**Сараева** (басн.: Sarajevo [sǎrajɛʋɔ]) — горад у Босніі і Герцагавіне, сталіца краіны. Размешчаны на вышыні 500 м над узроўнем мора, стаіць на берагах ракі Міляцка. Індустрыяльны і культурны цэнтр краіны.

Гісторыя
--------

Упершыню згадваецца ў 1244 пад назвай Врхбосна. У 1435 заваяваны туркамі-асманамі. 3 1507 называецца Сараева. На гэты час прыпадае росквіт горада як гандлёвага і рамеснага цэнтра. У XVII—XIX ст. неаднаразова зруйнаваны пажарамі. 3 сярэдзіны XIX ст. адміністрацыйны і палітычны цэнтр баснійскага намесніцтва Асманскай імперыі. У 1878—1908 галоўны горад Босніі, акупіраванай Аўстра-Венгрыяй. У 1908—18 адміністрацыйны цэнтр правінцый Боснія і Герцагавіна. 28.6.1914 у Сараеве забіты аўстрыйскі наследнік прастола Франц Фердынанд (Сараеўскае забойства). Са снежня 1918 у складзе Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (з 1929 Югаславія). У ІІ сусветную вайну акупіраваны нацыстамі (1941-45). Адзін з цэнтраў Народна-вызваленчай вайны ў Югаславіі 1941-45. 3 1946 сталіца Босніі і Герцагавіны. У 1984 ў Сараеве адбыліся XIV зімовыя Алімпійскія гульні. У выніку ваенных дзеянняў пач. 1990-х г. горад перажыў цяжкія разбурэнні і пашкоджанні.

Насельніцтва
------------

Па дадзеных перапісу 1991, колькасць насельніцтва складала 429672; па 2006 г. - каля 800000.

Гаспадарка
----------

Тут знаходзяцца шматлікія прамысловыя прадпрыемствы (машынабудаванне, у т.л. аўтамабільная, электра-тэхнічная, радыёэлектронная прамысловасць; хімічная, тэкстыльная, гарбарна-абутковая, дрэваапрацоўчая, харчасмакавая). Саматужны выраб дываноў і рамёствы.

Транспарт
---------

Вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт.

Культура, адукацыя, навука
--------------------------

Акадэмія навук і мастацтваў Босніі і Герцагавіны. Універсітэт, кансерваторыя.

Музей Босніі і Герцагавіны. Мастацкая галерэя.

Архітэктура і планіроўка
------------------------

Каларыт старога горада ствараюць пабудаваныя паводле ўсходняй традыцыі кварталы са шчыльнай планіроўкай. Захавалася сярэдневяковая Старая царква з абразамі XV—XVII ст. Узоры рэгіянальнага варыянта класічнага стылю турэцкай архітэктуры: мячэці Хусрэў-бега (1531) з мінарэтам выш. 45 м (арх. Сінан), Алі-Пашы (1561), Царова (1566) і інш. медрэсэ Хусрэў-бега (1537) і інш. Адметныя крытыя базары XVI ст. — паўпадземны безістэні Хусрэў-бега (1557, даўж. 109 м), купальны Бруса-безістэні (1557), каменныя масты — Козі (да 1550), Лацінскі (да 1565), Шэхерчэхайін (1620). 3 2-й пал. ХІХ ст. ўзводзіліся жылая забудова і грамадскія будынкі ў аўстрыйскіх архітэктурных стылях (гістарызм, сецэсіён) з выкарыстаннем усходніх (ратуша, кафедральны каталіцкі сабор) і класічных матываў (Прэзідыум урада, чыгуначнае ўпраўленне, Міністэрства фінансаў, тэатр, музей). Пабудовы 1918-45 і 2-й пал. ХХ ст. ў духу функцыяналізму: банкі, Вышэйшая педагагічная школа, чыгуначны вакзал, новыя карпусы ўніверсітэта, аэрапорт. Паводле генплана 1963 створаны новыя раёны (Габрычава).

Выбітныя асобы
--------------

* Эмір Кустурыца — кінарэжысёр
* Алена Лолавіч
* Саша Чаджа

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Population Праверана 20 лістапада 2016.

Літаратура
----------

* Сараева // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 175. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX453580 · BNF: 12121110v · GND: 4077016-3 · ISNI: 0000 0001 2114 3009 · LCCN: n80090352 · NDL: 00628535 · NKC: ge130740 · SUDOC: 116674520 · VIAF: 159404628 |

 |

| Сцяг Босніі і Герцагавіны Боснія і Герцагавіна ў тэмах |
| --- |
| Агульнае | 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм (сусветная спадчына)
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Радыё
* Інтэрнет (.ba)
* Узброеныя сілы
* Знешняя палітыка

 |
| Акруга Брчко |   |
| Рэспубліка Сербская | 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Сталіца
* Гарады
* Армія Рэспублікі Сербскай

 |
| Федэрацыя Босніі і Герцагавіны | 
* Сталіца
* Кантоны
* Гарады

 |

| ⛭Сталіцы Еўропы |
| --- |
| Сталіцы краін-членаў ААН | 
* Амстэрдам
* Андора-ла-Велья
* Анкара
* Астана
* Афіны
* Баку
* Берлін
* Берн
* Браціслава
* Брусель
* Будапешт
* Бухарэст
* Бялград
* Вадуц
* Валета
* Варшава
* Ватыкан
* Вена
* Вільнюс
* Дублін
* Ерэван
* Заграб
* Капенгаген
* Кіеў
* Кішынёў
* Лісабон
* ✰ Лондан
* Любляна
* Люксембург
* Мадрыд
* Манака
* Масква
* Мінск
* Нікасія
* Осла
* Парыж
* Прага
* Рыга
* Рым
* Рэйк’явік
* Сан-Марына
* Сараева
* Сафія
* Скоп’е
* ✰ Стакгольм
* Талін
* Тбілісі
* Тырана
* Хельсінкі
* Цэтынэ

 |
| Сталіцы іншых тэрыторый | 
* Ватыкан
* Гібралтар
* Дуглас
* Епіскопі
* Лонгйір
* Мальтыйскі палац
* Марыянхаміна
* Сент-Пітэр-Порт
* Сент-Хеліер
* Торсхаўн

 |
| Сталіцы непрызнаныхі часткова прызнаных дзяржаў | 
* Данецк
* Луганск
* Прышціна
* Ціраспаль

 |