машын (англ.: mutant vehicles) самага неверагоднага выгляду, шматлікія ўдзельнікі ходзяць у гарнітурах персанажаў з твораў мастацтва і культуры, звяроў, прадметаў і гэтак далей. Артысты, якія прыехалі ў пустыню, даюць выступленні, папулярныя розныя танцы. На некалькіх танцпляцах кругласутачна працуюць дыджэі. Разам з тым, кожны ўдзельнік адказны за сваё жыццезабеспячэнне (харчаванне, ваду, абарону ад спякоты, ветру, холаду, месца для начлегу і гэтак далей) і ачыстку пустыні ад якіх-небудзь слядоў свайго знаходжання; аб усім гэтым трэба паклапаціцца загадзя.

Фестываль «Burning Man», нарадзіўся дзякуючы паездкам у пустыню «Занальнага таварыства» 1986 года, якое з’явілася дзякуючы фільму Андрэя Таркоўскага «Сталкер» 1979 года. Пасля кола ўдзельнікаў фестывалю пашырылася і перамясцілася ў пустыню ў штаце Невада.

Гл. таксама
-----------

* Мідберн[ru]

Зноскі
------

1. ↑  Burning Man First-Timer’s Guide (англ.). *Burning Man*. Архівавана з першакрыніцы 30 снежня 2020. Праверана 7 студзеня 2021.
2. ↑  What is Burning Man? (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 сакавіка 2012.
3. ↑  Enter the Zone — Episode 1: How a Band of Pranksters Inadvertently Created Burning Man
4. ↑  Into the Zone — Episode 2: A Bad Day at Black Rock
5. ↑  Гори синим пламенем. В Неваде завершился Burning Man 2015 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 верасня 2016. Праверана 17 жніўня 2016.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Burning Man на Вікісховішчы |

* burningman.org (англ.) — афіцыйны сайт
* Фестиваль «Горящий человек 2012» в Неваде. Фоторепортаж
* «Burning Man — гимнастика для воображения»: Зачем российские предприниматели и инвесторы ездят на фестиваль / rb.ru, 2017

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7714807-1 · LCCN: n98038288 · NKC: ko2018984614 · VIAF: 154949341 |
**Баром Рачэа IV** — кароль Камбоджы у пачатку XVII стагоддзя.

Біяграфія
---------

Быў другім сынам караля Чэты I і прамым спадчыннікам камбаджыйскага пасаду. Знаходзіўся ў сіямскім палоне, адкуль быў вызвалены ў 1603 годзе пры пасярэдніцтве Каэфа Хуа  (руск.) (бел.. Апошні пасля каранацыі Барома Рачэа IV перайшоў у апазіцыю каралеўскай улады, за што быў пакараны ў 1611 годзе.

Новы кароль імкнуўся аднавіць адзінства камбаджыйскіх зямель пад адзінай уладай манарха. Зрэшты, у 1618 годзе пад ціскам Сіяму быў вымушаны адрачыся ад прастола на карысць свайго старэйшага сына Чэты II.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Chroniques Royales du Cambodge de 1417 à 1595*. École française d’Extrême Orient, Paris 1988 ISBN 2855395372 (фр.)
* Achille Dauphin-Meunier, *Histoire du Cambodge*, P.U.F 1968


| ?Баром Рачэа IV — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Ponhea Yat[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Dhamma Reachea I[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ang Chan I[d] |  |  |  |  | Siraniama[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Баром Рачэа IV |  | Баром Рачэа I |  |  |  |  | Q20823816? |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Botum Bopha[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |
**О-ната́цыя** (ад ням.: Ordnung — парадак; таксама **натацыя Бахмана-Ланда́у**): спосаб запісу параўнальных велічынь лікаў. Запіс прапанаваны Паулем Бахманам (1894) і распаўсюджаны Эдмундам Ландау (1909).

*Гл. таксама*: амега-натацыя, тэта-натацыя, L-натацыя, асімптотыка.

O(x)
----

Велічыня, азначаная як {\displaystyle O(x)}, не большая па абсалютнай велічыні за {\displaystyle C\left|x\right|}, дзе {\displaystyle C} ёсць нейкая пастаянная (зафіксаваная ў канкрэтных умовах):

{\displaystyle y=O(x)\Rightarrow \left|y\right|\leq C\left|x\right|}.

Іначай кажучы, {\displaystyle \lim \left|{\frac {y}{x}}\right|} гэта канечная і адрозная ад нуля велічыня.

Напрыклад,

{\displaystyle {\frac {1}{3}}n^{3}+{\frac {1}{2}}n^{2}+{\frac {1}{6}}n=O(n^{3})}.

Спосабы чытаць азначэнне **O(x)**: «О-вялікае [ад ікс]», «парадак О [ад ікс]», «аднаго парадку [з ікс]».

o(x)
----

Велічыня, азначаная як {\displaystyle o(x)}, значна меншая за {\displaystyle x} (бясконца малая вышэйшага парадку за {\displaystyle x}):

{\displaystyle y=o(x)\Rightarrow \lim {\frac {y}{x}}\to 0}

Напрыклад,

{\displaystyle 1-cosx=o(x)}.

Спосабы чытаць азначэнне **o(x)**: «о-малое [ад ікс]», «бясконца малая вышэйшага парадку [за ікс]», «малая ў параўнанні [з ікс]».

Зноскі
------

1. ↑  Канкрэтная матэматыка... §9-2.
2. ↑  Фіхтэнгольц... §60, С.154–155.

Літаратура
----------

* Конкретная математика. Основание информатики / Р. Грэхем, Д. Кнут, О. Паташник. М. 1998
* Фихтенгольц, Г.М. Курс дифференциального и интегрального исчисления. Т.1. М. 2003.
Сілезскае ўзвышша на карце Польшчы.
**Сіле́зская ўзвы́шша** (польск.: Wyżyna Śląska) — узвышша на поўдні Польшчы, заходняя частка Сілезска-Малапольскага ўзвышша.

Узвышша ўтварае плато вышынёй 200—300 м, якое расчлянёна рачнымі далінамі на асобныя грады. Складзена галоўным чынам вугляноснымі тоўшчамі карбону, перакрытымі мезазойскімі вапнякамі і іншымі асадкавымі пародамі. На тэрыторыі ўзвышша размешчана значная частка Верхнесілезкага каменнавугальнага басейна. Таксама маюцца радовішчы жалезных і свінцова-цынкавых руд.

Літаратура
----------

* *Сілезскае ўзвышша (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
**Барысценеўскі косцеабпальны і клеяварны купецкі завод** — прадпрыемства, якое працавала ў 1865—1914 гадах у маёнтку Барысценева Высоцкай воласці Аршанскага павета.

Вялікі сярэбраны медаль міністэрства земляробства і дзяржаўнай маёмасці на выстаўцы ў Магілёве (1896).

Прадпрыемства вырабляла касцяную муку для угнаенняў, сталярны клей, касцяны вугаль, мыла, гліцэрын і інш.

Працавалі 50 рабочых (1905), гадавы кошт прадукцыі 28 тыс. руб. (1905).

Літаратура
----------

* *М. Болбас*. Удастоены вышэйшых узнагарод // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — № 3. — Мн.: Полымя, 1988. — ISSN 0131-2669. С.28,29.
**Чарткіў** (укр.: Чортків) — горад у Цярнопальскай вобласці Украіны ў паўднёвай частцы галіцкага Падолля на рацэ Сэрэт (прыток Днястра), раённы цэнтр.

Гісторыя
--------

Паводле легенды, гарадзішча Белая III паблізу хутара Маклякы з'яўляецца астаткам першапачатковага горада. Па здагадках даследчыкаў, гэта гарадзішча - летапісны горад Маклекіў, горад галіцкай зямлі, упершыню згаданы ў летапісах у 1211 г.

Першае афіцыйнаве пісьмовае згадванне — 1427 г. калі паселішча згадваецца як прыватнаўласніцкае сяло Чартковіцэ Церабаўлянскага павета. У 1522 г. Чорткіў - ўласнасць сям'і Чарткоўскіх, які пабудавалі тут драўляны замак.

У 1522 г. кароль Жыгімонт І Стары дазволіў І. Чарткоўскаму падняць сяло Чартковіцэ да ўзроўню горада, надаўшы яму магдэбургскае права. У 1560 г. Чарткіў атрымаў пацверджанне магдэбургіі і герб горада.

У пачатку XVII ст. уладальнікі Чарткова Гольскія пабудавалі замак ужо з каменя і цэглы. У 1604 г. уладальнік Чарткова Станіслаў Гольскі атрымаў прывілей на правядзенне двух кірмашоў і таргоў у нядзелю. Пасля Чарткіў - уласнасць Патоцкіх гербу Пілява, ад канца XVIII ст. - Садоўскіх, якія здалі яго ў арэнду аўстрыйскаму ўраду.

У 1524 і 1549 гг. Чарткіў зведаў значныя разбурэнні ад нападаў турэцка-татарскіх заваёўнікаў.

Падчас паўстання пад кіраўніцтвам Багдана Хмяльніцкага Чарткіў — адзін з цэнтраў паўстання. Увосені 1655 г. маскоўска-казацкія палкі захапілі Чорткіў, узялі ў палон уладальніка горада - брацлаўскага ваяводу Паўла Патоцкага.

Ад 1772 г. Чорткіў належаў да аўстрыйскіх уладанняў Габсбургаў ў Свяшчэннай Рымскай імперыі(Залішчыцкая, пасля Чорткіўская акругі); у 1809-1815 — часова адносіўся да Расіі як адзін з гарадоў Чарткіўскай акругі Тэрнопальскага краю. Ад 1867 г. - цэнтр павета. У 1897 г. праз Чорткіў пралегла чыгунка Цярнопаль-Станіслаў.

Са жніўня 1914 па ліпень 1917 г. тут знаходзіліся расійскія акупацыйныя войскі. У лістападзе 1918 г. горад увайшоў у склад Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Па выніках савецка-польскай вайны Чарткіў адыйшоў да Польшчы, дзе і знаходзіўся да 1939 г. калі з пачаткам Другой сусветнай вайны ў рамках падзей верасня 1939 г. быў акупаваны СССР і далучаны да УССР.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»

| Цярнопальская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Крэмэнэцкі
* Цярнопальскі
* Чарткіўскі

 | Сцяг Цярнопальскай вобласціСцяг Цярнопальскай вобласціГерб Цярнопальскай вобласціГерб Цярнопальскай вобласці |
| Гарады | 
* Баршчыў
* Бучач
* Бэрэжаны
* Залішчыкы
* Збараж
* Зборыў
* Капычынці
* Крэмэнэць
* Ланіўці
* Манастырыска
* Пачаіў
* Підгайці
* Скалат
* Тэрэбоўля
* Харосткіў
* **Цярнопаль**
* Чарткіў
* Шумск

 |
| Пгт | 
* Вышнівэць
* Вэлыка Бэрэзавыця
* Вэлыкі Біркы
* Грымайліў
* Гусятын
* Дружба
* Завадскэ
* Залаты Пацік
* Залізці
* Казава
* Казліў
* Карапэць
* Мыкулынці
* Мэльныця-Падзільска
* Підвалачыск
* Скала-Падзільска
* Тоўстэ

 |
**Traunsteinera globosa** — травяністая расліна; від роду *Traunsteinera* сямейства Архідныя (*Orchidaceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Батанічная ілюстрацыя з кнігі «*Atlas der Alpenflora*», 1882
Шматгадовая травяністая расліна. Сцябло (25) 30-55 (65) см вышынёй. Лісце даўгавата-ланцэтныя, (5,5) 7-11 (15) см даўжынёй, 1,5—3 (3,5) см шырынёй.

Суквецце вельмі густое, у пачатку цвіцення пірамідальнае, пазней яйцападобна-шарападобнае, (1,2) 3-4 (4,5) см даўжынёй, 1,4—2,7 см у дыяметры. Прыкветкі вузкаланцэтныя, клінаватыя, роўныя завязі або трохі перавышаюць яе, фіялетава-афарбаваныя. Кветкі лілавата-ружовыя або светла-ружовыя (у сухіх асобнікаў афарбоўка часта не захоўваецца і кветкі выглядаюць бледна-ружаватымі або бялёсымі). Лісточкі вонкавага круга калякветніка (5) 6-7 (8) мм даўжынёй, 1,2—1,6 мм шырынёй, на верхавіне з лопатчатым пашырэннем 0,8—1,1 мм у дыяметры, з 3 жылкамі; сярэдні лісточак злёгку ўвагнуты, 5-5,5 мм даўжынёй. Лісточкі ўнутранага круга калякветніка (4,5) 5-6 мм даўжынёй, 1,5—2 мм шырынёй, пры аснове часта злёгку няроўнабокія, на верхавіне часам лапаткава пашыраныя, часцей з 3 жылкамі. Губа 4,5-5 мм даўжынёй, (3,5) 4-6 (6,5) мм шырынёй. Бакавыя долі губы рамбічныя, часта па краі зубчастыя, (0,9) 1,5—2,2 (2,5) мм даўжынёй. Сярэдняя доля губы (1,2) 1,8-2,5 (3) мм даўжынёй, выемкавая, у цэнтры выемкі з зубчыкам. Шпорац 3 мм даўжынёй, 0,6-0,7 мм шырынёй. Плод — сухая каробачка.

