recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ільінская царква** — дзеючая стараверская царква ў Гомелі, помнік беларускага драўлянага дойлідства канца XVIII стагоддзя, гісторыка-культурная каштоўнасць рэспубліканскага значэння (2-я катэгорыя). Адносіцца да Санкт-Пецярбургскай і Цвярской епархіі Рускай праваслаўнай стараабрадніцкай царквы. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы горада на вул. Камісарава, непадалёк ад р. Сож. Дала назву спуску ад вуліцы Пралетарскай да сожскай набярэжнай.

Гісторыя
--------

Стаіць на месцы разабранага ў 1737 годзе Спасава стараверскага храма і ўстаноўленага замест яго храма прарока Іллі, у сваю чаргу разабранага ў 1793 годзе.

Пасля вяртання з Турцыі Емяльян Пугачоў прыязджаў па дапамогу ў гомельскую стараверскую абшчыну і двойчы прыходзіў маліцца ў гэту царкву.

Сучасны храм быў узведзены ў 1773—1774 гадах і асвечаны 28 верасня 1794.

У першай палове XIX стагоддзя пры храме існаваў змешаны, мужчынскі і жаночы скіт старавераў. У 1850 годзе скіт і царква былі зачыненыя, з 1852 года царква зноў стала дзеючай, ў 1853 заснаваны адзінаверчацкі прыход. Неўзабаве зноў стала стараверскай. Дзейнічала ў савецкі час.

У канцы 1943 г. каля Ільінскай царквы быў пахаваны колішні царкоўны староста Епіфан Рымароў, закатаваны разам з сям'ёй нацыстамі ў кастрычніку таго ж года за адмову ад прымусовай эвакуацыі.

Архітэктура
-----------

Складаецца з трох зрубаў, пастаўленых адзін за адным па адной восі: бабінец, сярэдні зруб, пяцігранная алтарная абсіда.

Галерэя
-------

* Стан царквы ў другой палове 1940-х гадоў
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Фотагалерэя / Гомельская вобласць | Гомель
2. ↑  Юрий Глушаков. «Крестьянский царь» на Гомельщине(недаступная спасылка) //  Архівавана 13 красавіка 2016.. 16.11.2011.
3. ↑  Матэрыялы аб злачынствах нямецка-фашысцкіх захопнікаў у Гомелі. — Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. — Ф. 1345. Воп. 1. Спр. 2. Арк. 121-122 адв.; 124 адв.

Літаратура
----------

* Гомельская Ільінская царква // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. С. 341—342.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Ільінская царква**
Абвяшчэнне незалежнасці Албаніі на мітынгу ў Влёра
**Дэкларацыя незалежнасці Албаніі** (алб.: Shpallja e Pavarësisë або алб.: *Deklarata e Pavarësisë*) — дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Албаніі, прынятая 28 лістапада 1912 года ў Влёра. Раней Албанія не мела дзяржаўнасці, яна з'яўлялася складовай часткай Асманскай імперыі.

Абвяшчэнне незалежнасці дзяржавы адбылося ў разгар Першай Балканскай вайны на Усеалбанскім кангрэсе. Да таго моманту на тэрыторыю Албаніі прэтэндавалі Сербія і Чарнагорыя, якія хацелі набыць марскія парты на ўзбярэжжа Адрыятыкі. Планы гэтых дзяржаў не былі рэалізаваны, бо новую дзяржаву падтрымалі вялікія дзяржавы Францыя і Вялікабрытанія.

Пасля ўзнікнення Албаніі яе межы не былі вызначаны. Жаданне Сербіі атрымаць доступ да мора, а таксама адсутнасць межаў прывяло да Албанскаму крызісу 1913 года. У выніку гэтага крызісу новая дзяржава ледзь не была знішчана.

Усяго Дэкларацыю падпісалі 83 чалавекі, сярод іх будучы прэзідэнт і кароль краіны Ахмет Зогу і дзядзька Энвера Ходжы — Хюсен Ходжа.

Гл. таксама
-----------

* Балканскія вайны

Зноскі
------

1. ↑  *Verena Knaus.* Kosovo. — United States, 2007. — 12 с. — ISBN 1-84162-199-4.
2. ↑  *Zhelyazkova, Antonina*. Albania and Albanian Identities **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  International Center for Minority Studies and Intercultural Relations (2000). — «calling together an all-Albanian congress. On 28 November 1912, delegates from all over the country gathered in Vlora»  Архівавана з першакрыніцы 10 студзеня 2011. Праверана 10 January 2011.
**Ophrys speculum** — від кветкавых раслін сямейства архідныя (*Orchidaceae*).

Назва
-----

Відавы эпітэт паходзіць ад лац.: speculum — «люстраны».

Батанічнае апісанне
-------------------

Гэта травяністы цыбульны геафіт, які дасягае вышыні 25-30 см. Сподняе лісце яйцападобна-ланцэтнае, размешчанае ў разетках. Суквецце складаецца з ад 2 да 8 кветак. Чашалісцікі зелянявага колеру з карычневымі прожылкамі. Губа трохлопасцевая, апраўленая чырванавата-карычневымі тоўстымі валаскамі. Пялёсткі кароткія, апушаныя, маюць фіялетавы колер. Пялёсткі яйцападобныя, блакітны мяжуе з жоўтым, які з’яўляецца асновай, бакавыя пялёсткі ланцэтныя, жоўта-чырванаватыя. Цвіце з сакавіка па красавік. У раёнах, дзе насякомых-апыляльнікаў няма, можа абыходзіцца вегетатыўным размнажэннем.

Распаўсюджанне
--------------

Прысутнічае ў Партугаліі, Гібралтары, Іспаніі, Італіі і Францыі. Таксама ў Марока, Алжыры, Тунісе, Лівіі, на некалькіх астравах Эгейскага мора, у Анатоліі і Ліване. Расце на лугах, кустарніках і лясах з перавагай да вапнавых глебаў на вышынях ад 0 да 1200 м над узроўнем мора.

Галерэя
-------

* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».

Спасылкі
--------

* Encyclopedia of Life Архівавана 27 вересня 2015.
* Orchids of Italy Архівавана 28 вересня 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776424199 |
**Аблога Ноўгарада (1170)** — няўдалы ваенны паход войскаў Андрэя Багалюбскага і яго саюзнікаў, прадпрыняты праз год пасля ўзяцця імі Кіева.

Гісторыя
--------

У 1168 годзе наўгародцы заклікалі сабе на княжанне Рамана, сына Мсціслава Ізяславіча Кіеўскага. Першы паход быў праведзены супраць полацкіх князёў, саюзнікаў Андрэя. Зямля была спустошана, войскі не дайшлі да Полацка 30 вёрст. Затым Раман атакаваў Таропецкую воласць Смаленскага княства.

Магчыма, Мсціслаў Ізяславіч кіеўскі няправільна ацаніў стратэгічнае становішча, адправіўшы частку паўднёвых сіл на дапамогу Раману ў той час, калі яго праціўнікі рыхтавалі паход на Кіеў. Пасланае войска на чале з Міхаілам Юр’евічам і чорныя клабукі былі перахоплены Расціславічамі па дарозе з-за здрады чорных клабукоў.

Храналагічна паміж узяццем Кіева і паходам на Ноўгарад летапіс змяшчае апавяданне пра сутыкненне наўгародцаў з суздальцамі ў Завалоччы, перамога ў якім дасталася наўгародцам.

