recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Артыкул пра раён Берліна. Пра парк гл. Народны парк Фрыдрыхсгайн.
**Фрыдрыхсгайн** (ням.: Friedrichshain — «гай Фрыдрыха») — адміністрацыйны раён Берліна ў складзе акругі Фрыдрыхсгайн-Кройцберг. Да адміністрацыйнай рэформы, праведзенай у Берліне ў 2001 годзе, з'яўляўся самастойнай адміністрацыйнай акругай. На поўначы раёна размяшчаецца гарадскі парк Фрыдрыхсгайн, які даў назву раёну, што працягнуўся на поўдзень да берага Шпрэе. Фрыдрыхсгайн лічыцца прыкладам джэнтрыфікацыі ў Берліне.

Гісторыя
--------

Мост Обербаўмбруке злучае раёны Фрыдрыхсгайн і Кройцберг
На тэрыторыі раёна Фрыдрыхсгайн размяшчаюцца гістарычныя кварталы Штралаўскае прадмесце, Боксгаген, Штралау, Самарытэрфіртэль і ўсходняя частка Кёнігсштата, а таксама калонія Фрыдрыхсберг, якая некалі адносілася да раёна Ліхтэнберг. Да 1920 года раён дзяліла ўпоперак гарадская мяжа, пра што нагадваюць назвы Франкфурцкая брама і Обербаўмбруке.

У дваццатыя-трыццатыя гады ХХ стагоддзя Фрыдрыхсгайн быў апорай сацыял-дэмакратаў і камуністаў. Прыход да ўлады нацыянал-сацыялістаў суправаджаўся тут крывавымі сутыкненнямі са штурмавікамі, падчас якіх быў забіты Хорст Весель. Нацыянал-сацыялісты скарысталіся яго смерцю для барацьбы з палітычным іншадумствам. У 1933—1945 гадах Фрыдрыхсгайн насіў назву Хорст-Весель-Штат (Горад Хорста Веселя). У 1930-я гады насельніцтва Фрыдрыхсгайна налічвала 340 тыс. чалавек. Да Другой сусветнай вайны і ў ГДР Фрыдрыхсгайн быў рабочым раёнам, дзе размяшчаліся шматлікія прамысловыя прадпрыемствы. У 1945 годзе раён панёс сур'ёзныя страты пры бамбардзіроўках і падчас вулічных баёў. Практычна цалкам разбураная Франкфуртэр-алее была адноўлена ў ГДР першапачаткова як алея Сталіна, а пазней пераназвана ў 1961 годзе ў Карл-Маркс-алее. Забудова Карл-Маркс-алее знаходзіцца пад аховай дзяржавы як помнік архітэктуры. У апошнія гады была праведзена маштабная рэканструкцыя вуліцы.

Папулярным месцам адпачынку берлінцаў з'яўляецца Народны парк Фрыдрыхсгайн з фантанам казак, пабудаваным у 1913 годзе па праекце гарадскога архітэктара Берліна Людвіга Гофмана.

У Фрыдрыхсгайне размяшчаецца адзін з найбуйнейшых чыгуначных вакзалаў цягнікоў далёкага накіравання — Остбанхоф, які, аднак, часткова страціў сваё значэнне пасля ўвядзення ў эксплуатацыю ў 2006 годзе Цэнтральнага вакзала Берліна. Іншым важным транспартным вузлом на тэрыторыі Фрыдрыхсгайна з'яўляецца вакзал Осткройц, штодзённы пасажыраабарот якога складае каля 100 тысяч пасажыраў.

Славутасці
----------

* Обербаўмбруке
* Народны парк Фрыдрыхсгайн
* Фантан казак, Берлін
* Франкфурцкая брама
* Карл-Маркс-алее
* East Side Gallery

Літаратура
----------

* Ralf Schmiedecke: *Archivbilder Berlin-Friedrichshain.* Sutton Verlag, Erfurt 2006, ISBN 978-3-86680-038-0

Зноскі
------

1. ↑  Ausgewählte Grünanlagen in Friedrichshain-Kreuzberg


| ⛭Адміністрацыйныя акругі Берліна |
| --- |
|  | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
(01) Мітэ(02) Фрыдрыхсгайн-Кройцберг(03) Панкаў
 | 
(04) Шарлотэнбург-Вільмерсдорф(05) Шпандау(06) Штэгліц-Цэлендорф
 | 
(07) Тэмпельгоф-Шонеберг(08) Нойкёльн(09) Трэптаў-Кёпенік
 | 
(10) Марцан-Гелерсдорф(11) Ліхтэнберг(12) Райнікендорф
 |

 |  |
**По́стіндустрыя́льнае грама́дства** — гэта грамадства, у эканоміцы якога, у выніку навукова-тэхнічнай рэвалюцыі і істотнага росту даходаў насельніцтва, прыярытэт перайшоў ад пераважнай вытворчасці тавараў да вытворчасці паслуг. Вытворчым рэсурсам становяцца інфармацыя і веды. Навуковыя распрацоўкі становяцца галоўнай рухальнай сілай эканомікі. Найбольш каштоўнымі якасцямі з'яўляюцца ўзровень адукацыі, прафесіяналізм, навучальнасць і крэатыўнасць працаўніка.

Постіндустрыяльнымі краінамі завуць, як правіла, тыя, у якіх на сферу паслуг прыпадае значна больш паловы ВУП. Пад гэты крытэрый трапляюць, у прыватнасці, ЗША (на сферу паслуг прыпадае 80 % ВУП ЗША, 2002), краіны Еўрасаюза (сфера паслуг — 69,4 % ВУП, 2004), Аўстралія (69 % ВУП, 2003), Японія (67,7 % ВУП, 2001), Канада (70 % ВУП, 2004).

Гл. таксама
-----------

* Трацічны сектар эканомікі
* Грамадства спажывання
* Крэатыўны клас
* Інавацыйная эканоміка

Зноскі
------

1. ↑  Постиндустриальное общество Архівавана 21 мая 2008. // Словарь по общественным наукам. Глоссарий.ру

| ⛭Агляд сусветнай гісторыі |
| --- |
| Гістарычныя перыяды | 
Першабытнае грамадства · 
Старажытны свет (да 476 года) · 
Сярэдневякоўе (476—сярэдзіна XVII стагоддзя) · 
Новы час (сярэдзіна XVII стагоддзя—1918 год) · 
Ранні Новы час (1485—сярэдзіна XVII стагоддзя) · 
Найноўшы час (з 1918 года)
 |
| Эканамічная арганізацыя | 
Аграрнае грамадства (прыкладна да 1800 года) · 
Індустрыяльнае грамадства (1800—1960) · 
Постіндустрыяльнае грамадства (пасля 1960 года)
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кіль.

