recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дубіцкі.
**Алег Віктаравіч Дубіцкі** (нар. 19 кастрычніка 1990) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі.

Дасягненні
----------

На Чэмпіянат свету сярод юнакоў 2007 года ў Остраве заняў 8 месца з вынікам 71,83.

Бронзавы прызёр Чэмпіяната свету сярод юніёраў 2008 года ў Быдгашчы з вынікам 75,42.

На Чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў 2009 года ў Нові-Садзе заняў 5 месца з вынікам 74,47.

Бронзавы прызёр Чэмпіяната Еўропы па сярод моладзі 2011 года ў Остраве з вынікам 72,52.

На Камандным чэмпіянаце Еўропы 2015 года ў Чэбаксарах заняў 6 месца з вынікам 72,83.

На Кубку Еўропы па кіданнях 2016 года ў Арадзе заняў 7 месца з вынікам 71,00 м.

Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 73,97 м.

Зноскі
------

1. 1 2  Списочный состав национальной и сборной команды Республики Беларусь по лёгкой атлетике на 2017 год Архівавана 15 лютага 2017.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Профіль на сайце Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі па лёгкай атлетыцы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Tilastopaja · World Athletics |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзяконскі.
**Юзаф Янавіч Дзяконскі** — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Дзяконскіх герба «Кораб». Паводле С. Урускага быў трэцім сына Яна Валынца, але ў афіцыйным генеалагічным апісанні рода Дзяконскіх, складзеным у 1797 годзе, Юзафа сына Яна няма. Імя Юзаф было распаўсюджана ў гэтай галіне роду і сустракаецца часта, што, магчыма, стварае блытаніну.

У 1781—1793 — ваўкавыскі скарбнік і скарбовы камісар літоўскі. У 1819 годзе — прэзідэнт Ваўкавыскага гродскага суда.

Быў членам масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне. У 1819 годзе ён стаў масонам 2-й ступені, а ў 1821 годзе — 3-й ступені.

Спасылкі
--------

* Род Дзяконскіх — галіна Яна Валынца «Герольд Litherland» № 18. 2011.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Саенка.
**Віктар Савельевіч Саенка** (10 ліпеня 1937, Дніпрадзэржынск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1963 годзе. З 1963 па 1969 год працаваў у праектных арганізацыях Уфы, Макііўкі Данецкай вобласці, з 1969 года — галоўны архітэктар праектаў у Гомельграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражывае ў Гомелі.

Творчасць
---------

Інжынерна-вылічальны цэнтр Гомельаблаўтатранса
13-павярховы інтэрнат Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту за будынкам бібліятэкі
Асноўныя працы: кварталы 68, 95 (1963), мікрараён Цэнтр-1 (1964), жылы раён Тужылаўка (1964—1967, у аўтарскім калектыве) ва Уфе, мікрараён № 11 у Макііўцы (1967), дзве дзіцячыя спартыўныя школы (1970—1976), гасцініца абкама КПБ, 13-павярховы інтэрнат Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту па Чырвонаармейскай вуліцы, 4А (1973), інжынерна-вылічальны цэнтр аблаўтатрэста па Рэчыцкім праспекце (1975) у Гомелі, 12-павярховы інтэрнат педінстытута ў Мазыры (1977), крыты рынак у Бабруйску (1985), 9-павярховы жылы дом з кватэрамі ў розных узроўнях у Светлагорску (1986).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Саенко Виктор Савельевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Ві́ктар Рыго́равіч Сіна́йскі** (нар. 3 сакавіка 1935, Харкаў) — беларускі артыст эстрады, канферансье[ru] і парадыст. З 1967 года член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1935 годзе ў Харкаве. У Мінск прыехаў пасля вайны на гастролі, а потым вярнуўся сюды жыць і працаваць артыстам, парадыстам, канферансье, рэжысёрам. Гады найбольшай папулярнасці — праца ў мінскай філармоніі. Па ўсім СССР Сінайскі выступаў з музычна-гутарковай праграмай пад назвай «Мелодыі і пародыі». Зрабіў некалькі тэатральных спектакляў. Піша песні.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  *Трефилов, Сергей*. Белорусские артисты и советская цензура: Мулявин сам себе был худсоветом! (руск.).  КП у Беларусі (17 кастрычніка 2017). Праверана 25 лютага 2022.

Спасылкі
--------



* Віктар Сінайскі на kino-teatr.ru[ru]
* Віктар Сінайскі на ivi.ru[ru]
**Та́ка-Бо́не-Ра́тэ** (індан.: Taman Nasional Taka Bonerate) — нацыянальны парк у Інданезіі, каля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа Сулавесі. Займае аднайменны атол і навакольныя марскія тэрыторыі. Агульная плошча - 5307 км².

Гісторыя
--------

Нацыянальны парк быў створаны ў 1992 г. для аховы другой па плошчы ў свеце (пасля Кваджалейна) буйной экасістэмы каралавых атолаў. На адным з астраўкоў месціцца населеная вёска. У наш час развіваецца турызм.

Прырода
-------

Нацыянальны парк Така-Боне-Ратэ займае тэрыторыю аднайменнага атола. Уяўляе сабою кола нізкіх каралавых астраўкоў і каралавага рыфа, якія атачаюць шырокую лагуну (другую па плошчы ў свеце пасля лагуны атола Кваджалейн).

Флора сушы прадстаўлена ксерафітнымі хмызнякамі, какосавымі пальмамі і хвоямі. Фаўна сушы бедная — птушкі, крабы, яшчаркі. Нацыянальны парк славіцца багаццем падводнага свету, які насяляюць 261 від каралавых паліпаў, 295 відаў рыб, 244 відаў малюскаў, некалькі відаў марскіх чарапах.

Спасылкі
--------

* National Park Taka Bonerata
* Tinabo Dive Resort
* Diving in Takabonerate National Park
**Ігліно** (башк.: Иглин, руск.: Иглино́) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Іглінскага раёна Башкартастана і Іглінскага сельсавета ў яго складзе. Паводле перапісу 2002 года: рускія (38 %), башкіры (23,9 %), беларусы (15,8 %). Размешчана на рацэ Белекес, за 20 км на ўсход ад Уфы. У сяле знаходзіцца чыгуначная станцыя Ігліно і прыпыначныя пункты 1654 км, 1659 км, 1661 км Куйбышаўскай чыгункі на лініі Уфа — Чэлябінск. Праз сяло праходзіць аўтадарога Уфа — Красная Горка — Паўлаўка. У сяле — шматкватэрныя дамы, стадыён, забаўляльны клуб, царква, 2 мячэці, восем дзіцячых садкоў, 5 агульнаадукацыйных школ і адна пачатковая, мастацкая і музычная школы.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 20 жніўня 2014.
Возера Почувадла — адно з тайхаў, якое захавалася.
**Тайхі** (славацк.: Tajchy) — штучныя вадасховішчы ў Шцьяўніцкіх гарах у цэнтральнай Славакіі. Большасць з іх была пабудавана ў XVIII ст. для сілкавання энергіяй сярэбраных руднікоў Банска-Шцьяўніцы. Тагачасныя тайхі змяшчалі складанаўпарадкаваную сістэму 60 рэзервуараў, злучаных паміж сабой каналамі і падземнымі тунэлямі даўжынёй больш за 100 м. 24 штучных возера існуюць дагэтуль і служаць у якасці месца адпачынку і баўлення часу. Дзякуючы сваёй гістарычнай каштоўнасці 11 снежня 1993 года тайхі былі ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА разам з мястэчкам Банска-Шцьяўніца і гістарычнымі помнікамі ў яго ваколіцах.