Узімку 1170 года прыйшлі пад Ноўгарад Мсціслаў Андрэевіч, Раман і Мсціслаў Расціславічы, Усяслаў Васількавіч Полацкі, разанскі і мурамскі палкі. Наўгародцы пабудавалі вакол горада астрог.

На 4-ы дзень аблогі, 25 лютага, быў прадпрыняты штурм, які доўжыўся цэлы дзень. Да вечара Раман з наўгародцамі перамог суздальцаў і іх саюзнікаў (верагодна, адбіў штурмы і арганізаваў вылазку). Наўгародцы паланілі так шмат суздальцаў, што прадавалі іх за бесцань (па 2 нагаты).

Аднак неўзабаве ў Ноўгарадзе наступіў голад, і наўгародцы вырашылі заключыць мір з Андрэем на ўсёй сваёй волі і запрасілі на княжанне Рурыка Расціславіча, а яшчэ праз год — Юрыя Андрэевіча.

Гл. таксама
-----------

* Узяцце Кіева, 1169
* Аблога Вышгарада, 1170
* Аблога Вышгарада, 1173

Зноскі
------

1. ↑  Наўгародскі першы летапіс старэйшага пераводу. У лета 6677
**Данашылі** (кіт. трад. 答納失裡皇后, спр. 答纳失里皇后, піньінь *Dá nà shī lǐ huánghòu*, літаральна: «Імператрыца Данашылі») — першая жонка імператара Тагон-Тэмура, з’яўлялася дачкой канцлера Эль-Тэмура  (руск.) (бел. які сачыў за ўладай імператара. Была выдадзена замуж за імператара ў якасці прымірэння. Доўга не магла мець дзяцей, неўзабаве была замяшаная ў злачынстве і пакараная смерцю.

Аб гэтай імператрыцы было шмат паданняў, дзе яна прыніжала і жорстка збівала імператрыцу Кі  (руск.) (бел. якая таксама з’яўлялася жонкай імператара.

У культуры
----------

* «Імператрыца Кі  (руск.) (бел.» (Рэспубліка Карэя  (руск.) (бел.; 2013—2014); у ролі — Пэк Чжын Хі  (укр.) (бел..

Зноскі
------

1. ↑  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>
2. 1 2  *Lily Xiao Hong Lee; Sue Wiles.* Biographical Dictionary of Chinese Women: Tang Through Ming, 618-1644. — M.E. Sharpe.. — ISBN 978-0-7656-4316-2.
3. ↑  *Ч. Содбилэг.* Монголын Их Юань улсын түүх. — Улаанбаатар, 2010. — P. 262.


| ?Данашылі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Данашылі |  | El-Temür[d] |  | Chuangwuer[d] |  | Tutuha[d] |  | Bandoucha[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | CBDB: 0116859 |
**Сандра Міла** (італ.: Sandra Milo, нар. 11 сакавіка 1933, Туніс, Туніс) — італьянская актрыса, тэлевядучая.

Біяграфія
---------

Сапраўднае імя і прозвішча — Сальватрычэ Алена Грэка. Дэбют Сандры Міла — галоўная роля Габрыэлы ў камедыі «Халасцяк» (1955, рэж. Антоніа П’етранджэла). Звярнула на сябе ўвагу ў драме Раберта Раселіні «Генерал Дэла Роверэ» (прастытутка, 1959) і ў камедыі Антоніа П’етранджэла «Адуя і яе таваркі» (Лаліта, 1960). Выканала галоўную ролю ў экранізацыі аповесці Стэндаля «Ваніна Ваніні» (1961, рэжысёр Раберта Раселіні). Дасягненні Сандры Міла ў кінематографе — ролі фатальных, іранічных, раскаваных і сексуальных жанчын у кінашэдэўрах Федэрыка Феліні «Восем з паловай» (Карла, 1963, прэмія «Сярэбраная стужка», 1964) і «Джульета і духі» 1965, прэмія «Срэбная стужка», 1966), а таксама Івона ў фільме Луіджы Дзампа «Летняе вар’яцтва» (1963), Джуліяна Марлет у камедыі Дзіна Рызі «Парасон» (1966).

У 1968 годзе Сандра Міла сышла з кіно, цалкам прысвяціўшы сябе сям’і і выхаванню дзяцей.

Сандра Міла канчаткова вярнулася на вялікі экран і на ТБ у 1979 годзе. Сярод лепшых роляў гэтага перыяду: Мар’яна ў рамантычнай меладраме «Папялушка 80» (1984, рэж. Раберта Маленаці), Арабела ў фільме Пупі Аваці «Сэрца не з табой» (2003).

У 2007 годзе з поспехам выступіла на тэатральнай сцэне ў спектаклі «8 жанчын». Сандра Міла ад прыроды валодае высокім фальцэтам — гэта было яркай адметнай рысай яе кінобразы сексуальнай бландынкі-спакусніцы.

У 1990-я гады актыўна працавала на тэлебачанні, у дзіцячых шоу-праграмах, забаўляльных праектах, запісала некалькі дыскаў з песнямі.

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. ↑  Sandra Milo // Discogs — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 4023965 · BNE: XX1491561 · BNF: 142071361 · GND: 119217694 · ICCU: RAVV040504 · ISNI: 0000000117006204 · LCCN: n83141246 · NKC: pna2007389322 · NLA: 35164264 · NUKAT: n2016243118 · SUDOC: 094565481 · VIAF: 117661623 |

 |
**Чханвон** — горад і сталіца правінцыі Кёнсан-Намдо, Паўднёвая Карэя. Горад размешчаны прыкладна за 40 км на захад ад Пусана. Чханвон размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Карэйскага паўвострава, каля гарадоў Масан і Пусан. Акружаны гарамі Тамсан (вышыня 656 метраў) на паўночным захадзе, Чондансан (567 метраў) на ўсходзе, Пульмасан (802 метры) на паўднёвым усходзе і Панёнсан (528 метраў) на поўдні. Мае прыбярэжную лінію працягласцю 12,6 км (на Масанскім заліве). Праз горад працякаюць ручаі Нэданчхон і Чханвончхон.

Клімат горада мусонны, сярэднегадавая тэмпература і сярэднегадавая колькасць ападкаў (у перыяд з 1992 па 2001 гады) складаюць 15 ° С і 1395 мм адпаведна.

Зноскі
------

1. ↑  Geographic Names Server — 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1194038'></a>
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Нарматыўны кантроль | GND: 10057165-7 |
**Скалы Гарднер** (англ.: Gardner Pinnacles, гав.: Pūhāhonu) — дзве бязлюдныя скалы, пазбаўленыя расліннасці і акружаныя рыфам. Размешчаны ў Гавайскім архіпелагу за 946 км на паўночны захад ад горада Ганалулу. На паўднёвы ўсход размешчаны атол Фрэнч-Фрыгат-Шолс, а на паўночны захад — рыф Маро. Гавайская назва — Pūhāhonu.

Геаграфія
---------

Агульная плошча сушы — 0,024 км². Скалы ўяўляюць сабой рэшткі старажытнага вулкана. Найвышэйшы пункт — 52 м. Плошча навакольнага рыфа — 2,4 км².

У водах, якія абмываюць скалы, жыве вельмі вялікая колькасць рыб, а на саміх скалах — мноства відаў насякомых, 12 відаў трапічных птушак. Скалы Гарднер з’яўляюцца часткай запаведніка, таму доступ да іх абмежаваны.

