**«Бока харам»** (з 2015 года — **Заходнеафрыканская правінцыя Ісламскай дзяржавы**) — радыкальная нігерыйская ісламісцкая тэрарыстычная арганізацыя. Вядомая з 2002 года, калі яе правадыром стаў Махамед Юсуф. Галоўнай мэтай арганізацыі з’яўляецца ўвядзенне шарыяту на ўсёй тэрыторыі Нігерыі і выкараненне заходняга ладу жыцця. У ліпені 2009 года яны ініцыявалі беспарадкі на поўначы Нігерыі, нападаючы на ​​хрысціянскія цэрквы і паліцэйскія ўчасткі. У маі 2014 года ўнесена Саветам Бяспекі ААН у спіс тэрарыстычных арганізацый.

Пасля прысягі на вернасць ІДІЛ у сакавіку 2015 года «Бока харам» змяніла назву на «Заходнеафрыканская правінцыя Ісламскай дзяржавы» (Islamic State's West Africa Province, ISWAP).

Назва
-----

Афіцыйная назва групоўкі — «Джамаат ахліс Суна Лідааваты валь-Джыхад» (Jama'atu Ahlis Sunna Lidda'awati wal-Jihad) (у перакладзе з арабскага — Супольнасць прыхільнікаў распаўсюджвання вучэнні прарока і джыхаду). Назва «Бока харам» (хаўса: Boko haram) яна атрымала ад жыхароў горада Майдугуры, у якім знаходзілася база групоўкі. «Бока харам» перакладаецца з мовы хаўса як «заходняя адукацыя забаронена» ці «заходняе адукацыя грахоўна». Яно складаецца з слоў Boko, якое першапачаткова азначала «ілжывы», але потым стала выкарыстоўвацца для абазначэння заходняй адукацыі, і haram — харам, гэта значыць нешта забароненае.

Ідэалогія
---------

«Бока харам» выступае супраць заходняй адукацыі, заходняй культуры і навукі. Па меркаванні членаў групоўкі, любая грамадская і палітычная дзейнасць, звязаная з заходнімі каштоўнасцямі, павінна быць забароненая, у тым ліку: галасаванне на выбарах, нашэнне кашуль і штаноў, свецкая адукацыя. Урад Нігерыі, з пункту гледжання «Бока харам», «сапсаваны» заходнімі ідэямі і складаецца з «няверуючых», нават калі прэзідэнт фармальна з’яўляецца мусульманінам, таму ён павінна быць звергнуты, а краіна павінна кіравацца на аснове законаў шарыяту, больш строгіх, чым дзейнічаюць у паўночных штатах Нігерыі.

У 2009 годзе тагачасны лідар арганізацыі Махамед Юсуф заявіў у інтэрв’ю Бі-бі-сі, што ідэі заходняй адукацыі (напрыклад, дарвінізм, кругазварот вады ў прыродзе і г.д.) супярэчаць ісламу.

Этнічны склад
-------------

Асноўную масу баевікоў «Бока харам» складаюць прадстаўнікі народнасці кануры; нягледзячы на ​​частыя вылазкі за межы этнічнай тэрыторыі кануры, спробы замацавацца ў іх не мелі плёну. У сувязі з малай зразумеласцю мовы кануры для большай часткі нігерыйцаў, у руху шырока выкарыстоўваюцца мовы хаўса і фульбе.

Зноскі
------

1. ↑  Американцы подсчитали бойцов «Боко Харам»
2. ↑  Совбез ООН объявил группировку "Боко харам" террористической **(нявызн.)**. Праверана 23 мая 2014.
3. ↑  Лидер «Боко Харам» присягнул на верность «Исламскому государству»
4. ↑  Группировка «Боко Харам» сменила название
5. ↑  Организации, связанные с «Аль-Каидой». Резюме с изложением оснований для включения в перечень. **(нявызн.)**.  Организация Объединенных Наций (22 мая 2014 года).
6. ↑  Nigeria policemen in court trial for Boko Haram killing (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
7. 1 2 3  Who are Nigeria’s Boko Haram Islamists? (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 13 сакавіка 2012.
8. ↑  Islamic group spreading terror in Nigeria (англ.)(недаступная спасылка).  CNN. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 21 сакавіка 2012.
9. ↑  Dozens killed in Nigeria clashes (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
10. 1 2  Nigeria church hit by deadly gun attack in Gombe (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
11. 1 2  Nigeria’s Boko Haram Islamists 'bombed Abuja police HQ' (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 18 сакавіка 2012.
12. ↑  Explosion Rips Through Catholic Church in Nigeria (англ.).  New York Times. Архівавана з першакрыніцы 28 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
13. ↑  Nigerian bombers blame U.N. for 'oppression' of Muslims (англ.)(недаступная спасылка).  CNN. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
14. ↑  Nigeria’s 'Taliban' enigma (англ.).  BBC. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 сакавіка 2012.
15. ↑  BBC News — Who are Nigeria’s Boko Haram Islamists?

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1099996589 · LCCN: no2012112162 · NKC: pna2015879895 · SUDOC: 166728136 · VIAF: 252847479 |