Цвіценне у маі-жніўні; плоданашэнне ў чэрвені—верасні. Храмасомны лік 2n = 42

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Расліна распаўсюджана ў Еўропе, Малой Азіі, Закаўказзі.

У Расіі сустракаецца на Каўказе, Краснадарскім і Стаўрапальскім краях.

Расце на сырых лугах, горных схілах у альпійскім і субальпійскім паясах.

Ахоўны статус
-------------

Рэдкі від. Занесена ў Чырвоную кнігу Расіі і шэрагу рэгіёнаў РФ. Вымірае ў сувязі з гаспадарчай дзейнасцю ў месцах свайго росту і зборам на букеты.

Заўвагі
-------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».

Літаратура
----------

* Флора СССР. В 30-ти томах / Главный редактор и редактор тома акад. В. Л. Комаров. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1935. — Т. IV. — 760 + XXX с. — 5 175 экз.
* *Куропаткин В. В.* Обзор рода Traunsteinera Rchb. (Orchidaceae) // *Новости систематики высших растений*. — 2013. — Т. 44. — С. 57—74. — ISSN 0568-5443.

Спасылкі
--------

* Траунштейнера шаровидная: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.) (Праверана 10 студзеня 2013)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · NCBI · POWO · Plantarium · The Plant List · Tropicos · WFO |
**Нуон Чэа** (кхмер.: នួន ជា; 7 ліпеня 1926 — 4 жніўня 2019) — камбаджыйскі рэвалюцыянер, дзяржаўны і палітычны дзеяч рэжыма «Чырвоных кхмераў», ваенны злачынец.

Біяграфія
---------

Яго называлі «Брат нумар два» — ён быў другім чалавекам у краіне пасля Пол Пота, калі Камбоджай кіравалі «Чырвоныя кхмеры», — у перыяд ад 1975 да 1979 года. Пасля захопу ўлады ў Камбоджы ў 1975 годзе яны кінулі краіну ў хаос. За чатыры гады загінула, як мяркуецца, два мільёны чалавек. Нуон Чэа быў адным з ідэолагаў і архітэктараў новага ладу. Дактрына атрымала назву «Нулявы год» — па аналогіі з «Першым годам» календара французскай рэвалюцыі, што вызначае новы пункт адліку ў гісторыі. Пасля в’етнамскага наступу і звяржэння рэжыму ў 1979 годзе Нуон Чэа з групай паплечнікаў схаваўся ў гарах, дзе і дачакаўся памілавання ў 1998 годзе на падставе мірнага пагаднення. Але пад ціскам міжнародных арганізацый Камбоджа арыштавала яго ў 2007 годзе. Пазней Чэа быў асуджаны на пажыццёвае зняволенне за генацыд. Сваёй віны не прызнаў. На адным з судовых пасяджэнняў ён заявіў, што яго галоўнай мэтай было «вызваліць радзіму ад каланіялізму і агрэсіі, ад прыніжэння з боку злодзеяў, якія хацелі скрасці нашу краіну і сцерці Камбоджу з твару зямлі». Памёр у турме ва ўзросце 93 гадоў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4
2. ↑  *Chen S. Hurley C. Karim J.* Hija de un exlíder del Jemer Rojo defiende a su padre antes de su cremación // *YouTube* — EFE, 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1274521'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q76694'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q370299'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q866'></a>
3. ↑  bbc.com
4. ↑  nashaniva.by

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 143056360 · GTAA: 137682 · ISNI: 0000 0004 4884 7956 · LCCN: n2009076813 · VIAF: 167299764 |
**Клаўдзіа Бавю** (фр.: Claudio Beauvue; нап. 16 красавіка 1988, Сен-Клод, Гвадэлупа) — французскі футбаліст гвадэлупскага паходжання, атакуючы паўабаронца клуба «Кале».

Кар’ера
-------

Пачаў займацца футболам у Гвадэлупе, адкуль неўзабаве перабраўся ў еўрапейскую частку Францыі. У 2005 годзе стаў іграком «Нанта», дзе гуляў за другую каманду ў аматарскай лізе.

У 2006 годзе стаў іграком «Труа», але першы сезон таксама правёў у другой камандзе. У склад асноўнай каманды далучыўся ў 2007 годзе, аднак асноўным іграком стаў толькі ў сезоне 2008/09, паводле вынікаў якога каманда пакінула Лігу 2. Нягледзячы на гэта Бавю працягнуў быць лідарам каманды і вярнуў каманду ў другі дывізіён, дзе правёў з клубам яшчэ адзін сезон.

Апасля ігрок выступаў за «Шатару», спачатку на правах арэнды, а потым клуб поўнасцю выкупіў кантракт іграка. У 2013 годзе на ўмовах арэнды прыяднаўся да «Бастыі». 18 ліпеня 2013 года перайшоў у склад клуба Лігі 1 «Генгама». У новай камандзе адразу стаў асноўным іграком і ў першым жа сезоне дапамог камандзе атрымаць перамогу ў Кубку Францыі, згуляўшы ў тым ліку і ў фінальным матчы.

Улетку 2015 года папоўніў склад ліёнскага «Алімпік», але ўжо ў студзені 2016 года перайшоў у клуб іспанскай Ла Лігі «Сельта». У жніўні 2017 года быў аддадзены ў арэнду «Леганесу» на адзін сезон. У жніўні 2018 года на правах арэнды далучыўся да «Кана», па заканчэнні сезона 2018/19 вярнуўся ў «Сельту», за якую, аднак, у сезоне 2019/20 не выхадзіў на поле.

У студзені 2020 года перайшоў у «Дэпартыва» з Ла-Каруньі. У жніўні 2021 года вярнуўся ў Францыю, стаў выступаць за «Булонь». У лютым 2023 года далучыўся да «Іўры», а ў ліпені 2023 года папоўніў склад «Кале».

