recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Грузіна-італьянскія адносіны** — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Грузіяй і Італіяй, усталяваныя 11 мая 1992 года. Абедзве краіны з’яўляюцца паўнапраўнымі членамі Савета Еўропы.

Гандлёва-эканамічныя сувязі
---------------------------

Італія з’яўляецца дзясятым па маштабе тавараабароту гандлёвым партнёрам Грузіі. У 2016 годзе тавараабарот паміж краінамі дасягнуў адзнакі ў 335 млн дол. Грузінскі экспарт склаў $ 72 млн, а італьянскі — $263 млн.

Культурная сфера
----------------

У 2006 годзе ў Тбілісі было заснавана аддзяленне Таварыства Дантэ Аліг’еры, мэтай якога з’яўляецца папулярызацыя італьянскай мовы і культуры ў Грузіі. У 2010 годзе ў Рыме ў парку Віла Баргезэ на алеі быў адкрыты помнік вядомаму грузінскаму паэту XII стагоддзя Шата Руставелі

Канфлікт 2008 года
------------------

Падчас Паўднёваасецінскай вайны 2008 года, 8 жніўня, была апублікавана заява італьянскага ўрада, у якой гаварылася:

> 
> «У цеснай каардынацыі са сваімі еўрапейскімі і атлантычнымі партнёрамі ўрад Італіі з сур’ёзнай занепакоенасцю сочыць за крызіснай сітуацыяй, якая склалася ў Паўднёвай Асеціі... Італія заклікае ўсе бакі неадкладна пакласці канец гвалту і спыніць ваенныя дзеянні. Італьянскі ўрад настойліва рэкамендуе аднавіць перамовы аб мірным урэгуляванні канфлікту з належнай павагай да суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Грузіі». 

Пазней, 10 жніўня, міністры замежных спраў Францыі, Фінляндыі і Італіі запатрабавалі пачаць мірныя перамовы для ўрэгулявання сітуацыі на Каўказе. У інтэрв’ю ад 11 жніўня газеце La Stampa прадстаўнік італьянскага міністэрства замежных спраў распавёў аб удзеле Сільвіа Берлусконі, прэм’ер-міністра Італіі, у мірным працэсе па Паўднёвай Асеціі. Пазней сам Берлусконі заявіў, што ў гэтым канфлікце падтрымлівае Расію. Аднак Рым не прызнаў ні Паўднёвую Асеціі, ні Абхазіі.

Заўвагі
-------

1. ↑  Грузия и Италия договорились об углублении отношений Архівавана 21 снежня 2018. — eadaily.com, 9 марта 2017
2. ↑  Грузия как надежный партнер — второй день визита президента Италии Архівавана 6 лістапада 2020. — newsgeorgia, 17 июля 2018
3. ↑  Differences emerge in Europe of a response to Georgia conflict, The International Herald Tribune, Katrin Bennhold August 12, 2008
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Раства-Багародзіцкая царква.
**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — помнік драўлянага дойлідства. Пабудаваная ў 1718 годзе ў в. Дубенец Столінскага раёна. У 1729 г. памешчык Іван Колб-Сяліцкі ахвяраваў царкве 30 дзесяцін зямлі.

Царква дзейнічае. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Копія Смаленскай Божай Маці  (руск.) (бел. са Свята-Раства-Багародзіцкай царквы, XVI стагоддзе
Ікона Іаана Хрысціцеля са Свята-Раства-Багародзіцкай царквы. 1-ая палавіна XVIII стагоддзя
Адносіцца да ўсходнепалескай школы дойлідства. Мае рысы стылю барока. У XIX стагоддзі да бабінца прыбудаваная званіца (васьмярык на двух чацверыках), завершаная шатром складанай формы. Трохзрубны аб'ём глыбінна-прасторавай кампазіцыі складаецца з прамавугольнага бабінца і квадратных у плане нефа і алтара з рызніцай. Неф завершаны масіўным светлавым васьмерыковым барабанам, накрытым шматгранным купалам, дахі над алтаром, рызніцай і бабінцам вальмавыя. Сцены гарызантальна ашаляваныя, вокны прамавугольныя і з трохгранным завяршэннем.

Інтэр'ер
--------

У інтэр'еры парусы барабана аздобленыя размалёўкай. У малітоўную залу шырокімі прамавугольнымі прасветамі адкрываюцца прытвор і вылучаная драўляным іканастасам апсіда, гранёная частка якой з'яўляецца другой рызніцай. Больш высокая малітоўная зала перакрыта скляпеннем, абапёртым праз парусы на 4 слупы.

Зноскі
------


Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. Спб. 1864.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец) на сайце Radzima.org
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзятлаў.
**Алесь Дзятлаў** (*Аляксандр Мікалаевіч Дзятлаў*, нар.3 чэрвеня 1936, в. Туркі, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. Жыў у Пятровічах, а з лета 1944 г. — на радзіме маці, у Плёсах, дзе бацьку прызначылі дырэктарам мясцовай школы. У 1959 г. скончыў аддзяленне журналістыкі БДУ. Працаваў у Глыбоцкай раённай газеце «Сцяг камунізму»(1959—1961), у «Чырвонай змене» (1961—1973). У 1973—1975 гг. член сцэнарна-рэдакцыйнай калегіі кінастудыі «Беларусьфільм». У 1975—1980 гг. карэспандэнт газеты «Звязда», з 1980 г. рэдактар аддзела навукі часопіса «Родная прырода».

Творчасць
---------

Друкуецца з 1956 г. У 1970-м годзе было надрукавана апавяданне ў газеце «Літаратура і мастацтва». Аўтар зборнікаў, аповесцяў і апавяданняў, нарысаў, фельетонаў, твораў для дзяцей.

### Творы

* «Росы на паплаве» (1974)
* «Белы месяц сакавік» (1977)
* «Сляды» (1981)
* «Начное неба ў ліпені» (1981)
* «Вяртанне» (1987)
* «У вераснёвы вечар» (1987)
* «Парог» (1993)

Зноскі
------

1. ↑  Czech National Authority Database Праверана 22 жніўня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

Літаратура
----------

* Дзятлаў Алесь//Белар. энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6.-Мн. 1998.-С. 165.
* Дзятлаў Алесь//Энцыклапедыя літ-ры і мастацтва.-У 5 т. Т. 2.-С. 334—335.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: js20221159091 · VIAF: 4301154260609024480004 |
**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Рабунь Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца на паўднёвай ускраіне вёскі, пры храме маецца асобная званіца.