Працэс назапашвання вады
------------------------

Рэгіён Банска-Шцьяўніцы не мае значных крыніц праточнай паверхневай вады. Менавіта з-за гэтага і былі спраектаваны тайхі, каб захоўваць ваду шляхам назапашвання атмасферных ападкаў. Каналы з агульнай даўжынёй у 72 км выконвалі функцыю перанакіравання дажджавой вады і таплення выпалага снегу ў 60 рэзервуараў. Поўнасцю сістэма была здольна акумуляваць 7 мільёнаў м³ вады. Затым вада цякла цераз 57 км каналаў да вадзяных колаў, якія сілкавалі сем забяспечаных ківачовай сістэмай насосаў. Помпы прыбіралі залішнія падземныя воды, і затым вадзяныя колы забяспечвалі энергіяй руднікі, апрацоўку металаў, металургію і млыны.

Зноскі
------

1. 1 2  Tajchy v Banskej Štiavnici (славацк.).  SKonline. Праверана May 24, 2007.
2. ↑  Tajchy - vznik tajchov (славацк.).  MO SRZ Banská Štiavnica. Праверана May 24, 2007.
3. ↑  Štiavnické tajchy - prírodná zaujímavosť (славацк.).  Región Hont - regionálny informačný systém. Праверана May 24, 2007.
4. ↑  Slovakia in the UNESCO Treasury - Banská Štiavnica (page 4) **(нявызн.)**. Праверана May 24, 2007.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тайхі

| ⛭Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Славакіі |
| --- |
| Культурная спадчына | Гістарычны цэнтр **Банскай Шцьяўніцы** і прамысловыя помнікі ў яго ваколіцах ·  Левача, Спішскі замак і звязаныя культурныя помнікі (Левача ·  Спішскі замак ·  Спішская капітула і сабор Св. Марціна ·  Спішске-Подграддзе ·  Дрэвэнік ·  Жэгра) ·  **Влколінец** ·  Гістарычны цэнтр **Бардзеёва** ·  Драўляныя цэрквы славацкіх Карпатаў (Гервартаў ·  Тврдошын ·  Кежмарак ·  Лешціны ·  Гронсек ·  Бодружал ·  Ладамірава ·  Руска Бістра) |  |
| Прыроднаяспадчына | Пячоры Агтэлекскага і Славацкага карстаў1 (Доміца ·  Гомбасецкая пячора ·  Ясаўская пячора ·  Краснагорская пячора ·  Охцінская араганітавая пячора ·  Добшынская лядовая пячора) Некранутыя букавыя лясы Карпатаў2 (Гавешава ·  Стужыца ·  Рожак ·  Вігарлат) |
| 1 з Венгрыяй  2 з Украінай і Германіяй |
**Віктар Пятровіч Ліснеўскі** (8 студзеня 1908  — 9 кастрычніка 1987) — камандзір стралковага аддзялення 244-га стралковага палка, малодшы сяржант. Поўны кавалер ордэна Славы.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 27 снежня 1907 года (8 студзеня 1908 года па новаму стылю) ў вёсцы Чарцёж Рагачоўскага павета, Магілёўскай губерні, цяпер Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці. Беларус. Член ВКП/КПСС з 1944 года. Адукацыя 7 класаў. Працаваў брыгадзірам у калгасе.

У Чырвонай Арміі і ў баях Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года. Ваяваў на Бранскім і 1-м Беларускім франтах.

Тэлефаніст мінамётнай роты 244-га стралковага палка яфрэйтар Ліснеўскі у баях 23—26 снежня 1943 года на паўночным усходзе ад горада Жлобін забяспечыў бесперапынную сувязь роты са штабам палка. Падчас артылерыйскага налёту праціўніка Ліснеўскі быў засыпаны зямлёй. Выбраўшыся з траншэі, ліквідаваў пад варожым агнём 4 абрывы кабеля. Загадам камандзіра 41-й стралковай дывізіі ад 2 лютага 1944 года яфрэйтар Ліснеўскі Віктар Пятровіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.

Стралок таго ж палка і дывізіі яфрэйтар Ліснеўскі 21 ліпеня 1944 года ў ліку першых пераправіўся праз раку Заходні Буг у 20 кіламетрах на паўднёвы захад ад горада Любомль Валынскай вобласці, адбіваў контратакі праціўніка. Падчас наступлення ўварваўся ў варожую траншэю і закідаў гранатамі кулямётны разлік. Загадам па 69-й арміі № 76 ад 10 жніўня 1944 года яфрэйтар Ліснеўскі Віктар Пятровіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.

Камандзір стралковага аддзялення малодшы сяржант Ліснеўскі пры прарыве варожай абароны каля населенага пункта Лебус 16 красавіка 1945 года першым уварваўся ў траншэю ворага і разам з аддзяленнем знішчыў 4 кулямёты і каля 20 праціўнікаў. У баі каля вёскі Шэнфліс 20 красавіка 1945 года забіў 6 праціўнікаў і 5 узяў у палон.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года за мужнасць, адвагу і гераізм, малодшы сяржант Ліснеўскі Віктар Пятровіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.

Пасля дэмабілізацыі ў 1946 годзе жыў і працаваў у горадзе Дружкоўка Данецкай вобласці. Ганаровы грамадзянін горада Дружкоўка. Памёр 9 кастрычніка 1987 года.

Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, Славы 3-х ступеняў, медалямі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Віктар Пятровіч Ліснеўскі на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* *Долготович Б. Д.* Кавалеры ордена славы. — Минск, 2006.
* Кавалеры ордена Славы трёх степеней: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. — М.: Воениздат, 2000. — 703 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-203-01883-9.

Спасылкі
--------

Виктор Петрович Лисневский на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Якубаў.
**Ігнат Маркавіч Якубаў** (1878, в. Роўкавічы, Чачэрскі раён — люты 1920) — удзельнік барацьбы за Савецкую ўладу ў Беларусі.

Біяграфія
---------

Член КПСС з 1903. У рэвалюцыйным руху з 1901 года. З 1903 рабочы Гомельскіх механічных майстэрняў Лібава-Роменскай чыгункі, стварыў і ўзначаліў бальшавісцкую ячэйку.

Удзельнік Рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Гомелі. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў забастовак на Гомельскім чыгуначным вузле ў 1915 і ліпені 1917. З сакавіка 1916 года член Палескага камітэта РСДРП (б), вёў рэвалюцыйную прапаганду сярод салдатаў Гомельскага размеркавальнага пункта. Удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года, член Гомельскага Савета. Дэлегат I Усерасійскага з'езда Саветаў  (руск.) (бел..

У жніўні 1917 года сфарміраваў і ўзначаліў чырвонагвардзейскі атрад чыгуначнікаў. У 1918 годзе ў Чырвонай Арміі на Заходнім фронце.