Дасягненні
----------

**«Генгам»**:

* Уладальнік Кубка Францыі: 2014

Крыніцы
-------

1. ↑  Claudio Beauvue // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  «Сельта» подтвердила переход форварда «Лиона» Бовю

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Клаўдзіа Бавю

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AS.com · BDFA · BDFutbol · FBref.com · FootballDatabase.eu · L’Équipe · LFP · National Football Teams.com · Soccerbase (ігрок) · Soccerway · playmarkerstats.com (ігрок) · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · УЕФА |
**Рэві́зская душа́** — адзінка ўліку мужчынскага насельніцтва Расійскай імперыі ў 1718—1887 гадах (у Сібіры да 1899 года).

Паняцце ўзнікла пасля замены падворнага падаткаабкладання падушным падаткам. Падчас рэвізій складаліся так званыя рэвізскія сказкі на асоб, якія ўлічваліся рэвізіямі і такім чынам атрымалі назву рэвізскія душы. Кожная рэвізская душа лічылася наяўнай да наступнай рэвізіі нават у выпадку смерці чалавека (адсюль — «мёртвыя душы»).

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2001

Літаратура
----------

* Рэвізская душа // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 546. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Закон Северцава**, ці **закон змены фаз (напрамкаў) эвалюцыі**, **правіла чаргавання галоўных напрамкаў эвалюцыі** — сфармуляваны ў 1920 годзе расійскім біёлагам Аляксеем Северцавым прынцып, паводле якога існуе заканамерная змена фаз эвалюцыйнага працэсу, характэрная для ўсіх груп арганізмаў.

Сутнасць закону
---------------

У гісторыі монафілетычнай групы арганізмаў за перыядам буйных эвалюцыйных перабудоў — арамарфозу (арагенезу заўсёды настае перыяд асобных прыстасаванняў — алагенезаў (аламарфозаў), катагенезаў, гепергенезаў і інш. Асваенне новага асяроддзя або буйныя морфафізіялагічныя пераўтварэнні вядуць да ўспышкі відаўтварэння. Уклад у распрацоўку *закона Северцава* зрабіў Іван Шмальгаўзен.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14). Ст.290
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мікуліч.

**Алена Уладзіміраўна Мікуліч** (нар. 21 лютага 1977, Мінск) — беларуская вяслярка ў акадэмічным веславанні.

Выступала за зборную Беларусі па акадэмічным веславанні ў другой палове 1990-х гадоў. Бронзавая прызёрка летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года ў Атланце, чэмпіёнка свету, шматразовая пераможца этапаў Кубка свету, рэспубліканскіх і маладзёжных рэгат. На спаборніцтвах прадстаўляла горад Мінск, заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 21 лютага 1977 года ў Мінску. Актыўна займацца акадэмічным веславаннем пачала ў раннім дзяцінстве, праходзіла падрыхтоўку на вяслярнай базе ў Мінску.

У 1995 годзе прымала ўдзел у маладзёжным чэмпіянаце свету ў Познані, дзе заняла пятае месца ў заліку парных чацвёрак. Дзякуючы шэрагу ўдалых выступленняў удастоілася права абараняць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года ў Атланце — у складзе каманды, куды таксама ўвайшлі вясляркі Марына Знак, Наталля Турок, Наталля Стасюк, Тамара Давыдзенка, Валянціна Скрабатун, Наталля Лаўрыненка, заваявала ў праграме ворных васьмёрак бронзавы медаль, прапусціўшы наперад толькі экіпажы з Румыніі і Канады.

На розных этапах Кубка свету 1997 і 1998 гадоў Мікуліч неаднаразова станавілася пераможцай і прызёркай. У 1999 годзе на сусветным першынстве ў канадскім Сент-Катарынсе ўзяла золата ў бязрульных чацвёрках, абагнаўшы ў фінальным заездзе ўсіх сваіх саперніц.

Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры працавала дырэктарам мінскай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву па акадэмічным веславанні.

Цяпер працуе намеснікам дырэктара Мінскага гарадскога цэнтра алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы «Атлет».

Узнагароды
----------

* заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1997).

Крыніцы
-------

1. 1 2 3  Elena Mikulitch Праверана 8 сакавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21008628'></a>
2. 1 2  Yelena Mikulich Праверана 31 студзеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18002875'></a>
3. ↑  Руководство. Минский городской центр олимпийского резерва по легкой атлетике
4. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 чэрвеня 1997 года № 315 «Аб прысваенні групе спартсменаў ганаровага звання „Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь"»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FISA · Olympedia · Olympic Channel · МАК |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Арэол.
**Арэо́л** (фр.: auréole ад лац.: corona aureola — залаты вянок) у фатаграфіі — неаднастайнае пачарненне на негатыве вакол відарысу блішчастых або надзвычай кантрастных дэталяў аб’ектаў. Утвараецца прамянямі святла, рассеянага на мікракрышталях галоіднага серабра ў фотаслоі, а таксама прамянямі, якія прайшлі праз фотаслой і адбіліся ад глянцавай асновы фотаматэрыялу. Для змяншэння арэолу на які-небудзь бок гэтай асновы наносяць проціарэольны слой святлопаглынальнага рэчыва.

Літаратура
----------

* Арэол // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Яцук.
**Таццяна Мікалаеўна Яцук** (нар. 19 сакавіка 1963, Радагошча, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць, БССР) — беларуская пісьменніца і выкладчыца. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Кіраўнік літаратурнага аб’яднання «Купалаўскія зоры» (Баранавічы). Лаўрэат гродзенскага IV абласнога конкурсу рукапісаў імя Цёткі ў намінацыі «Паэзія» за кнігу «Зоркі ў прыполе».

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў вёсцы Радагошча на Навагрудчыне. Настаўнікі ў школе звярталі ўвагу на яе здольнасці да мовы, літаратуры.

Пачала цікавіцца літаратурай. Друкавалася ў «Піянеры Беларусі», «Чырвонай змене», раённай газеце. Калі прыйшоў час выбіраць, на які факультэт БДУ паступаць, мела добры стос публікацый. Паступіла на філалогію. Уступны экзамен у яе прымала Таццяна Шамякіна.

На філфаку была членам літаб’яднання «Узлёт», якім кіраваў Алег Лойка, член-карэспандэнт Акадэміі навук Беларусі. Сярод яе педагогаў былі Таццяна Шамякіна, Ніл Гілевіч, Любоў Тарасюк, Вячаслаў Рагойша.

Цяпер кіруе літаб’яднаннем «Купальскія зоры» ў горадзе Баранавічы, дзе жыве. Яно заснавана пры цэнтральнай гарадской бібліятэцы імя В. Таўлая. У 2022 годзе стала лаўрэатам прэстыжнага літаратурнага спаборніцтва Гродзеншчыны — IV абласнога конкурсу рукапісаў імя Цёткі ў намінацыі «Паэзія» за кнігу «Зоркі ў прыполе».

