**О́балінец** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Свіна, за 46 км у напрамку на паўночны ўсход ад Полацка, на поўдзень ад возера Клётнае і вёскі Уладзіміраўка.

Назва
-----

Назва балцкага паходжання. Аснова «Обал-» паўтараецца ў назве возера Обаль, праз якое цячэ рака Обаль, крыху на ўсходзе ад возера Обалінец. Назва Обалінец відавочна звязаная з назвамі Обаль, але возера крыху на аддаленні.

Адпачатная балцкая форма назваў тыпу «Обаль» — *\*Abalis*, яна ж у іншым месцы дала назвы праточным азёрам Аболе і Абалікшты (сілкуюць водамі раку Дзісну), рацэ Абалянцы.

Корань *Ab-* такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу *Abula, Abuls, Abava*. Ад індаеўрапейскага *ab-*, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды. Яго фанетычны варыянт *ap-* даў заходнябалцкае прускае *ape* «рака», а варыянт *up-* — усходнябалцкае літоўскае *upė*. Ад іх — назвы рэк Вопь на Верхнім Падняпроўі, Упа на Верхнім Павоччы. «Звонкі» варыянт *ub-* даў назву прыпяцкай ракі Убарць.

Індаеўрапейскім *ab-*, з усімі яго варыянтамі, пазначалася, як мяркуецца, вада як актыўная сіла і нават воднае боства, а \**uedor-* — вада як матэрыял. Другі корань у балцкай гідраніміі ў назвах тыпу Удага, Водзьга, пруск. \**Vadanga*, літ. *Vedega, Vada*. Магчыма, гэтае размежаванне адбівалася і ў сакральных практыках з водамі ў старажытных балтаў, але сляды гэтага згубленыя.

Корань *Ab-* асабліва папулярны на Падзвінні, як у ніжнім цячэнні Дзвіны ў Латвіі, так і ў сярэднім — на поўначы цяперашняй Беларусі. Воды з азёраў Аболі і Абалікшты цякуць у дзвінскі прыток Дзісну. Воды з азёраў Абстэрна і Набіста (абедзве назвы ад асновы *\*Ab-ist-*) цякуць у дзвінскую раку Вята. Таго ж паходжання і назва ракі Обеста[ru] (на цяперашнім расійска-ўкраінскім памежжы, паміж Курскам і Чарнігавам).

Семантыка ўсіх гэтых назваў звязаная з цячэннем рэк, праточнасцю азёраў. Назвы плыткіх рэк і праточных азёраў таксама ўтвараліся ад балцкага кораня *žod-* / *žad-* (як Жодзень ці Жадунь).

Назва возера Обалінец значыць «Праточнае (возера)». Гэта пацвярджаецца і гідраграфічна (уцякае пратока з Клётнага возера, выцякае ручай у раку Свіна).

Гідраграфія
-----------

Плошча паверхні возера 0,15 км², даўжыня 0,68 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 1,67 км. Плошча вадазбору 4,5 км².

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй да 2 м. Берагавая лінія звілістая. У паўночнай частцы ў Обалінец упадае пратока з возера Клётнае, у паўднёвай выцякае ручай у раку Свіна.

Зноскі
------

1. ↑  K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.
2. ↑  H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.
3. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.
4. ↑  Karulis K. Latviešu etimoloģijas vārdnīca. Rīga, 1992, 2001. С. 1087—1088
5. ↑  A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.
6. ↑  *Топоров В. Н. Трубачев О. Н.* Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М. 1962. — С. 175.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1985. — 599 с. іл. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Витебская область. Полоцкий район: карта / Ред. В. А. Змачинская. — Мн.: Белкартография, 2012. — 5 000 экз. (руск.)
* Ліст карты N-35-24. Выданне 1980 года. (руск.)

Спасылкі
--------

* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  (руск.)
* Морфометрические параметры озер Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  (руск.)