**Фе́рэнц Дзью́рчань (Дзю́рчань)** (венг.: Gyurcsány Ferenc; 4 чэрвеня 1961, Папа, заходняя Венгрыя) — буйны венгерскі прадпрымальнік, палітычны і дзяржаўны дзеяч. З 29 верасня 2004 па 14 красавіка 2009 прэм'ер-міністр Венгрыі. Лідар Венгерскай сацыялістычнай партыі. 21 сакавіка 2009 года абвясціў аб сваім сыходзе з пасады прэм’ер-міністра

Біяграфія
---------

Вучыўся на педагога, потым атрымаў адукацыю ва ўніверсітэце Януса Паноніўса (Janus Pannonius university, горад Печ).

Палітычную кар’еру пачаў у Асацыяцыі маладых спецыялістаў, а з 1990 года перайшоў з палітыкі ў бізнес, заснаваў шэраг кампаній, самая буйная з якіх — «Альтус», і заняў 50 месца ў рэйтынге самых багатых людзей Венгрыі.

У 2002 вярнуўся ў палітыку ў якасці галоўнага стратэгічнага саветніка Петэра Медьешы, папярэдняга прэм’ер-міністра Венгрыіі. Потым у 2003 стаў міністрам па справах спорту, дзяцей і моладзі.

Прэм’ер-міністр
---------------

Прэм’ер-міністр Венгрыі з 29 верасня 2004 года.

За некалькі месяцаў да гэтага адбылося далучэнне Венгрыі да Еўрасаюза. Эканамічнае становішча ў краіне ўжо тады было значна напружаным, што было звязана са значным ростам дэфіцыту дзяржаўнага бюджэту.

У праграме новага ўрада ўпор рабіўся на ўмацаванне прынцыпа размеркавнання дзяржаўных сродкаў, стварэнне роўных магчымасцей для ўсіх сацыяльных груп. Новы ўрад таксама быў намераны актывізаваць удзел Венгрыі ў дзейнасці ЕС і выканаць да 2008 года ўсе патрабаванні Еўрасаюза, звязаныя з пераходам на еўра. Гэта запатрабавала прыняцця шэрага непапулярных захадаў і строгай эканоміі дзяжбюджэту.

18 верасня 2006 года ў венгерскай сталіцы пачаліся хваляванні — пратэстуючыя нападалі на дзяржаўныя ўстановы, падпальвалі аўтамабілі, нападалі на паліцыю, абвінавачваючы прэм’ер-міністра ў тым, што, як стала вядома з уцечак у СМІ, ён хлусіў выбаршчыкам, прыўкрашваючы эканамічнае становішча ў краіне.

У першы ж дзень вулічных хваляванняў Дзьюрчань абвясціў: «Я застаюся і буду выконваць сваю працу. Я сур’ёзна настроены на рэалізацыю сваёй праграмы… Разумею ўсю крытыку ў свой адрас, але трэба адрозніваць здаровую крытыку ад простага вандалізму. Калі дзве-тры тысячы людзей не разумеюць, што можна рабіць. а чаго нельга, гета не з’яўляецца падставай для таго, каб парушаць мір і пакой у краіне».

Антыўрадавыя выступленні працягваліся два тыдні.

1 кастрычніка 2006 года ў Венгрыі адбыліся мясцовыя выбары, на якіх правячая партыйная кааліцыя пацярпела поўнае паражэнне. Правая апазіцыя на чале з партыяй «Фідэс» атрымала большасць у абласных сабраннях як мінімум у 18 з 19 акруг і пасады мэраў не менш чым у 19 з 23 буйнейшых гарадоў краіны.

У той жа дзень прэзідэнт Венгрыі Ласла Шойом заклікаў Дзьюрчаня адправіць урад у адстаўку. Шойом крытыкаваў прэм’ер-міністра за выкарыстанне «недапушчальных метадаў палітычнай барацьбы, якія падрываюць давер да венгерскай дэмакратыі», і «маральны крызіс», у якім краіна апынулася з-за яго. Прэзідэнт заклікаў дэпутатаў вынесці ураду вотум недаверу.

Партнёры па ўрадавай кааліцыі — сацыялісты і свабодныя дэмакраты, якія мелі ў парламенце надзейную большасць, адхілілі ўмяшальніцтва прэзідэнта, які згодна з канстытуцыяй выконвае толькі цырыманіяльныя функцыі. А Ферэнц Дзьюрчань зноў абвясціў, што ў адстаўку не сыдзе і працягне рэформы, якія прадугледжваюць бюджэтную эканомію.

Выступленне прэзідэнта прывяло да аднаўлення акцый пратэста ў сталіцы. Ужо ў ноч на 2 кастрычніка дзясяткі тысяч жыхароў Будапешта зноў выйшлі да будынка парламета, заклікаючы да адстаўкі ўрада. рэперкусіі назіраліся на працягу кастрычніка, і наступнай вясной, гэта значыць у гадавіны падзей 1956 года і венгерскай рэвалюцыі 1848 года, але з лета 2007 пазіцыі кабінета значна ўмацаваліся.

12 сакавіка 2009 года Дзьюрчань абвясціў аб сваім сыходзе з пасады прэм’ер-міністра. Яго пераемнікам на партыйным сходзе, які адбыўся 5 красавіка 2009 года, быў абраны Гордан Байнаі

Зноскі
------

1. 1 2  *Нацыянальны Сход Венгрыі* Parliamentary Information System Праверана 22 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648716'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q50572750'></a>
2. ↑  Undgarischer Premier Gyurcshany bot Rücktritt an(недаступная спасылка) (ням.)


| ⛭≛ Сцяг Венгрыі Прэм’ер-міністры Венгрыі |
| --- |
| Венгерская рэвалюцыя 1848 года | Лаяш Бацьяні ·  Адам Рэчэі ·  Лаяш Кошут ·  Берталан Семерэ |  |
| Каралеўства Венгрыя у складзе Аўстра-Венгрыі | Дзьюла Андрашы ·  Меньхерт Лоньяі ·  Ёжэф Славі ·  Іштван Біта ·  Бела Венкхейм ·  Кальман Ціса ·  Дзьюла Сапары ·  Шандар Векерле ·  Дэзё Банфі ·  Кальман Сель ·  Карай Куэн-Хедэрвары ·  Іштван Ціса ·  Геза Феервары ·  Шандар Векерле ·  Карай Куэн-Хедэрвары ·  Ласла Лукач ·  Іштван Ціса ·  Морыц Эстэрхазі ·  Шандар Векерле ·  Янаш Хадзік |
| Венгерская Народная Рэспубліка | Міхай Караі ·  Дэнеш Берынкеі |
| Венгерская Савецкая Рэспубліка | Шандар Гарбаі ·  Дзьюла Пейдль |
| Контррэвалюцыйныя ўрады | Дзьюла Караі ·  Дэжо Патанцьюш-Абрахам |
| Румынская акупацыя | Іштван Фрыдрых ·  Карай Хусар |
| Каралеўства Венгрыя (1920—1944) | Шандар Шыманьі-Шэмадам ·  Пал Тэлекі ·  Іштван Бетлен ·  Іштван Ракаўскі ·  Дзьюла Караі ·  Дзьюла Гёмбёш ·  Кальман Дараньі ·  Бела Імрэдзі ·  Пал Тэлекі ·  Ферэнц Керэстэш-Фішэр ·  Ласла Бардашы ·  Ферэнц Керэстэш-Фішэр ·  Міклаш Калаі ·  Дзёмэ Стояі ·  Геза Лакаташ |
| Венгерская дзяржава | Ферэнц Салашы |
| Часовы ўрад савецкай акупацыі (1944—1946) | Бела Міклаш ·  Золтан Тылдзі |
| Другая Венгерская Рэспубліка | Ферэнц Надзь ·  Лаяш Дзіньеш ·  Іштван Добі |
| Венгерская Народная Рэспубліка | Іштван Добі ·  Мацьяш Ракашы ·  Імрэ Надзь ·  Андраш Хегедзюш ·  Імрэ Надзь ·  Янаш Кадар ·  Ферэнц Мюніх ·  Янаш Кадар ·  Дзьюла Калаі ·  Енё Фок ·  Дзьёрдзь Лазар ·  Карай Грос ·  Міклаш Немет |
| Венгрыя (з 1989 года) | Міклаш Немет ·  Ёжэф Антал ·  Петэр Бораш ·  Дзьюла Хорн ·  Віктар Орбан ·  Петэр Медзьешы ·  Ферэнц Дзьюрчань ·  Гордан Байнаі ·  Віктар Орбан |
| Партал:Палітыка — Венгрыя |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Лентапедыя · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · OpenSanctions |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 132424967 · GTAA: 105412 · ISNI: 0000 0001 2211 1033 · LCCN: nb2005010541 · NKC: js20060428004 · NLP: A33345934 · NSZL: 000000018308 · SUDOC: 122656830 · VIAF: 52849357 |

 |