**Фрыдрых Кіль** (ням.: Friedrich Kiel; 8 кастрычніка 1821, Пудэрбах, цяпер у складзе горада Бад-Ласфэ — 13 верасня 1885) — нямецкі кампазітар.

Біяграфія
---------

Таленавіты самавук, Кіль пачаў іграць на фартэпіяна ў шасцігадовым узросце, пісаць музыку ў трынаццацігадовым. З пераездам сям'і Кіля ў Шварцэнау (цяпер у складзе горада Бад-Берлебург) таленавіты хлопчык у 1835 г. патрапіў у поле зроку графа Сайн-Вітгенштэйн-Берлебург: Кіль быў прыцягнуты да выступленняў графскай капэлы, пазней быў накіраваны ў Кобург вучыцца ў флейтыста і кампазітара Каспара Кумера, а па вяртанні ў 1840—1842 гг. узначальваў графскую капэлу. Затым у 1842 г. з ім некаторы час займаўся Людвіг Шпор, пасля чаго Кіль адправіўся ў Берлін вучыцца ў Зігфрыда Дэна. У 1852 г. яго першае спелае сачыненне, 15 канонаў для фартэпіяна Op. 1, было апублікавана ў Лейпцыгу з прысвячэннем Ферэнцу Лісту, з якім малады кампазітар не быў знаёмы.

Захоплены альпініст, у 60-гадовым узросце Кіль здзяйсняў узыходжанні на найвышэйшыя альпійскія вяршыні масіва Монтэ-Роза.

Творчасць
---------

Сярод твораў Кіля — рэквіем (1862), араторыя «Хрыстос» (1870), «Te Deum», фартэпіянны канцэрт, камерныя сачыненні для фартэпіяна, фартэпіяна са скрыпкай, фартэпіяннага трыа, шматлікія песні. Сачыненні Кіля, асабліва араторыя, былі шырока вядомыя ў Германіі. Яго музычны стыль прытрымліваўся сярэдняй лініі паміж кансерватыўнай традыцыяй, якая была спадчынніцай Роберта Шумана і Фелікса Мендэльсона, і рэфарматарскай дзейнасцю Ферэнца Ліста. Нягледзячы на вядомую мастацкую ўмеранасць, Кіль карыстаўся падтрымкай Ганса фон Бюлава, які першапачаткова адгукнуўся на яго Варыяцыі і фугу Op. 17 адмоўна, але затым змяніў сваё меркаванне.

Выкладанне
----------

Кіль пачаў выкладаць з 1866 г. у Кансерваторыі Штэрна (з 1868 г. прафесар), у 1870 г. перайшоў у арганізаваную Іозефам Іаахімам Берлінскую Вышэйшую школу музыкі; сярод яго вучняў, у прыватнасці, Ігнац Падзярэўскі, Морыц Машкоўскі, Антоній Стольпэ, Бернхард Ставенгаген, Арнальд Круг.

Зноскі
------

1. ↑  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>

Спасылкі
--------

* Фрыдрых Кіль: Ноты твораў на *International Music Score Library Project*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Spotify |
| Тэматычныя сайты | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Музычны Рымана · Allgemeine Deutsche Biographie · Dictionary of Music and Musicians |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a10837553 · BNE: XX1631554 · BNF: 12345467c · GND: 118561936 · ISNI: 0000 0001 0879 7470 · LCCN: n84191383 · NKC: jo2011555986 · NTA: 073760579 · NUKAT: n97066318 · PTBNP: 1734102 · SUDOC: 032421613 · VIAF: 24675648 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Корбут.
**Габрыэль Корбут**, **Корбут-Карафа** (польск.: Gabriel Korbut, Gabriel Marian Karaffa-Korbutt; 28 сакавіка 1862, Пецярбург — 9 студзеня 1936) — польскі гісторык літаратуры, бібліёграф, мовазнавец.

Паходзіў з шляхецкага роду.

Скончыў Дэрпцкі універсітэт (1890). Прафесар гісторыі літаратуры ў Вольным польскім універсітэце ў Варшаве. Адзін з заснавальнікаў Варшаўскага навуковага таварыства (1907). Член-карэспандэнт Польскай АН (1919).

Галоўная праца Г. Корбута — бібліяграфія «Польская літаратура ад пачаткаў да студзеньскага паўстання» (т. 1-3, 1917-21; 2-е выд. — «Польская літаратура ад пачаткаў да сусветнай вайны», т. 1-4, 1929-31; «Дадатак» да яе выд. 1934), дзе змешчаны матэрыялы пра польскіх пісьменнікаў. На ўзор гэтай працы Інстытут літаратуразнаўчых даследаванняў Польскай АН з 1963 выдае «Бібліяграфію польскай літаратуры „Новы Корбут"».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Sordylowa B. Gabriel Korbut. Życie i dzieło. — Wrocław, 1978.
**Постпраўда** (англ.: post-truth) — паняцце, што апісвае грамадзкае хваляванне аб тым, хто з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай для ацэнкі праўдзівасці публічнае інфармацыі. Паняцце таксама тычыцца гістарычнага кантэксту, ў якім узніклі адпаведныя формы камунікацыі ды прыёмы. Оксфардскі слоўнік назваў гэты тэрмін словам году ў 2016, даўшы такое вызначэнне: "пазначае акалічнасці, пры якіх аб'ектыўныя факты з'яўляюцца менш значымімі для фармавання грамадзкае думкі, чым апеляцыя да эмоцый і асабістых перакананняў". Аўтары слоўніка растлумачваюць, што частата выкарыстання тэрміну вырасла ў камунікацыйным кантэксце перыяду прэзідэнцкіх выбараў у ЗША ды рэферэндуму пра Brexit, а само паняцце часта выкарыстоўваюць як акрэсленьне пэўнага віду палітыкі — палітыкі постпраўды.

Некаторыя даследнікі лічаць, што постпраўда падобная да мінулых маральных, эпістэмалягічных ды палітычных дэбатаў аб рэлятывізме, постмадэрнасці ды хлусні ў палітыцы,п тады як іншыя настойваюць на тым, што постпраўда тычыцца унікальных гістарычных, сацыяльных ды палітычных адносінаў і форм, ўласцівых тэхналогіям і культурным практыкам 21-га стагодздзя.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Галушка.
**Іван Іванавіч Галушка** (19 студзеня 1942, г. Ніжын, Чарнігаўская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працаваў загадчык сектарам у ПКБ Мінсельбуда БССР, з 1973 года — галоўны архітэктар аддзела ў Белкамунпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Член КПСС з 1982 года. Пражывае ў г. Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): аб’яднаная база «Водаканал» у Гомелі (1978), інжынерна-лабараторны корпус прампрадпрыемстваў Мінжылкамгаса БССР (1978), рамонтна-эксплуатацыйная база «Мінцепласетка» (1982) у Мінску, добраўпарадкаванне вуліц у цэнтры Ліды (1977—1982).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Галушко Иван Иванович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Іван Іванавіч Затынайчанка** (29 студзеня 1919, в. Жыгайлаўка, Курская губерня, РСФСР — 25 чэрвеня 1977, Жыгайлаўка, Белгародская вобласць, РСФСР) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Мар’іна Горка. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка
Скончыў пачатковую сярэднюю школу. Працаваў у сялянскай гаспадарцы, затым у калгасе. У 1939 годзе скончыў 3 курса сельскагаспадарчага тэхнікума ў горадзе Новы Аскол.

У Чырвонай Арміі з 1939 года. Служыў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода ў складзе 18-й арміі Адэскай ваеннай акругі.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Быў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода, палітруком роты, намеснікам камандзіра стралковай роты па палітчасці, камандзірам танкавага ўзвода, роты. Ваяваў на Паўднёвым, Сталінградскім, Данскім, Варонежскім, 1-м Украінскім, 1-м і 2-м Беларускіх франтах. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых палітрукоў Паўднёвага фронту, у 1943 годзе — афіцэрскую танкавую школу ў горадзе Казань. Член КПСС з 1942 года. У баях чатыры разы паранены.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Івану Іванавічу Затынайчанка прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (пасмяротна).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Леніна (24.03.1945), Чырвонага Сцяга (04.08.1944), Аляксандра Неўскага (24.09.1944), Айчыннай вайны 1-й ступені (25.04.1945), медалём «За адвагу» (22.03.1942).

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.

Спасылкі
--------

* Іван Іванавіч Затынайчанка на сайце «Героі краіны»
**Кантаку́заўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Кантакузаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Зябраўскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Канстытуцыя Эквадора** — вышэйшы закона Эквадора. Дзеючая Канстытуцыя прынята ў 2008 годзе, з'яўляецца 20-й канстытуцыі краіны.

Пасля свайго абрання на пасаду прэзідэнта Эквадора Рафаэль Карэа заклікаў правесці рэферэндум аб стварэнні Устаноўчага сходу, каб напісаць новую канстытуцыю краіны. Асамблея ўпершыню была склікана 29 лістапада 2007 года ў Монтэ Крысці, і было дадзена шэсць месяцаў, каб напісаць новую канстытуцыю. У канцы ліпеня 2008 г. Асамблея прыняла праект канстытуцыі, які складаецца з 494 артыкула.

Канстытуцыя была адобрана выбаршчыкамі на канстытуцыйным рэферэндуме ў верасні 2008 года 63,93% да 28,10%.

Спасылкі
--------

* 2008 Канстытуцыя Архівавана 20 сакавіка 2009. (ісп.)
* Канстытуцыя Эквадора (Джорджтаўн)

| ⛭Эквадор паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Эквадор»**
 |
**Касцёл Святога Андрэя**  — касцёл Св. Андрэя Апостала ў горадзе Брок, Польшча.

Гісторыя
--------

Будаўніцтва цяперашняга мураванага касцёла пачалося ў 1542—1545 гадах па ініцыятыве плоцкага біскупа Самуэля Мацеёўскага, а закончылася ў 1560 годзе дзякуючы намаганьням біскупа Анджэя Наскоўскага.

Праектантам будынку лічыцца Ян Баптыст Вэнэцыянін — працуючы на тэрыторыі Мазовіі рэнесансавы архітэктар, які спалучаў традыцыю цаглянага познегатычнага будаўніцтва з італьянскім рэнесансам.

Да 1620 году намаганьням мясцовага пробашча ксяндза Якуба Аджыволка Капусты да святыні была дабудаваная паўночная капліца, а ў другой палове XIX стагоддзя — паўднёвая капліца і галоўная крухта з захаду ў нэагатычным стылі.

Зноскі
------

1. ↑  Запрашаем: Касьцёл сьвятога Анджэя Апостала ў Броку
**Алена Дзмітрыеўна Шапашнікава** — беларускі мастацтвазнавец.

Біяграфія
---------

Скончыла Ленінградскі інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна. Пачала працу ў Дзяржаўным мастацкім музеі БССР у аддзеле прапаганды (цяпер аддзел навукова-асветніцкай працы), дзе рыхтавала экскурсіі, лекцыі. У музеі ў той час адсутнічаў аддзел захоўвання, быў толькі адзін галоўны захавальнік. У 1976 годзе дырэктарка музея Алена Аладава і намесніца па навуцы Ірына Паньшына дамагліся стварэння адзінак захавальнікаў. Алена Шапашнікава стала першай такой захавальніцай, прыняла калекцыі рускага жыпавісу, рускай графікі, замежнага жывапісу, замежнай графікі, скульптуры і старажытнабеларускага мастацтва. Пасля пашырэння штата некаторыя калекцыі былі перададзены іншым захавальнікам. Пры музеі быў арганізаваны лекторый выхаднога дня, дзе Шапашнікава чытала шмат лекцыі пераважна па эпосе Адраджэння, рускім мастацтве (асабліва пейзажы).

Вядучы навуковы супрацоўнік навукова-фондавага аддзела Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. Пасля распаду СССР у музей паступіла шмат рускага іканапісу, затрыманага на мяжы, гэтую калекцыю Шапашнікава захоўвае дагэтуль (2023).

Выкладала ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Цяпер піша рэцэнзіі на дыпломныя, творчыя працы студэнтаў мастацкіх ВНУ, займаецца напісаннем невялікіх манаграфій пра мастакоў.

Член Беларускага саюза мастакоў з 2003 года, член Міжнароднага камітэта музеяў (ICOM).

Зноскі
------

1. 1 2  ЭКСКУРСИЯ ПО ЗАЛАМ РУССКОГО ИСКУССТВА. Часть 1 / Художественный музей. Минск

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-1009926 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Старыкава.

**Алена Віктараўна Старыкава** (нар. 22 красавіка 1996 г. Харкаў) — украінская трэкавая велагоншчыца, віцэ-чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2020 года, шматразовая прызёрка чэмпіянатаў свету і Еўропы.

Першыя медалі на чэмпіянаце Украіны атрымала ў 2010 годзе. З 2010 па 2017 год стала шматразовай чэмпіёнкай Украіны ў розных відах трэкавага веласпорту. У 2015 годзе заваявала першы медаль на чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў у гіце на 500 метраў. У 2017 годзе стала ўладальніцай Кубка Свету ў спрынце.

На чэмпіянаце Еўропы 2018 года ў Глазга заняла другое месца ў камандным спрынце і гіце на 500 метраў.

У студзені 2019 года Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны прызнаў Старыкаву лепшай спартсменкай месяца. У тым жа годзе заваявала срэбра ў гіце на 500 метраў спачатку на чэмпіянаце свету 2019 года, затым на Еўрапейскіх гульнях. У канцы года на а чэмпіянаце Еўропы ў Апелдорне, Нідэрланды, стала сярэбраным прызёрам у спрынце і бронзавым у гіце на 500 м.

У 2021 годзе ўвайшла ў склад зборнай Украіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа. На іх 5 жніўня 2021 года заняла чацвёртае месца ў кейрыне, а 8 жніўня 2021 года стала віцэ-чэмпіёнкай у спрынце.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Касцевіч.

**Алена Дзмітрыеўна Касцевіч** (укр.: Олена Дмитрівна Костевич; 14 красавіка 1985, Хабараўск) — украінская спартсменка, якая выступае ў стральбе з пісталета; алімпійская чэмпіёнка 2004 года, чэмпіёнка свету; заслужаны майстар спорту Украіны. Трохразовы бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў (2012 і 2020).

Біяграфія
---------

Маці Алены Наталля Аляксандраўна — кандыдат эканамічных навук, дацэнт Кіеўскага Нацыянальнага ўніверсітэта тэхналогій і дызайну, а бацька Дзмітрый Леанідавіч — інжынер.

У дзяцінстве Алена займалася спартовай гімнастыкай, затым вялікім тэнісам. У стральбу, па яе ўласным прызнанні, прыйшла выпадкова: у 11 гадоў па ініцыятыве маці пайшла ў абласны спартыўна-стралковы клуб у Чарнігаве. Перавагу кулявой стральбе Касцевіч аддала праз год пасля пачатку трэніровак, калі адчула, што не паспявае сумяшчаць стральбу, тэніс і вучобу ў агульнаадукацыйнай школе № 12.

Пры выбары спартовай спецыялізацыі Алена кіравалася тым, што чацвёртакласніцы лягчэй трымаць у руцэ кілаграмовы пісталет, чым цяжэйшую вінтоўку.

У вольны ад трэніровак час любіць адпачыць з кнігай, а акрамя таго, паводле яе сцвярджэння, становіцца заўзятым аўтааматарам.

Алена Касцевіч скончыла Чарнігаўскі нацыянальны тэхналагічны ўніверсітэт, скончыла аспірантуру Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта тэхналогій і дызайну па спецыяльнасці «эканоміка прадпрыемстваў», выступае за спартыўныя таварыствы «Колас» і «Дынама», з’яўляецца членам зборнай Украіны і членам Федэрацыі стральбы Украіны.
**Алена Віктараўна Куракіна** (нар. 30 верасня 1968, Чарняхоўск, Калінінградская вобласць, РСФСР) — музыказнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1999), дацэнт (2006). Дацэнт кафедры тэорыі музыкі, рэктар Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (з 2022 года).

Біяграфія
---------

Скончыла Калінінградскае музычнае вучылішча ў 1988 годзе. У 1993 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі, там жа скончыла аспірантуру ў 1996 годзе пад кіраўніцтвам Мікалая Васільевіча Шыманскага.

З 1997 года працуе ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі на кафедры тэорыі музыкі, з 2003 на пасадзе дацэнта. У 2007—2014 гадах кіравала факультэтам павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі. З 2014 па 2022 год выконвала абавязкі першага прарэктара. З 2022 года прызначана рэктарам Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Асноўныя напрамкі навуковых інтарэсаў — гісторыя і метадалогія музычнай навукі, ладагарманічная арганізацыя музыкі, пытанні гісторыі і тэорыі музычнай акустыкі, праблемы сучаснай музычнай адукацыі.

Зноскі
------

1. ↑  Елена Куракина — новый ректор Белорусской государственной академии музыки

Спасылкі
--------

* КУРАКІНА АЛЕНА ВІКТАРАЎНА // Сайт Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
* Куракіна, Алена Віктараўна // Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі

| ⛭Рэктары Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі |
| --- |
| 
* М. П. Казакоў (1932—1933)
* Я. П. Прыс (1933—1934)
* Канстанцін Багушэвіч (1934—1936)
* Оскар Гантман (1937—1938)
* Міхаіл Бергер (1938—1941)
* Мікалай Аладаў (1944—1948)
* Анатоль Багатыроў (1948—1962)
* Уладзімір Алоўнікаў (1962—1982)
* Ігар Лучанок (1982—1985)
* Міхаіл Казінец (1985—2005)
* Аляксандр Рашчупкін (2005—2010)
* Кацярына Дулава (2010—2022)
* Алена Куракіна (з 2022)

 |
**Касцёл Святой Ганны** — каталіцкі храм у в. Ракаў (Валожынскі раён). Пабудаваны ў 1830 г. з цэглы на ўсходняй ускраіне вёскі, на каталіцкіх могілках. Помнік эклектычнай архітэктуры з элементамі неаготыкі і класіцызму.

Архітэктура
-----------

Прамавугольнае ў плане збудаванне з паўкруглай апсідай накрытае двухсхільным дахам. Галоўны фасад вылучаны паўцыркульным уваходным парталам, завершаны трохвугольным франтонам з чацверыковай сігнатуркай і вуглавымі пінаклямі; у тымпане — круглая люкарна-«ружа». Карніз расчлянёны стральчатай аркай уваходнага парталу. Сцены аздобленыя гранёнымі пілонамі (вуглавыя завершаныя пінаклямі), расчлянёныя пілястрамі ў прасценках паўцыркульных аконных праёмаў.

### Інтэр'ер

У інтэр'еры зала перакрытая плоскай столлю на падугах. У паўкруглую прастору апсіды ўпісаная трапецападобная алтарная частка, за якой знаходзіцца паўкруглая сакрысція. Над уваходам хоры на двух слупах з бакавой вітой лесвіцай. Пад алтаром — крыпта.

### Брама-званіца

Касцёл і брама-званіца ў пач. XX
Пры ўваходзе на могілкі па восі капліцы размешчаная брама-званіца — трохпралётная арка з цэнтральным лучковым праездам і дзвюхарачным ярусам-звонам.

Могілкі
-------

На могілках шмат старых шляхецкіх пахаванняў, у тым ліку вядомых асоб: 

* Міхаіл Рудольфавіч Грушвіцкі (1828—1904), кампазітар. На магіле ў пачатку XX ст. быў усталяваны помнік — крыж з пясчаніку на мармуровым пастаменце.
* князёўна Крысціна Геранімаўна Друцкая-Любецкая (1900—1920) — дачка князя Гераніма Эдвінавіча Друцкага-Любецкага (1861—1919)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Касцёл Святой Ганны (Ракаў)
* Касцёл Святой Ганны (Ракаў) на сайце Radzima.org
* Касцёл Святой Ганны (Ракаў) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Krystyna Maria Józefa Jadwiga Drucka-Lubecka (Drucka-Lubecka)
**Алена Дзмітрыеўна Квітніцкая** (руск.: Елена Дмитриевна Квитницкая; 8 кастрычніка 1919, Масква — 5 ліпеня 1981) — рускі савецкі гісторык архітэктуры. Кандыдат тэхнічных навук (1947).

