recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Барацьба Геракла з Антэем
**Антэ́й** (стар.-грэч.: Ἀνταίος «звернуты супраць») у грэчаскай міфалогіі — волат, сын Пасейдона (ці Геі, ці Пасейдона і Геі), атрымліваў непераможную сілу ад судотыку з маці Геяй - зямлёй. Цар Лівіі.

Па Ферэкіду, яго жонка - Іфіноя, згодна Плутарха, яе клікалі Тэнгіз. У горадзе Іраса зладзіў спаборніцтва для жаніхоў сваёй дачкі.

Антэй прымушаў ўсіх падарожнікаў-чужаземцаў змагацца з ім і ўсіх, каго перамагаў у барацьбе - забіваў. Пабудаваў храм Пасейдону з чэрапаў пераможаных ім.

Пераможаны Гераклам. Пры сустрэчы Антэй запатрабаваў, каб і Геракл змагаўся з ім. Ніхто не мог перамагчы Антэя ў адзінаборстве, не ведаючы таямніцы, адкуль волат атрымліваў падчас барацьбы ўсё новыя і новыя сілы. Таямніца ж была такая: калі Антэй адчуваў, што пачынае губляць сілы, ён дакранаўся да зямлі, сваёй маці, і абнаўляліся яго сілы: ён чэрпаў іх у сваёй маці, вялікай багіні зямлі. Падчас бітвы некалькі разоў Геракл валіў яго на зямлю, але толькі дадавалася сілы ў Антэя. Але раптам падчас барацьбы магутны Геракл падняў Антэя высока на паветра, яго сілы вычарпаліся, і Геракл альбо задушыў яго, альбо забіў яго, зламаўшы хрыбет. Геракл зрабіў Лівію больш спрыяльнай для жыцця.

Адзінаборства было намалявана сярод іншых подзвігаў на франтоне храма Гераклу ў Фівах. Магіла Антэя знаходзілася побач з Лінксам, шкілет у 60 лакцей даўжыні адкрыў Серторый  (руск.) (бел. і загадаў зноў засыпаць зямлёй.

Зноскі
------

1. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.1. С.83-84; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.1. С.110
2. ↑   Диотим. Эпиграмма 8 Пейдж; Овидий. Ибис 399; Гигин. Мифы 157
3. ↑  Гигин. Мифы 31
4. ↑  Malkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P.186
5. ↑  Плутарх. Серторий 9
6. ↑  Пиндар. Пифийские песни IX 106
7. ↑  Овидий. Ибис 393—395; Платон. Теэтет 169b
8. ↑  Пиндар. Истмийские песни IV 52
9. ↑  Гл. Лукан. Фарсалия IV 593—653
10. ↑   Пиндар. Истмийские песни IV 52; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 11; Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 17, 4
11. ↑  Павсаний. Описание Эллады IX 11, 6
12. ↑  Страбон. География XVII 3, 8 (стр.829), са спасылкай на Габінія; Плутарх. Серторий 9

Спасылкі
--------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Антэй на Вікісховішчы |

* Антей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Антропаў.

**Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў** (нар. 2 студзеня 1937, Анапа, Краснадарскі край, Расія) — фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1992), прафесар (1994).

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1959; аспірантура, спецыяльнасць «Радыёфізіка», 1962).

Працаваў у Навукова-даследчым інстытуце № 299 (г. Варонеж, з 1962, старшы навуковы супрацоўнік), Гомельскім дзяржаўным універсітэце (1971—1989, дацэнт кафедры агульнай фізікі, у 1971—1976 — загадчык кафедры), Пензенскім дзяржаўным універсітэце (з 1989, прафесар кафедры «Фізіка»).

Навуковыя інтарэсы: стварэнне сродкаў радыётэхнічай аховы; пытанні дыфракцыі электрамагнітных і акустычных хваляў на целах складанай формы; узаемадзеянне электрамагнітных і акустычных хваляў з носьбітамі электрычных зарадаў у цвёрдых целах; фатонныя патокі.

Бібліяграфія
------------

* Применение приближенного условия излучения для решения дифракционных задач : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.03 / Антропов Владислав Андреевич. ― Ленинград, 1991.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* «Для того, чтобы интересно жить, нужно заниматься интересным делом!» : [интервью с В. А. Антроповым : к 80-летию со дня рождения] / Наталья Толкачева, Юлия Герасимова // Университетская газета / Пензенский государственный университет. — 2 февраля (№ 1). — С. 9.
**Ануш Карапетаўна Егіязаран** (арм.: Անուշ Եղիազարյան; 15 чэрвеня 1965) — мастачка армянскага габелена, доктар педагагічных навук, прафесар. Ганаровы прафесар інстытута МПДУ (26 верасня, 2016).

Дачка заснавальніка армянскага габелена, заслужанага мастака Рэспублікі Арменія Карапета Егіязарана.

Біяграфія
---------

У 1984 г. з адзнакай скончыла Ерэванскае мастацкае вучылішча імя Паноса Тэрлемезяна.

У 1984—1990 гг. вучылася ў Ерэванскім дзяржаўным мастацка-тэатральным інстытуце.

З 1996 г. — член Саюза мастакоў Арменіі. 1991—2009 гг. выкладала ў Ерэванскім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Хачатура Абавяна.

У 1994 г. атрымала навуковую ступень кандыдата педагагічных навук, у 2003 г. — званне дацэнта, у 2008 г. — навуковую ступень доктара педагагічных навук, у 2011 г. — званне прафесара.

З 2009 г. — член бюро секцыі дэкаратыўнага мастацтва Арменіі.

З 2009 г. — загадчыца кафедры дызайну і дэкаратыўна-ўжытковага мастацтва Дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Х. Абавяна.

2010 г. — член праўлення Саюза мастакоў Арменіі.

Ануш Егіязаран — аўтар шматлікіх мастацтвазнаўчых і навучальна-метадычных артыкулаў, метадычных дапаможнікаў, альбомаў і каталогаў. Ануш Егіязаран брала ўдзел у шматлікіх выставах у Арменіі і за яе межамі: Ерэван, Масква, Плоўдзіў, Дубай, Бавэ, Санкт-Пецярбург, Прага і г.д. Мела персанальныя выстаўкі. Шматлікія з яе прац з’яўляюцца ўласнасцю музеяў, галерэй і прыватных калекцыянераў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Карапет Егиазарян, Гобелен, живопись, мозаика. Ануш Егиазарян. Ереван, 2010.

Спасылкі
--------

* Егиазарян Ануш Карапетовна
* Декоративно-прикладное искусство заставляет жить национальные ремесла
**Уладзіслаў Блін** (31 мая 1954) — каталіцкі біскуп-эмерыт Віцебскі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Свідвіне Кашалінскага ваяводства ў Польшчы (бацькі яго родам з Беларусі). Скончыў Вышэйшую духоўную семінарыю  (польск.) (бел. ва Улацлаўку і 25 мая 1980 года атрымаў святарскае пасвячэнне. Вучыўся ў Люблінскім каталіцкім універсітэце і Акадэміі каталіцкай тэалогіі ў Варшаве.

Высвячаны на святара 25 мая 1980 года. У 1989 годзе вярнуўся ў Беларусь, быў пробашчам кафедральнага сабора ў Магілёве, дзе ў 1992 годзе заснаваў Міжнародны экуменічны фестываль «Магутны Божа». У 1998 годзе атрымаў ступень доктара тэалогіі. 13 кастрычніка 1999 года Папа Ян Павел II прызначыў Уладзіслава Бліна біскупам навастворанай Віцебскай дыяцэзіі. 20 лістапада таго ж года Уладзіслаў Блін быў пасвечаны на біскупа.

14 чэрвеня 2006 года абраны Намеснікам Старшыні Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі. Старшыня Экуменічнай камісіі, а таксама Камісіі агульнага душпастырства епіскапату Беларусі.

25 лютага 2013 года Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне біскупа Уладзіслава Бліна аб адстаўцы з кіравання Віцебскай дыяцэзіяй.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Інфармацыя на старонцы «Рымска-каталіцкі Касцёл на Беларусі» Архівавана 21 снежня 2009.
* Інфармацыя на сайце «Catholic Hierarchy»

| ⛭Біскупы віцебскія |
| --- |
| Біскупы | 
* Уладзіслаў Блін
* Францішак Кісель (апостальскі адміністратар)
* Алег Буткевіч

 |  |
| Генеральныя вікарыі | 
* Францішак Кісель

 |
**Заходнесібірскае возера** (*Мансійскае возера*) — зніклае прылядніковае возера, якое размяшчалася на тэрыторыі Заходне-Сібірскай раўніны ў эпоху плейстацэну.

Возера ўтварылася падчас абледзянення, якое закаркавала сцёк сібірскіх рэк (Об і Енісей) у Паўночны Ледавіты акіян. Першапачаткова меркавалася, што возера існавала 20—10 тыс. гадоў назад, але пасля знаходак мамантаў узрост возера павялічылі да 100—50 тыс. гадоў. Праз Тургайскую даліну злучалася з Каспіем, Аралам і Чорным морам.

Зноскі
------

1. ↑  МАНСИЙСКОЕ ОЗЕРО-МОРЕ ОКАЗАЛОСЬ ДРЕВНЕЕ, ЧЕМ ДУМАЛИ

Спасылкі
--------

* Заходнесібірскае возера Архівавана 22 лютага 2014.
* Заходне-Сібірскае возера Архівавана 22 ліпеня 2013.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Юркавіцкі сельсавет.
**Ю́ркавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Юркавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Моладскі сельсавет** у складзе Лагойскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Моладзі. 29 кастрычніка 1924 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Юркавічы, сельсавет перайменаваны ў Юркавіцкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лагойскім раёне БССР. 11 чэрвеня 1932 года рэарганізаваны ў **Юркавіцкі нацыянальны польскі сельсавет**, які 26 мая 1935 года быў рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 25 ліпеня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чырванашвабаўскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 25 ліпеня 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 14.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Юрка Асеннік** (польск.: Jerzy Osiennik, нар. 18 лістапада 1969, Бельск Падляскі, Польшча) — польскі музыкант беларускага паходжання.

Біяграфія
---------

Скончыў Вышэйшую духоўную семінарыю ў Варшаве. Навучаўся ў Інстытуце праваслаўнай тэалогіі Св. Сергія ў Парыжы. Заснавальнік фальклорнага гурта «Падляшукі». Актыўны ўдзельнік беларускага руху ў Польшчы ад пачатку 1990-х гг. У мінулым вакаліст гурта R. F. Braha, а цяпер Zero-85. Займаецца аматарскай фатаграфіяй, выстаўляўся ў беластоцкай галерэі «Сто трынаццаць», Ратушным музеі ў Бельску Падляскім і інш.

Спасылкі
--------

* Біяграфія(недаступная спасылка)
* Пра фатаграфію(недаступная спасылка)
* Інтэрв’ю Музычнай Газеце
* Здымкі
* Афіцыйная старонка Zero-85
**Гілянцы** — народ на поўначы Ірана, асноўнае насельніцтва правінцыі Гілян. Колькасць 3,3 млн чалавек. У горных раёнах вылучаецца этнічная група галешаў. Гавораць на гілянскай мове прыкаспійскай падгрупы паўночна-заходняй групы іранскіх моў, мае заходнія і ўсходнія дыялекты; многія (асабліва моладзь) размаўляюць на фарсі. Вернікі - мусульмане-шыіты.

Асноўны традыцыйны занятак - ральнічнае земляробства, у галешаў - паўкачавая жывёлагадоўля. Асноўная культура - заліўны рыс, на схілах гор вырошчваюць пшаніцу, ячмень, кенаф, чай, тытунь, цытрусавыя. Асновая працоўная жывёла - зебу (жывёлу пасуць дзяўчыны, дояць мужчыны). На ўзбярэжжы распаўсюджана рыбалоўства. Гілян - асноўны цэнтр шаўкаводства ў Іране; развіта вытворчасць шкла, дываноў, чаротавых дыванкоў, ткацтва.

Жыллё ў асноўным драўлянае, часта палевы або двухпавярховы з адкрытай тэрасай (талар) і балконам.

| ⛭Сучасныя іранскія народы |
| --- |
| Паўднёва-заходняя падгрупа | 
* бахціяры
* луры
* персы
* таджыкі
* таты
* фарсіваны
* хазарэйцы
* чараймакі

 |
| Паўночна-заходняя падгрупа | 
* белуджы
* гілянцы (галешы)
* заза
* курды (езіды)
* мазендэранцы
* талышы

 |
| Паўднёва-усходняя падгрупа | 
* памірскія народы
	+ баджуўцы
	+ бартангцы
	+ ваханцы
	+ ішкашымцы
	+ мунджанцы
	+ рушанцы
	+ сарыкольцы
	+ хуфцы
	+ шугнанцы
	+ язгулямцы
* пуштуны

 |
| Паўночна-усходняя падгрупа | 
* асеціны
* ягнобцы

 |
| Этнаканфесіянальныя групы | 
* зараастрыйцы
	+ парсы
	+ гебры
* ахл-е Хак

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
Гільём дэ Машо (праваруч), прымае міласціны ад Прыроды, на мініяцюры XIV ст.
**Гільём дэ Машо** (каля 1300, Машо, Ардэны — 1377) — французскі паэт і кампазітар.

