**Радаслаў Калета** (польск.: Radosław Kaleta) — польскі беларусіст, паланіст, мовазнаўца, настаўнік, выкладчык, рэдактар, загадчык кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта (з 2019 г.), cуарганізатар курсаў польскай мовы для беларусаў.

Навуковыя зацікаўленні: параўнальная лінгвістыка, перакладазнаўства, сучасныя польска-беларускія моўныя кантакты, гісторыя беларускага правапісу, культура мовы, польская і беларуская мова як замежная (глотадыдактыка), сацыялінгвістыка, лексікалогія і лексікаграфія.

Біяграфія
---------

2021 - прафесар Варшаўскага ўніверсітэта.

2019 — Варшаўскі ўніверсітэт, факультэт прыкладной лінгвістыкі, кафедра беларусістыкі, доктарская дысертацыя пра беларускую мову як замежную (на прыкладзе палякаў, якія вывучаюць беларускую) «Błędologia w glottodydaktyce białorutenistycznej» («Памылкалогія ў беларусістычнай глотадыдактыцы»). Гэта першая манаграфія, прысвечаная цалкам беларускай мове як замежнай, дзе аўтар папулярызуе тэрмін «беларусістычная глотадыдактыка» і развівае тэорыю моўных памылак, так натуральных пры вывучэнні замежных моў.

2012 — Варшаўскі ўніверсітэт, факультэт прыкладной лінгвістыкі, кафедра беларусістыкі, кандыдацкая дысертацыя «Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa» («Беларуска-польская міжмоўная аманімія», навуковы кіраўнік д.ф.н. Ніна Баршчэўская, праф. ВУ).

2009 — Варшаўскі ўніверсітэт, факультэт паланістыкі (Цэнтр польскай мовы і культуры для замежнікаў «Палонікум»), магістр, магістарская праца датычыла выкладання беларусам польскай мовы як замежнай (навуковы кіраўнік д.ф.н. Пётр Гарнцарак). Галоўныя спецыялізацыі — выкладанне польскай мовы як замежнай, карэктура і выдавецкая дзейнасць.

2007 — Варшаўскі ўніверсітэт, факультэт прыкладной лінгвістыкі і ўсходнеславянскіх філалогій, кафедра беларусістыкі, магістр (дыплом з адзнакай), тэма магістарскай працы, напісанай на беларускай мове: «Выбраныя марфалагічныя асаблівасці ў параўнанні двух правапісных стандартаў: тарашкевіцы і наркомаўкі» (навуковы кіраўнік д.ф.н. Ніна Баршчэўская). Галоўныя спецыялізацыі — выкладанне беларускай мовы (педагагічныя практыкі ў беларускім ліцэі ў Гайнаўцы, 2006 г.).

2005 — Беларуская служба Польскага радыё — журналісцкая практыка (прыклад падрыхтаванага матэрыялу)

Навуковая дзейнасць
-------------------

У 2007—2019 гг. у Польшчы, Беларусі, Літве, Чэхіі надрукавалі яго 50 артыкулаў (15 па-беларуску, 3 па-расійску), 10 рэцэнзій, 2 справаздачы, 4 манаграфіі (1 як рэдактар), 1 падручнік па беларускай мове як замежнай для палякаў (рэдакцыя), 1 водгук на аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі абароненай у БДУ.

На польскай мове выйшлі яго беларусазнаўчыя кнігі: «Беларуска-польская міжмоўная аманімія» (2014), «Польска-беларуская глотадыдактычная ляпсалогія» (2015), «Памылкалогія ў беларусістычнай глотадыдактыцы» (2018), «Папулярная беларуская граматыка для іншаземцаў» (2021). Рэдагаваў таксама манаграфію «Беларусь у навуковым дыскурсе», падручнік па беларускай мове для палякаў і кнігу «Мова, літаратура і культура Беларусі цягам стагоддзяў». З'яўляецца заснавальнікам і рэдактарам часопіса «Беларуская мова як замежная».

Прыняў удзел у 46 канферэнцыях (у тым ліку ў Беларусі, у БДУ, МДЛУ і АН, шмат разоў выступаў на пленарным пасяджэнні). У 2015 г. арганізаваў вялікую секцыю «Беларуская мова як замежная» (10 удзельнікаў) на VІ-м Міжнародным кангрэсе беларусістаў. Прайшоў стажыроўкі і чытаў гасцінныя лекцыі сярод іншага ў Беларусі, у Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы (2015), Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце (2017) і Інстытуце мовазнаўства Акадэміі Навук Беларусі (2019), а таксама ў Празе (2016) і ў Пецярбургу (2017).

У 2012—2015 гг. быў навуковым сакратаром беларусазнаўчага часопіса «Acta Albaruthenica». Рэцэнзент польскіх беларусазнаўчых часопісаў «Białorutenistyka Białostocka» і «Studia Białorutenistyczne». З 2014 г. сябра Таварыства беларускай мовы і Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў.

У 2013—2014 гг. супрацоўнічаў пры навуковым праекце кафедры беларусістыкі «Культурна-моўная спадчына Падляшша».

На кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта ініцыяваў у 2015 г. адкрыццё Майстэрні беларусістычнай глотадыдактыкі, якая выдае з 2017 г. часопіс «Беларуская мова як замежная».

14.10.2019 узнагароджаны памятным знакам У гонар 90-годдзя Інстытута мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі «за значны ўклад у распрацоўку праблем глотадыдактыкі, удасканаленне методыкі выкладання замежных моў». Узнагароду ўручыў акадэмік праф. Аляксандр Лукашанец.

Бібліяграфія
------------

* Радаслаў Калета, 2007, *Асноўныя марфалагічныя адрозненні паміж наркамаўкай і тарашкевіцай,* «Acta Albaruthenica» 2007, т. 7, с. 192—206.
* Радаслаў Калета, 2008, *Выбраныя прыклады марфалагічнай дыферэнцыяцыі паміж двума правапіснымі стандартамі беларускай мовы,* «Acta Albaruthenica» 2008, т. 8, с. 206—217
* Радаслаў Калета, 2008, *Паміраньне Гэрбэрта: маналёг пра «Эпілёг буры»*, «Arche» 2008,  № 10, с. 137—150.
* Радаслаў Калета, 2010, *Беларусь у Варшаве*, «Arche», № 4, с. 343—353.
* Радаслаў Калета, 2010, *Цяжкасці польскае мовы: памылкі беларусаў, якія вывучаюць польскую мову*, «Arche», № 4, с. 358—400.
* Радаслаў Калета, 2013, *Адрозненні паміж тарашкевіцай і наркамаўкай на прыкладзе займенніка ды лічэбніка*, «Studia i Szkice Slawistyczne» 2013, т. XII, с. 123—133.
* Радаслаў Калета, 2013, *Некаторыя асаблівасці наркамаўкі і тарашкевіцы на прыкладзе выбраных пытанняў звязаных з дзеясловам*, «Linguodidactica», т. XVII, с. 81-92.
* Радаслаў Калета, 2013, *Пра беларуска-польскіх «фальшывых сяброў пераклaдчыка»*, «Acta Albaruthenica», т. 13, с. 135—144.
* Радаслаў Калета,  2016, *Аб варыянтах раманізацыі беларускага алфавіта, якія функцыянуюць у Польшчы*, [у:] *Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі: зб. арт.*, Беларусіка=Albaruthenica 37, пад рэд. І. Э. Багдановіч, М. І. Свістуновай, БДУ, Мінск, с. 105—117.
* Радаслаў Калета, 2016, *Беларуская мова як замежная ў Польшчы і ў свеце*, [у:] *Мова — Літаратура — Культура. Матэрыялы VІІІ Міжнароднай навуковай канферэнцыі* *(да 90-годдзя прафесара Льва Міхайлавіча Шакуна), Мінск, 15-16 верасня 2016 г. У дзвюх частках*, частка 2, у аўтарскай рэдакцыі, Мінск, с. 159—165.
* 
* Радаслаў Калета, 2016, *Лексічны аналіз паланізмаў-архаізмаў у беларускай мове (на матэрыяле  беларускага* Слоўніка архаізмаў і гістарызмаў*)*, [у:] *Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці : зб. навук. арт.*, Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культ. мовы і літ-ры, Ін-т мовазнаўства імя Якуба Коласа / навук. рэд. В. М. Курцова, Н. А. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka, Беларуская навука, Мінск, с. 123—128.
* 
* Радаслаў Kалета, 2017, *Часопіс «Беларуская мова як замежная» у даследаваннях беларусістычнай глотадыдактыкі*, «Беларуская мова як замежная», № 1, с. 7-12.
* Радаслаў Калета, 2018, *Выбраныя матэрыялы па вывучэнні беларускай мовы як замежнай (1973—2017 гг.)*, «Беларуская мова як замежная», № 2, с. 26-38.
* Радаслаў Калета, 2018, *Прафесар Антаніна Абрэмбска-Яблоньска вачамі маладых пакаленняў даследчыкаў кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта*, [у:] *Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі. Да 220-годдзя з дня нараджэння Адама Міцкевіча : зб. арт. па матэрыялах міжнар. навук. канф.* / Беларус. дзярж. ун-т ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч (гал. рэд.) [і інш.] ; пад рэд. І. Э. Багдановіч, М. І. Свістуновай. — Мінск : БДУ, 2018. — 439 с.: [8] с. іл. — (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 38), с*.* 142—151.
* Радаслаў Калета, 2018, *Часопіс «Беларуская мова як замежная» як прыклад польска-беларускага супрацоўніцтва ў галіне глотадыдактыкі,* [у:] *Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі. Да 220-годдзя з дня нараджэння Адама Міцкевіча : зб. арт. па матэрыялах міжнар. навук. канф.* / Беларус. дзярж. ун-т ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч (гал. рэд.) [і інш.] ; пад рэд. І. Э. Багдановіч, М. І. Свістуновай. — Мінск : БДУ, 2018. — 439 с.: [8] с. іл. — (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 38), с. 271-279.
* навуковы рэдактар: Каліта І. Садоўская А. Старавойтава Н. *Фразеалагічны мінімум беларускай мовы: задачы і перспектывы*, Ústí nad Labem 2021.