Біяграфія
---------

Скончыла Маскоўскі архітэктурны ўніверсітэт (1941), працавала ў Цэнтральным НДІ прамысловых збудаванняў (1941—1947) і Цэнтральным НДІ тэорыі і гісторыі архітэктуры (1948—1981).

Пахавана на Пятніцкіх могілках у Маскве.

Дзейнасць
---------

Аўтар шматлікіх прац па гісторыі архітэктуры Беларусі, у якіх разглядала пытанні планіроўкі і забудовы гарадоў і мястэчак, а таксама крэпасцей. Упершыню даследавала вялікую колькасць помнікаў жылой, грамадскай і культавай архітэктуры. Была членам рэдкалегіі навуковых зборнікаў «Архітэктурная спадчына» (руск.: "Архитектурное наследство") і «Праблемы гісторыі архітэктуры народаў СССР» (руск.: Проблемы истории архи¬тектуры народов СССР), адным з аўтараў энцыклапедыі «Мастацтва краін і народаў свету» (руск.: "Искусство стран и народов мира", т. 1, М. 1962), «Усеагульнай гісторыі архітэктуры» (руск.: "Всеобщая история архитектуры", т. 6. — М. 1968)

Зноскі
------

1. ↑  Зборнік «Архітэктурная спадчына» (Сборник "Архитектурное наследство" №№1-46.Указатель статей) Архівавана 10 чэрвеня 2016.
2. ↑  «Усеагульная гісторыя архітэктуры» («Всеобщая история архитектуры» в 12-ти томах(1964—1977))

Спасылкі
--------

* *Квитницкая Е.* Брамы Белоруссии // Архитектурное наследство. № 29. 1981.
* *Квитницкая Е. Д.* Центры городов Белоруссии в XVI — первой половине XIX вв. // Архитектурное наследство. № 31. М. 1983. С. 28 — 50.
* *Квитницкая Е.* Монастыри XVIII в. с безбашенными храмами в Белоруссии // Архитектурное наследство, 1985. Вып. 33.
* *Квитницкая Е.* Коллегиумы Белоруссии XVII в. // Архитектурное наследство, 1969. Вып. 18;
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мацук.
**Алена Мацук** (1925) — дзяячка беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1925 г. у сялянскай сям’і ў в. Казяны Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). Вучылася ў Пастаўскім педагагічным вучылішчы. У 1946 г. далучылася да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў. Належала да пастаўскай групы арганізацыі. Пасля сканчэння навучання працавала настаўніцай пачатковай школы в. Заброддзе Пастаўскага раёна.

У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў арганізацыі: у давер да пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, выдаўшы сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі, і падштурхоўваў да тэрарызму. Алена Мацук была арыштавана 6 сакавіка 1947 г. асуджана ваенным трыбуналам войск МУС 20 ліпеня 1947 г. за «антысавецкую дзейнасць» і як «удзельніца нацыяналістычнай арганізацыі» да 8 гадоў канцлагераў. Пасля знаходжання ў дудзінскай перасылачнай турме трапіла ў нарыльскі лагер, дзе працавала ў карпусах медна-нікелевага камбінату ў лабараторыі кантрольна-вымяральных прыладаў.

Далейшы лёс невядомы.

Рэабілітавана Вярхоўным Судом Беларусі 29 лістапада 1991 г.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Алены Мацук

Літаратура
----------

* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн. 1997. С. 112, 113, 321, 322, 324, 325, 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Спасылкі
--------

* Біяграфія Алены Мацук на старонцы Леаніда Маракова

Гл. таксама
-----------

* Саюз беларускіх патрыётаў
**Алена Генадзьеўна Бундзелева** (18 верасня 1966, Мінск) — беларуская артыстка оперы (лірычнае сапрана). Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь (2013).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1966 годзе ў Мінску.

У 1993 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі (клас Т.Ніжнікавай). З 1993 года — салістка  Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета.

На сцэне  Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета стварыла запамінальныя вобразы ў операх розных эпох і кампазітараў. Сярод лепшых роляў — Паміна («Чарадзейная флейта» В. А. Моцарта), Віялета («Травіята» Дж. Вердзі), Нэда («Паяцы» Р. Леанкавала), Мімі («Багема» Дж. Пучыні), Мікаэла («Кармэн» Ж. Бізэ), Лю («Турандот» Дж. Пучыні), Надзея Яноўская («Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана). У партыі Таццяны («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), паводле ацэнак крытыкі і публікі, дасягнула надзвычай высокага артыстызму, стварыўшы стылістычна дасканалы вобраз персанажа А. Пушкіна і П. Чайкоўскага.

Актыўна выступае ў беларускім рэпертуары, у тым ліку супрацоўнічае з «Беларускай капэлай» пад кіраўніцтвам В.Скорабагатава. Сярод найбольш значных прац у нацыянальным рэпертуары: Грэтхен («Фаўст» А. Радзівіла), тонкі і пачуццёвы вобраз Надзеі Яноўскай («Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана).

Мае вялікі канцэртны рэпертуар.

Рэпертуар
---------

* *Графіня* («Вяселле Фігара» В.А. Моцарта)
* *Паміна* («Чарадзейная флейта» В.А. Моцарта)
* *Фані* («Шлюбны вэксаль» Дж. Расіні)
* *Віялета* («Травіята» Дж. Вердзі)
* *Нэда* («Паяцы» Р. Леанкавала)
* *Мімі* («Багема» Дж. Пучыні)
* *Чыо-Чыо-сан* («Мадам Батэрфляй» Дж. Пучыні)
* *Лаўрэта* («Джані Скікі» Дж. Пучыні)
* *Лю* («Турандот» Дж. Пучыні)
* *Мікаэла* («Кармэн» Ж. Бізэ)
* *Таццяна* («Яўген Анегін» П.Чайкоўскага)
* *Палавецкая дзяўчына* («Князь Ігар» А. Барадзіна)
* *Ксенія* («Барыс Гадуноў» М. Мусаргскага)
* *Марфа* («Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава)
* *Царэўна Ненаглядная Краса* («Кашчэй бессмяротны» М. Рымскага-Корсакава)
* *Вераніка* («Горад майстроў» Г. Гладкова)
* *Грэтхен* («Фаўст» А. Радзівіла)
* *Першая жонка* («Сіняя Барада і ягоныя жонкі» В. Капыцько)
* *Кобі* («Візіт дамы» С. Картэса)
* *Алена Іванаўна Папова* («Мядзведзь» С. Картэса)
* *Надзея Яноўская* («Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана)

Ацэнка творчасці
----------------

Паводле водгукаў крытыкі, спявачка валодае прыгожа афарбаваным голасам, багатым на цёплыя адценні, таксама вялікай сцэнічнай абаяльнасцю і артыстызмам, які найбольш выяўяляецца падчас стварэння вобразаў лірычных гераінь.

