**Се́йлавічы** (трансліт.: *Siejlavičy*, руск.: Сейловичи) — аграгарадок у Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Тур’і, адміністрацыйны цэнтр аднайменнага сельсавета. Знаходзіцца за 12 кіламетраў на паўночны ўсход ад Нясвіжа, у 17 кіламетрах ад чыгуначнай станцыі Гарадзея, на аўтамабільнай дарозе Нясвіж — Бузуны. Насельніцтва на 2009 год — 613 чалавек.

Гісторыя
--------

Згодна з мясцовым паданнем, вёску заснаваў князь Радзівіл, які аднойчы заблукаў сюды падчас палявання. Мясцовасць яму вельмі спадабалася, але ён не мог зразумець, чаму такая зямля дагэтуль не заселена і таму загадаў, паказваючы на поле і рэчку: *«Тут сей, а тут лаві»*. Людзі, якія пасяліліся на гэтым месцы, займаліся земляробствам і лоўляй рыбай у рацэ Тур’і, такім чынам і паселішча атрымала назву ад дзеясловаў *сеяць* і *лавіць*. На думку Станіслава Судніка, назва вёскі паходзіць ад слова *селавічы*, што азначае *«жыхары сяла»*. Паводле В. А. Жучкевіча, тапонім утварыўся ад прозвішча *Сейлавіч*.

Па пісьмовых крынціах упершыню згадваецца ў 1586 годзе, калі князь Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка перадаў Нясвіжскай плябаніі 8 валок зямлі, што знаходзіліся паміж *«валок Сейлаўскіх»*. У 1722 годзе Сейлавічы значацца як засценак Нясвіжскай ардынацыі, які Ганна Кацярына Радзівіл аддала шляхце на леннае ўладанне. У 1793 годзе — вёска і засценак Сейлавічы фальварка Ганусаўшчызна, з 1796 года ў Слуцкім павеце, уладанне Радзівілаў. На той час у вёсцы была карчма.

У XIX стагоддзі існавалі аднайменныя вёска і засценак Сейлавічы. Станам на 1852 год, у засценку налічвалася 28 валок зямлі, у 1876 годзе — 1110 дзесяцін зямлі, уладанне Радзівілаў. Па выніках перапісу 1897 года, у вёсцы Сейлавічы працавалі хлебазапасны магазін і 2 ветраныя млыны, у засценку дзейнічала царква. Мясцовасць знаходзілася ў Гавязнянскай воласці.

У сакавіку 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сейлавічы ўвайшлі ў склад Беларускай Народнай Рэспублікі. Па выніках Рыжскай мірнай дамовы ў 1921—39 гадах Сейлавічы знаходзіліся ў складзе Польшчы, у Гавязнянскай гміне Нясвіжскага павета. Па прычыне таго, што вёска размяшчалася каля савецка-польскай мяжы, у 1924—1939 гадах у ёй размяшчаўся штаб роты Корпуса аховы памежжа «Сейлавічы». 17 верасня 1939 года ў выніку пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь вёска апынулася ўвайшла ў склад БССР. Непрацяглы час з 4 снежня 1939 года да 15 студзеня 1940 года яна працягвала ўваходзіць у Нясвіжскі павет, з 15 студзеня 1940 года ўвайшла ў Нясвіжскі раён Баранавіцкай вобласці. 12 кастрычніка 1940 года Сейлавічы сталі цэнтрам аднайменнага сельсавета. На той час у паселішчы былі 1 маторны і 4 ветраныя млыны (прыватныя), няпоўная сярэдняя школа, хата-чытальня, бальніца.

Падчас Другой сусветнай вайны, 7—8 верасня 1943 года ў Сейлавічах адбыўся бой партызанскага атрада імя Шчорса (камандзір А. І. Колчанка) па разгроме нацысцкага гарнізона (каля 100 жаўнераў). Гарнізон, умацаваны сістэмай дзотаў, бункераў, лініямі траншэй з некалькімі радамі калючага дроту і замініраванымі ўчасткамі абароны, перашкаджаў перадыслакацыі і баявым рэйдам партызанскіх фарміраванняў у Заходняй Беларусі. Увечары 7 верасня, калі савецкая разведка паведаміла, што 60 нямецкіх салдатаў гарнізона накіраваліся ў Гарадзею, партызанскі атрад у складзе 350 байцоў, узброеных 15 ручнымі кулямётамі, 25 аўтаматамі і 45-мм гарматай, скрытна падыйшоў да гарнізона, атакаваў і да гадзіны ночы знішчыў яго. Партызаны захапілі нямецкую зброю, боепрыпасы і без страт адыйшлі.

У верасні 1948 года ў засценку быў створаны калгас імя Дзяржынскага (старшыня С. В. Петрашэўскі), у верасні 1949 года ў вёсцы пачаў працу калгас «Перамога». З 1951 года Сейлавічы — цэнтр узбуйненага калгаса імя Андрэева, які 13 снежня 1961 года атрымаў назву «Світанне». 8 студзеня 1954 года, пасля скасавання Баранавіцкай вобласці, вёска апынулася ў Мінскай вобласці. Станам на 1 студзеня 2001 года, вёска — цэнтр Сейлавіцкага сельсавета і калгаса. Працуюць клуб, бібліятэка, сярэдняя школа, дзіцячы сад, урачэбная амбулаторыя, 3 крамы, сталовая, аддзяленне сувязі, філіял ААБ «Беларусбанк», аптэка, аўтаматычная тэлефонная станцыя, 2 жывёлагадоўчыя фермы, дзейнічае касцёл.

Насельніцтва
------------

* **XVIII стагоддзе**: 1796 год — 285 чал. 53 двары.
* **XIX стагоддзе**: 1811 год — 167 *душ мужчынскага полу*, 62 двары; 1845 год — 332 чал. 69 двароў *у засценку Сейлавічы*; 1852 год — 287 чал. 51 двор *у вёсцы Сейлавічы*, 62 двары *у засценку Сейлавічы*; 1897 год — 511 чал. 89 двароў *у вёсцы Сейлавічы*, 513 чал. 96 двароў *у засценку Сейлавічы*.
* **XX стагоддзе**: 1909 год — 568 чал. *у вёсцы Сейлавічы*, 635 чал. *у засценку Сейлавічы*; 1921 год — 592 чал. 109 двары *ў вёсцы Сейлавічы*, 576 чал. 107 двароў *у засценку Сейлавічы*; 1940 год — 820 чал. 159 двароў *у вёсцы Сейлавічы*, 507 чал. 109 двароў *у засценку Сейлавічы*; 1999 год — 781 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2001 год — 795 чал. 525 двароў, 2009 год — 613 чал.

Славутасці
----------

* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (XIX ст. драўляны).
* Помнік вяскоўцам, якія загінулі падчас Другой сусветнай вайны (адкрыты ў 2019 годзе).

Вядомыя ўраджэнцы
-----------------

* Станіслаў Вацлававіч Суднік (нар. 1954) — беларускі літаратар, лідскі краязнавец, падпалкоўнік запасу

Зноскі
------

1. 1 2 3  Насельніцтва Беларусі па выніках перапісу 2009 года Архівавана 2 кастрычніка 2019.
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
3. ↑  *Жучкевич В. А.* Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. с. 339
4. ↑  Сейлавіцкі бой 1943 // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8.
5. ↑  В. М. Князева. Памяць. Нясвіжскі раён. Мінск, Белта, 2002
6. ↑  БелЭн, 2002
7. ↑  У аграгарадку Сейлавічы адкрылі памятны знак загінуўшым у гады Вялікай Айчыннай вайны воінам-землякам Архівавана 11 кастрычніка 2019. Нясвіжскі раённы
выканаўчы камітэт, 10 ліпеня 2019 г.  (бел.)

Літаратура
----------

* Сейлавічы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 296. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

| ⛭**Сейлавіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Сейлавічы |
| Аграгарадкі | Старыя Навасёлкі ·  Юшавічы |
| Вёскі | Амлынцы ·  Андрушы ·  Бузуны ·  Бучныя ·  Затур'я ·  Кунаса ·  Кучынаўшчына ·  Новыя Навасёлкі ·  Петухоўшчына ·  Ракавічы ·  Стрыхараўшчына ·  Цагельня |