Са студзеня 1919 член выканкама Гомельскага павятовага Савета і загадчык земадддзелам.

Памяць
------

Мемарыяльная дошка на Гомельскім вагонарэмонтным заводзе  (руск.) (бел..

У Гомелі імя І. М. Якуба носіць вуліца.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Якубов Игнат Маркович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 716. — 737 с.
2. ↑  Якубов Игнатий Маркович Архівавана 4 студзеня 2018.  (руск.)
3. ↑  Якубова, улица Архівавана 13 чэрвеня 2017.  (руск.)

Літаратура
----------

* Гомель. Энциклопедический справочник, Минск, «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1991

Спасылкі
--------

* Якубов Игнатий Маркович Архівавана 4 студзеня 2018.  (руск.)
Вусень, кукалка, матылёк
**Метаморфо́з** (ад стар.-грэч.: μεταμόρφωσις), метабалія ў жывёл — глыбокае пераўтварэнне будовы арганізма, у выніку якога лічынка ператвараецца ў дарослую асобіну. Характэрны для большасці груп беспазваночных і некаторых пазваночных — міног, шэрагу рыб (напр. дваякадыхальных), земнаводных.

Звычайна метамарфоз звязаны з рэзкай пераменай спосабу жыцця жывёлы ў антагенезе (напр. з пераходам ад свабоднаплаваючага да прымацаванага спосабу жыцця, ад воднага да наземнага, ад скрытага ў субстраце да адкрытага паветранага і інш.). У жыццёвым цыкле жывёл, якія развіваюцца з метамарфозам, бывае адна і больш лічыначныя стадыі. Пры развіцці з метамарфозам жывёлы на розных стадыях антагенезу выконваюць розныя функцыі, якія спрыяюць захаванню і працвітанню віду.

Часам метамарфоз ускладняецца чаргаваннем пакаленняў (фаз развіцця), якія размнажаюцца бясполым або палавым шляхам. Выпадкі метамарфозу, калі лічыначная стадыя нагадвае велігер марскіх форм і адбываецца ў яйцы, называюцца крыптаметабаліяй (напр. у вінаграднага смаўжа). Змены, звязаныя з павелічэннем колькасці сегментаў цела і членікаў вусікаў, называецца анамарфозам (напр. у мнаганожак і бязвусікавых насякомых). Развіццё без істотных змен, характэрнае для большасці прымітыўных насякомых, называецца протаметабалія (эпімарфоз).

Развіццё крылаў у насякомых прывяло да змен у антагенезе. Няпоўнае ператварэнне, або геміметабалія, адбываецца, калі лад жыцця ранніх стадый і імага падобныя, а лічынка (німфа) падобная на дарослую асобіну, і змены арганізацыі суправаджаюцца ў асноўным паступовым ростам зачаткаў крылаў (характэрна для аўсянікаў, багамолавых, паўцвердакрылых, прамакрылых, раўнакрылых, стракоз, тараканавых, тэрмітаў). Поўнае ператварэнне, або голаметабалія, настае, калі ў антагенезе адбываецца рэзкі падзел асноўных функцый (напр. харчаванне ў стадыі лічынкі, а рассяленне і размнажэнне на дарослай стадыі); характэрна для двухкрылых, лускакрылых, перапончатакрылых, цвердакрылых і інш. атрадаў насякомых. У гэтым выпадку чэрвепадобная лічынка не падобна на дарослае насякомае, і пераход адбываецца на стадыі кукалкі.

Сярод пазваночных метамарфоз рэзка праяўляецца ў міног, лічынкі якіх (пескарыйкі) жывуць у грунце, а дарослыя — паўпаразіты рыб; у земнаводных з яйца выходзіць лічынка — апалонік, які пазней страчвае лічынкавыя органы (шчэлепы, хвост і інш.) і замест іх з'яўляюцца органы дарослай жывёлы.

Рэгуляцыя метамарфозу ажыццяўляецца гармонамі.

Літаратура
----------

* Петрыкаў А. Метамарфоз // БЭ ў 18 т. Т. 10. Мн. 2000.
**Іглаўскія горы** (чэшск.: Jihlavské vrchy) — горны хрыбет у Чэхіі і часткова на тэрыторыі Аўстрыі. Уяўляе сабой паўднёва-заходнюю частку Чэшска-Мараўскага ўзвышша.

Найвышэйшая вяршыня хрыбта — гара Яваржыцы  (чэшск.) (бел. (837 м). Горы складзены галоўным чынам гранітамі і гнейсамі. Зрэзаны густой сеткай рэк сістэмы Маравы і Влтавы. На схілах растуць іглічныя лясы з елі, ніжнія часткі схілаў выкарыстоўваюцца як раллі. Маюцца радовішчы каляровых і каштоўных металаў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іглаўскія горы
* *Іглаўскія горы (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі.
**Мікалай Геда**, поўнае імя **Гары Густаў Мікалай Геда** (шведск.: Harry Gustaf Nikolai Gedda, нар. 11 ліпеня 1925, Стакгольм) — шведскі спявак (тэнар), адзін з найбольш вядомых спевакоў 20 стагоддзя.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў кансерваторыі ў Стакгольме. З 1952 года выступае ў буйнейшых тэатрах свету («Ла Скала», «Гранд-Опера», «Ковент-Гардэн», «Метраполітэн-опера» і інш).

Валодае голасам мяккага цёплага тэмбру. Тонкі стыліст, спявак высокай культуры; выконвае амаль усе партыі лірычнага тэнара ў операх В. А. Моцарта, італьянскіх і французскіх кампазітараў, у т.л. партыі Герцага, Альфрэда («Рыгалета», «Травіята» Дж. Вердзі), Рауля («Гугеноты» Дж. Меербера), Вертэра («Вертэр» Ж. Маснэ), Ленскага («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага).

Тонкі інтэрпрэтатар камерных вакальных твораў Л. Бетховена, Ф. Шуберта, Э. Грыга, П. Чайкоўскага і інш.

Адзін з лепшых замежных выканаўцаў рускіх народных песень і старадаўніх рамансаў.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 131. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сталяроў.
**Мікалай Георгіевіч Сталяроў** (руск.: Никола́й Гео́ргиевич Столяро́в; 22 мая 1922, Казань — 23 лютага 1993) — савецкі ваенны лётчык, двойчы Герой Савецкага Саюза (1.7.1944 і 27.6.1945), падпалкоўнік (1953). Член КПСС з 1944.

Біяграфія
---------

У красавіку 1941 года добраахвотна ўступіў у Савецкую Армію, скончыў Свярдлоўскую ваенную авіяцыйную школу (1941). На франтах Вялікай Айчыннай вайны 1941-45 з 1942 года, пілот 820-га штурмавога авіяцыйнага палка, з мая 1943 года — лётчык і камандзір звяна 667-га штурмавога авіяцыйнага палка, з красавіка 1944 года намеснік камандзіра і камандзір эскадрыллі і штурман 141-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у баях на Калінінскім, Варонежскім, Стэпавым, 2-м і 1-м Украінскіх франтах, зрабіў звыш 180 паспяховых баявых вылетаў. Пасля вайны скончыў Палтаўскую вышэйшую афіцэрскую школу штурманаў (1946) і Ваенна-паветраную акадэмію (1954), быў штурманам і намеснікам камандзіра авіяцыйнага палка. З 1956 года ў запасе. Узнагароджаны ордэнам Леніна, 2 ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, ордэнам Аляксандра Неўскага і медалямі.