Ганаровыя званні, узнагароды і прэміі
-------------------------------------

* Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь (2013)
* Медаль Францыска Скарыны (2008)

Спасылкі
--------

* Бундзелева Алена Генадзьеўна // Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі
* Алена Бундзелева // Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь
**Рока-Партыда** (ісп.: Roca Partida) — невялікі востраў у Ціхім акіяне ў групе астравоў Рэвілья-Хіхеда. Адміністрацыйна належыць да мексіканскага штата Каліма. Плошча — 1,4 га. Ненаселены.

Карта востраваКарта вострава
Рока-Партыда ўяўляе сабою дзве спадзістыя скалы (25 м і 34 м у вышыню) вулканічнага паходжання, паміж якімі працягнуўся вузкі перасмык (6 м). На востраве гняздуюць марскія птушкі. Акіянічныя воды каля Рока-Партыда населены шматлікімі акуламі і скатамі. З 2008 г. уваходзіць у склад біясфернага запаведніка.

Спасылкі
--------

* Roca Partida Архівавана 23 снежня 2008.
* Scuba Diving in Roca Partida Архівавана 10 снежня 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Міхалёў.
**Якаў Кірылавіч Міхалёў** (нар. 20 сакавіка 1909 г. Машкова, Горацкі раён, Магілёўская вобласць — 27 мая 1985) — беларускі вучоны ў галіне земляробства. Доктар сельскагаспадарчых навук (1974).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1931 годзе. Працаваў настаўнікам у Дрыбіне. У 1940 годзе пераведзены ў пасёлак Турскавы (Рагачоўскі раён) на пасаду намесніка дырэктара доследнай станцыі. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Брэсце. У ліпені—лістападзе 1941 г. удзельнічаў у баях на Бранскім фронце, атрымаў кантузію і пасля лячэння дэмабілізаваны ў пачатку 1942 г. Да 1946 года працаваў у горадзе Халтурын Кіраўскай вобласці дырэктарам тэхнікума і дырэктарам вучэбнай гаспадаркі. У 1946 годзе вярнуўся на радзіму і ў 1947 годзе абараніў дысертацыю кандыдата сельскагаспадарчых навук. У 1947 годзе прызначаны дырэктарам доследнай станцыі. З 1959 г. на Магілёўскай абласной сельскагаспадарчай доследнай станцыі (да 1970 г. намеснік дырэктара) у вёсцы Дашкаўка Магілёўскага раёна.

Навуковая і грамадская дзейнасць
--------------------------------

Я. К. Міхалёву належаць больш за 200 навуковыя прац па агратэхніцы збожжавых і зернебабовых культур. У 1954 годзе апублікаваў манаграфію «Паляпшэнне лугоў і пашаў БССР». Быў членам Савета Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. Неаднаразова абіраўся дэпутатам мясцовых Саветаў.

### Бібліяграфія

* Рекомендации по возделыванию люцерны на Могилевщине / [подготовили: Я. К. Михалев, В. В. Шапиро]. — Могилев, 1975.
* Паляпшэнне лугоў і пашаў БССР / Я. К. Міхалёў. ― Мінск, 1954.

Узнагароды
----------

* Медаль «За адвагу»
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  *Владимир Лившиц* Яков Михалев – ученый из деревни Машково (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

Спасылкі
--------

* Міхалёў, Якаў Кірылавіч (доктар сельскагаспадарчых навук, аграномія ; 1909—1985) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* *Владимир Лившиц* Яков Михалев – ученый из деревни Машково (руск.) // Інфармацыйны рэсурс пра Горацкі, Дрыбінскі і Мсціслаўскі раёны Магілёўскай вобласці: horki.info
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Васюцін.

**Якаў Дзмітрыевіч Васюцін** (25 красавіка 1912, с. Камараўцава, Чарнянскі раён, Белгародская вобласць — 19 красавіка 1980) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Біяграфія
---------

Скончыў Курскую вышэйшую камуністычную школу ў 1937 годзе. З 1938 года на камсамольскай рабоце. У чэрвені 1941 года на Заходнім фронце. У партызанах з сакавіка 1942 года: камандзір групы, атрада, у студзені — ліпені 1944 — партызанскай брыгады «За Савецкую Беларусь». У 1944—1961 гадах на партыйнай, адміністрацыйна-гаспадарчай і гаспадарчай рабоце.

Зноскі
------

1. 1 2  Васютин Яков Дмитриевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 105. — 737 с.
**Пастаса** (ісп. Río Pastaza) — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у паўночна-заходняй частцы басейна Амазонкі. Найбуйнейшы прыток ракі Мараньён. Даўжыня — 710 км. Бярэ пачатак у эквадорскай правінцыі Катапаксі, на паўночна-заходніх схілах вулкана Катапахі. У верхнім цячэнні рака вядомая як Пататэ. Пататэ цячэ ў паўднёвым кірунку, перасякаючы мяжу з правінцыяй Тунгурауа, на тэрыторыі якой, крыху вышэй горада Баньёс, рака прымае прыток Чамба, пасля чаго яна ўжо называецца Пастаса. У сямі кіламетрах на ўсход ад горада Баньёс, вышэй вадаспадаў, на рацэ пабудавана плаціна. Ніжэй вусця Чамба Пастаса цячэ ва ўсходнім напрамку на працягу каля 275 км, а затым, ніжэй вусця ракі Топа, рака паварочвае на паўднёвы ўсход. Шаша Troncal Amazonas ідзе паралельна рацэ на ўчастку паміж гарадамі Баньёс і Пуё. Далей рака перасякае мяжу з правінцыяй Пастаса, фарміруючы далей мяжу гэтай правінцыі з правінцыяй Марона-Сант’яга.


1. ↑  Geographic Names Server — 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1194038'></a>
Карціна Говарда Чэндлера Крысці «Сцэна падпісання Канстытуцыі Злучаных Штатаў».
**Філадэльфійскі канвент**, які праходзіў з 25 мая па 17 верасня 1787 г. у Філадэльфіі, штат Пенсільванія, быў скліканы для перагляду артыкулаў Канфедэрацыі. Нягледзячы на тое, што першапачаткова Канвент быў задуманы толькі для выпраўлення і ўдакладнення існуючых законаў, у ходзе дыскусій удзельнікі Канвента перайшлі да стварэння новага дакумента — Канстытуцыі ЗША, якая ў выніку і была падпісана ў якасці асноўнага закона новай дзяржавы.

