**Адзіл Абдул-Махдзі аль-Мунтафікі** (араб.  عادل عبد المهدي المنتفكي‎‎; нар. 1 студзеня 1942(1942-01-01), Багдад) — іракскі шыіцкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, эканаміст. Да нядаўняга часу з’яўляўся адным з найстарэйшых членаў Вярхоўнага ісламскага савета Ірака. У розныя гады займаў пасады міністра нафтавай прамысловасці (2014—2016), фінансаў (2004—2006) і віцэ-прэзідэнта Ірака (2005—2011). З 25 кастрычніка 2018 па 1 снежня 2019 з’яўляўся прэм’ер-міністрам Ірака.

Біяграфія
---------

Будучы сынам паважанага шыіцкага святара, які займаў пасаду міністра ў часы манархічнага Ірака, Адзіл Абдул-Махдзі атрымаў сярэднюю адукацыю ў заснаваным амерыканскімі езуітамі элітным Багдадскім каледжы. У 1963 г. атрымаў ступень бакалаўра эканомікі ў Багдадскім універсітэце. Два гады праз пачаў працаваць у якасці трэцяга сакратара міністра замежных спраў Ірака. Працягнуў вывучэнне эканомікі ў Францыі, дзе знаходзіўся ў выгнанні з 1969 года. Працаваў у розных аналітычных цэнтрах, рэдагаваў часопісы на французскай і арабскай мовах.

Палітычная кар’ера
------------------

У 1970-х Адзіл Абдул-Махдзі стаў вядучым членам Іракскай камуністычнай партыі (ІКП). Пасля расколу ІКП на дзве фракцыі — адна з якіх сімпатызавала ваенным урадам, якія кіравалаі Іракам з 1958 года, а другая адпрэчвала любыя формы супрацоўніцтва з анты-прагрэсіўнымі рэжымамі, быў актыўным паслядоўнікам другой фракцыі аж да 1980 года. Да таго часу Абдул-Махдзі прасякнуўся ідэямі ісламскага Ірана і далучыўся да ісламістаў, калі аятала Хамейні фактычна ліквідаваў камуністаў і іншыя апазіцыйныя ліберальныя групы ў Іране. Пасля, адмовіўшыся ад свайго марскісцкага мінулага, распачаў прапаганду ідэй Хамейні ў Францыі, дзе ён жыў у той час. У канчатковым выніку Абдул-Махдзі стаў членам Вярхоўнага савета ісламскай рэвалюцыі ў Іраку, апазіцыйнай партыяй у выгнанні, створанай Іранам у Тэгеране ў 1982 годзе, у якую ўваходзілі пераважна іракскія эмігранты.

У 2006 годзе, сыходзячы з пасады віцэ-прэзідэнта Ірака, Абдул-Махдзі беспаспяхова балатаваўся на пасаду прэм’ер-міністра Ірака ад Нацыянальнай іракскай кааліцыі (НВК) супраць дзеючага Ібрахіма аль-Джафара, прайграўшы з розніцай у адзін голас. Ён лічыўся прэтэндэнтам на пасаду старшыні ўрада і пазней, аж да таго часу, пакуль кандыдатам ад НВК не стаў Нуры аль-Малікі. Пасля ён зноў быў пераабраны на пасаду аднаго з віцэ-прэзідэнтаў Ірака і пайшоў у адстаўку толькі ў 2011 годзе.

У 2009 годзе яго целаахоўнікі сталі вінаватымі крывавага рабавання банка ў Багдадзе.

У ліпені 2013 года абвясціў аб сваім рашэнні адмовіцца ад пенсійных выплат пасля работы ў якасці віцэ-прэзідэнта.

### Прэм’ер-міністр Ірака

2 кастрычніка 2018 года прэзідэнт Ірака Бархам Салех назначыў Абдула-Махдзі ў якасці новага прэм'ер-міністра Ірака.

25 кастрычніка 2018 года, уступаючы на ​​пасаду кіраўніка ўраду Іраку, Абдул-Махдзі заявіў, што прыярытэтам для краіны ў выбудоўванні адносін са Злучанымі Штатамі і Іранам будзе забеспячэнне ўласных нацыянальных інтарэсаў. Па словах новага прэм’ер-міністра, ён зацікаўлены ў тым, каб засцерагчы Ірак ад любога вонкавага ўмяшання ў яго ўнутраныя справы, няхай гэта будзе суседнія краіны ці якія-небудзь іншыя дзяржавы ў свеце.

Пецярых з 14 членаў будучага кабінета міністраў Абдул-Махдзі выбраў з 15 тысяч паступілых анлайн-заявак на спецыяльны інтэрнэт-сэрвіс, з дапамогай якога ўсе прэтэндэнты на міністэрскія партфелі маглі падаць свае рэзюмэ. Жадаючыя заняць пасаду міністра павінны былі ўказаць, членамі якой палітычнай партыі яны з’яўляюцца і якое міністэрства разлічваюць ўзначаліць.

1 снежня 2019 года Адзіль Абдул-Махдзі сышоў з паста прэм’ер-міністра на фоне пратэстаў, у якіх загінулі каля 400 чалавек.

Замахі
------

26 лютага 2007 года Абдул-Махдзі перажыў замах, у выніку якога загінула дзесяць чалавек. Да гэтага ён станавіўся мішэнню як мінімум двойчы.

Зноскі
------

1. 1 2  *Гуревич, Артём*. Стали известны имена нового президента и премьера Ирака. Главой государства стал Бархам Салих, премьер-министром – Адель Абдул-Махди **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Golos-Ameriki.Ru*.  Голос Америки (4 кастрычніка 2018). Архівавана з першакрыніцы 1 лістапада 2018. Праверана 4 кастрычніка 2018.
2. 1 2  Новый премьер Ирака: Багдад займёт прагматичную позицию между Ираном и США **(нявызн.)**. *EADaily.com*.  EurAsia Daily (26 кастрычніка 2018). Праверана 26 кастрычніка 2018.
3. 1 2 3  Abdul-Mahdi: The man tasked with forming Iraq’s new government **(нявызн.)**.  Rudaw (3 кастрычніка 2018). Праверана 4 October 2018.
4. ↑  Ismail 2008, p. 239.
5. ↑  Hamza Hendawi; Qassim Abdul Zahra (10 December 2006). "Talks Under Way to Replace Iraq PM". *The Washington Post*. Baghdad. AP. Праверана 27 December 2012.
6. ↑  In Bank Killings, Highs and Lows of Iraq Justice **(нявызн.)**.  The New York Times (2 верасня 2009). Праверана 4 October 2018.
7. ↑  *Hussein, Ahmed.*. Adil Abdul Mahdi gives up his pensions **(нявызн.)**. *Iraqi News* (30 ліпеня 2013). Праверана 3 October 2018.
8. ↑  Iraq's PM picks five ministers from online applications (англ.). *BBC.com*.  ВВС (8 лістапада 2018). Праверана 8 лістапада 2018.
9. ↑  Протестующие в Ираке добились своего. Премьер ушел в отставку
10. ↑  Sly, Liz (27 February 2007). "VP survives assassination try in Iraq". *Chicago Tribune*. Baghdad. Праверана 27 December 2012.

Літаратура
----------

* Ismail, Tariq (2008). *The Rise and Fall of the Communist Party of Iraq*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-87394-9.

Спасылкі
--------

* Адиль Абдул-Махди **(нявызн.)**.  C-SPAN.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · OpenSanctions |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1200683617 · ISNI: 0000 0000 2864 8694 · LCCN: n85223951 · NTA: 258142839 · SUDOC: 104580240 · VIAF: 30980851 |

 |