**Герб Аўстрыі** ўпершыню быў прыняты ў XV стагоддзі.

Першая, якая захавалася да нашых дзён, выява аднагаловага арла на шчыце змяшчаецца на срэбнай манеце Фрыдрыха Барбаросы. З XV стагоддзя да 1806 года двухгаловы арол — старажытны імперскі знак, спадарожнік герояў, сведка вялікіх гістарычных падзей — быў гербам Свяшчэннай Рымскай імперыі, якая пад кіраўніцтвам дынастыі Габсбургаў аб’яднала шматлікія цэнтральна-еўрапейскія дзяржавы. Аднак з аб’яднаннем Германіі пад уладай прускіх манархаў аднагаловы арол вяртаецца на германскі герб, дзе пасля шэрагу мадыфікацый застаецца і сёння. Двухгаловы арол знік і з аўстрыйскага герба. Гэта адбылося ў 1918 годзе з падзеннем Аўстра-Венгерскай імперыі. Аўстрыйская рэспубліка зацвердзіла новы герб, на якім адлюстроўваўся аднагаловы арол, увянчаны вежавай каронай, які трымаў у лапах серп і молат, а на грудзях меў шчыток з аўстрыйскімі нацыянальнымі колерамі. Разарваныя ланцугі з’явіліся на гербе пасля вызвалення краіны ад фашызму.

Сімволіка
---------

* Арол: суверэнітэт Аўстрыі (уведзены ў 1919 г.)
* Шыльда: эмблема Аўстрыі (з высокага Сярэднявечча, зноў уведзена ў 1915 г.)
* Вежавая карона: сімвал буржуазіі (уведзены ў 1919 г.)
* Серп: сімвал сялянства (уведзены ў 1919 г.)
* Молат: сімвал работнікаў (уведзены ў 1919 г.)
* Разарваныя ланцугі: напамін пра вызваленне ад нацыянал-сацыялістычнай дыктатуры (дапаўненне 1945 г.)

Палітычна розныя тлумачэнні федэральнага герба выклікалі ў мінулым дыскусіі аб гербе. Але апытанні пацвердзілі, што сімволіка мае шырокае прызнанне.
З аднаго боку, герб Рэспублікі тлумачыцца як новы рэспубліканскі сімвал, з іншага боку — як мадыфікаваны стары герб Габсбургаў. Такое выкананне герба неаднаразова разглядалася як рэмінісцэнцыя на двухгаловага арла Габсбургскай манархіі. Паводле гэтага меркавання, «аднагаловасць» (*Einköpfigkeit*) арла ў сэнсе скасавання левай, «венгерскай» галавы ўказвае на скасаванне ўсходняй часткі імперыі. Дадатак 202 да закона аб дзяржаўным гербе і дзяржаўнай пячатцы Рэспублікі Нямецкая Аўстрыя (1919 г.) ясна сведчыць, што «новы» аўстрыйскі аднагаловы арол не спасылаецца на двухгаловага арла (з 1804 г. габсбургскага, да гэтага — сімвал Свяшчэннай Рымскай імперыі), але грунтуецца на «…сімвале легіёнаў Рымскай рэспублікі». У наступным сказе, аднак, заўважана, што «насельніцтва з усіх іншых знакаў адразу ж разумее і звяртае ўвагу на дзяржаўныя пазнакі. Таму пэўнае падабенства да ранейшага дзяржаўнага герба з’яўляецца пажаданым».
Аўстрыйскія федэральныя землі захавалі дарэспубліканскія гербавыя традыцыі. Таксама і чорны арол сам па сабе ніколі не рабіўся аб’ектам дыскусіі.
Не знаходзіла гістарычнага абгрунтавання арыентаваная на захад галава арла; у 1919 г. тэматыка канфлікту захаду і ўсходу яшчэ не грала ніякай ролі.
Крытыкавалася таксама размяшчэнне на гербе сярпа і молата як сімвалаў, якія могуць разумецца як камуністычныя. Аднак апошнія зазвычай скрыжаваныя, да таго ж, у аўстрыйскім гербе прапанаваная не двайная, а трайная канструкцыя, і серп і молат утвараюць адзіную патройную групу з каронай арла.

Гл. таксама
-----------

* Герб Аўстра-Венгрыі
* Галерэя дзяржаўных гербаў з выявай арла
* Сцяг Аўстрыі

Спасылкі
--------

* Die Entwicklung des österreichischen Bundeswappens (ням.)

| ⛭**Аўстрыя ў тэмах** |
| --- |
| Гісторыя | Старажытная гісторыя · Норык і Рэцыя · Усходняя марка · Герцагства Аўстрыя · Эрцгерцагства Аўстрыя · Свяшчэнная Рымская імперыя · Аўстрыйская імперыя · Аўстра-Венгрыя · Першая Аўстрыйская Рэспубліка · Остмарк · Аўстрыя |  |
| Палітыка | Канстытуцыя · Дзяржаўны лад · Прэзідэнт · Урад · Парламент · Палітычныя партыі · Знешняя палітыка · Унутраная палітыка · Выбары |
| Геаграфія | Прыродныя ўмовы · Рэльеф · Геалогія · Вадаёмы · Флора · Фаўна · Адміністрацыйны падзел · Гарады |
| Грамадства | Аўстрыйцы · Мовы · Спорт · Адукацыя · Навука · Рэлігія · Правы чалавека · Узнагароды · Герб · Сцяг · Гімн · Узброеныя сілы · СМІ · IT-сфера |
| Эканоміка | Еўра · Нацыянальны банк · WBAG · АТХ · Сельская гаспадарка · Турызм і адпачынак · Транспартная сістэма · Энергетыка · Гандаль · Пошта |
| Культура | Літаратура · Мастацтва · Архітэктура · Тэатры · Кіно · Музеі · Святы · Адзежа · Традыцыі · Музыка · Танец · Буйныя мерапрыемствы |
| **Партал «Аўстрыя»** · **Праект «Аўстрыя»** |

| ⛭Краіны Еўропы: Гербы |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |