recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аксельсан.

**Міньён (Сунь) Вальгейдэ Аксельсан-Піпер** (швед. Mignon Sun Walheide Axelsson Piper; 10 жніўня 1935, Гётэбарг, Швецыя — 14 студзеня 2011, Стакгольм, Швецыя) — шведская пісьменніца, журналістка, перакладчык і крытык, педагог, радыёвядучая.

Біяграфія
---------

Сунь была малодшай дачкой у сям’і гарадскога садоўніка Карла Эдвіна і Міньён Аксельсан. Скончыла Стакгольмскі ўніверсітэт (спецыяльнасць «гісторыя літаратуры»), выкладала ў стакгольмскіх школах і працавала журналісткай у выданнях BLM і Ord & Bild, а таксама ў некалькіх дзённых і вячэрніх газетах — Expressen, Aftonbladet і Stockholms-Tidningen. Публікавала крытычныя артыкулы ў выданнях Paletten і Chaplin.

Шмат часу Аксельсан правяла ў Грэцыі і краінах Лацінскай Амерыкі. У 1960-х яна працавала ва ўніверсітэце Сант’яга. Была ў блізкіх адносінах з Ніканорам Пара, сябравала з пісьменнікамі Пабла Неруда, Хорхэ Тэйльерам, Энрыке Лінам, Хорхэ Эдвардсам і з Віялетай Пара. У 1998 годзе Сунь Аксельсан атрымала ад чылійскага ўрада знак імя Габрыэлы Містраль за заслугі перад чылійскай культурай.

Свае ўражанні пісьменніца перадала ў творах «Калыбель агню» і «Камяні ў роце», прычым апошнюю кнігу выдала пад псеўданімам Ян Улаф Хедлунд. Аксельссон была сведкай перавароту ў Чылі 1973 года і апісала тагачасныя падзеі ў зборніку «Тэрор у Чылі».

Апублікаваўшы зборнікі паэзіі, празаічныя творы і некалькі перакладаў іспанскіх пісьменнікаў, у 1978 годзе Аксельсан на поўніцу заявіла пра сябе аўтабіяграфічным раманам «Мары пра жыццё». Гэта была першая частка трылогіі. Наступнымі часткамі сталі «Мядовыя ваўкі» і «Начны час года».

Пісьменніца пераклала на шведскую мову з іспанскай, французскай, англійскай і грэчаскай моў творы такіх аўтараў, як Федэрыка Гарсія Лорка, Хорхэ Луіс Борхес, Гаральд Пінтэр, Яніс Рыцас, Актавіа Пас, Хорхэ Тэйльер, Тэрэса Кальдэрон, Томас Харыс, Серхіа Бадзілья Касціла, Хуан Камерон, Серхіа Інфантэ і Карлас Хейвітс.

На Шведскім радыё Сунь Аксельсан, у прыватнасці, у 1979, 1985 1986 і 1993 гадах была вядучай папулярнай праграмы «Лета» (швед. Sommar). Яна таксама працавала на Шведскім тэлебачанні, для якога стварыла, акрамя ўсяго іншага, дакументальныя фільмы пра пісьменнікаў Артура Лундквіста і Пабла Неруда.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  19350810-5222 Axelsson Piper, Mignon Sun Walhelde // Swedish death index Праверана 7 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10686079'></a>
2. 1 2  Göteborgs Oscar Fredriks församlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker t o m 1991-06-30, SE/GLA/13189/C/16 (1928-1936), bildid: 00054312\_00315 — С. 312. Праверана 7 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10501038'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64166606'></a>
3. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Райнер (значэнні).


**Алоіс Георг Ёзэф Райнер** (ням.: Alois Georg Josef Rainer; нар. 7 студзеня 1965, Штраўбінг, ФРГ) — нямецкі мяснік і палітык Хрысціянска-сацыяльнага саюза ў Баварыі, які з 2013 года з’яўляецца дэпутатам Бундэстагу ад зямлі Баварыя.

Ранняе жыццё і адукацыя
-----------------------

Райнер вырас у Хайбаху  (укр.) (бел. ў Баварскім Лесе (Ніжняя Баварыя) на мясной ферме з гасцініцай. З 1980 па 1983 год навучаўся на мясніка, пасля чаго служыў у арміі. Пасля сдачы кваліфікацыйных іспытаў у 1986 годзе ўзначаліў мясны бізнес сваіх бацькоў у 1987 годзе. Ён і сёння кіруе ім разам з сынам Маркусам.

Палітычная кар’ера
------------------

Райнер упершыню стаў дэпутатам Бундэстагу на парламенцкіх выбарах у Германіі 2013 года. У парламенце працаваў у камітэце па бюджэце і рэвізійнай камісіі з 2013 па 2019 год; у гэтай якасці быў дакладчыкам сваёй парламенцкай групы па гадавым бюджэце Федэральнага міністэрства па справах сям’і, пажылых грамадзян, жанчын і моладзі  (укр.) (бел.. З 2019 года з’яўляецца членам Камітэта па транспарце і лічбавай інфраструктуры, дзе выступае прэс-сакратаром сваёй парламенцкай групы.

Палітычная пазіцыя
------------------

У чэрвені 2017 года Райнер прагаласаваў супраць увядзення аднаполых шлюбаў у Германіі. 14 верасня 2021 года ўзяў шэфства над Марынай Золатавай, галоўнай рэдактаркай «TUT.BY» і беларускай палітычнай зняволенай.

Асабістае жыццё
---------------

Яго бацька Алоіс Райнер  (ням.) (бел. (1921–2002) быў дэпутатам зямельнага парламента, а з 1965 па 1983 год і Бундэстагу. Яго старэйшая сястра Герда Хасельфельдт  (польск.) (бел. таксама была дэпутатам Бундэстагу, з 2017 года ўзначальвае Чырвоны Крыж Германіі  (англ.) (бел.. Алоіс Райнер жанаты і мае двух дзяцей. Ён мае рымска-каталіцкае веравызнанне.

Зноскі
------

1. ↑  Stammdaten aller Abgeordneten des Deutschen Bundestages Праверана 13 красавіка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q51850225'></a>
2. ↑  Alois Rainer **(нявызн.)**.
3. ↑  German Bundestag — Transport and Digital Infrastructure **(нявызн.)**.
4. ↑  Diese Unionsabgeordneten stimmten für die Ehe für alle *Die Welt*, June 30, 2017.
5. ↑  Members of Parliament from Finland, Ireland and Germany adopt political prisoners Yuliya Kashaverava, Pavel Mazko and Maryna Zolatava (англ.).  Libereco — Partnership for Human Rights (14 верасня 2021). Архівавана з першакрыніцы 15 верасня 2021. Праверана 24 верасня 2021.
6. ↑  Robert Roßmann (August 20, 2013), Eine Familie in der Politik: Die Hasselfeldts *Süddeutsche Zeitung*.
7. ↑  Abgeordnete **(нявызн.)**.  Бундэстаг. Праверана 31 мая 2021.

Спасылкі
--------

* alois-rainer.com — афіцыйны сайт  (ням.)
* Біяграфія Алоіса Райнера на сайце Бундэстагу  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 142629480 · VIAF: 143855064 |
**Святаслаў Мсціславіч** (?—1172) — князь уладзіміра-валынскі і берасцейскі.

Сын вялікага князя Мсціслава Ізяславіча. Упершыню згадваецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1173 годам (сапраўдная дата падзеі 1170), калі сын Яраслава Асмамысла Уладзімір звярнуўся да яго з просьбай даць у валоданне горад Чэрвен. Мяркуецца, што ў гэты час Святаслаў Мсціславіч княжыў ва Уладзіміры-Валынскім, а яго старэйшы брат Раман — у Ноўгарадзе. У гісторыка XVIII ст. В. М. Тацішчава пад 1172 годам ёсць запіс пра смерць Святаслава Мсціславіча ў Берасці. Верагодна, Святаслаў авалодаў Берасцем пасля пераходу Рамана ў 1170 годзе з Ноўгарада ва Уладзімір-Валынскі.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Луба.

**Віталь Луба** (15 снежня 1947, в. Чорная Вялікая, Сямятыцкі павет, Беластоцкае ваяводства, Польшча) — польскі беларускі літаратар, журналіст.

Біяграфія
---------

Скончыў беларускі клас у Педагагічным ліцэі ў Бельску-Падляшскім, завочнае аддзяленне кафедры беларускай філалогіі Варшаўскага ўніверсітэта (1977). У 1966—1974 гг. працаваў настаўнікам у вясковай школе, у 1974—1985 гг. — на партыйнай рабоце. У 1985 г. перайшоў на работу ў Беларускае грамадска-культурнае таварыства ў Беластоку, да 1988 г. займаў у ім пасаду сакратара Галоўнага праўлення. З 1988 г. працуе ў газеце «Ніва», у 1988—1992 гг. — галоўны рэдактар, у 1992—1997 гг. — адказны сакратар, з 1998 г. — галоўны рэдактар.

Выступае як журналіст у беларускім і польскім друку з артыкуламі па пытаннях грамадска-палітычнага і культурнага жыцця. Даследуе польскую палітыку ў дачыненні да ўсходніх дзяржаў у апошніх дзесяцігоддзях XX і пачатку XXI ст. (Przegląd Wschodni, 1997. № 4) і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Тамільчык І.* Луба Віталь: Старонкі будучага даведніка // Кантакты і дыялогі. 1999, № 4.
**30-я Чырванасцяжная асобная чыгуначная брыгада** — адно з падраздзяленняў транспартных войск Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь.

Гісторыя
--------

30-я чыгуначная брыгада была заснавана ў 1941 годзе ў Мічурынску Тамбоўскай вобласці. У перыяд наступальных аперацый савецкіх войскаў Паўночна-Заходняга, Прыбалтыйскага і Ленінградскага франтоў ваеннаслужачыя 30-й асобнай чыгуначнай брыгады аднавілі 1225 кіламетраў чыгуначных пуцей і каля 200 мастоў, пабудавалі каля 230 кіламетраў новых дарог. Пасля вайны брыгада займалася аднаўленнем чыгуначнай гаспадаркі Данбаса.

У 1965 годзе брыгада была перадыслацыравана з Мічурынска ў Мінск. Знаходзячыся ў БССР, вайскоўцы прынялі ўдзел у ліквідацыі наступства аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

Пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці, у 1993 годзе брыгада была перадыслацыравана ў з Мінска ў Жодзіна. У 2011 годзе, шляхам аб’яднання 30-й і 307-й чыгуначнай брыгады, 30-я чыгуначная брыгада была перамешчана ў Слуцк, дзе знаходзіцца і да гэтага часу.

Структура
---------

У склад 30-й чыгуначнай брыгады ўваходзяць наступныя падраздзяленні:

* 71-ы пуцявы чыгуначны батальён;
* 77-ы асобны маставой чыгуначны батальён;
* 174-ы асобны чыгуначны батальён механізацыі;
* 259-ы асобны мабільна-аднаўленчы чыгуначны батальён;
* Рамонтны батальён;
* Рота матэрыяльнага забеспячэння;
* Школа падрыхтоўкі малодшых спецыялістаў;

Спасылкі
--------

* *Ваяр*. 30 ождбр — 81 год (руск.) (2022-14-07).(недаступная спасылка)
* *Наследие слуцкого края*. 30‑я Краснознаменная отдельная железнодорожная бригада (руск.) (2015-29-07).
**300-я партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Капыльскага, Уздзенскага, Дзяржынскага, Чырвонаслабодскага, Нясвіжскага раёнаў. 2 ліпеня 1944 года брыгада (1204 партызаны, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Склад
-----

Брыгада была арганізавана на базе атрадаў імя Катоўскага (арганізаваны ў сакавіку 1942 года на базе групы В. Р. Яроменкі, якая дзейнічала з верасня 1941 года), «Баявы» (пазней партызанскі атрад «Баявы» імя Дунаева), імя Пархоменкі, вылучаных партызанскай брыгадай імя К. Я. Варашылава. У жніўні 1943 атрады «Баявы» і імя Аляксандра Неўскага перададзены ў Беластоцкае партызанскае злучэнне; на базе атрадаў «25 гадоў Кастрычніка» і імя Фурманава створана 200-я партызанская брыгада імя К. К. Ракасоўскага. У верасні 1943 года быў вылучаны атрад імя Пархоменкі, у маі 1944 на яго базе была створана 32-я партызанская брыгада імя М. І. Калініна.

На момант злучэння з Чырвонай Арміяй у склад брыгады ўваходзілі:

* атрад імя Катоўскага;
* атрад «Патрыёт Радзімы»;
* атрад імя Кутузава;
* атрад імя Багдана Хмяльніцкага.

Камандаванне
------------

### Камандзір

* В. Р. Яроменка

### Камісары

* І. С. Савелаў;
* М. С. Сцяпанаў.

### Начальнікі штаба

* Я. П. Грыцаневіч;
* М. Ю. Баранаў;
* І. І. Радчанка.

Гісторыя
--------

Партызаны ў жніўні 1943 года ўдзельнічалі ў «рэйкавай вайне» (перагон Коласава — Негарэлае); 20 чэрвеня 1944 года на ўчастку Баранавічы — Цімкавічы падарвалі больш за 400 рэек. У лютым 1943 вялі баі з карнікамі, прарвалі блакаду і выйшлі ў паўночна-ўсходнія раёны Пінскай вобласці, потым у Капыльскі раён, дзе 12 красавіка 1943 года правялі баі каля вёсак Заракаўцы і Савічы і выйшлі ў Уздзенскі раён. 14 снежня 1943 года разам з брыгадамі 27-й імя Чапаева і 200-й імя Ракасоўскага на шашы Мінск — Слуцк каля вёскі Валяр’яны знішчылі нямецкую аўтакалону: разбілі 20 грузавых, 1 легкавую аўтамашыны, падбілі бранявік, 3 гарматы. У баі немцы страцілі каля 170 салдат. 28 чэрвеня 1944 года занялі гарадскі пасёлак Узда і ўтрымлівалі яго да падыходу Чырвонай Арміі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Свята-Ціханаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Ганцавічах Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на скрыжаванні вуліц Кастрычніцкай і Будаўнікоў.

Гісторыя
--------

Царква ў імя свяціцеля Ціхана, патрыярха Маскоўскага, у Ганцавічах была пабудавана ў пачатку ХХІ стагоддзя з цэглы. Архітэктар храма Леанід Васілевіч Макарэвіч.

Архітэктура
-----------

Пяцікупальны храм са званіцай вырашаны ў традыцыях старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Асноўная архітэктурная тэма — закамернае вырашэнне фасадаў, прарэзаных вузкімі вертыкальна выцягнутымі арачнымі аконнымі праёмамі. Будынак вызначаецца грабнасцю архітэктурных форм, маляўнічым шматкупальным сілуэтам, вертыкальнай імклівасцю.

Зноскі
------

1. ↑  Царква ў імя свяціцеля Ціхана Маскоўскага Архівавана 31 снежня 2022.

Спасылкі
--------

* Свята-Ціханаўская царква (Ганцавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Ордэн Клемента Готвальда** — вышэйшая ўзнагарода Чэхаславацкай Сацыялістычнай Рэспублікі.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1953 годзе як **«Ордэн будаўніцтва сацыялістычнай Радзімы»**, у лютым 1955 года пераназваны ў ордэн Клемента Готвальда.

Статут
------

Узнагароджанне адбываецца за выбітныя поспехі ў справе будаўніцтва сацыялізму ў Чэхаславакіі. Узнагароджваюцца як асобныя людзі, так і працоўныя калектывы.

Ордэн уручаецца таксама асобам, ганараваным ганаровым званнем Героя Чэхаславацкай Рэспублікі ці Героя Сацыялістычнай Працы Чэхаславацкай Рэспублікі.

Носіцца на левым боку грудзей.

Апісанне знака
--------------

Ордэн уяўляе з сябе залатую пяціканцовую зорку чырвонай эмалі з залатымі шарыкамі на канцах прамянёў. У цэнтры ў залатым медальёне выява профілю Клемента Готвальда. Пры дапамозе вушкі і кольцы знак ордэна мацуецца да залатога звяна ў выглядзе вянка з ліпавага лісця з дыяментавым каменем. Верх звяна — залатая пласціна з надпісам «ČSSR». Звяно мацуецца да нагруднай калодкі, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай чырвонага колеру з цёмна-чырвонай паласой па сярэдзіне.

Гл. таксама
-----------

* Катэгорыя:Кавалеры ордэна Клемента Готвальда
* Шаблон узнагароды

Спасылкі
--------

* Ордэн Клемента Готвальда на сайце www.vyznamenani.net
* Order of Klement Gottwald
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крывіцкі.
**Віталь Крывіцкі** (19 жніўня 1972 , Адэса, Украіна) — дапаможны біскуп Кіеўска-Жытомірскай дыяцэзіі. Біскупам Туланы

Біяграфія
---------

У 1987 годзе пачаў падпольную фармацыю ў родным горадзе пад кіраўніцтвам салезіяніна кс. Тадэвуша Хоппе, уступіўшы ў 1990 годзе ў салезіянскую супольнасць святога Яна Боско. Пасля вучобы ў Кракаўскай духоўнай семінарыі 24 мая 1997 года прыняў святарскае пасвячэнне.

Пастырскае служэнне спачатку здзяйсняў як парафіяльны вікарый у Адэсе (1997—2004). З 2004 года да 2012 года ўзначальваў парафію і салезіянскую супольнасць у Карастышыве на Жытоміршчыне. Далей, на працягу двух гадоў, святар служыў у Пэрэмышлянах на Львоўшчыне, а ў 2014 годзе быў прызначаны пробашчам парафіі святога Пятра ў Адэсе.

Кіеўска-Жытомірская дыяцэзія стала вакантнай пасля нечаканага адыходу ў вечнасць яе папярэдняга ардынарыя арцыбіскупа Пятра Мальчука, што памёр 27 мая 2016 года. 30 красавіка 2017 года, у Ватыкане паведамілі пра тое, што Папа Францішак прызначыў кс. Віталія Крывіцкага біскупам Кіеўска-Жытомірскай дыяцэзіі ва Украіне.

Зноскі
------

1. ↑  Папа Францішак прызначыў салезіяніна Віталія Крывіцкага SDB біскупам Кіеўска-Жытомірскай дыяцэзіі(недаступная спасылка)
**Віталь Міхайлавіч Васюкоў** (нар. 13 лістапада 1974, Віцебск) — беларускі эканаміст, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі камерцыйны універсітэт кіравання, магістратуру Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

Працаваў інжынерам, інспектарам Віцебскага цэнтра па налічэнні і выплаце пенсій і дапамог, эканамістам, вядучым эканамістам, намеснікам начальніка аддзела па рабоце з юрыдычнымі асобамі, начальнікам аддзела рэсурсаў і каштоўных папер, начальнікам аддзела карпаратыўнага бізнесу філіяла № 200 Віцебскага абласнога ўпраўлення ААТ «ААБ Беларусбанк», дырэктарам філіяла № 215 ААТ «ААБ Беларусбанк» у г. Орша.

З’яўляецца дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

Зноскі
------

1. ↑  Васюкоў Віталій Міхайлавіч
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шайко.
**Святаслаў Леанідавіч Шайко** (нар. 2 студзеня 1955, г. Клецк, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар-рэстаўратар. Саветнік Беларускай акадэміі архітэктуры.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1977 годзе БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі І. А. Іода, Г. А. Патаеў, А. В. Сычова). У 1977—1980 гадах архітэктар праектнага інстытута «Гроднаграмадзянпраект»; у 1981—1986 гадах кіраўнік праектнага аддзела Гродзенскага гарвыканкама; У 1986—1995 гадах галоўны архітэктар ДКПМ г. Гродна інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя»; з 1995 года дырэктар Гродзенскага УПП «Архітэктурна-рэстаўрацыйнае бюро Шайко С. Л.».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1991 года.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: рэстаўрацыя касцёла пачатку XX стагоддзя ў Вялікай Бераставіцы (1989—1990, будаўніцтва ў 1991—1995); рэканструкцыя пад банк з рэстаўрацыяй гістарычных фасадаў будынка XIX стагоддзя па вул. Тэлеграфнай у Гродне (1995, будаўніцтва ў 1999—2001); рэстаўрацыя капліцы Св. Пятра і Паўла XIX стагоддзя ў былой сядзібе Аўгустова (1996, будаўніцтва ў 1998—1999); рэстаўрацыя з прыстасаваннем пад рэстаран былога лямуса XVIII стагоддзя па вул. Дзяржынскага ў Гродне (2000—2001, будаўніцтва ў 2002—2006); рэгенерацыя забудовы гістарычнага цэнтра г. Гродна: адміністрацыйны будынак па вул. Тэльмана (1987, будаўніцтва ў 1988—1989), гасцініца па вул. Маладзёжнай (2006, будаўніцтва ў 2007—2008).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Шейко Святослав Леонидович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Ордэн Палярнай зоркі** (шведск.: Nordstjärneorden) — ордэн грамадзянскіх заслуг Швецыі.

Гісторыя
--------

Ордэн быў заснаваны Фрэдрыкам I ў 1748 годзе і першапачаткова меў тры класы. У статуце ордэна было пазначана:

«Мы прызначаем яго тым, хто грамадзянскімі дабрадзеямі, ведамі і карыснымі грамадству ўстановамі вызначыў сябе і зрабіўся годным асаблівай увагі ўрада. Вырашылі мы назваць яго гэтым імем таму, што кавалеры, адзначаныя гэтым ордэнам, памяталі, што гэтая зорка ніколі не заходзіць і пасада іх у тым, каб не прымяншаць славы шведаў і не знішчыць бляску ўжо набытага доўгай чарадою вякоў... »

З 1975 года ордэнам ўзнагароджваюцца выключна замежныя грамадзяне за важны ўклад у развіццё сувязяў са Швецыяй.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ордэн Палярнай зоркі на Вікісховішчы |

* The Order of the Polar Star Архівавана 26 красавіка 2011. (англ.)
* The Royal Order of the North Star (Kungliga Nordstjärnesorden) (англ.)
* Sweden: The Royal Order of the Northern Star (англ.)
**Сяргей Васілевіч Ложачнік** (нар. 10 лістапада 1981, в. Петкавічы, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Беларус. У 2007 годзе скончыў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт харчавання па спецыяльнасці «машыны і апараты харчовых вытворчасцей», прысвоена кваліфікацыя інжынер-механік; у 2013 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «кіраванне аграпрамысловым комплексам».

Працоўную дзейнасць пачаў у 2001 годзе механікам сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Крутагор’е-Петкавічы» Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці.

У 2001—2002 гадах механік па рамонце і наладцы абсталявання мясной прамысловасці каўбаснага цэха калгаса імя Карла Маркса Валожынскага раёна Мінскай вобласці. У 2002—2004 фармоўшчык каўбасных вырабаў трэцяга разраду; аператар лініі прыгатавання фаршу пятага разраду ТАА «Віказ» Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. У 2004—2009 гадах інжынер-тэхнолаг, з 2007 г. начальнік каўбаснага цэха ААТ «Агракамбінат „Дзяржынскі"» Мінскай вобласці. У 2009—2011 гадах начальнік Дзяржаўнай харчовай інспекцыі па якасці і стандартызацыі — галоўны дзяржаўны інспектар Дэпартамента ветэрынарнага і харчовага нагляду Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь

У 2011—2013 дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Шчучынскі масласырзавод» Гродзенскай вобласці.

З 5 сакавіка 2013 года старшыня Шчучынскага раённага выканаўчага камітэта.

12 верасня 2019 года прызначаны старшынёй Лідскага райвыканкама.

Сям’я
-----

Жанаты, выхоўвае дачку.

Зноскі
------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  Прыняцце кадравых рашэнняў (бел.)  **(нявызн.)**?.  Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Праверана 17.09.2019.

Спасылкі
--------

* Біяграфія
Швецыя ў IX стагоддзі.
     Свеі
     Гёты
     Гуты (готландцы)
**Гёты** (ёты, гаўты; швед. götar, göter, старажытнаісл. gautar) — германскае племя; у перыяд з II ст. да н. э да мяжы I і II тысячагоддзя засялялі паўднёвую частку Скандынавіі, у раёне азёр Венерн і Ветэрн. Разам са свеямі сфармавалі шведскую нацыю.

Гістарычная вобласць на поўдні Швецыі да гэтага часу носіць назву Гёталанд, гэта значыць «краіна гётаў». Пытанне аб ступені сваяцтва гётаў з готамі спрэчнае, гэтак жа як і атаясненне гетаў з гаўтамі, узгадваемымі ў "Беавульфе" і скандынаўскіх сагах. Існуе таксама тэорыя аб сваяцтве гётаў з ютамі.

Хоць гёты і свеі разам выбіралі караля, свеі гралі галоўную ролю. У Västgötalagen (en: Västgötalagen, каля XIII стагоддзя) было зафіксавана, што толькі свеи маюць права выбару і зрушэння караля. Так, напрыклад, у 1125 гёты абралі каралём Магнуса Моцнага, сына караля Даніі, але свеі ўсупрацівіліся, і Магнус ўжо ў 1130 быў выгнаны з краіны.

Адрозненне паміж свеямі і гётамі існавала на працягу ўсяго Сярэднявечча.

Гл. таксама
-----------

* Готы
* Гісторыя Швецыі
* Готландцы

| Германскія плямёны |
| --- |
| 
Алеманы · Ангрыварыі · Англы · Бавары · Батавы · Бургунды · Вандалы · Вестготы · Гепіды · Герулы · Готы · Гёты · Даны · Квады · *Кімвры*\* · Лангабарды · Лугіі · Маркаманы · Неметы · Остготы · Ругі · Саксы · Свевы · Свеі · Скіры · Таіфалы · Тэўтоны · Тэнктэры · Франкі · Хаты · Херускі · Юты
Племянныя саюзы: Інгевоны · Істэвоны · Герміноны
 |
**Элефанціна** (араб. إلفنتين‎‎) — востраў на рацэ Ніл на поўдні сучаснага Егіпта. Вядомы археалагічнымі славутасцямі. У нашы дні з'яўляецца часткай горада Асуан. Агульная плошча — 0,53 км².

Геаграфія
---------

Элефанціна — адзін з астравоў Ніла, што месціцца крыху ніжэй за першы парог на захад ад горада Асуана, аддзелены ад яго рукавом ракі ў самай вузкай частцы каля 98 м. Абрысы вострава нагадваюць бівень слана, адкуль і паходзіць яго назва (ад грэч. Ελέφαντας «слон»). У сярэдняй частцы вострава знаходзяцца сталыя паселішчы мясцовых жыхароў-нубійцаў.

Гісторыя
--------

Востраў Элефанціна пачаў насяляцца на мяжы 3 тысячагоддзя да н. э. і 2 тысячагоддзя да н. э. З сярэдзіны 2 тысячагоддзя да н. э. на востраве ўзводзіліся памежныя ўмацаванні паміж старажытнаегіпецкай і нубійскай дзяржавамі. Акрамя таго, востраў лічыўся святым месцам і быў звязаны з культам бога Хнума. У гады кіравання Тутмоса III і Аменхатэпа III на Элефанціне вялося будаўніцтва храмаў. Тут дзейнічалі збудаванні для вымярэння ўздыму вады ў Ніле падчас штогадовых паводак. 

У XIX ст. стала вядома калекцыя са 150 элефанцінскіх папірусаў — дакументаў V — IV стст. да н. э. якія сведчаць пра прысутнасць на востраве ваенных наёмнікаў—іўдзеяў. Мяркуецца, што яны перасяліліся на поўдзень Егіпта пасля захопу Ерусаліма вавіланянамі або нават раней. На Элефанціне існаваў храм Яхвэ, але мясцовыя іўдэі былі політэістамі і шанавалі таксама іншых багоў. 

Гістарычная спадчына вострава моцна пацярпела ў XIX ст. калі некаторыя старажытныя пабудовы былі зруйнаваны падчас ваеннай кампаніі Мухамеда Алі. У другой палове XIX ст. пачаліся навуковыя даследаванні. 

У нашы дні на востраве працуе Асуанскі музей, развіваецца турызм. З 2008 г. археалагічныя аб'екты Элефанціны ўваходзяць у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў складзе зоны «Помнікі Нубіі ад Абу-Сімбел да Філаў».

Спасылкі
--------

* Elephantine Ancient Origins
* Elephantine Island
* Nubian Monuments from Abu Simbel to Philae
**Канстанцін Антонавіч Лявіцкі** (18 лістапада 1859 — 12 лістапада 1941) — украінскі палітычны дзеяч Галічыны канца 19 стагоддзя — першай паловы 20 стагоддзя. Сузаснавальнік УНДП. З лістапада 1918 г. — старшыня Дзяржаўнага сакратарыята ЗУНР, затым — старшыня камісіі па выбарчай рэформе пры ўрадзе. У ліпені 1941 г. быў заснавальнікам і старшынёй Нацыянальнага савета ў Львове  (укр.) (бел..

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 18 лістапада 1859 года ў мястэчку Тысменіца (цяпер раённы цэнтр Івана-Франкоўскай вобласці) у сям’і святара шляхціца. Па заканчэнні Станіславаўскай гімназіі вучыўся на юрыдычных факультэтах Львоўскага і Венскага універсітэтаў. У 1884 годзе склаў дактарат, а ў 1890 адкрыў адвакацкую канцылярыю ў Львове. Праявіў сябе ў галіне навукі: перакладаў законы, апрацоўваў украінскую юрыдычную тэрміналогію, склаў нямецка-ўкраінскі заканадаўчы слоўнік, ганаровы член Навуковага таварыства імя Т. Шаўчэнкі, аўтар папулярных юрыдычных прац.

Выбітны палітык: сузаснавальнік і сакратар «Народнага Савета», член прэзідыума і прэзідэнт Народнага камітэта Украінскай нацыянальна-дэмакратычнай партыі, дэпутат ніжняй палаты аўстрыйскага парламента (1907—1918) і Галіцкага сейма (1908—1914), прэзідэнт «Рускага клуба» ў Галіцкім сейме (1910—1914), прэзідэнт украінскага клуба ў аўстрыйскім парламенце (1910—1916). Узначальваючы барацьбу ўкраінскіх парламентарыяў за ўкраінскі універсітэт і рэформу выбарчай ардынацыі у Галіцкі сойм, К. Лявіцкі стаў адным з самых аўтарытэтных украінскіх палітыкаў. Не дзіўна, што калі ў пачатку Першай сусветнай вайны ўкраінскія партыі стварылі свой каардынацыйны орган — Галоўная Украінская Рада, пасля Агульную Украінскую Раду — іх узначаліў К. Лявіцкі.

Абвяшчэнне ўкраінскай дзяржавы
------------------------------

Калі 30 чэрвеня 1941 аунаўцы абвясцілі ўкраінскую дзяржаву, К. Лявіцкі ўзначаліў Савет сеньёраў. Неаднаразова праводзіў нялёгкія перамовы з нацыстамі, спрабаваў адыграць ролю прадстаўніка адзінай легітымнай улады ў Галічыне. У пачатку 1942-га нацысты паставілі перад пагрозай ультыматум аб самароспуску. Аднак К. Лявіцкі не дажыў да гэтага моманту.

Памёр 12 лістапада 1941 года. Пахваны на Яноўскіх мемаряльных могілках.

Памяць
------

У 1992 годзе вуліцу. У. Маякоўскага ў Львове, на якой пад нумарам 34 знаходзіўся дом. К. Лявіцкага, перайменавалі ў яго гонар.

Цэнтральным банкам Украіны ў 2009 годзе выпушчана памятная манета.

Зноскі
------

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цітоў.
**Канстанцін Герасімавіч Цітоў** (21 мая 1898, Гомельская вобласць, Беларусь — 21 жніўня 1970, Ташкент) — педыятр, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Узбекскай ССР (1955), доктар медыцынскіх навук (1939), прафесар (1941). Заслужаны ўрач Узбекскай ССР (1944).

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння медыцынскага факультэта Сярэднеазіяцкага ўніверсітэта (1928) працаваў ардынатарам (1928-30), асістэнтам (1930-34), дацэнтам (1934-38) медыцынскага факультэта Сярэднеазіяцкага ўніверсітэта.

Загадчык дзіцячай бальніцы пры Ташкенцкім тэкстыльным камбінаце (1938-40), загадчык кафедры дзіцячай клінікі пры лячэбным факультэце Ташкенцкай медыцынскай акадэміі (1940-68), навуковы кіраўнік НДІ гематалогіі і пералівання крыві Міністэрства аховы здароўя УзССР (1968-70).

Памёр і пахаваны ў Ташкенце.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар больш за 65 навуковых прац. Асноўным напрамкам яго навуковай дзейнасці было вывучэнне хвароб крыві і лёгкіх у дзяцей. Вялікае навукова-практычнае значэнне яго даследавання ў галіне фізіялогіі, гісталогіі і паталогіі касцёвамазгавой і ретыкулаэндатэліяльнай сістэмы ў дзяцей. Шматгадовыя даследаванні і іх вынікі абагульнены ў яго манаграфіі «Лейкозы ў дзяцей», якая не страціла сваёй значнасці і ў нашы дні.

Падрыхтаваў 1 доктара і 6 кандыдатаў навук.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі «Працоўнага Чырвонага Сцяга» «Знак Пашаны».

Бібліяграфія
------------

* Стимулирующее средство лугус и его применение при различных заболеваниях. — Ташкент : изд. и тип. Объедин. изд-ва «Правда Востока» и «Кзыл Узбекистан», 1948. — 95 с. : граф. ; 22 см. — Перед загл. авт.: проф. К. Г. Титов. Библиогр.: с. 91-92 (52 назв.). — 5000 экз. — 5 р. — 48-33778
* Лейкозы у детей. — Ташкент : Госиздат УзССР, 1954. — 148 с. : илл. ; 23 см. — Перед загл. авт.: проф. К. Г. Титов. Библиогр.: с. 142-46. — 5000 экз. — (В пер.) : 6 р. 75 к. — 54-16641

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Титов Константин Герасимович  (руск.)
Крэпасць у Элеўферах 
**Элеўферы** (грэч. Ελευθερές) размяшчаюцца на мяжы Атыкі і Беотыі, у перадгор'ях Кіферона. Крэпасць у Элеўферах нароўні з Эгасфенамі з'яўляецца самым захаваным старажытнагрэчаскім фартыфікацыйным збудаваннем на тэрыторыі сучаснай Грэцыі. Крэпасць пабудавана ў IV стагоддзі да нашай эры.

Лічыцца, што менавіта з Элеўфераў перайшоў у Афіны культ Дыяніса Элеўферыйскага, у гонар якога святкаваліся Вялікія Дзіянісіі. Элеўферы былі радзімай вялікага скульптара Мірана, аўтара знакамітага «Дыскабола».

Спасылкі
--------

* Myron of Eleutherae Архівавана 14 ліпеня 2011.
Хрыстос выганяе дэманаў, мазаіка 5 ст. Равена, Італія
**Выгнанне бесаў на заходзе сонца** — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Эпізод запісаны ва ўсіх трох сінаптычных Евангеллях: Матфея 8:16-17, Марка 1:32-34 і Лукі 4:40-41, і ідзе пасля цуда з вылячэннем цешчы Пятра.

Паводле Евангелля, пасля таго як Ісус ацаліў цешчу Пятра, калі настаў вечар, многія, хто былі апантаны бесамі былі прыведзены да Яго, і Ён выгнаў словам духаў і вылечыў усіх хворых. Паводле Евангелля ад Матфея такім чынам збылося сказанае праз прарока Ісаю:

«Ён узяў на Сябе нашы немачы, і хваробы панёс».

