**«Кало́жскі дабраве́ст»** — міжнародны фестываль праваслаўных песняспеваў, які штолюты ладзіцца ў Гродне з 2002 года.

Суарганізатарамі фестывалю выступаюць Гродзенская епархія і Гродзенскі абласны выканаўчы камітэт пры адначасным дафінансаванні Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Адкрыццё і закрыццё прымае Гродзенскі абласны драматычны тэатр. Папярэдне ў студзені праводзіцца адборачнае праслухоўванне хароў Гродзенскай епархіі. Конкурснае праслухоўванне з удзелам замежных хароў прымае сабор Пакрова Багародзіцы.

Лік удзельнікаў абмяжоўвалі 45 харамі. Працягласць выступу мела складаць да 20 хвілін для дарослых і да 15 хвілін для дзіцячых хароў. Песняспевы мелі ўключаць: 1) духоўныя творы беларускіх кампазітараў; 2) творы Аляксандра Архангельскага, Сяргея Рахманінава, Пятра Чайкоўскага і Паўла Часнакова (рамантычны перыяд); 3) партэсныя спевы Дзмітрыя Бартнянскага, Максіма Беразоўскага і Сцяпана Дзегцярова (харавая класіка); 4) хатнія спевы; 5) распеў не ў гарманізацыі — балгарскі, грэчаскі, знакавы, кіеўскі або хатні.

Намінацыі
---------

На 2021 год на «Каложскім дабравесце» прысуджалі ўзнагароды ў 8 намінацыях:

* царкоўныя хары епархіі і раённых цэнтраў (ад 9 чалавек);
* царкоўныя ансамблі епархіі (да 8 чалавек);
* царкоўныя хары (ад 12 чалавек) і ансамблі (да 12 чалавек) абласных гарадоў;
* хары святароў і духоўных школ;
* свецкія прафесійныя гурты;
* свецкія аматарскія гурты;
* дзіцячыя царкоўныя гурты;
* дзіцячыя свецкія гурты.

Журы
----

На 2021 год міжнароднае журы «Каложскага дабравесту» з 10 асоб ад пачатку ўзначальваў клірык сабору Пакрова Багародзіцы Андрэй Бандарэнка. У склад журы ўваходзіў старшыня аргкамітэта фестывалю Анатоль Ненартовіч, які ўзначальваў царкву Сабору ўсіх беларускіх святых, а таксама музыказнаўцы і святары з 6 краін Еўропы: Латвіі, Польшчы, Расіі, Румыніі, Украіны і Францыі.

Гісторыя
--------

У 2002 годзе ў Гродне прайшоў 1-ы фестываль «Каложскi дабравест», прымеркаваны да 10-годдзя адраджэння Гродзенскай епархіі. У лютым 2008 года 7-ы абласны фестываль праваслаўных песняспеваў, які ў той год атрымаў назву «Каложскі дабравест», сабраў 39 царкоўных і свецкіх хароў з 6 краін Еўропы — Беларусі, Літвы, Польшчы, Расіі, Украіны і Сербіі. У склад журы ўвайшлі прадстаўнікі 4-х краін. Нязменным старшынёй журы быў святар і кампазітар Андрэй Бандарэнка. Пасля дня Божага Нараджэння цягам калядных святаў журы адбірала ўдзельнікаў фестывалю сярод усіх царкоўнапрыходскіх хароў Гродзенскай вобласці. Свецкія хоры дасылалі заяўкі на ўдзел самі. У межах «Каложскага дабравесту» ладзілі навуковую канферэнцыю з удзелам спецыялістаў Мікалай Шыманскага з Мінска і Мікалая Дзянісава з Масквы. Працягласць фестывалю павялічылі да 4-х дзён за кошт урачыстага адкрыцця з гала-канцэртам. Пастаяннымі членамі журы былі начальнікі ўпраўлення культуры Гродзенскага аблвыканкама Аляксандр Лойка і кіраўнік Гайнаўскага фестывалю на Падляшшы пратаярэй Міхаіл Нігярэвіч. Членам аргкамітэта фестывалю быў начальнік аддзела ў справах рэлігій і нацыянальнасцей Гродзенскага аблвыканкама Ігар Папоў. З Літвы прыехаў хор Клайпедскага дабрачыння «Іверская свечка» пры Свята-Мікалаеўскай царкве ў Цельшах. З Сербіі — хор Дзбюрдава. У рамках фестывалю ў Гарадской выставачнай зале Гродна правялі фотавыставу «Праваслаўны храмы Гродзеншчыны». Гала-канцэрт закрыцця прайшоў з аншлагам. Спаборніцтва праходзіла ў намінацыях сярод хароў святароў і духоўных школ, царкоўных ансамбляў Гродзенскай епархіі, дзіцячых царкоўных калектываў, а таксама свецкіх аматарскіх асобна для дарослых і дзіцяча-юнацкіх. Пераможцаў узнагароджвалі тэлевізарамі, магнітафонамі і прагравальнікамі лічбавых відэадыскаў. Галоўную ўзнагароду атрымаў Нацыянальны акадэмічны народны хор Беларусі імя Генадзя Цітовіча пад кіраўніцтвам Міхася Дрынеўскага, які выканаў творы беларускіх кампазітараў Аляксея Туранкова, Мікалая Шчаглова, Андрэй Бандарэнкі і Мікалая Бутомы.

8—21 лютага 2009 года на 8-ы фестываль «Каложскі дабравест» завіталі звыш 40 хароў з суседніх Літвы, Польшчы, Расіі і Украіны. Ад Беларусі выступілі хор тэалагічнага факультэта БДУ, прыходскія хоры епархій Беларусі і хоры з Брэста, Оршы і Гомлю. У склад журы ўвайшлі іерэй Андрэй Бандарэнка, народны артыст Міхась Дрынеўскі, мастацкі кіраўнік Міжнароднага харавога фестывалю ў Эстоніі Валерый Пятроў, сакратар Саюза кампазітараў Украіны Іван Тараненка і расійскі кампазітар Мікалай Дзянісаў. Заключны гала-канцэрт у зале Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра прайшоў з аншлагам. Узнагароды атрымалі хоры з Гродна, Калініграда і Луцка (Валынская вобласць).

10—13 лютага 2010 года ў 9-м фестывалі «Каложскі дабравест» удзельнічалі 39 хароў з Беларусі і суседніх Літвы, Польшчы, Расіі і Украіны. Упершыню завіталі жаночы ансамбль манастыра святога Герарда ў Ерэване (Арменія) і хор «Бранка» сабора ў Нішы (Сербія). На канцэртах фестывалю выступілі Дзяржаўны камерны хор Беларусі, Нацыянальны акадэмічны народны хор імя Цітовіча і хор святароў Гродзенскай епархіі пад кіраўніцтвам Андрэя Бандарэнкі. Галоўную ўзнагароду атрымаў хор манастыра святога Герарда пад кіраўніцтвам Мгера Наваяна.

16—19 лютага 2011 года адбыўся 10-ы фестываль «Каложскі дабравест», які адкрываў Міхась Дрынеўскі. У 2011 годзе фестываль атрымаў званне міжнароднага ад Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. У лютым 2012 года 11-ы фестываль сабраў 45 хароў з 8 краін Еўропы — Беларусі, Грэцыі (упершыню), Літвы, Польшчы, Расіі, Румыніі, Сербіі і Украіны. Узнагароды прысудзілі ў 3-х ступенях па 9 намінацыях. Галоўную ўзнагароду атрымаў дзіцячы хор «Натхненне» музычна-харавой школы № 106 у Маскве (Расія), якім кіравала Вольга Скварцова. Пераможцаў уганаравалі бронзавай статуэткай у выглядзе сімвала фестывалю, выкананай скульптарам Уладзімірам Панцялеевым. Спадарожна праводзіліся вечары паэзіі, выставы і кіналекторыі. Фестываль «Каложскі дабравест» фінансавалі Гродзенскі аблвыканкам і Гродзенская епархія.

27 лютага — 2 сакавіка 2013 года прайшоў 12-ы «Каложскі дабравест». Папярэдне ў студзені падчас калядных святаў зладзілі адбор сярод прыходскіх хароў Гродзенскай епархіі. З-за мяжу да ўдзелу запрасілі хары з 7 краін Еўропы — Літвы, Польшчы, Расіі, Румыніі, Сербіі і Францыі. Агулам у фестывалі ўдзельнічала 45 хароў. Пераважна выконваліся творы беларускіх аўтараў і мясцовых напеваў, а таксама знакавы, шляхавы, хатні, кіеўскі, балгарскі і грэчаскі распеў, як і штодзённы песняспеў. Спадарожна праводзіліся: выстаўка з фондаў Гродзенскага дзяржаўнага музея гісторыі рэлігіі, вечар духоўнай паэзіі і аўтарскай песні, кіналекторый, мастацкія выставы ў Гродзенскай выставачнай залі і музеі Гродзенскага абласнога метадычнага цэнтра народнай творчасці, а таксама фотавыстава «Праваслаўны свет». 28 лютага ладзілі канцэрт студэнцкага хору Маскоўскай дзяржаўнай кансерваторыі (Расія), а 1 сакавіка — Архірэйскага хору сабору Аляксандра Неўскага ў Парыжы (Францыя) і хору спеўных стараверскіх прыходаў Сібіры.

19—22 лютага 2014 года адбыўся 13-ы «Каложскi дабравест». У фестывалі прынялі ўдзел 37 хароў з 6 краін. Адкрыццё і закрыццё правялі ў Гродзенскім абласным драмтэатры, а спаборнае праслухоўванне — у саборы Пакрова Багародзіцы. 20—21 лютага ў Гродзенскім музычным каледжы і Новым замку ладзілі канцэрты хароў з Арменіі, Расіі і Украіны. У спаборніцтве ўдзелічалі 4 хары з Расіі, 3 з Польшчы, 2 з Украіны і па 1 з Арменіі і Румыніі. На адкрыцці выступіў студэнцкі хор Маскоўскай кансерваторыі пад кіраўніцтвам Станіслава Калініна. Ладзіліся фотавыстава «Нашыя храмы» фотаклуба «Гродна», асабістая фотавыстава Уладзіміра Лябецкага «Праваслаўная Сербія вачыма беларусаў» і выстаўка абразоў Міколы Цудатворцы ў Гродзенскім музеі рэлігіі. У закрыцці ўзяў удзел беларускі экзарх Павел. Таксама ладзілі кінапаказы фільмаў «Вялікі пост» і «Ікона». У межах фестывалю прадставілі кнігу Ларысы Густавай «Царкоўны спевы. Беларуская спеўная культура праваслаўнай традыцыі». Сярод іншага выступілі мужчынскі хор стараабрадніцкага сабора Пакрова Багародзіцы ў Маскве і жаночы хор «Аватамк» царквы Рыгора Асветніка Эміядзінскага манастыра (Арменія). Галоўную ўзнагароду атрымаў студэнцкі хор Казанскай дзяржаўнай кансерваторыі (Рэспубліка Татарстан, Расія).

11—14 лютага 2015 года «Каложскі дабравест» сабраў 20 хароў з Беларусі і яшчэ 20 з 6 іншых краін Еўропы — Літвы, Малдовы (упершыню, свецкі і царкоўны), Польшчы, Расіі, Румыніі і Украіны. Сярод іншых запрасілі студэнцкі хор Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі і хор «За веру і айчыну» інжынерных войскаў Расіі. 8—12 студзеня праводзілі адборачнае праслухоўванне хароў Гродзенскай епархіі ў Свіслачы, Росі (Ваўкавыскі раён), Мастах і Азёрах (Гродзенскі раён). Спадарожна ў Каложскай царкве Барыса і Глеба праходзіла выстаўка сучасных абразоў з Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны. Таксама прадставілі альбом Алёны Шацько «Званы праваслаўных храмаў Заходняй Беларусі». У склад журы ўвайшлі выкладнікі і святары Беларусі, Расіі, Румыніі і Францыі. Пераможцаў вызначалі ў 8 намінацыях.