На яе паэзію паўплывалі розныя творцы. Перш за ўсё гэта Адам Міцкевіч. Таксама Валянцін Таўлай, з яго творчасцю яна добра знаёмая. Захапляецца прозай Янкі Брыля. Вядомы літаратуразнаўца Уладзімір Калеснік, настаўнік з Валеўскай сярэдняй школы Уладзімір Урбановіч, паэтка Данута Бічэль-Загнетава — аказалі ўплыў.

Выкладае беларускую мову і літаратуру 38 гадоў, 33 з іх — у школе № 4 горада Баранавічы.

Творы
-----

Выдала дзесяць зборнікаў паэзіі, з іх дзевяць на беларускай мове.

* Алфавітная музыка слоў
* Споведзь чыстаму лісту
* Бліскавіцы над Свіцяззю
* Зоркі ў прыполе
* Прыгоды лесавічка Імшарыка і яго сяброў
* З паклонам да сонейка

Сям’я
-----

Муж — Анатоль. Двое сыноў — Яўген і Арцём. Мае двух унукаў і ўнучку.

Спасылкі
--------

* Таццяна Яцук: Сям’я — мой прыстанак, дзе я знаходжу сваё жаночае
Герб Ерэвана
**Герб Ерэвана** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Ерэвана, сталіцы Арменіі.

Апісанне і сімвалізм
--------------------

Герб Ерэвана ўяўляе сабой геральдычны шчыт французскай формы бронзава-абрыкосавага колеру. Шчыт аточаны тонкім контурам блакітнага колеру.

Цэнтральнай і адзінай фігурай герба з'яўляецца намаляваны блакітнымі лініямі «Цар-леў Эрэбуні», які ідзе. Ён сімвалізуе ўладу (такі леў часта размяшчаўся на родавых гербах князёў Арменіі). Правая пярэдняя лапа жывёлы трымае скіпетр, які ўвасабляе ўладу. На грудзях льва размешчана круглая эмблема, на якой сімвалічна намалявана гара Арарат і знак, які азначае вечнасць. Над галавой льва размешчана карона, намаляваная ў выглядзе так званага дрэва жыцця — сімвала, які з даўніх часоў увасабляе вечнасць.

У ніжняй частцы герба размешчана паласа сіняга колеру, на якой залатымі літарамі напісана назва горада армянскай мовай.

Гарадскі герб быў афіцыйна зацверджаны ў 1995 годзе.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Ерэвана

Літаратура
----------

* Флаги и гербы мировых столиц. Укл. К. Я. Нежинський. Москва. «Эксмо»-2009. ISBN 978-5-699-33497-1

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Герб Ерэвана
**Лютэр Эбен Барлоу** (англ.: Luther Eeben Barlow; нар. 1953) — адстаўны палкоўнік паўднёваафрыканскай арміі, заснавальнік ПВК «Executive Outcomes».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Замбіі. У 1960-я пераехаў у ПАР. На ваеннай службе з 1972 года. Узначальваў інжынерныя падраздзяленні 53-га і 54-га пяхотных батальёнаў у Намібіі. Потым атрымаў прызначэнне ў 32-і батальён спецназа ў Анголе, дзе атрымаў пасаду намесніка камандзіра.

Пазней працаваў у Бюро грамадзянскага супрацоўніцтва, сакрэтнай паўднёваафрыканскай спецслужбе. У інтарэсах разведкі ў 1989 годзе стварыў ПВК «Executive Outcomes», якая праз 9 гадоў была ліквідавана.

У 2009 годзе прызначаны старшынёй ПВК «STEP International». У 2020 годзе пакінуў фірму і аднавіў «Executive Outcomes».

Заўвагі
-------

1. ↑  Rosen, Fred (2005). *Contract warriors*. New York, NY: Penguin Group (USA), Inc. p. 13. ISBN 978-1-4406-9063-1. .
2. ↑  The War Business | Journeyman Pictures **(нявызн.)**. *www.journeyman.tv*. Праверана 21 снежня 2022.
3. ↑  *Select Committee on Foreign Affairs Minutes of Evidence*. CHAPTER 2—THE PRIVATE MILITARY COMPANIES PERSPECTIVE **(нявызн.)**. *UK Parliament* (1 жніўня 2002). Праверана 21 December 2022.
4. ↑  *Mercenaries : an African security dilemma*. Abdel-Fatau Musah, Kayode Fayemi. London: Pluto Press. 2000. p. 194. ISBN 978-1-84964-039-8. .
5. ↑  *Murphy, Jack*. Eeben Barlow Speaks Out (Pt. 1): PMC and Nigerian Strike Force Devastates Boko Haram (англ.). *SOFREP* (23 мая 2020). Праверана 21 снежня 2022.
6. ↑  STTEP INTERNATIONAL **(нявызн.)**. *www.sttepi.com*. Праверана 21 снежня 2022.
**Маладыя сацыял-дэмакраты — Маладая грамада** — нацыянальнае моладзевае крыло беларускіх сацыял-дэмакратаў. Арганізацыя не з'яўляецца падкантрольнай аніякай палітычнай партыіі.

Гісторыя
--------

Моладзевае сацыял-дэмакратычнае аб’яднанне "Маладая Грамада" было ўтворана ў **1994 г.** па ініцыятыве партыі **БСДГ** (Беларуская Сацыял-дэмакратычная Грамада) і ўяўляла сабою групоўку моладзі, якую узначаліў **Васіль Абразоўскі.** У **1995 г.** адбыўся ўстаноўчы сход ініцыятыўнай групы і арганізацыя атрымала назву "Беларуская сацыял-дэмакратычная моладзь "Маладая Грамада" (БСДМ "Маладая Грамада"). Кіраўніком яе быў абраны Павел Знавец (Мінск). **14 чэрвеня 1996 г.** БСДМ "Маладая Грамада" была зарэгістравана ў Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь**.**

У перыяд **1996 – 1998 г.г. «Маладая Грамада»** становіцца адной з самых вядомых і ўплывовых моладзевых арганізацый і выступае разам з іншымі моладзевымі арганізацыямі дэмакратычнага накірунку ініцыятарам утварэння **Рады моладзевых арганізацый Беларусі**.