**Афіцыйны адрас**: вул.Юбілейная, 3, в.Рабунь, Вілейскі раён, Мінская вобласць.

Гісторыя
--------

Царква ў 1902 годзе
Пабудавана ў 1862 г. на сродкі казны, на месцы былой уніяцкай драўлянай царквы. Асвячоная ў 1863 годзе ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы. Будоўля вялася з бутавага каменю і цэглы, у стыле разынкавай муроўкі. Першапачаткова дах царквы быў драўляны, пакрыты гонтай, з чатырох бакоў былі разныя люкарні. На пачатку ХХ стагоддзя паўстала патрэба павелічэння будынка: колькасць вернікаў павялічвалася, і маленькая царква не магла змясціць усіх ахвотных. Падчас Першай сусветнай вайны на цвінтары Рабунскай царквы былі пахаваны ў брацкай магіле салдаты, што загінулі ў баях каля вёскі. За савецкім часам, у 1960 годзе царкву зачынілі, частку начыння выкінулі, а астатнюю вывезлі ў суседні храм у вёску Касуту. Пасля закрыцця Рабунскі храм спачатку быў пераабсталяваны ў школьную спартзалу, а пасля – у склад. Каля самой царквы была ўладкована валейбольная пляцоўка, а бутавая агароджа і званіца былі разабраныя. У 1990-м годзе царква была вернута вернікам і адноўлена. Усе царкоўныя рэчы былі вернуты з Касуты ў Рабунь, у тым ліку і старажытны абраз Божай Маці канца ХVIІ стагоддзя.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Складаецца з прытвора, малітоўнай залы, пяціграннай апсіды. Чатырохсхільны дах асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнай галоўкай. На фоне бутавай муроўкі вылучаны атынкаваныя вуглавыя лапаткі, аркатурны фрыз, ліштвы арачных аконных і трапецападобнага ўваходнага праёмаў. Унутры ў малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі адкрываюцца прытвор і апсіда.

Зноскі
------

1. ↑  Рабунскаму храму 155 год Архівавана 4 лістапада 2017. // Шлях перамогі

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Успенская царква (Рабунь) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Успенская царква (Рабунь) на сайце Radzima.org
* Свята-Успенская царква (Рабунь) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Успенская царква (Рабунь)(недаступная спасылка) на сайце Маладзечанскай епархіі

| ⛭Ільянскае благачынне |
| --- |
| Свята-Успенская царква (Вязынь) ·  Спаса-Праабражэнская царква (Забалацце) ·  Свята-Елісавецінская царква (Зацемень) ·  Свята-Ільінская царква (Ілья) ·  Свята-Мікалаеўская царква (Латыгаль) ·  Свята-Успенская царква (Паняцічы) ·  Свята-Георгіеўская царква (Партызанскі) ·  Свята-Успенская царква (Рабунь) ·  Свята-Мікалаеўская царква (Суднікі) |

*
**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Ручыца Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

Гісторыя
--------

Агароджа
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1868 г. з цэглы. Акаймавана бутавай агароджай.

Архітэктура
-----------

Брама
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм кананічнай чатырохчасткавай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі: магутная трох'ярусная (2 васьмерыкі на чацверыку) шатровая званіца, квадратная трапезная, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда з невялікімі бакавымі рызніцамі. Высокі гранёны шацёр званіцы завершаны макаўкай і апяразаны ў аснаванні поясам какошнікаў. Чатырохсхільны дах асноўнага аб'ёму завершана цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны парталам з кілепадобнай аркай. Бакавыя фасады асноўнага аб'ёму расчлянёны 2 ярусамі лучковых аконных праёмаў у прафіляваных ліштвах. Атынкаваныя фасады дэкарыраваны ляпным фрызам, поясам сухарыкаў, вуглавымі лапаткамі.

Інтэр'ер
--------

У малітоўную залу, перакрытую плоскай столлю, шырокім арачным праёмам адкрываецца трапезная. Апсіда вылучана драўляным, упрыгожаным разьбой іканастасам.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Успенская царква (Ручыца) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Успенская царква (Ручыца) на сайце Radzima.org

| ⛭Вілейскае благачынне |
| --- |
| Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Бараўцы) ·  Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Вілейка) ·  Царква ў імя святой прападобнай Марыі Егіпецкай (Вілейка) ·  Царква Свяціцеля Ціхана (Вілейка) ·  Царква Святога Іосіфа (Іжа) ·  Свята-Ільінская царква (Нарач) ·  Свята-Успенская царква (Ручыца) ·  Свята-Успенская царква (Спягла) |

*
**Хрысціна Баўместэр** (12 жніўня 1904, Джакарта —10 студзеня 1971, Парыж) — галандска-французскі жывапісец-абстракцыяніст, сюррэаліст.

Біяграфія
---------

Баўместэр нарадзілася ў Батавіі, тагачаснай сталіцы галандскай каланіяльнай Інданезіі. Пераехаўшы ў Еўропу ў маладым узросце, Баўместэр вучылася ў «École des Beaux Arts» у Гаазе з 1922 па 1924 год. У 1935 годзе яна пераехала ў Парыж і паступіла ў «Académie de la Grande Chaumière». Менавіта там Баўместэр пазнаёмілася і неўзабаве выйшла замуж за мастака Анры Геца.

Першая персанальная выстава Баўместэр у Францыі адбылася ў «Galerie Bonaparte». Яе працы часта выстаўляліся на групавых выставах разам з такімі мастакамі, як Ханс Хартунг, Кандзінскім і Віера да Сілва. Баўместэр і Гет пераехалі ў Ніцу ў пачатку Другой сусветнай вайны, дзе яны абодва ўдзельнічалі ў Супраціве, дапамагаючы ствараць падробленыя паперы. Працягвалася цесная сувязь пары з супольнасцю мастакоў, у тым ліку супрацоўніцтва з Раулем Юбакам і Крысціянам Датрэмонам. Падчас вайны Баўместэр таксама завязала цеснае сяброўства з мастаком Франсісам Пікабіа.

Баўместэр і Гец вярнуліся ў Парыж у 1945 годзе. У 1946 годзе Баўместэр была тэмай кароткаметражнага фільма Алена Рэнэ, які дакументаваў стварэнне карціны. У 1949 годзе разам са сваім мужам яна атрымала грамадзянства Францыі. У 1962 годзе пераклала на французскую мову кнігу Кандзінскага «Кропка і лінія да плоскасці».

Зноскі
------

1. 1 2  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Christine Annie or Anna Christina Boumeester // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Christine Goetz — 2009.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1868372'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 148426947 · BPN: 11613441 · CiNii: DA08903772 · GND: 118936050 · ISNI: 0000 0001 0814 3645 · LCCN: n82110019 · NLA: 35020689 · SUDOC: 028223586 · VIAF: 39649976 · ULAN: 500001715 |

 |
**Радыелагічная зброя** — зброя масавага знішчэння, дзеянне якой заснавана на баявым выкарыстанні іанізавальнага выпраменьвання радыеактыўных матэрыялаў. Дзеянне радыелагічнай зброі можна параўнаць з дзеяннем радыеактыўных рэчываў, якія ўзнікаюць пры аварыях на АЭС з выкідам радыеактыўных рэчываў або выбухам ядзерных боепрыпасаў. Пры прымяненні такой зброі забруджваецца навакольнае асяроддзе і ўзнікаюць шкодныя наступствы для жывёл (гл. прамяневая хвароба) і раслін.