Гл. таксама
-----------

* Артыкулы Канфедэрацыі
* Канстытуцыя ЗША
**Гвідабальда да Монтэфельтра** (іт. Guidobaldo da Montefeltro; 17 студзеня 1472, Губіа — 11 красавіка 1508, Фасамбронэ) — трэці герцаг Урбіна з роду Мантэфельтра, кандацьер і заступнік мастацтваў.

Гвідабальда да Мантэфельтра нарадзіўся ў 1472 годзе ў сям’і герцага Урбінскага Федэрыга. Ён стаў шостым дзіцем герцага і Батысты Сфорца і, нягледзячы на ​​гэта, спадкаемцам прастола: раней на свет з’явіліся пяць дачок. Праз дзесяць гадоў Федэрыга ды Монтэфельтра памёр, і Гвідабальда атрымаў герцагскую карону, а яшчэ праз шэсць — у 1488 годзе — ажаніўся з Лізаветай Ганзага, сястрой маркграфа Мантуанскага.

Рамяство кандацьера Гвідабальда асвоіў ужо з юнацтва, як і многія шляхетныя італьянцы таго часу. У першай палове 1490-х гадоў ён удзельнічаў у шматлікіх кампаніях на баку Фларэнцыі і Апостальскай Сталіцы. У канцы 1496 года, камандуючы папскімі войскамі ў бітве пры Брачыана, Гвідабальда трапіў у палон да атрадаў Арсіні і Вітэлаца Вітэлі, але неўзабаве вярнуўся на волю.

Летам 1502 года Гвідабальда быў выгнаны з Урбіна арміяй сына папы Аляксандра VI — Чэзарэ Борджыя, які імкнуўся падпарадкаваць сабе ўсю Цэнтральную Італію. Аднак ужо праз год, скарыстаўшыся смерцю Аляксандра VI, Гвідабальда вярнуў свой трон. Пасля канфіскацыі маёмасці Борджыа, праведзенай новым папам Юліям II, герцаг Урбінскі атрымаў 20 000 дукатаў у якасці пакрыцця шкоды, прычыненай яму паходамі Чэзарэ.

Гвідабальда ды Мантэфельтра не меў спадкаемцу па прамой лініі — іх шлюб з Лізаветай Ганзага быў бяздзетным. Каб захаваць незалежнасць Урбіна, у 1504 годзе ён усынавіў 14-гадовага юнака Франчэска Марыя дэла Роверы. Гэта быў добры выбар: дэла Ровер прыходзіўся пляменнікам і самому Гвідабальда, і Юлію II. Саюз з пантыфікам да канца жыцця засцерагаў герцага Урбінскага ад замахаў на яго ўладанні.

Зноскі
------
**Архіепіскап Геронцій**  (свецкае імя *Юрый Яковіч Хаванскі*; нар. 23 кастрычніка 1957, Сумы, Украіна) — украінскі архірэй Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата, архіепіскап Сумскі.

Біяграфія
---------

У 1988 годзе завочна скончыў Маскоўскую Духоўную Семінарыю, паступіў у МДА.

14 сакавіка 1996 года перайшоў у юрысдыкцыю УПЦ КП, дзе 24 сакавіка 1996 года стаў епіскупам Сумскім і Ахтырскім.

4 красавіка 2000 года перашоў на Вінніцкую кафедру з тытулам епіскупа Вініцкага і Брацлаўскага, дзе 22 кастрычнікі 2005 года быў узведзены ў сан архіепіскапа.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Геронтий (Хованский), архиепископ Сумской и Винницкий

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
**Герніка** (поўная афіцыйная назва на іспанскай мове — Герніка-і-Луна, ісп.: Guernica y Luno, на баскскай — Герніка-Лума, баскск.: Gernika-Lumo) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Біская ў складзе аўтаномнай супольнасці Краіна Баскаў. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Бустурыяльдэа-Урдайбай. Займае плошчу 8,6 км². Насельніцтва — 15 860 чалавек. За 33 км на паўночны ўсход ад Більбаа. Заснаваны 28 красавіка 1366 года прынцам Тэльё Кастыльскім. З’яўляецца культурным і гістарычным цэнтрам баскаў.

Зноскі
------

1. ↑  *National Statistics Institute* Municipal Register of Spain of 2022 — 2022. — Т. 90. — С. 1,235.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q111983091'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грыгарышына.
**Валянціна Іванаўна Грыгарышына** (нар. 4 ліпеня 1942, п. Лясное, Кіраўская вобласць, РСФСР) — беларуская мастачка ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Біяграфія
---------

Скончыла аддзяленне скульптуры Маскоўскае абласное мастацкае педагагічнае вучылішча выяўленчых мастацтваў, у 1968 годзе аддзяленне мастацкай керамікі Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута. У 1968—1974 гадах архітэктар інстытута «Белдзіпрагандаль», з 1975 года — мастак Мінскага мастацка-вытворчага камбіната Мастацкага фонду СССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года; член Саюза мастакоў Беларусі з 1988, БКПІ[*удакладніць*] (1974—1997), старшыня секцыі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Саюза мастакоў у 1988—1997 і 2001—2007 гадах; член Рады Саюза мастакоў з 1988 года. Член міжнароднага клуба «Лэдзі-лідар».

Удзельніца звыш 60 рэспубліканскіх, усесаюзных і міжнародных выставак.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: інтэр’еры вестыбюля і керамічныя рэльефы кафэ, дэкаратыўная пластыка, керамічныя пласты гасцініцы «Інтурыст» ў Мінску, габелен «Залаты сад» для Інстытута земляробства ў Жодзіне (змешчаны ў пасольстве Беларусі ў Індыі), габелен-заслона «Музы над горадам» Дома культуры г. Барысаў (у суаўтарстве з Г. Р. Гаркуновым), керамічныя пано і дэкаратыўная пластыка для радзільні ў Барысаве (1978—1983), аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя «Рух» і серыя дэкаратыўных пластоў у холе рэстарана Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, габелен «Шчодрасць зямлі бацькоў», керамічныя пано ў кафэ «Флора» ў Мірскім замку (у суаўтарстве з І. Грыгарышынай), дэкаратыўная пластыка «Зімовая раніца», «Планета», «Папараць-кветка» і «Лістапад» (уласнасць Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі); серыя дэкаратыўных пластоў «Знікаючы свет», трыпціх «…і пала на Зямлю зорка…»; пластыка «Рыбацкае шчасце», «Старое люстэрка». Кампазіцыя «Плады асветы» знаходзіцца ў прыватнай калекцыі былога прэзідэнта Украіны В. Юшчанкі.

Працы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, музеі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Масквы[ru], Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, Пасольстве Беларусі ў Індыі, прыватных калекцыях у Беларусі, Украіне, Польшчы, Германіі, Францыі, Ліване, ЗША.