Заснавальнік школы рыторыкі, кананізатар паэтычных формаў ў французскай паэзіі 14 ст. Паэтычная творчасць Гільёма дэ Машо звязана з ростам гарадской культуры і адукаванасцю. Лепшы твор — «Кніга аб тым, што сапраўды здарылася» (1365) — раман у вершах са ўстаўнымі празаічнымі лістамі пра каханне састарэлага паэта да маладой дзяўчыны. Сярод іншых твораў Гільёма дэ Машо — паэма «Суд караля Навары» (1349), рыфмаваная хроніка «Узяцце Александрыі» (каля 1370), паэма «Пастухоўскія часы» з апісаннем музычных інструментаў 14 ст. Прадстаўнік «Ars nova» («Новага мастацтва») — напрамку ў музыцы Ранняга Адраджэння, Гільём дэ Машо разам з царкоўнымі творамі (матэты, першая ў гісторыі музыкі імша) стварыў шматлікія песні (вірэле, балады, ронда) з iнструментальным суправаджэннем, у якіх звязаў музычна-паэтычныя традыцыі трувераў з новым поліфанічным мастацтвам.

Зноскі
------

1. 1 2  Guillaume de Machaut // CONOR.SI Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16744133'></a>
2. ↑  Guillaume de Machaut // Musicalics Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63484499'></a>
3. ↑  *Swartz A.* Guillaume de Machaut // Open Library — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>

Літаратура
----------

* *Eggebrecht H.H.* Machauts Motette Nr. 9 // Archiv für Musikwissenschaft, Jge. XIX—XX (1962-3), SS.281-93; Jg. XXV (1968), SS.173-95;

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гільём дэ Машо
Шлірэн-тэкстура ў нематычных вадкіх крышталях
**Вадкія крышталі** (скарочана ВК; англ.: Liquid crystals, LC) — гэта фазавы стан, у якое пераходзяць некаторыя рэчывы пры пэўных умовах (тэмпература, ціск, канцэнтрацыя ў растворы). Вадкія крышталі валодаюць адначасова ўласцівасцямі як вадкасцей (цякучасць), так і крышталяў (анізатрапіі). Па структуры ВК ўяўляюць сабой вязкія вадкасці, якія складаюцца з малекул выцягнутай або дыскападобнай формы, пэўным чынам упарадкаваных ва ўсім аб'ёме гэтай вадкасці. Найбольш характэрным уласцівасцю ВК з'яўляецца іх здольнасць змяняць арыентацыю малекул пад уздзеяннем электрычных палёў, што адкрывае шырокія магчымасці для прымянення іх у прамысловасці. Па тыпу ВК звычайна падзяляюць на дзве вялікія групы: нематыкі і смектыкі. У сваю чаргу нематыкі падпадзяляюцца на ўласна нематычныя і халестэрычныя вадкія крышталі.

Літаратура
----------

* *P. G. de Gennes and J. Prost*, The Physics of Liquid Crystals. 2nd Edition — Clarendon Press, Oxford, 1993.  (англ.)
* *M. J. Stephen, J. P. Straley*, Physics of Liquid Crystals. Rev. Mod. Phys. Vol. 46, No 4, October 1974.  (англ.)
* *А. А. Минько*, Физика жидких кристаллов : курс лекций / А. А. Минько. — Минск: БГУ, 2009. — 112 с.  (руск.)
* *С. Чандрасекар*, Жидкие кристаллы. — М.: Мир, 1980. — 344 с.  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11981189m · LCCN: sh85077357 · Microsoft: 13274807 · NDL: 00561894 · NKC: ph126495 |
**HandMade** — беларускі музычны гурт. Утварыўся ў выніку сумеснай працы музыкаў Яўгена Валошына і Андрэя Маркуца ўлетку 2009 года. Першапачатковая назва каманды была *Jab Club & Markuts Band*. Гурт грае ў стылях урбаністычнага рэгі, блюзу, року і джаз-року. Аўтарамі тэкстаў з’яўляюцца Глеб Лабадзенка, Яўген Валошын і Андрэй Маркуц, аўтарамі музыкі — Яўген Валошын, Андрэй Маркуц.

Гісторыя
--------

Першы выступ гурта (яшчэ пад назвай Jab Club) адбыўся ў ліпені 2009 года на V з’ездзе беларусаў свету, які праходзіў у Міжнародным адукацыйным цэнтры (ІВВ). Пазней гурт даў шэраг канцэртаў у Беларусі і за мяжой. Двойчы музыкі HandMade выступалі ў Вільні.

На песню «Вуліца-дым» тэлеканал «Лад» зняў кліп для праграмы "PROдвижение", які трапіў у ратацыю на музычных тэлеканалах. У сакавіку 2011 года HandMade даў дабрачынны канцэрт у Ліцэі БДУ. Сабраныя грошы былі перададзены ў мінскі Дзіцячы дом № 2.

10 жніўня 2011 года прынялі ўдзел у здымках праграмы «Эстрадный коктейль» на канале «АНТ», дзе выканалі песню «Вуліца-дым» і далі інтэрв’ю.

Дыскаграфія
-----------

* DEMO. The music from unfreedom (2012)

### Відэакліпы

* «Вуліца дым» — вытворчасць «Продвижение+» (Белтэлерадыёкампанія), рэж. Анатоль Вечар

Зноскі
------

1. ↑  «Вуліца дым». *Handmade на ОНТ* [TV-show]. Belarus: ОНТ.

Спасылкі
--------

* Гурт HandmadE запісаў дэбютны альбом / Ultra-Music
* Гурт HandmadE разам з байцом Гурковым запісалі песню для "Еўрабачання" / Еўрарадыё

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 139173871 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каль.
**Гільём Каль** (фр.: Guillaume Caillet) — селянін з вёскі Мело, адзін з кіраўнікоў Жакерыі.

Біяграфія
---------

Кіраўнік Жакерыі — сялянскага антыфеадальнага паўстання ў Заходняй Еўропе, якое ўспыхнула ў Францыі у 1358 годзе. Імкнуўся ўнесці некаторую арганізаванасць у шэрагі сялян, аб’яднаць іх дзеянні; спрабаваў прыцягнуць да паўстання гараджан. Загінуў пасля таго, як Карл Наварскі тыдзень не адважваўся атакаваць паўстанцаў, і ў рэшце рэшт пайшоў на хітрасць — запрасіў Каля для перамоў. Гільём паверыў яго рыцарскаму слову, пасля таго як Гільём увайшоў у лагер арміі, ён быў узяты ў палон.

У ланцугах быў дастаўлены ў Клермон, дзе пасля жорсткіх катаванняў яму адсеклі галаву на гарадской плошчы разам з многімі іншымі паўстанцамі (у некаторых крыніцах згадваюць, што ён памёр пасля таго, як яго каранавалі вянком з распаленага металу).