Гісторыя
--------

Скалы адкрыты 2 чэрвеня 1820 года амерыканскім кітабоем Джозефам Эленам. У красавіку 1857 года, як і іншыя Паўночна-Заходнія выспы, скалы Гарднер былі анексаваныя каралём Гаваяў Камехамехай IV. 7 ліпеня 1898 года скалы сталі часткай ЗША, а 3 лютага 1909 года — часткай птушынага запаведніка Гавайскіх астравоў.

| ⛭Гавайскія астравы |
| --- |
| Наветраныя (паўднёва-усходнія) астравы | Гаваі • Каўаі • Каўла • Кахаалавэ • Ланаі • Манана • Маўі • Моку-Ману • Малакаі • Нііхау • Ааху | Сцяг ГаваяўГаваі |
| Падветраныя (паўночна-заходнія) астравы | Гарднер • Курэ • Лайсан • Лісянскага • Маро • Мідуэй • Некер • Ніхоа • Перл-энд-Хермес • Фрэнч-Фрыгат-Шолс |
| **Партал:Акіянія** |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Калядная гісторыя.

**«Каля́дная гісто́рыя»** (фінск.: Joulutarina) ― фінскі мастацкі фільм 2007 года. Сюжэт фільма распавядае пра паходжанне святога Мікалая - Санта-Клауса. Фінская прэм'ера адбылася 16 лістапада 2007 года

Сюжэт
-----

Шмат гадоў таму ў Лапландыі хлопчык па імені Нікалас застаўся сіратой, калі яго сям’я пад самыя Каляды загінула ў выніку аварыі. Жыхары вёскі збіраюцца, каб вырашыць яго будучыню, і, паколькі жыццё ў Арктыцы цяжкае, вырашана, што, паколькі ні адна сям’я не можа клапаціцца пра яго пастаянна, яны будуць выхоўваць яго разам. Прычым кожная сям’я бярэ яго на адзін год, пачынаючы з Каляд, а потым ён пераходзіць у наступную сям’ю. Удзячны, Нікалас пачынае выразаць з дрэва цацкі ў якасці падарункаў, якія на кожныя Каляды ён пакідае сям’і, якая клапацілася пра яго. З таго часу гэта стала традыцыяй, і Мікалай ніколі не забывае дзяцей тых сем’яў, якія прымалі яго кожны год.

Калі ў вёсцы здарылася эпідэмія, і ні адна з сем’яў не можа дазволіць сабе ўзяць яго да сябе на наступны год, яго бярэ да сябе сварлівы пустэльнік Іісакі ў якасці вучня цесляра. Іісакі старанна з ім працуе. Нікалас разумны і хутка вучыцца, і Іісакі паступова пачынае любіць Нікаласа як уласнага сына. З кожным годам Нікалас пачынае ўсё больш і больш прасякацца духам Каляд, і гэта становіцца яго жыццём, а калі ён старэе, ён становіцца фігурай, вядомай як Санта-Клаўс.

Зноскі
------

1. ↑  Christmas Story, Joulutarina, Finland - Story of how Santa Claus came to be Santa **(нявызн.)**. *Travel Explorations* (16 снежня 2012). Архівавана з першакрыніцы 3 лютага 2018. Праверана 4 лютага 2018.

Спасылкі
--------

* Joulutarina на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
**Марцін Віскара** (ісп.: Martín Vizcarra; нар. 22 сакавіка 1963) — Прэзідэнт Перу (2018—2020).

Інжынер па адукацыі, Марцін Віскара прыйшоў у палітыку толькі ў 2010 годзе пасля ўдзелу ў пратэстах супраць нераўнацэннага фінансавання рэгіёнаў і іх падаткаабкладання. Падчас гэтых маніфестацый ён прадэманстраваў сваё ўменне дамаўляцца і прыміраць варагуючыя бакі. Неўзабаве Марцін Віскара быў абраны губернатарам рэгіёна Mакегуа. У 2016 годзе Педра Пабла Кучынскі, які быў тады кандыдатам на пасаду прэзідэнта, паклікаў яго ў сваю каманду. Так Віскара стаў спачатку віцэ-прэзідэнтам, а з 2018 — прэзідэнтам Перу.

У сваёй прамове парламенту пасля ўступлення на пасаду 24 сакавіка 2018 года Марцін Віскара галоўнай задачай назваў барацьбу з карупцыяй. Стаўшы прэзідэнтам краіны, Марцін Віскара імкнуўся правесці шэраг антыкарупцыйных рэформаў. Але парламент не прымаў яго ініцыятывы. Кангрэс неаднаразова блакаваў розныя ініцыятывы прэзідэнта Віскары, у тым ліку і прапанову аб датэрміновых выбарах: як прэзідэнцкіх, так і парламенцкіх. Сітуацыя напалялася, апошняй кропляй, якая прывяла да крызісу, стала жаданне Кангрэса практычна цалкам замяніць склад Канстытуцыйнага трыбунала краіны. Прэзідэнт папярэджваў дэпутатаў, што абвесціць аб роспуску Кангрэса, калі тыя пачнуць прызначэнні суддзяў да таго, як разгледзяць пытанне аб даверы ўраду. Але яны не прыслухаліся да яго, і ўсё ж паспелі прызначыць аднаго з членаў трыбунала. 30 верасня 2019 Прэзідэнт Перу Марцін Віскара распусціў Кангрэс Рэспублікі. Той у сваю чаргу яго рашэнне не прызнаў, адхіліўшы Прэзідэнта ад улады і прызначыўшы выканаўцам яго абавязкаў першага Віцэ-прэзідэнта краіны Мерседэс Араас. Гэта прывяло да канстытуцыйнага крызiса ў Перу.

Зноскі
------

1. ↑   — 2018. Праверана 20 жніўня 2019.
2. ↑  Martin Vizcarra // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑   — 2018. Праверана 9 чэрвеня 2019.
4. ↑
5. ↑  zviazda.by
**V Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі** — міжнародны форум, які прайшоў у Магілёве 11—12 кастрычніка 2018 года. Арганізатарам форуму выступаюць Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі і Савет Федэрацыі Федэральнага Сходу Расіі пры садзейнічанні Магілёўскага аблвыканкама.

У час форуму адбыліся пасяджэнні міжпарламенцкай камісіі Савета Рэспублікі і Савета Федэрацыі па міжрэгіянальным супрацоўніцтве, Савета дзелавога супрацоўніцтва, былі арганізаваны секцыйныя пасяджэнні, прайшоў Тыдзень інтэграцыі і супрацоўніцтва ў Магілёўскай вобласці, маладзёжны форум, выстава-кірмаш рамёстваў, турнір па хакеі з шайбай спартакіяды Саюзнай дзяржавы для дзяцей і юнацтва, серыя рэгіянальных і раённых мерапрыемстваў. Галоўнай падзеяй форуму стала пленарнае пасяджэнне на тэму «Прыярытэтныя напрамкі развіцця рэгіянальнага супрацоўніцтва як ключавога фактару інтэграцыі і саюзнага будаўніцтва».

12 кастрычніка, падчас перамоў Прэзідэнта Беларусі ​Аляксандра Лукашэнкі і Прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна, беларускі лідар сказаў, што бачыць, як Пуцін у Магілёве адчувае сябе як дома, «на гэтым шматку, можна сказаць, рускай зямлі… гэта такі горад, я бы нават сказаў, больш рускі, чым беларускі, гэта ўсход Беларусі». Пасля перамоў пачалося пленарнае паседжанне ў больш шырокім складзе.

