recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Наўроцкі.
**Васіль Карнеевіч Наўро́цкі** (11 лютага 1897 — 6 кастрычніка 1975) — вучоны ў галіне гігіены, прафесар (1934), акадэмік Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1960), Заслужаны дзеяч навукі Украінскай ССР (1968).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Дзедна Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1921 годзе скончыў медыцынскі факультэт Харкаўскага ўніверсітэта. У 1921—1924 гадах працаваў сельскім урачом. У 1924—1927 гадах інспектар працы ў Данбасе. З 1927 года працаваў у горадзе Харкаў ва Украінскім навукова-даследчым інстытуце гігіены працы і прафесійных хвароб, пасаду дырэктара якога займаў у 1941—1945 гадах. Адначасова з 1930 года дацэнт, з 1934 года прафесар кафедры гігіены працы Харкаўскага медыцынскага інстытута. У 1939 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Гигиена труда и техника безопасности в производствах нитро- и аминосоединений бензола». У 1942—1943 гадах В. К. Наўроцкі ў Новасібірскім інстытуце ўдасканалення ўрачоў на пасадзе загадчыка кафедры гігіены працы. З 1944 года — загадчык кафедры гігіены працы і прафесійных хвароб Украінскага інстытута ўдасканалення ўрачоў у Харкаве.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар больш за 140 навуковых прац (у тым ліку 5 манаграфій і падручніка) па гігіене працы ў хімічнай, вугальнай, горнаруднай, металургічнай прамысловасці, праблемах сілікозу, па эксперыментальна прамысловай таксікалогіі.

Сярода апублікаванага:

* Действие нитрохлорбензола на сердечно-сосудистую систему — Харьков: 2 полигр. ф-ка , 1939;
* Медико-санитарное обслуживание промышленных предприятий. — Киев, 1951;
* Гигиена труда: учебник для санитарно-гигиенических факультетов медицинских институтов. — М.: Медицина, 1967. (2-е выданне — 1974);

Таксама В. К. Наўроцкі ўзначальваў Рэспубліканскую камісію Акадэміі навук Украінскай ССР па барацьбе з сілікозам, уваходзіў у склад праўленняў Усесаюзнага і Украінскага таварыстваў гігіеністаў, быў старшынёй Харкаўскага таварыства гігіеністаў, рэдактарам рэдакцыйнага аддзела «Гігіена» 2-а выдання Вялікай медыцынскай энцыклапедыі і Малой медыцынскай энцыклапедыі.

Узнагароды і званні
-------------------

* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медалі
* Заслужаны дзеяч навукі Украінскай ССР

Зноскі
------

1. 1 2 3  БелЭн, 2000
2. 1 2 3 4 5 6  Большая медицинская энциклопедия, 1974—1989

Літаратура
----------

* Наўроцкі Васіль Карнеевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 213. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
* *Петрова З. П.* Василий Корнеевич Навроцкий — видный ученый-гигиенист / 3. П. Петрова, В. А. Огнев // Медицинская профессура СССР : материалы международной конференции, Москва, 22 мая 2015 г. / ФГБНУ «Национальный НИИ общественного здоровья им. Н. А. Семашко». — Москва, 2015. — С. 216—217. (руск.)
* Большая медицинская энциклопедия: в 30 т. (руск.) / гл. ред. Б. В. Петровский. — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1974—1989. — Т. 16.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: nlk20050161853 · VIAF: 84866852 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Леановіч.
**Васіль Леановіч** (каля 1600 — пасля 5 мая 1668) — адзін з кіраўнікоў Магілёўскага паўстання 1661 года, бурмістр месца Магілёўскага.

Біяграфія
---------

У 1633 магілёўскі купец Васіль Леановіч быў сярод «*добра месцу заслужаных*» мяшчан. У 1639 займаў пасаду райцы, з 1643 бурмістра магілёўскага.

У 1661 Васіль Леановіч прыняў удзел у паўстанні, якое пачалося з-за рабаўніцтва на рынку маскоўскімі ратнікамі магілёўскіх гандлярак. Па папярэдняй дамоўленасці з магістратам мяшчане пачалі наўмысна гучна крычаць. На такі крык бурмістр Іосіф Івановіч, узброены катаўскім мячом, з воклічам «Пара! Пара!» кінуўся секчы крыўдзіцеляў. Зазваніў брацкі звон, які таксама быў сігналам да пачатку паўстання. На дапамогу мяшчанам прыйшлі выпушчаныя імі ваеннапалонныя. Маскоўскі гарнізон амаль цалкам быў вынішчаны, выратаваліся толькі некалькі чалавек, якія, дабегшы да Рослава, паведамілі, што *«могилевские мещане… изменили… ратных людей в Могилеве всех порубили»*. У палон узялі ваявод С. С. Гарчакова, М. А. Палуэктава, стралецкага галаву С. І. Чэкіна і іншых афіцэраў. Васіль Леановіч быў абраны ў пасольства, якое даставіла палонных на сейм у Варшаву. За актыўны ўдзел у паўстанні атрымаў ад караля шляхецтва.

Апошні раз згадваецца ў дакументах 5 мая 1668.

Зноскі
------

1. ↑  Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской. — Вып. 9: [Приходо-расходная книга г. Могилева за 1692 г.; Акты, извлеченные из книг Могилевского магистрата за 1635―1646 гг.], 1878. — 546, VII с.
2. ↑  Полное собрание русских летописей. Т.35. Летописи белорусско-литовские / Сост. и автор предисл. Н. Н. Улащик. М. Наука. 1980. — С. 306
3. ↑  Акты Московского государства, изданные Императорскою Академиею наук / Под ред. Н. А. Попова, Д. Я. Самоквасова. Т. 3. — СПб. 1901. — С. 324
4. 1 2  Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской. — Вып. 10: [Приходо-расходная книга г. Могилева за 1695 г.; Акты, извлеченные из книг Могилевского магистрата за 1646―1706 гг.], 1879. — 544, VIII с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цеплякоў.
**Марцін Пантелеймонович Цеплякоў** (10.01.1918, г. Заводаўкоўск Цюменская вобласць — 30.01.1944, Гомельская вобласць) — камандзір аддзялення 467-га стралковага палка, сяржант. Герой Савецкага Саюза.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 10 студзеня 1918 года ў вёсцы Дроново цяпер Заводаўкаўскага раёна Цюменскай вобласці. З 1936 года жыў у Якуціі, працаваў на Алданских залатых капальнях.

У 1940 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію, райваенкаматам. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з лютага 1942 года. Член ВКП(б) з 1943 года. Асабліва вызначыўся ў баях за вызваленне Беларусі, пры фарсіраванні Дняпра.