Зноскі
------

1. ↑  *Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France)* Système universitaire de documentation — Montpellier: ABES, 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2597810'></a>



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | SUDOC: 152256407 · VIAF: 294269692 |
**Дактрына Ніксана** (англ.: Nixon Doctrine) была вылучана прэзідэнтам Ніксанам 25 ліпеня 1969 на прэс-канферэнцыі на востраве Пракапака. Згодна з гэтай дактрынай, ЗША абавязваліся і ў далейшым удзельнічаць у забеспячэнні абароны сваіх саюзнікаў і заяўлялі аб сваім праве вызначаць маштабы, формы і сферы свайго ўмяшання ў рэгіянальныя падзеі, кіруючыся сваімі нацыянальнымі інтарэсамі. Адным з паказчыкаў павароту ў знешняй палітыцы павінна было стаць паступовае вывядзенне амерыканскіх войскаў з В’етнама. ЗША павінны былі пачаць перакладаць мерапрыемствы па абароне сваіх саюзнікаў на іх саміх, дапамагаць весці вайну, але не ваяваць самастойна. У пасланні прэзідэнта Ніксана Кангрэсу 18 лютага 1970 гэтая дактрына, звязаная з пагрозай пашырэння савецкага ўплыву ў краінах Азіі, атрымала далейшае развіццё як кіруючы прынцып палітыкі ЗША і ў іншых рэгіёнах.

Зноскі
------

1. ↑  Прамова Р. Ніксана 3 лістапада 1969г. **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 19 мая 2014. Праверана 19 мая 2011.

Літаратура
----------

* *Jennings, Richard M.* The Thrust of the Nixon Doctrine. // *Military Review*. — February 1972. — Vol. 52 — No. 2 — P. 3-9 — ISSN 0026-4148.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780179613 |
**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неўпівальная Чаша»** — мураваны праваслаўны храм у в. Вялікі Двор Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці.

Гісторыя
--------

Храм асвячоны ў 2009 годзе.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы.

У аснове аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі кубападобная малітоўная зала, якая пераходзіць у 8-гранны светлавы барабан, накрыты самкнутым сферычным купалам. Над прамавугольным у плане прытворам узведзена цыліндрычная шатровая званіца з макаўкай. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі. Уваход адзначаны 2-слуповым ганкам пад 2-схільным пакрыццём.

Зноскі
------

1. ↑  Царква, Вялікі Двор Архівавана 21 кастрычніка 2019.
2. ↑  Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неўпіваемая чаша»

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неўпівальная Чаша» (Вялікі Двор) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Гільдыі, цэхі** — у перыяд ранняга сярэднявечча розныя аб’яднанні купцоў у краінах Еўропы для абароны інтарэсаў сваіх членаў. Купецкія гільдыі ствараліся, з мэтай абароны купцоў і тавараў у дарозе, узаемадапамогі, атрымання гандлёвых прывілеяў, замацавання манапольнага становішча на мясцовых рынках. На Беларусі так званыя купецкія сотні вядомы з XII ст. ў Полацку і Віцебску. У XVII—XVIII стст. купецкія арганізацыі ў рамесна-гандлёвых цэнтрах ВКЛ называліся брацтвамі. Адстойваючы інтарэсы купцоў на гандаль у гарадах мелі перавагі пры набыцці і продажы прывазных тавараў, права пасрэдніцтва ў гандлі іншаземных купцоў, рэгулявалі парадак куплі і продажу, адносіны паміж купцамі. Пасля далучэння Беларусі да Расійскай імперыі на яе пашырылася дзеянне рэгламенту Галоўнага магістрата, які абавязваў ствараць гільдыі ва ўсіх гарадах. Купцы павінны былі запісвацца ў гільдыі і купляць гандлёвае пасведчанне, права атрымання пасведчанняў дзейнічала да Кастрычніцкай рэвалюцыі.

Літаратура
----------

* Швед, В. В. Гільдыі / В. В. Швед // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с. [8] к.: іл. — С. 530. — ISBN 5-85700-142-0.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · У. Даля · Catholic (1997—…) · Treccani · Швейцарскі гістарычны · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4068112-9 · LCCN: sh85057744 · NDL: 00562489 · NKC: ph119086 |
**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць»** — праваслаўны храм у Брэсце. Знаходзіцца на вул. Беларуская, 45.

Гісторыя
--------

У лютым 1994 года па благаславенні архіепіскапа Канстанціна была ўтворана абшчына. Кіраўніцтвам Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі быў бязвыплатна перададзены будынак хірургічнага корпуса бальніцы. Быў сабраны часовы драўляны храм.

1 студзеня 1995 года была здзейсненая першая літургія. 22 мая 1997 года быў закладзены першы камень у падмурак новага храма ў гонар іконы Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць». 31 сакавіка 2011 года на купальную сістэму царквы быў усталяваны надкупальны крыж.

6 лістапада 2014 года быў асвячоны ніжні храм епіскапам Іаанам. 6 лістапада 2017 года быў асвячоны верхні храм епіскапам Іаанам.

Архітэктура
-----------

Архітэктарам храма з’яўляецца Анатоль Міхайлавіч Гуляка.

Зноскі
------

1. ↑  Церковь в честь иконы Божией Матери «Всех Скорбящих Радость»
2. ↑  Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» Архівавана 29 верасня 2020.
**Царква ў імя прападобнага Сімяона Стоўпніка** — праваслаўны храм у в. Барок (Слуцкі раён). Размешчана ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

У 1912 годзе на змену драўлянай царкве, прывезенай са Слуцка, пачалося будаўніцтва мураванага храма, якое ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны, а потым рэвалюцыйнымі падзеямі, не было завершана.

У пачатку 1930-х гадоў прыход у Баславічах быў скасаваны. Недабудаваны мураваны храм стаў выкарыстоўвацца як складское памяшканне, а старая драўляная царква, у якой да гэтага часу працягваліся набажэнствы, была разабрана.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры неарускага стылю.

Чатырохчасткавая аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя храма складаецца з прытвора-званіцы, трапезнай, малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі, апсіда з бакавымі рызніцамі.

Складаны сілуэт храма фарміруюць разнастойныя па форме і велічыні дахі: двухсхільныя над прытворам, прыдзеламі і трапезнай, чатырохсхільны — над малітоўнай залай, вальмавы — над апсідай. Вертыкальнай дамінантай з’яўляецца васьмігранны ярус званіцы з арачнымі прасветамі. Рызаліты галоўнага фасада і прыдзелаў вылучаны парталамі лучковых уваходных праёмаў.

Архітэктура храма насычана цаглянай узорыстасцю — шматлікія крапоўкі, ліштвы арачных аконных праёмаў, аркатурныя фрызы. Унутры малітоўная зала перакрыта крыжовымі скляпеннямі, прыдзелы — цыліндрычнымі, апсіда — конхай; памяшканні злучаны паміж сабой шырокімі арачнымі прасветамі. Над уваходам кансольна навісае галерэя хораў.

