**Якаў** (іўр.: יַעֲקֹב *Яхоб*, грэч. Ἰάκωβος; памёр у 44 г. н.э.) — паводле Новага запавету, адзін з апосталаў — вучань Ісуса Хрыста, старэйшы брат евангеліста Яна Багаслова, сын галілейскага рыбака Зевядзея. Сведка здзейсненых Ісусам Хрыстом цудаў і Яго пакут. За ўзначальванне хрысціянскай суполкі Іерусаліма прыняў пакутніцкую смерць — паводле загаду цара Ірада Агрыпы, унука Ірада Вялікага, Якаву адсеклі галаву. Якаў традыцыйна лічыцца першым апосталам-пакутнікам. Яго часта таксама называюць **Якавам Вялікім**, каб адрозніць яго ад Якава Алфеева і Якава, брата Ісуса. Якаў Вялікі лічыцца святым патронам Іспаніі.

У Новым Запавеце
----------------

Сын Зевядзея і Саламеі, Якаў звычайна называецца «Вялікім», каб адрозніць яго ад апостала Якава «Меншага». Якаў быў братам Яна, любімага вучня, і, верагодна, быў старэйшым з двух братоў.

Бацькі Якава, мяркуецца, былі паважанымі і заможнымі людзьмі. Бацька Зевядзей быў рыбаком з Галілейскага мора і, верагодна, жыў у або каля Віфсаіды ці Капернаума; меў некалькіх лодачнікаў і наёмных работнікаў. Маці Саламея была адной з набожных жанчын, якія пасля пайшлі за Хрыстом і «*служылі Яму сваёю маёмасцю*», а яго брат Ян быў асабіста вядомы першасвятару і меў неабходныя сродкі для забеспячэння Маці Ісуса. Верагодна, што Якаў і яго брат не атрымалі навучання ў рабінскіх школах, таму ў гэтым сэнсе лічыліся невукамі. Аднак, дзякуючы сацыяльнаму рангу сваіх бацькоў, яны павінны былі быць людзьмі звычайнай адукацыі, мелі магчымасць сутыкнуцца з грэчаскім ладам жыцця і мовай, шырока распаўсюджанымі ўздоўж берагоў Галілейскага мора.

Якаў апісаны як адзін з першых вучняў Ісуса. У сінаптычных Евангеллях апісваецца, як Якаў і Ян былі разам з бацькам на беразе мора, калі Ісус паклікаў іх ісці за Ім (Матф. 4:21-22, Мк. 1:19-20). Якаў быў адным з трох апосталаў, якіх Ісус выбраў для Свайго Праабражэння (Матф. 17:1-9, Марк. 9:2-8, Лук. 9:28-36). Магчыма, Якаў меў запальчывы нораў, таму што ён і яго брат атрымалі мянушку Воанергес ці «*Сыны Громавы*» (Марк. 3:17). Якаў і яго брат хацелі заклікаць агонь на самарыцянскі горад, але былі папракнутыя Ісусам (Лук. 9:51-56). У кнізе Дзеянняў апосталаў адзначаецца, што «цар Ірад» (традыцыйна атаясамліваецца з Ірадам Агрыпай) пакараў Якава мячом. Якаў — адзіны апостал, чыё пакутніцтва адлюстравана ў Новым Запавеце, і, такім чынам, традыцыйна лічыцца першым з дванаццаці апосталаў пакутнікам за веру (Дз. 12:1-2).

Зноскі
------

1. ↑  Catalog of the German National Library Праверана 29 мая 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
2. ↑  Catalog of the German National Library Праверана 10 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
3. 1 2  *Никифор (Бажанов)* Иллюстрированная полная популярная библейская энциклопедия в 4-х выпусках, Enciclopédia bíblica popular completa ilustrada em 4 edições — М.: 1891.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4319916'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4086271'></a>
4. ↑  *Μάρκος Ε.* 1:19-20, 3:17, 10:35 // Εὐαγγέλιον κατὰ Μᾶρκον // *The Holy Bible*<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107388'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1845'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q31966'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5852633'></a>
5. 1 2  Camerlynck, Achille. «St. James the Greater.» The Catholic Encyclopedia. Vol. 8. New York: Robert Appleton Company, 1910. 16 Jan. 2014

Літаратура
----------

* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 132. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.

| Дванаццаць апосталаў |
| --- |
| 
Андрэй · 
Варфаламей · 
Іуда Іскарыёт · 
Матфей · 
Матфій · 
Пётр · 
Сымон Кананіт · 
Фадзей · 
Фама · 
Філіп · 
Якаў Алфееў · 
Якаў Зевядзееў · 
Ян
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Іспанскі біяграфічны · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid · Rodovid · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1142160 · GND: 118556800 · ISNI: 0000 0003 9503 8177 · LCCN: n80004184 · NKC: jn20001005092 · NTA: 08660256X · VIAF: 289664662 |

 |