"Маладая Грамада" праводзіць шэраг грамадска-палітычных акцый, сярод якіх варта згадаць сумесны з іншымі моладзевымі арганізацыямі **пікет у падтрымку Вярхоўнага Савета 10 лістапада 1996г**.  Асноўны змест гэтых акцый быў накіраваны супраць спробаў А. Лукашэнкі усталяваць рэжым асабістай улады праз рэферэндум па змене Канстытуцыі, які адбыўся **24 лістапада 1996 г**. Пасля рэферэндуму арганізацыя праводзіць пікеты і акцыі супраць усталявання аўтарытарнай дыктатуры на Беларусі.

Сябры "Маладой Грамады" бралі актыўны ўдзел у студэнцкіх акцыях. Найбольш вядомым сярод іх быў пікет студэнцкага каардынацыйнага камітэта "Студэнцтва ў дзеянні" **20 сакавіка 1997 г.** супраць парушэння правоў студэнтаў і прымусовага размеркавання. У выніку старшыня арганізацыі Павел Знавец арыштаваны на 15 сутак, актывісты Сяргей Марцэлеў і Павел Карназыцкі былі пакараны судом 10 суткамі адміністрацыйнага арышту, пад час якога аб’явілі 5 дзённую сухую галадоўку, пасля якой былі дастаўлены ў шпіталь. Сяргей Марцэлеў адлічаны з БДУ загадам рэктара.

**14 лютага 1998 г –** адбыўся **II чарговы З’езд** БСДМ "Маладая Грамада", старшынём на якім быў абраны Павел Карназыцкі. Па шэрагу прычын вынікі з’езда былі прызнаныя несапраўднымі, і таму **28 лютага 1998 г.** быў скліканы **III нечарговы** **З’езд** БСДМ "Маладая Грамада". На пасаду старшыні быў абраны Сяргей Уладзіміравіч Марцэлеў (Мінск)**.**
**Амазонская нізіна** (парт.: bacia do rio Amazonas, ісп.: cuenca del Amazonas, Амазонія) — самая вялікая нізіна на Зямлі. Плошча звыш 5 млн км². Размешчана ў Паўднёвай Амерыцы. Распасціраецца ад Анд да Атлантычнага акіяна і паміж Гвіянскім і Бразільскі нагор’ямі, у басейне ракі Амазонка. Размешчана ў вобласці сінеклізы Паўднёва-Амерыканскай платформы, запоўненай пераважна палеазойскімі марскімі і меза- кайназойскімі кантынентальнымі адкладамі. Утварылася з прычыны дзейнасці ракі Амазонкі, у выніку назапашвання друзлых парод (працэс акумуляцыі). Пераважае гарачы (сярэднія месячныя тэмпературы 24—28 °C) і вільготны клімат (ападкаў 1500—3000 мм і больш у год).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Боўкінская абарона** — баі партызанскага атрада «Трынаццаць», часткі сіл 15-га партызанскага палка, 17-й партызанскай брыгады, атрада «Перамога», падраздяленняў іншых атрадаў супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў 5—18 кастрычніка 1943 года ў лесе каля вёскі Боўкі Быхаўскага раёна.

Ход абароны
-----------

У пачатку кастрычніка гітлераўцы, каб ачысціць свае прыфрантавыя тылы, накіравалі каля 25 000 карнікаў супраць партызан і мірных жыхароў, якія знаходзіліся пад аховай партызан у міжрэччы Проні і Дняпра. Партызаны занялі абарону ў Гарадзецкім урочышчы за 4 км на поўдзень ад вёскі Боўкі. Да 10 кастрычніка гітлераўцы не змаглі прарвацца ў лес. 11 кастрычніка праціўнік сіламі 707-й пяхотнай дывізіі, 747-га, 442-га, 118-га, 87-га грэнадзёрскага, 260-га артылерыйскага з прыдадзенымі ахоўнымі і сапёрнымі батальёнамі, авіяэскадрылляй бамбардыроўшчыкаў, уклініўся ў абарону партызан, заняў вёскі Боўкі, Ветранка, Дабужа, Смаліца, Александрова, Жалезінка і завяршыў акружэнне. Пасля баёў 14 кастрычніка полк «Трынаццаць» і большая частка цывільнага насельніцтва адышлі ў глыб лесу і занялі абарону за 3,5 км на паўднёвы усход ад вёскі Смаліца. Партызаны 15-га палка і падраздзяленняў іншых атрадаў прарваліся ў заходнім напрамку. Праціўнік бесперапынна атакаваў пазіцыі палка «Трынаццаць». У партызан скончыліся харчы, засталося мала боепрыпасаў. 18 кастрычніка яны з боем прарвалі кальцо акружэння і выйшлі ў паўднёва-ўсходнім напрамку. За час блакады полк «Трынаццаць» правёў больш за 20 баёў, знішчыў больш за тысячу карнікаў. Партызаны страцілі каля 300 чалавек забітымі. У баях вызначыліся батальёны пад камандаваннем М. І. Масквіна, І. Т. Мацяша, П. І. Звяздаева, партызанскага палка «Трынаццаць», атрад «Перамога» і іншыя.

Памяць
------

У гонар Боўкінскай абароны каля вёскі Дабужа ў 1966 годзе насыпаны Курган Бессмяротнасці.

Літаратура
----------

* *Л. М. Літвін.* Боўкінская абарона // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 88-89. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Божыдар-Каленчын** (польск.: Bożydar-Kałęczyn) -- назва юрыдыкі Божыдар, якая была створана ў 1702 г. часткова на зямлі былой вёскі Каленчын. Разам з іншымі юрыдыкамі вакол Старой Варшавы ён быў ліквідаваны ў 1791 г. на падставе закона аб гарадах.

У цяперашні час яго тэрыторыя знаходзіцца ў раёнах Сьрудмесця, Воля і Ахота.

Апісанне
--------

Юрыдыка была заснавана ў 1702 г. Я. Шварцэнбергам-Чэрным і першапачаткова ахоплівала тэрыторыю сучасных Ксёнжэцы, Смольна і ал. Ерусалімскіх. Адной з межаў юрыдыкі была Брацкая вуліца, якая атрымала такую ​​назву ў 1770 г. ад таго, што вяла да маёнтка мужчынскіх ордэнаў (братоў Паўлаў, місіянераў і аўгустынцаў). Ратуша юрыдыкі знаходзілася на вул. Новы Свят 8/10.