Зноскі
------

1. ↑  Столяров Николай Георгиевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Столяров Николай Георгиевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 26 лютага 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
**Бяльмо**, *лейкома* — рубцовае памутненне рагавой абалонкі вока. Бывае прыроджанае (запаленне рагавіцы ў перыяд унутрыванторбнага развіцця) і набытае (вынік хвароб, траўмаў вачэй). Бяльмо можа займаць усю паверхню рагавіцы або яе частку. У залежнасці ад памераў і інтэнсіўнасці памутнення зрок значна пагаршаецца або поўнасцю страчваецца. Рагавая абалонка набывае белаваты колер з бліскучай паверхняй. Часта ў яе ўрастаюць крывяносныя сасуды. Лячэнне: рассысальная тэрапія, хірургічнае — кератапластыка.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
**Студэнцкі Букер** («Студбукер») — літаратурная прэмія, якая прысуджаецца за найлепшы раман на рускай мове, упершыню апублікаваны ў мінулым годзе. Праводзіцца Цэнтрам найноўшай рускай літаратуры Інстытута філалогіі і гісторыі Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта сумесна з Фондам «Рускі Букер» з 2004 года. Прэмію прысуджае студэнцкае журы, сфармаванае па выніках конкурсу эсэ аб сучасным рамане. Аўтар ідэі і куратар праекта — Дзмітрый Бак.

Гісторыя
--------

Прэмія была заснавана ў 2004 годзе дабрачынным фондам «Рускі Букер» і Цэнтрам найноўшай рускай літаратуры Інстытута філалогіі і гісторыі Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта (РДГУ). Першымі ўдзельнікамі праекта сталі студэнты і аспіранты РДГУ, якія выбралі «альтэрнатыўнага» лаўрэата прэміі «Рускі Букер-2004». У наступныя гады спіс ВНУ, якія ўдзельнічаюць, пашыраўся; у 2008 годзе прэмія «Студэнцкі Букер» стала ўсерасійскай. У 2011 годзе ўручалася прэмія «Студэнцкі Букер дзесяцігоддзя» на аснове спісу раманаў — пераможцаў і фіналістаў прэміі «Рускі Букер» за 2001—2011 гады. Спонсарам прэміі з 2004 года выступала ЗАТ «Атлантыс Камюнікэйшнз», з 2010 года — «Расійская карпарацыя сродкаў сувязі».

Лаўрэаты
--------

* 2004 — Андрэй Геласімаў «Рахіль»
* 2005 — Дзмітрый Быкаў «Эвакуатар»
* 2006 — Вольга Слаўнікава «2017»
* 2007 — Мая Кучэрская «Бог дажджу»
* 2008 — Уладзімір Арлоў «Камергерскі завулак»
* 2009 — Мікалай Крышчук «Кругамі раю»
* 2010 — Марыям Петрасян «Дом, у якім…»
* 2011 — Таццяна Талстая «Кысь»
* 2012 — Юрый Буйдоў «Сіняя кроў»
* 2013 — Андрэй Волас «Вяртанне ў Панджруд»
* 2014 — Уладзімір Шароў «Вяртанне ў Егіпет»
* 2015 — Аляксей Варламаў «Думкавы воўк»
* 2016 — Ірына Багатырова «Кадын»
* 2017 — Уладзімір Мядзведзеў «Захок»

Спасылкі
--------

* studbooker.rsuh.ru — афіцыйны сайт прэміі «Студэнцкі Букер»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Смірноў.
**Мікалай Віктаравіч Смірноў** — беларускі ваенны ўрач-афтальмолаг. Палкоўнік медыцынскай службы ў адстаўцы. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2003).

Біяграфія
---------

Прафесійную адукацыю атрымліваў у Харкаўскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце, Саратаўскім ваенна-медыцынскім інстытуце і Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава ў Санкт-Пецярбургу.

Больш за 17 гадоў з’яўляўся галоўным афтальмолагам Узброеных Сіл РБ. Палкоўнік медыцынскай службы ў адстаўцы. Удзельнік шэрагу міжнародных канферэнцый, з’ездаў афтальмолагаў.

Выканаў больш за 4000 аперацый на органах зроку.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Смирнов Николай Викторович  (руск.)
**Дзмітрый Малахавіч Цырубін** (2(15).5.1916, вёска Цітаўка, Клімавіцкі раён, Магілёўская вобласць — 6 сакавіка 1996) — Герой Савецкага Саюза (1945).

Біяграфія
---------

З сялян. Скончыў 8 класаў, Магілёўскую саўпартшколу (1935), Вышэйшыя афіцэрскія бранятанкавыя курсы (1942), працаваў рахункаводам-касірам у саўгасе. У Чырвонай Арміі з 1937 года. Удзельнік савецка-фінскай вайны, вызваленчага паходу ў Бесарабію ў 1940 годзе. У 1941 г. скончыў Ваенна-палітычнае вучылішча ў Адэсе.

У Айчынную вайну на фронце з 1941 года, гвардыі маёр — камандзір танкавага батальёна 15 гв.танкавай Рэчыцкай Чырванасцяжнай ордэна Суворава брыгады. Удзельнік Бабруйскай і Мінскай аперацый 1944 года, вызвалення Польшчы. Вызначыўся ў баі за плацдарм на р. Нараў у верасні 1944 года. Танкавы батальён пад камандаваннем Цырубіна Д. М. адзін з першых фарсіраваў раку, 5.9.1944 года на плацдарме адбіў контратаку і, прыследуючы праціўніка, знішчыў 4 танкі і да 120 аўтаматчыкаў. Цырубін асабіста знішчыў 2 процітанкавых гарматы.

З 1956 года палкоўнік Цырубін у запасе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Чужая бацькаўшчына (значэнні).
**«Чужая бацькаўшчына»** — раман пісьменніка Вячаслава Адамчыка, напісаны ў 1977 годзе. Першая кніга тэтралогіі, куды ўвайшлі таксама раманы «Год нулявы», «І скажа той, хто народзіцца», «Голас крыві брата твайго».

Дзеянне рамана адбываецца ў Заходняй Беларусі ў міжваеннай Польшчы, напярэдадні вайны з Германіяй і ажыццяўлення сацыяльных перамен. Часткова ў творы выкарыстаны асабісты досвед аўтара, які нарадзіўся ў апісваных мясцінах на Навагрудчыне.

У цэнтры твора выступае сям’я Корсакаў, жыхары вёскі Верасава. Стары Улас, удавец — сур’ёзны, паважлівы і разам з тым вельмі душэўны, дэлікатны чалавек. Яго дачка Алеся (па мужы Мондрая) — зусім іншы чалавек, прыгажуня, якая прагнула лепшае долі, чымся жыццё ў вёсцы, аднак была вымушаная выйсці замуж паводле прынцыпу «сцерпіцца — злюбіцца». Рана засталася ўдавой і жыве ў хаце свекрыві.

