recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Абір Аль-Сахлані** (швед. Abir Al-Sahlan; нар. 18 мая 1976, Ірак) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч іракскага паходжання, член шведскай Партыі Цэнтра, а з ліпеня 2019 года дэпутат Еўрапейскага парламента. Жыве ў Хегерстэне, у адным з раёнаў Стакгольма.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Іраку, яе бацька Абід Аль-Сахлані быў актыўным членам забароненай у Іраку камуністычнай партыі, якая выступала супраць праўлення Садама Хусейна, з-за чаго іх сям’і прыйшлося прасіць палітычнага прытулку ў камуністычнай Балгарыі ў 1977 годзе. Ім дазволілі застацца ў Балгарыі, аднак, потым яе бацька стаў афіцэрам іракскага войска супраціву і ваяваў у Курдыстане. Яна пераехала са сваёй маці ў Сірыю, у Дамаск на пару гадоў, затым адправілася ў Паўднёвы Емен, але зноў пераехала ў Балгарыю ў сувязі з грамадзянскай вайной у Паўднёвым Емене ў 1986 годзе. Пазней сям’і Абіраў паведамілі, што Абід загінуў, і пасля распаду Савецкага Саюза яна збегла ў Швецыю разам з яе дзядзькам у 1991 годзе. Неўзабаве пасля гэтага яна даведалася, што яе бацька жывы, аднак, быў узяты пад варту ў Багдадзе. Пазней іх сям’я ўсё ж змагла ўз’яднацца ў Швецыі.

Абір Аль-Сахлані вучылася ў сярэдняй школе ў Сундсвале Nacka (Internationella Engelska Skolan), дзе ў старэйшых класах яна актыўна прымала ўдзел валанцёрам у праграме «Выратуйце дзяцей», і на працягу гэтага часу яна дапамагала ў побыце дзецям-імігрантаў сваімі ўласнымі сіламі.

Аль-Сахлані вучылася ва Універсітэце Сярэдняй Швецыі (Mittuniversitetet) у Сундсвале. Мае ступень магістра інфармацыйных сістэм у Стакгольмскім універсітэце.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 8 жніўня 2021.
**Прадстаўні́к АБСЕ па свабо́дзе СМІ** — пасада па адсочванні развіцця СМІ ва ўсіх 57 дзяржавах-удзельніцах Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ). Прадстаўнік рыхтуе паведамленні пры спробах парушэнняў свабоды слова, адстойвае поўную адпаведнасць з прынцыпамі АБСЕ і абавязкамі, датычнымі свабоды слова і прэсы.

У выпадку сур’ёзных парушэнняў прадстаўнік (-ца) спрабуе наўпрост скантактавацца з дзяржавай-парушальніцай і іншымі зацікаўленымі бакамі, дае ацэнку фактам і судзейнічае ў вырашэнні праблемы.

Прадстаўнік (-ца) збірае і атрымлівае звесткі па сітуацыі са СМІ з розных крыніц, у тым ліку ад краін-удзельніц, недзяржаўных і медыйных арганізацый.

Офіс прадстаўніка знаходзіцца ў Вене і мае 15 супрацоўнікаў.

Пасада прадстаўніка па свабодзе СМІ складае адзін з чатырох міжнародных механізмаў па спрыянні свабодзе слова. Астатнія тры — Адмысловы дакладчык ААН па свабодзе слова і думкі, Адмысловы дакладчык па свабодзе слова ААД і Адмысловы дакладчык па свабодзе слова Афрыканскі камітэт па правах чалавецтва і чалавека. штогоду яны выдаюць супольны даклад з апісаннем сусветных праблем з волевыяўленнем.

Прадстаўнікі па свабодзе СМІ
----------------------------

* Фраймут Дувэ  (балг.) (бел. (Германія): 1998—2004
* Міклаш Харасці (Венгрыя): 2004—2010
* Дуня Міятавіч  (бел. (тар.)) (бел. (Боснія і Герцагавіна): 2010—2017
* Арлем Дэзір  (ням.) (бел. (Францыя): 2017—2020
* Тэрэза Рыбейру  (італ.) (бел. (Партугалія): ад 2020

Зноскі
------

1. ↑  Relatoría Especial para la Libertad de Expresión (англ.).  Organization of American States. Праверана 6 чэрвеня 2013.
2. ↑  Ernennung von Harlem Désir zum Beauftragten für Medienfreiheit der Organisation für Sicherheit und zu Zusammenarbeit in Europa (18.07.17) (ням.).  Ministerium für Europa und auswärtige Angelegenheiten. Праверана 26 мая 2020.
3. ↑  Harlem Désir (англ.). Праверана 26 мая 2020.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка
* Мандат Прадстаўніка Архівавана 6 чэрвеня 2011.
**Rzeczpospolita** — адна з буйнейшых польскіх штодзённых газет з сярэднім тыражом каля 160 тысяч экзэмпляраў, хаця некалькі гадоў таму ён дасягаў нават 260 тысяч. Назва можа быць перакладзена як «Агульная справа» ці «Рэспубліка».

Выходзіць кожны дзень, акрамя нядзелі. Друкавалася ў фармаце *broadsheet*, але 15 кастрычніка 2007 змяніла фармат выдання на *compact*. Яна прытрымліваецца больш элітарнага і сур’ёзнага іміджу, чым, напрыклад, яе саперніца — ліберальная Gazeta Wyborcza, якая мае кампактныя памеры, а таксама ўключае ў сябе элементы «жоўтай прэсы». Палітычна Rzeczpospolita з’яўляецца памяркоўна кансерватыўнай, але не на карысць якой-небудзь партыі ў межах цяперашняга палітычнага ландшафта Польшчы.

Характэрнай асаблівасцю з’яўляецца падзел газеты на тры тэматычныя секцыі з рознымі колерамі для кожнага з асноўных паздзелаў: навіны — белы, бізнэс — зялёны, юрыдычны раздзел — жоўты[*крыніца?*]. Разам з гэтымі штотыднёвымі раздзеламі існуе некалькі дапаўненняў, якія з’яўляюцца адзін ці два разы на тыдзень, яны прысвечаны такім тэмам, як аўтамабілі, кар’ера, тэлебачанне, падарожжы. Суботні выпуск газеты дапоўнены раздзелам пад назвай PlusMinus, дзе друкуюцца эсэ аб палітыцы, гісторыі і культуры, для напісання якіх часта запрашаюць вядомых аўтараў.

Стары офіс у Варшаве на плошчы Старынкевіч
У дадатак да штодзённай прававой і фінансавай справаздачнасці Rzeczpospolita часта друкуе рэйтынгі кампаній, устаноў і органаў дзяржаўнай улады і сцвярджае, што з’яўляецца самай уплывовай газетай Польшчы ў асяроддзі эканамічнай і палітычнай эліт.

Зноскі
------

1. 1 2  The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0208-9130<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12131129'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q70460099'></a>
2. ↑  Mecom — Presspublica Titles
3. ↑  Wirtualnemedia.pl Eksperci oceniają nowy format «Rzeczpospolitej»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | X |
| Тэматычныя сайты | OCLC |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кузняцоў.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Міхаіл Кузняцоў.
**Міхаіл Мікалаевіч Кузняцоў** (нар. 25 ліпеня 1940, Асіповічы, Магілёўская вобласць) — вучоны, доктар юрыдычных навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і афіцэра Чырвонай Арміі. З 1952 года да 1960 года вучыўся ў Тульскім сувораўскім ваенным вучылішчы, якое скончыў з залатым медалём. У 1960—1966 гадах вучыўся ў Маскоўскім дзяржаўным інстытуце міжнародных адносін на факультэце міжнародных эканамічных зносін. У 1966—1969 гадах — у аспірантуры МДІМА па кафедры міжнароднага права.

