**Мандаліна** (італ.: mandolino) — струнны шчыпковы музычны інструмент невялікіх памераў, падобны да лютні, але з карацейшай шыйкай і з меншай колькасцю струнаў. Струны перабіраюць не пальцамі, а медыятарам або плектрам, у тэхніцы трэмала. З прычыны таго, што металічныя струны мандаліны выдаюць кароткі гук, то працяжныя ноты дасягаюцца хуткім паўторам аднаго і таго ж гуку.

Гісторыя мандаліны
------------------

Прататыпам для мандаліны стала італьянская лютня ўзору канца XVII, пачала XVIII стагоддзяў. Моцна выгнуты варыянт мандаліны, які выраблялі толькі ў Неапалі, стаў ўзорам для мандаліны ўжо ў XIX стагоддзі. Гісторыя мандаліны пачалася з мандоры, разнавіднасці лютні, якая з'явілася ў XIV стагоддзі. Калі інструмент атрымаў сваё распаўсюджванне ў Еўропе, яму было прыдумана мноства розных назваў і яго структурныя характарыстыкі мяняліся ў залежнасці ад краіны.

Першае згадванне сучаснага варыянту мандаліны са сталёвымі струнамі прыпадае на працы вядомых італьянскіх музыкантаў, якія вандравалі па ўсёй Еўропе. Найбольш значная згадка належыць Гервазіё, які падарожнічаў з сярэдзіны XVIII да пачатку XIX стагоддзя. Гэтыя згадкі і запісы неапалітанскіх музыкаў сям'і Віначыя прымушаюць некаторых гісторыкаў сцвярджаць, што сучасную мандаліну вынайшлі менавіта ў Неапалі прадстаўнікі сям'і Віначыя. Больш позьні варыянт мандаліны быў сканструяваны Антоніа Віначыя ў 1772 годзе. Зараз гэты асобнік знаходзіцца ў Лондане, у Музеі Вікторыі і Альберта. Іншы асобнік мандаліны належаў Джузэпэ Віначыя і быў сканструяваны ў 1763 годзе, а цяпер знаходзіцца ў Музеі Музычных Інструментаў ў Клермонце, штат Каліфорнія. Самая ранняя з цяпер існуючых мандалін была зроблена ў 1744 годзе, яе можна знайсці ў Каралеўскай Музычнай Кансерваторыі ў Бруселі.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — С. 76. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

Спасылкі
--------

* Сайт, прысвечаны мандаліне (англ.)

| ⛭Струнныя музычныя інструменты |
| --- |
| Смычковыя | Скрыпка · Альт · Барытон · Віёла да гамба · Гудок · Сука · Крота · Віяланчэль · Кантрабас · Нікельхарпа · Рэбаб · Хардангерфеле · Эсрадж · Фідэль |
| Шчыпковыя | Арфа · Ангеліка · Балалайка · Банджа · Бандура · Бузукі · Вамбі · Гітара · Гуслі · Добра · Домбра · Домра · Думбыра · Дутар · Кантэле · Канклес · Каннель · Камуз · Мандаліна · Лютня · Кобза · Піпа · Сямісэн · Тарбан · Уд · Цытра |
| Ударныя | Цымбалы · Янцынь |
| Ударна-клавішныя | Клавікорд · Фартэпіяна · Піяніна · Раяль |
| Шчыпкова-клавішныя | Вёрджынел · Клавесін · Мюзелар · Спінет |
| Фрыкцыйна-клавішныя | Колавая ліра |
| Іншае | Смычок · Плектр · Струна · Струнатрымальнік · Лад · Парожак · Грыф · Мензура · Штрыхі |
| **Духавыя музычныя інструменты** · **Ударныя музычныя інструменты** · **Электронныя музычныя інструменты** |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Музычны Рымана · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX537965 · BNF: 122717681 · GND: 4232939-5 · LCCN: sh85080452 · NDL: 00575863 · NKC: ph122607 |

 |