Зноскі
------

1. ↑  Царква Сімяона-Стоўпніка

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].

Спасылкі
--------


* Царква ў імя святога Сімяона Стоўпніка (Барок) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Царква ў імя святога Сімяона Стоўпніка (Барок) на сайце Radzima.org
* Царква ў імя святога Сімяона Стоўпніка (Барок) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Мінску.

Гісторыя
--------

Храм зімой
Першае набажэнства здзейсніў свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій ІІ 23 чэрвеня 1995 года.

Шануюцца абразы «Уладзімірская Маці Божая» і «Маці Божая Усіх гаротных Радасць». Да царквы прыпісана капліца ў гонар абраза «Маці Божая Знайдзенне загінуўшых» на вул. Карастаянавай.

Архітэктура
-----------

Праект створаны ў архітэктурна-будаўнічых майстэрнях М. Дзятко і У. Даніленкі пад кіраўніцтвам І. Карастылёва.

Храм вырашаны ў традыцыях старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Канструкцыйна выканана з цэглы і жалезабетонных элементаў. Дынаміка вертыкальна выцягнутых фасадаў узмоцнена высока ўзнятымі арачнымі аконнымі праёмамі і пазакамарным завяршэннем сценавых праслаў. У сяродкрыжжа адкрываецца светлавы круглы барабан з паўсферычным купалам і бакавыя крылы з арачнымі скляпеннямі. Над уваходам у храм размешчана мазаічнае пано «Прападобная Еўфрасіння ігумення Полацкая», над аркай галоўнага ўвахода — «Маці Божая Усіх гаротных Радасць» (мастак В.Барабанцаў).

Зноскі
------

1. ↑  Ефрасіннеўская царква Архівавана 20 кастрычніка 2020.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Мінск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Bougainvillea** — род вечназялёных раслін сямейства *Nyctaginaceae*. Распаўсюджаныя ў Паўднёвай Амерыцы.

Назва
-----

Род названы у гонар Луі Антуана дэ Бугенвіля (1729—1811), французскага вандроўніка, кіраўніка першай французскай кругасветнай экспедыцыі, члена Парыжскай Акадэміі навук.

Біялагічнае апісанне
--------------------

Прадстаўнікі роду — вечназялёныя павойныя хмызнякі, часам невысокія дрэвы. Расліны ў прыродзе дасягаюць вышыні 5 метраў.

Лісце чарговае, з суцэльнымі бакамі.

Кветкі дробныя, малапрыкметныя, заключаны ў ярка афарбаваныя (звычайна ў пурпурны колер) шырокія прыкветкі, якія і вызначаюць дэкаратыўную каштоўнасць прадстаўнікоў гэтага роду.

Выкарыстанне
------------

Некаторыя віды культывуюць як пакаёвыя або аранжарэйныя расліны, гэта ставіцца ў першую чаргу да бразільскіх відаў *Bougainvillea glabra* і *Bougainvillea spectabilis*. Расліны лёгка размножваюцца тронкамі, хутка растуць.

* 
* 
* Bougainvillea-бансайBougainvillea-бансай
*

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».

Спасылкі
--------

* *Bougainvillea*: інфармацыя на сайце *GRIN*(англ.)(Праверана 8 ліпеня 2010)
* *Bougainvillea spinosa* in Argentina Архівавана 17 красавіка 2007. (ісп.)
* Flora Brasiliensis: *Bougainvillea* (парт.)
**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Ціхвінскі»** — праваслаўны храм у Брэсце. Знаходзіцца ў мікрараёне Кавалёва на вул. Валгаградская, 23.

Гісторыя
--------

Стварэнне храма ў 1999 годзе блаславіў мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт, і быў заснаваны часовы храм. У 2000 годзе быў распрацаваны праект сталага храма. У 2003 годзе пры царкве было арганізавана праваслаўнае сястрыцтва, а у 2004 годзе нядзельная школа.

Архітэктура
-----------

У 2013 годзе ў храме былі ўсталяваны пасад і ахвярнік з белага саянскага мармуру. Роспісам іканастаса займаліся прадстаўнікі жаночага праваслаўнага Багалюбскага манастыра Нараджэння Багародзіцы.

Зноскі
------

1. ↑  Царква ў гонар абраза Божай Маці «Ціхвінскі»(недаступная спасылка)
2. ↑  5. Православный приход храма Тихвинской иконы Божией Матери в г. Бресте Архівавана 2 снежня 2019.
3. ↑  БРЕСТСКИЙ ТИХВИНСКИЙ ХРАМ
4. ↑  История храма
5. ↑  Царква ў гонар Ціхвінскай іконы Божай Маці ў Брэсце Архівавана 18 снежня 2019.

Спасылкі
--------

* Царква ў гонар Ціхвінскай іконы Божай Маці (Брэст) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Зако́н кра́тных адно́сін** — адзін з законаў стэхіяметрыі: калі два хімічныя элементы ўтвараюць паміж сабою некалькі злучэнняў, то масы аднаго элемента, што прыпадаюць на адзінку масы другога, адносяцца як цэлыя (звычайна невялікія) лікі.

Напрыклад, у аксідах азоту NO і NO2 на 1 масавую частку (мас. ч.) азоту прыпадае адпаведна 1,14 і 2,28 мас. ч. кіслароду; адносіны паказаных мас. ч. кіслароду роўныя 1:2.

Закон кратных адносін строга выконваецца для стабільных газападобных злучэнняў.

Адкрыты Дж. Дальтанам у 1803 годзе.

Літаратура
----------

* Кратных адносін закон // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. С. 466.

| ⛭Законы і тэорыі хіміі |
| --- |
| Атамна-малекулярнае вучэнне | Закон захавання масы ·  Закон пастаянства саставу (закон кратных адносін) ·  Закон Авагадра (закон аб’ёмных адносін) ·  Закон эквівалентаў |
| Іншыя | Перыядычны закон |
| Раздзелы хіміі ·  Храналогія хіміі |
**Царква ў імя святога велікамучаніка Георгія Перамоганосца** — колішняя царква на паўночна-заходняй ускраіне вёскі Камсамольская (Пукава) Капыльскага раёна.

Гісторыя
--------

Царква пабудавана ў 1857 годзе з цэглы на месцы старога храма на сродкі прыхаджан і мясцовага памешчыка Тамаша Ёдкі. У 1895 годзе ўзведзена з дрэва царкоўнапрыходская школа.