Імполь — маладзён, які наймаецца да Мондрых малаціць збожжа. Закахаўшыся ў яго, Алеся намагаецца стварыць шчаслівую сям’ю, якой ёй так не хапала ў першым шлюбе.

Алесін брат, Міця — носьбіт дабра і святла ў атмасферы паняверкі і змроку. Ён, у адрозненне ад свайго асяроддзя, прагне навукі і культуры. Веды, набытыя ім у польскай школе, не адхіляюць, але абвастраюць у ім успрыманне беларускага.

У «Чужой бацькаўшчыне» В. Адамчык выкрывае меркантыльнасць, уласніцтва, прагу нажывы, бездухоўнасць.

Узнагароды
----------

За раман «Чужая бацькаўшчына» пісьменнік быў узнагароджаны Літаратурнай прэміяй імя Івана Мележа (1980), а за трылогію «Чужая бацькаўшчына», «Год нулявы», «І скажа той, хто народзіцца» атрымаў у 1988 годзе Дзяржаўную прэмію імя Якуба Коласа.

У культуры
----------

Паводле рамана ў 1982 годзе зняты аднайменны фільм рэжысёра Валерыя Рыбарава.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Вячаслаў Адамчык — Чужая бацькаўшчына **(нявызн.)** (Кароткі змест / Краткие содержания). Праверана 20 жніўня 2015.
**Студыя БМ** (скарочана ад «Беларуская Маладзёжная») — трэці альбом беларускага рок-гурта Мроя. Запісаны ўлетку 1988 года і выдадзены на кампакт-касетах у тым самым годзе. Увосень на Беларускім радыё было запісана яшчэ пяць песень пад агульнай назвай «Студыя БМ-2». Песня «Ён яшчэ вернецца» з альбома «Студыя БМ» перамагла ў хіт-парадзе радыё «Беларуская маладзёжная» пад канец 1988 года (праводзілася галасаванне слухачоў). Гэтая ж песня ўвайшла першай у зборнік «Лепшыя песьні з альбомаў 1988—1990». Таксама ў зборнік увайшлі песні «Зямля», «Зондэркаманда», «Вайна» і «Пераможцы». Песня «Зямля» таксама ўвайшла ў альбом «Акустычныя канцэрты канца XX стагодзьдзя» гурта N.R.M.

Змест
-----

| № | Назва | Працягласць |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Хто верне»  | 3:39 |
| 2. | «Горад»  | 2:27 |
| 3. | «Зондэркаманда»  | 3:33 |
| 4. | «Званы»  | 3:50 |
| 5. | «Пераможцы»  | 3:28 |
| 6. | «Дэвальвацыя»  | 2:13 |
| 7. | «Амбіцыі»  | 4:09 |
| 8. | «Паляванне на вядзьмарак»  | 3:14 |
| 9. | «Ён яшчэ вернецца»  | 3:06 |
| 10. | «Зямля»  | 3:36 |
| 11. | «Вайна»  | 3:48 |
| **37:03** |

Удзельнікі
----------

* Алег Дземідовіч: ударная ўстаноўка, дадатковы спеў
* Юрась Ляўкоў: бас-гітара, дадатковы спеў
* Лявон Вольскі: спеў, клавішнік
* Уладзімір Давыдоўскі: гітара, дадатковы спеў

Зноскі
------

1. ↑  *Дзятліковіч В.* Іх Моря, іх N.R.M.. — Мінск: Сучасны літаратар, 2005. — ISBN 985-14-1115-9.
**Чарапашкі-Ніндзя** (англ.: Teenage Mutant Ninja Turtles) — амерыканскі мультсерыял пра Чарапашак-ніндзя, які выходзіў на працягу 1987—1996 гадоў.

Сюжэт
-----

Чарапашкі-мутанты Леанарда, Данатэла, Рафаэль і Мікеланджэла з дапамогай іх настаўніка, шчура-мутанта Сплінтэра, які ў мінулым быў майстрам ніндзя і з рэпарцёрам Эйпрыл О’Ніл змагаюцца са злом у асобе абліччы Крэнга з Вымярэння Ікс і яго саюзнікам, ніндзя Шрэдэрам, даўнім ворагам Сплінтэра і многімі іншымі злачынцамі. Па ўвесь серыял у Чарапашак з’яўляецца не толькі шмат ворагаў, але і саюзнікаў — барца са злачыннасцю Кейсі Джонсам, вядомым сваімі жорсткімі метадамі, каманду падлеткаў Нейтрына з Вымярэння Ікс, супергероя Чалавека-жука, падлетка Зака, маладога матацыкліста Картэра і адважных жаб-панкаў.

Зноскі
------

1. ↑   — 2016. Праверана 21 снежня 2018.
2. ↑  geek.com — 1996.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5529781'></a>
3. ↑  fernsehserien.de Праверана 30 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54871129'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4384995-7 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гарэлік.

**Дзмітрый Мікалаевіч Гарэлік** (26 жніўня 1976, г.п. Кіраўск, Магілёўская вобласць) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Манголіі (з 2021).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 26 жніўня 1976 года у г.п. Кіраўск Магілёўскай вобласці.

У 1995—1999 гадах працаваў лабарантам сярэдняй школы № 11 г. Слуцка. У 1999 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік, кантроль і аналіз гаспадарчай дзейнасці».

У 1999—2002 гадах — начальнік аддзела Слуцкага гарадскога камітэта, намеснік начальніка аддзела Цэнтральнага камітэта, намеснік начальніка аддзела Цэнтральнай кантрольнай камісіі, намеснік старшыні, выканаўца абавязкаў старшыні Мінскай гарадской кантрольнай камісіі Беларускага патрыятычнага саюза моладзі.

У 2002—2003 гадах — галоўны спецыяліст аддзела развіцця маладзёжнага і дзіцячага руху, загадчык сектара арганізацыйна-прававой работы Дэпартамента па справах моладзі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. У 2003—2013 гадах — галоўны спецыяліст, саветнік, галоўны саветнік упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва, галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю, намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю — начальнік упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. У 2013—2015 гадах — памочнік старшыні праўлення ААТ «Банк развіцця Рэспублікі Беларусь» У 2015—2021 гадах — начальнік галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. У 2018 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і права».

18 чэрвеня 2021 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Манголіі, аднак фактычна прыступіў да працы ў ліпені 2021 года. Даверчыя граматы Прэзідэнту Манголіі ўручыў 8 лістапада 2021 года.

Жанаты. Мае сына.

Зноскі
------

1. ↑  Разгляд кадравых пытанняў
2. ↑  Гарэлік Дзмітрый Мікалаевіч
3. ↑  Аб уручэнні Паслом Беларусі Д.Гарэлікам даверчых грамат Прэзідэнту Манголіі
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грышчанка.

