Кінатэатр «Мір»
**Кінатэатры ў Гомелі** існуюць з 1911 года. На 2021 год у Гомелі працуюць 4 кінатэатра, уключаючы 3 кінатэатра, якія падкантрольныя дзяржаўнай структуры КУП «Гомелькінавідэапракат».

Гісторыя
--------

**Колькасць  
кінатэатраў  
у розныя гады:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1929 | 3 |
| 1941 | 5 |
| 1989 | 7 |
| 2020 | 5 |

У 1911 годзе ў Гомелі адкрыты кінатэатр «Мастацкі» (таксама вядомы як «Тэатр мастацтваў») пры гасцініцы «Савой» (архітэктар С. Шабунеўскі), які меў 3-ярусную залу на 800 месцаў. У 1919 годзе ён быў перайменаваны ў «1-ы Савецкі», а ў 1923 годзе — рэканструяваны і перайменаваны ў кінатэатр імя Калініна.

У 1910-я гады ў доме Цырліна на Румянцаўскай вуліцы (вул. Савецкая) быў адкрыты электрабіёграф Р. Штрэмера (пазней — кінатэатр «Мулен Руж»). У 1919 годзе кінатэатр быў перайменаваны ў «Чырвоную Зорку», а ў 1923 годзе — пасля забойства В. Вароўскага — у кінатэатр імя Вароўскага.

У 1913 годзе ў Гомелі працаваў «электра-тэатр» «Трыумф» на рагу вуліц Румянцаўскай і Траецкай (зараз Савецкая і Сялянская).

У 1910-я гады ў Гомелі таксама працавалі кінатэатры «Мары» і «Новы Ілюзіён» (каля чыгуначнага вакзала, насупраць сённяшняга Палаца культуры чыгуначнікаў імя Леніна). У 1919 годзе «Новыі Ілюзіён» быў перайменаваны ў кінатэатр «Інтэрнацыянал».

У 1920-я гады пачалі працаваць новыя кінатэатры: «Інтымны» на вуліцы Базарнай (вул. Трудавая), «Кіно» ў Навабеліцы, летні кінатэатр «1 Мая» (у парку імя Луначарскага), кінатэатр імя Валадарскага (насупраць кінатэатра імя Калініна), «Кіно Гарсавету» (у Вялікай Сінагозе, якая была пабудавана С. П. Румянцавым у 1833 г. Зараз на гэтым месцы — будынак дарожна-будаўнічага каледжу).

У 1940 годзе ў парку імя Луначарскага адкрыўся кінатэатр «Зорка». Напярэдадні Другой сусветнай вайны ў Гомелі, па статыстычных звестках, функцыянавалі 5 кінатэатраў з агульнай колькасцю 3100 месцаў. У перыяд ваенных дзеянняў усе кінатэатры горада былі разбураныя, а іх тэхнічная база знішчана.

Пасля вызвалення Гомеля кінафільмы дэманстраваліся ў так званых летніх кінатэатрах, у прыстасаваных пад кінатэатры памяшканнях. У лютым 1944 года ў памяшканні чыгуначнага клуба пасля вайны адкрыўся першы гарадскі кінатэатр. У 1948 годзе быў адноўлены кінатэатр імя Калініна (архітэктар Уладзімір Мікалаевіч Вараксін) з 1 залай. 

У чэрвені 1947 года ў аднапавярховым доўгім будынку на левым баку вуліцы Будзённага (вул. Барыкіна) быў адкрыты Гомельскі дзіцячы кінатэатр. З 1 жніўня 1948 года кінатэатр стаў насіць імя Будзённага, а ў 1958 годзе яго перайменавалі ў «Кастрычнік». Кінатэатр быў зачынены з-за адкрыцця ў 1963 годзе новага аднайменнага двухпавярховага кінатэатра «Кастрычнік» па тыпавому праекту ў цэнтры сквера на правым баку вуліцы Барыкіна.

У лютым 1963 года на Палескай вуліцы адкрыўся кінатэатр «Ракета» з кіназалай на 463 месца.