Падрыхтоўка
-----------

Да Форуму рэгіёнаў была праведзена рэканструкцыя Палаца культуры вобласці з добраўпарадкаваннем прылеглай тэрыторыі, рэканструкцыя вуліцы Якубоўскага і пуцеправода цераз чыгуначныя пуці, аднавілася будаўніцтва вучэбна-лабараторнага корпуса Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, які шмат гадоў стаяў закансерваваным, узведзены Трыўмфальная арка на ўездзе з боку Мінска, лесвіца з каскадам у Падміколле, завершана рэканструкцыя музея Бялыніцкага-Бірулі, якая цягнулася 5 гадоў.

Гл. таксама
-----------

* I Форум рэгіёнаў Беларусі і Украіны

Зноскі
------

1. ↑  Пятый Форум регионов Беларуси и России (руск.)(недаступная спасылка).  Совет Республики Национального собрания Республики Беларусь. Архівавана з першакрыніцы 11 кастрычніка 2018. Праверана 8 кастрычніка 2018.
2. ↑  Форумы регионов Беларуси и России (руск.)(недаступная спасылка).  Совет Республики Национального собрания Республики Беларусь. Архівавана з першакрыніцы 6 кастрычніка 2018. Праверана 8 кастрычніка 2018.
3. ↑  "V Форум регионов Беларуси и России пройдет в Могилеве 11—12 октября" [руская]. БелТА. 23 чэрвеня 2018. Праверана 2018-10-08.
4. ↑  Лукашэнка — Пуціну: «Магілёў больш расейскі, чым беларускі»
5. ↑  В Могилеве «нашествие» дворников и триколоров **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 кастрычніка 2018. Праверана 11 кастрычніка 2018.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Барыс Львовіч Гутнікаў** (4 ліпеня 1931, Віцебск, БССР - 6 красавіка 1986, Ленінград) - савецкі скрыпач.

Біяграфія
---------

У 1954 годзе скончыў Ленінградскую кансерваторыю па класе скрыпкі, у 1958 годзе – аспірантуру пры ёй. З гэтага ж года выкладаў у гэтай кансерваторыі. З 1978 года загадваў кафедрай скрыпкі і альта (з 1973 – прафесар).

Барыс Львовіч Гутнікаў – лаўрэат міжнародных конкурсаў скрыпачоў (Прага, 1956, 1-я прэмія), (Парыж, 1957, 1-я прэмія), (Масква, 1962, 1-я прэмія). Удастоены ганаровых званняў «Заслужаны артыст РСФСР», «Народны артыст РСФСР».

Шмат гастраліраваў па гарадах СССР і за мяжой.

Літаратура
----------

* Гутнікаў Барыс Львовіч // Памяць: Віцебск : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.] ; склад. А. І. Мацяюн ; мастак Э. Э. Жакевіч. – Мінск : БелЭн, 2003. – Кн. 2. – С. 528.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вількін.
**Якаў (Ян) Раманавіч (Рувімавіч) Вількін** (5 студзеня 1932, Віцебск — 22 кастрычніка 1997) — беларускі гісторык спорту.

Біяграфія
---------

У 1950 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча (зараз — Мінскі дзяржаўны каледж імя А. К. Глебава), у 1956 годзе — Беларускі інстытут фізічнай культуры (зараз — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры).

У 1956—1958 гг. працаваў інструктарам па фізічнай культуры і спорце Мінскага абласнога савета добраахвотнага спартыўнага таварыства «Буравеснік». У 1958—1961 гг. — інструктар, загадчык аддзела, старшыня райсавета Мінскага абласнога савета спартыўнага таварыства «Чырвоны Сцяг». У 1961—1997 гг. — выкладчык, загадчык кафедры (з 1978) Акадэміі фізічнага выхавання і спорту. У 1985—1997 гг. — член-карэспандэнт Міжнароднага камітэта па гісторыі спорту і фізічнага выхавання (ICOSH).

Збіраў, даследаваў і класіфікаваў беларускія народныя гульні. У 1960-я гады ўзначальваў фальклорна-этнаграфічныя экспедыцыі ў цэнтральныя, заходнія і паўднёвыя раёны Рэспублікі Беларусь.

Аўтар і суаўтар навуковых прац, падручнікаў па фізічнай культуры, даведнікаў па гісторыі фізкультурнага руху на Беларусі.

Памёр Якаў Раманавіч 22 кастрычніка 1997 года.

Літаратура
----------

* Вилькин Яков Романович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 143.
* Вилькин Яков Романович // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн, 2005. — С. 109.
**Бернар Бюфэ** (франц. Bernard Buffet; 10 верасня 1928, Парыж — 4 кастрычніка 1999, Туртур) — французскі мастак, шырока прызнаны да дваццаці гадоў за свае працы, якія нясуць хмурны, меланхалічны настрой і адлюстроўваюць атмасферу, якая панавала пасля Другой сусветнай вайны. Вядомы сваім выразна выяўленым замалёвачным стылем. Быў блізкі неарэалістычным тэндэнцыям, аднак крытыка часцей адносіла яго да мізерабілізму — Бюфэ ў гэтыя гады быў ключавой фігурай дадзенай плыні.

Біяграфія
---------

Бернар Бюфэ нарадзіўся ў Парыжы, дзе вывучаў мастацтва ў Школе прыгожых мастацтваў (École Nationale Supérieure des Beaux-Arts, 1943—1945). Сярод яго аднакласнікаў былі Марыс Буатэль і Луіс Вуйлермоз.

Працаваў у майстэрні мастака Эжэна Нарбона.

Пры падтрымцы гандляра карцінамі Марыса Гарн’ера Бернар Бюфэ бесперапынна працаваў, ствараючы рэлігійныя карціны, пейзажы, партрэты і нацюрморты. У 1961 годзе мастак піша серыю карцін, якія паказваюць жыццё Хрыста, прызначанага для ўпрыгожвання капліцы замка Арк у муніцыпалітэце Фюво. Праз дзесяць гадоў, па просьбе Папы Рымскага Паўла VI, Бюфэ прапануе гэтыя карціны ў музей Ватыкана, дзе яны выстаўлены ў асобным пакоі.

Штогод праводзілася хаця б адна яго асноўная выстава да самагубства 4 кастрычніка 1999 г. у сябе дома ў Туртуры на поўдні Францыі. 4 кастрычніка 1999 гады ва ўзросце 71 год Бюфэ, пакутуючы ад хваробы Паркінсона, быў больш не ў стане працаваць так, як яму жадалася. Паліцыя сцвярджае, што Бюфэ памёр каля 4 гадзін вечара, надзеўшы на галаву пластыкавы пакет і замацаваўшы яго клейкай стужкай вакол шыі.

Бернар Бюфэ быў жанаты з пісьменніцай і спявачкай Аннабель Бюфэ. Член журы Канскага кінафестывалю 1958 года. Бюфэ стварыў больш за 8000 карцін, а таксама мноства гравюр.

25 лістапада 1973 года ў камуне Нагаідзумі прэфектуры Сідзуока, Японія, быў адкрыты Музей Бернара Бюфэ, заснаваны Кіічыра Акано (1917—1995). У 1988 годзе музей быў пашыраны. Пасля смерці Бюфэ прах мастака быў развеяны ў садзе музея.

Зноскі
------

1. 1 2  Bernard Buffet<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Bernard Buffet — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑
4. ↑  RKDartists<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
**Коўчыцы 2** — курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча каля вёскі Коўчыцы 2 Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.

Курганны могільнік
------------------

Могільнік уяўляе сабой 228 моцна апоўзлых розных па памеру насыпаў. Вышыня — 1-1,2 м, максімальная — 3 м, дыяметр — 4-6 м, самы вялікі — 14 м. 14 курганоў пашкоджаны.

Адкрыла і абследавала ў 1976 годзе А. Г. Калечыц. Раскопкі не праводзіліся.

Зноскі
------

1. ↑  Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча, в. Коўчыцы-2 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 28 студзеня 2022. Праверана 12 ліпеня 2021.

Спасылкі
--------

* Коўчыцы 2 (курганны могільнік) на сайце «Архіварта»
Балканы з 1800 па 2008 год
**Балканізацыя** - асаблівы працэс распаду дзяржавы або федэрацыі. Суправаджаецца далейшай фрагментацыяй зноў утвораных палітычных суб'ектаў, якія ўступаюць у канфліктныя адносіны адзін з адным аж да грамадзянскай вайны. Тэрмін з'яўляецца вытворным ад назвы еўрапейскага рэгіёну Балканы. Ён ў 1817-1912 з адзінай прасторы пад уладай Асманскай імперыі ператварыўся ў некалькі невялікіх дзяржаў.

У сучасным словаўжыванні тэрмін *балканізацыя* часта азначае негатыўныя наступствы распаду дзяржаў і небяспекі заахвочвання сепаратызму. У гэтым сэнсе кажуць пра балканізацыю Афрыкі, Еўропы, Украіны або Расіі.

У пашыраным сэнсе тэрмін ставіцца да любога драбненню аднастайнай сістэмы на дрэнна звязаныя адзін з адным часткі, напрыклад балканізацыя Інтэрнэту.

Ва ўласным сэнсе слова паўтарылася ў 1990-я гады распад Югаславіі. Тады былыя суб'екты федэрацыі ператварыліся ў суверэнныя дзяржавы (Боснія і Герцагавіна, Сербія і Чарнагорыя, Харватыя, Славенія, Македонія), якія падвергліся далейшай фрагментацыі: ад зноў утворанай Харватыі аддзялілася Сербская Краіна, Боснія і Герцагавіна практычна раскалолася на Рэспубліку Сербскай і Федэрацыю Босніі і Герцагавіны, Сербія і Чарнагорыя падзялілася, а ад Сербіі пасля аддзялілася Косава.

Заўвагі
-------

1. ↑  Балканизация Африки и мы **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2011. Праверана 4 верасня 2011.
2. ↑  «Балканизация» Европы vs «европеизация» Балкан **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2012. Праверана 4 верасня 2011.
3. ↑  Балканизация Украины? Темные воды Черного моря **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 сакавіка 2016. Праверана 4 верасня 2011.
4. ↑  Проект «Уграина»: «Балканизация» России с центром в Киеве **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 6 ліпеня 2010. Праверана 4 верасня 2011.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Харысан.
**Цілсан Левер Харысан** (7 студзеня 1881 — 10 студзеня 1947) — канадскі ўрач, афіцэр і шукальнік прыгод.

Біяграфія
---------

Пераехаўшы ў Нью-Ёрк і паступіўшы на службу ў войска Злучаных Штатаў у раннім узросце, пазней ён вярнуўся ў Канаду для вучобы ва Універсітэце Таронта, перад тым як стаць практыкуючым лекарам у розных гарачых кропках, напрыклад, начальнікам медыцынскага персаналу у Панча Вілья  (руск.) (бел. і ўрачом кітайскага працоўнага корпуса, дзе працавала больш за 200 тысяч чалавек. Пасля Першай сусветнай вайны ён падарожнічаў па ўсім Блізкім Усходзе, займаючыся лячэннем венерычных захворванняў і працуючы на рэнтгенаўскім апараце ў Лодзе, сучасны Ізраіль.

Пасля спробы збегчы з адной са сваіх пацыентак з лякарні на Блізкім Усходзе Харысан быў дэпартаваны ў Канаду, але паспеў саскочыць з карабля ў Марока і далучыцца да войска Ірландскай Свабоднай дзяржавы. У 1930-я гады ён падарожнічаў па 15 краінах, працуючы там у якасці медыка, і служыў у якасці карабельнага ўрача на лайнеры, які перасёк Індыйскі акіян падчас Другой сусветнай вайны. З 1946 года аж да сваёй смерці ён дапамагаў працы Адміністрацыі дапамогі і аднаўлення Аб’яднаных Нацый (ЮНРРА) у Кітаі, здолеўшы выратаваць многія жыцці.

Да канца свайго жыцця Харысан мог размаўляць на шасці мовах, удзельнічаў у сямі войнах і быў жанаты з чатырох жанчынах адначасова. Яго дачка Разалінда сведчыла, што персанаж Індыяны Джонса  (англ.) (бел. быў заснаваны па ім. Па словах Разалінды, прадзюсары Джордж Лукас і Стывен Спілберг звязаліся з ёй пасля смерці яе бацькі і правялі шэраг інтэрв’ю, падчас якіх яна многае распавяла ім пра яго жыццё.

Заўвагі
-------

1. ↑  "I dare do all...": The saga of Dr. Tillson Lever Harrison(англ.) // *Canadian Medical Association  (англ.) (бел. Journal* : journal. — 2007. — Т. 177. — № 10. — С. 1237—1239. — DOI:10.1503/cmaj.071468 Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | American National Biography |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: no2018160676 · VIAF: 6852154387319430970006 |
**Андрыян Ільіч Канду** (нар. 27 лістапада 1975, Кішынёў) — палітык Рэспублікі Малдова, Старшыня Парламента Рэспублікі Малдова (з 23.01.2015), раней займаў пасаду намесніка прэм’ер-міністра, міністра эканомікі Рэспублікі Малдова, віцэ-старшыні Парламента Рэспублікі Малдова. Старшыня парламента Малдовы з 23 студзеня 2015.

Біяграфія
---------

Андрыян Ільіч Канду нарадзіўся 27 лістапада 1975 у г. Кішынёў.

**Ліцэйская адукацыя**: верасень 1991 — чэрвень 1994 — Ліцэй інфармацыйных тэхналогій ім. T. Паповіч, г. (Клуж-Напока, Румынія), дыплом бакалаўра.

**Вышэйшая адукацыя**: у верасні быў залічаны на факультэт права Універсітэта ім. «Бабеш-Болаю», Клуж-Напока, дзе атрымаў дыплом ліцэнцыята ў чэрвені 1998 года.

**Магістратура**: Венскі ўніверсітэт эканомікі і бізнеса, Інстытут міжнароднага і аўстрыйскага падатковага права, Постуніверсітэцкая праграма ў галіне міжнароднага падатковага права, г. (Вена, Аўстрыя), дзе атрымаў дыплом магістра.

**Іншая адукацыя:**

2001 — дыплом удзельніка Бірмінгемскага інстытута еўрапейскага права, курс «Правы чалавека і прыкладная праграма», (Бірмінгем).

2001 — дыплом удзельніка Унідэм Кампус, Венецыянская камісія, «Дзяржаўнае кіраванне і індывід праз прызму Еўрапейскай канвенцыі па правах чалавека», (Трыест, Італія).

2002 — дыплом удзельніка Універсітэта Заходне-Капскай правінцыі, Міжнародная акадэмія па правах чалавека (адмысловы акадэмічны курс), (востраў Рабен, Кейптаўн, ПАР).

#### Прафесійны досвед

З 23 студзеня 2015 года стае Старшынёй парламента Малдовы.

З ліпеня 2014 года выконвае абавязкі Намесніка прэм’ер-міністра, міністр эканомікі Рэспублікі Малдова.

У снежні 2010 года робіцца дэпутатам Парламента Рэспублікі Малдова і членам Парламенцкай камісіі па юрыдычных пытаннях.

У 2010 годзе некаторы час быў Генеральным дырэктарам кампаніі Prime Management.

Зноскі
------
**Абу Аюб аль-Масры** (араб. أبو أيّوب المصري‎‎; таксама вядомы як **Абу Хамза аль-Мухаджыр**; 1968—18 красавіка 2010) — егіпецкі баевік, другі кіраўнік Аль-Каіды ў Іраку пасля гібелі аз-Заркаві, першы лідар групоўкі «Ісламская дзяржава Ірак».

Біяграфія
---------

Па даных крыніц спецслужбаў ЗША, Масры нарадзіўся ў 1965—1966 гадах. Каля 1982 года далучыўся да групоўкі «Егіпецкі Ісламскі джыхад». Лічыцца, што ён быў разам з Усама бін Ладэнам у Судане ў 1995-м, потым пераехаў у Пакістан. У 2002 годзе, пасля падрыхтоўкі ў Афганістане, паехаў у Ірак. Да таго, як змяніць забітага Заркаві, ён быў кіраўніком разведкі групоўкі ў Паўночнай Афрыцы і на Блізкім Усходзе.

На пасаду лідара іраксай ячэйкі «Аль-Каіды» быў прызначаны 12 чэрвеня 2006 года

У кастрычніку 2006 года іракскія спецслужбы заявілі, што Масры забіты. Тады гэтыя звесткі не пацвердзіліся. 1 мая 2007 года МУС Ірака зноў аб’явіў аб смерці тэрарыста, на гэты раз нібыта ў выніку сутыкнення паміж рознымі групоўкамі баевікоў. Пры гэтым іракскія ўлады заявілі, што ў іх распараджэнні цела Масры няма.

У лютым 2007 г. паранены ў ходзе амерыканскай спецаперацыі, а яго памочнік забіты. 9 мая 2008 года была атрымана, а затым абвергнута інфармацыя аб яго захопе пад Масулам амерыканскімі вайскоўцамі. 18 красавіка 2010 года забіты ў перастрэлцы. Яго пераемнікам, трэцім лідарам іракскай ячэйкі «Аль-Каіды» ў сярэдзіне мая 2010 года стаў мараканец Абу Сулейман ан-Насір.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  «US publish picture of new al-Qaeda leader in Iraq» *The Times*, 15 June 2006
3. ↑  Confusion swirls over Zarqawi successor, UPI, 20 June 2006
4. ↑  «New Terror Chief?», CNN transcripts, 15 June 2006
5. ↑  Al-Zarqawi’s death opens new windows into al-Qaeda network Архівавана 30 верасня 2007 года. AP, 18 June 2006
6. ↑  Главарь «Аль-Каиды» в Ираке Абу Айюб аль-Масри убит(недаступная спасылка)
**Дулут** (англ.: Duluth) — горад і цэнтр акругі Сент-Луіс у штаце Мінесота, ЗША. Насельніцтва паводле перапісу 2020 года складала 86 697 чалавек. Мінесоцкі ўніверсітэт у Дулуце. Размешчаны на возеры Верхнім у рэгіёне Арроухед, горад з'яўляецца цэнтрам грузавых перавозак. Тавары, якія пастаўляюцца з порта Дулут, уключаюць вугаль, жалезную руду, збожжа, вапняк, цэмент, соль, драўняную масу, сталёвыя рулоны і кампаненты ветраных турбін. Дулут знаходзіцца на поўдзень ад Жалезнага хрыбта і пустыні Баундары-Уотэрс. Горад названы ў гонар Даніэля Грэйсалона Сьера дзю Лута. Порт Дулут з'яўляецца самым далёкім у свеце ўнутраным портам, даступным для акіянскіх судоў.

Крыніцы
-------
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Якалцэвіч.
**Марыя Антонаўна Якалцэвіч** (30 студзеня 1961, в. Дуляўшчына, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі мовазнавец, спецыяліст у галіне беларускага мовазнаўства. Кандыдат філалагічных навук (1990), дацэнт (1997).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 30 студзеня 1961 года ў вёсцы Дуляўшчына Мастоўскага раёна.

Скончыла ў 1983 годзе Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура, руская мова і літаратура», у 1987 годзе аспірантуру.

З 1983 года выкладае на кафедры беларускай мовы філалагічнага факультэта Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Я. Купалы, дацэнт.

Навуковыя інтарэсы: парэміялогія; парэміяграфія; мова мастацкай літаратуры.

Спасылкі
--------

* Старонка на сайце базы даных «Вучоныя Беларусі»
**Гомская фракцыя Кангалезскага аб’яднання за дэмакратыю**, таксама **КАД-Гома** — праруандыйскае крыло Кангалезскага аб’яднання за дэмакратыю (КАД). Базавалася ў Гоме, Дэмакратычная Рэспубліка Конга (ДРК).

Гісторыя
--------

КАД, якое дзейнічала на ўсходзе ДРК, было галоўнай антыўрадавай групоўкай часоў Другой кангалезскай вайны. Менавіта гэты рух падняў паўстанне супраць урада Ларана Кабілы. Спачатку баевікамі кіраваў Эрнест Вамба дыя Вамба.

У перыяд з лістапада 1998 па май 1999 год у арганізацыі абвастрыліся ўнутраныя супярэчнасці. На Вамба дыя Вамба было зроблена некалькі замахаў, і ў маі 1999 года ён быў адхілены ад кіраўніцтва групоўкай. У Кісангані, абапіраючыся на падтрымку Уганды, баевік заснаваў асобную фракцыю, што затым стала партыяй «Сілы абнаўлення». У процівагу яму ў Гоме ўзнікла іншае крыло былога КАД, якое ўзначаліў Эміль Ілунга. Дадзеная арганізацыя арыентавалася на Руанду. 

Групоўкі ў Гома і Кісангані сталі ваяваць адзін супраць аднаго. Апошняя хваля сутыкненняў паміж баевікамі адбылася ў красавіку 2003 года. 

Ларан Нкунда, адзін з былых членаў фракцыі, ужо пасля завяршэння вайны ўзначаліў паўстанцкі рух у Паўночным Ківу.

Заўвагі
-------

1. ↑  Rassemblement Congolais pour la Democratie - Goma (RCD-Goma) (Democratic Republic of Congo), GROUPS - AFRICA - DORMANT **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Jane's. Архівавана з першакрыніцы 9 мая 2012. Праверана 28 кастрычніка 2011.
2. ↑  Rassemblement congolais pour la democratie (RCD) **(нявызн.)**. *Global Security*. Праверана 28 кастрычніка 2010.
3. ↑  EU condemns RCD-Goma's offensives in DR Congo **(нявызн.)**. *panapress* (28 чэрвеня 2003). Праверана 28 кастрычніка 2011.
4. ↑  D.R. Congo: Arrest Laurent Nkunda For War Crimes **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Human Rights Watch News (1 лютага 2006). Архівавана з першакрыніцы 1 лістапада 2008. Праверана 28 кастрычніка 2011.
**Ісламская партыя Афганістана** (скар. **ІПА**, пушту: د افغانستان اسلامي حزب) — адна з найбольш буйных і ўплывовых ісламскіх палітычных партый Афганістана суніцкага толку. Па сваім прызначэнні і структуры ІПА — ваенізаваная арганізацыя, у якой беспярэчнае выкананне загадаў і распараджэнняў, а таксама гатоўнасць прыняць удзел ва ўзброенай барацьбе лічылася адной з найважнейшых умоў членства ў партыі.