У ноч на 1 кастрычніка 1943 года пад агнём праціўніка з першым дэсантам байцы аддзялення сяржанта Цеплякова пераправіліся праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц. У баі за плацдарм свае агнём прыкрывалі пераправу роты, адбіўшы 19 разлютаваных контратак праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм сяржанту Цеплякову Мартыну Панцеляймонавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Высокія ўзнагароды радзімы Герой атрымаць не паспеў. 30 студзеня 1944 года ў баі каля вёскі Зарэчча сяржант Цеплякоў загінуў. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Дуброва Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.

Узнагароджаны ордэнам Леніна.

Імем Героя названы вуліцы ў горадзе Алдане, Заводаўкаўске і ў вёсцы Дронава, дзе ў будынку школы ўстаноўлены абеліск. У пасёлку Ленінскім Алданскага ўлуса Рэспублікі Саха усталяваны помнік Героям Савецкага Саюза — алданцам Кір’янаву. П. Н. Лебядзеву А. І. Жадзейкіну М. С. Касмачэву М. М. Цеплякову М. П.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* Якутяне — Герои Советского Союза. Якутск, 2005.

Спасылкі
--------

Мартын Панцеляймонавіч Цеплякоў на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Гродзенскія губернскія ведамасці** — урадавая газета Гродзенскай губерні, якая выдавалася з 1838 па 1915. Выданне «губернскіх ведамасцяў  (руск.) (бел.» было ўведзена па ўсёй краіне царскім указам.

Газета складалася з афіцыйнай і неафіцыйнай частак, апошняя з 1891 года насіла характар ​​агульнай газеты. З 1903 па 1906 неафіцыйная частка выпускалася ў форме прыкладання, як асобная газета. У 1915 годзе газета перастала выдавацца з-за Першай сусветнай вайны.

Сярод рэдактараў газеты былі Багаяўленскі, І. Мяркевіч, І. Баброў, К. Ламінскі, Я. Іваноў, князь А. Трубяцкой, С. Гарадзецкі, І. Леановіч, А. Давідовіч, А. Шынкевіч, М. Яноўскі, А. Навумаў, В. Аляб'еў, Г. Калагрываў, Д. Мілюцін, С. Шлікевіч, Л. Саланевіч.

У газеце акрамя ведамасцяў пра даведачныя цэны на правіянт, ацяпленне, падзённую плату рабочым, перавозкі, а таксама доказных артыкулаў, абавязковых пастаноў і іншай інфармацыі друкавалася вялікая колькасць матэрыялу на розныя тэмы, у тым ліку даследаванняў, прысвечаных культуры і побыту беларусаў. У «Гродзенскіх губернскіх ведамасцях» друкаваліся такія даследчыкі, як І. Ярашэвіч, І. Прыгароўскі, Ф. Варажбіцкі, М. Дзмітрыеў, Ф. Стаўровіч, М. Доўнар-Запольскі, А. Я. Багдановіч.

Зноскі
------

1. ↑  *Черепица В*. Из статьи «Да будет услышан на Родине…»
2. ↑  *Лисовская Т*. «Гродненские губернские ведомости» как этнографический источник. Архівавана 4 сакавіка 2016. (руск.)

Літаратура
----------

* Гродненские губернские ведомости // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Библиография периодических изданий России, 1901—1916.  (руск.)
**«Гро́дзенскі дзяржа́ўны універсітэ́т імя́ Я́нкі Купа́лы»** — навукова-папулярнае выданне, напісанае С. А. Габрусевічам і Іванам Крэнем.

Змест
-----

У храналагічнай паслядоўнасці разглядаецца гісторыя ўзнікнення і развіцця Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, яго роля ў эканамічным, сацыяльным і культурным жыцці Гродзеншчыны і Беларусі. Кніга адрасуецца студэнтам, настаўнікам, выкладчыкам ВНУ, усім чытачам, якія цікавяцца гісторыяй Гродзеншчыны.

Іншыя дадзеныя
--------------

Рэцэнзентамі выдання з’яўляюцца каныдат філалагічных навук, дацэнт Т. І. Тамашэвіч, каныдат філалагічных навук, дацэнт І. В. Жук. Кніга выдадзена тыражом 4 000 экземпляраў.

Зноскі
------

1. ↑  Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Янкі Купалы **(нявызн.)**.  Kamunikat.org. Праверана 3 кастрычніка 2021.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Напалеон Орда. Гродзенскі езуіцкі калегіум
**Гро́дзенскі езуі́цкі кале́гіум** — колішняя каталіцкая навучальная ўстанова ў Гродна, якая дзейнічала ў 1625 – 1773 гг.

Калегіум складаўся з вучэбных і жылых памяшканняў, біліятэкі, аптэкі (адчынена ў 1687 г.), сада, гаспадарчых будынкаў, касцёла Св. Францішка Ксаверыя. Пабудовы калегіума займалі цэлы квартал горада.

Калегіум меў 2 аддзяленні: малодшае, якое мела 5 класаў (апошні клас быў двухгадовым) і старэйшае (3 гады навучання). Выкладаліся тыповыя для калегіума прадметы: сем вольных мастацтваў, тэалогія, класічныя мовы і іншыя. З 1667/68 навучальнага года ўсе прадстаўнікі калегіума мелі вучонае званне прафесара. 

У 1707 г. пры калегіуме была адкрыта музычная бурса, пры ёй дзейнічала капэла. У 1773 г. бурса мела 63 музычныя інструменты.

На 1773 г. калегіум валодаў 7 фальваркамі і 25 вёскамі ў Гродзенскім павеце.

Пасля скасавання ў 1773 г. ордэна езуітаў будынкі і маёмасць калегіума былі перададзены Камісіі народнай асветы, якая на яго базе стварыла акруговую школу ў Гродне. Пазней будынкі былі перададзены урадавым установам.

Вядомыя выпускнікі
------------------

* Марцін Пачобут-Адляніцкі, каралеўскі астраном Рэчы Паспалітай, матэматык.

Вядомыя выкладчыкі
------------------

* Дамінік Рудніцкі (1676-1739) — беларускі і польскі пісьменнік.

Значэнне
--------

Гродзенскі калегіум адыграў значную ролю ў пашырэнні ўплыву Каталіцкай Царквы на Беларусі, яго дзейнасць спрыяла зацвярджэнню еўрапейскай сістэмы адукацыі на Гродзеншчыне.

Зноскі
------

1. ↑  
	* *Завальнюк У. М.* Энцыклапедычны слоўнік рэлігійнай лексікі беларускай мовы / У. М. Завальнюк, М. Р. Прыгодзіч, В. К. Раманцэвіч. — Мінск, Изд-во Гревцова, 2013. — 808 с. ISBN 978-985-6954-73-6. С. 206

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гродзенскі езуіцкі калегіум
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вагнер.