Пасля абароны кандыдацкай дысертацыі з 1969 года да 1971 года працаваў выкладчыкам кафедры міжнароднага права МДІМА, з 1971 года да 1972 года працаваў памочнікам Генеральнага сакратара Міжпарламенцкага саюза (г. Жэнева, Швейцарыя), з 1973 года да 1975 года працаваў намеснікам начальніка аддзела сувязей з замежнымі арганізацыямі Усесаюзнага агенцтва па аўтарскіх правах, з 1975 года да 1992 года быў старшым выкладчыкам, дацэнтам, прафесарам кафедры грамадзянскага і працоўнага права Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў. У 1989 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па юрыдычных навуках. З 1992 года працягвае працаваць прафесарам Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў па сумяшчальніцтве.

З 1999 года з’яўляўся юрыдычным кансультантам экс-прэзідэнта Югаславіі Слабадана Мілошавіча, губернатара Яраслаўскай вобласці А. І. Лісіцына, Прэзідэнта Рэспублікі Бурація Л. Патапава, Прэзідэнта Рэспублікі Горны Алтай М. І. Лапшына.

Аўтар больш чым 50 навуковых кніг і артыкулаў.

Зноскі
------

1. ↑  Кузняцоў Міхаіл Мікалаевіч (25.07.1940) **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 4 лістапада 2018. Праверана 16 лістапада 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Віславух .
**Севяры́на Віславу́х** са Скаржынскіх (польск.: Seweryna Wysłouch; 26 снежня 1869(1869-12-26), Студзенец[d], Мазавецкае ваяводства — 11 лютага 1918(1918-02-11), Кіеў) — польская грамадская дзяячка, паэтэса, пісьменніца, мастачка.

Біяграфія
---------

Паходзіла са шляхецкага роду Скаржынскіх герба «Бонча». Нарадзілася ў сям’і Альфонса Скаржынскага (1830—1907) і Севярыны з Ціхоньскіх (1838—1893).

Пісала навелы і вершы, стварыла серыю паштовак з патрэтамі нацыянальных герояў і кароткімі вершамі ўласнага аўтарства. Была адной з ініцыятарак будаўніцтва «Дому здароўя» для незаможнай моладзі. Большасць яе прац захавалася толькі ў машынапісах. Памерла ў Кіеве, куды выехала разам з дзецьмі ў вайну.

Севярына Віславух з дачкой Марыяй і сынамі Бернардам і Віктарам. Фота каля 1915 года
З мужам Антоніем Ісідорам Віславухам мелі дзевяцёх дзяцей. Муж у 1940 годзе арыштаваны ў Пярковічах, знік без вестак.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Wysłouchowie z Pirkowicz, Anna Ostrowska z domu Wysłouch

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх


| ?Севярына Віславух (пісьменніца) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Севярына са Скаржынскіх |  | Альфонс Скаржынскі[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | NUKAT: n2020205622 · VIAF: 2903150869798622190009 |
**Плошча Працы** — плошча ў цэнтральнай частцы Гомеля, на скрыжаванні праспекта Леніна і вуліцы Інтэрнацыянальнай.

Гісторыя
--------

Назву плошча атрымала ў паслярэвалюцыйныя гады ў сувязі з тым, што там была ўсталявана чыгунная статуя працоўнага, сімвалізаваўшая несакрушальную моц пралетарыяту. Скульптура была знесена з-за таго, што шкодзіла руху транспарта. У перыяд нарастання рэвалюцынага руху, плошча была месцам масовак і сходаў рабочых многіх прамысловых прадпрыемстваў і чыгуначнага вузла горада. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, тут у святочныя дні праходзілі дэманстрацыі і мітынгі працоўных.

Перасякае вуліцы
----------------

* Праспект Леніна,
* вуліца Інтэрнацыянальная.

Прылягаюць таксама вуліцы:

* Ланге,
* Працоўная,
* Кірава.

Забудова
--------

Гомельскі дзяржаўны дарожна-будаўнічы каледж
Сфарміравалася ў 1970-я гады. Функцыянальна плошча падзяляецца на 2 зоны: мемарыяльную і транспартную. На плошчы знаходзяцца грамадскія і жылыя будынкі. Паўночна-заходні бок плошчы фарміруе 4-павярховы будынак дарожна-будаўнічага каледжа (архітэктар А. Касякоў), кампазіцыйная роля якога падкрэслена партэрам з зялёнымі пасадкамі і малымі архітэктурнымі формамі. Фронт забудовы паўночна-ўсходняга і паўднёва-ўсходняга бакоў складаюць чатырох- і пяціпавярховыя будынкі з аб’ектамі гандлю і абслугоўвання ў першых паверхах. Паўднёва-заходні бок завяршае высотны корпус інстытута «Дзіпражыўмаш».

Брацкая магіла на плошчы Працы
Усходняя частка плошчы — яе мемарыяльная зона. Тут, паміж вуліцамі Ланге і Працоўнай разбіты невялікі сквер, дзе на брацкай магіле савецкіх воінаў і падпольшчыкаў, якія загінулі ў 1943—44 гг. усталяваны помнік — скульптура салдата з апушчаным сцягам, запалены Вечны агонь.

Зноскі
------

1. ↑  Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* Гомель. Энциклопедический справочник (руск.) / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1991. — 528 с. — ISBN 5-85700-054-8.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Плошча Працы (Гомель)

| Плошчы Гомеля |
| --- |
| 
Леніна · 
Паўстання · 
Перамогі · 
Пляханава · 
Працы · 
Прывакзальная
 |
Партугальская выява Аракана ў XVII ст.
**Арака́н** — гістарычная вобласць у Паўднёва-Усходняй Азіі. Уключае паўночна-заходняе ўзбярэжжа сучаснай М’янмы ад вусця ракі Наф да дэльты ракі Іравадзі. Ад асноўнай тэрыторыі М’янмы аддзелена Араканскімі гарамі. Клімат трапічны, улетку адчуваецца ўплыў мусонаў. 

Упершыню назва Аракан сустракаецца ў творах Клаўдзія Пталемея. Відавочна, яна паходзіць ад санскрыцкага слова *ракшаса* (санскр.: राक्षस), якое значыла дэманаў-людажэраў. Так у Індыі маглі называць мясцовае старажытнае насельніцтва. 

У М’янме распаўсюджана думка, што ўжо да нашай эры тут жылі тыбета-бірманскія плямёны — продкі сучасных араканцаў. Аднак яна не мае фактычных археалагічных падцверджанняў. З III — IV стст. н. э. Араканскае ўзбярэжжа знаходзілася пад моцным уплывам індыйскай культуры. Паўночны Аракан увайшоў у склад дзяржавы дынастыі Чандра, якая, паводле запісаў канца I тысячагоддзя, мела індыйскае паходжанне. Асноўнай рэлігіяй у ёй стаў будызм. Арабскія гандляры, што наведвалі Аракан з VIII ст. называлі гэту дзяржаву Рухмі. 

У XI — XIII стст. на Араканскім узбярэжжы існавала некалькі гарадоў-дзяржаў, якія выплочвалі даніну Паганскай імперыі, але не ўваходзілі ў яе склад. Пасля заняпаду Пагана ўзмацніўся ўплыў бенгальскіх валадароў. У пачатку XV ст. бірманцы захапілі Аракан. Мен Саа Мван, адзін з мясцовых князёў, збёг у Бенгалію і пры падтрымцы мясцовага султана адваяваў свае землі ў 1429 г. Ён заснаваў дынастыю Мраук-У. Створаная ёю дзяржава ў еўрапейскай гістарыяграфіі звычайна называецца Араканскім каралеўствам. 

Валадары Мраук-У падтрымлівалі зносіны як з еўрапейскімі, так і індыйскімі гандлярамі. Некаторы час яны кантралявалі дэльту Ганга, адкуль на тэрыторыю Аракана маглі перасяляцца значныя групы індаарыйскага насельніцтва, што сталі продкамі сучасных рахінджа. Разам з імі ў Аракане адбылося распаўсюджанне ісламу, аднак ніякіх пацверджанняў таму, што іслам спавядалі чальцы дынастыі Мраук-У, няма. У 1784 г. Аракан зноў быў заваяваны бірманцамі. Значная частка насельніцтва была гвалтоўна вывезена ў цэнтральную М’янму або збегла ў валоданні Брытанскай Ост-Індскай кампаніі.

У 1826 г. Аракан увайшоў у склад брытанскіх калоній. Першапачаткова ён кіраваўся з Чытагонга, але ў 1947 г. быў перададзены ў склад Бірманскай правінцыі. Пасля абвяшчэння незалежнасці Бірмы ў 1948 г. быў створаны штат Аракан, які пасля 1974 г. набыў назву Ракхайн. 

Асноўнае насельніцтва складаецца з араканцаў, якія спавядаюць будызм, і рахінджа, асноўнай рэлігіяй якіх з'яўляецца іслам. У 1942 г. 1978 г. 2012 г. 2016 — 2017 гг. паміж прадстаўнікамі дзвюх груп насельніцтва адбываліся канфлікты. Найбольш востры характар набыў апошні канфлікт, калі ад 500 000 да 800 000 рахінджа былі вымушаны стаць бежанцамі.

Спасылкі
--------

* THE ETYMOLOGY OF ARAKAN, ROHINGYA AND RAKHINE
* Arakan - Banglapedia
* Mohammed Yunus A History of Arakan (Past & Present)
* HISTORY OF ARAKAN
Паштовая марка Беларусі, прысвечаная посткросінгу.
Паштовая марка Беларусі, прысвечаная посткросінгу.
**Посткросінг** (англ.: Postcrossing) — анлайн праект, створаны для магчымасці дасылаць і атрымліваць паштоўкі з усяго свету. Дэвізам праекту з'яўляецца фраза «адсылай і атрымлівай паштоўку ад выпадковага чалавека недзе ў свеце!» (англ.: "Send a postcard and receive a postcard back from a random person somewhere in the world!") .

Ідэя праекта — абмен паштоўкамі паміж людзьмі па ўсім свеце. Удзел у посткросінгу з'яўляецца абсалютна бясплатным (не ўлічваючы кошту паштоўкі і паштовай маркі). Увогуле, абмен паштоўкай паміж двума ўдзельнікамі адбываецца толькі аднойчы (за выключэннем абмену па-за праектам).

На сакавік 2017 года ў посткросінгу ўдзельнічаюць звыш 670000 чалавек з 206 краін. За 12 гадоў існавання праекта ўсімі ўдзельнікамі было адпраўлена больш 40 мільёнаў паштовак, якія прайшлі амаль 104 мільярды кіламетраў. Найбольшую актыўнасць праяўляюць краіны Заходняй Еўропы — Германія, Нідэрланды і Фінляндыя, а таксама Расія, ЗША, Кітай і Беларусь.

2 студзеня 2014 года і ў 2017 годзе Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь выпусціла ў абарачэнне паштовую марку «Удачы ў посткросінгу!».

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя посткросінгу **(нявызн.)**.  Postcrossing.com (14 ліпеня 2005). Праверана 23 студзеня 2013.
2. ↑  Alexa Internet — 1996. Праверана 30 лістапада 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q230051'></a>
3. ↑  Стартавая старонка посткросінгу **(нявызн.)**.  Postcrossing.com. Праверана 1 лістапада 2013.
4. ↑  FAQ **(нявызн.)**.  Postcrossing.com (14 ліпеня 2005). Праверана 23 студзеня 2013.
5. ↑  Статыстыка ўдзельнікаў **(нявызн.)**.  Postcrossing.com (14 ліпеня 2005). Праверана 23 студзеня 2013.
6. ↑  Статыстыка паштовак **(нявызн.)**.  Postcrossing.com (14 ліпеня 2005). Праверана 23 студзеня 2013.
7. ↑  Удачи в посткроссинге!

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт  (англ.)
* Афіцыйны форум
* Посткросінг у Twitter  (англ.)
* Посткросінг на Facebook  (англ.)
**Земенскі манастыр Святога Іаана Багаслова** (балг.: Земенски манастир «Свети Йоан Богослов») — праваслаўны манастыр у Балгарыі, размешчаны за 60 км ад Сафіі на беразе ракі Струмы. Манастыр заснаваны ў XI стагоддзі, цяпер не дзейнічае (з 2004 года — філіял Нацыянальнага гістарычнага музея Балгарыі).

Комплекс манастыра складаецца з двух жылых будынкаў, званіцы і царквы ў гонар Іаана Багаслова (XI стагоддзе).

Царква Іаана Багаслова
----------------------

Каменная царква пабудавана ў форме куба памерам 9×9 м. Купал трымаецца на цыліндрычным барабане, упрыгожаным сляпымі аркамі. Мае чатырохсхільны дах. Усярэдзіне размешчаны масіўны каменны алтар, падлога выкладзена мазаікай з мармуру і каляровага каменя.

У 1354 годзе царква была распісана фрэскамі (ад роспісы часоў пабудовы царквы захавалася толькі выява Святой Ганны). Фрэскавы цыкл з'яўляецца помнікам самабытнага народнага сярэднявечнага мастацтва. На роспісе прадстаўлены не толькі святыя, але і кцітары царквы дэспат Дзеян і яго жонка Доя. Евангельскія сцэны напісаныя не толькі з кананічных сюжэтаў, але адлюстроўваюць апакрыфічныя гісторыі і народныя паданні (напрыклад, гісторыя падрыхтоўкі цвікоў для распяцця Хрыста).

Галерэя
-------

* Роспіс купалаРоспіс купала
* АлтарАлтар
* Феадор СтратылатФеадор Стратылат

Спасылкі
--------

* Манастыр на сайце Bulgarian Monastery Архівавана 16 жніўня 2015. (англ.)
**Стэфан Карабанка** — магілёўскі купец і дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

У XVIII ст. Магілёў, як і іншыя тагачасныя беларускія гарады, ахапіла зацятая ўнутрыцэхавая барацьба. Збяднелыя рамеснікі былі вымушаны ісці на паслугі да больш заможных цэхавікоў ці купцоў. Да гэтага іх вымушалі крайняя галеча або немагчымасць аддаць пазычаныя раней грошы. У 1740-х — 1750-х гг. багаты магілёўскі купец Стэфан Карабанка, выступаючы ў якасці скупшчыка-ліхвяра, падпарадкаваў сабе бедных мяшчан-рамеснікаў з гарбарскага, цяслярскага, кушнерскага, маслабойнага, пякарскага і іншых цэхаў. Апошнія былі павінны яму велізарныя сумы грошаў (за пазыкі злотымі і сыравінай). Не аддаўшы іх у строга вызначаны тэрмін, збяднелыя цэхавікі трапілі ў кабалу. У кошт пагашэння запазычанасцяў яны аддавалі або прадавалі ўсю сваю маёмасць (рамесныя вырабы, хаты, прылады працы) і наймаліся да Карабанкі на працу ў якасці наёмных рабочых.