**Мікалай Данілавіч Грышчанка** (1920 — 25 верасня 1943) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

Біяграфія
---------

Мікалай Грышчанка нарадзіўся ў 1920 годзе на Сахаліне ў вёсцы Андрэе-Іванаўскае (па іншых дадзеных, у вёсцы Анор, цяпер — Смірныхоўская гарадская акруга) ў шматдзетнай сялянскай сям’і. Скончыў сем класаў няпоўнай сярэдняй школы, працаваў у саўгасе. У 1942 годзе Грышчанка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З мая таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Бранскім і Цэнтральным франтах. Да верасня 1943 года старшы сяржант Мікалай Грышчанка камандаваў мінамётным разлікам 360-га стралковага палка 74-й стралковай дывізіі 13-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

25 верасня 1943 года ў ходзе баёў на плацдарме на заходнім беразе Дняпра ў раёне вёскі Зарэчча Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР, калі адной з рот палка пачало пагражаць акружэнне, а ў мінамётаў скончыліся боепрыпасы, Грышчанка загадаў адбіваць контратакі перавышаючага па колькасці ворага аўтаматным агнём і гранатамі. У баі атрымаў цяжкае раненне, але поля бою не пакінуў, працягваючы змагацца. Дзякуючы дзеянням разліку Грышчанка стралковае падраздзяленне змагло аднавіць становішча і ўтрымаць плацдарм. У тым баі Грышчанка загінуў. Пахаваны ў вёсцы Зарэчча.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 кастрычніка 1943 года за «мужнасць і гераізм, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра і ўтрыманні плацдарма на яго правым беразе» старшы сяржант Мікалай Грышчанка пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, медалямі.

Устаноўлены бюсты ў вёсцы Белае і пасёлку Тымоўскае.

Зноскі
------

1. ↑  Евгений Аверин. 23 года длиною от Тыми до Днепра Архівавана 16 кастрычніка 2011. // РИА Сахалин-Курилы
2. 1 2 3  Мікалай Данілавіч Грышчанка на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Вишневский Н. В. Сахалин и Курильские острова во время второй мировой войны. Южно-Сахалиннск, 2000.
* Юные герои Витебщины. Минск, 1980.
**Чарапашкі-ніндзя** (англ.: **Teenage Mutant Ninja Turtles (TMNT)**, у Еўропе — **Teenage Mutant Hero Turtles (TMHT)**) — гэта выдуманая каманда з чатырох чарапах-мутантаў, якія вучацца майстэрству ніндзя са сваім сэнсэем, пацуком-мутантам, настаўнікам Сплінтэрам. Хаваючыся ад супольства ў каналізацыі Манхэтэна, яны змагаюцца са злом на вуліцах горада Нью-Ёрк.

Гісторыя праекта
----------------

Чарапашкі-ніндзя ўпершыню з'явіліся на старонках коміксу, выданага «Mirage Studios» у 1984 годзе. Ідэя пра чарапашак-мутантаў з'явілася ў двух сяброў, Кевіна Істмена і Пітэра Лэрда, аднаго вячора, калі яны разам малявалі камічныя малюнкі. Заняўшы грошы ў дзядзькі Істмена, маладыя мастакі самі выпусцілі першы выпуск коміксу, які па пачатковай задумцы павінен быў быць пародыяй на чатыры папулярных коміксаў 80-х: «Daredevil» і «New Mutants» ад «Marvel Comics», «Cerebus» ад Дэйва Сіма і «Ronin» ад Фрэнка Мілера.

Большай часткай свайго поспеху Чарапашкі-ніндзя абавязаны агенту па ліцэнзаванню, які прапанаваў Істмену і Лэрду развіць поспех коміксу, наладзіўшы выпуск суправаджаюць тавараў да комікса. У 1988 годзе ў «Playmates Toys Inc.», невялікай каліфарнійскай кампаніі, былі выпушчаныя цацкі-чарапашкі. Чарапашкі-ніндзя адзначыліся ў гісторыі поп-культуры. Хутка Чарапашкі-ніндзя былі ўсюды: пачынаючы з кубкаў і заканчваючы скейтбордамі, зубнымі шчоткамі і адзеннем.

У цяперашні час ідзе планамернае адраджэнне брэнда, якому пайшоў на карысць выхад новага мультсерыяла, а таксама новай лініі фігурак ад «Playmates», відэагульні ад «Ubisoft» і камп'ютэрнага паўнаметражнага мультфільма, які быў выпушчаны 2007 года.

Сюжэт
-----

Аднаго разу хлопчык выпусціў слоік з чатырма маленькімі чарапашкамі, і яны ўпалі праз каналізацыйную рашотку. А паблізу ехала грузавік з хімікатамі. Але адна каністра выпала, разбілася, і хімікаты пацяклі ў каналізацыю, і выліліся на чарапашак. На шчасце, іх знайшоў пацук, аднак ён і сам патрапіў у хімікаты. Міналі гады, і з-за хімікатаў чарапашкі і шчур пачалі расці. Так, шчур стаў бацькам і настаўнікам ніндзя. Адкуль ён ведаў прыёмы ніндзя? Справа ў тым, да таго, як знайсці чарапашак, шчур жыў з майстрам ніндзя Хамато Ёшы, які навучаў маленькага хатняга пацука прыёмам ніндзя. Да таго страшнага дня, калі да няго уварваўся суперзлодей — ніндзя Шрэдэр, і яго клан ніндзя Фут. Яны забілі Ёшы, і шчур застаўся сам, і пасяліўся ў каналізацыі. Аднак найбольш Сплінтэр баяўся таго, што праз некалькі гадоў яму трэба будзе расказаць гэтую жахлівую гісторыю сваім чарапашкам. Прайшло яшчэ некалькі гадоў, і прыйшоў час раскрыцца. Сплінтэр распавёў чарапашкам аб сваім мінулым. Чарапашкі пакляліся сцерці Шрэдэра з аблічча Зямлі, і яны выканалі сваё абяцанне. І цяпер яны могуць з годнасцю знікнуць у цемры.

Спасылкі
--------

* Official Teenage Mutant Ninja Turtles Website
Праходжанне Меркурыя па дыску Сонца 8 лістапада 2006 года. Бачны сонечныя плямы #921, 922, і 923
**Праходжанне Меркурыя па дыску Сонца** — астранамічны транзіт, пры якім Меркурый знаходзіцца дакладна паміж Сонцам і Зямлёй. Меркурый пры гэтым бачны з Зямлі як маленькая чорная кропка, якая перамяшчаецца дыску Сонца.

Праходжанне Меркурыя — даволі рэдкая астранамічная з'ява, аднак, яна здараецца нашмат часцей, чым праходжанне Венеры (паколькі Меркурый знаходзіцца бліжэй да Сонца і рухаецца хутчэй).

Першае назіранне праходжання Меркурыя па дыску Сонца адбылося 7 лістапада 1631 года.

Праходжанне Меркурыя можа адбыцца ў маі ці ў лістападзе. Апошнія праходжанні адбыліся 15 лістапада 1999 года, 7 мая 2003 года і 8 лістапада 2006 года. Наступныя праходжанні здарацца 9 мая 2016 года і 11 лістапада 2019 года.

Магчыма таксама адначасовае праходжанне па дыску Сонца і Венеры адначасова з Меркурыем, але такая падзея бывае выключна рэдка. Найбліжэйшы сумесны транзіт Венеры і Меркурыя будзе 26 ліпеня 69 163 года, наступны - у 224 508 годзе. Папярэдні адначасовы транзіт быў больш 350 тысяч гадоў назад, у 373 173 годзе да н.э. У 13 425 годзе н.э будзе транзіт Меркурыя і Венеры з розніцай у 16 гадзін.