**Жэ́рмэна Хэ́йнэ-Ва́гнэрэ** (лат.: Žermēna Heine-Vāgnere; нар. 23 чэрвеня 1923, Рыга, Латвія) — латышская камерная спявачка

 (лірыка-драматычнае сапрана), оперная спявачка

, педагог. Народны артыст СССР (1969). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Латвіі (1957).

Біяграфія
---------

У 1950 годзе скончыла Латвійскую кансерваторыю. У 1950—1975 гадах салістка Латвійскага тэатра оперы і балета.

Актыўна выступала як канцэртная спявачка. Гастралявала па гарадах СССР і за мяжой (Югаславія, Румынія, Балгарыя, Венгрыя, Ісландыя, Фінляндыя, Польшча, ГДР).

Выкладала ў Латвійскай кансерваторыі. Ганаровы прафесар Латвійскай музычнай акадэміі імя Я. Віталса (2000).

Дэпутат Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР 5-га склікання.

Творчасць
---------

Дасканалае вакальнае майстэрства спалучаецца ў яе творчасці з яркім драматычным талентам. Сярод партый: Банюта («Банюта» А. Калніньша), Спідола («Агонь і ноч» Я. Медыня), Гундэга («Прынцэса Гундэга» А. Скултэ), Леанора, Дэздэмона, Ліда, Тоска, Віялета («Трубадур», «Атэла», «Аіда», «Тоска», «Травіята» Дж. Вердзі), галоўныя партыі ў операх Р. Вагнера «Тангейзер», «Лаэнгрын», «Валькірыя» і інш. Выканала партыі сапрана ў 9-й сімфоніі Л. Бетховена, «Рэквіеме» Вердзі, «Асуджэнні Фаўста» Г. Берліёза і інш.

Зноскі
------

1. ↑  Гейне-Вагнер Жермена Леопольдовна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Гейне-Вагнер Жермена Леопольдовна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
3. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з латышска-беларускай практычнай транскрыпцыяй

Літаратура
----------

* Гейнэ-Вагнерэ Жэрмена Леапольдаўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Закально́е** (трансліт.: *Zakaĺnoje*, руск.: Закальное) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

Гісторыя
--------

Назва паходзіць ад *кельніка* — печы для абпалу цэглы і керамічнага посуду.

Мясцовасць заселена са старажытнасці, за 0,2 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Шведскія магілы, захаваліся 16 насыпаў вышынёй 2—2,5 м, дыяметрам 7—9 м, каля асновы іх відны раўкі; 4 насыпы вышынёй 0,8—2 м, дыяметрам 4 м знаходзяцца побач, на могілках.

Закальное належала Радзівілам, потым Вітгенштэйну.

У сярэдзіне XIX ст.[*удакладніць*: камент.] Закальноўскім маёнтку Вітгенштэйна было 3189 дзесяцін зямлі, 322 чалавекі (157 мужчын і 165 жанчын). На сялянскі двор прыпадала 10 дзесяцін ворнай зямлі і 2 дзесяціны сенакосу. Быў сядзібны дом (пабудаваны ў 1824), вінакурня, конны млын, валоўня, аўчарня, піцейны дом.

У пачатку XX ст. у маёнтку Закальное 16 двароў і 124 жыхары. У мясцовай школе вучылася 8 дзяцей, іх навучаў Іосіф Гог, пазней — святар Пётр Акаловіч і настаўнік Карп Шабернік.

У 1917 годзе 164 двары, 1084 жыхары

У 1962 годзе 128 двароў, 488 жыхароў.

Фельчарска-акушэрскі пункт, сельскі дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, сярэдняя школа (у 1995/1996 навучальным годзе — 103 вучні).

Вядомыя асобы
-------------

* Мікалай Патапавіч Кукраш (нар. 1928) — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі.
* Сяргей Патапавіч Кукраш (нар. 1942) — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі.
* Мікалай Уладзіміравіч Мікуліч (нар. 1960) — беларускі літаратуразнаўца.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Рачэнскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Рачэнь |
| Пасёлкі | 
* Астравок
* Барок
* Белы Слуп
* Беракаль
* Вішанькі
* Выння
* Горкі
* Задоншчына
* Залуг
* Зара
* Імхавы
* Катоўскае
* Крукава
* Крывортава
* Крынічнае
* Масты
* Налес
* Пагарэлка
* Падгай
* Падлескі
* Пажарышча
* Паўднёвае Волае
* Паўночнае Волае

 |
| Вёскі | 
* Асавец
* Атраднае
* Барок
* Вобчын
* Дубілаўка
* Дунцы
* Жораўка
* Закальное
* Зарэчкі
* Засмужжа
* Ляхаўка
* Новая Дуброва
* Песчанец 1
* Песчанец 2
* Слабодка
* Старая Дуброва
* Турок
* Фёдараўка

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Малевіч.
**Канстанцін Іванавіч Малевіч** (23 сакавіка 1930, вёска Замошша, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі акушэр-гінеколаг, доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Біяграфія
---------

У 1947 г. скончыў сярэднюю школу ў г. Баранавічы, у 1953 г. — лячэбны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута і на працягу чатырох гадоў працаваў галоўным урачом участковай бальніцы.

У 1957 г. паступіў у клінічную ардынатуру на кафедру акушэрства і гінекалогіі Мінскага медыцынскага інстытута.

З 1959 па 1962 гг. працаваў асістэнтам кафедры акушэрства і гінекалогіі Віцебскага, а затым Гродзенскага медыцынскіх інстытутаў. У 1964 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Прафілактыка нутрачарапных кровазліццяў ў плода», а ў 1968 г. абраны дацэнтам кафедры акушэрства і гінекалогіі Гродзенскага медінстытута.

У 1975 г. адбылася абарона доктарскай дысертацыі на тэму «Скарачальная дзейнасць маткі ў жанчын з генітальным інфантылізмам». У 1976 г. прысвоена вучонае званне прафесара.

З 1976 па 1980 гг. узначальваў кафедры акушэрства і гінекалогіі ў Цалінаградскім, затым Смаленскім медыцынскіх інстытутах. У 1980 г. абраны на пасаду загадчыка 2-й кафедры акушэрства і гінекалогіі БелДІУУ, якой кіраваў да 1998 г.
Вучнямі К. І. Малевіча абаронена 10 кандыдацкіх дысертацый.

У 1997 г. абраны Ганаровым акадэмікам Беларускай інжынернай акадэміі па секцыі «Лазерная медыцына».

З’яўляецца аўтарам (сааўтарам) 4 вынаходніцтваў і 60 рацыяналізатарскіх прапаноў, у 1986 г. узнагароджаны граматай «Выдатнік рацыяналізатарства і вынаходніцтва». Апублікаваў 295 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфіі, 5 метадычных рэкамендацый. Доўгі час быў актыўным лектарам таварыства «Веды», член Беларускага навуковага таварыства акушэраў-гінеколагаў, неанатолагаў, член спецыялізаваных навуковых Саветаў па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый пры Мінскім і Гродзенскім медыцынскіх інстытутах.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10). — С. 25.

Спасылкі
--------

* Константин Иванович Малевич(К 75-летию со дня рождения) (руск.)
**Bloomsbury Publishing PLC** (блумсберы) — адно з кніжных выдавецтваў Вялікабрытаніі, Лондан. Кнігі і аўтары «Bloomsbury» неаднаразова ўдастойваліся шматлікіх прэмій і ўзнагарод.

Пра выдавецтва
--------------

Bloomsbury Publishing PLC гэта незалежнае выдавецтва, якое знаходзіцца ў Лондане і вядома выпускам раманаў. У 1999 і 2000 яно ўдастойвалася звання «Выдавецтва года». Поспех выдавецтва ў апошнія гады звязаны, галоўным чынам, з серыяй кніг Джаан Роўлінг пра Гары Потэра.

Кампанію заснаваў у 1986 годзе Найджэл Ньютан (англ.: Nigel Newton), які раней працаваў у іншых выдавецтвах. Да 1995 года кампанія апынулася сярод афіцыйна зарэгістраваных прадпрыемстваў, якія прыносяць прыбытак 5,5 мільёна фунтаў, што дазволіла ёй асвоіць выпуск кніг у мяккіх вокладках і дзіцячай літаратуры. Правільнае ўкладанне капіталу прынесла да 1998 года яшчэ 6,1 мільёна фунтаў, дзякуючы чаму быў адкрыты амерыканскі філіял выдавецтва. У 2000 Bloomsbury набыло A&C Black PLC, а ў 2002 — Whitakers Almanack, пасля чаго былі зроблены і іншыя набыцці.

Дзіцячыя кнігі
--------------

Адзін з самых вядомых праектаў выдавецтва — серыя кніг пра Гары Потэра. На сённяшні дзень ужо выдадзена семь кніг.

Доўгі час розныя выдавецтвы адмаўляліся прымаць рукапіс кнігі «Гары Потэр і філасофскі камень». Але ў 1995 годзе «Bloomsbury» пагадзілася яе надрукаваць. Кніга выйшла тыражом усяго ў 1000 копій 26 чэрвеня 1997 года. У выдавецтве не маглі прадставіць, што простая дзіцячая казка будзе карыстацца такой папулярнасцю. Гісторыя пра Потэра імгненна стала хітом у Вялікабрытаніі, а потым і ва ўсім свеце. За чатыры гады абарачэнне выдавецтва вырасла на 143% і склала ў 2001 годзе $100 млн.

Іншыя праекты
-------------

Біяграфічная кніга «Dork Whore» Ірыса Бара

У Сеціве
--------

* Афіцыйны сайт Bloomsbury
* «Гары Потэр» на афіцыйным сайце выдавецтва Архівавана 6 жніўня 2005.

1. ↑  Legal Entity Identifier Праверана 19 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6517388'></a>
2. ↑  Companies House service Праверана 17 кастрычніка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q108302777'></a>
3. ↑  Thomson Reuters Open Perm ID — Thomson Reuters. Праверана 19 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q69297407'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1141267'></a>
4. ↑   Праверана 19 красавіка 2022.
5. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 19 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14   — Bloomsbury, 2022. — С. 200.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q568642'></a>
7. ↑  Corporate history Праверана 19 красавіка 2022.
8. ↑   — Bloomsbury, 2022. — С. 200. Праверана 17 кастрычніка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q568642'></a>
9. 1 2 3 4   Праверана 17 кастрычніка 2022.
10. ↑   Праверана 17 кастрычніка 2022.
11. ↑   Праверана 17 кастрычніка 2022.
12. ↑   Праверана 17 кастрычніка 2022.
**Боінг 747**, выпусканы амерыканскай кампаніяй Boeing, часта названы «Джамба Джэт» (англ.: Jumbo Jet), ці проста «747», — першы ў свеце далёкамагістральны двухпалубны шырокафюзеляжны пасажырскі самалёт. Першы палёт быў выкананы 9 лютага 1969 года. На момант свайго стварэння Boeing 747 быў самым вялікім, цяжкім і ёмістым пасажырскім авіялайнерам, застаючыся такім на працягу 37 гадоў, да з’яўлення A380, першы палёт якога адбыўся ў 2005 годзе.

Boeing 747 мае двухпалубную кампаноўку, пры гэтым верхняя палуба значна саступае па даўжыні ніжняй. Памеры і своеасаблівы «горб» верхняй палубы зрабілі Boeing 747 адным з найбольш вядомых самалётаў у свеце, героем дзясяткаў кінастужак і сімвалам грамадзянскай авіяцыі.

Існуе некалькі розных варыянтаў Boeing 747, большасць з якіх могуць здзяйсняць пералёты вялікай далёкасці. Рэкардсменам сярод 747 з’яўляецца Боінг аўстралійскай авіякампаніі Qantas Airways, які здзяйсніў ц 1989 годзе беспасадкавы пералёт з Лондана ў Сідней, пераадолеўшы тым самым 18 000 км за 20 гадзін 9 хвілін, не маючы на борце ні пасажыраў, ні грузу.

Нягледзячы на высокі кошт, але дзякуючы высокай эканамічнасці масавых авіяперавозак і лізінгавым схемам эксплуатацыі, гэта адзін з самых распаўсюджаных у свеце пасажырскіх самалётаў. Да верасня 2010 года было замоўлена 1527 мадэляў Boeing 747, дастаўлена 1418 самалётаў.

Аэрадынамічная схема
--------------------

* Четырохматорны турбавентылятарны нізкаплан са стралападобным крылом і аднакілявым апярэннем.

Зноскі
------

1. ↑  747 Model Orders and Deliveries data.

Гл. таксама
-----------

* Спіс авіяцыйных здарэнняў і катастроф
* Музей авіяцыі і касманаўтыкі, Парыж

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт  (англ.)
* Спіс катастроф Boeing 747  (ням.)
* Боінг 747 // National Geographic

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4162893-7 · LCCN: sh85015275 |
**Сумленныя намеры**, ці на латыні *bona fides* (*сумленныя сродкі*, *сумленна*) — маральнае сумленне, вера ў праўдзівасць ці памылковасць меркавання ці існасці меркавання, ці адносна шчырасці ці заганнасці лініі паводзін. Гэты паняцце важны ў юрыспрудэнцыі, асабліва пры выкарыстанні права справядлівасці.
На сучаснай англійскай мове паняцце "сумленныя намеры" часам выкарыстоўваецца як сінонім для чагосці, што характарызуе чалавека з дадатнага боку, збольшага, гэта варыянт прэзумпцыі невінаватасці, калі пра чалавека загадзя думаюць, што не задумляў і не жадаў нічога благога. "Пакажыце мне Вашы сумленныя намеры" можа азначаць: "Чаму я павінен давяраць Вам?
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Герман.

