**Канчатковая перамога** (эспер.: Fina Venko) — ідэя аб тым, што калі-небудзь усе людзі (ці большасць з іх) ва ўсім свеце будуць ужываць эсперанта як другую мову. Такія дасягненні эсперанта-руху, як Рэзалюцыі ЮНЕСКА аб эсперанта ці Пражскі маніфест, лічацца прыкметамі ўвасаблення гэтай ідэі. Раўмісты, каб падкрэсліць ідэалагічнасць тэрміна, стварылі вытворнае ад яго слова «фінвенкізм» (эспер.: Finvenkismo).

З-за таго, што выраз «Канчатковая перамога» мае ваеннае адценне, асобныя эсперантысты ўжываюць альтэрнатыўны выраз «Канчатковы поспех» (эспер.: Fina Sukceso).

Шляхі дасягнення
----------------

Існуюць два шляхі да «Канчатковай перамогі»: «ці працяглай працай асобных людзей, гэта значыць, народнымі масамі, ці дэкрэтам улад». Першы шлях прынята называць «дэсубізм» (эспер.: Desubismo, ад *de sub* — знізу), другі — «дэсупрызм» (эспер.: Desuprismo, ад *de supre* — зверху).

Дэсупрызм хаця і супрацьпастаўлены дэсубізму, але толькі іх узаемадапаўненне спрыяе найбольшаму распаўсюджанню эсперанта. Яскравы таму прыклад — нямецкі горад Херцберг. У 1960 годзе ў ім зарадзіўся эсперанта-рух, актыўнасць якога прывяла да таго, што ў 2006 годзе, згодна з рашэннем гарадскіх дэпутатаў, горад атрымаў статус «эсперанта-горад».

### Дэсубізм

Менавіта дэсубізм, згодна з думкай Заменгофа, — найбольш верагодны шлях, бо, па яго словах, «улады прыходзяць на дапамогу са сваім адабрэннем толькі тады, калі ўсё ўжо поўнасцю гатова».

Тое ж самае паказвае практыка эсперанта-руху: стварэнне на месцах эсперанта-клубаў па ўсім свеце больш, чым што іншае, павялічыла колькасць эсперантыстаў. Таксама да дэсубізму магчыма аднесці рэгулярныя эсперанта-сустрэчы, курсы эсперанта, падарожжы праз Pasporta Servo і іншыя эсперанта-мерапрыемствы.

Важнай перавагай дэсубізму з’яўляецца натуральнае распаўсюджванне эсперанта.

### Дэсупрызм

Прыклады дэсупрызму радзей сустракаюцца на практыцы:

* Рух еўрапейскіх эсперантыстаў за ўжыванне эсперанта ў якасці адзінай афіцыйнай мовы Еўрапейскага Саюза. Гэта ідэя параджае шмат дыскусій, асабліва актуальных у выніку таго, што ў ЕС 23 афіцыйныя мовы.
* Урады некаторых краін (напрыклад, Украіны) заканадаўча рэкамендуюць вывучаць эсперанта як факультатыў у навучальных установах.[*крыніца?*]

Галоўная перавага дэсупрызму — быстрае распаўсюджванне эсперанта паўсюль, дзе дзейнічае моц закона. Да недахопаў адносіцца навязванне абавязку вывучаць мову.

Раўмізм
-------

Асноўны артыкул: **Раўмізм**
Ідэалогія, супрацьлеглая фінвенкізму, — раўмізм (эспер.: raŭmismo). Ён разглядае «Канчатковую перамогу» як утопію. Раўмісты канцэнтруюць увагу не на будучыні эсперанта, а на яго сучаснасці. Не так прынцыпова ўсімі сродкамі распаўсюджваць эсперанта па ўсім свеце, як культываваць ужо існуючы эсперанта-рух. Для раўмістаў эсперанта-рух — гэта «самастойна выбраная дыяспарная моўная меншасць».

Зноскі
------

1. ↑  З прамовы Заменгофа падчас 6-га Сусветнага кангрэса эсперантыстаў 1910 года.

| ⛭Эсперанта |
| --- |
| Мова | Алфавіт  ·  Граматыка ·  Лексіка ·  Арфаграфія ·  Слоўнік ·  Фаналогія ·  Этымалогія ·  Шрыфт Брайля |
| Гісторыя | *Людвіг Заменгоф* ·  Прота-эсперанта ·  *Першая кніга* ·  *Другая кніга* ·  *Дабаўленне да другой кнігі* ·  *Асновы эсперанта* ·  Булонская дэкларацыя ·  Proverbaro Esperanta ·  Рэзалюцыя Мантэвідэа ·  Пражскі маніфест ·  Сучасная эвалюцыя эсперанта |
| Культура і СМІ | *La Espero* ·  *Бібліятэкі* ·  Носьбіты эсперанта з нараджэння ·  Дзень Заменгофа ·  Кінематограф ·  Літаратура ·  Музыка ·  Перыядычныя выданні ·  Сімвалы ·  Слэнг ·  Энцыклапедыя эсперанта ·  Эсперантыда ·  Эсперантыст ·  Эсперанта ў масавай культуры ·  Нацыянальны музей эсперанта ·  **Эсперанта-валюта** ·  Спесміла ·  Стэла |
| Міжнародныя і нацыянальныя  арганізацыі | *Amikeca Reto* ·  *Esperantic Studies Foundation* ·  *Eŭropo - Demokratio - Esperanto* ·  *Pasporta Servo* ·  *Sennacieca Asocio Tutmonda* ·  *Skolta Esperanto Ligo* ·  *TEJO* ·  *UEA* ·  *Акадэмія эсперанта*  ·  *Еўрапейскі саюз эсперанта* Спіс нацыянальных эсперанта-арганізацый |
| Сустрэчы і кангрэсы | *Junulara E-semajno* ·  Усеамерыканскі кангрэс ·  Сусветны кангрэс ·  Міжнародны маладзёжны кангрэс |
| Ідэалогія | Безнацыяналізм ·  Гамаранізм ·  Канчатковая перамога ·  Раўмізм |
| Крытыка | Пол ·  Рэфармаваны эсперанта ·  Параўнанне з: іда, інтэрлінгвай і навіялем |
| Вікімедыя | Вікіпедыя на эсперанта
(*Vikipedio* ·  *Vikivortaro* ·  *Vikicitaro* ·  *Vikifontaro* ·  *Vikilibroj* ·  *Vikikomunejo* ·  *Vikispecoj* ·  *Vikinovaĵoj* ·  *Vikivojaĵo* |
| Гл. таксама | *Arcaicam Esperantom* ·  *Kurso de Esperanto* ·  *Lernu!* ·  Валапюк ·  Іда ·  Міжнародныя дапаможныя мовы ·  Навіяль ·  Планавая мова ·  Спіс штучных моў |