У 1964 годзе ў гарадскім парку культуры і адпачынку адкрыты спецыялізаваны дзіцячы кінатэатр імя Ісачанкі. З 1988 года ён быў зачынены на рэканструкцыю, а на яго месцы адкрыўся Гомельскі дзяржаўны абласны Палац творчасці дзяцей і моладзі.

У 1969 годзе будынак кінатэатра імя Калініна быў рэканструяваны: пабудаваныя другая кіназала і фае.

На 1989 год у Гомелі было 7 кінатэатраў: шырокафарматныя імя Калініна і «Юбілейны» (адкрыўся ў 1978 годзе), шырокаэкранныя «Кастрычнік», «Мір» (адкрыўся ў 1959 годзе), «Ракета», «Спартак», «Спадарожнік». Кінатэатр імя Калініна быў самым буйным у горадзе, меў 2 кіназалы на 1270 месцаў, па статыстыцы яго штогод наведвала больш за 2 мільёна гледачоў. Другім па памеру быў кінатэатр «Юбілейны» з 2 заламі на 1060 месцаў.

У 1990-я гады зачыніліся гомельскія кінатэатры «Ракета», «Спартак», «Спадарожнік» і «Юбілейны», а з 2002 да 2010 у кінатэатры «Мір» арганізоўваліся толькі відэапаказы, без кінасеансаў. У 2006 годзе спыніла працу малая зала кінатэатра імя Калініна.

У 2008 годзе кінатэатр «Юбілейны» быў здадзены ў арэнду ПУП «Інвестыцыйная кампанія „Капітал-актыў"», якая правяла рэканструкцыю. У кінатэатры была ўсталяваная новая гукавая сістэма і 21-метровы бясшоўны экран. Летам 2010 года кінатэатр «Юбілейны» першы ў Гомелі стаў паказваць фільмы ў 3D. З-за эканамічнага крызісу ў лістападзе 2011 года кінатэатр зачыніўся.

У снежні 2010 года пасля правядзення капітальнага рамонту з’явілася магчымасць прагляду фільмаў у 3D-фармаце ў кінатэатры «Кастрычнік», а ў 2012 годзе і ў кінатэатры «Мір».

У снежні 2014 года на аўтастаянцы ДБК на вул. Аб’язной, 10 адкрыўся першы ў Гомелі Аўтакінатэатр на 25 аўтамабіляў з экранам памерам 5 на 10 метраў. Праз некалькі гадоў кінатэатр спыніў сваю працу.

У лютым 2016 года зала відэацэнтра «Кастрычніцкі» праспекце Кастрычніка была перааснашчана за кошт сродкаў «Гомелькінавідэапракат» і атрымала назву «МініОН». 1 лістапада 2020 года кіназала спыніла працу, а праз некалькі тыдняў адкрылася ў былой відэазале кінатэатра імя Калініна.

У 2019 годзе пасля рэканструкцыі адкрыта малая зала кінатэатра імя Калініна, разлічаная на 150 месцаў. У кіназале ўсталяваны сярэбраны экран памерам 12,3 на 5,3 м. Новае абсталяванне кіназалы дазволіла дэманстраваць фільмы ў фарматах 2D і 3D.

28 снежня 2018 года будынак кінатэатра «Юбілейны» з дзясятай спробы быў прададзены на аўкцыёне за 250 200 рублей кампаніі «Эльфента-спорт», якая ў 2019 годзе адкрыла ў ім сямейныя забаўляльны цэнтр з кінатэатрам Misteria Cinema на 135 месцаў.

У красавіку 2020 года на паркоўцы былога аўтарынку «Асаўцы» пачаў працаваць аўтакінатэатр Open air cinema: на плошчы каля 3000 квадратных метраў размешчаны святлодыёдны экран памерам 10 на 4 метры. Гук транслюецца на FM-частаце.

Спіс кінатэатраў Гомеля
-----------------------

У спісе прадстаўлены зачыненыя, існуючыя і будучыя кінатэатры Гомеля. Яны размешчаныя ў алфавітным парадку.