Самы просты прыклад радыелагічнай зброі — гэта так званая «*брудная бомба*», якая ўяўляе сабой кантэйнер з радыеактыўным ізатопам (ізатопамі) і зарада выбуховага рэчыва. Пры падрыве зарада выбуховага рэчыва кантэйнер з ізатопамі разбураецца, і радыеактыўнае рэчыва распыляецца ўдарнай хваляй на вялікай плошчы. Асноўнай крыніцай матрыялаў для стварэння радыелагічнай зброі, у тым ліку і «бруднай бомбы», з’яўляюцца адходы, якія ўтвараюцца падчас працы ядзерных рэактараў, але магчымы і наўмысны падрыў абсталяваня неваеннага прызначэння, дзе выкарыстоўваюцца радыеактыўныя матэрыялы.

Ваеннае прымяненне радыелагічнай зброі можа ажыццяўляцца з дапамогай авіяцыйных распыляльніках, авіябомбаў, беспілотных лятальных апаратаў, артылерыйскіх снарадаў і іншых боепрыпасаў. Радыялагічная зброя можа выкарыстоўваць не толькі гатовыя радыеізатопы, але і тыя, што ўтвараюцца ў момант дэтанацыі ядзернай або тэрмаядзернай бомбы. Пад уздзеяннем нейтронаў, якія ўтвараюцца пры выбуху такой бомбы, некаторыя рэчывы, такія як кобальт і тантал, могуць ператварацца ў надзвычай радыеактыўныя ізатопы. Такі варыянт радыелагічнай зброі ў ангельскай літаратуры часта называецца «*Salted bomb*».

Не гледзячы на тое, што некаторыя краіны (напрыклад СССР у 1953—1958 гадах) займаліся распрацоўкай і выпрабоўваннямі радыелагічнай зброі, у наш час асобных тыпаў боепрыпасаў, якія б стаялі ўзбраенні войскаў дзяржаў, па афіцыйных дадзеных не існуе. Прычына ў тым, што такая зброя не мае неадкладнага паражальнага эфекту (светлавога выпраменьвання, ударнай хвалі і іншых выглядаў уздзеяння традыцыйнай ядзернай зброі) і, такім чынам, мала карысная ў баявых умовах. Напрыклад, выкарыстанне «бруднай бомбы» прывядзе да радыяцыйнага заражэння глебы, вады і ўзнікнення прамянёвай хваробы (і з’яўлення мутацый жывел і раслін) на вялікіх тэрыторыях. Ачыстка гэтых тэрыторый будзе займаць працяглы час, есць верагоднасць апраменьвання сваіх салдат. Усё гэта не з’яўляецца жаданым вынікам, асабліва калі вайна вядзецца дзеля заваявання тэрыторыі і атрыманні матэрыяльнай выгады ад вайны. Таму ў сучаснасці дадзены тып зброі ў асноўным выкарыстоўваецца як элемент запалохвання.

Літаратура
----------

* Ковтуненко О. П. Богучарський В. В. Слюсар В. І. Федоров П. М. Зброя на нетрадиційних принципах дії (стан, тенденції, принципи дії та захист від неї). — Полтава: ПВІЗ. — 2006. — 248 с
* Kirby R. Radiological Weapons: America’s Cold War Experience. — 2020.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Будынак былога дваранскага сходу.
**Будынак былога дваранскага сходу і гасцініцы «Парыж»** — будынак у цэнтры г. Мсціслава Магілёўскай вобласці. Размешчаны па адрасе вул. Першамайская, 15, на рагу з Пралетарскай. Пабудаваны ў канцы XIX — пачатку XX ст. з цэглы. Цяпер выкарыстоўваецца як жылы. Помнік эклектычнай архітэктуры.

Будынак у пачатку XX стагоддзя

Архітэктура
-----------

Двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак з высокім цокалем, накрыты двухсхільным дахам, які ўтварае з 2 бакоў трохвугольныя франтоны. Паўпадвал аддзелены ад асноўнага аб’ёму карнізам. Сцены першага паверха члянёны паўцыркульнымі вокнамі, другога — лучковымі. Пад дахам па перыметры будынка праходзіць карніз з сухарыкамі. Планіроўка ўнутранай прасторы калідорна-анфіладная.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Будынак былога дваранскага сходу і гасцініцы «Парыж»

* Будынак былога дваранскага сходу і гасцініцы «Парыж» на сайце «Архіварта»
**Grupo Santander** — буйнейшая фінансава-крэдытная група ў Іспаніі і Еўразоне з рыначнай капіталізацыяй каля 80 мільярдаў еўра і актывамі звыш 1 трыльёна еўра. Фінансавыя інстытуты кампаніі ёсць практычна ва ўсіх краінах Цэнтральнай Еўропы і ў Лацінскай Амерыцы. Ключавой структурай групы з’яўляецца Banco Santander — буйнейшы банк Іспаніі і, станам на верасень 2010 года, буйнейшы паводле капіталізацыі банк еўразоны.
Штаб-кватэра — у горадзе Сантандэры (Кантабрыя).

Гісторыя
--------

Сучасная банкаўская група з’яўляецца вынікам шматлікіх зліццяў і паглынанняў. Сваю гісторыю Grupo Santander вядзе з 1857 года, калі быў заснаваны Banco Santander.

У верасні 2007 года група абвясціла аб сваім тытульным спонсарстве галоўнага футбольнага турніру ў Паўднёвай Амерыцы — Кубка Лібертадорэс, пачынаючы з 2008 года. Раней турнір спансіравала японская Toyota.

Зліцці і паглынанні
-------------------

Толькі на працягу 1985—2010 гадоў група выдаткавала на паглынанні 70 мільярдаў долараў
У 2004 годзе Santander набыла буйнейшы брытанскі банк Abbey і стала дзясятым па вялічыні банкам у свеце.

У ліпені 2010 года банк набыў у шведскага банка SEB за 555 мільёнаў еўра 173 аддзяленні ў Германіі, а ў жніўні таго ж года набыў у Вялікабрытаніі 318 аддзяленняў у Royal Bank of Scotland і выкупіў аўтакрэдыты на суму 4,3 мільярда долараў ў HSBC.

Штаб-кватэра ў Сантандэры
У верасні 2010 года Santander абвясціў аб пакупцы ў Allied Irish Banks (AIB) 70 % долі ў капітале польскага Bank Zachodni WBK (пятага па памеру актываў у краіне) за 4,2 мільярда еўра.

Уласнікі і кіраўніцтва
----------------------

Старшыня савета дырэктароў — Эміліо Бацін (*Emilio Botin*), галоўны ўпраўляючы — Альфрэда Саэнц Абад (*Alfredo Sáenz Abad*).