Згодга апавяданню Евангелля ад Лукі, калі дэманы выходзілі з людзей, яны крычалі: «Ты Сын Божы!» Але Ісус забараніў ім і не дазволіў казаць, што яны ведалі, што Ён быў Хрыстом.

| ⛭Цуды Ісуса Хрыста |
| --- |
| Вылячэнне | 
* Жанчына з крывацячэннем
* Сляпы ў Віфсаідзе
* Сляпы ад нараджэння
* Сляпы Вартымей
* Два сляпыя ў Галілеі
* Слуга цэнтурыёна
* Пракажоны
* Дзесяць пракажоных
* Глуханямы з Дзесяціграддзя
* Хворы на вадзянку
* Жыхары Генісарэта
* Згорбленая жанчына
* Цешча Пятра
* Паралізаваны ў Віфездзе
* Паралізаваны ў Капернауме
* Сын царадворца
* Служка з адсечаным вухам
* Мужчына з завялай рукой

 |  |
| Выгнанне бесаў | 
* Сляпы і нямы
* Хлопчык
* Дачка хананіянкі
* Мужчына ў сінагозе Капернаума
* Герасінскі беснаваты
* Нямы
* На заходзе сонца

 |
| Уваскрэсенне памерлых | 
* Сын удавы з Наіна
* Дачка Іяіра
* Лазар

 |
| Кантроль над прыродай | 
* Лоў рыбы
* Манета ў роце рыбы
* Насычэнне мноства людзей
* Праклён смакоўніцы
* Вяселле ў Кане
* Суцяшэнне шторму
* Праабражэнне Ісуса
* Хаджэнне па вадзе

 |
**Канстанцін Драпеза** (11 мая 1972, Барысаў) — спявак, удзельнік дуэта «Аляксандра і Канстанцін».

Адукацыя
--------

Скончыў СШ № 3, геафак Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Праца і творчасць
-----------------

Артыст заслужанага калектыву Дзяржаўнага аркестра РБ пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга. Удзельнік дуэта «Аляксандра і Канстанцін». У дуэце гітарыст, кампазітар, аранжыроўшчык. Грае на акустычнай і электрычнай гітары, домры, сазе.

Прызёр фестывалю «Славянскі базар» (2002). Удзельнік конкурсу «Еўрабачанне-2004». Запісаў два дыскі «Ой за ліхімі за марозамі» і «Сойка».

Спасылкі
--------

* Культурная прастора Барысаўшчыны, нататка пра Канстанціна Драпезу(недаступная спасылка)
* Афіцыйны сайт дуэта «Аляксандра і Канстанцін» Архівавана 20 жніўня 2008. (бел.) (англ.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сямёнаў.
**Канстанцін Валер’евіч Сямёнаў** (нар. 22 кастрычніка 1978, Дуброўна, Віцебская вобласць Беларусь) — беларускі дзюдаіст. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

Біяграфія
---------

Актыўна займацца дзюдо пачаў з ранняга дзяцінства. Упершыню заявіў пра сябе ў сезоне 1995 года, атрымаўшы перамогу на Еўрапейскім юнацкім алімпійскім фестывалі ў Вялікабрытаніі. Праз два гады выйграў сярэбраны медаль на чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў у Любліне.

Першага сур’ёзнага поспеху на дарослым міжнародным узроўні дасягнуў у 2000 годзе, калі трапіў у асноўны склад беларускай нацыянальнай зборнай і дэбютаваў у заліку Кубка свету, у прыватнасці на этапе ў Маскве атрымаў бронзу.

У наступным сезоне ў лёгкай вагавай катэгорыі стаў бронзавым прызёрам Кубка свету ў Мінску і летняй Універсіяды ў Пекіне. Яшчэ праз год упершыню атрымаў перамогу ў Кубку свету, гэта адбылося зноў жа ў Мінску. У 2003 годзе стаў чэмпіёнам Беларусі ў лёгкай вазе, узяў бронзу на Суперкубку свету ў Маскве.

У 2005 годзе быў лепшым у заліку беларускага нацыянальнага першынства, выйграў бронзавы медаль на міжнародным турніры класа «Б» у Стамбуле. Праз год, атрымаўшы перамогу на чэмпіянаце Беларусі, заваяваў бронзавыя ўзнагароды на этапе Кубка свету ў Мінску і на камандным чэмпіянаце Еўропы ў Белградзе, тады як у асабістым заліку на еўрапейскім першынстве ў Тампэрэ заняў толькі пятае месца.

У 2007 годзе ў чацвёрты раз выйграў нацыянальнае першынства, стаў бронзавым прызёрам асабістага і каманднага чэмпіянатаў Еўропы, атрымаў бронзу на міжнародным турніры ў Германіі.

На чэмпіянаце Еўропы 2008 года ў Лісабоне заняў сёмае месца, выйграў сярэбраны медаль на этапе Кубка свету ў Празе. Дзякуючы чарадзе удалых выступленняў удастоіўся правы абараняць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях у Пекіне.

Акрамя ўдзелу ў спаборніцтвах па дзюдо рэгулярна выступаў на турнірах па самба. З’яўляецца чэмпіёнам свету і Еўропы па спартыўных самба. За выдатныя спартыўныя дасягненні ўдастоены ганаровага звання «Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа».

Спартыўныя дасягненні
---------------------

* Чэмпіянат Еўропы па самба 2000 года (Мадрыд) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы па самба 2002 года (Кунеа) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы па дзюдо 2007 года (Бялград) — 3 месца
* Чэмпіянат Свету па самба 2000 года (Кіеў) — 3 месца
* Чэмпіянат Свету па самба 2002 года (Панама) — 1 месца
* Чэмпіянат Свету па самба 2003 года (Санкт-Пецярбург) — 3 месца
* XXI Летняя Універсіяда 2001 года (Пекін) — 3 месца

Зноскі
------

1. ↑  JudoInside.com — 2002. Праверана 28 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11226978'></a>
2. 1 2  Olympedia — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922'></a>
3. ↑  Сямёнаў Канстанцін Валер’евіч

Літаратура
----------

* *Дудараў, Л.* Чалавек-маланка / Л. Дудараў // Дняпроўская праўда. — 2003. — 26 сак. — С. 4.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | IFJ · JudoInside · Olympedia |
**Джыліа** (італ.: Isola del Giglio) — востраў і італьянская камуна ў Міжземным моры, уваходзіць у склад Тасканскага архіпелага. Агульная плошча — 23,8 кв. км, насельніцтва — 1458 чал. Галоўны населены пункт — Порто-Джыліа.

Гісторыя
--------

Нараджэнне вострава адбылося прыблізна 4,5—5 мільёнаў гадоў таму. Ён быў заселены ў Жалезным веку. Пазней, магчыма, служыў крэпасцю этрускаў. У часы рымлян быў важнейшай базай у Тырэнскім моры. Тут здабываўся граніт. Пра востраў згадваюць Гай Юлій Цэзар ў «Запісах аб Гальскай вайне», а таксама паэт Клаўдзій Рутылій Намацыян. У 1241 г. ля вострава сіцылійскім флотам быў знішчаны флот Генуэзскай рэспублікі.

Узбярэжжа вострава

Выдатныя мясціны
----------------

Востраў — папулярны міжземнаморскі курорт, месца дайвінгу. Захаваліся рэшткі рымскай вілы I—II ст. н. э. замак Джыліо, царква Сан-Пьетра.

Спасылкі
--------

* Турыстычная інфармацыя для наведвальнікаў Джыліа
Выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума, фрэска 11 ст.
**Выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума** — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Падзея апісана ў Евангеллі ад Марка 1:21-28 і Лукі 4:31-37.

Паводле Евангелляў у суботу Ісус і Яго вучні пайшлі ў Капернаум, і Ісус пачаў вучыць. Людзі былі ўражаны з Ягонага вучэння, бо Ён вучыў іх, як «маючы ўладу, а не як кніжнікі і фарысэі». Там у сінагозе быў чалавек, апантаны злым духам, ён закрычаў: «*кінь, што Табе да нас, Ісусе Назаранін? Ты прыйшоў пагубіць нас! ведаю Цябе, хто Ты, Святы Божы*». Ісус забараніў яму і загадаў выйсці з мужчыны. Злы дух скалануў чалавека жорстка і выйшаў з яго з крыкам. Людзі былі ўсе так уражаны, што яны пыталіся адзін аднаго: «*што гэта? што гэта за вучэнне новае, што Ён і духам нячыстым загадвае і яны слухаюцца Яго*».

Навіны аб гэтым цудзе хутка распаўсюдзіліся па ўсёй Галілеі.

| ⛭Цуды Ісуса Хрыста |
| --- |
| Вылячэнне | 
* Жанчына з крывацячэннем
* Сляпы ў Віфсаідзе
* Сляпы ад нараджэння
* Сляпы Вартымей
* Два сляпыя ў Галілеі
* Слуга цэнтурыёна
* Пракажоны
* Дзесяць пракажоных
* Глуханямы з Дзесяціграддзя
* Хворы на вадзянку
* Жыхары Генісарэта
* Згорбленая жанчына
* Цешча Пятра
* Паралізаваны ў Віфездзе
* Паралізаваны ў Капернауме
* Сын царадворца
* Служка з адсечаным вухам
* Мужчына з завялай рукой

 |  |
| Выгнанне бесаў | 
* Сляпы і нямы
* Хлопчык
* Дачка хананіянкі
* Мужчына ў сінагозе Капернаума
* Герасінскі беснаваты
* Нямы
* На заходзе сонца

 |
| Уваскрэсенне памерлых | 
* Сын удавы з Наіна
* Дачка Іяіра
* Лазар

 |
| Кантроль над прыродай | 
* Лоў рыбы
* Манета ў роце рыбы
* Насычэнне мноства людзей
* Праклён смакоўніцы
* Вяселле ў Кане
* Суцяшэнне шторму
* Праабражэнне Ісуса
* Хаджэнне па вадзе

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Выгода.
**Выгода** — археалагічныя помнікі: стаянкі каля х. Выгада (Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць). Выявіў і даследаваў у 1966 і 1978 гадах М. М. Чарняўскі.

На паўночным усходзе і ўсходзе ад вёскі сустракаюцца рэшткі іншых паселішчаў са знаходкамі рэчаў эпохі неаліту, бронзавага і жалезнага вякоў.

Стаянка—1
---------

Знаходзіцца за 0,3 км на поўнач ад вёскі, на выступе левабярэжнай надпоймавай тэрасы р. Зальвянка (цяпер тут жывёлагадоўчы комплекс). Знойдзены мезалітычныя крамянёвыя матэрыялы, абломкі танкасценных штрыхаваных гаршкоў бронзавага веку. На поўдні ад стаянкі выяўлена крэменеапрацоўчая майстэрня з вялікай колькасцю нуклеусаў.

Стаянка—2
---------

Знаходзіцца за 0,5 км на паўночным усходзе ад вёскі, на паўднёва-заходнім краі пясчанага ўзвышэння левабярэжнай поймы р. Зальвянка. Плошча 1000 м². Культурны пласт каля 0,4 м. Даследавана 40 м². Знойдзены аднапляцовачныя нуклеусы, крамянёвыя скрабкі на пласцінках і адшчэпах, цяслападобныя вырабы, скоблі і іншыя прылады працы, а таксама кераміка нёманскай культуры неаліту, тшцінецкай культуры бронзавага веку. Выяўлены печ-каменка і невялікі ляпны гаршчок VII—VIII стст.

Стаянка—3
---------

Знаходзіцца за 0,25 км на паўночны ўсход ад стаянкі—1, на заходнім беразе старыцы Зальвянкі. Плошча каля 600 м². Выяўлены знаходкі часоў неаліту і бронзавага веку.

Стаянка—4
---------

Знаходзіцца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі. Плошча каля 200 м². Раскапана 40 м². Выяўлены крамянёвыя скрабкі на адшчэпах, нажы, праколкі, вузкаабушковыя сякеры, нуклеусы, кераміка бронзавага веку, абломкі ляпных гаршкоў жалезнага веку.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Археологическая карта Белоруссии / Белорусское добровольное общество охраны памятников истории и культуры, Сектор археологии Ин-та истории АН БССР. Вып. 2: Памятники железного века и эпохи феодализма / Г. В. Штыхов; под редакцией Ф. В. Борисевича. — Мн.: Полымя, 1971. — 274, [2] c. — С. 13.
* Чарняўскі, М. М. Выгода / М. М. Чарняўскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 198—199. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Чарняўскі, М. М. Выгода / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 143—144. — ISBN 5-85700-077-7.
*Выгнанне бесаў з хлопчыка*, Цудоўны часаслоў герцага Берыйскага, 15 ст.
**Выгнанне бесаў з хлопчыка** — падзея евангельскага апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Падзея запісана ў Евангеллях ад Марка 9:14-29, Матфея 17:14-21 і Лукі 9:37-49.

Згодна Евангелляў Ісус здзейсніў гэты цуд пасля таго, як Ён спусціўся з гары пасля Свайго ператварэння. Чалавек у натоўпе папрасіў Ісуса вылечыць яго сына, які быў апантаны дэманамі: у сына з рота ішла пена, ён скрыгатаў зубамі і станавіўся раз'юшаным. Чалавек папрасіў вучняў Ісуса, каб яны выгналі нячыстага духа, але яны не змаглі.

Ісус папрасіў, каб да Яго прывялі хлопчыка. Калі ж да Яго прывялі хлопчыка, злы дух паваліў хлопчыка на зямлю, і ён стаў біцца ў канвульсіях і каталася з пенай у рота. Ісус спытаўся ў бацькі хлопчыка, як доўга хлопчык у такім стане? Той адказаў, што з самага дзяцінства, злы дух часта кідаў яго ў агонь або ў ваду, каб забіць яго. І ён дадаў: «*Але калі можаш што-небудзь рабіць, злітуйся над над намі і дапамажы нам*». Ісус адказаў яму: «*Што Я магу зрабіць, усё магчыма веруючаму*». Тады бацька хлопчыка усклікнуў: «*Я веру, дапамажы, калі не хапае веры*».

У гэты час пачаў збірацца натоўп. Тады Ісус забараніў злому духу: «*Глухі і нямы дух, Я загадваю табе, выйдзі з яго і не ўваходзь у яго зноў*». Хлопчык ўскрыкнуў, паваліўся на зямлю і стаў падобны на мёртвага так, што шмат хто сказаў: «*Ён памёр*». Але Ісус, узяўшы хлопчыка за руку, падняў яго на ногі, і ён устаў.

Пасля таго, як мужчына пайшоў, Ягоныя вучні спыталіся ў Яго сам-насам, чаму яны не маглі выгнаць беса? Хрыстос адказаў, што гэты род можна выгнаць толькі малітвай і пастом.

Гэты цуд дэманструе не толькі сілу Хрыста над бесамі, але паказвае моц веры, якая патрабуецца як ад тых, каго вылечваюць, дык і ад тых, хто вылечвае.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Выгнанне бесаў з хлопчыка

| ⛭Цуды Ісуса Хрыста |
| --- |
| Вылячэнне | 
* Жанчына з крывацячэннем
* Сляпы ў Віфсаідзе
* Сляпы ад нараджэння
* Сляпы Вартымей
* Два сляпыя ў Галілеі
* Слуга цэнтурыёна
* Пракажоны
* Дзесяць пракажоных
* Глуханямы з Дзесяціграддзя
* Хворы на вадзянку
* Жыхары Генісарэта
* Згорбленая жанчына
* Цешча Пятра
* Паралізаваны ў Віфездзе
* Паралізаваны ў Капернауме
* Сын царадворца
* Служка з адсечаным вухам
* Мужчына з завялай рукой

 |  |
| Выгнанне бесаў | 
* Сляпы і нямы
* Хлопчык
* Дачка хананіянкі
* Мужчына ў сінагозе Капернаума
* Герасінскі беснаваты
* Нямы
* На заходзе сонца

 |
| Уваскрэсенне памерлых | 
* Сын удавы з Наіна
* Дачка Іяіра
* Лазар

 |
| Кантроль над прыродай | 
* Лоў рыбы
* Манета ў роце рыбы
* Насычэнне мноства людзей
* Праклён смакоўніцы
* Вяселле ў Кане
* Суцяшэнне шторму
* Праабражэнне Ісуса
* Хаджэнне па вадзе

 |
**«Выгляд з акна»** (фр.: Point de vue du Gras) — самая першая з фатаграфій, якія захаваліся да нашых дзён. Створана французскім вынаходнікам Жазефам Нісефорам Ньепсам[fr] ў 1826 (першую дакладную фатаграфію ён атрымаў ў 1822 годзе, аднак да нашых дзён яна не дайшла). З-за агульнай недасканаласці экспазіцыя доўжылася чатырнаццаць гадзін пры яркім сонечным святле. Бясспрэчнай перавагай такога метаду было тое, што, у адрозненне ад здымкаў, атрыманых дагератыпам, малюнак пасля пратручвання асфальту рабіўся рэльефным, і яго можна было хутка размножыць вялікім тыражом.

Апісанне
--------

Фатаграфія адлюстроўвае краявід з акна майстэрні Ньепса. Вельмі дрэнная якасць перашкаджае разгледзець дэталі, але можна пабачыць дзве сцены і спусцісты дах нейкага будынка. На далёкім плане — дрэва і яшчэ адзін дом з вокнамі.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 8 жніўня 2020.
2. ↑   Праверана 18 жніўня 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская |
Карлаў мост
Карлаў мост
**Карлаў мост** (чэшск.: Karlův most) — найстарэйшы пражскі мост, які быў пабудаваны каралём Карлам IV (1346—1378). Аўтарам праекта з'яўляецца майстар Ота. Стагоддзямі быў найважнейшай камунікацыяй, якая звязвала правабярэжную і левабярэжную часткі горада цераз раку Влтаву. Таксама з'яўляецца чацвёртым па старажытнасці каменным мостам у Чэхіі.

Карлаў мост быў пабудаваны на месцы папярэдняга Юдыфінінага моста, які быў разбураны ў 1342 г. Будаўніцтва новага моста пачалося ў 1357 г. пад заступніцтвам Карла IV, і канчаткова скончылася ў 1402 г. Да 1841 г. з'яўляўся адзіным мастом над Влтавай.

Афіцыйна завецца Карлаў мост з 1870 г. да гэтага існаваў пад назвай *Пражскі мост* або *Каменны мост*.

Працягласць моста складае 516 метраў у даўжыню і каля 10 метраў у шырыню, мае тры вежы, дзве з якіх знаходзяцца ў Старым горадзе. Упрыгожаны 30 статуямі, пастаўленымі на мост на пачатку 1700 г. большасць з статуй выраблена ў стылі барока.

Ноччу Карлаў мост — гэта спакойнае месца, але з прыходам дня яно становіцца вельмі ажыўленым з шэрагам мастакоў, гандляроў і турыстаў.

Статуі
------

На мосце знаходзіцца 30 статуй выкананых, у асноўным, у гатычным стылі. Большасць статуй была ўзведзена ў 1683 г. і 1714 г. Статуі адлюстроўваюць святых і заступнікаў таго часу. Статуі выканалі вялікія багемскія скульптары: М. Браун, Я. Брокаф і яго сыны Юзаф і Фердынанд.

У пачатку 1965 г. усё статуі заменены копіямі, а арыгіналы былі перавезены ў Нацыянальны музей Чэхіі.

Мост у сучаснай культуры
------------------------

Музычны кліп «Never Tear Us Apart» ад INXS быў запісаны на Карлавым мосце. Частка музычнага відэа «Numbe» ад гурта Linkin Park таксама здымалася на Карлавым мосце. Таксама мост з'яўляецца ў такіх фільмах як «Mission:Impossible» і «XXX» і інш. У беларускай паэзіі Карлаваму мосту прысвечаны верш В. І. Болбаса «На Карлавым мосьце музы́ка іграе на шклянках...».

Зноскі
------

1. ↑  Палац: літаратурны альманах. Гомель. № 1, 2013 / укл. А. Бароўскі, Г. Лапацін. — Мінск: Кнігазбор, 2014. — С. 180. — ISBN 978-985-7089-29-1.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Карлаў мост
* Панарама моста Архівавана 22 жніўня 2006.
* Вэб камера моста Архівавана 1 лютага 2009.
**Жодзінскае** — вадасховішча ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці, у паўднёвай частцы горада Жодзіна. Створана ў 1959 годзе на рацэ Пліса пры будаўніцтве Смалявіцкай ДРЭС (з 1979 года Жодзінская ЦЭЦ).

Плошча вадасховішча 1,08 км². Даўжыня 3,5 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Найбольшая глыбіня 3 м. Ваганні ўзроўню на працягу года 0,2—0,4 м. Аб’ём вады 1,8 млн м³. Сярэдні шматгадовы сцёк 98,2 млн м³. Плошча вадазбору 465 км². Берагавая лінія звілістая. Берагі ўмерана стромкія. На вадасховішчы маюцца астравы. Дно выслана ілам.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў якасці вадаёма-ахаладжальніка Смалявіцкай ДРЭС, у рэкрэацыйных мэтах і рыбагадоўлі.

Спасылкі
--------

* Жодзінскае вадасховішча на сайце «Белорусский Посейдон» Архівавана 17 верасня 2014.
* Ліст карты N-36-69. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1982 г. Архівавана 2 мая 2013.
**Саўндтрэк** (англ.: soundtrack) — музычнае суправаджэнне якога-небудзь матэрыялу (фільма[ru], мультфільма, мюзікла, тэлеперадачы, камп’ютарнай гульні[ru], кнігі і гэтак далей), а таксама музычны альбом, які змяшчае кампазіцыі з дадзенага твора. З развіццём тэхналогій саўндтрэкі сталі стварацца не толькі для мультфільмаў і кінакарцін, але і для тэлевізійных перадач, камп’ютарных гульняў і нават некаторых кніг. Аднак парадак наймення саўндтрэкаў застаўся той жа.

Зноскі
------

1. ↑  *Kearns, William K.* Rhapsody for Horn and Orchestra; Middle Earth; Gate City—A Methodist Hymn(англ.) // *American Music* : journal. — University of Illinois Press. — Т. 24. — № 2. — С. 254—255.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Саўндтрэк на Вікісховішчы |

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Саўндтрэк

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Treccani |