**Сірыйская апазіцыя** (араб. المعارضة السورية‎‎) — агульны тэрмін, які выкарыстоўваецца для абазначэння розных груповак у Сірыі, якія заклікаюць тым ці іншым спосабам да змены палітычнага рэжыму ў краіне і выступаюць супраць праўлення партыі Баас. Пры гэтым сам тэрмін «апазіцыя», як правіла, выкарыстоўваецца ў дачыненні да традыцыйных палітычных сіл, гэта значыць для груповак, што маюць гісторыю барацьбы супраць існага сірыйскага ўрада, а не для абазначэння наогул усіх удзельнікаў паўстання супраць прэзыдэнта Башара Асада. Першымі апазіцыйнымі групамі сталі так званыя «пратэстныя камітэты». Яны былі ўтвораны ў красавіку 2011 года, калі пратэсты перайшлі з фазы спантанна ўзнікаючых у фазу арганізаваных.

Структура
---------

Найбольш буйным утварэннем унутры апазіцыі з’яўляецца створаны ў 2011 годзе з мноства апазіцыйных груп Сірыйскі нацыянальны савет. Ён атрымаў даволі значную міжнародную падтрымку і прызнанне ў якасці боку перамоваў. У тым ці іншым выглядзе СНС прызнаны сямнаццацю членамі ААН, у тым ліку Францыяй, Вялікабрытаніяй і ЗШАША. Іншая буйная групоўка — Нацыянальная кааліцыя сірыйскіх рэвалюцыйных і апазіцыйных сіл — была створана ў лістападзе 2012 года і атрымала прызнанне з боку Лігі арабскіх дзяржаў у якасці «прадстаўніка памкненняў сірыйскага народа».

Да сірыйскай апазіцыі ставяцца таксама Вышэйшы курдскі савет, розныя фракцыі парламенцкай апазіцыі і мноства дзеючых самастойных ісламісцкіх груповак, некаторыя з якіх звязаны з Аль-Каідай, як Фронт аль-Нусра, ці карыстаюцца падтрымкай краін Персідскага заліва, як створаная ў лістападзе 2013 года паўстанцкае джыхадзісцкае войска Ісламскі фронт.

Урад
----

Выканаўчую ўладу на тэрыторыі, падкантрольнай Сірыйскай апазіцыі, ажыццяўляе Часовы ўрад Сірыі. Часовы ўрад складаецца з прэм’ер-міністра, віцэ-прэм’ера і міністраў Часовага ўрада.

Заканадаўчую ўладу ажыццяўляе Нацыянальная кааліцыя сірыйскіх рэвалюцыйных і апазіцыйных сіл. Нацыянальная кааліцыя была заснавана 11 лістапада 2012 года, калі ў выніку зацяжной дыскусіі ўдзельнікі дамовіліся аб фарміраванні «Нацыянальнай кааліцыі сірыйскіх рэвалюцыйных і апазіцыйных сіл». Новую структуру ўзначаліў імам адной з мячэцяў Дамаска Мааз аль Хаціб, намеснікамі якога сталі экс-парламентар Рыяд Сейф і моладзевая актывістка С. Атасу. Па паведамленнях СМІ, сярод элементаў узгодненай палітычнай платформы з 12 пунктаў — абавязацельствы ўдзельнікаў дамагацца звяржэння законнага ўрада ў Дамаску і не ўступаць у які-небудзь дыялог ці перамовы з ім. Кааліцыя апазіцыі разлічвае атрымаць міжнароднае прызнанне, а ўслед за тым сфармаваць часовы ўрад, а таксама спадзяецца склікаць устаноўчы сход, калі дзеючая ўлада ўпадзе.

Якія-небудзь выбары на падкантрольнай сірыйскай апазіцыі тэрыторыі не праводзіліся. Першыя выбары ў парламент Сірыйскай апазіцыі прызначаны на 2016 год.

Узброеныя сілы
--------------

Ролю ўзброеных сіл Сірыйскай апазіцыі выконвае Сірыйская свабодная армія, якая складаецца ў большасці з арабаў-сунітаў, аднак у яе складзе прысутнічаюць падраздзяленні, сфарміраваныя з курдаў, сірыйскіх туркменаў, палесцінцаў, лівійцаў і друзаў. У складзе ССА таксама прысутнічаюць баевікі з Лівана, Туніса, Саудаўскай Аравіі і іншых краін.

Аб стварэнні ССА было абвешчана 29 ліпеня 2011 года, калі група афіцэраў-дэзерціраў на чале з палкоўнікам Рыядам аль-Асадам апублікавала відэазварот, у якім заклікала салдат сірыйскай арміі пераходзіць на іх бок. Так як у ваенных адносінах да сярэдзіны 2015 года групоўка фактычна ўжо не існавала, у СМІ так паліткарэктна называюць усіх сірыйскіх паўстанцаў, што не падпарадкоўваюцца ІДІЛ, і якія не ўваходзяць у склад YPG або YPJ (баявыя фарміравання жанчын Сірыйскага Курдыстана на платформе YPG).

11 кастрычніка 2015 г. створаны альянс Дэмакратычныя сілы Сірыі. Уключае курдскія Атрады народнай самаабароны (YPG) і розныя арабскія апазіцыйныя групы, якія ўваходзяць у Сірыйскую арабскую кааліцыю.

Зноскі
------

1. ↑  *Andrew Rettman*. France recognises Syrian council, proposes military intervention **(нявызн.)**.  EUObserwer (24 кастрычніка 2011). Архівавана з першакрыніцы 4 верасня 2012. Праверана 24 лістапада 2011.
2. ↑  The main components of the Syrian opposition **(нявызн.)**, *BBC Arabic* (24 лютага 2012). Праверана 1 верасня 2013.
3. ↑  Росбалт. Вестервелле: Германия поддержит Сирийскую национальную коалицию. 13/11/2012 20:36
4. ↑  Defying Common View, Some Syrian Kurds Fight Assad
5. ↑  Turkmen in joint battle 'for Syria democracy'
6. ↑  Сірыйскія паўстанцы сфарміравалі брыгаду з палестынцаў
7. ↑  Syrian rebels arm Palestinians against Assad
8. ↑  Напярэдадні ў Сірыю прыбытку 600 добраахвотнікаў з Лівіі
9. ↑  Druze preachers in Swaida urge defections Архівавана 18 лістапада 2018.
10. ↑  Lebanese join the Free Syrian Army’s struggle Архівавана 28 чэрвеня 2018.
11. ↑  Free Syrian Army Founded by Seven Officers to Fight the Syrian Army
12. ↑  Erin Banco. Four Years Later, The Free Syrian Army Has Collapsed //International Business Times
13. ↑  Finian Cunnigham Washington Admits: FSA Equals Fictitious Syrian Army Архівавана 24 верасня 2015. // 18.10.2014
14. ↑  «New Syrian rebel alliance formed, says weapons on the way» Архівавана 17 лістапада 2015.

Спасылкі
--------

* Анатомия сирийской оппозиции