Спонсарства
-----------

Лагатыпы Santander на балідзе Ferrari
Santander выступае ў якасці тытульнага спонсара Гран-пры Кітая, Гран-пры Іспаніі, Гран-пры Германіі, Гран-пры Вялікабрытаніі, а таксама з’яўляецца партнёрам такіх каманд, як McLaren і Scuderia Ferrari у Формуле-1.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Татьяна Бочкарева*. Неистовый Сантандер // Ведомости, 13.09.2010, № 171 (2869).
2. ↑  *Joe Brennan? Charles Penty*. Santander to Buy Alliched Irish Stake in Bank Zachodni(недаступная спасылка) // blomberg.com

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт групы
**Царква Свяціцеля Ціхана, Патрыярха Усерасійскага** у г. Вілейка, Мінскай вобласці, па вуліцы Валынца, 13. Месціцца на паўночным ускрайку горада, на месцы былога фальварка Гарадзішча, ля скрыжавання выезду на Куранец.

Гісторыя
--------

У пачатку 1990-х гадоў адзіны ў горадзе праваслаўны прыход святой Марыі Егіпецкай ужо не ўмяшчаў ўсіх жадаючых. Таму ў 1994 годзе група маладых віляйчан звярнулася да мітрапаліта Філарэта з просьбай аб будаўніцтве ў Вілейцы яшчэ адной святыні. З утварэннем прыхода, у 1995 г. пачалася будоўля новай царквы з цэглы ў стылі старажытнарускага дойлідства. Заканчэнне будўніцтва і асвячэнне храма адбылося 9 кастрычніка 1997 г. З восені 2000 г. пачаты роспіс інтэр’ера царквы. Летам 2003 г. быў усталяваны і асвечаны трох’ярусны іканастас. Да дня Святой Троіцы 2016 г. усталяваны паклонны крыж, і ў тым жа годзе над галоўным уваходам прыбудавана званіца.

Архітэктура
-----------

Паклонны крыж
Званіца
Вырашана ў стылізаваных формах старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Кампактны прамавугольны аб’ём з паўкруглай апсідай. Вертыкальная выцягнутасць аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі падкрэслена высокім цыліндрычным светлавым барабанам пад шлемападобным купалам, узведзеным над сяродкрыжжам бачковых дахаў. Такім жа дахам накрыты невялікі прытвор. Плоскасныя арачна завершаныя фасады расчлянёны высокімі і вузкімі арачнымі ваконнымі праёмамі і бледамі, апяразаны аркатурнымі фрызамі.

Збудаванне ўяўляе сабою двух’ярусны храм крыжападобнай формы. З алтарнай часткі царквы размешчана паўкруглая апсіда. Вокны, дзвярныя праёмы і нішы выкананы ў выцягнутай паўцыркульнай форме. Фасады ўпрыгожаны паўкруглымі аркавымі франтонамі і аркатурным поясам. Таксама дэкаруюць фасады фальш-вокны.

Інтэр’ер
--------

Прадстаўлены ў стрыманым выглядзе, упрыгожаны фрэскамі (мастак Б. Б. Цітовіч) і абразамі.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Царква Свяціцеля Ціхана (Вілейка)
* Царква Свяціцеля Ціхана (Вілейка) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Царква Свяціцеля Ціхана (Вілейка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Вілейскае благачынне |
| --- |
| Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Бараўцы) ·  Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Вілейка) ·  Царква ў імя святой прападобнай Марыі Егіпецкай (Вілейка) ·  Царква Свяціцеля Ціхана (Вілейка) ·  Царква Святога Іосіфа (Іжа) ·  Свята-Ільінская царква (Нарач) ·  Свята-Успенская царква (Ручыца) ·  Свята-Успенская царква (Спягла) |

*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мартынюк.
**Міхаі́л Міро́навіч Мартыню́к** (20 снежня 1925, Ліхачы, Пружанскі павет Палескага ваяводства, Другая Рэч Паспалітая — 16 верасня 2017, Масква, Расія) — савецкі і расійскі навуковец. Доктар фізіка-матэматычных навук, заслужаны прафесар Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Мірона Мікалаевіча Мартынюка, быў старэйшым у сям’і з яшчэ шасцю дзецьмі. З 1933 года навучаўся ў Ліхацкай польскай школе, з 1938 — у пружанскай гімназіі імя Адама Міцкевіча, пасля прыходу Саветаў перайшоў у сярэднюю школу № 2 і ўвесну 1941 года скончыў 7 класаў.

З пачаткам ВАВ Ліхачы былі акупаваныя нацыстамі. 17 ліпеня 1942 года Міхалаў бацька быў расстраляны немцамі з усімі мужчынамі вёскі ў пакаранне за напад партызанаў на паліцэйскі ўчастак, сам Міхась уратаваўся толькі дзякуючы веданню нямецкай мовы. Пасля сканчэння акупацыі служыў у зенітным артылерыйскім палку і працаваў настаўнікам нямецкай мовы ў мясцовай школе. У 1947 скончыў Пружанскае педагагічнае вучылішча, навучаўся завочна ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, працаваў настаўнікам у вёсках Краснае, Руднікі, мястэчку Малечы, горадзе Івацэвічы.

У 1955 годзе пераехаў у Маскву, дзе выкладаў у электратэхнічным тэхнікуме. У 1959 годзе паступіў у аспірантуру Маскоўскага абласнога педінстытута[ru]. З 1963 года выкладаў фізіку ва ўніверсітэце дружбы народаў імя Патрыса Люмумбы. Прафесар кафедры дастасоўнай фізікі, заслужаны прафесар універсітэта.

Аўтар больш як 120 навуковых прац і навучальных дапаможнікаў, у тым ліку двух манаграфій.

Зноскі
------

1. ↑  Martyniuk et al. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFMartyniuk2006Мартынюк5 (даведка)
2. 1 2  *Дарья Грекулова.* По следам воспоминаний // *Дружба*. — Российский университет дружбы народов, 30 июня 2010. — № 12 (1386). — С. 4. Архівавана з першакрыніцы 27 снежня 2015.
3. 1 2 3  *Зялевіч, Алена*. Адданы сын навукі: 16 верасня не стала Міхаіла Міронавіча Мартынюка **(нявызн.)**.  Раённыя будні (26 кастрычніка 2017).
4. ↑  *Юрый Зялевіч.* Вышэй крыжоў і ордэнаў узнагарода — вучні вашы… // *«Раённыя будні»*. — 5 кастрычніка 2002. — С. 3.
5. ↑  Заслуженные профессора Университета (руск.). *Главная / О РУДН / Кадровый состав*.  Российский университет дружбы народов. Праверана 23 снежня 2015.

Літаратура
----------

* *Михаил Мартынюк.* Зигзаги жизни: Автобиографическая повесть; Трудный путь в науку. — М.: Издательство Российского университета дружбы народов, 2006. — 221 с. — ISBN 9785209009597.