Пасля рэвалюцыі царква прапрацавала нядоўга. 10 студзеня 1933 года быў арыштаваны і змешчаны пад варту настаяцель храма — бацька двух дзяцей — Сцяпан Радзівіновіч. У 1936 годзе ён загінуў у лагеры. У час вайны царква дзейнічала. Пасля вайны службы спыніліся, а царкоўнае начынне, кнігі з царкоўнай бібліятэкі і абразы забралі па дамах жыхары вёскі.

Архітэктура
-----------

Была вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам, гонтавы дах над якім быў завершаны купалам. 3 франтальнага боку мелася 3-ярусная званіца. Атынкаваныя фасады чляніліся 12 аконнымі праёмамі. Унутры апсіда вылучалася 3-ярусным іканастасам на 33 абразы.

Зноскі
------

1. ↑  РДГА, ф. 799, воп. 33, спр. 799, арк. 4. Описание церквей и приходов Минской епархии. Игуменский уезд. Мн. 1879. С. 115.
2. 1 2 3  Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — С. 568. — 653 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.
3. ↑  Утраченное наследие: церковь святого Георгия. «Слава працы». — 08.01.2017

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — С. 568. — 653 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Царква ў імя святога велікамучаніка Георгія Перамоганосца (Камсамольская) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці** — праваслаўны храм у г. Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на могілках.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1904 годзе з цэглы, дабудавана ў канцы XX стагоддзю сілікатнай цэглай. Побач з царквой пастаўлена цагляная двух’ярусная чацверыковая шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры «цаглянага» стылю. Прамавугольны ў плане аб’ём з пяціграннай апсідай накрыты вальмавым гонтавым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Плоскасныя неатынкаваныя фасады апяразаны карнізам простага профілю з 2-граннымі заломамі на бакавых фасадах, якія рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з прафіляванымі броўкамі. Уваход вылучаны рызалітам і кансольным казырком.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці (Дзісна)
* Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці (Дзісна) на сайце Radzima.org
* Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці (Дзісна) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых».
**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых»** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Клейнікі Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Праваслаўная грамада арганізавана і зацверджана 28 красавіка 2004 года. Пасля прашэння было адведзена месца пад будаўніцтва храма. Праект па будаванні двухпавярховага храма распрацаваў архітэктар А. М. Гуляка.

31 мая 2006 года Іаанам, епіскапам Брэсцкім і Кобрынскім, закладзена пліта і асвячона месца пад будаўніцтва царквы.

Цягам некалькіх гадоў быў пабудаваны ніжні храм, праведзена яго ўпарадкаванасць. 30 жніўня 2014 года епіскап Брэсцкі і Кобрынскі Іаан правёў чын асвячэння ніжняга храма і правёў першую ў новапабудаваным храме літургію. Уладыку паслуговалі сакратар Брэсцкага епархіяльнага ўпраўлення протаіерэй Пётр Рамановіч, благачынны цэркваў Брэсцкай раённай акругі протаіерэй Уладзімір Карнялюк, а таксама шэраг настаяцеляў храмаў суседніх вёсак, якія ўваходзяць у благачынне.

25 ліпеня 2018 года на будаўніцтве царквы загінуў пенсіянер.

Пры храме дзейнічае нядзельная школа і прыходская бібліятэка.

Настаяцелі
----------

* Іерэй Валерый Машлякевіч.

Зноскі
------

1. ↑  ХРАМ ИКОНЫ БОЖИЕЙ МАТЕРИ «ВЗЫСКАНИЕ ПОГИБШИХ»
2. ↑  У вёсцы Клейнікі на Берасцейшчыне асвечаны новы храм(недаступная спасылка)
3. ↑  У Брэсцкім раёне на будаўніцтве царквы загінуў пенсіянер
**Люблянскі ўніверсітэт** (славенск.: Univerza v Ljubljani) — найстарэйшы і найвядомейшы ўніверсітэт Славеніі, у якім вучацца звыш 64 тысяч студэнтаў. Маючы 22 факультэта, 3 акадэміі майстэрстваў і каледж, Люблянскі ўніверсітэт з'яўляецца адным з найбуйнейшых універсітэтаў Еўропы.

Універсітэт быў заснаваны ў 1919 годзе ў цэнтры Любляны. Яшчэ ў XVII стагоддзі ў горадзе меліся гуманітарная і багаслоўская акадэміі, а ў 1810 годзе падчас французскай улады быў заснаваны першы ўніверсітэт, які аднак неўзабаве быў ізноў зачынены. Сёння ва ўніверсітэце працуюць 3500 прафесараў і навуковых асістэнтаў, а таксама 900 тэхнічных і адміністрацыйных супрацоўнікаў. Гадавы бюджэт складае каля 250 млн еўра. Да заснавання ўніверсітэтаў у Марыборы (1978) і Прыморску (2001) універсітэт Любляны на працягу амаль 50 лёт быў адзіным універсітэтам Славеніі.

Большасць факультэтаў размешчаны ў цэнтральным будынку ўніверсітэта і знаходзяцца ў цэнтры Любляны, тыповага студэнцкага горада з насельніцтвам 265 тысяч чалавек. Некаторыя факультэты размешчаны за горадам.

Універсітэт уваходзіць у асацыяцыю ўніверсітэтаў Еўропы Утрэхцкая сетка.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны вэб-сайт Люблянскага ўніверсітэта (славен. англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| CONOR: 289533027, 318248547, 289534051 · GND: 36920-2 · ICCU: VEAV012537 · ISNI: 0000 0001 0721 6013 · LCCN: n80038001 · Microsoft: 153976015 · NKC: ko2005310160 · SUDOC: 02804228X · VIAF: 144834915, 133686387 |

 |

| ⛭Універсітэты Славеніі |
| --- |
| 
* Еўра-Міжземнаморскі ўніверсітэт
* Люблянскі ўніверсітэт
* ‎Марыбарскі ўніверсітэт
* Нова-Горыцкі ўніверсітэт
* Нова-Месцкі ўніверсітэт
* Новы ўніверсітэт
* ‎Прыморскі ўніверсітэт

 |
**Закон пастаянства саставу** (Ж.Л. Пруст, 1801—1808 гг.) — любое вызначанае хімічна чыстае злучэнне незалежна ад спосабу яго атрымання складаецца з адных і тых жа хімічных элементаў, прычым адносіны іх мас пастаянны, а адносныя лікі іх атамаў выражаюцца цэлымі лікамі. Гэта адзін з асноўных законаў хіміі. 

Закон пастаянства саставу не выконваецца для берталідаў (злучэнняў пераменнага саставу ). Аднак умоўна для прастаты састав шматлікіх берталідаў запісваюць як пастаянны. Напрыклад, састав аксіду жалеза(II) запісваюць у выглядзе FeO (замест больш дакладнай формулы Fe1-xO).

