Кобрынскі строй з в. Хабовічы (Кобрынскі раён), канец XIX — пач. XX ст. Музей старажытнабеларускай культуры
**Кобрынскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Заходнім Палессі. Бытаваў у ХІХ — пачатку ХХ ст. пераважна на тэрыторыі Жабінкаўскага і Кобрынскага раёнаў. Вызначаўся завершанасцю форм, віртуознай распрацоўкай арнаменту жаночага касцюма.

Жаночае адзенне
---------------

Жанчына з вёскі Ліпава ў традыцыйным і вельмі архаічным кобрынскім сялянскім строі. Фатограф Дзмітрый Георгіеўскі, 1937 г.
Комплекс летняга жаночага адзення складаўся з кашулі, спадніцы, фартуха. Кашулю шылі з даматканага льнянога палатна, кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі, адкладным або стаячым каўняром, прамым рукавом, які заканчваўся фальбонкай або каўнерцам. Аздаблялі кашулю вышыўкай (процягам, крыжыкам), радзей узорыстым ткацтвам і маршчэннем тканіны. Дробнаўзорысты (геаметрычны або раслінны) чырвона-малінавы арнамент з невялікімі ўкрапінамі чорнага ці цёмна-сіняга збіраўся ў вузкія, аднолькавай шырыні шлячкі (нагадваюць тасёмкі), што ў падоўжным ці папярочным кірунку запаўнялі ўсю паверхню рукавоў. У блізкім да кашулі кампазіцыйна-арнаментальным вырашэнні афармляўся фартух, пашыты з 2 дэкаратыўна злучаных полак белай ільняной тканіны.

Адметнасць кобрынскага строю ў спосабе нашэння фартухоў (апраналі 2 фартухі так, каб асноўны арнамент ніжняга фартуха быў відзён з-пад верхняга). Спадніцы шылі з 4 полак узорыстай тканіны: ільняных — з серабрыста-белай, вытканай у тэхніцы шматнітовага ткацтва (у крыжы, акенцы, паскі); ваўняныя (андаракі) — з чырвонай, запоўненай вузенькімі лініямі-прасноўкамі. Радзей выраблялі андарак з чорнай або цёмна-сіняй тканіны з белымі, зялёнымі, сінімі, фіялетавымі прасноўкамі. Падпяразвалі спадніцу поясам з кутасамі, вытканым у разнаколерныя палосы. Зрэдку надзявалі гарсэт.

Жыхары горада Кобрын. Каля 1916
Галаўныя ўборы — намітка, белая палатняная хустка, упрыгожаная «павай» (пяром або веерам з пер’яў), чапец, вянок. Асаблівую велічнасць і пластычную стройнасць касцюму надавала намітка, абматаная вакол твару і жывапісна задрапіраваная на спіне. Шыйнымі ўпрыгожаннямі былі пацеркі, стужкі, абразкі.

Мужчынскае адзенне
------------------

Вокладка альбома «Беларускія народныя строі» (2014) Міхаіла Раманюка: сяляне ў кобрынскім строі
Мужчынскае адзенне складалася з кашулі навыпуск, падпяразанай поясам, белых палатняных нагавіц, галаўнога ўбору — саламянага картуза, аздобленага ўзорыстай тасёмкай па верху і маляўнічай какардай, шапкі (круглай, чубатай). Верхняе адзенне мужчын і жанчын: світа (латушка, з вусам), пашытая з белага або шэрага валенага сукна і аздобленая на грудзях і бакавых клінах стракатымі пышнымі кутасамі і вышыўкай малінавымі, блакітнымі ніткамі воўны; куртка, кажух.

