**Міжнародны саюз веласіпедыстаў** (фр.: Union Cycliste Internationale, UCI) — веласіпедная асацыяцыя, кіруючы орган веласіпеднага спорту ўсяго свету. UCI заснаваны ў швейцарскім горадзе Эгль.

Гісторыя
--------

Міжнародны саюз веласіпедыстаў быў заснаваны ў 1900 годзе. Спачатку ў яго ўваходзілі прадстаўнікі Англіі, ЗША, Швейцарыі, Францыі, Бельгіі, а крыху пазней — Італіі, Даніі. UCI да свайго 50-годдзя аб'ядноўваў велафедэрацыі 87 краін. Месцам знаходжання саюза спачатку быў Парыж. Асноўная мова — французская.

Вышэйшым органам Міжнароднага саюза веласіпедыстаў з'яўляецца кангрэс, які збіраецца 2 разы на год. Бягучай дзейнасцю займаецца кіруючы камітэт. У яго ўваходзіць прэзідэнт, віцэ-прэзідэнт, генеральны сакратар, скарбнік. Камітэт выбіраецца тэрмінам на 4 гады. У сваёй дзейнасці Саюз больш увагі надае прафесійнаму спорту, таму што ад яго UCI атрымлівае асноўныя даходы. UCI рэгіструе і зацвярджае ўсе сусветныя рэкорды па веласіпедным спорце на адкрытых і закрытых веладромах для аматараў і прафесіяналаў.

Да нядаўняга часу краіны мелі ў Міжнародным саюзе няроўную колькасць галасоў. Так, Англія, Францыя і маленькая Швейцарыя — па 12 галасоў, Італія — ​​10 галасоў, СССР, Польшча — па 2 галасы, Румынія, Чэхаславакія і многія іншыя дзяржавы мелі права толькі на 1 голас. Гэтая дыскрымінацыя стала вынікам кансерватыўнасці кіраўнікоў Міжнароднага саюза, засяродзілі сваю ўвагу на прафесійным спорце і імкнуліся не заўважаць папулярнасць аматарскага веласіпеднага спорту.

Увесну 1965 года ў Жэневе была створана спецыяльная камісія для распрацоўкі статута аматарскай федэрацыі (ФІАС).

Прыняцце гэтага статута і выбары кіруючых органаў новай федэрацыі адбыліся на надзвычайным кангрэсе ў часе чэмпіянату свету ў іспанскім горадзе Сан-Себасцьяне. У статуце ФІАС гаворыцца, у прыватнасці, што яна ва ўсёй сваёй дзейнасці кіруецца прынцыпамі Алімпійскай хартыі, не дапушчае ніякай дыскрымінацыі паводле палітычных, расавых ці рэлігійных матываў, імкнецца да пашырэння кантактаў і ўмацавання дружбы паміж спартоўцамі. Хоць ФІАС уваходзіць у Міжнародны саюз веласіпедыстаў, яна самастойна кіруе сваім кангрэсам. Кіруючы кангрэс ФІАС выбіраецца таемным галасаваннем тэрмінам на 4 гады. Кожная федэрацыя, што далучылася да ФІАС, мае права толькі на 1 голас.

Кангрэс у Сан-Себасцьяне ўнёс істотныя дапаўненні і ў статут UCI. З тых часоў нацыянальныя федэрацыі ўдзельнікаў UCI маюць наступную колькасць галасоў: заснавальнікі UCI — 3 галасы, федэрацыі, якія знаходзяцца ў UCI не менш за 20 гадоў — 2 галасы, іншыя па 1 голасе. Статут UCI па-ранейшаму не з'яўляецца ўвасабленнем прынцыпаў раўнапраўя і дэмакратыі. Але ўсё ж пэўны прагрэс ужо дасягнуты.

На кангрэсе UCI 1977 годзе ў Венесуэле было прынята рашэнне аб тым, што ў кіруючым камітэце UCI абавязкова павінны быць прадстаўнікі ўсіх кантынентаў. Гэта паслужыла добрым стымулам развіцця веласпорту ў такіх рэгіёнах, як Афрыка, Азія, Лацінская Амерыка, Аўстралія і Акіянія.

У 1968 кангрэс UCI, які праходзіў у Мехіка, звярнуўся ў МАК з просьбай уключыць жаночы веласпорт ў праграму алімпійскіх гульняў. Але мінула 12 гадоў, перш чым МАК пасля такой жа просьбы Маскоўскага кангрэса UCI ў 1980 прыняў адпаведнае рашэнне; яно тычылася толькі да спаборніцтваў на шашы. У 1984 годзе на Гульнях у Лос-Анджэлесе жанчыны ўпершыню прынялі старт ў групавой гонцы на 50 км, а на Гульнях 1988 года яны спаборнічалі ў спрынтарскай гонцы і ў гонцы пераследу.

У 2004 годзе UCI пабудаваў новы 200-метровы веладром у новым цэнтры веласпорту Архівавана 21 жніўня 2006. побач са штаб-кватэрай.

Штаб-кватэра
------------

Уваход у штаб-кватэру UCI у Швейцарыі
### Шашэйныя гонкі

#### Мужчыны

#### Жанчыны

### Гонкі на велатрэку

### Велакрос

### Mountain bike

### BMX

### Bike Trial

### Велагонкі ў закрытых залах

Федэрацыі па кантынентах
------------------------

Кожная нацыянальная федэрацыя уваходзіць у канфедэрацыю кантынента:

* Азіяцкая веласіпедная канфедэрацыя *(англ.: Asian Cycling Confederation)* (ACC) — Азія;
* Еўрапейскі веласіпедны саюз *(фр.: Union Européenne de Cyclisme)* (UEC) — Еўропа;
* Веласіпедная канфедэрацыя Акіяніі *(англ.: Oceanian Cycling Confederation)* (OCC) *— Акіянія;*
* Панамерыканская веласіпедная канфедэрацыя *(ісп.: Confederacion Panamericana de Ciclismo)* (COPACI) — Амерыка;
* Афрыканская веласіпедная канфедэрацыя *(фр.: Confederation Africaine de Cyclisme)* (CAC) — Афрыка.

Зноскі
------

1. ↑  Geschichte der UCI (englisch) auf www.uci.ch, abgerufen 25. Juli 2012.
2. ↑  The Bicycle, 16 September 1942, p6
3. ↑  Chronologische Geschichte der uci auf uci.ch (englisch/französisch), abgerufen am 16. April 2011
4. ↑

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт UCI (англ.)

| ⛭Сусветны Тур UCI |
| --- |
| Сезоны | 
2009 · 
2010 · 
2011 · 
2012 · 
2013 · 
2014 · 
2015 · 
2016 · 
2017 · 
2018 · 
2019 · 
2020 · 
2021 · 
2022
 |
| Гранд Туры | 
Джыра д’Італія · 
Тур дэ Франс · 
Вуэльта Іспаніі
 |
| Астатнія | 
Тур Даўн Андэр · 
Парыж — Ніца · 
Тырэна — Адрыятыка · 
Вуэльта Каталоніі · 
Тур Краіны Баскаў · 
Тур Рамандыі · 
Крытэрыум ду Дафінэ · 
Тур Швейцарыі · 
Тур Польшчы · 
Тур Гуансі · 
Тур ААЭ · 
БінкБанк (Энека) Тур
 |
| Не праводзяцца | 
Тур Каліфорніі · 
Тур Абу-Дабі · 
Парыж — Тур · 
Тур Турцыі · 
Тур Германіі · 
Чэмпіянат Цюрыха · 
Тур Пекіна · 
Эйндховенская ТТТ
 |
| Манументальныя | 
Мілан — Сан-Рэма · 
Тур Фландрыі · 
Парыж — Рубэ · 
Льеж — Бастонь — Льеж · 
Джыра дзі Ламбардыя
 |
| Астатнія | 
E3 Харэлбеке · 
Гент — Вевельгем · 
Амстэл Голд Рэйс · 
Флэш Валонь · 
Класіка Сан-Себасцьяна · 
Ватэнфаль Класік · 
Гран-пры Плуэ · 
Гран-пры Квебека · 
Гран-пры Манрэаля · 
Тур Пекіна
 |

| ⛭ Міжнародныя арганізацыі па летніх алімпійскіх відах спорту |
| --- |
| 
* Сусветная федэрацыя бадмінтона (BWF)
* Міжнародная федэрацыя баскетбола (FIBA)
* Сусветная канфедэрацыя бейсбола і софтбола (WBSC)
* Міжнародная асацыяцыя аматарскага бокса (AIBA)
* Аб’яднаны свет барацьбы (UWW)
* Міжнародны саюз веласіпедыстаў (UCI)
* Міжнародная федэрацыя валейбола (FIVB)
* Міжнародная федэрацыя гандбола (IHF)
* Міжнародная федэрацыя гімнастыкі (FIG)
* Міжнародная федэрацыя гольфа (IGF )
* Міжнародная федэрацыя вяслярнага спорту (FISA)
* Міжнародная федэрацыя каноэ (ICF)
* Міжнародная федэрацыя дзюдо (IJF)
* Міжнародная федэрацыя коннага спорту (FEI)
* Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый (IAAF)
* Міжнародная федэрацыя настольнага тэніса (ITTF)
* Міжнародная федэрацыя паруснага спорту (WS)
* Міжнародная федэрацыя плавання (FINA)
* Міжнародны савет рэгбі (WR)
* Міжнародны саюз сучаснага пяцібор’я (UIPM)
* Міжнародная федэрацыя спартыўнага скалалажання (IFSC)
* Міжнародная федэрацыя спартыўнай стральбы (ISSF)
* Міжнародная федэрацыя стральбы з лука (WA)
* Міжнародная федэрацыя тэніса (ITF)
* Міжнародная саюз трыятлона (ITU)
* Сусветная федэрацыя тэквандо (WTF)
* Міжнародная федэрацыя цяжкай атлетыкі (IWF)
* Міжнародная федэрацыя фехтавання (FIE)
* Міжнародная футбольная федэрацыя (FIFA)
* Міжнародная федэрацыя хакея на траве (FIH)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube (англ.) |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX142632 · BNF: 12977324z · CONOR: 289521507 · GND: 5173947-1 · ISNI: 0000 0001 2164 7194 · LCCN: n2005016171 · SUDOC: 144210770 · VIAF: 136238922 |

 |