У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кожар.
**Ілья Паўлавіч Ко́жар** (3 жніўня 1902, в. Малое Гальцэва, Талачынскі раён, Віцебская вобласць — 13 кастрычніка 1967) — савецкі ваенны дзеяч, які арганізаваў і кіраваў камуністычным падполлем і партызанскім рухам на Беларусі. Герой Савецкага Саюза (01.01.1944), генерал-маёр.

Біяграфія
---------

Беларус. З лістапада 1942 ён прызначаны камандзірам Гомельскага партызанскага злучэння, які складаўся з 6 атрадаў: Гомельскага, Лоеўскага, Рэчыцкага, Жлобінскага, Буда-Кашалёўскага і Уваравіцкага.

Для больш цеснага падтрымання сувязі з камандаваннем партызанскіх атрадаў, Кожар перайшоў у Лоеўскі раён, дзе дзейнічаў партызанскі атрад «За Радзіму». З вясны 1943 штаб злучэння Кожара знаходзіўся ў Рэчыцкім раёне. У ліпені 1943 — падчас Курскай бітвы — злучэнне Івана Кожара атрымала дырэктыву з Цэнтральнага штаба партызанскага руху аб нанясенні ўдараў па чыгуначных лініях. Партызанскія атрады выйшлі на адведзеныя ім участкі і толькі за адну ноч падарвалі каля тысячы рэек, пусцілі пад адхон 2 нямецкія эшалоны і знішчылі звыш паўтары сотні нямецкіх салдат і афіцэраў.

Супраць партызанскага злучэння Кожара нямецкае камандаванне неаднакроць прымала карныя аперацыі. Напрыклад, у раён Рэчыцы прыбыла дывізія СС і два палкі палявой жандармерыі. Злучэнне Кожара заняло абарону на ўскрайку лесу ў раёне вёскі Узнаж. 13 чэрвеня 1943 года каля гэтай вёскі завязаўся бой, які скончыўся толькі ў 9 гадзін вечара пасля чарговай бясплоднай спробы немцаў прарвацца праз абарону партызан. На месцы бою каля вёскі Узнаж цяпер стаіць помнік-абеліск.

Пастановай Савета Народных Камісараў СССР ад 16 верасня 1943 г. № 1000 — аднаму з дзесяці камандзіраў партызанскіх фарміраванняў Беларускай ССР — І. П. Кожару прысвоена воінскае званне «генерал-маёр».

10 лістапада 1943 года пачалася Гомельска-Рэчыцкая наступальная аперацыя войскаў Беларускага фронту пад камандаваннем К. К. Ракасоўскага. Галоўны ўдар наносіўся 65-й арміяй на левым крыле фронту з плацдарма ля Лоева. 17 лістапада 1943 года часткамі 65-й арміі Рэчыца была вызвалена, пры гэтым былі захоплены вялікія трафеі і мноства палонных. Камандуючы 65-й арміяй П. І. Батаў адзначаў, што «галоўная роля ў гэтай аперацыі была адведзена злучэнню Ільі Кожара».

Неўзабаве партызанскае злучэнне Кожара было расфарміравана, і каля 6 тысяч партызан увайшлі ў склад частак Беларускага фронту.

За ўмелую арганізацыю падпольнай і партызанскай барацьбы ў тыле ворага Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 студзеня 1944 г. генерал-маёру Кожару Ілью Паўлавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 2231).

У 1943—1947 гадах Кожар на пасадзе сакратара Гомельскага абласнога камітэта КП(б)Б, а затым ён працаваў у апараце ЦК КП(б)Б. У 1947—1963 гадах ён дырэктар Рэспубліканскай партыйнай школы пры ЦК КПБ, якая ў 1956 годзе пераназваная ў Мінскую Вышэйшую партыйную школу. Кожар — член ЦК КПБ у 1952-58 гадах і 1960-61 гадах, а з 1961 года — член Рэвізійнай камісіі КПБ. У 1963 годзе ён яе старшыня. Кожар працаваў выкладчыкам гісторыі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 3-5 і 7-га скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалямі.

Сям’я
-----

У шлюбе з Еўдакіяй Іванаўнай меў траіх дзяцей. Малодшы сын Валерый (1937—2020) стаў архітэктарам.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза белорусским партизанам» от 1 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 6 января (№ 1 (261)). — С. 1
2. ↑  Понижен в должности за правду

Літаратура
----------

* Кожар Ілья Паўлавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. / рэдкал. Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн. 1997. — Т. 4. — С. 223.
* Кожар Ілья Паўлавіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 395. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

Кожар Илья Павлович на сайце «Героі краіны»

| ⛭ Першыя сакратары Гомельскага абласнога камітэта Камуністычнай партыі Беларусі |
| --- |
| Ісаак Маркавіч Курган (1938) • Флавіян Васільевіч Жыжанкоў (1938—1941; 1943—1946) • Ілья Паўлавіч Кожар (1941—1943, падпольны) • Іван Пятровіч Тур (1946—1948) • Мікалай Яфрэмавіч Аўхімовіч (1948—1951) • Захар Міхайлавіч Галадушка (1951—1955) • Дзмітрый Фаміч Філімонаў (1955—1957) • Іван Яўцеевіч Палякоў (1957—1963; 1963—1964, сельскі) • Яўген Данілавіч Лятачэўскі (1963—1964, прамысловы) • Валянцін Фёдаравіч Языковіч (1964—1969) • Віктар Аляксандравіч Гвоздзеў (1969—1978) • Юрый Мініваліч Хусаінаў (1978—1982) • Анатоль Аляксандравіч Малафееў (1982—1985) • Аляксей Сцяпанавіч Камай (1985—1989) • Аляксандр Адамавіч Грахоўскі (1989—1991) • Уладзімір Паўлавіч Шаплыка (1991) |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |