**Чорны** — ахраматычны колер. У сістэме RGB пазначаецца як #000000. Адценні чорнага колеру — шэры колер.

Эталоны і пігменты
------------------

Чорная котка
### Пігменты

* Вуглярод рознага паходжання
	+ Графіт
	+ Сажа
* Марс чорны

### Атрыманне чорных фарбавальнікаў

У друкарні, робячы чарніла і ў іншых выпадках нярэдка трэба сінтэзаваць чорны колер (фарбавальнік) праз змешванне некалькіх фарбавальнікаў.

* Чорны колер можна атрымаць пры змешванні жоўтага, пурпурнага і блакітнага фарбавальнікаў.

Сімвалізм, міфалогія і павер’і
------------------------------

У шмат якіх народаў гэта колер жалобы, з ім звязваюць цёмныя сілы.

На Усходзе лічыцца знакам дабра, чысціні і дасканаласці.

Чувашы жывёлам чорнага колеру прыпісваюць звышнатуральную сілу. Лічыцца, напрыклад, што крумкач ведае зламыснасць усіх людзей і кожны раз, калі ён, крумкаючы, пралятае над людзьмі, ён тым самым прадказвае будучыню, папярэджвае аб бедах. Калі ў маці-чувашкі адзін за іншым паміраюць малыя дзеці, то нованароджанаму дзіцяці, каб яно засталося ў жывых, даюць імя якой жывёлы чорнай масці.

Яшчэ, па чувашскіх павер’ях, певень чорнай масці прыносіць шчасце свайму гаспадару.

Раней паўночныя чувашы злому духу Вупкану, які насылаў заразныя хваробы, прыносілі ў ахвяру трох чорных бараноў.

Чорны — традыцыйны колер анархістаў. Пад чорным сцягам ваявалі атрады Н. І. Махно падчас Грамадзянскай вайны на руіне Расіі (1917—1922). Гісторыя чорнага сцяга пачынаецца ў часе Ліёнскіх паўстанняў (1831 і 1834), калі паўстанцы-фарбавальшчыкі выкарысталі чорны сцяг у процівагу манархічнаму, дзе пераважаў белы колер.

Чорны — колер прэстыжу (чорныя лімузіны, чорныя смокінгі).

У японскай культуры чорны — знак высакароднасці, узросту і дасведчанасці па кантрасце з белым колерам, які сімвалізуе вучнёўства, маладосць. Чорны колер сімвалізуе вышэйшы ранг у многіх баявых мастацтвах (*чорны пояс*).

Чорны колер часта — знак неадназначнасці, таямніцы і невядомасці.

У сярэднія вякі чорны кот быў адным з атрыбутаў ведзьмы. Забабонныя людзі і цяпер лічаць, што калі чорны кот пяройдзе дарогу, то гэта к няшчасцю.

Мастацтва і культура
--------------------

* Чорная камедыя — разнавіднасць камедыі, у якой паднімаюцца хваравітыя і сур’ёзныя тэмы.
* Чорны гумар — адмысловы від гумару, у якім камічны эфект дасягаецца адкіданнем маральных каштоўнасцяў, а смех выклікаецца тым, што ў іншай сітуацыі павінна выклікаць жах.
* «Чорны квадрат»
* «Людзі ў чорным»

Рознае
------

* Чарнавік
* Чорнае мора
* Чорны верасень
* Чорны аўторак
* Чорная пятніца
* «Чорная пазнака»
* Чорнае духавенства у праваслаўі.
* Чорная магія — злая форма магіі, часта звязаная з прычыненнем хвароб і смерці.
* «Чорны спіс» — спіс непажаданых асоб або сутнасцяў.
* Чорны рынак — гандаль таварамі і паслугамі, продаж якіх забаронены ці істотна абмежаваны; або спекуляцыя, незаконны гандаль па завышаных коштах.
* Чорная дзірка — аб’ект у прасторы-часу, гравітацыйнае прыцягненне якога такое вялікае, што пакінуць яго паверхню не могуць нават аб’екты, якія рухаюцца са скорасцю святла.

Гл. таксама
-----------

* Спіс колераў

| ⛭Вэб-колеры |
| --- |
| Шаснаццатковыя |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| белы (white) | шэры (grey) | чырвоны (red) | жоўты (yellow) | лаймавы (lime) | вадзяністы (aqua)цыянавы (cyan) | сіні (blue) | фуксія (fuchsia)маджэнта (magenta) |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
| сярэбраны (silver) | чорны (black) | бураковы (maroon) | аліўкавы (olive) | зялёны (green) | бірузовы (teal) | гранатавы (navy) | пурпурны (purple) |

 |

| ⛭Асноўныя колеры (спіс) |
| --- |
| Шэрая шкала | 
* Белы
* Шэры
* Чорны

 |
| Храматычныя | 
* Чырвоны
* Аранжавы
* Жоўты
* Зялёны
* Блакітны
* Сіні
* Фіялетавы
* Пурпурны
* Карычневы

 |
| 
Гл. таксама
Колеравая мадэль
Вэб-колеры
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · У. Даля · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12499413m · GND: 4180332-2 · LCCN: sh85014515 · Microsoft: 2909587981 · NKC: ph392431 |