| Гісторыя Інданезіі |
| --- |
|    |
| Храналогія |
| Дагістарычныя часы

|  |  |
| --- | --- |
| Пітэкантрап |  1,000,000 да н. э.
 |
| Чалавек флорэскі |  94,000–12,000 да н. э.
 |
| Культура Буні |  400 да н. э.
 |

 |
| Індуісцкія і будысцкія дзяржавы

|  |  |
| --- | --- |
| Дзяржава Салака |  130–362
 |
| Дзяржава Кутай |  350–1605
 |
| Дзяржава Тарума |  358–669
 |
| Дзяржава Калінга |  500-я–600-я
 |
| Дзяржава Мелаю |  600-я 
 |
| Дзяржава Шрывіджая |  600-я–1200-я
 |
| Дзяржава Сайлендра |  800-я–900-я
 |
| Дзяржава Галух |  669–1482
 |
| Дзяржава Сунда |  669–1579
 |
| Дзяржава Матарам |  752–1006
 |
| Дзяржава Балі |  914–1908
 |
| Дзяржава Кахурыпан |  1006–1045
 |
| Дзяржава Кедыры |  1045–1221
 |
| Дзяржава Дхармашрая |  1183–1347
 |
| Дзяржава Сінгасары |  1222–1292
 |
| Дзяржава Маджапахіт |  1293–1500
 |

 |
| Узнікненне ісламскіх дзяржаў

|  |  |
| --- | --- |
| Распаўсюджанне ісламу |  1200–1600
 |
| Султанат Тэрнатэ |  1257–1914
 |
| Султанат Пасай |  1267–1521
 |
| Дзяржава Пагаруюн |  1347–1833
 |
| Султанат Бруней |  1368–1888
 |
| Малакскі султанат |  1400–1511
 |
| Султанат Сулу |  1405–1851
 |
| Чырэбонскі султанат |  1445–1677
 |
| Султанат Дэмак |  1475–1548
 |
| Султанат Ачэх |  1496–1903
 |
| Султанат Бантам |  1526–1813
 |
| Султанат Каліньямат |  1527–1599
 |
| Султанат Матарам |  1500s–1700s
 |
| Султанат Джахор |  1528s–1877
 |
| Султанат Суракарта |  1745–1946
 |
| Султанат Джак'якарта |  1755–1945
 |
| Султанат Сіяк |  1725–1946
 |
| Султанат Дэлі |  1814–1946
 |
| Султанат Рыау-Лінга |  1824–1911
 |

 |
| Хрысціянскае каралеўства

|  |  |
| --- | --- |
| Каралеўства Ларантука[id] |  1600–1904
 |

 |
| Еўрапейская каланізацыя

|  |  |
| --- | --- |
| Партугальская Інданезія |  1512–1850
 |
| Галандская Ост-Індская кампанія |  1602–1800
 |
| Французскі і брытанскі перыяд |  1806–1815
 |
| Галандская Ост-Індыя |  1800–19421945–1950
 |

 |
| Утварэнне Інданезіі

|  |  |
| --- | --- |
| Нацыянальнае абуджэнне |  1908–1942
 |
| Японская акупацыя |  1942–1945
 |
| Вайна за незалежнасць |  1945–1950
 |

 |
| Незалежнасць

|  |  |
| --- | --- |
| Ліберальная дэмакратыя |  1950–1957
 |
| Накіроўваемая дэмакратыя |  1957–1965
 |
| Пераход да Новага парадку |  1965–1966
 |
| Новы парадак |  1966–1998
 |
| Акупацыя Усходняга Тымора |  1975–1999
 |
| Перыяд рэформ |  1998–сёння |

 |
| Па тэмахВалюта ·  Гаспадарка ·  Ваенная гісторыя |
| * Г
* Р
* П
 |

**Маджапахі́т** (індан.: Majapahit) — сярэдневяковая дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі з цэнтрам на востраве Ява (1293—1527 гг.).

Гісторыя
--------

Да канца XIII ст. на ўсходзе Явы сфарміраваўся шэраг дзяржаўных утварэнняў, якія фармальна залежалі ад імперыі Шрывіджая, аднак вялі з ёю барацьбу за незалежнасць. Адным з іх было невялікае княства, заснаванае Джаякатвангам, выхадцам з Кедыры ў мясцовасці Маджапахіт вакол сучаснага Травулана. Яго сваяк Радэн Віджая (памёр у 1309 г.) выкарыстаў у 1293 г. паход манголаў на Яву, каб адасобіцца ад Кедыры і Сінгасары. Важную ролю ў умацаванні яго ўлады адыгралі шлюбныя дагаворы з іншымі гаспадарамі Явы і Суматры.

У 1336 г. фактычная ўлада апынулася ў руках ваеннага і палітычнага дзеяча Гаджа Мада (каля 1290—1364 гг.), які выкарыстаў дынастычны крызіс і сімпатыі фармальнай валадаркі Трыбхуваны для здзяйснення асабістых планаў знешняй экспансіі. Ён падпарадкаваў суседнія раёны Усходняй Явы, Балі, некалькі астравоў на ўсход ад іх, дробныя дзяржавы Паўднёвай Суматры. У 1347 г. ім была заваявана саслабленая Шрывіджая. У 1357 г. Гаджа Мада атрымаў бліскучую перамогу над заходнеяванскай дзяржавай сундаў. У бітве пры Бубаце загінула ўся сям'я сундскіх манархаў. Аднак жорсткасць ваеннага лідара стала зачэпкай для канфлікта з раджам Хаямам Вурукам (1350—1389 гг.). Гаджа Мада быў адхілены ад улады і памёр пры невядомых абставінах. Тым не менш, ваенная палітыка самога Хаяма Вурука таксама не адрознівалася мяккасцю. У 1377 г. ён жорстка задушыў паўстанне на Суматры, у 1399 г. — у Сінгапуры. Гэта выклікала масавае перасяленне продкаў малайцаў на паўвостраў Малака і пашырэнне сярод іх мусульманскага ўплыву.

Пасля смерці Хаяма Вурука дзяржава была аслаблена новай хваляй дынастычнай барацьбы. У 1474 г. яна аказалася падзеленай на дзве часткі. Гэта спрыяла ўмацаванню Малакскага султаната, які манапалізаваў гандаль з арабамі, Індыяй і Кітаем, а ў канцы XV ст. дамогся адкрыцця для сваіх гандляроў партоў поўначы Явы. На самой Яве таксама пашыраўся ўплыў мусульман. У 1527 г. раджа Маджапахіта быў разгромлены султанам яванскага порта Дэмак. Дзяржава Маджапахіт канчаткова распалася.

Гл. таксама
-----------

* Тэнгеры

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Маджапахіт на Вікісховішчы |

* Memories of Majapahit Kingdom
* HISTORY Of MAJAPAHIT KINGDOM
* History & Culture of Majapahit
* Sacred Sanctuaries of the Majapahit Period