**Гі́млі** (англ.: Gimli, 2879 Т. Э. — 120 Ч. Э. ці пазней) — гном, адзін з галоўных персанажаў рамана «Уладар Пярсцёнкаў» Джона Р. Р. Толкіна, член Брацтва Пярсцёнка.

Паходжанне імя
--------------

Дакладнае не вядома, якое значэнне носіць імя Гімлі. Паводле меркавання самога Толкіна, яно можа паходзіць ад паэтычнага слова «gim», якое азначала ў старажытнаскандынаўскай паэзіі «агонь». У адпаведнасці з традыцыяй гномаў Міжзем'я, імя «Гімлі» з'яўляецца «знешнім» імем, бо паходзіць з паўночнай (чалавечай) мовы і не з'яўляецца сапраўдным імем на кхуздуле (свае сапраўдныя імёны гномы захоўвалі ў сакрэце ад прадстаўнікоў іншых рас).

Упершыню імя «Гімлі» згадваецца ў «Гісторыі пра Тынувіэль» — самай ранняй версіі прыгод Берэна і Люціэн, апублікаванай у другой частцы «Кнігі страчаных паданняў»: яго насіў пажылы эльф, які быў палонным на кухне Тэвільда, Князя Катоў, разам з Берэнам. Толькі пазней яно было дадзена гному ва «Уладары Пярсцёнкаў».

Біяграфія
---------

Гімлі паходзіў з найстарэйшага роду гномаў — Доўгабародых, першых жыхароў Казад-Дума, і з'яўляўся прамым нашчадкам Дурына па малодшай лініі. Ён нарадзіўся праз 77 гадоў пасля таго, як узначаленыя Траінам гномы ўтварылі ў Сініх Горах (Эрэд Луін) паселішча ў выгнанні. Яму не дазволілі ўдзельнічаць у паходзе да Эрэбара, палічыўшы па гномчыных мерках занадта маладым (у 2941 годзе Т. Э. яму споўнілася «ўсяго толькі» 62 гады). Пасля таго, як гномы вярнулі сабе Адзінокую Гару, Гімлі разам з бацькам стаў жыць у Эрэбары.

У 3018 годзе Т. Э. Гімлі разам са сваім бацькам Глоінам адправіўся ў Рывендэл — каб, па савеце караля Даіна II, папярэдзіць Більба пра тое, што яго шукае Саўран, а таксама даведацца, чаму той жадае вярнуць нейкі Пярсцёнак, і атрымаць у Элранда савет, як паступіць, калі пасланцы Саўрана вернуцца.

На савеце ў Элранда ён быў выбраны адным з дзевяці членаў Брацтва Пярсцёнка і ўвосень 3018 года выступіў у паход на поўдзень. У дарозе ён пасябраваў з эльфам Легаласам.

Гімлі стаў першым гномам, якія ўвайшоў у Лорыэн з дзён Дарына. Пасля гэтага візіту ён атрымаў сваю мянушку Захавальніка Пасмы — з-за таго, што ён увесь час насіў пры сабе пасму валасоў Галадрыэль. Гэту пасму Галадрыэль падарыла Гімлі па яго просьбе ў знак «дружбы паміж Лесам і Горамі давеку».

Пасля выкрадання оркамі Сарумана двух хобітаў са Брацтва Пярсцёнка Гімлі без ваганняў прыняў удзел у пагоні праз увесь Рохан за мацнейшым у шмат разоў атрадам *урук-хай* і іх памагатых з Мордара і Імглістых гор. Побач з Арагорнам, Легаласам і роханскімі воінамі ён адважна біўся з оркамі ў Хельмавай Падзі, на сценах Хорнбурга і ў Зіхоткіх пячорах Агларанда. Падчас аблогі Хорнбурга ён праславіўся тым, што выратаваў жыццё будучаму каралю Рохана Эамеру (хоць усяго за некалькі дзён да гэтага быў гатовы біцца з ім з-за непачцівых слоў Эамера пра Уладарку Галадрыэль).

Разам з атрадам караля Тэадэна Гімлі наведаў разгромлены энтамі Ізенгард і прысутнічаў пры выкрыцці і звяржэнні Сарумана. Пасля вяртання ў Эдарас ён, пераадолеўшы страх, прайшоў за Арагорнам па Шляху Мерцвякоў і ўдзельнічаў у бітве на Пеленорскіх палях.