**Аляксандр Віктаравіч Герман** (24 мая 1915, Петраград — 6 верасня 1943, вёска Жытніца, Ленінградская вобласць) — камандзір 3-й Ленінградскай партызанскай брыгады. Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Аляксандр Герман нарадзіўся 24 мая 1915 года ў Петраградзе ў сям’і служачага. Скончыўшы сямігодку, Герман працаваў слесарам і вучыўся ў аўтабудаўнічым тэхнікуме.

У лістападзе 1933 гады Аляксандр Герман уступіў у шэрагі Чырвонай Арміі. У 1937 годзе скончыў Арлоўскае Бранятанкавае вучылішча і служыў у механізаванай брыгадзе. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны заспеў яго слухачом 2-га курса Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ.

З ліпеня 1941 г Герман служыў у разведвальным аддзеле штаба Паўночна-Заходняга фронту, а затым выступаў намеснікам камандзіра 2-й асобай партызанскай брыгады па разведцы.

З лета 1942 года маёр Аляксандр Герман — камандзір 3-й Ленінградскай партызанскай брыгады. Пад яго камандаваннем брыгада знішчыла некалькі тысяч варожых салдат і афіцэраў, пусціла пад адхон звыш трохсот чыгуначных эшалонаў, падарвала сотні аўтамашын і выратавала ад згону ў рабства трыццаць пяць тысяч савецкіх грамадзян.

Маёр Герман загінуў смерцю храбрых 6 верасня 1943 года, выходзячы з варожага акружэння ля вёскі Жытніца Наваржэўскага раёна Пскоўскай вобласці. Пахаваны на плошчы горада Валдай Наўгародскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 2 красавіка 1944 г. узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкім захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм маёру Герману Аляксандру Віктаравічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1242052607 · VIAF: 89151776771318011073 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аутка.

**Аляксандр Віктаравіч Аутка** (нар. 16 студзеня 1972, в. Гліняны Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці «Заатэхнія».

Працаваў слесарам-рамонтнікам 2-га разраду, памочнікам загадчыка свінафермы, спецыялістам па кормавытворчасці, вядучым заатэхнікам калгаса «Скідзельскі», галоўным заатэхнікам СВК «Скідзельскі», начальнікам службы па ўзнаўленні агракамбіната «Ждановічы», вядучым заатэхнікам-селекцыянерам Гродзенскага племпрадпрыемства, дырэктарам Гродзенскай кантрольна-выпрабавальнай станцыі па свінагадоўлі, першым намеснікам начальніка ўпраўлення сельскай гападаркі і харчавання Гродзенскага райвыканкама, намеснікам старшыні па жывёлагадоўлі СВК «Скідзельскі», дырэктарам прыватнага сельскагаспадарчага ўнітарнага прадпрыемства «Скідзельскае», дырэктарам філіяла «Скідзельскі» прыватнага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «Скідзельаграпрадукт», дырэктарам філіяла «Скідзельскі», першым намеснікам генеральнага дырэктара агракамбіната «Скідзельскі».

Выбіраўся дэпутатам Гродзенскага раённага Савета дэпутатаў 26, 27 і 28-га скліканняў, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

Зноскі
------

1. ↑  Аутка Аляксандр Віктаравіч
Сцяна плачу
**Сцяна плачу** (іўр.: הַכֹּתֶל הַמַּעֲרָבִי, араб. حائط البراق‎‎) — выбітнае месца, якое знаходзіцца ў Старым горадзе Іерусаліма ля падножжа заходняга боку Храмавай гары. Гэта рэшткі (485 м) старажытнай сцяны, якая атачала двор яўрэйскага Храма, і, магчыма, самае святое месца прызнанае яўрэямі за межамі Храмавай гары. Крыху больш за палову сцяны, размешчана ніжэй узроўню вуліцы і адносіцца да канца перыяду Другога Храму, па агульным меркаванні, гэтая частка была пабудавана каля 19 года да н.э. Ірадам Вялікім, але нядаўнія раскопкі сведчаць аб тым, што працы не былі завершаны да канца жыцця Ірада. Астатнія пласты былі дададзеныя пачынаючы з VII стагоддзя.

Сцяна з'яўляецца месцам яўрэйскага паломніцтва на працягу стагоддзяў; самыя раннія згадкі прывязаныя да месца ўзыходзяць да IV стагоддзя. З сярэдзіны XIX стагоддзя, розныя яўрэі спрабавалі набыць правы на сцяну ці зямлю ў непасрэднай ад яе, але ва ўсе спробы былі няўдалымі. З узнікненнем сіянісцкага руху напачатку XX стагоддзя, сцяна стала крыніцай рознагалоссяў паміж яўрэйскай суполкай і мусульманскімі рэлігійнымі лідарамі, якія былі занепакоеныя тым, што сцяна была выкарыстана для далейшых яўрэйскіх нацыяналістычных прэтэнзій да Храмавай гары і ў Іерусаліме. Успышкі гвалту ля падножжа сцяны сталі звычайнай з'явай, але ў 1930 годзе міжнародная камісія вызначыла правы мусульманаў і яўрэяў у адносінах да сцяны. Пасля араба-ізраільскай вайны 1948 года сцяна трапіла пад кантроль Іарданіі і яўрэі не мелі доступу да сцяны на працягу 19 гадоў, пакуль Ізраіль не захапіў Стары горад у 1967 годзе і праз тры дні не зруйнаваў бульдозерамі суседні стары Мараканскі квартал.

Зноскі
------

1. ↑  F. E. Peters (1984). Jerusalem. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. pp. 357–359, 394–396.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сцяна плачу
* Фонд спадчыны Сцяны плачу Архівавана 28 снежня 2007. (англ.)
* Сцяна плачу. Яўрэйская вітруальная бібліятэка (англ.)
* Фотаздымкі Сцяны плачу ў 1960-я гады Архівавана 20 жніўня 2011.

| Святыя месцы ў іўдаізме |
| --- |
|  | Месцы | 
* Зямля Ізраіля
* Краевугольны камень
* Сцяна плачу
* Храмавая гара

 |  |
| Грабніцы | 
* Грабніца Давіда
* Грабніца Іосіфа
* Грабніца прамаці
* Грабніца Рахілі
* Пячора патрыярхаў*Гл. таксама:* Спіс месцаў пахавання старазапаветных персанажаў

 |
| Чатыры святых горада | 
* Іерусалім
* Тверыя
* Хеўрон
* Цфат

 |
**Сцяг русінаў** (русін.: Флаг Русинів, Прапор Русинів, Застава Русинів) — сцяг русінаў, які быў ухвалены на 9-м Сусветным кангрэсе русінаў 23 чэрвеня 2007 года ў Сігеце (Румынія). Выкарыстоўвае панславянскія колеры, уведзеныя ў 1848 годзе ў Празе на аснове сцяга Расійскай імперыі.