Працягласць праходжання звычайна складае 5 гадзін.

Цяпер ёсць магчымасць назіраць не толькі праходжанні Меркурыя па дыску Сонца, але і на фоне хромасферы ці нават на фоне сонечнай кароны.

Зноскі
------

1. ↑  Mercury transit observed by COR1-A

Гл. таксама
-----------

* Праходжанне Венеры па дыску Сонца


| ⛭✰ Меркурый |
| --- |
| Геаграфія | 

|  |
| --- |
| 
* Атмасфера
* Геалогія
* Магнітасфера
* Картаграфія
* Клімат

 |
| Радавыя тэрміны | 
* Горы
* Грады
* Даліны
* Раўніны
* Уступы

 |
| Буйныя дэталі рэльефу | 
* Раўніна Сабкоу
* Раўніна Спякоты
* Паўночная раўніна
* Горы Спякоты
* Уступ Хірау
* Уступ Дыскаверы
* Уступ Вікторыя
* Уступ Хемскерк
* Уступ Мірны
* Града Скіяпарэлі
* Даліна Хэйстек

 |
| Найбуйнейшыя кратары | 
* Рэмбрант
* Бетховен
* Дастаеўскі
* Шэкспір
* Талстой
* Рафаэль
* Гамер

 |

 | Выява планеты МеркурыйВыява планеты Меркурый |
| Даследаванне | 
* Марынер-10
* MESSENGER
* BepiColombo (2013)
* Меркурый-П (2020—2022)
* Каланізацыя Меркурыя

 |
| Іншыя тэмы | 
* Зрушэнне перыгелія
* Праходжанне Меркурыя па дыску Сонца
* Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Меркурыя
* Спадарожнік Меркурыя

 |
| **Category Катэгорыя:Меркурый ·  Вікісховішча:Меркурый** |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з падобнымі імёнамі, гл. Казлоў і Мікалай Казлоў.

**Мікалай Георгіевіч Казлоў** (5 студзеня 1967, Валожын, Мінская вобласць) — беларускі палітык, старшыня Аб’яднанай грамадзянскай партыі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 5 студзеня 1967 года ў Валожыне, вырас у Нясвіжы. Пасля заканчэння Новасібірскага вышэйшага ваеннага агульнавайсковага вучылішча служыў у Закаўказзі і Сярэдняй Азіі, удзельнічаў у міратворчай місіі падчас Карабахскага канфлікта. Пасля распаду СССР вярнуўся ў Беларусь, паступіў на службу ў крымінальны вышук.

Працаваў на працягу 17 гадоў старшым оперупаўнаважаным па асабліва важных справах крымінальнага вышуку УУС Цэнтральнага раёна Мінска, за гэтыя гады раскрыў сотні злачынстваў. Падпалкоўнік міліцыі запасу.

Ахоўваючы парадак на выбарчым участку ў час парламенцкіх выбараў 2008 года, ён абвінаваціў старшыню ўчастковай камісіі Аляўціну Гладкую і намесніка старшыні Аляксея Пятніцу ў здзяйсненні фальсіфікацыі, калі яны ўвайшлі ў апячатаны пакой і ўкінулі ў скрыню для галасавання пачкі бюлетэняў. Казлоў напісаў пра гэта рапарт начальству, а калі захадаў ніхто не зрабіў, паведаміў у незалежную прэсу. Казлова прасілі адклікаць рапарт, каб замяць справу, але ён праявіў прынцыповасць і неўзабаве пайшоў у запас.

У 2012 годзе ўступіў у Аб’яднаную грамадзянскую партыю, у ліпені 2016 года абраны намеснікам старшыні партыі.

4 мая 2021 года пазбаўлены спецыяльнага звання падпалкоўніка міліцыі запасу.

У жніўні 2021 года быў асуджаны на тры месяцы арышта «за разгалошванне даных следства па справе Каардынацыйнай рады». Адбыў свой тэрмін у сакавіку 2022 года.

У ліпені 2022 года быў затрыманы. 3 лістапада 2022 года Мікалаю Казлову прысудзілі два з паловай гады калоніі за ўдзел у пратэстах 2020 года. Праваабаронцы Беларусі прызналі яго палітычным зняволеным.

Жыве ў Мінску. Ва ўласнасці мае кватэру і два легкавыя аўтамабілі.

Зноскі
------

1. ↑  Чалавек года — Мікалай Казлоў
2. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 4 мая 2021 года № 174 «О лишении воинских и специальных званий»
3. ↑  Лідара АГП асудзілі да трох месяцаў арышту **(нявызн.)**. *Новы Час* (6 жніўня 2021).
4. ↑  Палітзняволены Мікалай Казлоў адбыў свой тэрмін і выйшаў на волю **(нявызн.)**. *Новы Час* (26 сакавіка 2022).
5. ↑  На Мікалая Казлова завялі крымінальную справу па «народным» артыкуле КК. У Лябедзькі тры версіі прычынаў **(нявызн.)**. *Новы Час* (27 ліпеня 2022).
6. ↑  Мікалай Казлоў: У дачыненні да мяне здзяйсняецца злачынства **(нявызн.)**. *Новы Час* (3 лістапада 2022).
7. ↑  Заява праваабаронцаў Беларусі аб прызнанні 11 палітычных зняволеных **(нявызн.)**. *Праваабарончы цэнтр «Вясна»* (5 жніўня 2022).
8. ↑  Цэнтральны раён. Старавіленская выбарчая акруга № 41 Архівавана 6 мая 2021.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Камінскі.

**Мікала́й Іва́навіч Камі́нскі** (5 снежня 1928, в. Масоры, цяпер Сенненскі раён, Віцебская вобласць — 18 лістапада 1993) — беларускі гісторык, архівіст.

У 1952 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Пазней навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела, намеснік дырэктара Цэнтральнага дзяржаўнага архіва Кастрычніцкай рэвалюцыі БССР. У 1969—1989 гадах рэдактар у выдавецтве «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі». 

Адзін са складальнікаў зборніка дакументаў і матэрыялаў «Злачынствы нямецка-фашысцкіх акупантаў на Беларусі, 1941—1944» (2-е выд. 1965), «Мастацтва Савецкай Беларусі» (т. 1, 1976), рэдактар-складальнік даведніка «Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі» (3-е выд. 1992, разам з В. В. Гетавым). Адзін з аўтараў даведніка «Цэнтральны дзяржаўны архіў Кастрычніцкай рэвалюцыі і сацыялістычнага будаўніцтва БССР» (1967). Аўтар артыкулаў па гісторыі Беларусі XX стагоддзя, Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны. Асабісты архіў захоўваецца ў Нацыянальным архіве Беларусі.

Літаратура
----------

* *Скалабан В.* Камінскі Мікалай Іванавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — С. 45—46. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 137355 |
**ААТ «Праца»** (**Гомельская абутковая фабрыка «Праца»**; руск.: ОАО «Труд») — беларускае абутковае прадпрыемства, якое месціцца ў Гомелі. Спецыялізуецца на вытворчасці спецыяльнага і вайсковага абутку.