25—27 лютага 2016 года на 15-ы «Каложскі дабравест» завіталі 35 хароў з Арменіі, Беларусі, Малдовы, Польшчы, Расіі, Сербіі, Узбекістана (упершыню) і Францыі. З Ташкента прыехаў хор сабора Успення Багародзіцы. 6—11 лютага 2017 года на 16-м фестывалі выступіла 38 хароў з 7 краін — Арменіі, Беларусі, Польшчы, Расіі, Румыніі, Сербіі і Украіны. Спадарожна ў Гродзенскім абласным метадычным цэнтры народнай творчасці прайшла выстаўка графікі, керамікі і жывапісу «Прыгажосць Боскага свету», якую ладзіў Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі «Прамень» Кастрычніцкага раёна Гродна. Галоўную ўзнагароду атрымаў Акадэмічны хор Расійскай акадэміі музыкі з Масквы пад кіраўніцтвам Дзмітрыя Анегіна. Таксама лаўрэатамі сталі 9 хароў Гродзенскай вобласці. У Сеціве спевы хароў паглядзела звыш 5000 чалавек.

7—10 лютага 2018 года на 17-ы «Каложскі дабравест» завіталі 35 хароў з 8 краін — Беларусі, Македоніі (упершыню), Польшчы, Расіі, Румыніі, Узбекістана, Украіны і Чарнагорыі (упершыню). Сярод іншага выступіла 10 дзіцячых хароў. 20—23 лютага 2019 года ў 18-м фестывалі ўзялі ўдзел звыш 40 хароў з 8 краін — Беларусі, Латвіі (упершыню), Літвы, Польшчы, Расіі, Румыніі, Сербіі і Украіны. На адкрыцці выступіла Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла імя Рыгора Шырмы. Перамогу на спаборніцтве здабыў Усіхсвяцкі хор Храма ўсіх святых у Мінску.

19—22 лютага 2020 года 19-ы фестываль сабраў 37 хароў з 11 краін, у тым ліку ўпершыню з Нідэрландаў, Фінляндыі і Эстоніі. У папярэднім адборы ўзялі ўдзел звыш 800 хароў. Кіраўніцай фестывалю выступіла Наталля Гаплінчык. Сярод іншага ў межах фестывалю святар Павел Каспяровіч прадставіў зборнік беларускай паэзіі «Каложскі дабравест» пад рэдакцыяй Анатоля Брусевіча. Зборнік уключыў вершы 9 паэтак і паэтаў, у тым ліку такіх як Данута Бічэль, Юрка Голуб, Андрэй Мельнікаў, Ала Нікіпорчык, Рычард Белячыц, Аліна Паўлоўская і манах Ян Бембель пад псеўданімам Зніч.

Галоўная ўзнагарода
-------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Год** | **№** | **Хор** | **Краіна** |
| 2020 | 19 |  |  |
| 2019 | 18 | Хор Храма ўсіх святых (Мінск) | Сцяг Беларусі Беларусь |
| 2018 | 17 |  |  |
| 2017 | 16 | Акадэмічны хор Расійскай акадэміі музыкі (Масква) | Сцяг Расіі Расія |
| 2016 | 15 |  |  |
| 2015 | 14 |  |  |
| 2014 | 13 | Студэнцкі хор Казанскай дзяржаўнай кансерваторыі (Татарстан) | Сцяг Расіі Расія |
| 2013 | 12 |  |  |
| 2012 | 11 | «Натхненне» музычна-харавой школы № 106 (Масква) | Сцяг Расіі Расія |
| 2011 | 10 |  |  |
| 2010 | 9 | Хор манастыра святога Герарда (Ерэван) | Сцяг Арменіі Арменія |
| 2009 | 8 | — |  |
| 2008 | 7 | Народны хор імя Цітовіча | Сцяг Беларусі Беларусь |
| 2007 | 6 |  |  |
| 2006 | 5 |  |  |
| 2005 | 4 |  |  |
| 2004 | 3 |  |  |
| 2003 | 2 |  |  |
| 2002 | 1 |  |  |

