recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Джані Інфанціна** (італ.: Gianni Infantino) — 9-ы прэзідэнт ФІФА, займае гэту пасаду з 26 лютага 2016, швейцарский спартыўны функцыянер.

Біяграфія
---------

Джані нарадзіўся на поўдні Швейцарыі, мае італьянскае паходжанне. Мае дыплом адваката. Свабодна валодае італьянскай, французскай і нямецкай мовамі, акрамя таго ведае англійскую, іспанскую і арабскую мовы.

Да пераходу ў УЕФА Джані Інфанціна працаваў генеральным сакратаром Міжнароднага цэнтра вывучэння спорту (CIES) пры універсітэце Неўшатэле, а раней займаў пасаду дарадцы ў розных футбольных арганізацыях, у тым ліку — у прафесійных лігах Італіі, Іспаніі і Швейцарыі.

У Еўрапейскім футбольным саюзе Інфанціна працуе з жніўня 2000 году, у яго кампетэнцыю ўваходзілі юрыдычныя і камерцыйныя пытанні, а таксама праблемы прафесійнага футбола. З 1 кастрычніка 2009 года і да свайго абрання на пост прэзідэнта ФІФА займаў пасаду генеральнага сакратара УЕФА. Раней займаў пасады намесніка генеральнага сакратара УЕФА і старшыня Упраўлення па прававых пытаннях (2007—2009), выконваючы абавязкі дырэктара-распарадчыка УЕФА (люты — травень 2007), старшыня Аддзела юрыспрудэнцыі і ліцэнзавання УЕФА (студзень 2004—2007).

26 лютага 2016 года  абраны прэзідэнтам ФІФА, набраўшы ў другім туры галасавання 115 галасоў з 207 магчымых.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Gianni Infantino / FIFA — 2016. Праверана 26 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q253414'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22955588'></a>
2. ↑
3. ↑  Gianni Infantino elected FIFA President Архівавана 30 красавіка 2016.
4. ↑  Новым прэзідэнтам ФІФА абралі Інфанціна **(нявызн.)**. *Украінскія навіны*.  ukranews.com (26 лютага 2016).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | LinkedIn · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | Olympedia · Transfermarkt (трэнер) |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Brockhaus · Munzinger |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1084377071 · GTAA: 258550 · ISNI: 0000 0003 9487 4827 · NLP: A33654037 · NTA: 327987596 · NUKAT: n2022066871 · PTBNP: 1743035 · SUDOC: 225543702 · VIAF: 289400254 |

 |

| ⛭Прэзідэнты ФІФА |
| --- |
| Рабер Герэн ·  Даніэл Вулфал ·  Жуль Рымэ ·  Рудольф Селдрэерс ·  Артур Друры ·  Сэр Стэнлі Роўз ·  Жуан Авеланж ·  Ёзэф Блатэр ·  Джані Інфанціна |
**Каратэпэ́** (турэцк.: Karatepe, літаральна «чорны ўзгорак») — познехецкая крэпасць, у наш час — музей пад адкрытым небам. Знаходзіцца ў правінцыі Асманіе на поўдні Турцыі, у Таўрскіх гарах, на правым беразе ракі Джэйхан, за каля 23 км ад горада Кадырлі. Помнік з'яўляецца часткай нацыянальнага парку «Каратэпэ-Арсланташ». Тут жа знаходзіўся антычны горад Кілікія, які кантраляваў праход з усходняй Анатоліі на поўнач Сірыйскай раўніны.

Крэпасць у Каратэпэ стала важным познехецкім цэнтрам пасля крушэння Хецкай імперыі ў канцы 12 ст. да н.э.. Руіны горада-крэпасці, які насіў назву Ацатывада, раскопваюцца з 1947 года; першымі раскопкі правялі Хельмут Босерт і Халет Чамбель. Сярод выяўленых тут артэфактаў — шматлікія таблічкі з надпісамі, статуі, руіны, двое манументальнай варотаў з рэльефамі на створках, якія адлюстроўваюць паляванне, вайну, лодку з вёсламі; да варотаў прылягаюць слупы з выявамі львоў і сфінксаў.

Знойдзены ў Каратэпэ двухмоўны надпіс 8 ст. да н.э. на фінікійскай і лувійскай мовах, які прыводзіць генеалогію цароў Аданы ад «дому Мопса», паслужыла лінгвістам ключом да дэшыфроўкі лувійскіх іерогліфаў.

Зноскі
------

1. ↑  H. Th. Bossert, U. B. Alkim, H. Cambel, N. Ogunsu, I. Suzen. *Karatepe Kazilari (Birinci On-Rapor). Die Ausgrabungen auf dem Karatepe (erster Vorbericht)*
**Вітаўт Рамук** (15 ліпеня 1914, Кацярынаслаў, цяпер Дняпро — 9 сакавіка 2010, ЗША) — дзеяч беларускай дыяспары ў Чыкага, ЗША.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 15 ліпеня 1914 года, калі сям’я была ў бежанстве на тэрыторыі сучаснай Украіны. У 1922 годзе разам з бацькоўскай сям’ёй вярнуўся ў в. Ліпнішкі каля Ліды. У 1926—1930 гг. вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі. Пасля вучыўся ў польскай гімназіі ў Пінску.

У 1938 годзе паступіў у Віленскі ўніверсітэт на факультэт біялогіі, пазней перайшоў на медыцыну. Пасля верасня 1939 года ўніверсітэт не працаваў.

У 1941—1944 гг. працаваў перакладчыкам у цывільнай адміністрацыі ў Лідзе. У 1944 годзе выехаў у Чэхаславакію, адкуль у 1945 годзе перабраўся ў Рэгенсбург у Германіі, дзе арганізоўваўся беларускі лагер для перамешчаных асобаў.

У 1946 г. паступіў на медычны факультэт універсітэта ў Мюнхене. У 1949—1953 гг. вучыўся на медычным факультэце Лёвенскага ўніверсітэта (Бельгія). Выехаў у Вялікабрытанію, жыў у Лондане. Стаў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі і ў 1954 годзе быў абраны на пасаду намесніка старшыні арганізацыі. Аднак хутка вярнуўся ў Бельгію. Некаторы час ён працаваў у дзіцячым прытулку ў Бруселі.

У 1956 годзе выехаў у ЗША, у штат Ілінойс. Некаторы час ён жыў у горадзе Пеорыя, а потым пераязджае ў Чыкага. У 1958 г. ён ажаніўся з Верай Жызнеўскай. Разам з жонкай стаў актыўным удзельнікам беларускага жыцця, сябрам Беларускага каардынацыйнага камітэта ў Чыкага.

Працаваў у Цэнтры педыятрыі, а потым у Дзіцячым цэнтры ў Чыкага. Выйшаў на пенсію толькі ў 74 гады. У Рамукоў нарадзіліся двое дзяцей. Сын Янка (John Romuk) пазней зрабіў кар’еру ў кампаніі Hitachi, а дачка Ірэна стала педагогам.