Табліца:

* **Назва** — назва кінатэатра;
* **Адкрыты** — дата адкрыцця кінатэатра;
* **Закрыты** — дата закрыцця для неіснуючых кінатэатраў;
* **Архітэктары** — імя і прозвішча архітэктараў;
* **Адрас** — адрас, дзе знаходзіцца кінатэатр;
* **Нататкі** — дадатковыя тлумачэнні;
* **Спасылкі** — крыніцы;

### Існуючыя

*Колерам вылучаныя часова зачыненыя кінатэатры*

| Назва | Адкрыты | Архітэктары | Адрас | Выява | Нататкі | Спасылкі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Аўтакінатэатр Open air cinema | 2020 |  | Аўтастаянка па вул. Давыдаўская, 100 |  | Экран памерам 10 на 7 метраў. Часова не працуе. |  |
| Кастрычнік | 1963 |  | вул. Барыкіна, 127 |  | 1 кіназала на ~200 месцаў. З 2010 пасля рэканструкцыі — лічбавы з фарматам 3D. |  |
| Кінатэатр імя Калініна | 1911 | Станіслаў Шабунеўскі, Уладзімір Вараксін | вул. Камунараў, 4 |  | 3 залы. Самы стары дзеючы кінатэатр Гомеля. Будынак кінатэатра імя Калініна з’яўляецца часткай гасцініцы «Савой», якая захавалася. Да 1919 года — «Мастацкі», з 1919 па 1923 — «1-ы Савецкі». У 1923 атрымаў імя Калініна. У 1947 годзе кінатэатр быў рэканструяваны. |  |
| Мір | 1959 | Зоя Брод | вул. Ільіча, 51/Б |  | 1 кіназала і 2 відэазалы ад 6 да 198 месцаў. З 2002 да 2010 у кінатэатры адбываліся толькі відэапаказы, без кінасеансаў. З 2012 пасля рэканструкцыі — лічбавы ў фармаце 3D. |  |
| Містэрыя Сінема | 1979 | Вольга Ісаеўна Ціхава | вул. Юбілейная, 9 |  | Першы 3D-кінатэатр Гомеля. Да 2019 года — «Юбілейны». Са снежня 2019 года — Misteria Cinema. У 2008 годзе быў рэканструяваны. З 2011 па 2019 годы кінатэатр быў зачынены з-за фінансавага крызісу. |  |
|

### Закрытыя

| Назва | Адкрыты | Закрыты | Архітэктары | Адрас | Нататкі | Спасылкі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 Мая | 1920-я | Н/Д |  | Парк імя Луначарскага | Летні кінатэатр |  |
| Аўтакінатэатр | 2014 | Н/Д |  | вул. Аб’язная | Аўтакінатэатр на 25 месцаў. Экран памерам 5 на 10 метраў. |  |
| Зорка | 1940 | Н/Д |  | Парк імя Луначарскага |  |  |
| Інтымны | 1920-я | Н/Д |  | вул. Базарная |  |  |
| Інтэрнацыянал | 1910-я | Н/Д |  | Каля чыгуначнага вакзала, насупраць цяперашняга Палаца культуры чыгуначнікаў імя Леніна | Да 1919 года — кінатэатр «Новы Ілюзіён» |  |
| Кінатэатр Гарсавету | 1920-я | Н/Д |  | Будынак Вялікай Сінагогі (раён сучаснай плошчы Труда) |  |  |
| Кінатэатр імя Будзённага | 1947 | 1961 |  | вул. Барыкіна, 82б | Кінатэатр на 250 месцаў. У 1958 годзе быў перайменаваны ў «Кастрычнік», а праз тры гады зачынены. У 2013 годзе былы будынак «Будзёнага» знеслі з-за пашырэння вуліцы Барыкіна. |  |
| Кінатэатр імя Валадарскага | 1920-я | Н/Д |  | Насупраць кінатэатра імя Калініна |  |  |
| Кінатэатр імя Вароўскага | 1910-я | 1940-я |  | вул. Румянцаўская | У 1910-я — электрабіёграф Р. Штрэмера, пазней — кінатэатр «Мулен Руж». У 1919 годзе кінатэатр быў перайменаваны ў «Чырвоную Зорку», а ў 1923 годзе — у кінатэатр імя Вароўскага. Разбураны падчас Другой сусветнай вайны. |  |
| Кінатэатр імя Ісачанкі | 1964 | 1988 |  | Парк імя Луначарскага | У 1964 годзе быў перайменаваны ў «Дзіцячы кінатэатр імя А. Л. Ісачанка». На месцы кінатэатра пабудаваны моладзевы цэнтр «Юнацтва». |  |
| Кіно | 1920-я | Н/Д |  | Навабеліца |  |  |
| Мары | 1910-я | Н/Д |  |  |  |  |
| Ракета | 1963 | 1990-я |  | вул. Палеская, 96А. | У будынку былога кінатэатра працуе кафэ. |  |
| Спадарожнік | 1983 | 1990-я |  | вул. Чарнаморская, 1а | Кіназала на 273 месца. |  |
| Спартак | Н/Д | 1990-я | Зоя Брод | вул. Савецкая, 66а | У будынку кінатэатра размяшчаецца забаўляльны цэнтр «Plaza». |  |
| Трыумф | 1913 | Н/Д |  | Вугал вуліц Румянцаўскай і Траецкай |  |  |

Зноскі
------

1. ↑  Развитие кинематографа в Гомеле в первой половине XX века **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  nashkraj.info. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
2. ↑  Кинотеатры в Гомеле **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  afisha.tut.by. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
3. ↑  Кинотеатры Гомеля **(нявызн.)**.  Гомельпедия. Праверана 10 мая 2021.
4. ↑  Девять столетий истории Гомеля: XX век **(нявызн.)**.  Гомельские ведомости. Праверана 10 мая 2021.
5. ↑  Краеведение – основа духовного и нравственного возрождения общества: научно-практ. конф. (Гомель, 10-11 декабря 1997 г.). – Гомель 1997, с. 92-94. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFКраеведение\_–\_основа\_духовного\_и\_нравственного\_возрождения\_общества:\_научно-практ.\_конф.\_(Гомель,\_10-11\_декабря\_1997\_г.).\_–\_Гомель1997 (даведка)
6. ↑  В Гомеле с 1 ноября кинозал «МиниОН» перестанет принимать зрителей (руск.).  Белка Гомель. Праверана 10 мая 2021.
7. ↑  В кинотеатре имени Калинина после ремонта открылся малый кинозал (руск.)(недаступная спасылка).  Сильные новости. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
8. ↑  Чем планирует удивить главный кинотеатр города? (руск.).  Правда Гомель. Праверана 10 мая 2021.
9. ↑  Кинотеатр Юбилейный в Гомеле продан по рекордной цене (руск.). *rynak.by*. Праверана 22 сакавіка 2021.
10. ↑  Если вы еще не знали. В Гомеле без рекламы и пафоса открылся семейный развлекательный центр (руск.)(недаступная спасылка).  TUT.BY. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
11. ↑  Новая реальность — новое кино. В Гомеле откроют автокинотеатр, чтобы зрители оставались «самоизолированы» **(нявызн.)**.  Onliner.by. Праверана 10 мая 2021.
12. ↑  Как работает гомельский автокинотеатр? **(нявызн.)**.  Гомельские ведомости. Праверана 10 мая 2021.
13. ↑  Кинотеатр Октябрь **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  afisha.tut.by. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
14. ↑  Кинотеатр им. Калинина **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  afisha.tut.by. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
15. ↑  Кинотеатр имени Калинина **(нявызн.)**.  gomelstreet.by. Праверана 10 мая 2021.
16. ↑  Кинотеатр "Мир" после реконструкции откроется в Гомеле 1 августа **(нявызн.)**.  БЕЛТА. Праверана 10 мая 2021.
17. ↑  Кинотеатр Мир **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  afisha.tut.by. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
18. ↑  В Гомеле закрылся первый 3D кинотеатр **(нявызн.)**.  ej.by. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2021. Праверана 10 мая 2021.
19. ↑  Мистерия **(нявызн.)**. Праверана 10 мая 2021.
20. ↑  На Объездной откроется первый гомельский автокинотеатр **(нявызн.)**.  Onliner.by. Праверана 10 мая 2021.
21. ↑  Советский район. Такой молодой **(нявызн.)**.  Правда Гомель. Праверана 10 мая 2021.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх