**Рагачоўскае рэальнае вучылішча** — сярэдняя навучальная ўстанова, якая працавала ў Рагачове і знаходзілася на Георгіеўскай вуліцы (сучасная Цымермана).

Гісторыя
--------

Вучылішча на паштоўцы часоў Расійскай імперыі
Рагачоўскае рэальнае вучылішча было адкрыта ў 1906 годзе на сродкі гарадскіх мецэнатаў Іолшыных, у тым ліку Варвары Аляксееўны Іолшынай, якая частку сваіх грошай пакінула ў спадчыну для выплаты стыпендый навучэнцам вучылішча ўжо пасля яе смерці. Адкрыццё вучылішча ў дарэвалюцыйным Рагачове стала унікальнай падзеяй: тут упершыню была абсталявана аўтаномная электрастанцыя і змантаваная сістэма паравога ацяплення. Акрамя гэтага, з паўднёвага боку над другім паверхам была прыбудавана вежа, у якой размяшчалася абсерваторыя.

У 1912 годзе навучалі 212 вучняў і працавалі 16 выкладчыкаў.

У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі захоўваюцца дакументы, звязаныя з існаваннем Рагачоўскага рэальнага вучылішча.

Будынкі
-------

Асноўны артыкул: **Будынак рэальнага вучылішча (Рагачоў)**
Рагачоўскае рэальнае вучылішча па вул. Георгіеўская
Комплекс складаўся з цаглянага двухпавярховага Г-падобнага ў плане будынка вучылішча, трох садкоў, адрыны з 4-х аддзяленняў, каменнага ледніка, клазета і абісінскага калодзежа  (руск.) (бел. ў цэнтральнай частцы двара>.

### Галоўны будынак

Для вучылішча быў пабудаваны двухпавярховы каменны будынак у неакласічным стылі на грошы мецэната Васіля Васільевіча Іолшына і яго жонкі Варвары Аляксееўны ў 1903—1907 гадах. На другім паверсе размяшчалася дамавая царква. Раней чым у іншых будынках Рагачова тут з’явілася сістэма паравога ацяплення, а ваду пераганялі з калодзежа ў памяшканні з дапамогай электрычнасці.

У будынку вучылішча мелася вежа, адкуль навучэнцы маглі назіраць за зорным небам.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны пабудова была спаленая, але яе аднавілі ў 1950-х.

У першыя дзесяцігоддзі савецкай улады тут месціліся педагагічны тэхнікум і настаўніцкі інстытут, а пасля вызвалення ад акупантаў тут размясцілася гарадская школа № 2, якая цяпер носіць імя В. М. Калеснікава.

Будынак, які з’яўляецца адной з нямногіх дарэвалюцыйных пабудоў у Рагачове, унесены ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей РБ — Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 313Г000592шыфр 313Г000592.

### Дадатковы будынак

Пазней (да 1916) у адну лінію з усходняга боку будынка (па вуліцы Іолшынскай) быў пабудаваны двухпавярховы дом, у якім размяшчаліся кватэры інспектара, пісара (верхні паверх) і памочніка класных настаўнікаў (ніжні паверх).

Вядомыя выпускнікі
------------------

* Канстанцін Мікалаевіч Саннікаў — акцёр, тэатральны рэжысёр і педагог

Зноскі
------

1. ↑  Рогачевская обсерватория: из прошлого — в будущее(недаступная спасылка)  (руск.)
2. ↑  Рогачевское реальное училище  (руск.)
3. ↑  Рогачевское реальное училище Дирекции народных училищ Могилевской губернии, город Рогачев Рогачевского уезда Могилевской губернии  (руск.)
4. 1 2  Рогачёв. 2016  (руск.)
5. 1 2  Сусвет гісторыі — на пятачку жыцця **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 20 мая 2022. Праверана 24 жніўня 2018.
6. 1 2 3  ЗДАНИЕ РЕАЛЬНОГО УЧИЛИЩА В РОГАЧЕВЕ (СРЕДНЯЯ ШКОЛА № 2) Архівавана 2 сакавіка 2021.  (руск.)
7. ↑  30 мая — 110 год з дня нараджэння К. М. Саннікава (1896—1965), рэжысёра, акцёра, педагога, народнага артыста Беларусі(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Рагачоўскае рэальнае вучылішча на Вікісховішчы |