Сваімі подзвігамі, мужнасцю і высакароднасцю ён дамогся таго, што яго сталі называць Сябрам эльфаў.

Пасля Вайны Пярсцёнка Гімлі з эрэбарскімі гномамі вярнуўся ў пячоры Агларанда і стаў іх кіраўніком. Пасля смерці цара Элесара (Арагорна), верагодна, у 120 годзе Ч. Э. адплыў за мора разам з Легаласам.

Канцэпцыя і стварэнне
---------------------

Калі персанаж Гімлі толькі ўзнік у задумах Толкіна, яго ролю адыгрываў сын Баліна — Фрар (Бурын). Таксама, паводле першапачатковай задумы аўтара, Гімлі разам з часткай свайго народа пасля заканчэння Вайны Пярсцёнка пасяліўся не ў Агларандзе, а ў Белых Горах, размешчаных побач з Мінас Тырытам, аднак штогод наведваў Пячоры, жадаючы палюбавацца іх прыгажосцю.

Зноскі
------

1. ↑  «The Letters of J.R.R. Tolkien» ed. by H. Carpenter; 1995, HarperCollins Publishers; № 297 Drafts for a letter to ‘Mr Rang’, p.382.
2. ↑  Дж. Р. Р. Толкін. Уладар Пярсцёнкаў. Частка 3: Вяртанне Караля. Дадатак F, I. Пра мовы Міжзем'я.
3. ↑  «Unfinished Tales»; 1998, HarperCollins Publishers, pp.435.
4. ↑  Эльфы Лорыэна былі здзіўлены гэтай просьбай, а яшчэ больш згодай Галадрыэль, паколькі ў свой час пра пасму валасоў Уладаркі тройчы прасіў сам Феанар, але атрымаў адмову. («The History of Middle-earth», Volume XII, «The Shibboleth of Fёanor»; 1993, HarperCollins Publishers, p. 337)
5. ↑  «The History of Middle-Earth» v.VI, The Story Continued; 1994, HarperCollins Publishers, pp.395, 397.
6. ↑  «The History of Middle-Earth» v.IX, The End of the Third Age; 1993, HarperCollins Publishers, p.122

Літаратура
----------

* *Королёв К.* Энциклопедия «Толкин и его мир». — Москва: Локид-Пресс, 2005. — С. 106—107. — 494 с. — 7 100 экз. — ISBN 5-98601-018-3.
* *Greg Harvey.* Gimli, son of Gloin // The origins of Tolkien's Middle-earth for dummies. — John Wiley & Sons, 2003. — 338 p. — (For dummies). — ISBN 0-76454186-2, ISBN 978-0-76454186-5.

| ⛭Гномы з легендарыума Толкіна |
| --- |
| Гномы | 
Азагхал · 
Балін · 
Біфур · 
Бомбур · 
Борын · 
Бофур · 
Гаміл Зірак · 
Гімлі · 
Глоін, сын Гроіна · 
Глоін, сын Торына · 
Гроін · 
Грор · 
Даін I · 
Даін II Жалезнастоп · 
Двалін · 
Дыс · 
Доры · 
Дурыны · 
Ібун · 
Кілі · 
Кхім · 
Лоні · 
Мім · 
Наін I · 
Наін II · 
Наін, сын Грора · 
Налі · 
Нар · 
Нарві · 
Норы · 
Оін, сын Глоіна · 
Оры · 
Тэлхар · 
Торын I · 
✰ Торын II Дубашчыт · 
Торын III Каменяшлем · 
Траін I · 
Траін II · 
Трор · 
Фарын · 
Філі · 
Флоі · 
Фрар · 
Фрэрын · 
Фрор · 
Фундзін
 |
| Дзяржавы гномаў | Агларанд ·  Белегаст ·  Гундабад ·  Жалезныя Узгоркі ·  Казад-Дум ·  Ноград ·  Эрэбор ·  Эрэд Луін ·  Эрэд Мітрын |

| ⛭Свет Міжзем’я |
| --- |
| Персанажы «Хобіта» і«Уладара пярсцёнкаў» | 
* Арагорн
* Арвен
* Бард Лучнік
* Більба
* Борамір
* Галадрыэль
* Гімлі
* Голум
* Грыма Чарвявуст
* Гэндальф
* Даін
* Дрэвабарод
* Дэнетар II
* Кірдан Карабел
* Кароль-чарадзей
* Легалас
* Мэры
* Піпін
* Радагаст
* Саруман *(Голас Сарумана)*
* Саўран
* Смаўг
* Сэм
* Тэадэн
* Тэадрэд
* Том Бамбадзіл
* ✰ Торын
* Трандуіл
* Фарамір
* Фрода
* Шэлаб
* Эльранд
* Эавін
* Эамер
* «Брацтва пярсцёнка»

 |
| Персанажы«Сільмарыліяна» | 
* Амандзіл
* Анарыён
* Анград
* Арэдэль
* Арыэн
* Аэгнар
* Белег
* Берэн
* Гіл-Гэлад
* Глаурунг
* Гларфіндэйл
* Гатмаг
* Даэран
* Дыяр
* Ідрыль
* Індзіс
* Ісільдур
* Кархарот
* Келебрымбар
* Куруфін
* Люціэнь
* Маглар
* Маэглін
* Маэдрас
* Меліян
* Мелькар
* Мірыэль
* Нэсса
* Ольвэ
* Орамэ
* Орафер
* Руміл з Тырыёна
* Тыліён
* Тынгал
* Тулкас
* Туор
* Турган
* Турын Турамбар
* Ульма
* Унголіянт
* Феанар
* Фінвэ
* Фінган
* Фінголфін
* Фіндуілас
* Фінрад
* Хуан
* Эарендзіл
* Элрас
* Эльвінг
* Эру Ілуватар

 |
| Геаграфія | 
* Арда
* Азанулбізар
* Азёрны горад
* Аман
* Ангбанд
* Ангмар
* Андуін
* Арнор
* Артэдайн
* Барад-дур
* Белерыянд
* Бэкланд
* Гандалін
* Гондар
* Дол Гулдур
* Дорыят
* Дэйл
* Жалезныя Пагоркі
* Ізенгард
* Кардалан
* Куівіэнен
* Лебенін
* Ліндон
* Ліхалессе
* Лорыэн
* Менеграт
* Мінас Моргул
* Мінас Тырыт
* Мордар
* Морыя
* Нан Эльмат
* Нуменар
* Арадруін
* Артханк
* Асгіліят
* Прыгорра
* Рывендэл
* Рохан
* Рудаўр
* Сірыён
* Стары лес
* Тангарадрым
* Тол-Сірыён
* Тол-Эрэсеа
* Туманныя горы
* Утумно
* Фангорн
* Харад
* Шыр
* Эльдамар
* Эрэбар
* Эрэд Энгрын

 |
| Бітвы | 
* Пешая бітва за Белерыанд
* Дагор-нуін-Гіліят
* Дагор Агларэб
* Дагор Браголах
* Нірнаэт Арноэдзіяд
* Вялікая вайна
* Вайна Гнева
* Бітва пры Баюотэры
* Аблога Барад-Дура
* Бітва пры Дагорладзе
* Бітва пры Доле
* Бітва на Зялёных Палях
* Падзенне Ізенгарда
* Бітва пры Асгіліяце
* Бітва пры Мараноне
* Бітва ў Морыі
* Бітва пры Пеларгіры
* Бітва на Пеленорскіх палях
* Бітва пры Форнасце
* Бітва пры Хельмавай Падзі
* Бітва Пяці Воінстваў

 |
| Артэфакты | 
* Альфірын
* Аркенстон
* Ацэлас
* Белае дрэва
* Гламдрынг
* Джала
* Лембас
* Міфрыл
* Нарсіль
* Оркрыст
* Паланціры
* Пярсцёнкі Улады
* Пярсцёнак Усеўладдзя
* Сільмарылы

 |
| Расы і народы | 
* Айнур
	+ Валар
	+ Маяр
	+ Балрагі
* Варгі
* Гномы
* Драконы
* Людзі
	+ Эдайн
	+ Істэрлінгі
	+ Нуменарцы
	+ Рахірым
* Оркі
	+ Урук-хаі
* Тролі
* Хобіты
* Эльфы
	+ Эльдар
	+ Авары
* Энты

 |
| Эпохі | 
* Першая
* Другая
* Трэцяя
* Чацвёртая

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |