**Прававая сістэма Азербайджана** грунтуецца на кантынентальнай прававой традыцыі. Як краіна, да 1991 года ўваходзіла ў склад Савецкага Саюза, яе прававая сістэма таксама ў значнай меры адчула ўплыў сацыялістычнага права.

Крымінальнае права
------------------

Дзеючы Крымінальны кодэкс Азербайджана ўступіў у сілу ў верасні 2000 года, замяніўшы сабой стары Крымінальны кодэкс 1960, які быў заснаваны на прынцыпах савецкага права. Артыкул 1 Крымінальнага кодэкса абвяшчае, што "Крымінальнае заканадаўства Азербайджанскай Рэспублікі складаецца з гэтага Кодэкса. Новыя законы, якія вызначаюць крымінальную адказнасць, падлягаюць уключэнню ў гэтага Кодэкса.»; гэта характэрна для рамана-германскай прававой сям'і, як у Францыі і Італіі.

Крыніцы права
-------------

У адрозненне ад краін з сістэмай агульнага права, такіх як Злучаныя Штаты і Вялікабрытанія, азербайджанскія суды ў значнай ступені не належаць на прэцэдэнтнае права і судовы прэцэдэнт.  За выключэннем рашэнняў Канстытуцыйнага суда Азербайджана, рашэнні судоў, як правіла, не разглядаюцца як крыніца права. Крыніцамі права ў гэтай прававой сістэме з'яўляюцца:

* Канстытуцыя Азербайджана
* Акты, прынятыя шляхам рэферэндуму
* Законы, прынятыя Нацыянальным сходам Азербайджана, заканадаўчым органам Азербайджана
* Ўказы
* Рэзалюцыі Кабінета Міністраў
* Міжнародныя дагаворы, удзельнікам якіх з'яўляецца Азербайджанская Рэспубліка

Судовая сістэма
---------------

Вярхоўны Суд Азербайджана з'яўляецца вышэйшым судовым органам па грамадзянскіх, крымінальных і іншых справах, звязаных з функцыянаваннем судоў агульнай юрысдыкцыі і спецыялізаваных судоў. Канстытуцыйны Суд Азербайджана з'яўляецца вышэйшым органам канстытуцыйнага правасуддзя па пытаннях, аднесеных да яго разгляду Канстытуцыі, права на тлумачэнне і прымяненне Канстытуцыі Азербайджана.

Канстытуцыя 1995 прадугледжвае правядзенне адкрытых судовых працэсаў у большасці выпадкаў, прэзумпцыю невінаватасці ў крымінальных справах, а таксама права падсуднага на адваката. Як падсудны, так і пракурор маюць права на апеляцыю. На практыцы, аднак, суды палітычна арыентаваныя і ігнаруюць парушэнні правоў чалавека урадам. У ліпені 1993 года Гейдар Аліеў выцесніў галоўнага суддзю Вярхоўнага Суда за нібыта палітычную лаяльнасць да апазіцыі. Непасрэдна прэзідэнт прызначае суддзяў ніжэйшых узроўняў. Старшыня краіны прызначае суддзяў Канстытуцыйнага Суда, Вярхоўнага Суда і пракурораў за пацвярджэннем заканадаўчага органа. Міністр юстыцыі прызначае пракурораў на акруговым, мясцовым і рэспубліканскім узроўнях. Канстытуцыя прадугледжвае роўны статус для пракурораў і адвакатаў у судах, але, на практыцы, паўнамоцтвы па арышце і правядзенні следства з боку абвінавачання маюць дамінуючы ўплыў у судах. Суды часцей вяртаюць справы для дадатковага расследавання пракуратуры, а не выносяць прысуд невінаватым. Следства часцей абапіраецца на атрыманне сведчанняў, а не на збіранне доказаў.

Становішча з правамі чалавека ў Азербайджане мае патрэбу ў паляпшэнні, хоць дазволены некаторыя публічныя абмеркаванні пытанняў грамадска-палітычнага жыцця і функцыянуюць праваабарончыя арганізацыі. Ўрад абмяжоўвае свабоду сходаў, рэлігіі і аб'яднанняў. Вядомыя шматлікія выпадкі адвольных арыштаў, збіцця (часам нават са смяротным зыходам), неабгрунтаваных ператрусаў, а таксама іншых парушэнняў правоў чалавека. Палітычныя апазіцыянеры пераследуюцца і арыштоўваюцца, таксама ў Азербайджане налічваюцца дзесяткі палітычных зняволеных. Канфлікт паміж армянамі раёна Нагорны Карабах і азербайджанцамі спрыяў шырокаму распаўсюджванню парушэнняў правоў чалавека з абодвух бакоў. Аднак, некаторыя апазіцыйныя газеты маюць права на існаванне. Этнічныя лезгіны і талышы скардзяцца на парушэнні правоў чалавека, такія як абмежаванне магчымасці атрымання адукацыі на сваіх родных мовах.

Гл. таксама
-----------

* Канстытуцыя Азербайджана

Зноскі
------

1. ↑  Azerbaijan Архівавана 9 ліпеня 2016. CIA World Factbook  (англ.)
2. 1 2  The Basic Structure of the Azerbaijan Legislative System (Асноўная структура Азербайджанскай заканадаўчай сістэмы) Архівавана 27 верасня 2007.  (англ.)
3. ↑  Case Law in Azerbaijan (Прэцэдэнтнае права ў Азербайджане) Архівавана 27 верасня 2007.  (англ.)
4. ↑  Sources of Azerbaijani law (Крыніцы заканадаўства Азербайджанскай Рэспублікі) Архівавана 27 верасня 2007.  (англ.)

Бібліяграфія
------------

* *Канстытуцыя Азербайджанскай Рэспублікі*. 1995. a.. Retrieved on 12 верасня 2016.   (руск.)
* Ramil Iskandarli (Кастрычнік 2009). *A Guide to the Republic of Azerbaijan Law Research*. .   (англ.)

Спасылкі
--------

* Вярхоўны суд Рэспублікі Азербайджан  (азерб.)  (англ.)  (руск.)