Гісторыя
--------

Абутковая фабрыка «Праца» была створана ў 1921 годзе шляхам аб'яднання невялікіх майстэрняў. У 1963 годзе фабрыка была рэарганізавана ў Гомельскае абутковае вытворчае аб'яднанне «Праца», у 1971 годзе — у Гомельскае вытворчае абутковае аб'яднанне «Праца», у 2000 годзе — у Гомельскае рэспубліканскае абутковае ўнітарнае прадпрыемства «Праца», у 2009 годзе — ў адкрытае акцыянернае таварыства «Праца».

Сучаснасць
----------

У 2015 годзе фабрыка вырабіла 208 тыс. пар абутку, у 2016 — 223 тыс. пар, у 2017 — 231 тыс. пар (вытворчая магутнасць складала 346 тыс. пар у год пры адназменным рэжыме працы). 97,5% абутку было рэалізавана ў Беларусі. У 2017 годзе выручка прадпрыемства склала 7165 тыс. руб. чысты прыбытак — 43 тыс. руб. рэнтабельнасць склала 5%. У 2017 годзе на прадпрыемстве працаваў 201 вытворчы работнік і 18 супрацоўнікаў апарата кіравання.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Информационный меморандум Архівавана 3 мая 2021. на сайце канцэрна «Беллегпрам»
2. 1 2  Гомельское республиканское обувное унитарное предприятие "Труд" на сайце «Архівы Беларусі»
3. ↑  Гомельское обувное предприятие «Труд» // Республика Беларусь: энциклопедия. — Т. 3: Герасименко — Картель. — Мн.: БелЭн, 2006. — С. 114.
4. ↑  О компании

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Мікалай Іванавіч Рош** (7 ліпеня 1933, с. Дунаеўка Прыазоўскага раёна Запарожскай вобласці — 10 жніўня 2018, Мінск) — беларускі савецкі партыйны, прафсаюзны і гаспадарчы дзеяч, ганаровы грамадзянін горада Пінска.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1933 годзе ў Запарожскай вобласці. Працоўную дзейнасць пачаў у 1951 годзе фрэзероўшчыкам на заводзе.

У лістападзе 1952 быў прызваны на вайсковую службу, якую праходзіў у горадзе Пінск у 1-м вучэбным атрадзе ВМФ СССР. Пасля заканчэння школы матарыстаў застаўся ў атрадзе даслужваць свой тэрмін інструктарам. Падчас службы на флоце ў 1956 годзе ўступіў у шэрагі КПСС.

Пасоя дэмабілізацыі застаўся ў Пінску, уладкаваўся на работу матарыстам-рулявым на Пінскі ордэна Знак Пашаны суднабудаўніча-суднарамонтны завод. Завочна скончыў індустрыяльны тэхнікум, за час працы на Пінскім суднабудаўніча-суднарамонтным заводзе (1957—1961) быў механікам, пасля інжынерам. З моманту адкрыцця ў Пінску філіяла Ленінградскага інстытута воднага транспарту (ЛІВТ) у ліку першых паступіў туды на вучобу.

У 1962 годзе быў вылучан на партыйную працу — інструктарам прамыслова-транспартнага аддзела Пінскага гаркама КПБ. Ужо праз год стаў загадчыкам гэтым аддзелам, а ў лістападзе 1965 пераведзены на пасаду другога сакратара Пінскага гаркама КПБ. У жніўні 1970 паступіў на вучобу ў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС, пасля заканчэння якой стаў працаваць інструктарам Брэсцкага абласнога камітэта КПБ. Вясной 1973 года прызначаны загадчыкам прамыслова-транспартнага аддзелам Брэсцкага абласнога камітэта КПБ.

З жніўня 1975 года — першы сакратар Пінскага гаркама КПБ.

У 1985—1997 гадах — Першы намеснік старшыні Федэрацыі прафсаюзаў Рэспублікі Беларусь у Мінску.

У 1992—1997 гадах — Старшыня камісіі па пытаннях Чарнобыльскай катастрофы пры Усеагульнай канфедэрацыі прафсаюзаў.

У 2003 годзе прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Пінска» за вялікія заслугі перад горадам Пінскам і значны асабісты ўклад у яго сацыяльна-эканамічнае развіццё.

У 1980—1989 гадах абіраўся членам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 10—11 скліканняў. Абіраўся дэлегатам XXVIII, XXIX, XXXX з’ездаў КПБ, членам ЦК КПБ.

Узнагароды
----------

За працоўныя заслугі ўзнагароджаны:

* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1968);
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1983);
* ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга;
* медалём «За доблесную працу»;
* Ганаровы грамадзянін горада Пінска (2003).

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Ганаровыя грамадзяне Пінска Архівавана 4 снежня 2020.

Літаратура
----------

* *Долготович Б. Д*. Почетные граждане белорусских городов : биографический справочник. — Мн. 2008. — С. 59.

Спасылкі
--------

* Ганаровыя грамадзяне Пінска. Архівавана 4 снежня 2020.  (руск.)
* *Николай Калько*. блог Пинчуки и Пинчане Статья о Рош Н.И. **(нявызн.)**. *www.blogger.com*.  Николай Калько (4 кастрычніка 2018)..
**Мікалай Іванавіч Крывашэін** (руск.: Николай Иванович Кривошеин) (1885, Ржэў, Цвярская губерня, Расійская імперыя — 5 кастрычніка 1936, Масква, СССР) — удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў Беларусі.

Біяграфія
---------

Паходзіў з мяшчан. Працаваў прыказчыкам, адукацыя ніжэйшая. Падчас 1-й сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію. Член РСДРП(б). З 1915 года на Заходнім фронце, вёў рэвалюцыйную агітацыю сярод салдат. У 1917 салдат 37-га пяхотнага запаснога палка. З сакавіка 1917 года член Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, з красавіка член бальшавіцкай фракцыі выканкама Заходняга фронту 1-га склікання, дэлегат 1-й Паўночна-Заходняй абласной канферэнцыі РСДРП(б). З лістапада 1917 года член часовага бюро ВРК Заходняга фронту, старшыня выканкома Савета сялянскіх дэпутатаў Мінскай і Віленскай губерні, ганаровы старшыня Мазырскага Савета сялянскіх дэпутатаў. У канцы 1917 года абраны ва Усерасійскі ўстаноўчы сход па Мінскай выбарчай акрузе і ад Заходняга фронту па спісе № 9 (бальшавікі).

У ноч з 17 на 18 снежня 1917 года ўдзельнічаў у разгоне Першага Усебеларускага з'езда. 

Са студзеня 1918 года намеснік старшыні Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, ў лютым член штаба Заходняга фронту, са снежня начальніка гарнізона Мінска. З ліпеня 1919 г. на Заходнім фронце, камандаваў чырвонаармейскім атрадам пад Баранавічамі.

З 1926 года начальнік аддзела канторы «Саюзтэкстыльшвейгандаль» (Масква). Арыштаваны НКУС ў ліпені 1936 года. 4 кастрычніка 1936 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны ў 1989 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  *Протасов Л. Г.* Люди Учредительного собрания: портрет в интерьере эпохи / Л. Г. Протасов. — М.: РОССПЭН, 2008. — 460, [3] с. — ISBN 978-5-8243-0972-0.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 495. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1997. — С. 268. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мікалай Іванавіч Крывашэін