У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нацыянальны музей.

**Нацыянальны музей** (чэшск.: Národní muzeum) — найбуйнейшы дзяржаўны музей Прагі, створаны напачатку XIX стагоддзя.

Гісторыя
--------

Будынак Нацыянальнага музея ў 1900 годзе
Створаны ў 1818 годзе ў эпоху Чэшскага нацыянальнага адраджэння і рамантычнага культу «старажытнасцей», задумваўся, як скарбніца нацыянальнай культуры. Мецэнатам музея быў граф Кашпар са Штэрнберка. Гістарычным аддзелам Музея кіраваў гісторык і палітык Францішак Палацкі, па ініцыятыве якога музей з 1827 года ўпершыню пачаў навуковыя публікацыі на чэшскай мове. Першым бібліятэкарам Нацыянальнага музея быў філолаг і паэт Вацлаў Ганка, больш знакаміты, як таленавіты фальсіфікатар, чые «рукапісы» па праве займаюць месца ў музеі, хай не як сярэдневяковыя помнікі, а як выдатны твор эпохі рамантызму і факт гісторыі чэшскай самасвядомасці. Будынак музея Іозеф Шульц пабудаваў услед за Нацыянальным тэатрам, яшчэ адным грандыёзным праектам, звязаным з новай хваляй нацыянальнага адраджэння ў 1880—1890-я гады.
На мяжы XIX—XX стагоддзяў у афармленні будынка музея браў удзел чэшскі мастак Багуслаў Дворжак.

У XX стагоддзі музей значна вырас, падзяліўшыся на некалькі буйных калекцый; з’явіліся Музей чэшскай музыкі і Музей Азіі і Афрыкі імя Напрстка. Падчас уводу войскаў Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію ў 1968 годзе і баёў на Вацлаўскай плошчы фасад музея быў пашкоджаны.

Улетку 2011 года цэнтральны будынак Нацыянальнага музея закрыўся на рэканструкцыю, якая прадоўжыцца 4 гады.

Галоўны будынак
---------------

Інтэр’ер музея
Неарэнесансны будынак Нацыянальнага музея вышынёй звыш 70 метраў і працягласцю фасада каля 100 метраў быў пабудаваны ў 1885—1890 гг. па праекце Іозефа Шульца. Будынак выходзіць на Вацлаўскую плошчу і з’яўляецца яе архітэктурнай дамінантай.

Манументальны будынак з выразным купалам, пабудаваны на месцы былой Коннай брамы, мае для чэшскага народа асаблівае, сімвалічнае значэнне. На галоўным фасадзе будынка ўвагу гледача прыцягвае ўпрыгожаная скульптурамі рампа: побач з Багеміяй, якая сядзіць на троне, стаіць маладая дзяўчына, якая ўвасабляе раку Влтаву, і стары, які ўвасабляе Эльбу. Гэтыя фантанныя фігуры спалучаюцца з алегорыямі зямель Маравіі і Сілезіі. На тымпане Багемія — заступніца навукі і мастацтва.

У будынку (пад купалам) размешчаны таксама Пантэон — збор бюстаў і статуй выдатных дзеячаў чэшскай культуры. Над вокнамі Нацыянальнага музея залатымі літарамі напісаны імёны сямідзесяці двух выдатных дзеячаў чэшскай гісторыі.

Перад будынкам у 1912 годзе пастаўлены помнік Святому Вацлаву працы Іозефа Вацлава Мысльбека.

Калекцыі
--------

Нацыянальны музей падзяляецца на некалькі калекцый. У будынку на Вацлаўскай плошчы размешчаны толькі Музей прыродазнаўства і гісторыі і Бібліятэка (1,3 мільёна тамоў і 8 тысяч рукапісаў). Калекцыі Этнаграфічнага музея, Музея музычных інструментаў, Музея імя В. Напрстка і Музея фізкультуры і спорту размяшчаюцца ў іншых выставачных залах.

На другім паверсе музея гістарычнае аддзяленне (асаблівую каштоўнасць маюць матэрыялы археалагічных раскопак, манеты і медалі), а на трэцім паверсе размешчана прыродазнаўча-навуковае аддзяленне. Характэрна палеанталагічная калекцыя, сабраная французскім навукоўцам Іаахімам Барандам, якія апынуўся ў Чэхіі ўслед за сваім выхаванцам з дому Бурбонаў.

Зноскі
------

1. ↑  COURAGE Registry<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64784883'></a>
2. 1 2 3 4  Otevřené sbírky — 2021. Праверана 10 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q106453269'></a>
3. ↑  Rekonstrukce historické budovy Národního muzea Архівавана 21 лістапада 2010. // Інфармацыя на афіцыйным сайце музея (чэшск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нацыянальны музей (Прага)

| ⛭Нацыянальныя помнікі культуры Чэшскай Рэспублікі: Прага |
| --- |
| 1962 | Віфліемская капліца • Вышаград • Палац Кінскіх • Карлаў мост са скульптурным убраннем • Каралінум • Нацыянальны музей • Нацыянальны помнік на Віткаве з магілай Невядомага салдата • Нацыянальны тэатр • Навамесцкая ратуша • Поле бітвы на Белай Горы з курганам і Летні замак Гвезда з запаведнікам • Пражскі Град • Саслоўны тэатр • Старамесцкая ратуша • Храм Дзевы Марыі прад Тынам • Чэшскія каралеўскія рэгаліі • |  |
| 1978 | Анежскі манастыр • Манастыр на Словенах • Помнік антыфашысцкаму супраціўленню ў Кобылісах • Ганаровае пахаванне саюзных войскаў і байцоў за свабоду на Ольшанах • |
| 1988, 1989 | Архіў Чэшскай кароны • Гарадзішча і кельцкі апідум Завіст • Дом мастакоў (Рудальфінум) • Грамадскі дом Прагі з Парахавой брамай • Помнік чэшскага супраціўлення 1939—1945 «Печкарна» • Страгаўскі кляштар • |
| 1991, 1992 | Бржэўнаўскі кляштар • Будынкі Парламента Чэшскай Рэспублікі (Штэрнберкскі палац, Вальдштэйнскі палац, Колаўрацкі палац, Малы Фюрстэнбергскі палац, Тгунаўскі палац і інш.) • |
| 1995 | Гарадзішча Шарка • Збраслаўскі манастыр • Клеменцінум • Мюлерава віла • Помнік Святому Вацлаву • Старыя яўрэйскія могілкі • Старамесцкая плошча • Старановая сінагога • Храм Святога Мікалая на Мала-Стране • |
| 2006 | Веліславава біблія • Вышаградскі кодэкс • Званы і цымбалы храма Святога Віта • Пасіянал абатысы Кунгуты • Збор аўтамабіляў NW і Tatra • Сукупнасць барочных алтарных карцін Карала Шкрэты і Пятра Брандля • |
| 2010 | Дом «Ля Чорнай Маці Божай» • Урывак лацінскага перакладу Далімілавай хронікі • Станцыя ачысткі сцёкавых вод • Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Божага на Вінаградах • |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11866625c · GND: 1010865-8 · ISNI: 0000 0001 1940 3633, 0000 0001 2243 1723 · LCCN: n81006503 · Microsoft: 2799340341 · NKC: kn20010709075 · NLA: 35090763 · LIBRIS: 125614 · SUDOC: 026415046 · VIAF: 16146635701641982566 |

 |