Сям’я
-----

Мае дачку Ірыну Валер’еўну Грыгарышыну (нар. 5 красавіка 1966), мастачку ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Григоришина Валентина Ивановна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
2. ↑  4 ліпеня: гэты дзень у гісторыі Беларусі Архівавана 23 чэрвеня 2019.

Літаратура
----------

* Григоришина Валентина Ивановна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Григоришина Валентина Ивановна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Радыяцыйная хімія** — частка хіміі высокіх энергій, раздзел фізічнай хіміі — вывучае хімічныя працэсы, якія выклікаюцца ўздзеяннем іанізавальных выпраменьванняў на рэчыва. У рамках радыяцыйнай хіміі разглядаюцца некаторыя хімічныя працэсы, якія немагчымыя пры выкарыстанні традыцыйных хімічных падыходаў. Іанізавальныя выпраменьванні могуць моцна змяншаць тэмпературу праходжання хімічных рэакцый без ужывання каталізатараў і ініцыятараў.

Падмуркам для радыяцыйнай хіміі з’яўляецца ядзерная хімія. Навука, якая ўзнікла на стыку радыёхіміі, хімічнай фізікі і ядзернай фізікі i вывучае ядзерныя рэакцыі і спадарожныя ім фізіка-хімічныя працэсы, усталёўвае ўзаемасувязь паміж фізіка-хімічнымі і ядзернымі ўласцівасцямі рэчыва. Часта пад ядзернай хіміяй маюць на ўвазе вобласці даследавання радыяхіміі (часам як яе раздзел) і радыяцыйнай хіміі. Асноўнае адрозненне радыяцыйнай хіміі ад радыёхіміі ў тым, што матэрыял, які хімічна змяняецца выпраменьваннем, не павінен быць радыеактыўным. Прыкладам можа служыць ператварэнне вады ў перакіс вадароду, т.зв. радыёліз вады

Літаратура
----------

* Пикаев А. К. Современная радиационная химия: Основные положения: Экспериментальная техника и методы. — М.: Наука. — 1985. — 375 с.
* Spinks J. W. T. An Introduction to Radiation Chemistry. — Third Edition, John-Wiley and Sons, Inc. — New York, Toronto. — 1990. ISBN 0-471-61403-3
* Дзантиев Б. Г. Радиационная химия. — М.: Государственное издательство литературы по атомной науке и технике государственного комитета по использованию атомной энергии СССР. — 1963 г. — 295 с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зорын.

**Валянці́н Па́ўлавіч Зорын** (нар. 2 мая 1948, в. Крывошын Ляхавіцкі раён Брэсцкай вобласці, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (1994—2001), кандыдат сельскагаспадарчых навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 2 мая 1948 года ў в. Крывошын Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

З 1963 па 1967 — вучыўся ў Полацкім лясным тэхнікуме. З 1975 па 1981 завочна вучыўся на лесагаспадарчым факультэце Беларускага тэхналагічнага інстытута імя Кірава па спецыяльнасці «Інжынер лясной гаспадаркі».

З 1969 па 1971 — памочнік ляснічага ў Лагойскім, а затым у Капыльскім лясгасе Мінскай вобласці.

З 1971 па 1974 — начальнік цэха шырспажыву Капыльскага лясгаса.

З 1974 па 1981 — ляснічы Колаўскага лясніцтва Капыльскага лясгаса.

З 1981 па 1984 — дырэктар Дратунскага ваеннага лясгаса.

З 1983 па 1985 — дырэктар Пухавіцкага лясгаса Мінскай вобласці.

З 1985 па 1994 — намеснік Міністра лясной гаспадаркі Беларусі.

З 17 кастрычніка 1994 года па 1 лістапада 2001 года быў Міністрам лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

З 2002 года — прафесар кафедры лесаўпарадкавання лесагаспадарчага факультэта БДТУ.

Навуковая дзейнасць
-------------------

4 сакавіка 2008 года абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Устойлівае кіраванне лясамі і дынаміка ляснога фонду Беларусі».

Асноўныя навуковыя дасягненні:

* удзел у распрацоўцы праграм касмічнага маніторынгу лясоў Беларусі;
* улік і прагноз лясных рэсурсаў пры планаванні прыродакарыстання;
* укараненне аўтаматызаванай сістэмы ўліку лесасыравінных рэсурсаў.

Сааўтар двух манаграфій.

Узнагароды
----------

* медаль «За працоўныя заслугі» (2019).

Зноскі
------

1. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 17 кастрычніка 1994 № 149 «Аб прызначэнні В. П. Зорына Міністрам лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» (руск.)
2. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 25 лютага 2019 года № 90 «Аб узнагароджанні»

Спасылкі
--------

* Старонка на Вікіпедыі БДТУ (руск.)

| Міністры лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь |
| --- |
|  | 
* Георгій Маркоўскі (1990—1994)
* Валянцін Зорын (1994—2001)
* Пётр Сямашка (2004—2009)
* Міхаіл Амельяновіч (2010—2018)
* Віталь Дрожжа (2018—2022)
* Аляксандр Кулік (з 2022)

 |  |
*Dr. Macintyre's X-Ray Film* (1896)
**Радыялогія** (ад. радыё + стар.-грэч.: λόγος, логас — слова)— вобласць медыцыны, якая вывучае дзеянне іанізуючага выпраменьвання на арганізм чалавека і магчымасці яго прымянення ў лячэбных (радыетэрапія) і дыягнастычных (радыедыягностыка) мэтах.

У Беларусі даследаваннямі ў галіне радыялогіі займаюцца РНПЦ Анкалогіі і медыцынскай радыялогіі, кафедра прамянёвай дыягностыкі і радыетэрапіі  (англ.) (бел. БДМУ, БелМАПА. Сельскагаспадарчай радыялогіяй займаюцца Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія і Інстытут радыялогіі НАН Беларусі.

Гл. таксама
-----------

* Рэнтгеналогія

Зноскі
------

1. ↑  Кароткі медыцынскі слоўнік = Краткий медицинский словарь / Сост.: С. Л. Кабак, Д. И. Романовский. — Мн.: Новое знание, 2004. — С.455.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Радыялогія
**Амёбы** (*Amoeba*, ад грэч. αμοιβή «змена») — род мікраскапічных аднаклетачных жывёл з сямейства *Amoebidae*. У амёб няправільная, пастаянна зменлівая форма. Перасоўваецца пры дапамозе псеўдаподый.

Водзяцца ў сажалках, у вільготнай глебе, ў вантробах жывёл; яны складаюцца з тонкай вонкавай абалонкі клеткі, вялікага ядра, пажыўной і скарачальнай вакуолі і тлушчавых глобул. Яны размножваюцца бінарным дзяленнем. Даўжыня да 0,3 мм. Найбольш вядомы від — амёба звычайная (*Amoeba proteus*).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).