Спасылкі
--------

* Каталог кніг Міхаіла Мартынюка  (руск.)
* Патэнты Міхаіла Мартынюка  (руск.)
**Застадо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Застадолле.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сенненскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Сенненскага раёна. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Забараўскага (4 населеныя пункты: вёскі Кругляны, Марцінаўка, Ходараўка і Цеплякі) і Машканскага (4 населеныя пункты: вёскі Бікава, Госмірава, Застадолле і Парнева) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканаўчага камітэта Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 20 мая 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 16.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Навасельскі сельсавет.
**Навасе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Новае Сяло.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Багушэўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Багушэўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Сенненскага раёна, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Сенненскага раёна. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Багушэўскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканаўчага камітэта Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 20 мая 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 16.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Хеўрон**, **Хеброн** (араб. الخليل‎‎, *эль-Халіль* — сябр або любімец божы, іўр.: חֶבְרוֹן — Хеўрон) — горад на Заходнім беразе, які з'яўляецца часткай Палесцінскай аўтаноміі. Гэта адзін са старажытных гарадоў паўднёвай Палесціны, размешчаны ў 31 км на паўднёвы захад ад Іерусаліма ў гістарычнай зямлі Ханаанскай.

У дадзены момант Хеўрон знаходзіцца пад ваенным кантролем Ізраілю. Насельніцтва горада складае 166 тыс. палесцінцаў і 700-800 ізраільскіх перасяленцаў.

Хеўрон лічыцца святым месцам сярод іудзеяў, хрысціян і мусульман, бо паводле Бібліі тут пахаваныя прарокі Аўраам, Ісак і Якуб, а таксама іх жонкі.

Гісторыя
--------

Паводле працы Іосіфа Флавія «Аб іўдзейскай вайне», гісторыя горада налічвае каля 4500 гадоў (на кан. 20 ст.). Да заваявання хеўронскай урадлівай раўніны яўрэямі тут жыло племя енакіяў, якое выцесніў Халебам і яго нашчадкі. Будучы цар Давыд застаў Хеўрон у руках моцнага і ваяўнічага роду халебітаў, з якімі ён увайшоў у сяброўства і з іх дапамогай стаў царом над усёй тэрыторыяй паўднёвай Палесціны. На працягу 7 гадоў Хеўрон быў сталіцай Давыда, які пасля гібелі цара Саула перанёс сваю рэзідэнцыю ў Іерусалім. У часы валадарства Раваама Хеўрон быў адным з важнейшых добра ўмацаваных гарадоў Палесціны. Пасля вавілонскага палону яго зноў занялі яўрэі, а потым горад трапіў пад уладу ідумеяў. У 164 да н.э. Іуда Макавей вызваліў Хеўрон ад ідумеяў. У часы валадарства ў Палесціне крыжаносцаў горад служыў рэзідэнцыяй епіскапа (1167—1187). Хрысціяне і мусульмане лічаць Хеўрон свяшчэнным горадам, сюды ідуць шматлікія паломнікі на пакланенне да грабніцы патрыярхаў і прарокаў.

Зноскі
------

1. 1 2  Скарына Ф. Творы:... С. 144—145.

Літаратура
----------

* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 144-145. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.

| Flag of Israel Буйныя гарады Ізраіля |
| --- |
| 500,000+ | Іерусалім |
| 150,000-500,000 | Тэль-Авіў ·  Хайфа ·  Рышон-ле-Цыён ·  Ашдод ·  Петах-Тыква ·  Беэр-Шэва ·  Нетанія ·  Хеўрон ·  Халон ·  Бней-Брак |
| 50,000-150,000 | Рамат-Ган ·  Бат-Ям ·  Ашкелон ·  Рэхавот ·  Герцлія ·  Кфар-Сава ·  Хадэра ·  Бейт-Шэмеш ·  Раанана ·  Мадыін-Макабім-Рэўт ·  Лод ·  Назарэт ·  Рамла ·  Нагарыя ·  Гіватаім ·  Кір’ят-Ата ·  Ум-эль-Фахм |
**Уільям Кірбі** (англ.: William Kirby; 19 верасня 1759, Вітнэсгем — 4 ліпеня 1850) — англійскі энтамолаг, ганаровы прэзідэнт Лонданскага каралеўскага энтамалагічнага таварыства.

Біяграфія
---------

Адзін з заснавальнікаў энтамалогіі нарадзіўся 19 верасня 1759 года ў Вітнэсгеме, (каля Іпсўічу, Суфалк, Англія). Яго дзедам быў англійскі тапограф Джон Кірбі, а стрыечнай сястрой — пісьменніца Сара Трымер  (англ.) (бел.. Сярод яго сяброў, з якімі ён здзяйсняў сумесныя экскурсіі на прыроду, былі натураліст Чарлз Сатан, энтамолаг Томас Маршам  (англ.) (бел. батанік Сэр Уільям Джэксан Гукер і іншыя.

Памёр святаром у Баргеме ў 1850.

Працы
-----

Напісаў «Monographia apium Angliae» (Іпсўіч, 1802, 2 т.; манаграфія аб пчолах Англіі), «Introduction to Entomology» (сумесна з Уільямам Спенсам, 3 т. 1815—1826; у дарэвалюцыйнай Расіі выйшла пад назвай *Кэрби и Спэнсъ «/Общая/ Естественная история насекомыхъ …»*).

Таксанамія
----------

Від жукоў-вусачоў Agapanthia kirbyi (Gyllenhal, 1817) названы ў яго гонар.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 27 красавіка 2019.
2. ↑  Freeman et al. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFFreeman1852Freeman1 (даведка)
3. ↑  Monographia Apium Angliae **(нявызн.)**. Праверана 3 кастрычніка 2014.

Літаратура
----------

* *J. Freeman.* Life of The Rev William Kirby, MA, FRS, FLS, &c. — London: Longman Green Brown & Longmans, 1852.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Уільям Кірбі
**Пажарнае дэпо** — помнік архітэктуры, размешчаны ў Бабруйску.

Гісторыя
--------

15 ліпеня 1903 года пры вялікім збегу народа была асвечана пляцоўка ў завулку, які атрымаў назву Пажарны. На ёй распачалося будаўніцтва новага пажарнага дэпо. У гонар гэтай падзеі нават былі спецыяльныя памятныя значкі са срэбра і каляровай эмалі. На адным баку напісаны дэвіз пажарных тых гадоў: «Богу хвала, слава цару, бліжняга абарона». З іншага боку: «Бабруйск. 15 ліпеня 1903 года. Асвячэнне, закладка новага дэпо». Вага значка была 16,5 грамаў.

Сродкі на будаўніцтва збіралі з усяго горада: і ад заможных гараджан, і ад простага люда. Ужо праз год будаўніцтва было скончана.

Усю гісторыю існавання будынка на першым паверсе ў ім змяшчалася выключна пажарная станцыя. На другім паверсе спачатку быў уладкаваны тэатр (арандатар Фрыдлянд). Пазней там быў канцэртны зал, дзе выступалі славутыя гастралёры, у тым ліку Мамант Дальскі  (руск.) (бел. браты Адэльгейм  (руск.) (бел. і Мітрафан Іванаў-Казельскі  (руск.) (бел..

Сіламі супрацоўнікаў у будынку створана мастацкая галерэя-музей «Пажарная справа» — адзіны ў Беларусі мастацкі музей, прысвечаны гэтай тэматыцы.

Зноскі
------

1. ↑  Библиографический указатель «Знакомые улицы, забытые названия». Вып. 1. — Бобруйск, 2003.
2. 1 2 3  Пожарный переулок  (руск.)
3. ↑  Художественная галерея, пожарное депо  (руск.)

Спасылкі
--------

* Пажарнае дэпо (Бабруйск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* История пожарного дела Бобруйска  (руск.)
*
**Уладзімір Казіміравіч Шылейка** (сапраўднае імя **Вальдэмар-Георг-Ганна-Марыя Казіміравіч Шылейка**, 2 [14] лютага 1891, Пецяргоф — 5 кастрычніка 1930, Масква) — рускі усходазнавец, паэт і перакладчык, другі муж Ганны Ахматавай, член Імператарскай праваслаўнага палестынскага таларыства, прафесар.

Біяграфія
---------

Вольдемар Шылейка нарадзіўся 2 (14) лютага 1891 года ў Пецяргофе. Старэйшы сын у сям’і, у якой было пяцёра дзяцей. Бацька, Казімір Данатавіч Шылейка, — адстаўны паручнік, потым чыноўнік (стацкі саветнік), два гады вывучаў археалогію ў Пецярбургскім археалагічным інстытуце і, магчыма, спрыяў захапленню сына Усходам.

Валодзя пачаў самастойна вывучаць старажытнаяўрэйскую мову з сямі гадоў. У гімназіі, якую скончыў з залатым медалём ў 1909 годзе, вывучыў старажытнагрэчаскую і латынь, вёў навуковую перапіску з Брытанскім музеем. З 1909 года вучыўся ў Пецярбургскім універсітэце, аднак праз два гады яго вучоба перапынілася: В. К. Шылейка захварэў на сухоты. Да 1913 годзе ён паправіўся і вярнуўся ва ўніверсітэт. Вывучаў ассириологию пад кіраўніцтвам П. К. Какоўцава і Б. А. Тураева. Перапісваўся з вядучымі ўсходазнаўцам свету (Франсуа Цюро-Данжэнам і іншымі), друкаваўся ў еўрапейскіх навуковых часопісах.

Акрамя навуковай дзейнасці, Шылейка пісаў вершы (блізкія да паэтыкі акмеізму), публікаваўся ў расійскіх літаратурных часопісах. Невыпадкова самымі знакамітымі яго перакладамі зрабіліся пераклады шумерскай і акадскай паэзіі.

З 1913 года быў жанаты з дачкой адстаўнога штабс-капітана Сафііяй Аляксандраўнай Краеўскай (1880—1942, Ленінград), мастачкай, выкладчыцай малявання ў Каломенскай жаночай гімназіі.

У 1918 годзе ўзяў шлюб з паэтэсай Ганнай Андрэеўнай Ахматавай, стаўшы яе другім мужам (пасля М. С. Гумілёва). Шлюб доўжыўся каля пяці гадоў, да 1922 года (афіцыйна скасаваны рашэннем народнага суда Крапоткінскаяга ўчастка Хамоўніцкага раёна Масквы ад 8 чэрвеня 1926 года). Пасля растання Ахматава і Шылейка падтрымлівалі перапіску да самай смерці апошняга.

Пасля разводу з Ганнай Андрэеўнай Вальдэмар Казіміравіч ажаніўся з Верай Канстаўцінаўнай Андрэевай (1888—1974). У 1927 годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксей, у будучыні прафесар, загадчык кафедры электронікі ў МІІТ, блізкі сябар братоў Стругацкіх. Аляксей Вальдэмаравіч Шылейка ў супрацоўніцтве з жонкай Тамарай Іванаўнай на працягу многіх гадоў актыўна займаўся творчай спадчынай бацькі, складаннем архіва (у прыватнасці, выратаваннем рукапісы «Асірыйска-вавілонскі эпас»), падрыхтоўкай публікацый.

З 1919 да 1929 года працаваў у Петраградскім (Ленінградскім) дзяржаўным універсітэце, дзе супрацоўнічаў з А. П. Рыфціным і акадэмікам В. В. Струвэ, затым пераехаў у Маскву.

Памёр 5 кастрычніка 1930 года ад сухот, не дажыўшы да 40 гадоў. Пахаваны на Увядзенскіх могілках.

Зноскі
------
**Адміністрацыйны будынак** — будынак у г. Горкі, размешчаны па вул. Крупскай, 3. Помнік эклектычнай архітэктуры.

Пабудаваны у канцы 19 ст. з цэглы. Цяпер тут размяшчаецца Горацкі раённы гісторыка-этнаграфічны музей.

Архітэктура
-----------

Аднапавярховы Г-падобны ў плане будынак пакрыты вальмавым дахам, пад якім праходзіць шматслойны карніз з лякальнай цэглы. Галоўны фасад сіметрычны, з неглыбокімі рызалітамі па баках, дзе размешчаны ўваходы. Кожны з уваходаў вылучаны 2 канеліраванымі паўкалонамі з карынфскімі капітэлямі. Над высокім ганкамі здоблены казыркі на фігурных чыгунных кранштэйнах. Над рызалітамі і ў цэнтры атыкавыя сценкі, дэкарыраваны лепкай у выглядзе лісцяў аканта і вазамі па баках. Высокія лучковыя аконныя праёмы ў цэнтры акаймаваны паўкалонкамі з канелюрамі і іаначнымі капітэлямі. Замковыя камяні ў ліштвах аздоблены лісцямі аканта. Сістэма планіроўкі калідорная з двухбаковым размяшчэннем памяшканяў.

Літаратура
----------

* 867.  // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

Адміністрацыйны будынак па вуліцы Крупскай, 3 (Горкі) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

* Адміністрацыйны будынак па вуліцы Крупскай, 3 (Горкі) на сайце «Архіварта»
**Сіхем**, **Сіхар** (іўр.: שכם «плячо») — горад, які згадваецца ў Бібліі.

Цяпер Сіхем асацыюецца з Наблусам (археалагічныя раскопкі Тэл-Балата). Месца старажытнага Сіхема таксама звязана з традыцыйным месцам Грабніцы Іосіфа (Кніга Ісуса Навіна 24:32) і Студняй Якава, вядомай сустрэчай Ісуса Хрыста і самаранкі.

Мясцовасць, дзе размяшчаўся Сіхем, у 1839 годзе
Пра сам Сіхем вядома, што ён існаваў у Самарыі некалькі тысячагоддзяў паміж гарамі Гарызім і Гевал на поўнач ад Вефіля і Сілома. Мясцовасць была багата арашонай і мела шмат абрыкосамі, персікамі, гранатамі, слівамі, ружамі і міртамі.

Аднак, у II ці III стагоддзі ён быў пакінуты жыхарамі. З распаўсюджваннем хрысціянства ў Самарыі тут былі пабудаваны хрысціянскія храмы, а з VI стагоддзя тут размяшчалася біскупства. Побач рымлянамі быў пабудаваны горад *Неапаль Флавія*, назва якога пазней арабізавалась у Наблус.

Пры раскопках у Сіхеме (1913—1914 гг, 1926—1933 гг. і з 1957 года) выяўлены рэшткі абарончых умацаванняў, акропаль і разваліны храма.

Толькі праз стагоддзе пасля пачатку раскопак, у 2012 годзе, археалагічны парк быў адкрыты публіцы.

Зноскі
------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 7 красавіка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>
2. ↑  ЭСБЕ. Сихем
3. ↑  Подошли к концу 100-летние раскопки упомянутого в библии города Сихем **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 17 студзеня 2014. Праверана 27 лістапада 2019.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сіхем
* Сихем // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
**VSK-100BP** — беларускі аўтамат тыпу «Бул-пап» калібра 7,62x39 мм, распрацаваная кампаніяй «Белспецзнештэхніка» на базе АКМ. Вырабляецца ААТ «Кідма тэк».

У 2017 годзе ДВТУП «Белспецзнештэхніка» з даччыным прадпрыемствам ТАА «БСЗТ — новыя тэхналогіі» пачалі работы па стварэнні ў Беларусі вытворчасцей стралковай зброі і боепрыпасаў. Адным з новых распрацовак стаў карабін (аўтамат) VSK-100BP. Запуск вытворчасці пачаўся ў студзені 2020 года. Камплектуючыя да зброі вырабляюць у Мінску, а сама зборка праходзіць у вёсцы Станькава пад Дзяржынскам. Патроны 7,62x39 мм, прызначаныя для аўтамата, таксама вырабляюцца ў Беларусі, а менавіта ў Оршы. 

У лістападзе 2020 года завяршыліся палявыя выпрабаванні стралковай зброі і боепрыпасаў. На працягу некалькіх тыдняў на базе 19-й асобнай механізаванай брыгады Паўночна-Заходняга аператыўна камандавання па спецыяльнай методыцы правяраліся аўтаматы VSK-100, VSK-100BP (булпап), патроны калібра 7,62х39, 9х19, а таксама пісталет ПВ-17.

VSP-100BP карацей, з ім зручней працаваць у памяшканнях і калідорах. Ствол менш падкідвае, таму паляпшаюцца дакладнасць і кучнасць — прыкладна ў 1,5 разы. Рычаг работы з зараджаннем зброі паменшыўся. Хутчэй змяняецца магазін, перакручваецца затвор амаль на дзве секунды менш, чым у звычайнага АК.

Гл. таксама
-----------

* SMAR-100BPM

Зноскі
------

1. ↑  Белорусские пистолеты и автоматы, патроны к ним, авиационные ракеты и современная бронетехника. Лукашенко посетил объекты ВПК в Оршанском районе

Спасылкі
--------

* Револьвер для ФСБ и необычный калашников: что посмотреть на выставке MILEX-2019Архівавана 26 лютага 2021. // TUT.BY, 16 мая 2019
* РЕПОРТАЖ: Карабины идут на экспорт: как в Беларуси производят стрелковое оружие // БЕЛТА, 18 января 2020
* В Беларуси прошли испытания нового стрелкового оружия // СБ. Беларусь сегодня, 26 ноября 2020
**Сястра Тона** — партрэт жанчыны албанскага мастака Кола Ідрамена, намаляваны ў 1883 годзе. Карціна з'яўляецца часткай калекцыі Нацыянальнай галерэі мастацтваў Албаніі
. Яе называюць «албанскай Мона Лізай».

На партрэце адлюстравана сястра мастака Тона. Карціна стала адным з найвялікшых дасягненняў мастака і лічыцца першым псіхалагічным партрэтам албанскага мастацтва часоў нацыянальнага Адраджэння. Мадэль апранутая ў традыцыйныя для скутарской дзяўчыны касцюм, як падкрэслівае яе сарамлівасць і духоўную чысціню.

Зноскі
------

1. ↑  Kur kur Kol Idromeno pikturonte «Motrën Tone» Архівавана 11 красавіка 2016.
2. ↑  Kolë Idromeno (1860—1939) Архівавана 8 красавіка 2016.
3. ↑  Halilaj Valbona,
Un artista sconosciuto: Kolë Idromeno Tili.it, ALBATROS
**Зоран Ліліч** (сербск.: Зоран Лилић / Zoran Lilić; нар. 27 жніўня 1953) - югаслаўскі і сербскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, другі прэзідэнт Саюзнай Рэспублікі Югаславіі з 25 чэрвеня 1993 па 25 чэрвеня 1997 года. Самы малады прэзідэнт у гісторыі югаслаўскай дзяржавы.

Біяграфія
---------

Сын ганчара і хатняй гаспадыні, у 70-х гадах скончыў тэхналагічны факультэт Бялградскага ўніверсітэта, а ў 1983 годзе стаў дырэктарам завода ў Ракавіцы.

У 1980-х гадах у палітычнай сферы падтрымаў набіраючага сілу Слабадана Мілошавіча. Як прыхільнік сацыялістаў у снежні 1992 года быў абраны ў Народную скупшчыну Рэспублікі Сербія, узначаліў фракцыю Сацыялістычнай партыі Сербіі і ў студзені 1993 года стаў старшынёй Народнай скупшчыны. На гэтай пасадзе падтрымліваў Мілошавіча ў барацьбе з апазіцыяй. Пасля зрушэння з пасады прэзідэнта Саюзнай Рэспублікі Югаславіі Дабрыцы Чосіча парламент абраў наступным прэзідэнтам Ліліча.

Літаратура
----------

* Довгялло М. С. Политическая история зарубежных славянских стран новейшего времени: справочник. Минск. 2006.
* Бывший президент Югославии Зоран Лилич отправился в Гаагу, где выступит свидетелем на процессе трибунала против Слободана Милошевича// РИА Новости
**РСК «Багамол»** — беларускі рабатызаваны супрацьтанкавы комплекс, распрацаваны кампаніяй «Белспецзнештэхніка — Новыя тэхналогіі».

Гісторыя
--------

У 2010-х гадах для Беларусі, у сувязі з актывізацыяй падазронай дзейнасці НАТА на польскай тэрыторыі і стварэннем новай механізаванай дывізіі УС Польшчы непасрэдна ля межаў краіны, узрасла неабходнасць процітанкавых сродкаў. Следствам гэтага стала з’яўленне праекта «Багамол».

Распрацоўка РСК вялася групай канструктараў пад кіраўніцтвам Андрэя Анісімава ў кампаніі «Белспецзнештэхніка (БСЗТ) — Новыя тэхналогіі», даччыным прадпрыемстве «Белспецзнештэхнікі». Машына зроблена з нуля без якіх-небудзь запазычанняў. 20 мая 2017 года на выставе MILEX-2017 адбыўся першы публічны паказ апарата.

Характарыстыкі
--------------

Маса комплексу з поўнай баявой загрузкай і поўнымі бакамі складае 1850 кг. Кут агляду апарата — 360 градусаў. Максімальная далёкасць паразы мэтаў у аўтаматызаваным рэжыме складае 4000 м. Кругласутачная сістэма выяўлення дазваляе ў пасіўным рэжыме выявіць наземныя мэты памерам 2х2 м на далёкасці да 5000 м, а мэта тыпу «роставая фігура» — да 2000 м.