Іншыя публікацыі даступныя ў Польскай навуковай бібліяграфіі.

Спасылкі іншых аўтараў на яго працы
-----------------------------------

На яго працы спасылаліся аўтары наступных беларускамоўных артыкулаў:

Баршчэўская Н. 2013, *Дасягненні Кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта*, «Białorutenistyka Białostocka», т. 5, с. 486—487.

Баршчэўская Н. 2017, *Польска-беларускія моўныя сувязі на працягу стагоддзяў*, «Studia Białorutenistyczne», т. 11, с. 211—223.

Барысенка В. У. 2017, *Вучэбна-метадычныя дапаможнікі па беларускай мове як замежнай. Дыяхранічны аспект*, «Беларуская мова як замежная», № 1, с. 15-22.

Капылоў І. Л. 2016, *Беларуска-польскія акадэмічныя мовазнаўчыя стасункі: гісторыя, сучаснасць і перспектывы*, [у:] *Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці. Зборнік навуковых артыкулаў*, рэд. В. Курцова, Н. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka, Мінск, с. 136—147.

Кустава В. 2010, *«Не пераймайся, мама, я ў Варшаву!..»*, «Arche», № 4, с. 333—340.

Рамза Т. Р. 2018, *Беларуская мова як замежная на філалагічным факультэце БДУ*, [у:] Е. А. Пригодич (рэд.), *Иностранные язкыки: иновации, перспективы исследования и преподавания. Материалы международной научно-практической конференции, Минск, 22-23 марта 2018 г.*, Минск, с. 51-67.

Сямешка Л. 2017, *Беларуская мова як замежная ў кантэксце сучаснай адукацыйнай парадыгмы для выкладчыкаў беларускай мовы як замежнай і спецыялістаў па рабоце з замежнымі студэнтамі*, Мінск.

