**Джозеф Баерлі** (англ.: Joseph Beyrle; 25 жніўня 1923 — 12 снежня 2004) — амерыканскі вайсковец. Падчас Другой сусветнай вайны змагаўся спачатку ў амерыканскай арміі, а потым у РСЧА. Ягоны сын, Джон Баерлі, у 2008—2012 гадах працаваў паслом ЗША ў Расіі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў мястэчку Маскігон (штат Мічыган, ЗША).

Пасля заканчэння ў 1942 годзе школы запісаўся добраахвотнікам у войска. Накіраваны ў 506-ы парашутна-пяхотны полк 101-й дэсантнай дывізіі. Служыў у англійскім горадзе Рамсберы, дзе яго часць рыхтавалася да адкрыцця Другога фронту. У красавіку і маі 1944 года ўдзельнічаў у двух баявых аперацыях па дастаўцы золата французскаму супраціўленню.

6 чэрвеня 1944 года, у дзень адкрыцця Другога фронту, самалёт С-47, у якім знаходзіўся Баерлі (у той час сяржант), трапіў пад абстрэл над узбярэжжам Нармандыі. Выскачыўшы з самалёта баец страціў сувязь з іншымі парашутыстамі, але ўсё ж змог падарваць электрычную падстанцыю. Вайсковец падарваў яшчэ некалькі аб’ектаў, пакуль праз некалькі дзён не трапіў у палон да немцаў.

На працягу наступных сямі месяцаў Баерлі ўтрымліваўся ў сямі розных германскіх турмах. Ён двойчы бег, але абодва разы быў злоўлены. Разам з іншымі палоннікамі сяржант спадзяваўся дабрацца да Чырвонай арміі, якая знаходзілася непадалёк. Падчас другой спробы, апынуўшыся ў Польшчы, ён і іншыя беглыя ваеннапалонныя памылкова селі ў цягнік, які ішоў у Берлін. Там амерыканец трапіў да гестапа, але неўзабаве яго перадалі вайскоўцам.

Байца накіравалі ў канцлагер у Альт-Дрэвіцы, прадмесце польскага гарадка Костшын над Одран. У пачатку студзеня 1945 года палоннік яшчэ раз бег, на гэты раз паспяхова, ідучы ў напрамку гукаў кананады 1-га Беларускага фронту. Праз пару тыдняў сяржант змог дайсці да лініі фронту і, пасля перасячэння яе, знайсці савецкую танкавую брыгаду. Выходзячы насустрач чырвонаармецам з паднятымі рукамі і пачкам цыгарэт Lucky Strike, ён паўтараў з акцэнтам: *«Я — амерыканскі таварыш! Я — амерыканскі таварыш!»*. Баерлі, трапіўшы да саюзнікаў, угаварыў камандзіра танкавага батальёна дазволіць яму застацца і ваяваць разам з імі. У савецкіх войсках ён служыў як падрыўнік і кулямётчык.

Батальён, у якім ваяваў Баерлі, у канцы студзеня вызваліў той самы канцлагер, з якога ён збег. У пачатку лютага амерыканец атрымаў цяжкае раненне (трапіў пад бамбёжку Ju.87) і быў адпраўлены ў савецкі шпіталь у Ладсбергу (цяпер гэта польскі горад Гожаў Велькапольскі). У шпіталь прыехаў маршал Георгій Жукаў і, даведаўшыся пра амерыканскага дэсантніка, захацеў з ім пазнаёміцца. Баерлі папрасіў маршала дапамагчы яму вярнуцца дадому. Па загадзе Жукава вайскоўцу далі афіцыйны ліст, які ён прад’яўляў пры праверцы дакументаў па шляху ў Маскву, так як усе яго дакументы засталіся ў немцаў. У лютым 1945 года ён дабраўся да пасольства ЗША.

Ад дыпламатаў сяржант даведаўся, што ваенны дэпартамент абвясціў яго загінулым яшчэ 10 чэрвеня 1944 года. У царкве роднага горада была адслужана паніхіда, а ў мясцовай газеце быў апублікаваны некралог. Да таго, як па адбітках пальцаў пацвердзілі асобу ваеннаслужачага, Баерлі ўтрымліваўся пад аховай марскіх пяхотнікаў у гасцініцы «Метраполь».

21 красавіка 1945 года вярнуўся ў Мічыган.

Пасля вайны 28 гадоў працаваў у кампаніі «Brunswick Corporation», адкуль сышоў на пенсію на пасадзе начальніка аддзела дастаўкі.

Памёр 12 снежня 2004 года ад прыступу сардэчнай недастатковасці. Пахаваны на Арлінгтонскіх вайсковых могілках.

Сям’я
-----

У 1946 годзе ажаніўся з Джаанай Хэловел.

У Джозефа Баерлі засталіся трое дзяцей, сем унукаў і адзін праўнук. Яго сын Джон Баерлі з 2008 па 2012 год з’яўляўся паслом ЗША ў Расіі.

Памяць
------

* У верасні 2002 года ў выдавецтве Random House выйшла кніга Томаса Тэйлара пра Джозефа Баерлі «Simple Sounds of Freedom».
* У жніўні 2005 года на сцяне царквы ў Кам-дзю-Монт у Францыі, дзе Баерлі прызямліўся на парашуце 6 чэрвеня 1944 года, была адкрыта мемарыяльная дошка.
* У 2005 годзе выйшаў дакументальны фільм «Joseph and His Brothers in Arms» (аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Ніна Вішнева).
* У 2010 годзе на Паклоннай гары (Масква), у Рускім музеі (Санкт-Пецярбург) і ў Пскоўскім Крамлі прайшлі выставы, якія прадстаўлялі дакументы аб знаходжанні Баерлі ў нямецкім канцэнтрацыйным лагеры для ваеннапалонных.

Заўвагі
-------

1. ↑
2. ↑  .Ксения Дубичева, Татьяна Андреева..  Посол США в Москве открыл выставку, посвященную фантастической судьбе его отца **(нявызн.)**, *Российская газета* (24 верасня 2010). Праверана 11 верасня 2011.
3. ↑  Открытие выставки в Русском музее на YouTube

Літаратура
----------

* *Будко А. А. Журавлёв Д. А.* Спасение сержанта Байерли: уроки прошлого. // Военно-исторический журнал. — 2012. — № 2. — С.47-49.

Спасылкі
--------

* Сайт «Герой двух наций»
* Интервью Джона Байерли программе «Познер» 26 января 2009 года
* Статья «'Amerikanskiy Tovarishch' Dies» в газете «Moscow Times» от 16 декабря 2004 г.
* Джозеф Байерли — американец в Красной АрмииАрхівавана 26 лютага 2010.
* Джозеф Байерли (1923—2004) «Герой двух наций»Архівавана 21 лютага 2010.
* Герой двух наций — десантник Джозеф Байерли

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |
| Нарматыўны кантроль | GND: 141983418 · ISNI: 0000 0000 8776 2577 · LCCN: no2002102164 · VIAF: 127432494 |