Гл. таксама
-----------

* Атамна-малекулярнае вучэнне
* Закон захавання масы
* Закон кратных адносін

| ⛭Законы і тэорыі хіміі |
| --- |
| Атамна-малекулярнае вучэнне | Закон захавання масы ·  Закон пастаянства саставу (закон кратных адносін) ·  Закон Авагадра (закон аб’ёмных адносін) ·  Закон эквівалентаў |
| Іншыя | Перыядычны закон |
| Раздзелы хіміі ·  Храналогія хіміі |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 158178772 |
**Мануэль Годэд** (вык. *Manuel Goded*; 15 кастрычніка 1882 — 12 жніўня 1936) — іспанскі ваенны дзеяч, генерал.

Біяграфія
---------

Скончыў пяхотнае вучылішча ў Таледа, Вышэйшую ваенную школу. З 1913 — афіцэр Генеральнага штаба. У 1924—1927 гадах ён вызначыўся ў баявых дзеяннях у Марока. Быў начальнікам штаба ў генерала Хасэ Санхурха. 

Спачатку падтрымліваў дыктатуру генерала Мігеля Прыма дэ Рыверы, але затым стаў яе праціўнікам, у сувязі з чым быў аддадзены пад суд і звольнены ў рэзерв.

Пасля адстаўкі генерала Прыма дэ Рыверы Годэд вярнуўся на службу: у 1930-м ён стаў намеснікам ваеннага міністра. У 1931 годзе прызначаны на пасаду начальніка Генеральнага штаба. У жніўні 1932-га Годэд прыняў удзел у ваенным паўстанні на чале з генералам Санхурха (так званай «санхурхадзе»), пасля няўдачы якога зноў быў адхілены ад актыўнай дзейнасці. 

У 1934 годзе ўдзельнічаў у падаўленні паўстання рабочых у Астурыі. У 1935-м быў прызначаны камандуючым войскамі на Балеарскіх астравах.

У пачатку 1936 года далучыўся да ваеннай змовы супраць урада Рэспублікі, накіраванага на прадухіленне прыходу да ўлады левага Народнага Фронту. 19 ліпеня Годэд узначаліў паўстанне на Балеарскіх астравах, якое прывяло да таго, што апазіцыянеры ўсталявалі кантроль над Маёркай і Івісай. Затым ён узначаліў паўстанне ў Барселоне, але пацярпеў паражэння. У ходзе баёў Годэд трапіў у палон.

Знаходзіўся ў зняволенні на караблі «Уругвай», пераўтвораным у турму. Быў адданы суду і прысуджаны да расстрэлу.

Бібліяграфія
------------

* Томас Х. Гражданская война в Испании. 1931—1939 гг. — М.: Центрполиграф, 2003. — 573 с. — ISBN 5-9524-0341-7.
* Данилов С. Ю. Гражданская война в Испании (1936—1939). — М.: Вече, 2004. — 352 с. — ISBN 5-9533-0225-8.

Зноскі
------

1. 1 2  Manuel Goded Llopis // Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582'></a>
2. ↑  Manuel Goded Llopis // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>
3. ↑

Спасылкі
--------

* Біяграфія
* Біяграфія

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Іспанскі біяграфічны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a10732329 · BNE: XX880434 · BNF: 169698156 · GND: 1062754468 · ISNI: 0000 0000 5987 3464 · LCCN: n2014020591 · SUDOC: 17601246X · VIAF: 87751174 |

 |
**Готык-рок** (англ.: Gothic rock) — разнавіднасць альтэрнатыўнага року. Кірунак з’явіўся з панк-року і пост-панку. Тыповымі тэмамі музычнага кірунку з’яўляюцца тэмы гатычнай літаратуры новага часу, рамантыка і нігілізм. Готык-рок спарадзіў вакол сябе субкультуру «готы».

Таксама некаторыя готык-гурты часта звязваюць тэматыку сваіх тэкстаў са смерцю, смуткам, бязвыхаднасцю і іншымі негатыўнымі пачуццямі і дзеяннямі. Тэрмін «готык-рок» упершыню быў прыстасаваны да гурта «Procol Harum, музыка якіх насіла выразны ўплыў сярэднявечнай музыкі. Яскравымі прадстаўнікамі гэтага кірунку можна назваць: «Sisters of Mercy UK Decay», «Siouxsie And The Banshees», «Alien Sex Fiend», «Flesh For Lulu», «Bauhaus». З готык-рока развіўся дэд-рок, які пачаў развівацца ў Каліфорніі, галоўным прадстаўніком якога быў амерыканец Christian Death.

Гл. таксама
-----------

* Готык-метал
* Гатычная субкультура
* Fright Night

Зноскі
------

1. 1 2 3  Dave Thompson / Kirsten Borchardt · Schattenwelt · Helden und Legenden des Gothic Rock · Page 12 · 2004 · ISBN 3-85445-236-5

| Альтэрнатыўны рок |
| --- |
| 
* C86
* Альтэрнатыўны метал
* Брытпоп
* Готабілі
* Готык-рок
* Грандж
* Дрым-поп
* Інды-поп
* Інды-рок
* Каледж-рок
* Лаў-фай
* Мат-рок
* Мэдчэсцер
* Нойз-рок
* Постгранж
* Пост-рок
* Спэйс-рок
* Сэдкор
* Тві-поп
* Трып-рок
* Шугейзін

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вінберг.

**Крысціна Ева Марціна Вінберг** (швед. Kristina Eva Martina Winberg), народжаная Олсан (Olsson; нар. 27 мая 1965, Мёрум, акруга Блекіннэ, Швецыя) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, былы член Шведскай дэмакратычнай партыі. Дэпутат Еўрапейскага парламента ў 2014—2019 гг.

Крысціна Вінберг на працягу васьмі гадоў працавала прадаўцом рэкламы ў газеце Jönköpings-Posten, пасля гэтага на працягу пятнаццаці гадоў працавала прадаўцом квіткоў, а затым працавала памочнікам медсястры, даглядала за людзьмі з дэменцыяй. Яна была сябрам акруговай рады Ёнчэпінга і кандыдатам у рыксдаг на выбарах 2010 года. З 2010 года яна была членам гарадскога савета ў муніцыпалітэце Ёнчэпінг. У маі 2014 года Вінберг была выбрана ў Еўрапейскі парламент. Яна таксама была кандыдатам на парламенцкіх выбарах, была абраная ў парламент Швецыі 29 верасня 2014 года, але ў той жа дзень выйшла са складу парламента з-за яе працы ў Еўрапейскім парламенце. Вінберг была заменена ў рыксдагу Нінай Каін.

Зноскі
------

1. 1 2  Winberg, Kristina Eva Martina // Sveriges befolkning 1990 — Ramsele: National Archives of Sweden, 2011. — ISBN 978-91-88366-91-7 Праверана 30 жніўня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14594786'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2065347'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Тэматычныя сайты | Еўрапарламент · Рыксдаг |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
**Кніга Лічбы** («*Книги четвертые Моисеевы, зовемые Числа*») — недатавае пражскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет каля 1519 года.

Змест кнігі
-----------

Выданне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («*Зуполне выложены на руский языкъ доктором Франъциском Скориною с Полоцька Богу Отцу и Сыну и Светому Духу ко чти и людем посполитым к доброму научению*»). У пачатку кнігі даецца «*Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во книги Числа Моисеовы*». На 5-74 аркушах выдадзены тэкст 36 раздзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасляслоўе.

Друкарскія асаблівасці выдання
------------------------------

Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выдання — у чвэрць аркуша, аб'ём — 74 аркушы, якія сабраны ў 8 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. На 7-м аркушы падчас друку была зроблена памылка нумерацыі раздзелаў (замест «2» была надрукавана «3»). Выданне ўпрыгожана гравюрай «Ізраілевы палкі ля храма» (тытульны ліст), застаўкай, канцоўкай і 39 ініцыяламі. На 5-м аркушы перад асноўным тэкстам змешчана застаўка, на якой выяўлены шчыт з зацьменнем сонца, вакол якога намаляваныя дзеці. Гэтая ж застаўка ёсць у яшчэ трох пражскіх выданнях Скарыны. Перад пасляслоўем на 74 аркушы змешчана канцоўка, якая вар'іруе матыў калоны з акантавым лісцем, такія ж выявы сустракаюцца ў яшчэ 2 пражскіх выданнях Скарыны. Перад прамовай надрукавана малая застаўка, а вялікая застаўка з дзікімі людьмі і шчытом з зацьменнем сонца папярэднічае асноўнаму тэксту. Ініцыялы папярэднічаюць пачаткам раздзелаў, тэкстам на тытульным лісце і прадмове.

Захавалася 18 экзэмпляраў кнігі Лявіт, з іх 7 поўныя.

Літаратура
----------

* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыклапедыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. ISBN 5-85700-003-3

Спасылкі
--------

| ⛭Выданні ✯ ✰ Францыска Скарыны |
| --- |
| Прага | Псалтыр (1517) · Кніга Іова (1517) · Прытчы Саламонавы (1517) · Кніга Ісуса Сірахава (1517) · Еклезіяст (Саборнік) (1517) · Прамудрасць Божая (1517) · Песня Песням (1518) · Кніга Царстваў (1518) · Кніга Ісуса Навіна (1518) · Юдзіф (1519) · Кніга Суддзяў (1519) · Быццё (1519) · Выхад (1519) · Левіт (1519) · Лічбы (1519) · Другі закон (1519) · Руф (1519) · Эсфір (1519) · Плач Ераміі (1519) · Кніга прарока Даніла (1519) |
| Вільня | Малая падарожная кніжка (Псалтыр (1522)) · Апостал (1525) |
**Крысціна Бандурына** (1992, Мазыр, Гомельская вобласць) — беларуская паэтка, філолаг, ЛГБТ-актывістка.

Біяграфія
---------

Вучылася ў сярэдняй школе № 9 у г. Мазыр, скончыла філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф. Скарыны, магістратуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працавала рэдактарам аддзела паэзіі ў часопісе «Маладосць» (2017—2018). Рэдактарка інтэрнет-часопіса сучаснай беларускай паэзіі «TAUBIN».

Выпускніца Школы маладога пісьменніка пры «Саюзе беларускіх пісьменнікаў» (2015), Школы маладога літаратара «W/Rights» (аддзяленне паэзіі і перакладу, 2020).

Філолаг, рэдактар, вывучала беларускую і амерыканскую літаратуру. Жыве ў Мінску.

Творчасць
---------

Фіналістка конкурса «Экслібрыс» імя Аляксандра Уласава (2014), удзельніца праграмы «Рэзідэнцыя маладога літаратара» (2015), фестывалю «Вершы на асфальце» (2015—2021; Арганізатары фестывалю: ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў» і Беларускі ПЭН-цэнтр), паэтычнага семінара з Вальжынай Морт (2017), праектаў «Вершаява» і «Transformation» Фонда Роберта Боша і Беларускага ПЭН-цэнтра (2017—2018).

Лаўрэатка прэміі «Залаты апостраф» часопіса «Дзеяслоў» у намінацыі «Дэбют» (2016).

Мае зборнік вершаў «Homo» (2019, выдавецтва «Галіяфы») і зборнік перакладаў вершаў на рускую мову «Псалмы и сонники» (2021, выдавецкая серыя «UGAR»).

Вершы перакладаліся на рускую, украінскую, англійскую, нямецкую, літоўскую, чэшскую, польскую, шведскую і дацкую мовы.

Грамадская дзейнасць
--------------------

Вяла блог па праблемах дамашняга гвалту.
Працавала ў межах праекта «Маё права» Будзьма беларусамі!. ЛГБТ-актывістка.

Бібліяграфія
------------

* «Homo». Мн.: Галіяфы, 2019.
* «Псалмы и сонники». М.: UGAR, 2021.
* «Самае трывожнае лета». Візенбург/Марк (Германія): Hochroth, 2023.

Зноскі
------

1. 1 2  Адарві нумарок і чытай верш. У Менску прайшла вечарына ЛГБТ- і кўір-паэзіі **(нявызн.)**.  Белсат (14 лістапада 2019). Праверана 11 чэрвеня 2023.
2. 1 2  Крысціна Бандурына ў арт-праекце «Словы мацней» **(нявызн.)**.  Будзьма беларусамі! (6 красавіка 2022). Праверана 11 чэрвеня 2023.
3. ↑

Спасылкі
--------

* Долину ангелов посетила поэт, редкатор Кристина Бандурина Архівавана 22 чэрвеня 2021.  (руск.)
* Архівавана 11 мая 2021.  (руск.)
* (руск.)
* (руск.)
* (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Галкін.
**Уладзіслаў Барысавіч Галкін** (руск.: Владислав Борисович Галкин; 25 снежня 1971, Масква альбо Ленінград — 27 лютага 2010, Масква) — расійскі акцёр тэатра і кіно. Заслужаны артыст Расіі (2009)

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння сярэдняй школы паступіў у Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Альберта Бурава), якое скончыў у 1992 годзе. Вучыўся таксама ва УДІКе на курсе Уладзіміра Хаціненкі. У 1998 годзе зняўся ў ролі ўчастковага Аляксея ў фільме Станіслава Гаварухіна «Варашылаўскі стралок». З 2000 года па 2001 ён здымаўся ў серыяле «Дальнабойшчыкі».

Пахаваны 2 сакавіка 2010 года ў Маскве на алеі акцёраў Траякураўскіх могілак.

Зноскі
------

1. ↑  От Гека Финна до Котовского: Умер актёр Владислав Галкин