Зноскі
------

1. ↑  "У Гародні — апошні дзень XIV фестывалю «Каложскі дабравест»". Радыё «Рацыя». люты 2015. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
2. ↑  Якуб Сушчынскі (люты 2020). "«Каложскі дабравест» адбудзецца ў Гародні". Радыё «Рацыя». Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
3. ↑  "Палажэнне аб міжнародным фестывалі «Каложскі дабравест»" [руская]. Гродзенская епархія. 17 чэрвеня 2019. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка) Архівавана 9 лістапада 2021.
4. ↑  "Гісторыя фестывалю «Каложскі дабравест»" [руская]. Гродзенская епархія. 2021. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка) Архівавана 9 лістапада 2021.
5. ↑  "Міжнароднае журы фестывалю «Каложскі дабравест»" [руская]. Гродзенская епархія. 6 верасня 2019. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка) Архівавана 9 лістапада 2021.
6. ↑  *Надзея Бунцэвіч.* «Каложскi дабравест»: курс на Усход і на Захад // *Культура* : газета. — 15 сакавіка 2008. — № 11 (829).
7. ↑  *Аляксандра Дубравіна.* Склікае Каложа // *Культура*. — 28 лютага 2009. — № 9 (877).
8. ↑  Песню пяе Каложа // *Культура*. — 13 лютага 2010. — № 7 (927).
9. ↑  "Хор манастыра Герарда атрымаў Гран-пры на фестывалі духоўнай музыкі ў Беларусі" [руская]. Вікінавіны. 19 лютага 2010. Праверана 5 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
10. ↑  *Надзея Бунцэвіч.* Метрыка для песні // *Культура*. — 12 лютага 2011. — № 7 (979).
11. ↑  *Дар’я Чаркес.* «Натхненне» на «Дабравесце» // *Культура*. — 10 сакавіка 2012. — № 10 (1033).
12. ↑  Алена Стасюкевіч (27 лютага 2012). "Уладальнікам Гран-пры «Каложскага дабравеста» стаў дзіцячы хор з Масквы". Беларускае тэлеграфнае агенцтва. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
13. ↑  *Яўген Рагін.* У грыбы на бібліёбусе // *Культура*. — 12 студзеня 2013. — № 2 (1076).
14. ↑  Алена Стасюкевіч (13 лютага 2013). "Фестываль праваслаўных песняспеваў «Каложскі дабравест» збярэ ў Гродне калектывы з 8 краін". БелТА. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
15. ↑  Коратка // *Звязда* : газета. — 13 снежня 2013. — № 235 (27600). — С. 1. — ISSN 1990-763x.
16. ↑  "Сёння стартуе міжнародны фестываль праваслаўных песняспеваў «Каложскі дабравест»". Белтэлерадыёкампанія. 19 лютага 2014. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
17. ↑  "У XIII Міжнародным фестывальывалі праваслаўных песняспеваў прымуць удзел калектывы з шасці краін". Газета «Звязда». 6 лютага 2014. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
18. ↑  Аляксандр Саенка (20 лютага 2014). "У Гродне ўрачыста адкрыўся XIII Міжнародны фестываль праваслаўных спеваў «Каложскі звон»". БелаПАН. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
19. ↑  *Барыс Пракопчык.* Песняспевы «Каложскага дабравеста» // *Звязда*. — 18 лютага 2014. — № 30 (27640). — С. 5.
20. ↑  "На «Каложскім дабравесце» выступілі хоры стараабраднікаў і Армянскай царквы". Газета «Новы час». 23 лютага 2014. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
21. ↑  Тацяна Вішнеўская (6 студзеня 2015). "Фестываль праваслаўных песняспеваў «Каложскі дабравест» адбудзецца 11-14 лютага ў Гродне". БелТА. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
22. ↑  Тэлеканал «Беларусь 1» (25 лютага 2016). "У Гродне адкрыўся міжнародны фестываль праваслаўных спеваў «Каложскі дабравест»". Белтэлерадыёкампанія. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
23. ↑  Таццяна Вішнеўская (9 лютага 2017). "Фестываль «Каложскі дабравест» праходзіць у Гродне". БелТА. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
24. ↑  Тэлеканал «Беларусь 1» (11 лютага 2017). "Дайджэст навін рэгіёнаў". Белтэлерадыёкампанія. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
25. ↑  *Яўген Рагін.* Пра краязнаўчы факультатыў, маладзёжную сталіцу і «Святкі.by» // *Культура*. — 4 лютага 2017. — № 5 (1288).
26. ↑  *Мікалай Шаўчэнка.* Пра «Скарбніцу Падняпроўя», ДК на колах і нішчымны пірог // *Культура*. — 18 лютага 2017. — № 5 (1290).
27. ↑  Якуб Сушчынскі (люты 2017). "«Каложскі дабравест – 2017»". Радыё «Рацыя». Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
28. ↑  "«Каложскі дабравест» сабраў у Гродне калектывы з 8 краін". БелТА. 9 лютага 2018. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
29. ↑  *Яўген Рагін.* Нам, царам, бяз юшкі аніяк // *Культура*. — 16 лютага 2019. — № 7 (1394).
30. ↑  Леанід Шчаглоў (20 лютага 2018). "XVIII Міжнародны фестываль праваслаўных песнапенняў «Каложскі дабравест» адкрыўся ў Гродне". БелТА. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
31. ↑  *Вікторыя Захарава.* Усе хары ў госці да нас // *Ігуменскі тракт*. — 4 лютага 2020. — № 2 (245).
32. ↑  *Ала Бялькевіч.* «Каложскі дабравест»: музыка па-за часам // *Культура*. — 25 студзеня 2020. — № 4 (1443).
33. ↑  "Фестываль «Каложскі дабравест» у Гродне будзе рэкордным па колькасці краін-удзельніц". БелТА. 14 лютага 2018. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
34. ↑  Якуб Сушчынскі (люты 2020). "Новы зборнік беларускай паэзіі «Каложскі дабравест»". Радыё «Рацыя». Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка); Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)