У 1774 г. на тэрыторыі юрыдыкі, якая тады належала Аўгусту Сулкоўскаму, было заснавана яўрэйскае паселішча Новая Ерусаліма. Знаходзіўся ён паміж сённяшнім пляцам Завішы і вул. Каліска. Паселішча было створана ў парушэнне старога прывілея de non tolerandis Judaeis, які забараняў яўрэям жыць і гандляваць у межах гарадскіх валоў і у межах 2 міль ад горада. Магістрат старой Варшавы падаў на Сулкоўскага ў маршалкоўскія суды і патрабаваў ліквідацыі яўрэйскага паселішча. Нягледзячы на ​​пратэсты яўрэяў, 23 студзеня 1776 года Новы Ерусалім спыніў сваё існаванне, маёмасць была канфіскавана, а дамы знесены. Нягледзячы на ​​кароткае існаванне, назва маёнтка прысутнічае ў пазнейшых назвах Ерусалімскіх валокаў і ал. Ерусалімскія.

Зноскі
------
**Эрмасільё** (ісп.: Hermosillo) — горад на паўночным захадзе Мексікі, сталіца штата Санора, уваходзіць у склад аднайменнага муніцыпалітэта і з'яўляецца яго адміністрацыйным цэнтрам. Насельніцтва - 855 563 чалавекі (перапіс 2020 года). Назва Hermosillo было дадзена ў гонар мексіканскага ваеннага, змагара за незалежнасць Мексікі - Хасэ Марыя Гансалеса дэ Эрмасільё.

Дэвіз горада: ісп. La Ciudad del Sol - Горад-Сонца, Горад-Утопія. Важны транспартны вузел, паветраныя перавозкі абслугоўвае Міжнародны аэрапорт Эрмасільё. Цэнтр раёна абрашанага земляробства. Баваўнянаачышчальная, маслабойная, лёгкая, хімічная прамысловасць, вытворчасць будматэрыялаў. Універсітэт.

Зноскі
------

1. ↑  Geographic Names Server — 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1194038'></a>
2. ↑
3. 1 2  Instituto Nacional de Estadística y Geografía — 1983.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q795074'></a>
4. ↑
**Лубін мнагалісты** (*Lupinus polyphyllus*) — від кветкавых раслін сямейства Бабовыя (*Fabaceae*).

Распаўсюджанне
--------------

Лубін мнагалісты родам з заходняй Паўночнай Амерыкі, ад паўднёвай Аляскі і Брытанскай Калумбіі на ўсход праз Альберту і заходні Ваёмінг да штатаў Юта і Каліфорнія. Звычайна расце ўздоўж ручаёў і рэк, аддаючы перавагу вільготным месцам жыхарства.

Апісанне
--------

Шматгадовая травяністая расліна з высокім (да 70 см) прамым і бароздавым, амаль голым, бліскучым сцяблом. Каранёвая сістэма стрыжневая, на каранях ёсць клубянькі з бактэрыямі, што здольныя засвойваць азот з паветра. Лісце пальчата-складанае, з 10-15 лісточкамі, на доўгіх хвосціках. Лісточкі складанага ліста ланцэтападобныя, каротказавостраныя, цэльнакрайнія, цёмна-зялёныя, зверху голыя, знізу прыціснута-дробнаваласістыя, па краі з цёмнымі вейчыкамі. Прылісткі шылападобныя, часта на 3/4 зрослыя з хвосцікамі, валасістыя, ападаюць.

Кветкі (у колькасці 50-80) сабраны ў доўгія верхавінныя гронкі (да 50 см даўжынёй). Чашачка двухгубая, з суцэльнымі або дробназубчастымі долямі. Вяночак матыльковы, у тры разы даўжэй чашачкі, сіні, радзей чырвоны. Човен дзюбападобна выгнуты. Тычынак 10, зрослых паміж сабой тычынкавымі ніткамі, утвараючы так званую тычынкавую трубку, усярэдзіне якой знаходзіцца слупок. Завязь верхняя. Формула кветкі: {\displaystyle \ast K\_{5}\;C\_{1=2=(2)}\;A\_{10}\;G\_{1}}.

Боб — падоўжаны, вузкі, пляскаты, чорны, густаваласісты, двухстворкавы, паміж насенінамі ёсць папярочныя перагародкі. Цвіце ў маі-ліпені.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 77. — 160 с. — 2 350 экз.

Спасылкі
--------

* Germplasm Resources Information Network: *Lupinus polyphyllus*
* Plants of British Columbia: *Lupinus polyphyllus* Архівавана 14 студзеня 2016.
* Jepson Flora Project: *Lupinus polyphyllus*
* Lupins — geography, classification, genetic resources
* Шматгадовыя forms of Washington lupin (*L. polyphyllus* Lindl.) for effective use in Finland

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO |
**Арсе́н Бары́савіч Ава́каў** (укр.: Арсен Борисович Аваков, арм.: Արսեն Բորիսի Ավակով; нарадзіўся 2 студзеня 1964, Баку, Азербайджанская ССР) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч армянскага паходжання. Міністр унутраных спраў Украіны ў 2014—2021 гадах.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 2 студзеня 1964 года ў Баку ў сям’і вайскоўца. Па нацыянальнасці армянін.

З 1966 года стала жыве ва Украіне. Грамадзянін Украіны.

У 1988 годзе скончыў Харкаўскі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Аўтаматызаваныя сістэмы кіравання», кваліфікацыя — інжынер-сістэматэхнік. У 1987—1990 гадах працаваў інжынерам ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце аховы вод у Харкаве.

У 1990 годзе заснаваў і ўзначаліў АТ «Інвестар», а ў 1992 годзе — камерцыйны банк «Базіс».

У 2002 годзе абраны членам выканаўчага камітэта Харкаўскага гарадскога савета. Падчас прэзідэнцкай кампаніі 2004 года быў намеснікам кіраўніка харкаўскага штабу Віктара Юшчанкі.

4 лютага 2005 года ўказам прэзідэнта Украіны Віктара Юшчанкі прызначаны старшынём Харкаўскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі.

З восені 2011 года да снежня 2012 года знаходзіўся ў палітычнай эміграцыі ў Італіі праз пераслед ва Украіне з боку рэжыму Віктара Януковіча.

У 2012 годзе абраны народным дэпутатам Украіны.

Падчас Рэвалюцыі 2014 года быў адным з камендантаў Еўрамайдана.

27 лютага 2014 года Вярхоўная рада Украіны зацвердзіла Арсена Авакава на пасадзе міністра ўнутраных спраў Украіны.

Па ініцыятыве Авакава ў 2014 годзе былі створаны Нацыянальная гвардыя Украіны і добраахвотніцкія батальёны. Яны далі магчымасць спыніць ваенную агрэсію з боку Расійскай федэрацыі на Усходзе Украіны.