Апісанне
--------

РСК стаіць на гусенічным міні-шасі. Працуе на дызельным рухавіку і электрагенератары. Электрацяга дазваляе машыне дзейнічаць бясшумна дастаткова доўга, і пры гэтым апарат застаецца халодным. «Багамол» здольны перасоўвацца па перасечанай мясцовасці. Абсталяваны наборам оптыка-электронных сістэм.

У «Багамоле» ўтрымліваюцца элементы штучнага інтэлекту (нейрасеткавыя інтэрфейсы). Абсталяванне робата можа разглядзець нават добра замаскіраваную мэту, а затым, сабраўшы неабходную інфармацыю, тут жа перадаць яе аператару, які будзе прымаць рашэнне. Само кіраванне вядзецца з дапамогай квадракоптара. Максімальная дыстанцыя паміж аператарам і РСК — 10 кіламетраў.

РСК, у залежнасці ад пажаданняў заказчыка, абсталёўваецца розным узбраеннем. У прыватнасці, могуць прымяняцца ракеты класа «Шэршань» з лазернай сістэмай навядзення, а таксама «Фагот», «Конкурс» і «Метыс» альбо з радыёкаманднай сістэмай кіравання, альбо з правадной.

Зноскі
------

1. 1 2  Откусит ли белорусский «Богомол» голову польским «Леопардам» // ВПК.name, 26 июля 2018
2. 1 2  Белоруссия создала противотанкового робота "Богомол" массой почти две тонны // ТАСС, 20 мая 2017
3. 1 2 3  Впервые на параде представят белорусскую новинку - бронебойный робот "Богомол" Архівавана 29 снежня 2021. // Белтерадиокомпания, 3 июля 2018

| ⛭Беспілотныя апараты Беларусі |
| --- |
| Наземныя апараты | Берсерк • Багамол • Вістл • Belarus А3523і |
| Лятальныя апараты | Беркут (АГАТ) • Беркут (Індэла) • Буравеснік МБ • Бусел • Грыф-1 • Індэла-6 • Індэла-9 • Індэла Інскай • Квадра • Кондар • Маскіт • Стэрх-БМ • Формула • Хантэр • Чыбіс |
**Будынкі Навукова-вытворчага аб’яднання «Цэнтр»** пабудаваныя ў 1985—1988 гадах у заходняй частцы Мінска на скрыжаванні вуліц Шаранговіча (№ 19) і Алібегава (зараз Максіма Гарэцкага) па праекце архітэктараў інстытута «Белпрампраект» І. Боўта, Э. Бацян, А. Ганчарова.

Архітэктура
-----------

У комплекс уваходзяць вытворчы корпус, эксперыментальна-даследчая станцыя, інжынерна-лабараторны корпус са зблакаваным з ім будынкам сталоўкі. Аб’ёмна-планіровачная структура комплексу пабудавана з улікам горадабудаўнічай значнасці ўчастка будаўніцтва, размешчанага на скрыжаванні дзвюх магістралей бесперапыннага руху і з перападам вышынь рэльефу да 12 м, а таксама неабходнасці забяспечыць тэхналагічнымі сувязямі складаную вытворчасць. У сувязі з гэтым вызначана існуючая расстаноўка карпусоў.

Кампазіцыйнае ядро забудовы — інжынерна-лабараторны корпус, які ўяўляе сабой сяміпавярховы квадратны ў плане аб’ём з унутраным дваром. Ніжнія паверхі корпуса часткова падняты на апоры, каб забяспечыць праветрыванне ўнутранага двара і звязаць яго з перадзаводскай зонай. Корпус вырашаны ў буйных манументальных формах, вуглы акцэнтаваныя вежамі, дзе размешчаныя вертыкальныя камунікацыі. Нясучыя і агараджальныя канструкцыі будынкаў выкананыя са зборнага жалезабетону і цэглы. Спалучэнне белых сценавых панелей з чырвонымі ўстаўкамі з цэглы ўзбагачаюць архітэктуру комплексу.

Літаратура
----------

* *А. Б. Марозава.* Мінскага навукова-вытворчага аб’яднання «Цэнтр» будынкі // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
Вытворчасць на заводзе аўтамабіляў Tesla Inc.
**Прамысловая вытворчасць** — вытворчасць тавараў з выкарыстаннем машыннага абсталявання, інструментаў працы, і з прыцягненнем рабочай сілы з мэтай хімічнай або біялагічнай апрацоўкі. Прамысловая вытворчасць па сутнасці з’яўляецца другасным сектарам эканомікі. Тэрмін можа абазначаць шырокі спектр чалавечай дзейнасці, пачынаючы ад рамяства і заканчваючы высокімі тэхналогіямі, але часцей за ўсё ён ужываецца да прамысловага прадукту, які вырабляецца ў вялікай колькасці з сыравіны з першаснага сектара эканомікі. Такія тавары могуць быць прададзеныя іншым вытворцам для вытворчасці іншых больш складаных вырабаў, як то самалётаў, побытавай тэхнікі, мэбляў, спартыўнага інвентара або аўтамабіляў, ці распаўсюджвацца праз трэці сектар эканомікі канчатковым карыстальнікам і спажыўцам, звычайна праз аптавікоў, якія ў па чарзе прадуюць прадукцыю раздробным гандлярам ці сеткам, праз ​​якія ў сваю чаргу індывідуальныя пакупнікі потым набываюць гэты тавар.

Вытворчая інжынерыя ці вытворчы працэс з’яўляецца сукупнасцю крокаў, праз якія сыравіна ператвараецца ў канчатковы прадукт. Працэс вытворчасці пачынаецца з распрацоўкі дызайну прадукту і спецыфікацыі матэрыялаў, з якіх будзе вырабляцца прадукт. Затым гэтыя матэрыялы мадыфікуюцца ў працэсе вытворчасці, каб у выніку стаць часткай гатовай прадукцыі. Сучасная вытворчасць уключае ўсе прамежкавыя працэсы, неабходныя дзеля вытворчасці і інтэграцыі паміж сабой кампанентаў прадукту. Вытворчы сектар цесна звязаны з інжынернай справай і прамысловым дызайнам. Сярод буйных вытворцаў у свеце вылучаюцца General Motors, General Electric, Procter & Gamble, Boeing, Fiat Chrysler Automobiles, Volkswagen Group, Siemens, Airbus, Michelin, Unilever, Toyota, Yamaha, Panasonic, LG, Samsung, Tata Motors ды іншыя.

Зноскі
------

1. ↑  «Manufacturing». Investopedia.

Спасылкі
--------

* Manufacturing Sector. National Occupational Research Agenda. (англ.)
* Evidences of Metal Manufacturing History. Metal Working Suppliers. (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Сучаснай Украіны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX551573 · BNF: 124265053 · GND: 4127067-8 · LCCN: sh97001369 · Microsoft: 175700187 · NKC: ph116698 |

 |