Літаратура
----------

* Беларускі народны касцюм / Л. І. Маленка; [маст. Э. Э. Жакевіч]. — Мінск : Ураджай, 2001.
* *Маленко, Л. И.* Белорусский костюм XIX—XX вв. / Л. И. Маленко. — Минск : Белорусская наука, 2005.
* *Маслова, Г. С.* Народная одежда русских, украинцев, белорусов в XIX — нач. XX вв. / Г. С. Маслова // Восточно-славянский этнографический сборник. — М. 1956.
* *Романюк, М. Ф.* Белорусская народная одежда / М. Ф. Романюк. — Мінск : Беларусь, 1981. — 473 с.


| ⛭Беларускае народнае мастацтва |
| --- |
| Кераміка | 

Бабінавіцкая • 
Бабруйская  • 
Бешанковіцкая ‎ • 
Благаўская • 
Віцебская • 
Гарадоцкая • 
Гарадоцкая (Глускі раён) • 
‎Гараднянская • 
Глыбоцкая‎ • 
Дарасінская ‎ • 
‎Дзісенская • 
Дубровенская • 
Івянецкая • 
Копыская • 
Крэўская • 
Крычаўская • 
Магілёўская • 
Мазырская • 
Мсціслаўская • 
Пагост-загародская • 
Падняпроўская • 
‎Палеская • 
‎Пружанская • 
‎Ракаўская
*Кафля:*
‎Мазырская • 
‎Магілёўская • 
Мсціслаўская • 
‎Гальшанская • 
‎Гродзенская • 
‎Зэльвенская
 | Выраб з саломкі. Беларуска |
| Разьба | 

*Разьба:*
Беларуская рэзь‎ • 
Веткаўская разьба‎ • 
Магілёўская разьба • 
Сожская скань
 |
| Мэбля | 

*Куфры:*
Агоўскія • 
Давыд-Гарадоцкія • 
Лідскія
 |
| Скульптура | 

Абразкі каменныя • 
Беларускія народныя крыжы
 |
| Шкло | 

Мазырскае  • 
Мсціслаўскае  • 
Налібоцкае  • 
Урэцкае 
 |
| Салома | 

Аплікацыя саломкай • Рухаўскія дываны
*Саломапляценне:*
Саламяныя павукі • Саламяны капялюш
 |
| Ткацтва | 

**Народнае ткацтва**: Ажурнае • 
Бранае • 
Выбарнае • 
Двухасноўнае • 
Двухнітовае • 
Верхнядзвінскае • 
Гродзенскае • 
Капыльскае • 
Слуцкае
*Ручнікі:*
Дубровенскія  • 
Капыльска-Клецкія • 
Кіраўскія  • 
Магілёўскія  • 
Мотальскія  • 
Калінкавіцкія • 
Віцебскія  • 
Буда-Кашалёўскія • 
Неглюбскія • 
Ляхавіцкія
*Дываны:*
Падвойныя
*Шпалеры:*
Карэліцкія 
*Паясы:*
Кунтушовыя (Слуцкія)
 |
| Адзенне | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Строі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Заходняе Палессе | 

Дамачаўскі • 
Кобрынскі • 
Мотальскі • 
Маларыцкі • 
Пінска-Івацэвіцкі
 |
| Усходняе Палессе | 

Брагінскі строй • 
Давыд-Гарадоцка-Тураўскі • 
Ельска-Нараўлянскі • 
Калінкавіцкі • 
Турава-Мазырскі
 |
| Падняпроўе | 

Буда-Кашалёўскі • 
Быхаўскі • 
Магілёўскі • 
Мсціслаўска-Клімавіцкі • 
Краснапольскі • 
Неглюбскі
 |
| Цэнтральная Беларусь | 

Капыльска-Клецкі • 
Ляхавіцкі • 
Пухавіцкі • 
Слуцкі
 |
| Панямонне | 

Ваўкавыска-Камянецкі • 
Навагрудскі
 |
| Віленшчына | Вілейскі |
| Паазер’е (Падзвінне) | 

Дзісенскі • 
Дубровенскі • 
Лепельскі • 
Расонскі • 
Смаленскі
 |

 |

 |
| Рознае | 

Агоўская размалёўка • 
Батлейка • 
Выцінанка • 
Маляваныя дываны • 
Кавальства • 
Набіванка • 
Пісанка • 
Беларускі народны роспіс на шкле • 
Беларуская народная цацка • 
Цікетка
 |