Дызайн
------

Палотнішча падзеленае на сінюю, белую і чырвоную палосы ў прапорцыі адпаведна 2:1:1.

Сіні колер сімвалізуе неба, перспектыўную выяву панарамы карпацкіх гораў, спадзяванне на лепшую будучыню, разважлівасць, свежасць духу і цела, бясконцую працу. Белы — традыцыйную міралюбнасць, гасціннасць, дабразычлівасць, талерантнасць, спакой, маральную і фізічную чысціню, высокую культуру і прыродны пацыфізм русінаў. Чырвоны — ўсё жывое, прыгожае, эстэтычны ідэал русінаў, сімвал актывізацыі, праяваў здароўя чалавека.

Гл. таксама
-----------

* Герб русінаў

Зноскі
------

1. ↑  *Вилинбахов Г. В.* Государственная геральдика в России: Теория и практика

Спасылкі
--------

* Сайт русінаў Славакіі
У цэнтры Сцяны Рэфармацыі — Гіём Фарэль, Жан Кальвін, Тэадор Беза, і Джон Нокс.
Даўжыня Сцяны Рэфармацыі — 100 метраў
**Сцяна Рэфармацыі** (фр.: Monument international de la Réformation, ням.: Internationales Reformationsdenkmal) — помнік са статуй і берэльефаў, устаноўлены ў Жэневе, Швейцарыя ў гонар асноўных дзеючых асоб і падзей пратэстанцкай Рэфармацыі.

Сцяна Рэфармацыі размешчана на тэрыторыі універсітэта Жэневы, заснавальнікам якога быў Жан Кальвін, і была адкрыта ў 1909 годзе ў гонар 400-годдзя з дня нараджэння Кальвіна і 350-годдзя з даты заснавання ўніверсітэта.

У цэнтры помніка выяўлены пяціметровыя статуі чатырох галоўных дзеячаў кальвінізма:

* Тэадор Беза (1519—1605)
* Жан Кальвін (1509—1564)
* Гіём Фарэль (1489—1565)
* Джон Нокс (c.1513 — 1572)

Злева ад цэнтра размешчаны трохметровыя статуі:

* Вільгельм I Аранскі (1533—1584)
* Гаспар II дэ Каліньі (1519—1572)
* Фрыдрых Вільгельм I Брандэнбургскі (1620—1688)

Справа ад цэнтра размешчаны трохметровыя статуі:

* Роджэр Уільямс (1603—1684)
* Олівер Кромвель (1599—1658)
* Іштван Бачкаі (1557—1606)

Уздоўж сцяны, па абодва бакі ад цэнтральнай статуі, выгравіраваны дэвіз Рэфармацыі і Жэневы: *Post Tenebras Lux* (лац. *Пасля змроку святло*). На пастаменце цэнтральнай статуі выгравіравана хрыстаграма: ΙΗΣ.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Сцяна Рэфармацыі**



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 240545433 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Малчанаў.
**Барыс Міхайлавіч Малчанаў** (16 мая 1950, в. Воўчын, Высокаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 г. — галоўны архітэктар праектаў у Мінскім філіяле Саюзмашпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў г. Мінск.

Творчасць
---------

Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў будынка НДІ аптычнай прамысловасці ў Мінску (1983) і прамысловых будынкаў у Новасібірску, Растове.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Молчанов Борис Михайлович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аляксеенка.
**Барыс Леанідавіч Аляксе́енка** (23 ліпеня 1910, г. Елісаветград, цяпер Украіна — 23 верасня 1944) — беларускі акцёр.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў 1929—1931 гадах у Адэскім музычна-драматычным інстытуце імя Бетховена. Працаваў у 1-м Кіеўскім рабочым тэатры. З 1934 года ў Беларускім тэатры рабочай моладзі, з 1937 года ў БДТ-1.

Творчасць
---------

Выканаўца характарных роляў: Ясь («Кацярына Жарнасек» М. Клімковіча), Мацейка («Прымакі» Я. Купалы ў спектаклі «Вечар камедый»), Фабіа («Дурная для іншых, разумная для сябе» Лопэ дэ Вэгі) і інш.

Літаратура
----------

* Аляксеенка Барыс Леанідавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жуковіч.

**Бары́с Мікала́евіч Жуко́віч** (27 ліпеня 1874, Пружаны, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — 28 чэрвеня 1938, Ленінград, РСФСР, СССР) — расійскі архівіст, гісторык-археолаг.

Біяграфія
---------

Сын протаіерэя Мікалая Жуковіча, брат гісторыка Платона Жуковіча. Навучаўся ў Жыровіцкім духоўным вучылішчы, Літоўскай духоўнай семінарыі, Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі (1895—1899), вольным слухачом наведваў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт (1899—1901) і Санкт-Пецярбургскі археалагічны інстытут.

З 4 красавіка 1905 працаваў у канцылярыі обер-пракурора Свяшчэннага Сінода, камісіі па разборы і парадкаванні спраў, якія захоўваліся ў архіве Сіноду. З 1906 — выкладчык гісторыі ў Васілевостраўскай гімназіі Ведамства ўстаноў імператрысі Марыі, з 3 лістапада 1908 — памочнік архіварыя архіву і бібліятэкі Свяшчэннага Сінода. У 1920-я — член камісіі па апісанні спраў і дакументаў 2 Аддзялення IV секцыі Адзінага дзяржаўнага архіўнага фонду ў Петраградзе (пасля Ленінград).

Арыштаваны 22 снежня 1933 года ў Ленінградзе па справе «яўлогіеўцаў», 25 лютага 1934 прыгавораны да зняволення ў папраўчым лагеры. 19 сакавіка 1938 года ізноў арыштаваны, 11 чэрвеня прыгавораны да найвышэйшай меры пакарання. Расстраляны ў Ленінградзе 28 чэрвеня 1938 года.

Творчасць
---------

Склаў апісанні II (часткова) і III (цалкам) тамоў «Апісання архіву заходнерускіх уніяцкіх мітрапалітаў». III том друкаваўся па меры падрыхтоўкі з 1905, аднак выданне было спыненае пасля бальшавіцкага перавароту 1917 года. Далейшы лёс «Апісання» невядомы, і за савецкім часам разбор архіву давядзецца праводзіць наноў.

Браў удзел у складанні біяграфіяў некаторых заходнерускіх духоўных асоб для «Рускага біяграфічнага слоўніку». Аўтар «Паведамлення пра архіў заходнерускіх уніяцкіх мітрапалітаў» (Петраград, 1915).