З дапамогай подкупу і шматлікіх фальсіфікацый Стэфану Карабанку ўдалося атрымаць пасаду магілёўскага бурмістра. 10 снежня 1729 года ён паскардзіўся на мяшчан-кажэўнікаў Андрэя Князевіча і яго двух сыноў, Антона і Германа. Паводле слоў гарадскога кіраўніка, азначаныя рамеснікі тройчы падраджаліся зрабіць партыі па 178 пар юфтавых ботаў, аднак так і не зрабілі ніводнай пары. Карабанка патрабаваў ад іх або выканання «двайнога заказу» (356 пар), або выплаты грашыма поўнага кошту матэрыялаў і гатовага абутку. Князевічы заявілі перад магістрацкім судом аб сваёй неплацёжаздольнасці, і той перадаў бурмістру ўсю іх маёмасць (рухомую і нерухомую).

У 1740-х — 1750-х гг. абвастрылася барацьба паміж мяшчанскімі групоўкамі. Яна тычылася верхавенства ў магістраце і была даволі ўпартай і зацятай. У ход ішлі подкуп, падман, падбухторванне да бунтаў, пагрозы, забойствы і іншыя нядобрасумленныя дзеянні. Найбольш адмоўна сябе паказаў магілёўскі войт і былы бурмістр Стэфан Карабанка, які ўтрымліваў магілёўскае войтаўства на
працягу амаль усіх 1750-х гг. і нават прысвоіў сабе шляхецтва. Ён разам з набліжанымі асобамі рабаваў, забіваў і саджаў у турмы мяшчан і купцоў, тавары і маёмасць іх канфіскоўваў. Чуткі *«аб злых справах войта места магілёўскага»* дайшлі да караля Аўгуста III, які 31 снежня 1757 г. выпусціў
спецыяльны ліст, дзе забараніў дапускаць Стэфана Карабанку *«не тое, што да пасады войта, а і нават да саміх выбараў»*.

Літаратура
----------

* Мядзведзеў К. А. МАГІЛЁЎСКАЕ МЯШЧАНСТВА Ў XVIII ст.
**Універсітэт імя Джона Перд’ю ў Форт-Уэйне** (англ.: Purdue University Fort Wayne) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Форт-Уэйн у штаце Індыяна, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Вучэльня ўваходзіць у сістэму Універсітэт імя Джона Перд’ю і была заснавана 1 ліпеня 2018 года, калі яго папярэднік — *Індыянскі ўніверсітэт — Універсітэт імя Джона Перд’ю ў Форт-Уэйне* афіцыйна падзяліўся на дзве асобныя ўстановы: Універсітэт імя Джона Перд’ю ў Форт-Уэйне і Індыянскі ўніверсітэт ў Форт-Уэйне.

Структура
---------

* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж інжынерыі, тэхналогій і інфарматыкі
* Каледж візуальных і выканальніцкіх мастацтваў
* Школа бізнесу
* Школа адукацыі

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Індыяна

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
**Мiзге́я** (руск.: Мизгея) — рака ў Расіі, працякае па Тульскай вобласці, левы прыток ракі Упы. Даўжыня 43 км, плошча басейна 561 км². Сярэдні ўхіл 2,28 м/км. Бярэ пачатак за 4 км на захад ад вёскі Верхнія Дубкі, цячэ ў межах Адоеўскага і Арсеньеўскага раёнаў, утвараючы вялікія лукавіны. Упадае ў Упу каля пасёлка Прыупскi.

У сярэднім цячэнні раку перасякае аўтадарога Р139 Бялёў — Тула.

Пасля зліцця з Малой Мiзгеяй рака атрымлівае назву Вялікая Мiзгея.

Сілкаванне пераважна снегавое. Рака замярзае ў сярэдзіне лістапада, ускрываецца ў канцы сакавіка — пачатку красавіка. Разводдзе з канца сакавіка да сярэдзіны красавіка.

На рацэ Мiзгеі размешчаны вёскі Мiзгея, Малыхіна, Малае і Вялікае Касімава, Сомава, Гарбачава, Бутыркі.

Несуднаходная.

Водзяцца галавень, плотка, пячкур, карп.

Гісторыя назвы
--------------

Паводле падання, Мiзгея атрымала сваю назву яшчэ ў часы мангола-татарскай няволі, калі ў рацэ патануў хан Мiзгей.

Прытокі (км ад вусця)
---------------------

* 13 км: рака Малая Мiзгея (л)
* 15 км: рака Маловель (пр)
* 29 км: рака Нярэжда (пр)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Акант.
Кампазітная капітэль касцёла Святой Ганны ў Варшаве
**Ака́нт**, таксама **аканф** (грэч. Άκανθος) — характэрны малюнак упрыгожванняў карынфскіх і складаных капітэляў, мадульёнаў, акратэрыяў. Акантывы арнамент характэрны таксама для дэкору фрызаў і карнізаў.

Уільям Морыс. Малюнак для шпалер
Названы па аналогіі з травяністай раслінай акантам з сямейства акантывых, што расце ў Міжземнамор'і. Форма яго лісця, з некалькімі вострымі канцамі, якая нагадвае мядзведжую лапу, стала асновай для малюнка.

Матыў узнік у антычным мастацтве. У стылізаваным выглядзе шырока сустракаўся ў грэчаскай, рымскай і візантыйскай архітэктуры, мастацтве. За час свайго існавання акант як элемент арнаментыкі зведаў нямала змен, асабліва актыўна акант змяняўся ў эпоху Сярэднявечча і ў Новы час. Адрозніваюць некалькі відаў аканта: рымскі, грэчаскі, візантыйска-раманскі, гатычны і завіток аканта эпохі Адраджэння.

Зноскі
------

1. ↑  Інфармацыя з энцыклапедыі інтэр'ерных ідэй 4living.ru

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Акант (арнамент)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Праваслаўная · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4332998-6 · LCCN: sh2002000549 |
**Кідзекша** (руск.: Ки́декша) — сяло ў Суздальскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі, у складзе Селецкага сельскага паселішча. Размешчана пры ўпадзенні ракі Каменкі ў раку Нерль, за 4 км на ўсход ад Суздаля.

У Кідзекшы захаваўся архітэктурны ансамбль XII—XVIII стагоддзяў, які ўключае ранні помнік уладзіміра-суздальскага дойлідства, першую белакаменную пабудову Паўночна-Усходняй Русі — царкву Барыса і Глеба (1152 год, моцна перабудавана ў XVII стагоддзі, фрэскі XII стагоддзя), кубічны аднагаловы трохапсідны храм, манументальнае крапасное аблічча якога яшчэ блізкае да збудаванняў Ноўгарада і Пскова. Пазней да яго дадаліся помнікі, характэрныя для суздальскага дойлідства: Святыя вароты (канец XVII — пачатак XVIII стагоддзяў), якія вялі да спуску на раку, цёплая царква Святога Стэфана (1780), шатровая званіца (XVIII стагоддзе).