Памёр 9 сакавіка 2010 года. Пахаваны на могілках Святога Адальберта (Святога Войцеха).

Зноскі
------

1. ↑  Паніхіда за супакой сьвятой памяці Вітаўта Рамука, Грэка-каталіцкая парафія сьв. Язэпа

Спасылкі
--------

* Вітаўт Рамук на сайце Рада Беларускай Народнай Рэспублікі
* Чаму землякі Дракулы шануюць у Чыкага беларускі надпіс?, Белсат, 2013.11.20
**Гісарская даліна** — міжгорная ўпадзіна на захадзе Таджыкістана, на паўднёвай ўскраіне Гісарскага хрыбта.

Распасціраецца ўздоўж паўночнай мяжы Хатлонскай вобласці, ад Вахдацкага раёна на ўсходзе да Турсунзадэўскага раёна на захадзе (мяжа Узбекістана). Даўжыня каля 100 км, шырыня ў сярэдняй частцы да 20 км. Арашаецца ракой Кафірніган з прытокамі. У раўнінных частках — пасевы бавоўніка, на схілах навакольных гор да 1200—2000 м — збожжавыя культуры, пладовыя, вышэй субальпійскія і альпійскія лугі.

У Гісарскай даліне размешчана сталіца Таджыкістана — горад Душанбэ.

Спасылкі
--------

* «Вялікая савецкая энцыклапедыя», электроннае выданне

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая савецкая (1 выд.) |
Рэшткі Гордзіяна

**Го́рдзіян**, таксама **Го́рдзій** (стар.-грэч.: Γόρδιον, турэцк.: Gordion) — археалагічны помнік на захадзе цэнтральнай Турцыі на тэрыторыі населенага пункта Ясыхуюк (турэцк.: Yassihüyük). У мінулым — галоўны горад Старажытнай Фрыгіі.

Даследаванні паказалі, што Гордзіян быў пабудаваны на месцы старога паселішча ў VIII ст. да н. э. ст. да н. э. Сама назва значыла "горад". Ён месціўся ў рачной даліне, прыдатнай для земляробства. Быў добра ўмацаваны. Найважнейшую частку складала цагляная цытадэль, пашыраная і дадаткова ўмацаваная ў VII ст. да н. э. Унутры яе знаходзіўся валадарскі палац, на поўдзень і на супрацьлеглым баку ракі — жытлы простых гараджан. Каля 620 да н. э. цытадэль была разбурана кімерыйцамі. Горад быў часткова ўзноўлены і праіснаваў прыкладна да VI ст. н. э. 

У антычным Гордзіяне знаходзіўся знакаміты Гордзіеў вузел. Згодна паданню, той, хто змог бы развязаць яго, стаў бы валадаром сусвету. Аднак на працягу доўгага часу гэтага ніхто не здолеў зрабіць. У 334 г. да н. э. Аляксандр Македонскі папросту рассек яго мячом. 

У наваколлях захавалася каля 80 курганоў — фрыгійскіх магільняў, якія ўзводзілі на працягу ўсяго 1 тысячагоддзя да н. э. Да нашага часу з іх даследавана прыкладна палова. У адным з курганоў знойдзены алфавітны надпіс VIII ст. да н. э. найстаражытнейшы за межамі Фінікіі. 

Археалагічныя раскопкі праводзяцца з 1900 г.

Спасылкі
--------

* livius.org Архівавана 29 снежня 2012.
* The Archaeology of Phrygian Gordion, Royal City of Midas. / Ed. by C. Brian Rose, 2012
* Gordion Research Bibliography
* The Phrygian language

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4086766-3 · VIAF: 245658159 |
**Расійскі музей лесу** — музей, федэральная бюджэтная ўстанова ў сістэме навуковага-асветніцкага забеспячэння Федэральнага агенцтва лясной гаспадаркі.

Гісторыя стварэння
------------------

У сувязі з вялікай заклапочанасцю за будучыню расійскіх лясоў, Урад Расійскай Федэрацыі вырашыў падняць асветніцкую і прапагандысцкую працу на новы ўзровень, стварыўшы ў 1998 годзе Расійскі музей лесу (Пастанова Урада РФ №126 ад 04.02.1997 г.). Адкрыццё Музея было прымеркавана да 200-годдзя ўвядзення ў Расіі Ляснога дэпартамента. Заснавальнікам Федэральнай бюджэтнай установы «Расійскі музей лесу» з'яўляецца Федэральнае агенцтва лясной гаспадаркі. 

Адмыслова для музея ў Маскве, у Замаскварэччы, быў адноўлены сучаснымі сродкамі архітэктуры некалі існавалы тут і згублены пры пажары асабняк. Аўтар праекта – архітэктар Леанід Эдуардавіч Цепфер. Будынак, што звонку нагадвае жылы дом пачатку ХIХ стагоддзя старога маскоўскага раёна Манетчыкі, спланавана і абсталявана адмыслова для размяшчэння экспазіцый Расійскага музея лесу. Аўтарам мастацкай кампазіцыі Музея, пад пачаткам якога працавала група адмыслоўцаў, стаў таленавіты сучасны мастак Эдуард Іванавіч Куляшоў. Створаныя імі мастацкія выявы дазваляюць акунуцца ў атмасферу жывога лесу.

«Я жарсна палюбіў лес з той пары, як даведаўся пра яго бліжэй, і чым больш пазнаю яго, тым больш люблю. І гэта заўсёды так бывае: каб палюбіць, трэба даведацца, — не ведаючы, няможна палюбіць. Хто палюбіць лес, той будзе яго і захоўваць. Мы ахвотна захоўваем і ахоўваем толькі тое, што любім, а наш рускі лес вельмі мае патрэбу ў сябрах-ахавальніках» (з прадмовы да сваёй кнігі «Гутаркі пра рускі лес» (1879) Дзмітрыя Нічыпаравіча Кайгародава, выкладчыка Санкт-Пецярбургскага ляснога інстытута, вылучнага папулярызатара прыродазнаўства). Гэтыя словы Дзмітрыя Нічыпаравіча выдатна выяўляюць галоўную ідэю стварэння Расійскага музея лесу. Музей лесу прыродазнаўчанавуковы і, разам з тым, шматпланавы: біялагічны, гістарычны, этнаграфічны, галіновы.

Экспазіцыі
----------

Экспазіцыя музея ўяўляе сабою сінтэз музейных жанраў, адначасна з'яўляючыся прыродазнаўчанавуковай, гістарычнай, этнаграфічнай і галіновай.

* «Храм лесу» — экспазіцыя пра расійскі лес
* «Русь драўляная» — экспазіцыя пра гісторыю драўлянага дойлідства ў Расіі
* «Гаспадарава вока» — экспазіцыя пра гісторыю кіравання лясной гаспадаркай у Расіі
* «Трактат аб лясной гаспадарцы» — экспазіцыя пра гісторыю развіцця лясной навукі і лясной адукацыі ў Расіі

Спасылкі
--------

* ФБУ «Российский музей леса» Архівавана 21 лютага 2014.
* Российский музей леса Архівавана 5 кастрычніка 2013.
**Го́рвальскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Горваль.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года ў складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Берагава-Слабадскога сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 2 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Падалескага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 2 красавіка 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 5.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Расійскі нацыянальны даследчы медыцынскі ўніверсітэт імя М. І. Пірагова** — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква.

Гісторыя
--------

Гісторыя ўніверсітэта пачынаецца з 1906 года. Тады на **Маскоўскіх вышэйшых жаночых курсах** быў створаны медыцынскі факультэт. Затым курсы пераўтварылі ў **Другі Маскоўскі дзяржаўны універсітэт**, з якога ў 1930 годзе вылучыўся самастойны **Другі Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут**, які з 1946 па 1956 год насіў імя Іосіфа Вісарыёнавіча Сталіна. У 1956 годзе ВНУ атрымаў імя выбітнага рускага хірурга Мікалая Іванавіча Пірагова. 28 лістапада 1966 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР інстытут у сувязі з 60-годдзем быў узнагароджаны ордэнам Леніна. Пасля чаго ВНУ стаў вядомы як **Другі Маскоўскі ордэна Леніна дзяржаўны медыцынскі інстытут імя Пірагова**.

5 лістапада 1991 года распараджэннем Савета Міністраў РСФСР інстытут быў ператвораны ў **Расійскі дзяржаўны медыцынскі універсітэт**.

У 2010 годзе, у год 200-годдзя з дня нараджэння Пірагова, яго імя было адноўлена ў назве ВНУ. У той жа год ВНУ атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.

Склад універсітэта
------------------

У сваім складзе РНДМУ імя М. І. Пірагова мае 8 факультэтаў:

* Лячэбны факультэт
* Педыятрычны факультэт
* Медыка-біялагічны факультэт
* Міжнародны факультэт
* Псіхолага-сацыяльны факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Факультэт падрыхтоўкі кадраў вышэйшай кваліфікацыі
* Факультэт дадатковай прафесійнай адукацыі

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя РНДМУ Архівавана 24 кастрычніка 2012.
2. ↑  Спіс факультэтаў РНДМУ Архівавана 8 мая 2019.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт РНДМУ

| ⛭Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі |
| --- |
| Масква | МІФІ  ·  МІСіС  ·  НДУ ВШЭ  ·  МАІ  ·  МДТУ  ·  МФТІ  ·  МІЭТ  ·  МДБУ  ·  МЭІ  ·  РНДМУ  ·  РДУНіГ |
| Санкт-Пецярбург | Горны ·  Універсітэт ІТМО  ·  СПбДПУ  ·  СПбАУ НАЦ НТ РАН |
| Казань | КДТУ  ·  КазДТУ |
| Перм | ПДУ  ·  ПНДПУ |
| Томск | ТДУ  ·  ТПУ |
| Іншыя | БелДУ  ·  ІНДТУ  ·  МардДУ  ·  ННДУ  ·  НДУ  ·  СДУ  ·  СНДУ  ·  ПУрДУ |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 9559 0613 · LCCN: no00064231 · Microsoft: 337778094 · VIAF: 140992663 |
**Індывідуальная псіхалогія** (ад лац.: individuum — недзялімы) — адзін з кірункаў глыбіннай псіхалогіі, які заснаваны на вучэнні аўстрыйскага псіхолага А. Адлера.

Галоўныя яе ідэя ў тым, што чалавек — адзіны і непадзельны арганізм, ва ўзаемасувязі якога знаходзяцца не толькі мозг і цела, але і ўсе праявы яго псіхічнага жыцця.

Адлер лічыў, што ўжо ў дзяцінстве ў чалавека часам праяўляецца пачуццё фізічнай ці псіхалагічнай непаўнацэннасці (т.зв. «комплекс непаўнацэннасці»), якое ён імкнецца пераадолець. У кожнага складваецца свой унікальны стыль жыцця, фарміруецца т.зв. «сацыяльны інтарэс», на развіццё якога істотны ўплыў аказваюць асаблівасці сямейнага выхавання і сацыялізацыі асобы.

Састаўной часткай індывідуальнай псіхалогіі з'яўляецца канцэпцыя творчага «Я», паводле якой кожны чалавек патэнцыяльна здольны дзейнічаць творча, стваральна, а яго паводзіны вызначаюцца пастаўленай жыццёвай мэтай — дасягнуць асабістай дасканаласці, цэласнасці і самарэалізацыі.

Індывідуальная псіхалогія аказала ўплыў на развіццё сацыяльна-псіхалагічных і групавых метадаў тэрапіі (К. Хорні, Э. Фром і інш.).

**Прыхільнікі індывідуальнай псіхалогіі:**

* Альфрэд Адлер
* Рудольф Дрэйкурс
* Ота Руле
* Аліса Руле-Герштэль

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 7. — 608 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0130-3.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Белавусава.
**Ніна Канстаўцінаўна Белавусава** (нар. 24 лістапада 1944, с. Макарыўшчына, Лубенскі раён, Палтаўская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1968 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1968 года — асістэнт, старэйшы выкладчык на кафедры архітэктуры і малюнка Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута, з 1971 года — асістэнт кафедры архітэктуры, аспірант, асістэнт, старэйшы выкладчык кафедры архітэктуры жылых і грамадскіх будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывала ў Мінску.

Дзейнасць
---------

Удзельнічала ў распрацоўцы праекта гасцініцы ў Клайпедзе (1978). Аўтар публікацый па пытаннях кампазіцыі сельскага жылля.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Белоусова Нина Константиновна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Далгіх.
**Ніна Рыгораўна Далгіх** (24 сакавіка 1936, с. Алень-Калодзезь, Варонежская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 г. Пражывала ў Мінску.

Скончыла ў 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працавала ў Прамэнергапраекце, Белкамунпраекце, з 1974 года — галоўны архітэктар праектаў у БелНДІдзіпрасельбудзе.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: Гродзенская і Магілёўская ЦЭЦ з галоўным адміністрацыйным і лабараторнымі карпусамі (1965—1968, з С. Л. Казаком, Л. А. Кітаевай), Безымянская ЦЭЦ[ru] (1969), школа ў в. Вязынка (1970), серыя тыпавых блок-секцый і інтэрнаты для будаўніцтва на сяле (1975—1980), сядзібныя дамы і гаспадарчыя пабудовы (1977—1979, з П. С. Рудзікам, А. А. Фамінавай), серыя эксперыментальных 1-, 2-павярховых жылых дамоў для індывідуальнага будаўніцтва (1979—1981), забудова квартала жылымі дамамі з блок-секцый у Салігорску (1977—1980), інтэрнаты на 50 і 100 месцаў для рабочых і службоўцаў (1985—1986, з Н. Ф. Корчык).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Долгих Нина Григорьевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Ерэванскі заапарк** (арм.: Երևանի կենդանաբանական այգի) — заапарк у горадзе Ерэване (сталіца Арменіі).

Апісанне
--------

Заапарк налічвае 2749 жывёл 204 відаў.

У 2011 годзе ерэванскаму заапарку споўнілася 70 гадоў.

Будаўнічыя працы пачаліся ў 1941 годзе і былі завершаны ў 1950 годзе (у час Вялікай Айчыннай вайны будаўніцтва было прыпынена).

Адзін з аўтараў планавання заапарка — архітэктар Рыгор Агабабян.

Дырэктар заапарка — Рубен Хачатран.

Цікавыя факты
-------------

14 чэрвеня 1991 года на тэрыторыю заапарка зваліўся верталёт Мі-8, які перад гэтым сутыкнуўся ў паветры з правадамі ЛЭП. Пасля падання машына выбухнула і згарэла, загінулі тры члены экіпажа. На зямлі ніхто не пацярпеў, часткова разбурана металічная агароджа.

Зноскі
------

1. ↑  Катастрофа Ми-8Т а/к Армянские авиалинии в Ереване **(нявызн.)**.  AirDisaster.ru. Праверана 26 студзеня 2015.

Спасылкі
--------

* Сайт ерэванскага заапарка
* Ерэванскі заапарк, відэа, Youtube
* Побег: трагическая история слона Вовы Архівавана 4 сакавіка 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
**Сцяг Жодзіна** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жодзіна Мінскай вобласці. Сцяг заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 21 ліпеня 2008 года № 398 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры 23 ліпеня 2008 года № Б-132.

Апісанне
--------

Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога — жаночая постаць белага колеру, якая трымае белы шчыт з размешчанымі на ім трыма чорнымі паляўнічымі ражкамі.

Сцяг і палажэнне аб ім былі зацверджаны рашэннем Жодзінскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 1 лістапада 2007 года № 46. Аўтар і мастак сцяга В. А. Ляхор.

Гл. таксама
-----------

* Герб Жодзіна

Зноскі
------

1. ↑  Сцяг Жодзіна

| ⛭Сцягі адзінак Мінскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Барысаў ·  Беразіно ·  Валожын ·  Вілейка ·  Дзяржынск ·  Жодзіна ·  Капыль ·  Клецк ·  Крупкі ·  Любань ·  Маладзечна ·  Мар’іна Горка ·  Мінск1 ·  Мядзел ·  Нясвіж ·  Салігорск ·  Слуцк ·  Смалявічы ·  Старыя Дарогі ·  Стоўбцы ·  Узда ·  Чэрвень |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Гарадзея ·  Радашковічы |
| Раёны | 
Мінскі |
| 1 не ўваходзіць у склад вобласці |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сняжкова.
**Ніна Лявонаўна Сняжкова** (25 красавіка 1926, г. Ветка, Гомельская вобласць — 4 чэрвеня 2008) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

З сялянскай сям’і. Рана пачала сваю працоўную дзейнасць, бо бацька загінуў у Вялікай Айчыннай вайне. У 1943—1944 гадах працавала ў Веткаўскім раённым камітэце КП(б)Б. У пасляваенны час адзнакай скончыла Гомельскае педвучылішча, у 1952 годзе факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1959 годзе ВПШ пры ЦК КПСС. У 1960—1955 гадах працавала ў рэдакцыі газеты «Гомельская праўда». У 1955—1968 гг. на партыйнай працы у Гомельскім абкаме КПБ, Магілёўскім абкаме КПБ. Выбіралася членам ЦК КПБ і дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.

З 1968 г. намеснік старшыні праўлення Усесаюзнага таварыства «Веды»[ru]. У 1977—1986 гадах Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры. З кастрычніка 1970 па 1985 год намеснік старшыні Савета Міністраў БССР. Асаблівую ўвагу на дзяржаўным узроўні Ніна Лявонаўна надавала будаўніцтву сельскіх школ і медыцынскіх устаноў, падрыхтоўцы для іх кадраў.

Узнагароды
----------

Узнагароджана 3 ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Дружбы народаў, шматлікімі медалямі, ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Снежкова Нина Леонтьевна
2. 1 2 3 4 5 6 7  Страта. № 23 (841) 07.06.2008

Літаратура
----------

* Знакамітыя землякі: Сняжкова Ніна Лявонаўна // Памяць: Гіст. — дакум. хроніка Веткаўскага р-на. У 2 кн. Кн. 2. — Мн.: БЕЛТА, 1998. — С. 338—339.
* Снежкова Нина Леонтьевна // Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-и. Т. 5. Биографический справочник / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: Бел. Сов. Энцикл, 1981. — С. 588.
* Сняжкова Ніна Лявонаўна // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т. 9. Рабкор — Сочы / Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1973. — 640 с.: іл. карты.

Спасылкі
--------

* Снежкова Нина Леонтьевна

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 134965 |
Дзяржаўны сцяг Замбіі **Дзяржаўны сцяг Замбіі** — прыняты 24 кастрычніка 1964 года.

Апісанне і сімволіка
--------------------

Сцяг распрацавала Габрыэль Элісан (анг. Mrs. Gabriel Ellison), якая таксама з'яўляецца аўтарам герба Замбіі і дызайну многіх паштовых марак краіны. Заканадаўчае рэгуляванне выкарыстання дзяржаўнага сцяга і герба Замбіі ажыццяўляецца Законам аб дзяржаўным сцягу і гербавых сцягах (анг.: National Flag and Armorial Ensigns Act).

Асноўныя колеры дзяржаўнага сцягу Замбіі: зялёны, чырвоны, чорны, аранжавы. Сцяг ўяўляе сабой зялёнае палотнішча, у правым ніжнім куце якога намаляваны сцяг з трох вертыкальных палос чырвонага, чорнага, аранжавага колераў, а ў верхнім правым куце — выява арлана-крыкуна (*Haliaeetus vocifer*) з распрастанымі крыламі.

Колеры маюць наступнае значэнне:

* Зялёны колер сімвалізуе прыродныя багацці.
* Чырвоны колер сімвалізуе кроў, пралітую за незалежнасць Замбіі.
* Чорны колер увасабляе насельніцтва Замбіі.
* Аранжавы колер сімвалізуе багацце краіны мінеральнымі рэсурсамі (перш за ўсё, меддзю).
* Арлан-крыкун увасабляе узвышэнне народа Замбіі над дзяржаўнымі праблемамі.

| ⛭Замбія паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Замбія»**
 |
**Ніна Уладзіміраўна Жданюк** (нар. 12 снежня 1954, Мінск) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (настаўнік беларускай мовы і літаратуры), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай.