У ноч з 7 на 8 красавіка 2014 года Авакаў асабіста кіраваў штурмам будынка Харкаўскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі, які быў захоплены сепаратыстамі і баевікамі з Расійскай Федэрацыі.

Авакаў ініцыяваў намаганні МУС па ўкараненні біяметрычных пашпартоў, што было ўмовай увядзення бязвізавага рэжыму Украіны з краінамі ЕС.

Авакаў абараняў байца Нацыянальнай гвардыі Украіны Віталя Марківа ў Італіі. Пры ўдзеле Авакава суд у Мілане (Італія) зняў з Марківа абвінавачанні ў гібелі фотарэпарцёра Андрэа Ракелі (Італія) і Андрэя Міронава (Расійская Федэрацыя) у Славянску ў маі 2014 года.

Авакаў быў міністрам унутраных спраў Украіны з 24 лютага 2014 да 15 ліпеня 2021 года, пры двух Прэзідэнтах Украіны — Пятру Парашэнку і Уладзіміры Зяленскім, уваходзіў у пяць складаў Кабінета міністраў Украіны. Гэта самая доўгая кадэнцыя за гісторыю незалежнай Украіне.

Дзяржаўныя ўзнагароды
---------------------

* Заслужаны эканаміст Украіны (22.06.2007);
* Ордэн «За заслугі» III ступені (15.04.2016);
* Ордэн Ганаровага легіёна (Францыя) (09.06.2022).

Зноскі
------

1. ↑  *Святослав Хоменко*. "ХНР": Харьковская неудавшаяся республика **(нявызн.)**. *bbc.com*.  BBC (8 красавіка 2015).
2. ↑  17-минутный штурм ХОГА отрезвил Кремль, - Аваков **(нявызн.)**. *dsnews.ua* (8 красавіка 2019).
3. ↑  ОБСЕ требует расследовать гибель Рокелли и Миронова **(нявызн.)**. *bbc.com*.  BBC (26 мая 2014).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Арсен Барысавіч Авакаў
* Асабісты сайт (руск.)
Раўнінныя заліўныя палі ў Японіі.
Тэрасы заліўных палёў у правінцыі Юньнань на поўдні Кітая.
**Заліўное поле**, або **чэк** (англ.: Paddy field, яп.: 水田) — участак ворнай зямлі для вырошчвання рысу або паўводных культур, які заліваецца вадой і агароджаны валамі, што ўтрымліваюць гэтую ваду.

На заліўных палях вырошчваецца каля 90 % сусветнай прадукцыі рысу. Яны маюць перавагу над сухадольнымі палямі дзякуючы высокай ураджайнасці.

Заліўныя палі ствараюць на горных тэрасах і раўнінах. Яны з'яўляюцца тыповымі для краін Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі, галоўнай сельскагаспадарчай культурай якіх з'яўляецца рыс — Японіі, Карэі, Кітая, В'етнама, Тайланда, М'янмы, Малайзіі, Лаоса, Філіпін, Непала, а таксама Індыі і Шры-Ланкі. У апошні час такія палі атрымалі распаўсюджванне ў Еўропе, у рэгіёнах, дзе вырошчваюць рыс, перш за ўсё ў Італіі і Паўднёвай Францыі.

Агульная плошча рысавых арашальных сістэм ва Украіне — каля 62 тысяч гектараў, у тым ліку ў Херсонскай вобласці — 17 тыс. га, у Адэскай вобласці — 13 тыс. га, у АР Крым — 32 тысячы гектараў.

Заліўныя рысавыя палі фармуюць экасістэму рыб, рэптылій, амфібій, насякомых, крабаў, птушак і дробных грызуноў. Некаторыя з іх ўжываюцца ў ежу сялянамі ў Азіі, як крыніца бялкоў (Lethocerus indicus, Pomacea canaliculata, Esanthelphusa).

Заўвагі
-------

1. ↑  Інститут рису УААН **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 кастрычніка 2007. Праверана 3 мая 2017.
2. ↑  Cooked Giant Water Bugs **(нявызн.)**. Праверана 9 жніўня 2016.
3. ↑  Setalaphruk, Chantita.  Children's traditional ecological knowledge of wild food resources: a case study in a rural village in Northeast Thailand(нявызн.), *Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine* (15 кастрычніка 2007). Праверана 26 ліпеня 2016.
4. ↑  Thai local food **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 студзеня 2017. Праверана 6 студзеня 2017.

Спасылка
--------

* Інстытут рысу УААН Архівавана 11 кастрычніка 2007. (укр.)  (руск.)  (англ.)
* Рысаводства ў Японіі Архівавана 21 красавіка 2006. (англ.)
* Біялагічныя асаблівасці і тэхналогія вырошчвання рысу Архівавана 18 верасня 2009.
* ПОЧАТОК БУВ ТАКИМ… Одеські вісті, НОМЕР 57 (3372) — 29.03.2006 Архівавана 26 студзеня 2009.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Хацяноўскі.
**Канстанцін Уладзіміравіч Хацяно́ўскі** (нар. 22 мая 1954, Санкт-Пецярбург) — беларускі мастак.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1954 годзе ў Ленінградзе. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1976 годзе. Вучыўся ў П. А. Семчанкі, Л. І. Талбузіна. З 1994 года дырэктар выдавецтва «Кавалер паблішэрс». Удзельнік мастацкіх выстаў з 1980 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года, член Беларускага саюза дызайнераў з 2002 года.

Творчасць
---------

Працуе ў галіне плаката, кніжнай графікі, дызайну. Аўтар плакатаў «Лёс планеты — твой лёс» (1986), «Апошняя старонка Чырвонай кнігі» (1987), «Перабудуй» (1988), «Першы Мінскі фестываль духоўнай музыкі» (1989), «Я ёсць, але хто я?» (1990) і інш.; дызайну грошай Рэспублікі Беларусь (1991).

Работы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, у Музеі сучаснага мастацтва[en] г. Таяма, Японія, музеі плаката[ru] ў Вілянаве (Польша), музеі выяўленчага мастацтва унівесітэта штата Канэктыкут (ЗША), фондах БСМ, мастацкім аб’яднанні «Цэнтральны Дом мастака» ў Маскве.

Узнагароджаны шматлікімі прэміямі рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў плаката, дызайна кнігі.

Літаратура
----------

* *Салавей Л. Ф.* Хацяноўскі Канстанцін Уладзіміравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

Спасылкі
--------

* ХАЦЯНОЎСКІ К. У. Архівавана 22 мая 2021.