Зноскі
------

1. ↑  *Щеглов Г.Э.* К истории описания и публикации документов архива западнорусских униатских митрополитов // *Вестник ПСТГУ*. — 2004. — № 3. — С. 217—218.

Літаратура
----------

* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя праваслаўныя свяшчэнна- і царкоўнаслужыцелі Беларусі 1917—1967: Энцыклапедычны даведнік: У 2 т. Т. 1. — Мн:, 2007.

Спасылкі
--------

* Архіў Аляксандра-Неўскай Лаўры і працы па яго апісанні Архівавана 24 верасня 2009. (руск.)
У інфарматыцы **літарал** — гэта спосаб запісу нязменных велічыняў у зыходным кодзе. Амаль усе мовы праграмавання маюць такі спосаб запісу для атамарных велічыняў, такіх як цэлыя, з нефіксаванай коскай, радкі і булевыя тыпы. Некаторыя таксама маюць натацыю для пералікаў і складаных значэнняў, прыкладам масіваў, структураў і аб'ектаў.

У той-жа момант зменныя велічыні альбо канстанты — гэта ідэнтыфікатары, якія могуць прымаць значэнні пэўнага тыпу літаралаў. Напрыклад: 

```
 int a=1;
 String s="cat";

```

У некаторых аб'ектна-арыентаваных мовах (такіх як ECMAScript) літаралы могуць задаваць аб'екты. Натацыя з выкарыстаннем дужак, што таксама ўжываецца для задання масіваў, ёсць тыповай для аб'ектавых літаралаў:

```
 {"cat","dog"}
 {name:"cat",length:57}

```

Метады такога аб'екта могуць апісвацца пры дапамозе функцыянальных літаралаў:

```
var newobj = {
 var1: true,
 var2: "вельмі цікава",
 method1: function () {
 alert(this.var1)
 },
 method2: function () {
 alert(this.var2)
 }
};
newobj.method1();
newobj.method2();

```

Гэткія аб'екты падобныя да ананімных класаў у іншых мовах, такіх як Java.
**Лісічка шэрая** (*Cantharellus cinereus*) — від грыбоў сямейства лісічкавых.

Апісанне
--------

Шапка дыяметрам 3-5 см, лейкападобная, лопасцевая, шэра-бура-чорная, з узростам выліньвае, край апушчаны. Мякаць тонкая, з прэсным смакам, без характэрнага паху. Пласцінкі зыходныя, шэрыя, няроўнай даўжыні, частыя, тонкія. Ножка цыліндрычная, полая, афарбавана на тон святлей чым шапка, памерам 4,0 на 0,5-0,2 см. Споры эліпсападобныя, памерам 8-10 на 5-6 мкм, бясколерныя.

Пашырэнне
---------

Лісічка шэрая на паштовай марцы Беларусі
Немаральны лясны від. Арэал ахоплівае Еўропу. На Беларусі знойдзены ў асобных раёнах. Сустракаецца ў лісцевых лясах. Пладовыя целы перыядычна ўтвараюцца ў верасні — кастрычніку.

Спасылкі
--------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · Mycobank |
Вядомыя шатландскія пісьменнікі: Роберт Бёрнс, Вальтэр Скот і Роберт Льюіс Стывенсан
**Літаратура Шатландыі** — літаратурныя творы, напісаныя ў Шатландыі і/ці шатландскімі аўтарамі. Асноўнымі мовамі шатландскай літаратуры з'яўляюцца гэльская, латынь і стараанглійская (Сярэднявечча); англійская і скотс (Эпоха Адраджэння—наш час).

Помнікі раннесярэднявечнай шатландскай літаратуры — галоўным чынам, лірычныя творы на тэмы рэлігіі (хрысціянства ці паганства), манархіі ці вайны. У сувязі з тым, што ў Раннім Сярэднявеччы кельты засялялі ўсю Брытанію, у шатландскай літаратуры прасочваецца ўплыў валійскай і брыцкай культуры; у Шатландыі, як лічыцца, было напісана адно з твораў знакамітага валійскага барда Таліесіна.

У перыяд Высокага Сярэднявечча працягвалася выкарыстанне гэльскай і латыні як літаратурных моў. Шатландскія барды актыўна супрацоўнічалі з ірландскімі; менавіта ў Ірландыі і Шатландыі ў XI—XII стагоддзях былі ўпершыню запісаны сагі фенійскага цыклу кельцкіх міфаў і легенд. Пачаў развівацца жанр хронікі, які дасягнуў росквіту ў Познім Сярэднявеччы і ў эпоху Адраджэння. Акрамя таго, Позняе Сярэднявечча адзначылася пачаткам развіцця прозаічных літаратурных жанраў.

У эпоху Адраджэння стаў папулярным пазней услаўлены Робертам Бёрнсам і Вальтэрам Скотам жанр балады; пачалі публікавацца зборнікі балад. Адным з самых вядомых і поўных паэтычных зборнікаў стала так званая «Кніга настаяцеля Лісмарскага», якая цяпер захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Шатландыі.

Новы час супаў з часам Шатландскага Асветніцтва — перыядам росквіту філасофскай і навуковай літаратуры. З'явіліся новыя жанры — напрыклад, урбаністычная лірыка. У XVIII—XIX стагоддзях жылі і дзеялі тры самых знакамітых шатландскіх пісьменніка — Роберт Бёрнс, Вальтэр Скот і Роберт Льюіс Стывенсан.

Пачатак XX стагоддзя стаў перыядам мадэрнізму, так званага Шатландскага Рэнесансу. Тым часам паэтам Х'ю Макдыярмідам быў адроджаны літаратурны скотс, таму дагэтуль шатландскія аўтары падзяляюцца на дзве асноўных групы: адны, пераймаючы Макдыярміда, пішуць на скотс, іншыя ў сваіх творах выкарыстоўваюць англійскую мову.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* The Spread of Scottish Printing: 1580—1900  (англ.)
* *John Corbett.* Language and Scottish literature. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1997. — ISBN 9780748608263. (англ.)
* *Ian Brown.* The Edinburgh History of Scottish Literature: From Columba to the Union, until 1707. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007. — ISBN 0748616152. (англ.)
* *Susan Manning.* The Edinburgh History of Scottish Literature: Enlightenment, Britain and Empire (1707—1918). — Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007. — ISBN 0748624813.  (англ.)

