**Стані́слаў Цяса́ра** (польск.: Stanisław Tessaro; 24 чэрвеня 1891, Бяла Падляска, Царства Польскае — 9 сакавіка 1933, Пшэмысль, Польская Рэспубліка) — польскі ваенны дзеяч, брыгадны генерал Войска Польскага, камандзір шэрагу вайсковых адзінак, у тым ліку другі кіраўнік Корпуса аховы памежжа (1929—1930).

Біяграфія
---------

Станіслаў Цясара нарадзіўся 24 чэрвеня 1891 года ў павятовым горадзе Бяла Падляска. Навучаўся ў варшаўскім рэальным вучылішчы і школе імя Вітольда Урублеўскага, якую скончыў у 1909 г. Падчас вучобы удзельнічаў у студэнцкім руху за незалежнасць: уваходзіў у таемныя самаадукацыйныя суполкі, далучыўся да школьнага страйку 1905 г. Завяршыў вышэйшую адукацыю ў львоўскай паліэхніцы на факультэце машынабудавання.

У 1909 годзе Станіслаў Цясара адным з першых увайшоў у Саюз актыўнай барацьбы, а ў наступным годзе стаў сябрам Стралковага звяза. У гэтых арганізацыях ён прайшоў усе этапы камандавання, дасягнуўшы ў 1912 г. звання афіцэра, а пасля сканчэння вышэйшага навучальнага курсу звяза атрымаў нагрудны знак «Парасон». У наступным годзе стаў камендантам акругі стралковага звязу ў Дамброўскім вугальным басейне і адным з кіраўнікоў акругі Польскай сацыялістычнай партыі, дзе выконваў сваю працу пад пазыўным «Мар’ян». Увосень 1913 года падчас аднаго з выступаў акругі ў Сасноўцы завязалася калатніна з ужываннем агястрэльнай зброі, у выніку якой Цясара быў затрыманы паліцыяй, аднак яму ўдалося збегчы з пастарунка і пакінуць Дамброву. Некаторы час пасля гэтага афіцэр узначальваў Стралковы звяз у Вільні, а ў 1914 г. — у Кракаве.

Падчас Першай сусветнай вайны Станіслаў Цясара ваяваў у складзе польскіх легіёнаў, дзе адразу стаў камандзірам другой кадравай роты, якая падпарадкоўвалася трэцяму батальёну. Неўзабаве яму было даверана кіраванне ўсім батальёнам 1-га пяхотнага палка, на пасадзе галоўнакамандуючага якога Цясара працаваў да ліпеня 1917 г. Хутка ўзрастаў ранг званняў афіцэра: 29 верасня 1914 г. ён атрымаў тытул паручніка, а менш чым праз год — капітана, што, верагодна, было звязана з атрыманым ім раненнем у бітве пад Анэліным. Пасля прысяжнага крызісу ў ліпені 1917 г. Цясара быў затрыманы і пераведзены ў мястэчка Шчыпёрна пад Калішам, дзе выконваў функцыі кансператыўнага каменданта нямецкага лагера. Знаходзячыся ў няволі, прадстаўляўся добраахвотнікам і шараговым жаўнерам легіёнаў, насіў форму сяржанта, аднак быў выкрыты і вывезены ў Германскую імперыю. Вярнуўся на радзіму толькі ў кастрычніку 1918 года і па прыбыцці стаў выконваць абавязкі каменданта восьмай акругі Польскай вайсковай арганізацыі ў Замасці. Пад канец вайны па загадзе Эдварда Рыдз-Сміглага правёў мабілізацыю ваеннапалонных у Замосцкай акрузе. Разам з прызначэннем Цясару звання маёра, якое адбылося 4 лістапада таго ж года, ён быў прызначаны начальнікам акругі «Замасць». У гэты час маёр Цясара стаў адным з арганізатараў хэлмскага пяхотнага палка, пазней пераназванага з прызначэннем 35-га нумару.

У наступныя гады служыў на пасадах камандзіра 35-га рэзервовага палка, 2-га палка 2-й пяхотнай дывізіі легіёнаў (1919—1920), другой пяхотнай брыгадай легіёнаў (1921) і трыццатай пяхотнай дывізіі ў Кобрыне (1926). У 1920 г. атрымаў званне палкоўніка, што паспрыяла ягонаму назначэнню на пасаду часова выконваючага абавязкі камандзіра 2-й пяхотнай дывізіі ў 1920—21 гадах.

