У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай** — рымска-каталіцкі касцёл у гарадскім пасёлку Гарадзішча Баранавіцкага раёна. Размяшчаецца па вул. Міцкевіча, на ўзгорку на былой рыначнай плошчы, за савецкім часам від на яго забудаваны райвыканкамам. Пабудаваны ў стылі барока.

Гісторыя
--------

Першы драўляны касцёл пабудаваны ў 1494 г. ў гонар Найсвяцейшай Дзевы Марыі па фундацыі Некраша Валадковіча. Паводле іншых звестак першы храм быў заснаваны Хадкевічамі на ўсход ад старажытнага замка. У цэнтры мястэчка на пагорку была пастаўлена Троіцкая царква. У 1640 (1662?) годзе з цэглы пабудавана ўніяцкая царква па фундацыі ваяводы Яна Камінскага.

У XVII ст. абодва праваслаўныя храмы прыйшлі ў заняпад. Траян-Пятроўскі побач з рэшткамі праваслаўнай Троіцкай царквы ўзвёў кальвінскі збор. Наступны ўладальнік мяаэчка старадубскі маршалак Гаўрыла Керло ператварыў яго ў касцёл. У 1864—1866 гг. большасць насельніцтва перайшла ў праваслаўе, касцёл быў закрыты і перададзены праваслаўным, 19 сакавіка 1868 г. пераасвячоны ў праваслаўную Троіцкую царкву. Храм знаходзіўся ў дрэнным стане, у канцы 1872 г. новы ўладальнік мястэчка Л. А. Спічакаў звярнуўся да старшыні дэпартамента дзяржаўнай эканоміі генерал-ад’ютанта К. У. Чэўкіна[ru] з просьбай аб рамонце і перабудове храма. У студзені 1873 г. губернскі архітэктар С. П. Іваноў стварыў план рэканструкцыі храма. Праект не быў прыняты, над царквой былі надбудаваны з левага боку апсіды вежа-званіца і 5-галоўе ў завяршэнні. У 1874-1876 гг. царква перабудавана пры актыўным садзейнічанні губернатара В. І. Чэрыкава, у 1919 г. ператворана ў касцёл. Перабудаваны ў 1930 г. зараз адноўлены.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры барока. Аднанефавы храм з прамавугольным прытворам пад двухсхільным дахам, са скарочанымі крыламі трансепта і паўкруглай апсідай, двухсхільны дах над якой пераходзіць уступам у канічнае пакрыццё. Вертыкальнасць кампазіцыі касцёла падкрэслена магутнымі лапаткамі-пілонамі і высокімі арачнымі аконнымі праёмамі з вонкавымі і ўнутранымі адхіламі. Іх ліштвы ўтоплены ў тоўшчу магутных сцен (шырыня 0,8 м) і аформлены паўкалонамі. Плоскасныя фасады акаймаваны шырокім тонкапрафіляваным карнізам, а нізкі цокаль апрацаваны закругленымі архітэктурнымі абломамі буйных чляненняў. Дынаміку архітэктурнай кампазіцыі ўзмацняе асіметрычна прыбудаваная да паўночнага боку апсіды 3-ярусная (2 васьмерыкі на чацверыку) шатровая званіца. Паміж апсідай і званіцай дабудавана сакрысція. Галоўны ўваход вырашаны арачным праёмам, фланкіраваным лапаткамі, завершаны 2-гранным шчыпцом з люкарнай па цэнтры.

У інтэр’еры неф перакрыты цыліндрычным скляпеннем на падпружных арках, апсіда — конхай, каля заходняй сцяны на 2 слупы ўзняты хоры.

Зноскі
------

1. ↑  Żyskar J. Nasze kościoły. Djecezja Mińska. Warszawa, 1912. T.I. S. 3-6.
2. ↑  Описание церквей и приходов Минской епархии. I. Новогрудский уезд. Мн. 1879. С.34—40.
3. ↑  Żmigrodzki J. Nowogródek i okolice. Nowogródek. 1931. S. 53
4. ↑  Żyskar J. Nasze kościoły. Djecezja Mińska. Warszawa, 1912. T. 1. S. 346.
5. 1 2 3 4  Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 86-87. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.

Літаратура
----------

* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 86-87. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.
* *А. Н. Кулагин.* 124. Костёл // Свод памятников истории и культуры Белоруссии (руск.) / АН БССР, Ин-т искусствоведения, этнографии и фольклора; Редкол.: С. В. Марцелев (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1990. — Брестская область. — 424 с.: ил. — ISBN 5-85700-017-3.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Гарадзішча)
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Гарадзішча) на сайце Radzima.org
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Гарадзішча) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Гарадзішча) на сайце Catholic.by (бел.)

| ⛭Баранавіцкі дэканат |
| --- |
| 
* Касцёл Узвіжання Святога Крыжа (Баранавічы)
* Касцёл Маці Божай Фацімскай (Баранавічы)
* Касцёл Святога Зыгмунта (Баранавічы)
* Касцёл Яна Паўла II (Баранавічы)
* Катэхетычны каледж імя Зыгмунта Лазінскага (Баранавічы)
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Гарадзішча)
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Ішкалдзь)
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Анёльскай (Лясная)
* Касцёл Праабражэння Божага (Новая Мыш)
* Касцёл Святога Юрыя (Паланечка)
* Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Палонка)
* Касцёл Хрыста Валадара (Русіно)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Сталавічы)

 |