Спасылкі
--------

* "Каложскі дабравест". Газета «Новы час». 23 сакавіка 2018. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
* "Фотафакт: фестываль «Каложскі дабравест» у Гродне". Беларускае тэлеграфнае агенцтва. 20 лютага 2020. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка)
* "Фестываль «Каложскі дабравест»" [руская]. Гродзенская епархія. 17 чэрвеня 2020. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка) Архівавана 9 лістапада 2021.
	+ Заяўкі на ўдзел Архівавана 7 студзеня 2021. (руск.)
	+ Навіны Архівавана 24 студзеня 2021.
	+ Аўдыёзапісы Архівавана 20 студзеня 2021.
* "Хор". Каложская царква Барыса і Глеба ў Гродне. 11 лютага 2017. Праверана 6 студзеня 2021. `{{cite news}}`: Шаблон цытавання мае пустыя невядомыя параметры: `|trans_title=`, `|separator=`, `|month=`, і `|coauthors=` (даведка) Архівавана 9 лістапада 2021.

| ⛭Фестывалі Беларусі |
| --- |
| Кіно | 
* «BelarusDocs»
* «Анімаёўка» (Магілёў)
* «Лістапад»
* «Магніфікат» (Глыбокае)

 |
| Мастацтва | 
* «aDNaK!»
* «Дажынкі»
* «Каложскі дабравест» (Гродна)
* Міжнародны фестываль сучаснай харэаграфіі (Віцебск)
* «Млын моды»
* Рэспубліканскі фестываль нацыянальных культур (Гродна)

 |
| Музыка | 
* «Lidbeer» (Ліда)
* «Viva Braslav»
* «Адна зямля»
* «Аршанская бітва» (Гацькаўшчына)
* «Вольнае паветра» (Шаблі)
* «Залаты шлягер» (Магілёў)
* «Званы Сафіі» (Полацк)
* «Камяніца» (Строчыца)
* «Магутны Божа» (Магілёў)
* Маладзечанскі фестываль беларускай песні і паэзіі
* «Мамант»
* ✰ Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска
* «Рок за Бобров» (Бабруйск)
* «Рок-кола» (Полацк)
* «Рок па вакацыях»
* «Славянскі Базар у Віцебску» (Віцебск)
* «Убельская ластаўка» (Ігумен)
* Фестываль імя Салярцінскага (Віцебск)

 |
| Тэатр | 
* «Белая вежа» (Брэст)
* «М@rt.кантакт» (Магілёў)
* «Тэатральны куфар»

 |