Малочная сыроватка
**Сыроватка** — вадкасць, якая застаецца пасля згортвання і адцэджвання малака.

Атрыманне
---------

Сыроватка з'яўляецца пабочным прадуктам пры вырабе сыру, тварагу, харчовага і тэхнічнага казеіну. Яна аддзяляецца пасля згортвання малака (ці дакладней, малочнага бялку — казеіну). Пры гэтым да 85% ад масы зыходнай сыравіны застаецца ў выглядзе сыроваткі.

Склад
-----

Прынята лічыць, што ў сыроватку з малака пераходзіць палова сухога рэчыва. Па асобных кампанентах гэта: тлушч — 10—22%, бялок — 20—25, цукар — 85—95, мінеральныя рэчывы — 55—65%. У некаторых выпадках практычна ўся лактоза застаецца ў сыроватцы, таму з яе атрымліваюць у прамысловых умовах малочны цукар. У сыроватцы застаюцца ўсе водарастваральныя вітаміны. Каларыйнасць 1 кг сыроваткі 200—290 ккал. Бялку ў сыроватцы змяшчаецца ад 0,7 да 1,4%, ён прадстаўлены альбумінам і глабулінам.

У сыроватцы ёсць фосфаліпіды, якія з'яўляюцца перадатчыкамі кіслароду і спрыяльна ўплываюць на згусанне крыві, акісленне тлушчавых кіслотаў, дзейнасць ферментаў.

Выкарыстанне
------------

У ежу ўжываюць свежую сыроватку, яна садзейнічае падтрыманвю жыццядзейнасці малочнакіслых бактэрый у кішэчніку і стварэнню кіслай рэакцыі асяроддзя, прыгнятае гніласныя працэсы і ўтварэнне таксічных рэчываў.

На аснове малочнай сыроваткі гатуюць напіткі. Іх вырабляюць са свежай сыроваткі з захаваннем усіх яе кампанентаў і дабаўленнем смакавых і духмяных рэчываў. Пасля аддзялення сыроватачных бялкоў цеплавой каагуляцыяй аба мембраннымі метадамі сыроватку фільтруюць або сепарыруюць для ачышчэння ад камякоў бялку, пастэрызуюць пры 74—76°С з вытрымкай 15—20 с і ахалоджваюць да 4—10°С.

На аснове гэтай сыравіны вырабляюць смачныя і лекавыя напіткі з ягаднымі, фруктовымі і пладовымі сокамі, кумыс, квасы і інш. Здаўна выкарыстоўваецца сыроватка ў кулінарыі і хлебапячэнні.

Вадкую сыроватку шырока выкарыстоўваюць у кармленні жывёлы. Улічваючы, што гэта прадукт кароткачасовага захоўвання і хутка страчвае свае ўласцівасці (лактоза падвяргаецца ферментатыўнаму гідролізу; адбываецца абнасеньванне пабочнай мікрафлорай), павышаюць якасць сыроваткі дражджаваннем, унясеннем малочнакіслай мікрафлоры і розных канцэнтратаў у згушчаным або сухім выглядзе.

3 малочнай сыроваткі гатуюць спецыяльную бактэрыяльную закваску для сіласавання кармоў з мэтай прыгнятання развіцця ў сіласе маслянакіслых і гніласных бактэрый. Малочная сыроватка ўваходзіць у склад сухіх і вадкіх замяняльнікаў малака.

Літаратура
----------

* *Некрашэвіч У. I. Шашкоў М. С. Лазараў Л. П.* Малочная справа: Вучэб. дапам. — Мн.: Ураджай, 1999. — 232 с.: іл. (Вучэбныя дапаможнікі для сельскагаспадарчых вышэйшых навучальных устаноў). ISBN 985-04-0425-6

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сыроватка

| ⛭Малако |
| --- |
| Жывёльнае | 
* Авечае
* Аслінае
* Вярблюджае
* Казінае
* Каровіна
* Конскае
* Ласінае
* Сабачае
* Свіное
* Чалавечае

 |  |
| Расліннае | 
* Арахісавае
* Какосавае
* Мігдалавае
* Рысавае
* Соевае

 |
| Віды | 
* Абястлушчанае
* Згушчанае
* Канцэнтраванае
* Кіслае
* Паранае
* Пастаялка
* Пастэрызаванае
* Соладавае
* Сухое
* Сырадой
* Ультрапастэрызаванае
* Шакаладнае

 |
| Прадукты | 
* Віды малочных прадуктаў
* Кісламалочныя прадукты
* Марожанае
* Сыр
* Тварожныя прадукты

 |
| Ёмістасці | 
* Бітон
* Бутэлька
* Збан
* Кардонны пакунак
* Пакунак-укладка
* Тэтрапак

 |
| Іншае | 
* Алергія
* Даенне
* Лактацыя
	+ Грудное выкормліванне
* Малачарня
* Прафесіі
	+ Даярка
	+ Малочнік
	+ Сыравар
* Сусветны дзень малака

 |
| 
* Катэгорыя

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Швейцарскі гістарычны · Гранат |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX534728 · BNF: 11940808n · GND: 4140861-5 · LCCN: sh85146422 · NKC: ph387189 · SUDOC: 027346315 |

 |