  

| ⛭Шатландыя паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Шатландыя»**
 |
**Барыс Мікалаевіч Суроўцаў** (19.04.1902, Кіраўская вобласць — 27.04.1944, Гомельская вобласць) — камандзір аддзялення 99-га асобнага сапёрнага батальёна 69-й Чырванасцяжнай Сеўскай стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту, старшы сяржант. Герой Савецкага Саюза.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 6 красавіка 1902 года ў горадзе Малмыж (цяпер Кіраўскай вобласці), у сям’і служачага. Скончыў 10 класаў. Вучыўся ў Кіраўскім педагагічным інстытуце. Працаваў сакратаром Малмыжскага раённага камітэта камсамола, настаўнікам. З 1935 года жыў ва ўзбекскім горадзе Самарканд, дзе працаваў загадчыкам вучэбнай часткай школы № 45.

У Чырвонай Арміі ў 1924—1927 гадах і са снежня 1941 года, закліканы Самаркандскім райваенкаматам Узбекскай ССР. У дзеючай арміі з красавіка 1942 года.

Камандзір аддзялення 99-га асобнага сапёрнага батальёна кандыдат у члены ВКП(б) старшы сяржант Барыс Суроўцаў пры фарсіраванні ракі Дняпро у раёне пасёлка гарадскога тыпу Радуль Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны 15 кастрычніка 1943 года пераправіў на лодцы на правы бераг Дняпра стралковую роту. Пасля чаго ўдзельнічаў у знішчэнні варожага дзота.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм старэйшаму сяржанту Суроцаву Барысу Мікалаевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».

Камандзір узвода старшына Суроўцаў Б. Н. загінуў у баі 27 красавіка 1944 года. Пахаваны ў горадзе Калінкавічы Гомельскай вобласці Беларусі.

Узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

Імем Героя названы школа № 45 у Самаркандзе, вуліца ў горадзе Малмыж, цеплаход. На доме, дзе нарадзіўся і жыў будучы Герой, а таксама на будынку Кіраўскага педагагічнага інстытута устаноўлены мемарыяльныя дошкі.

Літаратура
----------

* Герои Советского Саюза — кировчане. Выпуск 2. Киров, 1978.
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* *Казакова А. С.* Ими гордится Родина. Ташкент, 1961.
* *Салахутдинов Ф. Асанаў. М. Иосько. М.* Звёзды Самарканда. Ташкент, 1968.

Спасылкі
--------

Борис Николаевич Суровцев на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Кажанаўка.
**Кажанаўка** (руск.: Кожановка) — вёска ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Спірыдонавабудскага сельскага паселішча.

Гісторыя
--------

Узгадваецца з XVIII стагоддзя як рудня; да Першага падзелу ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай. Пазней — у Магілёўскай (з 1919 — Гомельскай) губерні, у тым ліку з 1861 года — у складзе Стараюркавіцкай воласці Гомельскага павета.

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

З 1923 года ў Чуравіцкай воласці Навазыбкаўскага павета; у 1929—1932 у Чуравіцкім раёне, у 1932—1939 і 1959—1988 — у Навазыбкаўскім; у 1939—1959 і з 1988 года па цяперашні час — у Злынкаўскім раёне.

У 1920—2005 гадах цэнтр Кажанаўскага сельсавета (у 1954—1959 часова ў Петрацінскім сельсавеце).

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ГКНП 13-012-2011 «Тэхнічная інструкцыя па перадачы найменняў геаграфічных аб’ектаў з рускай мовы на беларускую мову»

| ⛭ Населеныя пункты Злынкаўскага раёна |
| --- |
| Горад | 
* **Злынка**

 |  |
| Пгт | Вышкаў |
| Сёлы | 
* Азарычы
* Вялікія Шчарбінічы
* Дабрадзееўка
* Дзяніскавічы
* Лысыя
* Малыя Шчарбінічы
* Пятрацінка
* Рогаў
* Спірыдонава Буда
* Сяроўка

 |
| Вёскі | 
* Баранаўка
* Баркі
* Гута
* Зялёная Рошча
* Кажанаўка
* Карпілаўка
* Муравінка
* Пятроўка
* Сеннае
* Фёдараўка
* Шурубаўка

 |
| Пасёлкі | 
* Азярышча
* Варонава Гута
* Вербаўка
* Вілы
* Вішанкі
* Дабрынь
* Дабрынька
* Красны Камень
* Любін
* Навабежкаў
* Няцеша
* Паўлаўка
* Савічка
* Сасновы Бор
* Сафіеўка
* Свідзеркі
* Свісток
* Чэхаў
* Ялоўка

 |
**«Лакаматыва»** (харв.: Nogometni klub Lokomotiva Zagreb) — харвацкі футбольны клуб з горада Заграб. Заснаваны 1 мая 1914 года. Свае матчы праводзіць на стадыёне «Краньчавічава».

Гісторыя
--------

Клуб быў заснаваны ў 1914 годзе і ад пачатку свайго існавання знаходзіўся ў цені гарадскіх грандаў: «Граджанскі», ХАШК і «Канкордыі». Найбольш паспяховым этапам гісторыі можна лічыць пасляваенныя гады, калі каманда на працягу васьмі сезонаў з 1947 да 1955 года гуляла ў першай лізе Югаславіі. Найлепшы вынік за гісторыю югаслаўскіх чэмпіянатаў — трэцяе месца, пасля «Хайдука» і «Црвены Звезды», у 1952 годзе. У 1957 годзе «Лакаматыва» зноў пакінула элітны дывізіён і да распаду СФРЮ на найвышэйшым узроўні не выступала.

У часы фармавання незалежнага харвацкага футбола гульцы «Лакаматывы» ўдзельнічалі ў розыгрышах ніжэйшых ліг, пераважна трэцяй. Пасля вылету ў чацвёртую лігу ў 2006 годзе каманда стала фарм-клубам сталічнага «Дынама». Падобнае супрацоўніцтва станоўча адбілася на выступах нядаўняга аўтсайдара, сезон 2009/10 футбалісты пачалі ўжо ў першай лізе. Каб адпавядаць патрабаванням турніру, каманда стала праводзіць хатнія матчы на арэне «Дынама» — «Максімір». У сезоне 2012/13 «Лакаматыва» атрымала першыя медалі ў гісторыі. За некалькі тураў да канца клуб датэрмінова забяспечыў сябе срэбранымі медалямі.

Дасягненні
----------

### Югаславія

* **Чэмпіянат Югаславіі:**
	+ **3-е месца (1):** 1952

### Харватыя

* **Чэмпіянат Харватыі:**
	+ **2-е месца (2):** 2012/13, 2019/20

* **Кубак Харватыі:**
	+ **Фіналіст (2):** 2012/13, 2019/20

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт  (харв.)

| ⛭Футбольныя клубы Першай харвацкай футбольнай лігі ў сезоне 2022/2023 |
| --- |
| 
* Вараждзін
* Горыца
* Дынама
* Істра 1961
* Лакаматыва
* Осіек
* Рыека
* Славен Бялупа
* Хайдук
* Шыбенік

 |