Тычына М. 2009, *Pan Cogito Збігнева Гэрбэрта і Алеся Разанава: традыцыяналізм і універсалізм*, «Acta Albaruthenica», т. 9, с. 184—190.

Беларускія рэцэнзіі на яго кнігі
--------------------------------

Волкава Я. В. «Беларуская лінгвістыка» 2015, вып. 74, с. 166—167.

Свістунова М."Веснік БДУ. Серыя 4", 2016, № 2, с. 144—146.

Барысенка В. *Асаблівасці выкладання беаларускай мовы беларускамоўным навучэнцам (на матэрыяле метадычнага дапаможніка Р. Калеты «Польска-беларуская глотадыдактычная ляпсалогія»*, [у:] *Беларуска-польскія **м**оўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі: зб. арт.*, Беларусіка=Albaruthenica 37, пад рэд. І. Э. Багдановіч, М. І. Свістуновай, БДУ, Мінск 2016, с. 40-44.

Барысенка В. «Журнал Белорусского государственного университета. Филология = Journal of the Belarusian State University. Philology»  2017, № 2, с. 115—116.

Мячкоўская Н. Б. «Журнал Белорусского государственного университета. Филология = Journal of the Belarusian State University. Philology» 2017, № 3, s. 79-82.

Караткевіч І.І. „Беларуская лінгвістыка" 2020, вып. 84, с. 153.

Пераклады яго вершаў на беларускую
----------------------------------

Arche № 6 (57) — 2007. С. 201—202

Arche № 12 (63) — 2007. С. 228—232

Яго пераклады з беларускай на польскую
--------------------------------------

Верш Валярыны Куставай «Здраньцьвеюць вусны — буду вачыма гаварыць…»
Верш Максіма Багдановіча «Я хацеў бы спаткацца з Вамі на вуліцы»

Інтэрв’ю
--------

2015 СТВ — Міжнародная летняя школа беларусістыкі

2016 Канал Культура Беларускага радыё

2018 Радыё Свабода

2019 Беларуская служба Польскага радыё

2020 Беларуская служба Польскага радыё

2021 Радыё Свабода

2022 Радыё Свабода, Беларуская служба Польскага радыё, Радыё Ўнэт

Зноскі
------

1. 1 2 3  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. 1 2  Polish Science Праверана 11 лютага 2024.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97032597'></a>
3. ↑  Polish Science Праверана 21 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97032597'></a>
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. 1 2
16. ↑  Больш гл. Радаслаў Kалета, 2017, *Часопіс «Беларуская мова як замежная» у даследаваннях беларусістычнай глотадыдактыкі*, «Беларуская мова як замежная», № 1, с. 8,
17. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2023. Праверана 25 лютага 2020.
18. ↑
19. ↑
20. ↑  Больш гл. Радаслаў Kалета, 2017, *Часопіс «Беларуская мова як замежная» у даследаваннях беларусістычнай глотадыдактыкі*, «Беларуская мова як замежная», № 1, с. 7-12.
21. ↑   Архівавана 25 лютага 2020.
22. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
23. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
24. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
25. ↑
26. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 12 ліпеня 2020. Праверана 25 лютага 2020.
27. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
28. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
29. ↑
30. ↑
31. ↑
32. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
33. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
34. ↑
35. ↑
36. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
37. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
38. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
39. ↑   Архівавана 20 кастрычніка 2020.
40. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
41. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2020. Праверана 25 лютага 2020.
42. ↑
43. ↑   Архівавана 21 лютага 2020.
44. ↑
45. ↑
46. ↑   Архівавана 21 лютага 2020.
47. ↑
48. ↑  https://www.polskieradio.pl/396/7811/Artykul/2376324,%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%8F-%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D1%8B%D0%BA%D1%96-%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96-%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D1%96-%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8D%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B3%D0%BE%D0%B4-%D1%83-%D0%92%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B5
49. ↑
50. ↑
51. ↑
52. ↑
53. ↑
54. ↑
55. ↑
56. ↑
57. ↑
58. ↑