**Аўстралі́йскі крэ́йсерскі танк «Сенціне́л»** (англ.: Australian Cruiser Tank Sentinel, ад англ.: sentinel — «вартавы») — аўстралійскі сярэдні крэйсерскі танк часоў Другой сусветнай вайны, сярэдні па масе. Быў створаны ў 1941 годзе, калі Аўстраліі для адлюстравання пагражаючага японскага ўварвання тэрмінова быў неабходны танк, здольны вырабляцца цалкам сіламі аўстралійскіх прадпрыемстваў. У 1942—1943 гадах было выпушчана 68 «Сенцінелаў» у некалькіх варыянтах. Танк выкарыстоўваўся аўстралійскімі войскамі да 1945 года, выключна ў вучэбна-трэніровачных мэтах, так як ужо ў 1943 годзе сталі даступныя больш дасканалыя танкі «Шэрман» вытворчасці ЗША.

Гісторыя стварэння
------------------

Да сярэдзіны 1940 года пагроза Аўстраліі з боку Японіі стала настолькі сур'ёзнай, што аўстралійскі ўрад разгарнуў тэрміновую праграму ўзбраення. Паколькі Вялікабрытанія, якая чакала германскага ўварвання, не магла паставіць якой-небудзь колькасці танкаў, адзіным выхадам было стварэнне ўласнага танкабудавання.
Прыцягваючы тэхнічных кансультантаў з Вялікабрытаніі, выпрацавалі рашэнне выкарыстоўваць даступныя камерцыйныя вузлы і агрэгаты, скамбінаваў іх з распрацаванымі зноўку корпусам, падвескай, шасі і вузламі сілавой устаноўкі. Вынікам стаў характэрны танк, вядомы як AC-1, або «Сенцінел». Ён адрозніваўся корпусам, адлітым як адзіная дэталь, літой вежай і ўстаноўкай трох бензінавых рухавікоў «Кадылак», якія перадаюць кручэнне на адзін вядучы вал. Асноўнае ўзбраенне абмяжоўвалася 2-фунтавай (40-мм) супрацьтанкавай гарматай, хоць пазней эксперыментавалі і з 25-фунтавай (88-мм) гарматай.
Першы «Сенцінел» быў сабраны ў студзені 1942 года. Арыгінальныя інжынерныя рашэнні абмежавалі выбар прадпрыемстваў для вытворчасці гэтых машын. Будавалася новае прадпрыемства для вытворчасці танкаў, але іх выпуск спыніўся ў ліпені 1942 года пасля зборкі 66 машын. Да гэтага часу стала відавочна, што амерыканскія танкавыя заводы змогуць задаволіць усе будучыя патрэбы Аўстраліі, так што далейшая ўласная вытворчасць стала неэканамічнай.

Зборка танкаў «Сенцінел» у прыгарадзе  (англ.) (бел.(англ.) бел. Банкстауна  (англ.) (бел.(англ.) бел. (Новы Паўднёвы Уэльс) 1942 год.

Мадыфікацыі
-----------

* **Sentinel AC I** — асноўны вытворчы варыянт, з 40-мм гарматай. Выпушчана 66 адзінак.
* **Sentinel AC III** — версія «блізкай падтрымкі» з 88-мм гарматай-гаубіцай QF 25 pounder. Выраблены адзін прататып.
* **Sentinel AC IV** — мадыфікацыя з 76-мм гарматай QF 17 pounder, створаная на базе AC III. Выраблены адзін прататып.

Захаваўшыяся асобнікі
---------------------

* Аўстралія — Музей Каралеўскіх Аўстралійскіх бранятанкавых войскаў у Пакапуньяле.
* Вялікабрытанія — Танкавы музей у Бовінгтане.
* ЗША — Military Vehicle Technology Foundation Museum ў Портала Вэлі.

Літаратура
----------

* *М. Барятинский.* Бронетанковая техника Великобритании 1939—1945 гг. (танки, САУ). — М.: Бронеколлекция, выпуск № 4, 1996.
* *Т. Дж. Гандер.* Танки Второй мировой войны. — М.: АСТ, 2001. — 256 с. — (Мини-энциклопедия). — ISBN 5-17-010061-2.
* *D. Fletcher.* The Great Tank Scandal // British Armour In The Second World War. — HMSO, 1989. — ISBN 0-11-290460-2.
* *P. Chamberlain, C. Ellis.* Tanks of the World 1915—1945. — Arms and Armour Press, 1972. — ISBN 0-304-36141-0.

Спасылкі
--------

* Australia's Australian Cruiser 1, Australian Cruiser Mk I, AC1, Sentinel **(нявызн.)**. *World War II Vehicles*. Архівавана з першакрыніцы 19 жніўня 2013. Праверана 12 кастрычніка 2017.

| Серыйныя сярэднія танкі Другой сусветнай вайны |
| --- |
| 
 Аўстралія
Сенцінел
 Аргенціна
Наўэль
 Вялікабрытанія
Мацільда
Mk.I
Mk.II
Mk.III
Mk.IV
Кавенантар
Крусейдэр
Кавалер
Кентаўр
Кромвель
Чэленджэр
Камета
 Венгрыя
Туран
 Трэці рэйх
PzKpfw III
PzKpfw IV
Пантэра
 Каралеўства Італія
M11/39
M13/40
M14/41
M15/42
 Канада
Рэм
 СССР
Т-28
Т-34
Т-34-85
Т-44
 ЗША
M2
M3 Лі
M4 Шэрман
 Францыя
S 35
B1
 Японія
Чы-Ха
Шынхота Чы-Ха
Чы-Хэ
Чы-Ну
 |