Працавала настаўнікам рускай мовы і літаратуры Філіпіняцкай васьмігадовай школы Валожынскага раёна Мінскай вобласці, выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры Валожынскага ПТВ-208, інструктарам ідэалагічнага аддзела, загадчыкам кабінета палітасветы, загадчыкам ідэалагічнага аддзела Валожынскага райкама КПБ. Была намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце Валожынскага ПТВ-208, намеснікам загадчыка аддзела адукацыі Валожынскага райвыканкама. Займала пасаду дырэктара дзяржаўнай установы адукацыі «Валожынская агульнаадукацыйная школа-інтэрнат для дзяцей-сірот, якія засталіся без апекі бацькоў».

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, знакам «Выдатнік адукацыі».

Зноскі
------

1. ↑  АРТЕМЕНКО ЛЮДМИЛА АЛЕКСАНДРОВНА Архівавана 26 жніўня 2019.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Ніна Фёдараўна Сіляева** (26 снежня 1938, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне паталагічнай анатоміі. Кандыдат медыцынскіх навук (1967). Дацэнт (1984). Доктар медыцынскіх навук (*Патамарфалогія органа зроку ў перынатальным перыядзе*, 1990). Прафесар (1993).

Біяграфія
---------

Скончыла Мінскі медыцынскі інстытут (1961). Урач-фтызіятр Рэспубліканскага туберкулёзнага санаторыя «Наваельня» (1961—1962). Аспірантка кафедры паталагічнай анатоміі Мінскага медыцынскага інстытута (1962—1965). Загадчыца Патолагаанатамічным аддзялення 1-й клінічнай бальніцы г. Гродна, урач-патолагаанатам Гродзенскай абласной клінічнай бальніцы, асістэнт кафедры гісталогіі і эмбрыялогіі, нармальнай анатоміі, судовай медыцыны, старшы навуковы супрацоўнік ЦНДЛ ГрДМІ (1977—1984). Дацэнт кафедры паталагічнай анатоміі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута (1984—1991). Загадчыца той жа кафедры (1991—2000). Прафесар кафедры паталагічнай анатоміі ГрДМУ.

Сям’я
-----

* муж Юрый Рыгоравіч Бойка (1925—2004) — урач-паталагаанатам, доктар медыцынскіх навук

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар больш за 170 навуковых прац. Асноўныя напрамкі даследаванняў прысвечаны вывучэнню патамарфалогіі энцэфалітаў і энцэфалапатый пладоў і нованароджаных, патамарфалогіі органа зроку ў перынатальным перыядзе, клініка-анатамічнага аналізу урачэбных памылак.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Сіляева Ніна Фёдараўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 381. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 6. — Минск, 2008

Спасылкі
--------

* Сіляева Ніна Фёдараўна, доктар медыцынскіх навук, паталагічная анатомія на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»
* *Басинский В. А. Штабинская Т. Т. Зубрицкий М. Г.* Нина Фёдоровна Силяева — педагог, ученый и клинический патолог (к 80-летию со дня рождения) // Журнал Гродненского государственного медицинского университета, Том 16, № 6, 2018  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar2668429 · БАП: 170884 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кожар.
**Ніна Уладзіміраўна Кожар** (нар. 20 красавіка 1952, г. Гродна) — беларускі архітэктар і тэарэтык архітэктуры. Прафесар (2005), доктар архітэктуры (2002, Расія; 2003, Беларусь), доктар тэхнічных навук (2005, Польшча). Член-карэспандэнт Беларускага грамадскага аб'яднання архітэктараў і дзеячаў будаўнічых навук (БААрх) (2004).

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1974 годзе архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (выкладчыкі Н. М. Макляцова, Л. М. Рымінскі, В. М. Волчак). Член Саюза архітэктараў з 1988 года.

У 1974—1975 гадах старэйшы архітэктар аддзела сельскага будаўніцтва Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Мінаблвыканкама; з 1975 года працуе ў Беларускім політэхнічным інстытуце (цяпер БНТУ): старэйшым лабарантам (1975-77), асістэнтам (1977-90), старэйшым выкладчыкам (1990-93), дацэнтам (1993—2003), прафесарам (з 2003); з 2006 года прафесар Чэнстахоўскага тэхнічнага ўніверсітэта (Польшча).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Звыш 75 навуковых друкаваных прац, апублікаваных у Беларусі, Расіі, Германіі, Польшчы. Сярод іх: манаграфіі «Архітэктурная тэорыя эпохі рамантызму ў Германіі і развіццё заходнееўрапейскага дойлідства канца XVIII — першай паловы XIX стст.»; «Горадабудаўнічае мастацтва Новага часу і горадабудаўнічая тэорыя Італіі, Аўстрыі і Германіі. Матэрыялы Рас. Акадэміі архітэктуры і будаўнічых навук» (сааўтары Т. Ф. Саварэнская[ru], І. А. Бандарэнка[ru], Д. А. Швідкоўскі[ru]); даведнікі і навучальныя дапаможнікі «Архітэктары. Кароткі біяграфічны слоўнік» (сааўтары І. І. Камарова і інш.); «Рысунак пяром і тушшу» (сааўтар Г. А. Дубавіцкая), «Гісторыя архітэктуры: курс лекцый па дысцыпліне „Гісторыя архітэктуры і горадабудаўніцтва"» (Н. С. Будыка); «Архітэктурная дэталь» (сааўтары В. Ф. Марозаў, А. М. Каласоўская, Г. А. Лаўрэцкі). Метадычныя ўказанні да курсавога праекта па дысцыпліне «Архітэктурнае праектаванне». Аўтар больш як 60 навуковых артыкулаў.

Узнагароды
----------

Лаўрэат Нацыянальнага фестывалю архітэктуры ў намінацыі «Лепшы цыкл прац па адзінай тэматыцы» (Гомель, 2003).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кожар Нина Владимировна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Маркаў.
**Барыс Іванавіч Маркаў** (1 ліпеня 1935, г. Магілёў — 4 лістапада 2020) — беларускі скульптар.

Біяграфія
---------

У 1956—1962 гадах вучыўся ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце, яго настаўнікамі былі А. А. Бембель і А. К. Глебаў. З 1962 года ўдзельнічаў у выставах.

Да 1976 года быў сябрам Саюза мастакоў БССР, пазней уступіў у Маскоўскі саюз мастакоў.

Памёр 4 лістапада 2020 года пасля працяглай хваробы. Пахаваны 7 лістапада 2020 года ў вёсцы Дамашаны Смалявіцкага раёна.

Творчасць
---------

Працаваў у галіне станковай і манументальнай скульптуры. Асноўныя творы — кампазіцыя пра заваёўнікаў цаліны «Вясна ў поле» (1963); партрэты кінарэжысёра С. Эйзенштэйна, аператара кінастудыі «Беларусьфільм» Ю. Марухіна (знаходзіцца ў Траццякоўскай галерэі); помнік партызану І. Чуклаю са Случчыны (сумесна з архітэктарамі В. П. Занковічам і Л. М. Левіным), воінам Савецкай Арміі ў калгасе «Чырвоная змена» Мінскай вобласці (у суаўтарстве з Г. І. Мурамцава і архітэктарам В. Шаўчэнкам, 1965—1967); абеліск у гонар воінаў Савецкай Арміі і партызан на возеры Нарач (а сааўтарстве з Я. А. Печкіным і архітэктарам Ю. В. Шпітам) і інш.

Сям’я
-----

У шлюбе з мастачкай Веранікай Рыгораўнай Віткоўскай.

Спасылкі
--------

* Памёр Барыс Іванавіч Маркаў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar1573388 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Загорская.
**Ніна Сымонаўна Загорская** (16 ліпеня 1940, в. Загор’е, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларуская паэтэса.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сялянскай сям’і. Скончыла аддзяленне журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1962). Дзесяць гадоў працавала старшым рэдактарам на Брэсцкай студыі тэлебачання. У 1974 г. скончыла Мінскую вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПБ. У 1973 г. накіраванана працу адказным сакратаром у рэдакцыю газеты «Зорька». З 1976 г. — адказны сакратар рэдакцыі літаратурна-драматычных перадач Беларускага радыё, з 1980 — намеснік галоўнага рэдактара літаратурна-драматычных праграм Беларускага тэлебачання, з 1981 г. — загадчык аддзела навукі і мастацтва часопіса «Полымя», з 1982 г. — галоўны рэдактар рэпертуарна-рэдакцыйнай калегіі Міністэрства культуры БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1982 г.

У друку выступае з 1958 г. Аўтар зборнікаў вершаў «Радар» (1975), «Явар» (1982), «Мне добра з вамі» (1989).

Сям’я
-----

У шлюбе з Мікалаем Лапатам нарадзіліся два сыны: Аляксандр Лапата-Загорскі, Уладзімір Лапата-Загорскі. У старэйшага, Аляксандра, ёсць сын Антон Міхайлоўскі і дачка Ксенія Парфянюк. У малодшага, Уладзіміра — сын Ігнат і дачка Юсціна Лапата-Загорскія.
**Ерэванская тэлевежа** — збудаванне вышынёй 311,7 м у Ерэване, сталіцы Арменіі.

Будаўніцтва вежы працягвалася з 1974 па 1977 гады, яна павінна была замяніць старую 180-мятровую тэлевежу, павялічыўшы ў 2 разы магутнасць прыёму. Быўшы найвышэйшым збудаваннем у Арменіі і ў Закаўказзі ў цэлым, вежа з’яўляецца 32-й па вышыні тэлевізійнай вежай у свеце.

Вежа мае трохвугольную форму ў плане, вага складае 1900 тон. Ніз вежы знаходзіцца на вышыні каля 1170 метраў над узроўнем мора. Перадатчыкі вежы ахопліваюць значную частку Арарацкай раўніны.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ерэванская тэлевежа
* Інфармацыя на en.structurae.de (англ.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гельфанд.
**Барыс Абрамавіч Гельфанд** (24 чэрвеня 1968, Мінск) — беларускі і ізраільскі шахматыст, міжнародны гросмайстар (1989). Віцэ-чэмпіён свету па шахматах 2012—2013 (у маі 2012 года прайграў матч на першынства свету індыйскаму шахматысту Вішванатану Ананду). У 1998 годзе пераехаў на пастаяннае месца жыхарства ў Ізраіль.

Біяграфія
---------

З шахматамі пазнаёміўся ў шасцігадовым узросце. У 1970-х быў вучнем мінскага шахматнага трэнера Эдуарда Зелькінда, пазней займаўся ў Тамары Галавей і Альберта Капенгута. У 1980—1983 наведваў двухтыднёвыя сесіі Школы Петрасяна ў Расіі. Пераможца XIII Мемарыяла Сакольскага ў Мінску (1983). Чэмпіён БССР па шахматах 1984 і 1985.

Пераможца Кубка свету 2009 года, які праходзіў у Ханты-Мансійску.

Удзельнічаў у 9-і шахматных алімпіядах — XXIX-я (1990) у Нові-Сад за зборную СССР, XXXI-я (1994) у Маскве, XXXII-я (1996) у Ерэване за зборную Беларусі, XXXIV—XXXIX (2000—2010) за зборную Ізраіля.

З 1998 года жыве ў Ізраілі (горад Рышон ле-Цыён). Жанаты з Маяй, мае дачку — Авіталь, у 2011 годзе нарадзіўся сын — Аўнер.

Зноскі
------

1. ↑  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ФІДЭ · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Munzinger |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 170923547 · CONOR: 131488611 · GND: 13095697X · GTAA: 101367 · ISNI: 0000 0000 7875 273X · LCCN: no97030396 · NKC: jx20071005003 · NTA: 110486498 · SUDOC: 198225989 · VIAF: 84385451 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Стасевіч.

**Бары́с Іва́навіч Стасе́віч** (2 снежня 1895, г. Брэст-Літоўск Гродзенскай губерні — 13 лютага 1938) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, член Сакратарыята ЦК КП(б)Б.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў духоўнай семінары. З 1914 года у Расійскай арміі. З 1914 года ў Чырвонай Арміі. Удзельнік Грамадзянскай вайны. З 1920 года намеснік начальніка аддзела губхарчкама, намеснік Народнага камісара ўнутраных сіпаў БССР у Мінску. Са снежня 1922 года сакратар Мінскага павятовага камітэта КП(б)Б, загадчык аддзела Слуцкага акруговага камітэта КП(б)Б.
З жніўня 1924 да верасня 1928 года быў адказным сакратаром Аршанскага акруговага камітэта КП(б) Беларусі.

11 верасня 1928 года на пленуме Кампартыі Беларусі быў абраны членам Сакратарыята ЦК КП(б)Б і адначасова на яго былі ўскладзены абавязкі загадчыка Агітацыйна-прапагандысцкім аддзелам ЦК КП(б)Б. Быў вызвалены ад сваіх абавязкаў пленумам 8 верасня 1929 года.

На дзень свайго арышту 21 ліпеня 1937 года працаваў загадчыкам Аддзела культуры прафсаюза рабочых чыгункі імя Ф. Э. Дзяржынскага. Быў абвінавачаны ў стварэнні шпіёнскай-дыверсійнай сеткі ў Беларусі з мэтай паслаблення абараназдольнасці БССР і расстраляны ў той жа дзень.

Рэабілітаваны 26 верасня 1957 года.

Член бюро ЦК КП(б)Б (1928—1929).

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2  Стасевич Борис Иванович (руск.).  Компьютерная база данных «Жертвы политических репрессий, расстрелянные и захороненные в Москве и Московской области в период с 1918 по 1953 год».