Створана ў 1975 годзе на тэрыторыі Пакістана ў выніку зліцця некалькіх праваэкстрэмісцкіх груповак, якія дзейнічалі ў шэрагах вядомай рэакцыйнай міжнароднай рэлігійнай тэрарыстычнай арганізацыі «Браты-мусульмане». Заснавальнік і лідэр — Гульбедзін Хекмаціяр.

Асноўнай мэтай пасля красавіцкіх падзей 1978 года ІПА абвясціла звяржэнне ўстаноўленага ў ДРА рэжыму і наступнае абвяшчэнне Афганістана на «ісламскай рэспублікай». Маджахеды партыі «ІПА» вялі актыўную ваенна-палітычную барацьбу супраць прысутнасці сіл АКСВА (1979-1989) і дзяржаўнай улады ДРА пад кіраўніцтвам Бабрака Кармаля (пазней Махамада Наджыбулы).

У пачатку 1988 года ў ДРА дзейнічалі незаконныя ўзброеныя фарміраванні ІПА агульнай колькасцю да 25 тыс. чал. а ўсяго ў Аўганістане ў той час налічвалася звыш 80 тыс. прыхільнікаў гэтай арганізацыі. Кіраўніцтва ІПА атрымлівала зброю і фінансавую дапамогу ад ЗША, Пакістана, Кітая. У Лондане, Гамбургу, Мешхедзе, Пешавары ІПА мела свае прадстаўніцтвы і выдавала 5 газет і 2 часопісы. Штаб-кватэра ў Пешавары.

Зноскі
------

1. ↑  Ісламская партыя Афганістана (ІПА) (руск.)

Гл. таксама
-----------

* Ахмад Шах Масуд
* Ісмаіл-хан
* Шыіцкая васьмёрка
**Валерый Міхайлавіч Хаменя** (нар. 24 красавіка 1978, Гродна, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Выступаў за зборную Беларусі.

Біяграфія
---------

Баскетболам пачаў займацца ў 1985 годзе пад кіраўніцтвам Генадзя Францкевіча. Навучаўся ў Мінску ў Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву пад кіраўніцтвам Аляксандра Леанідавіча Папкова.

У сезоне 1996/97 стаў чэмпіёнам Беларусі ў складзе РВАР, быў прызнаны лепшым гульцом чэмпіянату Беларусі. У сезоне 1997/98 быў капітанам РТІ-АЗАА.

У 1998 годзе пераехаў у ЗША, навучаўся ва універсітэце Джорджа Вашынгтона.

У сезоне 2002/03 выступаў за РТІ-РВАР, а ў першай палове сезону 2003/04 — за «Гродна-93».

У 1997 годзе згуляў за моладзевую зборную Беларусі U-22 у кваліфікацыі да чэмпіянату Еўропы-1998. У 1997—2001 гадах выступаў за мужчынскую зборную Беларусі.

Пасля заканчэння гульнявой кар’еры працаваў трэнерам у ЗША.

Дасягненні
----------

* Чэмпіён Беларусі (1): 1996/1997.
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 1993/1994, 2002/2003.
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 1997/1998.
* Уладальнік Кубка Беларусі (1): 1997.

Зноскі
------

1. ↑  2001 European Championship for Men. Belarus
2. ↑  ВЛАДИСЛАВ КОЦАРЕНКО: "ЗА АЛЬМА-МАТЕР ОБИДНО"
3. ↑  Valeri Khamenia

Спасылкі
--------

* Профіль на сайце fiba.com
**Амура-Якуцкая магістраль** (руск.: Амуро-Якутская магистраль) — чыгунка, якая будуецца ў Якуціі. Цягнецца на 830 км ад Беркакіта (канцовая кропка галіны БАМу Тында-Беркакіт) у мерыдыянальным кірунку да Якуцка. Будаўніцтва пачалося ў 1985 г. У 2004 г. быў адкрыты пасажырскі рух на ўчастку Алдан-Тамот (вагон Тамот-Масква ідзе 5,5 сутак). Завяршэнне будаўніцтва плануецца на 2012 г. Пры гэтым разглядаецца два варыянты канцовага пункту:

* пасёлак Ніжні Бесця́х на супрацьлеглым ад Якуцку беразе Лены;
* непасрэдна Якуцк з будаўніцтвам 3-кіламетровага чыгуначна-аўтамабільнага мосту праз Лену.

Будаўніцтва чыгункі значна палепшыць транспартнае становішча Якуціі і яе адміністрацыйнага цэнтру.

У Сеціве
--------

Схема АЯМа Архівавана 27 верасня 2007.
***Plestiodon fasciatus*** — від паўзуноў з сямейства {{bt-bellat|Сцынкавыя{{!}}сцынкавых|*Scincidae}}*.

Апісанне
--------

Распаўсюджаны ў вільготных лясістых раёнах на паўднёвым усходзе Паўночнай Амерыкі, ад Тэхаса да Антарыа, дзе яны з'яўляюцца аднымі з самых распаўсюджаных яшчарак. Яны дасягаюць 21 сантыметра ў даўжыню цела разам з хвастом і маюць цёмна-карычневы або чорны колер з выразнымі жоўтымі палосамі ўздоўж цела і блакітнаватым хвастом.

Спосаб жыцця
------------

Харчуюцца рознымі членістаногімі, пераважна павукамі, цвыркунамі і жукамі.

1. ↑   Beane, Jeff (2018). Life History and Ecology of the Five-Lined Skink.
2. ↑  Fitch, Henry S. (2019-12-13). Life History and Ecology of the Five-Lined Skink, Eumeces fasciatus. Good Press.
**«Жандар з Сен-Трапэ»** (фр.: Le Gendarme De Saint-Tropez) — франка-італьянская кінакамедыя рэжысёра Жана Жыро з Луі дэ Фюнэсам у галоўнай ролі. Першы з шасці фільмаў аб прыгодах жандара Крушо.

Сюжэт
-----

Атрымаўшы павышэнне, ва ўтульнае курортнае мястэчка Сен-Трапэ прыязджае бравы жандар Крюшо з красуняй-дачкой Ніколь.

З прыездам у Сен-Сцежцы жандара Крушо «мірнае» жыццё мястэчка сканчаецца: паляванне на нудыстаў, пошукі выкрадзенай з музея бясцэннай карціны, злоў банды небяспечных злачынцаў — бязглуздаму жандары заўсёды знойдзецца занятак.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Луі дэ Фюнэс | Людовік Крушо жандар Людовік Крушо  |
| Жэнеўева Град | Ніколь Крушо,  Ніколь Крушо, дачка Людовіка |
| Мішэль Галабру | Жэром Жэрбер жандар Жэром Жэрбер  |
| Жан Лефеўр | Люсьен Фугас жандар Люсьен Фугас  |
| Крысціян Марын | Альберт Мерло жандар Альберт Мерло  |
| Гі Гроса | Гастон Трыкар жандар Гастон Трыкар  |
| Мішэль Мода | Жуль Берліка жандар Жуль Берліка  |

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Жандар з Сен-Трапэ на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
**«Цэнтра́льны»** (руск.: Центральный) — беларускі дакументальны фільм, зняты пры падтрымцы Беларускага свабоднага тэатра.

Пра фільм
---------

Дакументальны фільм аб самым простым і легендарным месцы Мінска. Фільм, які быў зняты падчас і пасля працы над аднайменным спектаклем тэатральнай лабараторыі «Fortinbras» пры Беларускім свабодным тэатры (рэж. Уладзімір Шчэрбань).

