У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Зора (значэнні).

**Зо́ра** (ад ісп.: Zorro — «ліс» або **сеньёр Зо́ра** ісп.: Señor Zorro) — выдуманы персанаж, варыяцыя на тэму Робін Гуда, «*герой у масцы*», які прыходзіць на дапамогу абяздоленым жыхарам Новай Іспаніі.

Зора з’яўляецца персанажам народных апавяданняў жыхароў Новай Іспаніі, вядомы з пачатку XVII стагоддзя. Паводле паданняў пад маскай Зора быў не адзін канкрэтны чалавек, а розныя людзі. Калі надыходзілі цяжкія часы і народу патрабавалася дапамога, кожны ахвочы мог апрануць самаробны касцюм Зора і ананімна прыйсці на выручку. Вядомыя выпадкі, калі асобу Зора прыпісвалі розным авантурыстам, злачынцам і лідарам партызанскага руху часоў амерыкана-мексіканскай вайны. Славу літаратурнага персанажа ён атрымаў значна пазней у прыгодніцкіх кнігах пісьменніка Джонстана Мак-Калі[en]. Упершыню ў друкаванай літаратуры ён з’яўляецца ў аповесці «Праклён Капістрана[en]», апублікаванай у 1919 годзе. На наступны год з’явіўся першы фільм «Знак Зора» з Дугласам Фэрбенксам у галоўнай ролі. Пазней пра Зора было знята мноства фільмаў як у Амерыцы, так і за яе межамі.

Паводле народных легенд першым, хто апрануў касцюм Зора, быў багаты дваранін дон Дыега дэ ла Вега (ісп.: Don Diego de la Vega) — майстэрскі фехтавальшчык, які жыў у Каліфорніі ў гады іспанскага валадарання, хоць вызначыць, ці існаваў такі чалавек насамрэч, не ўяўляецца магчымым. Іншым вядомым прататыпам быў ірландскі авантурыст Уільям Лэмпарт[en] (1615—1659), спалены на вогнішчы[en] ў Мехіка па абвінавачанні ў ерасі, бурным прыгодам якога прысвяціў свой раман «Мемуары самазванца: дон Гільен дэ Лампарт, кароль Мексікі» (ісп.: Memorias de un impostor, don Guillén de Lampart, rey de México, 1872) мексіканскі пісьменнік-белетрыст Вісэнтэ Рыва Паласіа[en]. Персанаж з часам зведаў змены, аднак нязменнай застаецца выява высакароднага і адважнага героя, які апрануты ва ўсё чорнае і хавае твар пад чорнай маскай. Ён абараняе людзей ад самаўпраўнасці ўладаў і злачынцаў.

Любімая зброя Зора — рапіра, якую ён часта выкарыстоўвае, каб пакінуць свой адметны знак — літару Z, якую наносіць трыма хуткімі рухамі. Ён таксама выкарыстоўвае пугу[en]. У яго ёсць верны сябар — чорны конь па мянушцы «*Тарнада*».

Экранізацыі
-----------

* 1920 — «Знак Зора» (ролю выканаў Дуглас Фэрбенкс)
* 1925 — «Дон Ку, сын Зора» (ролю выканаў Дуглас Фэрбенкс)
* 1936 — «Смелы Кабальера[en]» (ролю выканаў Роберт Лівінгстан[en])
* 1940 — «Знак Зора» (ролю выканаў Тайран Паўэр[en])
* 1949 — «Прывід Зора[en]» (ролю выканаў Клейтан Мур[en])
* 1957-1961 — «Зора[en]» (серыял; ролю выканаў Гай Уільямс[en])
* 1963 — «Дуэль у Рыа Грандэ[it]» (ролю выканаў Шон Флін[en])
* 1963 — «Зора і тры мушкецёры[en]» (ролю выканаў Гордан Скот[en])
* 1963 — «Зора супраць Мацыстэ[en]» (ролю выканаў П’ер Брыс[en])
* 1968 — «Пляменнікі Зора[en]» (ролю выканаў Дын Рыд[en])
* 1974 — «Знак Зора» (ролю выканаў Фрэнк Ланджэла)
* 1975 — «Зора» (ролю выканаў Ален Дэлон)
* 1976 — «Вялікая прыгода Зора[en]» (ролю выканаў Радольфа дэ Анда[en])
* 1981 — «Зора, блакітны клінок[en]» (ролю выканаў Джордж Хэмілтан[en])
* 1981 — «Новыя прыгоды Зора[en]» (серыял; ролю выканаў Генры Дэраў[en])
* 1990-1993 — «Зора[en]» (серыял; ролю выканаў Дункан Рэгер[en])
* 1998 — «Маска Зора» (ролю выканалі Энтані Хопкінс і Антоніа Бандэрас)
* 2005 — «Легенда Зора» (ролю выканаў Антоніа Бандэрас)

Зноскі
------

1. ↑  *Илья Стогoff[ru].* Глава V. Роман «Зорро» и рождение супергероев // Эра супергероев. История мира в 5 журналах и 3 комиксах (руск.). — М.: Астрель: АСТ, 2010. — С. 121. — 256 с. — ISBN 978-5-17-067679-8.
2. ↑  The Legacy of the Fox:A Chronology of Zorro **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 ліпеня 2017. Праверана 27 ліпеня 2013.
3. ↑  Los orígenes de El Zorro

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 120069998 · GND: 119404656 · LCCN: nb2016005351 · SUDOC: 028183460 · VIAF: 1320145857046622920936 |