**Ордэн «За грамадзянскія заслугі»** (балг.: Орден «За гражданска заслуга») — дзяржаўная ўзнагарода Княства, а з 1908 года — Царствы Балгарыі. Ордэн быў заснаваны наказам князя Фердынанда I ад 2 жніўня 1891 года і прызначаўся для ўзнагароджвання дзяржаўных службоўцаў, якія ўзорнай службай ці выдатнымі заслугамі набылі права на падзяку Бацькаўшчыны.

Гісторыя
--------

Узнагарода была заснаваная князем Фердынандам I 2 жніўня 1891 г. Першапачаткова было шэсць ступеняў, а ў 1933 г. была ўведзена ступень Вялікага Крыжа. У ордэна таксама ёсць Дамскі крыж, які мае тры ступені.

З адменай Тырноўскай канстытуцыі і абвяшчэннем Балгарыі як Народнай Рэспублікі ўзнагарода была скасаваная.

Ордэн «За грамадзянскія заслугі» быў адноўлены з некаторымі зменамі 13 чэрвеня 2003 года і сёння з'яўляецца дзяржаўнай узнагародай Рэспублікі Балгарыя.

Палажэнне аб узнагародзе
------------------------

> *Ордэнам «За грамадзянскія заслугі» ўзнагароджваюцца балгарскія грамадзяне, якія маюць вялікі ўклад у развіццё і ўмацаванне грамадзянскай супольнасці, ва ўмацаванне дэмакратычных інстытутаў і правоў і свабодаў чалавека, за заслугі і ўклад у абарону, бяспеку і грамадскі парадак у Балгарыі.*
> 
>

Ступені
-------

Ордэн «За грамадзянскія заслугі» мае шэсць асноўных ступеней і адну асаблівую ступень:

* **Вялікі крыж**
* **Вялікі крыж I ступені**
* **II ступень**
* **III ступень**
* **IV ступень**
* **V ступень**
* **VI ступень**

Вялікі крыж з'яўляўся найвышэйшай ступенню ордэна. Ім ўзнагароджваліся высокапастаўленыя балгарскія і замежныя дзеячы.

Існавалі таксама і тры ступені для ўзнагароджвання службоўцаў-жанчын.

Апісанне
--------

(2) Ордэн «За грамадзянскія заслугі» мае дзве ступені — першую і другую, з белай стужкай колераў балгарскага нацыянальнага флага:

1. першая ступень: залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, на парэднім боку ў сярэдзіне крыжа — залаты леў ў круглым медальёне, пакрытым чырвонай эмаллю, і надпіс па коле: **«ЗА ГРАЖДАНСКА ЗАСЛУГА»** (балг.: «За грамадзянскія заслугі»), на зваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»** (балг.: «Рэспубліка Балгарыя»), між бакоў крыжа — дубовыя галіны з жалудамі; носіцца на грудзіне;

2. другая ступень: срэбны крыж, пакрыты белай эмаллю, на парэднім боку ў сярэдзіне крыжа — срэбны леў у круглым медальёне, пакрытым чырвонай эмаллю, і надпіс па коле: **«ЗА ГРАЖДАНСКА ЗАСЛУГА»**, на зваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — дубовыя галіны з жалудамі; носіцца на грудзіне.

Знакі ордэна
------------

| Орден «За гражданские заслуги» |
| --- |
| I-я степень | II-степень |
|  |  |
|  |  |

Гл. таксама
-----------

* Узнагароды Балгарыі
* Ордэн «За вайсковыя заслугі»

Зноскі
------

1. ↑  Денков, В. (2001) *Български ордени и медали*, София: Кибела.
2. ↑  ЗАКОН ЗА ОРДЕНИТЕ И МЕДАЛИТЕ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ

Літаратура
----------

* Денков, Ст. (2001) *Български ордени і медаля*, Сафія: Кибела.
* Паўлаў. П. (2003) *Български ордени і медаля*, ????: ????.
* Пётраў, T. (2000) *Ордени і медаля ў България*, Сафія: ????.

Спасылкі
--------

* Закон за ордените і медалите на Република България, 21 мая 2004 года   (балг.)