16 сакавіка 1927 г. польскі прэзідэнт Ігнацы Масціцкі па прапанове маршала Юзафа Пілсудскага прызначыў Станіслава Цясару брыгадным генералам са старшынствам ад 1 студзеня 1927 г. і 12-м нумарам у адпаведным корпусе.

12 траўня 1929 г. быў звольнены з пасады камандзіра дывізіі і прызначаны кіраўніком буйнога вайсковага фармавання — Корпуса аховы памежжа, дзе працаваў да кастрычніка наступнага года, пакуль не быў адпраўлены на службу ў акруговы корпус №10 у Пшэмыслі. Прыступіў да выканання новых абавязкаў у панядзелак 10 лістапада 1930 г.

Захварэў на пнеўманію 4 сакавіка 1933 г. у сувязі з чым трапіў у вайсковы шпіталь, дзе памёр праз пяць дзён ад інфаркта міякарда. 13 сакавіка цела брыгаднага генерала было перавезена са шпітальнай капліцы ў кафедральны касцёл Пшэмысля, пасля чаго па чыгунцы дастаўлена ў Варшаву для адпявання ў гарнізонным касцёле. Пахаваны на варшаўскіх ваенных могілках 14 сакавіка 1933 года.

Памяць
------

* Імя Станіслава Цясары было прысвоена аддзяленню Стралковага звяза ў Івана-Франкоўску у міжваенны час.
* 18 кастрычніка 2018 г. пляцоўка Памежнай стражы ў Бяла Падлясцы атрымала назву ў гонар Станіслава Цясары — заслужанага камандуючага Корпусам аховы памежжа.

Узнагароды
----------

* Ордэн воінскай доблесці
* Крыж камандзіра Ордэна Адраджэння Польшчы (10 лістапада 1928)
* Крыж Незалежнасці (20 студзеня 1931 г.)
* Крыж Храбрых (чатырохкратна, 1921 г.)
* Залаты Крыж Заслугі
* Памятны медаль за войны 1918—1921 гадоў
* Медаль дзесяцігоддзя здабыцця незалежнасці (Польшча)
* Нагрудны афіцэрскі знак «Парасон»
* Дзяржаўная спартовая адзнака (1931)

Зноскі
------

1. ↑  Gnat-Wieteska, 2014, с. 7
2. ↑  Gnat-Wieteska, 2014, с. 10—11
3. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1926, с. 246
4. ↑  Spis oficerów, 1921, с. 25
5. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1927, с. 91
6. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1931, с. 1
7. ↑  Gnat-Wieteska, 2014, с. 101
8. ↑  Polska Zbrojna, 1933, с. 4
9. ↑  Gazeta Lwowska, 1937, с. 3
10. ↑  *Anna Michalska*. Uroczystości w Placówce SG w Białej Podlaskiej (польск.).  Strazgraniczna.pl (19 кастрычніка 2018). Праверана 19.06.2019.
11. ↑  Dziennik Personalny MS Wojsk, 1928
12. ↑  Zarządzenie o nadaniu Krzyża Niepodległości z mieczami, Krzyża Niepodległości oraz Medalu Niepodległości (польск.)(недаступная спасылка).  Prawo.sejm.gov.pl. Архівавана з першакрыніцы 26 сакавіка 2019. Праверана 19.06.2019.
13. ↑  Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 80
14. ↑  «Gazeta Lwowska», s. 5, Nr 230 z 6 października 1931

Літаратура
----------

* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 9 sierpnia 1926 r. Nr 31. — Warszawa, 1926.
* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 19 marca 1927 r. Nr 10. — Warszawa, 1927.
* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928. — Warszawa, 1928.
* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 28 stycznia 1931 r. Nr 1. — Warszawa, 1931.
* Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 9 sierpnia 1926 r. Nr 31. — Warszawa, 1926.
* Polska Zbrojna Nr 73 z 14 marca 1933 r.. — Warszawa, 1933.
* *Zbigniew Gnat-Wieteska.* Generał brygady Stanisław Tessaro.. — Pruszków: Oficyna Wydawnicza Ajaks, 2014. — ISBN 978-83-62046-65-2.
* «Gazeta Lwowska», s. 3, Nr 181 z 13 sierpnia 1937. — Lwow, 1937.