Царква Барыса і Глеба з 1992 года з’яўляецца складовай часткай аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА «Белакаменныя помнікі Уладзіміра і Суздаля».

| Залатое кальцо Расіі |
| --- |
| 
* Масква
* Сергіеў Пасад
* Аляксандраў
* Пераслаўль
* Растоў
* Яраслаўль
* Кастрама
* Іванава
* Суздаль
* Кідзекша
* Багалюбава
* Уладзімір

Дадатковыя пункты
Барысаглеб
Гарахавец
Гусь-Хрустальны
Калязін
Мурам
Нерахта
Палех
Плёс
Рыбінск
Тутаеў
Угліч
Улейма
Юр’еў-Польскі
 |
**Падольскае ўзвышша** — узвышша на паўднёвым захадзе Украіны. Распрасціраецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Вышыні ад 380—320 м на паўночным захадзе да 220—130 м на паўднёвым усходзе. Найвышэйшы пункт — гара Камула (471 м). Разам з Валынскім узвышшам часта аб’ядноўваецца ў Валынска-Падольскае ўзвышша.

Падольскае ўзвышша размешчана на левым беразе Днястра, у межах Львоўскай, Цярнопальскай, Хмяльніцкай, Івана-Франкоўскай, Вінніцкай і часткова Адэскай абласцей, а таксама паўночна-ўсходніх раёнаў Малдовы.

На паўночным захадзе Падольскае ўзвышша абрываецца ў бок раўнін Малога Палесся стромкім уступам вышынёй да 200 м. На паўночным усходзе Падольскае ўзвышша мяжуе з Прыдняпроўскім узвышшам. Гэтая мяжа ўмоўна праходзіць па даліне Паўднёвага Буга. На паўднёвым захадзе ўзвышша мяжуе з Перадкарпаццем, у асноўным па даліне Днястра. На паўднёвым усходзе Падольскае ўзвышша плаўна зніжаецца і мяжуе з Прычарнаморскай нізінай.

Літаратура
----------

* Кошик Ю. О. Подільська височина // Географічна енциклопедія України. — Том 3. / Редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К.: «Українська Радянська Енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1993. — С. 52.
* Мала гірнича енциклопедія. В 3-х т. / За ред. В. С. Білецького. — Донецьк: Донбас, 2004. — ISBN 966-7804-14-3.
**Душэ́ты** (груз. დუშეთი) — горад у Грузіі, у рэгіёне Мцхета-Мтыянеты. Адміністрацыйны цэнтр Душэцкага муніцыпалітэта. Статус горада афіцыйна абвешчаны ў 1801 годзе. Насельніцтва 6167 чал. (2014 гг.).

Геаграфія
---------

Горад размешчаны ў Душэцкай упадзіне ў перадгор’ях Вялікага Каўказа, па абодва бакі маленькай горнай ракі Душэтысхеві, 900 м над узроўнем мора. Акрамя самога горада, Душэцкі муніцыпалітэт уключае некалькі вёсак гістарычнай акругі Пхові (Пшаві і Хеўсурэты). Душэты размешчаны за 33 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Мцхета (лінія Тбілісі—Хашуры) і ў 7 км ад Ваенна-Грузінскай дарогі.

Гісторыя
--------

Герб Душэты, створаны і зацверджаны ў 1875 годзе, выкарыстоўваўся ў часы Расійскай імперыі
Душэты ўпершыню згадваецца ў грузінскіх тэкстах у 1215 годзе. У XVII ст. тут была рэзідэнцыя горных валадароў — Арагвійскіх князёў, чыё непадпарадкаванне Грузінскай кароне выклікала неаднаразовыя ўварванні і спусташэнні горада царскімі войскамі. З прычыны ліквідацыі княства ў 1740-х гадах, Душэты перайшоў пад царскае кіраванне, аднак значна заняпаў. У 1756 годзе атрымаў статус феадальнага горада, а ў 1802 годзе, пасля расійскай анексіі стаў цэнтрам ізноў Душэцкага павета. Душэты і яго наваколлі сталі месцам беспарадкаў падчас рэвалюцыі 1905, сялянскага паўстання 1918 года і ўзброеных сутыкненняў Жнівеньскага паўстання 1924 года супраць савецкай улады. Пры савецкай уладзе горад быў цэнтрам харчовай і лёгкай прамысловасці, аднак пацярпеў ад эканамічнага заняпаду і адтоку насельніцтва ў пост-савецкі перыяд. Цяпер большасць людзей працуе ў сферы абслугоўвання (банкі, школы, СТА, крамы), а таксама ў натуральнай сельскай гаспадарцы.

Інфраструктура і славутасці
---------------------------

У горадзе ёсць кансервавая і малочная фабрыкі, прадпрыемствы харчовай прамысловасці, навучальныя ўстановы і культурныя ўстановы (тэатр, краязнаўчы музей, Душэцкая геафізічная абсерваторыя). У горадзе захавалася царква Св. Георгія (IX—X ст.), будынак служачых (XVII ст.), палац-крэпасць Чылашвілі (XVIII ст.). Вакол горада ёсць таксама некалькі гістарычных і рэкрэацыйных месцаў, як замак Анануры і возера Базалеты. У Душэты размешчана рэзідэнцыя Цылканскай і Душэцкай епархіі.

Зноскі
------

1. ↑  Геаграфічныя назвы Рэспублікі Грузія
2. ↑  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 **(нявызн.)**.  საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). Праверана 6 სექტემბერი 2016.
3. ↑  Ethnic composition of Georgia 2014
4. ↑  Напісанне **Душэты** паводле Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Душэты
* «Душэты»(недаступная спасылка) — ВСЭ
* Апісанне горада Душэты
**Сымен** (амх.: ሰሜን ተራራ) — горны хрыбет у паўночнай частцы Эфіопскага нагор’я на паўночны ўсход ад Гондэра. Назва мясцовасці на амхарскай мове азначае «поўнач». Вышэйшы пункт — гара Рас-Дашэн вулканічнага паходжання. Яе вышыня над узроўнем мора па розных крыніцах ацэньваецца ад 4533 м да 4620 м. Гэта найвышэйшы пункт Эфіопіі і чацвёрты ў Афрыцы.

З-за вышыннасці, Сыменскія горы — адно з нямногіх месцаў у Афрыцы, дзе снег выпадае рэгулярна. Сымен складаецца з плато, падзеленымі далінамі і з вяршынямі. Падобную геалагічную будову ў Афрыцы маюць Драконавыя горы на поўдні кантынента. Частка тэрыторыі плошчай 22,5 тыс. га ў 1969 годзе была адведзена пад нацыянальны парк Горы Сымен, які ў 1978 г. стаў аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Спасылкі
--------

* Simien Mountains National Park
* TREKKING THE SIMIEN MOUNTAINS: INSIDE ETHIOPIA’S DYING WORLD HERITAGE SITE
**Дынастыя Ся** (кіт.: 夏朝) — легендарная старажытная дзяржава на тэрыторыі паўночнага Кітая, якая магла існаваць у канцы 3 тысячагоддзя да н. э. — сярэдзіна 2 тысячагоддзя да н. э.

Крыніцы
-------

Звесткі пра дынастыю Ся дайшлі дзякуючы кітайскай літаратуры III — I стст. да н. э. у тым ліку дзякуючы рукапісам Сымы Цаня. Згодна традыцыйнай кітайскай храналогіі, 17 манархаў-ванаў, прадстаўнікоў дынастыі, кіравалі прыкладна 400 гадоў дзесьці ў прамежку 3 тысячагоддзя да н. э. — сярэдзіна 2 тысячагоддзя да н. э. Сучасныя даследчыкі атаясняюць дзяржаву дынастыі Ся з археалагічнай культурай Эрлітоу.

Падзеі
------

Фарміраванне дзяржавы дынастыі Ся звязваюць з племем хуася (кіт.: 華夏, літаральна «прыгожыя вялікія людзі» або «вялікія людзі ў каляровай вопратцы»), якія насялялі рэчышча Хуанхэ і традыцыйна разглядаюцца як прамыя продкі сучасных кітайцаў. Вялікі Юй, прадстаўнік хуася, утаймаваў сусветны патоп і кіраваў апошнія гады свайго жыцця як імператар. Заснавальнікам дынастыі Ся лічыцца яго сын Цы.

Першыя ваны вялі актыўную ваенную палітыку ў дачыненні да суседзей. Аднак гэта прывяло да збяднення насельніцтва і згубы даверу ў дачыненні да нашчадкаў Вялікага Юя. Пяты ван Сян быў забіты па загаду свайго вайскавода Хань Чжо. Яго цяжарная ўдава здолела выратавацца і нарадзіла сына Шаа Кана. Калі Хань Чжо даведаўся пра яго існаванне, Шаа Кан быў вымушаны збегчы ў паўночнае племя, дзе ўзяў шлюб з дачкой мясцовага валадара і, галоўнае, атрымаў у падарунак вялікі надзел зямлі з падданымі. Тут ён вучыўся кіраванню гаспадаркай і людзьмі. Дзякуючы падтрымцы іншых уцекачоў ён сфарміраваў сваё войска. Супраць яго выступілі сыны Хань Чжо, але былі разбіты. Сам узурпатар скончыў жыццё самагубствам. Шаа Кан узнавіў дынастыю Ся. Яму прыпісваюць стварэнне прыдворнага культу продкаў і справядлівае кіраванне.

Цзэ, апошні ван дынастыі Ся, праславіўся жорстасцю, пераследам незадаволеных і рознымі дзівацтвамі, накшталт стварэння возера з віна, катаннямі на шыях прыдворных, сексуальнымі і алкагольнымі злоўжываннямі. Яго кіраванне было саслаблена прыроднымі катастрофамі. У выніку Цзэ быў зрынуты намеснікам Танам, што заснаваў новую дынастыю Шан.

Спасылкі
--------

* Xia Dynasty - World History Encyclopedia
* The Xia Dynasty (2070–1600 BC) - China Highlights
* Imperial China's Dynasties - National Geographic Society Архівавана 3 сакавіка 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1101487100 · VIAF: 4215150325580810090008 |
**Thymus altaicus** — від раслін сямейства ясноткавыя (*Lamiaceae*), распаўсюджаны ў Сярэдняй Азіі і Сібіры: Сіньцзян, Манголія, Казахстан, Расія.

Батанічнае апісанне
-------------------

Сцяблы ад ляжачых да ўзыходных; вегетатыўныя парасткі прыўздымаюцца або ляжаць, апушаныя; урадлівыя галіны узыходныя, пераважна 4-8 см, субголыя або апушаныя ніжэй суквеццяў, з 2-4 міжвузеллямі. Лісце ад даўгавата-эліптычнага да яйцападобнага, радзей зваротнаяйцаватае, 5-10 × 1-3 мм, голае, палі цэлыя, рассеяна раснічастыя на аснове, вярхушка ад тупой да вострай.

Суквецце галоўчатае. Кветаножка 1-4 мм, шчыльна апушаная. Чашачка званочкавая, 3,5-4,5 мм, аснова валасістая, верхняя частка голая; зубчыкі верхняй губы, ад субтрохвугольных да ланцэтных, пакрытыя жорсткімі валасамі. Вяночак чырвона-пурпурны, 5,5-6,5 мм, апушаны. Цвіце ў ліпені-жніўні.

Распаўсюджанне
--------------

Пашыраны ў Сярэдняй Азіі і Сібіры: Сіньцзян, Манголія, Казахстан, Расія (Алтай, Бурація, Чыта, Іркуцк, Краснаярск, Тува).

Насяляе берагі ручаёў, травяністыя ўчасткі, шчабністыя ўчасткі.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. 1 2 3  Flora of China **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 грудня 2021. Праверана 16.10.2018.  (англ.)
4. ↑  The Plant List **(нявызн.)**. Праверана 16.10.2018.  (англ.)
5. ↑  Plants of the World Online — Kew Science **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 17 квітня 2022. Праверана 16.10.2018.  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | GBIF · iNaturalist · IPNI · NCBI · POWO · The Plant List · WFO · Флора Кітая |
"Інтэрнэт рэчаў" злучае прыстасаванні і аўтамабілі абсталяваныя электроннымі датчыкамі праз Інтэрнэт.
**Інтэрнэт рэчаў** (англ.: Internet of Things, *IoT*) — канцэпцыя вылічальнай сеткі фізічных аб'ектаў (*«рэчаў»*), абсталяваных убудаванымі тэхналогіямі для ўзаемадзеяння адзін з адным ці з навакольным асяроддзем, якая разглядае арганізацыю такіх сетак як з'яву, здольную перабудаваць эканамічныя і грамадскія працэсы, выключальнае з часткі дзеянняў і аперацый патрэбу ўдзелу чалавека.

Канцэпцыя сфармулявана ў 1999 годзе як асэнсаванне перспектыў шырокага ўжывання сродкаў радыёчастотнай ідэнтыфікацыі для ўзаемадзеяння фізічных аб'ектаў паміж сабой і з вонкавым асяроддзем. Напаўненне канцэпцыі «інтэрнэту рэчаў» шматстайным тэхналагічным зместам і ўкараненне практычных рашэнняў для яе рэалізацыі пачынальна з 2010-х гадоў лічыцца ўзыходным трэндам у інфармацыйных тэхналогіях, перадусім, дзякуючы паўсюднаму распаўсюду бесправодных сетак, з'яўленню воблачных вылічэнняў, развіццю тэхналогій міжмашыннага ўзаемадзеяння, пачатку актыўнага пераходу на IPv6 і засваенню праграмна-канфігураваных сетак.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Of Things (англ.). *Gartner IT glossary*.  Gartner (5 мая 2012). — «The Internet of Things is the network of physical objects that contain embedded technology to communicate and sense or interact with their internal states or the external environment.»  Архівавана з першакрыніцы 24 студзеня 2013. Праверана 30 лістапада 2012.
2. ↑  *Hung LeHong, Jackie Fenn*. Key Trends to Watch in Gartner 2012 Emerging Technologies Hype Cycle (англ.). *Forbes* (18 верасня 2012). Архівавана з першакрыніцы 24 студзеня 2013. Праверана 30 лістапада 2012.

Спасылкі
--------

* Сумесная навукова-даследчая лабараторыя тэхналогій інтэрнэту рэчаў створана на факультэце прыкладной матэматыкі і інфарматыкі БДУ пры ўдзеле кампаніі ZTE і НАН Беларусі Архівавана 18 кастрычніка 2017.
**Ні́нгал**, **Ні́нгалды** («вялікая панна») — багіня шумерскай міфалогіі, лічылася жонкай бога Наны.

Згодна з міфалагічнымі уяўленнямі шумераў, Нінгал з’яўлялася дачкой вялікага бога Энкі і багіні Нінгікугі, заступніцы багністай краіны Мора, насельніцтва якой здаўна займалася жывёлагадоўляй. Магчыма, таму ў пазнейшы час Нінгал была заручана вернікамі з Нанай, заступнікам жывёлагадоўцаў.

Першапачатковыя функцыі Нінгал не вядомы. Аднак у перыяд трэцяй дынастыі Ура яна стала разглядацца як адна з вышэйшых багінь месапатамскага пантэона, часцяком выяўлялася як вочы з каштоўных камянёў. Некаторыя даследчыкі бачаць у гэтым намёк або на ўменне багіні прадбачыць будучыню, або на ўдзел у замагільным судзе душ памерлых. Імем Нінгал карысталіся падчас клятвы.

За межамі Шумера культ Нінгал быў распаўсюджаны ў іншых частках Месапатаміі, яе шанавалі хурыты, хеты і арамеі.

Спасылкі
--------

* Ningal: The Mesopotamian Goddess Awakening Female Mysticism
* Nanna — Ancient History Encyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Анат** (іўр.: ענת) — заходнесеміцкая багіня вайны, культ якой у старажытнасці быў распаўсюджаны ў Ханаане і Сірыі. Шанаванне Анат аказала моцны ўплыў на фарміраванне культа Астарты. 

Імя Анат упершыню сустракаецца ў угарыцкіх тэкстах каля 1400 г. да н. э. Мяркуецца, што магла быць засведчана ў Егіпце як Анат-эй яшчэ раней каля 1800 г. да н. э. У 1 тысячагоддзі да н. э. шанавалася пераважна арамеямі і хананеямі. Імя Анат сустракаецца ў тэкстах, знойдзеных на тэрыторыі сучасных Сірыі, Турцыі, Лівана, Кіпра, Ізраіля, Егіпта. У Ізраілі захаваліся тапонімы з імям Анат і асабістае жаночае імя Анат. 

Ва ўгарыцкіх тэкстах выступала як маладая дзяўчына і адначасова суровы воін, які ў баі бязлітасна забівае ворагаў і ператварае іх галовы ў сваю здабычу. Забойствы мелі рытуальны характар, паколькі пасля заканчэння вайны Анат павінна была прайсці абрады ачышчэння ў храме. У пазнейшых запісах іўдзейскіх пасяленцаў Элефанціны ўзгадвалася багіня Анат-Яху, жонка бога Яхвэ.

Спасылкі
--------

* Anath: Bible
* Anath - Brooklyn Museum
**Дом па вуліцы Леніна, 6 і 8** — жылы дом у Мінску, уваходзіць у ансамбль забудовы вуліцы Леніна. Пабудаваны ў 1947—1954 гг. з цэглы па праекце архітэктара Г. Заборскага, які жыў у гэтым доме, пра што сведчыць мемарыяльная дошка.

Архітэктура
-----------

Уваход у краму
Мемарыяльная дошка Георгію Заборскаму
Вырашаны ідэнтычна дамам 3, 4, 5. Пяціпавярховы будынак завершаны развітымі карнізамі на фігурных кранштэйнах, накрыты вальмавымі дахамі, якія падкрэслены дэкаратыўным парапетам-балюстрадай. Першы паверх, дзе размешчаны прадпрыемствы гандлю і бытавога абслугоўвання, вырашаны ў выглядзе аркатурнай каланады з ружова-шэрага граніту. У пралётах паміж калонамі — вялікія арачныя аконныя праёмы. Сцены верхніх жылых паверхаў абліцаваны тэракотавай пліткай. 2-і і 3-і паверхі падзелены развітай гарызантальнай цягай з фрызам з буйных тэракотавых плітак, аздобленых раслінным арнаментам. 3-і і 4-ы паверхі аформлены навяснымі балконамі і ордарным дэкорам.

Злучаны з домам № 4 дадатковым аб’ёмам з арачным праездам. Верхнія паверхі дадатковых аб’ёмаў заглыблены і завершаны трохвугольнымі шчытамі з дэкаратыўнымі вазамі. На іх фасадных плоскасцях багаты ляпны дэкор.

Літаратура
----------

* *Т. В. Габрусь.* 133. Забудова вуліцы Леніна // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па вуліцы Леніна, 6 і 8 (Мінск)
**Квінт Фабій Максім Кунктатар** або **Квінт Фабій Максім Верукоз** (лац.: Quintus Fabius Maximus Cunctator або лац.: Quintus Fabius Maximus Verrucosus; памёр у 203 годзе да н. э. Рым, Рымская рэспубліка) — старажытнарымскі ваеначальнік і палітычны дзеяч консул (у 233, 228, 215, 214 і 209 гадах да н. э.). У 233 годзе да н.э. э. атрымаў перамогу над лігурамі. Да пачатку Другой Пунічнай вайны быў адным з самых уплывовых палітыкаў рэспублікі; верагодна, менавіта ён аб’явіў у 218 годзе вайну Карфагену ад імя Рыма.

Выступаў за асцярожную тактыку ў барацьбе з Ганібалам. У якасці дыктатара ўзначаліў рымскае войска ў 217 годзе, пазбягаў вялікіх бітваў і імкнуўся наносіць шкоду ворагу, дзейнічаючы на ​​яго камунікацыях і выкарыстоўваючы тактыку «выпаленай зямлі». Такім самым чынам ён дзейнічаў і ў кампаніях 215 і 214 гадоў у якасці консула. Вынікам стала істотнае паслабленне арміі Ганібала і звужэнне тэрыторыі, якую кантралявалі карфагеняне ў Італіі.

Апошняе дзесяцігоддзе свайго жыцця (213—203 гады да н. э.) Квінт Фабій правёў пераважна ў Рыме, з’яўляючыся адным з самых уплывовых сенатараў. Ён няўдала супрацьдзейнічаў Публію Карнелію Сцыпіёну (у будучыні Афрыканскаму), які настойваў на больш актыўных дзеяннях супраць Карфагена.

Антычныя аўтары, пачынаючы з Квінта Энія, прыпісвалі Квінту Фабію выключныя заслугі ў Другой Пунічнай вайне: было распаўсюджана меркаванне, што менавіта «марудлівасць» Квінта Фабія выратавала Рым.

Зноскі
------

1. ↑  Q. Fabius (116) Q. f. Q. n. Fal.? Pup.? Maximus Ovicula Verrucosus Cunctator // Digital Prosopography of the Roman Republic Праверана 29 чэрвеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q100166489'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лук’янец.

**Сцяпан Валяр’янавіч Лук’янец** (нар. 8 студзеня 1940, в. Гулі, Мядзельскі раён, Мінская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматызацыі вытворчых працэсаў. Кандыдат тэхнічных навук (1972), прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматыка і тэлемеханіка», кваліфікацыя «Інжынер-электрык», 1965; аспірантура, 1970).

Працаваў у Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (1995—1998, начальнік навукова-метадычнага аддзела), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1965—1995 і з 1998, прафесар кафедры сістэм кіравання, у 1987—1995 — загадчык кафедры, 1973—1974 — дэкан вячэрняга факультэта, 1998—1999 — дэкан факультэта інфармацыйных тэхналогій і кіраванняй, 1974—1979 — прарэктар па навуковай рабоце, 1979—1985 і 1999—2000 — прарэктар па вучэбнай рабоце, 2000—2006 — першы прарэктар).

Навуковыя інтарэсы: электрамагнітныя ўстройствы аўтаматыкі; аўтаматыка і кіраванне ў тэхнічных сістэмах; тэорыя аўтаматычнага кіравання; мадэляванне ў праектаванні складах сістэм; дыстанцыйная адукацыя.

Узнагароды
----------

Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2001) і інш.

Бібліяграфія
------------

* Исследование маломощных электроприводов накопителей на магнитной ленте : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.198 / С. В. Лукьянец. ― Минск, 1972.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Лукьянец Степан Валерьянович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники : история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). — Минск, 2004. — С. 84—86.
* Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история и современность (1964—2014 гг.). — Минск : БГУИР, 2014. — 878 с. — Текст : электронный. — URL:
**Вінсенскі ўніверсітэт** (англ.: Vincennes University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая месціцца ў горадзе Вінсенс у штаце Індыяна, ЗША.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Вучэльня заснаваная ў 1801 годзе як Акадэмія Джэферсана, яна з'яўляецца старэйшай дзяржаўнай вышэйшай навучальнай установай у Індыяне. Яна заставалася адзіным дзяржаўным чатырохгадовым дзяржаўнай ВНУ ў Індыяне да заснавання Індыянскага ўніверсітэта ў 1820 годзе. У 2005 годзе ўніверсітэт пачаў надаваць ступені бакалаўра.

Структура
---------

* Каледж бізнесу і дзяржаўнай службы
* Каледж наук пра здароўе і дзейнасць чалавека
* Каледж гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук, інжынерыі і матэматыкі
* Каледж сацыяльных навук, выканальніцкага мастацтва і камунікацый
* Каледж тэхналогій

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Індыяна

Заўвагі
-------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Юрчанка.
**Аляксандр Лявонавіч Ю́рчанка** (нар. 1892 г. у в. Скверата, Мсціслаўскі павет, цяпер Хіславіцкі раён, Смаленская вобласць, Расія — 2 жніўня 1919) — удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 г. і барацьбы за Савецкую ўладу на Магілёўшчыне.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і селяніна-бедняка. Скончыў 2 класы царкоўна-прыходскай школы. Працаваў у сельскай гаспадарцы, а з 1910 г. рабочым на Марыупальскім металургічным заводзе ліцейнага цэха. У 1913 г. прызваны ў царскую армію, ваяваў у Першую сусветную вайну на тэрыторыі Беларусі, у Карпатах, удзельнічаў у складзе 8-й арміі Паўднёва-Заходняга фронту ў Брусілаўскім прарыве. За адвагу і смеласць гусар Юрчанка быў узнагароджаны медалём «За адвагу». На фронце вёў бальшавіцкую прапаганду сярод салдат, за што ў 1917 г. прыгавораны да расстрэлу. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі стаў старшынёй палкавога камітэта і членам фракцыі бальшавікоў 5-й арміі. Удзельнік штурму Зімняга палаца.

Вясной 1918 г. вярнуўся ў родныя мясціны, дзе стварыў з сялянскай беднаты першую ў павеце камуністычную ячэйку з 40 чалавек. У 1918 г. прызначаны ваенным камісарам па харчаванню, а ў ліпені 1919 г. абраны старшынёй выканкама Мсціслаўскага павятовага Савета. На 3 агульнапавятовай канферэнцыі камуністаў абраны старшынёй павятовага камітэта партыі.

Загінуў у час ліквідацыі банды на Мсціслаўшчыне 2 жніўня 1919 г. Пахаваны ў г. Мсціславе.

Памяць
------

Імем А. Л. Юрчанкі названа адна з вуліц Мсціслава. У 1972 г. на магіле пастаўлены бюст.

Літаратура
----------

* Юрчанка Аляксандр Лявонцьевіч: Удзельнікі Кастрычніцкай рэвалюцыі// Памяць: Мсціслаўскі р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.—Мн. 1999.—С. 118.

Спасылкі
--------

* Юрчанка Аляксандр Лявонцьевіч
**«Анёл, які плача»** — частка мемарыяла, прысвечанага беларускім воінам-інтэрнацыяналістам, што загінулі ў Афганістане ў 1979-1989 гг. Комплекс размешчаны на «Востраве слёз» на рацэ Свіслач, у самым цэнтры Старога Мінска, побач з Траецкім прадмесцем. Скульптура адлюстроўвае маленькага анёла ў слязах, які, па задумцы архітэктараў, няўцешна аплаквае загінулых хлопцаў. Маладыя Мінска лічаць добрай традыцыяй ускласці кветкі да гэтага помніка. Лічыцца, што гэты рытуал ахавае новаспечанага мужа ад смерці і калецтваў у баі.

Глядзіце таксама
----------------

* Спіс помнікаў Мінска
Перад уваходам у Нацыянальны заапарк
**Смітсанаўскі Нацыянальны заалагічны парк** (англ.: Smithsonian National Zoological Park) размяшчаецца на 163 акрах зямлі на тэрыторыі Рок Крык парку (Rock Creek National Park) у Вашынгтоне, Акруга Калумбія. Паколькі Нацыянальны заалагічны парк з’яўляецца часткай Смітсанаўскага інстытута, уваход у яго, як і ва ўсё Смітсанаўскія музеі Вашынгтона, бясплатны.

Жывёлы
------

У заапарку ўтрымліваецца больш 400 відаў жывёл, найбольш папулярнымі з якіх з’яўляюцца панды, іншыя мядзведзі, тыгры, львы, жырафы і малпы. Акрамя гэтага ёсць птушкі, рыбы, рэптыліі, амфібіі. Некаторыя жывёлы, якія ўтрымліваюцца ў заапарку, у прыродзе знаходзяцца пад пагрозай знішчэння. У заапарка вялікая тэрыторыя, таму мае сэнс спачатку ўзяць карту і распланаваць візіт, разлічваючы на некалькі гадзін знаходжання.

Адрас
-----

Нацыянальны заалагічны парк размяшчаецца па адрасе: 3001 Connecticut Ave. NW, Washington, DC 20008.

Найбліжэйшыя станцыі метро: Woodley Park/ Zoo /Adams Morgan і Cleveland Park.

Гадзіны працы: улетку — з 6 раніцы да 8 вечара, узімку — з 6 раніцы да 6 вечара.

Паркоўка аўтамабіляў каштуе $4 за першую гадзіну, $12 за час да трох гадзін і $16, калі ваш візіт перавысіў тры гадзіны.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Смітсанаўскі Нацыянальны заалагічны парк**
* Афіцыйны сайт Смітсанаўскага Нацыянальнага заапарка
* Вашынгтонскі заапарк уладкаваў дзень адкрытых дзвярэй

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · X · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Flickr · Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90262216 · CiNii: DA10335639 · GND: 122024-X · ISNI: 0000 0001 2182 2028 · LCCN: n79079548 · PTBNP: 420458 · VIAF: 149525151 · ULAN: 500311474 |

 |