Цэнтральны — гэта крама. Цэнтральны — гэта «*злачняк*». Цэнтральны — гэта таннае піва і беларускі бальзам са спрайтам, калі ты студэнт, панк або рок-музыкант у 1990-х. Цэнтральны — гэта танная гарэлка, калі ты гукарэжысёр філармоніі або ветэран вайны ў Афганістане. Цэнтральны — гэта «*Ц.*», «*Цэха*», «*Цэнтралька*». Цэнтральны — гэта дакументальны фільм пра жыццё, паралельнае галоўнаму праспекту.

Здымачная група
---------------

* аўтары — Дар’я Андраянава, Мікалай Купрыч
* карэкцыя гуку — Максім Кудравец

Зноскі
------

1. ↑  "Фільм «Цэнтральны» ад Свабоднага тэатру даступны онлайн". «Белсат». 31 сакавіка 2018. Праверана 2020-04-30.
2. ↑  "Свабодны тэатар выклаў у вольны доступ дакумэнтальны фільм пра «Цэнтральны»". «Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода». 31 сакавіка 2018. Праверана 2020-04-30.
3. ↑  "Свабодны тэатр выклаў у вольны доступ дакументальны фільм пра «Цэнтральны»". «Новы Час». 31 сакавіка 2018. Праверана 2020-04-30.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* «Цэнтральны» на YouTube
**Шпак ружовы** (*Pastor roseus*) — від пеўчах птушак сямейства шпаковых.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 22 см, размах крылаў 37-40 см. Сілуэтам і паводзінамі нагадвае звычайнага шпака. Дарослыя адрозніваюцца чубком на галаве, іншым палётам і афарбоўкай: ружовае апярэнне грудзей, брушка і бакоў кантрастуе з чорнымі з сінявата-фіялетавым металічным адценнем галавой, крыламі і хвастом. Ногі брудна-жоўтыя. Маладыя вельмі падобныя да маладых звычайнага шпака, але больш светлыя, са светлымі нагамі, жоўтай дзюбай і светлым апярэннем каля асновы дзюбы. Спеў рыплівы і хрыплы.

Пашырэнне
---------

Пашыраны ў Еўразіі, у лесастэпавых, стэпавых, паўпустынных раёнах. Арэал пульсуючы, таму яго межы ўмоўныя: ад Грэцыі, Македоніі, Балгарыі і Румыніі праз Украіну і поўдзень Расіі, а таксама Малую Азію і Іран на ўсход да заходняга і паўднёвага Алтая і ўсходняга Цянь-Шаня. На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від.

Насяляе сухія адкрытыя тэрыторыі (як травяністыя, так і скалістыя або камяністыя) паблізу рэк і прэснаводных вадаёмаў; аддае перавагу пагоркам і ўзгорыстым ландшафтам, селіцца ў ярах са шматлікімі шчылінамі і норамі, часам у культурным ландшафце ў стэпава-пустыннай зоне. Таксама характэрныя біятопы: сцены старых крэпасцей, чыгуначны насып, могілкі, старыя кар’еры. Месцам адпачынку з’яўляюцца алеі, лесапасадкі ўздоўж дарог, сады, калючыя кусты, даволі аддаленыя ад гнязда.

Пералёты, часам інвазійны від. Месца зімовак у паўднёвай частцы арэала, а таксама Індыя, Шры-Ланка, Андаманскія і Нікабарскія астравы.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Корміцца насякомымі, ягадамі, насеннем пустазелля. Знішчае саранчу. Трымаецца чародамі.

Селіцца калоніямі, часта шматтысячнымі. Гняздуе ў шчылінах скал, муроў, у земляных норах, ярах альбо кучах камянёў, пад чыгуначнымі рэйкамі, пад дахамі, рэдка ў дуплах дрэў або на зямлі. Плоскі подсціл з вялікай колькасці матэрыялу — галоўным чынам, лісце, тонкія галінкі, сухая травяністая расліннасць, высцілка з тонкіх траў (часам свежых), пёраў, валосся, лісця і карэньчыкаў.

Яйкі (4-6, часам 2-10), авальныя, з даволі тупым вузейшым канцом. Бела-блакітнаватыя альбо шаравата-белыя, бліскучыя.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X
* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — 583 с. іл. — 10 000 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | Avibase · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN · NCBI |
**Усеагульны нацыянальны кангрэс** (араб.  المؤتمر الوطني العام‎‎) — былы заканадаўчы орган Лівіі, аднапалатны парламент з 2012 па 2014 гады. Першыя ўсенародныя выбары прайшлі 7 ліпеня 2012 года. 4 жніўня 2014 года новым заканадаўчым органам становіцца Палата прадстаўнікоў Лівіі.

8 жніўня 2012 г. Нацыянальны пераходны савет, які кіраваў краінай з канца грамадзянскай вайны ў Лівіі, афіцыйна перадаў уладу Усеагульнаму нацыянальнаму кангрэсу. УНК павінен быў сфармаваць кабінет міністраў і падрыхтаваць праект Канстытуцыі.

Склад
-----

Усеагульны нацыянальны кангрэс меў 200 месцаў. Большасць месцаў (39) на выбарах атрымаў ліберальны «Альянс нацыянальных сіл», які ўзначальваў былы прэм’ер-міністр Пераходнага нацыянальнага савета Махмуд Джыбрыль, на другім месцы (17) ісламісцкая Партыя справядлівасці і развіцця.

10 жніўня 2012 года УНК выбраў сваім спікерам лідара «Нацыянальнага фронту» Мухамеда аль-Макрыфа, а 31 кастрычніка 2012 года зацвердзіў новы кабінет урада на чале з Алі Зейданам.

Ліквідацыя
----------

4 жніўня 2014 года новым заканадаўчым органам краіны афіцыйна становіцца Палата прадстаўнікоў Лівіі. Аднак паралельна пачынае дзейнічаць непрызнаны парламент — Новы Усеагульны нацыянальны кангрэс, ваенныя фарміраванні якога захопліваюць сталіцу Лівіі горад Трыпалі.

Зноскі
------

1. ↑  Cousins, Michel (24 ліпеня 2012). "National Congress to meet on 8 August: NTC". *Libya Herald*. Праверана 26 ліпеня 2012.
2. ↑  "NTC to Transfer Power to Newly-Elected Libyan Assembly August 8". *Tripoli Post*. 2 жніўня 2012. Архівавана з арыгінала 2012-08-07. Праверана 4 жніўня 2012.
3. ↑  Esam Mohamed (8 жніўня 2012). "Libya's transitional rulers hand over power". Boston.com. Associated Press.
4. ↑  "ЦИК: В Ливии выборы во Всеобщий национальный конгресс выиграли либералы". NEWSRu. 18 ліпеня 2012.
5. ↑  "Libya elections: Do any of the parties have a plan?". BBC News. 6 ліпеня 2012.
6. ↑  Q&A: Libya's General National Congress election **(нявызн.)**.  BBC News (7 ліпеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 8 ліпеня 2012. Праверана 8 жніўня 2012.
7. ↑  Margaret Coker (22 чэрвеня 2012). "Libya Election Panel Battles Ghosts". *The Wall Street Journal*.
8. ↑  Всеобщий национальный конгресс Ливии возглавил Мухаммед аль-Макриф
9. ↑  Congress votes to approve Zeidan Government; six members referred to Integrity Commission, Lybia Herald (31.10.12).  (англ.)

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 5 жніўня 2016.