**Эміра́т** (от араб. أمیر‎‎ [’amīr] — уладар, правадыр) — форма кіравання ісламскай дзяржавы. Слова «эмірат» тоесна (раўназначна) паняццям Халіфат, Султанат і Імамат, якое ўзначальваецца эмірам. Эмірат — гэта не спадчынная манархія, першапачаткова эміраў абірала ісламская ума абшчына. Абавязковай умовай для эмірата з’яўляецца ператварэнне ў жыццё мусульманскіх законаў — шарыята. З часам эмірат фактычна трансфармаваўся ў дзяржаву, якая нагадвае каралеўства. Першым эміратам (халіфатам) у гісторыі мусульман быў Медынскі Халіфат — ісламская дзяржава ўстаноўленае прарокам Мухамедам у Медыне пасля перасялення першых мусульман з Мекі. У сучасным свеце засталося не шмат эміратаў — на Блізкім Усходзе гэта: эміраты, якія ўваходзяць у склад канфедэрацыі Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, а таксама Катар і Кувейт. З 1996 да 2001 года ісламская форма кіравання (эмірат) была і на тэрыторыі Афганістана (Ісламскі Эмірат Афганістан). У 2007 годзе, пасля аб’явы сіламі ісламскага супраціўлення пра ўсталяванне Эмірата на тэрыторыях Паўднёвага і Паўночнага Вазірыстана каўказскія партызаны абвясцілі Эмірат і на ўсёй тэрыторыі Паўночнага Каўказа, скасаваўшы Чачэнскую Рэспубліку Ічкерыя. Пасля пачатку антыўрадавых выступаў у Емене ў 2011 маджахеды арганізацыі «Аль-Каіда» на Аравійскім паўвостраве абвясцілі эмірат на тэрыторыі еменскай правінцыі Аб’ян. За ўсталяванне эмірата ваююць маджахеды арганізацыі «Аш-Шабаб» на Поўдні Самалі.

Самастойныя эміраты
-------------------

* Кувейт
* Катар

Эміраты — правінцыі дзяржаў
---------------------------

* Аб’яднаныя Арабскія Эміраты
* Правінцыі Саудаўскай Аравіі

Гістарычныя эміраты
-------------------

(няпоўны)

| Дзяржава | Сталіца | Час існавання | Заўвага |
| --- | --- | --- | --- |
| *Армянскі эмірат* | Двін | 637—886 | Залежны ад Халіфата |
| *Эгрыскі эмірат* | Накалакеві | 697—778 | Залежны ад Халіфата, існаваў умоўна, уваходзіў у склад Тбіліскага |
| *Дэрбенцкі эмірат* | Дэрбент | 735—1239 | Залежны ад Халіфата |
| *Тбіліскі эмірат* | Тбілісі | 736—1122 | Залежны ад Халіфата |
| *Кордаўскі эмірат* | Кордава | 756—929 | Залежны ад Халіфата, пазней ператвораны ў Кордаўскі халіфат |
| *Крыцкі эмірат* | Харнак | 825—961 |  |
| *Барыйскі эмірат* | Бары | 847—871 | Залежны ад Халіфата |
| *Сіцылійскі эмірат* | Палерма | 965—1072 |  |
| *Гранадскі эмірат* | Гранада | 1228—1492 |  |
| *Эмірат Айдын* | Смірна | 1308—1425 |  |
| *Бухарскі эмірат* (Бухарскае ханства) | Бухара | 1785—1920 | З 1868 года пад пратэктаратам Расійскай імперыі. |
| *Эмірат Афганістан* | Кабул | 1823—1929 | Да 1919 года пратэктарат Вялікабрытаніі, затым стаў каралеўствам. |
| *Неджд* |  | 1902—1921 | Затым стаў султанатам. |
| *Севера-Каўказскі эмірат* | Ведэна | 1919—1920 | Дзяржава пад пратэктаратам Асманскай імперыі. |
| *Трансіарданія* | Аман | 1921—1946 | Пад брытанскім кіраваннем. |
| *Ісламскі Эмірат Афганістан* | Кабул | 1996—2001 | Часткова прызнаная дзяржава. |
| *Бахрэйн* | Манама | 1971—2002 | З 2002 года каралеўства. |

### Абвешчаныя, але фактычна неіснуючыя

* Каўказскі эмірат — у 2007 годзе

| ⛭Эміраты Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў |
| --- |
| 
* Абу-Дабі
* Аджман
* Дубай
* Рас-эль-Хайма
* Ум-эль-Кайвайн
* Эль-Фуджайра
* Шарджа

 | Сцяг ААЭ |

| Правінцыі Саудаўскай Аравіі |
| --- |
|  | 
* Асір
* Джызан
* Мекка
* Наджран
* Рыяд
* Табук
* Хаіль
* Эль-Баха
* Эль-Джаўф
* Эль-Касім
* Эль-Медына
* Эль-Худуд эш-Шамалія
* Эш-Шаркія

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4206980-4 |