Літаратура
----------

* *Карніловіч Э. А.* Стасе́віч Барыс Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 168. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Стасевіч Барыс Іванавіч // Брэсцкая цэнтральная гарадская бібліятэка імя А. С. Пушкіна
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 138919 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сэмпсан.
**Скот Сэмпсан** (англ.: Scott D. Sampson; 22 красавіка 1961, Ванкувер) — канадскі навуковец-палеантолаг, празаік
, аўтар шматлікіх публікацый па палеанталогіі і сумежных навуках, распрацоўшчык педагагічных метадаў, кансультант стваральнікаў шэрагу навукова-папулярных фільмаў на канале Discovery і мультсерыяла «Цягнік дыназаўраў  (руск.) (бел.».

Асноўныя даследчыя працы Скота Сэмпсана прысвечаны вывучэнню позняй эпохі мелавога перыяду  (руск.) (бел. а таксама канкрэтных відаў дыназаўраў — *Majungasaurus crenatissimus* і *Masiakasaurus knopfleri*.

З’яўляецца галоўным захавальнікам фондаў і віцэ-прэзідэнтам па даследаваннях і калекцыях Музея прыроды і навукі  (англ.) (бел. у Дэнверы.

Біяграфія
---------

Скот Сэмпсан атрымаў ступень доктара філасофіі па заалогіі ва Універсітэце Таронта. Доктарскую дысертацыю Сэмпсан абараніў па тэме вывучэння двух новых на той момант выяўленых відаў сямейства *Ceratopsidae*, а таксама даследаванні функцый і развіцця розных рагавых нарастаў у гэтага сямейства дыназаўраў. Па заканчэнні Таронцкага ўніверсітэта працаваў на працягу года ў Амерыканскім музеі натуральнай гісторыі  (руск.) (бел. ў Нью-Ёрку. Пяць гадоў асіставаў у даследчым інстытуце Каледжа астэапатычнай медыцыны  (англ.) (бел. у Нью-Ёрку.

У 1999 годзе прыняў пасаду дацэнта кафедры геалогіі і геафізікі, а таксама куратара па пытаннях вывучэння палеанталогіі хрыбетных у Музеі натуральнай гісторыі  (англ.) (бел. у штаце Юта.

У 2001 годзе заняў пасаду віцэ-прэзідэнта па даследаваннях і калекцыях Музея прыроды і навукі  (англ.) (бел. у Дэнверы.

Прыняў удзел у кансультаванні стваральнікаў мультсерыяла «Цягнік дыназаўраў  (руск.) (бел.». У дзіцячым навукова-папулярным мультфільме Скот Сэмпсан згадваецца ў якасці «Доктара Скота — Палеантолага», які вывучае віды *Masiakasaurus knopfleri* і *Kosmoceratops richardsoni*.

У 2003 годзе кансультаваў стваральнікаў тэлевізійнага серыяла «Планета дыназаўраў  (англ.) (бел.» на канале Discovery.

У 2009 годзе выдаў навукова-папулярную кнігу «Адысея дыназаўраў».

З’яўляецца распрацоўшчыкам педагагічнай парадыгмы, якая заяўляе неабходнасць выхавання дзяцей у любові да прыроды і навакольнага асяроддзя.

Палеанталагічныя даследаванні Скот Сэмпсан праводзіў у Зімбабвэ, ЗША, Канадзе, Паўднёва-Афрыканскай рэспубліцы і на Мадагаскары. З’яўляецца спецыялістам у галіне філагенетыкі, функцыянальнай марфалогіі і эвалюцыі дыназаўраў верхняга мелу.

Цікавыя факты
-------------

У гонар Скота Сэмпсона названы від дыназаўраў-тэраподаў *Talos sampsoni*.

Зноскі
------

1. 1 2  Биография Скотта Сэмпсона (англ.)
2. ↑  Рецензия на книгу Скотта Сэмпсона

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1077341385 · ISNI: 0000 0003 5674 2954 · LCCN: no2007080120 · NUKAT: n2016163235 · SUDOC: 147756855 · VIAF: 190887502 |

 |
**Цы́ркуль** (ад лац.: Circulus — круг, акружнасць) — прылада для малявання акружнасцей і дуг акружнасцей, таксама можа быць выкарыстаны для вымярэння адлегласцей, у прыватнасці, на картах. Можа быць выкарыстаны ў геаметрыі, чарчэнні, для навігацыі і іншых мэтаў.

Цыркуль робіцца з металу, пластмасы, драўніны і складаецца з двух частак, злучаных шарнірам. Звычайна на канцы адной з іх размяшчаецца іголка, на канцы другой — пішучы прадмет (напрыклад, грыфель). У вымяральнага цыркуля іголкі на абедзвюх ножках.

Адмысловы набор, які змяшчае апроч цыркуля дадатковае прыладдзе (такое як зменныя іголкі) і інструменты (кронцыркуль, вымяральны цыркуль, рэйсфедар), а таксама футарал з адпаведнымі паглыбленнямі для іх завецца гатавальняй.

Галерэя
-------

* Стары металічны цыркульСтары металічны цыркуль
* Сучасныя цыркуліСучасныя цыркулі
* КронцыркульКронцыркуль

Зноскі
------

1. ↑  Слоўнік іншамоўных слоў : у 2 т. / А. М. Булыка. — Мінск : БелЭн, 1999.  — Т. 2 : М-Я. — 1999. — 736 с. — ISBN 985-11-0153-2, С.629

Гл. таксама
-----------

* Штангенцыркуль
* Лінейка
* Транспарцір
* Таўшчынямер

Цікавыя факты
-------------

* Намаляваны на гербе ГДР, дзе сімвалізуе інтэлігенцыю.

Спасылкі
--------

* Циркуль(недаступная спасылка) // Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства (руск.)
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Цыркуль

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Pauly-Wissowa |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119384773 · GND: 4326754-3 · LCCN: sh85029314 |
**Цыпрыян Базылік** (польск.: Cyprian Bazylik, Ciprianus Siradiensis, Cyprian z Sieradza; 1535, Серадз, Польшча — 1600) — адзін з польскіх манаграмістаў  (польск.) (бел. які запісваўся як *C.B. C.S.*, польскі кампазітар
, паэт
, пісьменнік, музыкант, перакладчык, актывіст рэфармацыі (кальвініст).

Біяграфія
---------

Ён быў Серадзскім бюргерам, сынам Маціяса. У першай палове 1550/1551 паступіў у Кракаўскі ўніверсітэт. Быў прыхільнікам кальвінізму. Складаў вершы і музычныя кампазіцыі, якія не захаваліся. Дзякуючы падтрымцы Мікалая Радзівіла Чорнага атрымаў пасаду пры двары Жыгімонта Аўгуста ў Вільні.

У 1558 пераехаў у Літву, дзе ён быў музыкам пры двары Мікалая Радзівіла Чорнага (разам з быўшым там у той час Вацлавам з Шамотул). У 1569 годзе ён быў сакратаром губернатара Серадза Ольбрахта Ласкі  (польск.) (бел.. Неўзабаве ён ажаніўся з дачкой кракаўскага бюргера Станіслава. Ён быў клеркам, друкаром і перакладчыкам кальвінісцкіх публікацый. У 1569—1570 быў уладальнікам друкарні ў Брэсце.

Сачыненні Ц. Базыліка перакладаліся на беларускую мову. Яго песні ўвайшлі ў пратэстанцкі канцыянал, выдадзены ў Брэсце (1558, друкар Ян Зарэмба).

Зноскі
------

1. 1 2  Cyprian Bazylik // Musicalics Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63484499'></a>
2. 1 2 3 4 5 6 7  Базылик Циприан // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 38. — 737 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14808419j · GND: 132945452 · ISNI: 0000 0000 8082 5555 · LCCN: n82127158 · NKC: js2005269509 · NLP: A10316061 · NUKAT: n97039745 · VIAF: 2735793 |

 |
Шведская Памеранія на карце шведскіх уладанняў у 1658 годзе
**Шведская Памеранія**  (шведск.: Svenska Pommern) — тэрыторыя на часткі Памераніі, якую Швецыя атрымала паводле Вестфальскага міру 1648 года і захоўвала ў сваім складзе да 1815 года. У тэрыторыю ўваходзілі гарады Штральзунд і Грайфсвальд, а таксама востраў Руген, да 1720 года таксама горад Штэтын.

Гісторыя
--------

Падчас Трыццацігадовай вайны герцагства Памеранія стала месцам вядзення баявых дзеянняў паміж войскамі шведскіх войскаў лютэранскага караля Густава II Адольфа і каталіцкіх войскаў Свяшчэннай Рымскай імперыі. Швецыя, якая ўступіла ў вайну на баку лютэранскіх княстваў на поўначы Германіі, у 1628 годзе заключыла саюз з горадам Штральзундам, які знаходзіўся пад аблогай імперскіх войскаў, пасля чаго ў шведаў з'явіўся апорны пункт для наступу ўглыб краіны. 10 ліпеня 1630 годзе Швецыя заключае «вечны саюз» з герцагам памеранскім Багіславам (Багуславам) XIV і ў тым жа годзе шведская армія ўсталёўвае поўны кантроль над тэрыторыяй герцагства. З гэтага моманту Густаў II Адольф становіцца фактычным кіраўніком Памераніі.

У 1637 годзе Багіслаў памёр, не пакінуўшы спадчынніка. У наступныя 11 гадоў кіраванне вялося шведскай ваеннай адміністрацыяй. Вестфальскі мір афіцыйна перадаў Швецыі частку Пярэдняй Памераніі. Агульная плошча шведскіх уладанняў у Памераніі склала каля 2000 км².

У наступныя дзесяцігоддзі Шведская Памеранія неаднаразова падвяргалася нападам палякаў, аўстрыйцаў і брандэнбуржцаў. У 1675—79 гадах была акупавана Даніяй і Брандэнбургам. Падчас Паўночнай вайны была захоплена сіламі кааліцыі Даніі, Рэчы Паспалітай, Прусіі і Расіі. Паводле Стакгольмскага мірнага дагавора 1720 года Прусія атрымала большую частку выйграных шведамі ў 1648 годзе тэрыторый. За шведамі засталася толькі вобласць плошчай у 700 км². Спробы вярнуць страчаныя тэрыторыі падчас Сямігадовай Вайны не ўвянчаліся поспехам. 

Шведская Памеранія ў 1812 годзе
У эканамічным плане ўладанні ў Памераніі не прыносілі Швецыі даходу, а наадварот, патрабавалі фінансавання, напрыклад, на ўтрыманне крэпасці ў Штральзундзе і знаходжанне войскаў у правінцыі ў цэлым. У канцы XVIII стагоддзя ў Шведскай Памераніі пражывала прыкладна 100 000 чалавек, 2/3 з якіх складалі прыгонныя сяляне. Меліся свае суды, а таксама Вярхоўны суд нямецкіх правінцый Швецыі ў горадзе Вісмар. Мясцовая знаць мела вялікія прывілеі.

У 1807 г. падчас вайны чацвёртай кааліцыі Францыя акупавала Пярэднюю Памеранію. Паводле Кільскага міру 1814 года Шведская Памеранія была перададзена Даніі, наўзамен на скасаванне дацка-нарвежскай уніі і перадачы Нарвегіі Швецыі. У тым жа годзе былая шведская тэрыторыя была перададзена Прусіі, якая выплаціла і Швецыі, і Даніі грашовыя кампенсацыі. Шведская Памеранія была затым уключана ў склад прускай правінцыі Памеранія.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Шведская Памеранія

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Шведская Памеранія на Вікісховішчы |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Чорная гара.
**Вышыня 187,4** (мясцовая назва — **Чорная гара**) знаходзіцца ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці на Свянцянскіх градах, 3 км на паўночны захад ад Мядзела, 1,5 км на поўнач ад возера Мястра, 600 м на паўночны захад ад хутара Мікольцы.   

Вышыня над узроўнем мора — 187,4 м. Адносная вышыня — 10 м.  

Помнік археалогіі Мядзельскага раёна. На ўзгорку, магчыма, знаходзілася гарадзішча. Земляныя абарончыя збудаванні адсутнічаюць. Культурны пласт да 0,4-0,5 м прасочваецца месцамі па краях пляцоўкі.

З поўдня, усходу і захаду да гарадзішча прымыкае селішча. У 1981-83, 1986-91 гг. яго даследаваў Я. Г. Звяруга. Культурны пласт да 1,9 м ускрыты на плошчы 1712 м кв. Выяўлены рэшткі наземных жылых пабудоў слупавой канструкцыі і жылля, урэзаннага ў схіл ўзвышша, з печамі-каменкамі. Выкрытыя рэшткі печы-домніцы і збудаванні рытуальнага характару. Шмат жалезнага шлаку, абломкаў тыгляў і льячака. Рэчавы матэрыял багаты і разнастайны. Сярод рэдкіх на тэрыторыі Беларусі знаходак таго часу — жалезны наканечнік тыпу сашніку, жалезная шпора, абломак верхняга каменя жорнаў, бронзавыя пальчаты і арбалетападобная фібула, складаныя ўпрыгажэнні з трох трапецападобных падвесак, прымацаваных да шлемападобных трымальнікаў і інш. Шмат розных па велічыні і канструкцыі рыбалоўных гаплікаў, грузіў для сетак. Кераміка штрыхаваная і гладкасценная банцараўскага тыпу. Селішча датуецца 6-9 стагоддзямі.

Зноскі
------

1. ↑  Помнікі археалогіі Мядзельскага раёна Архівавана 14 сакавіка 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Чорная гара (Беларусь) на Вікісховішчы |