Горацка-Мсціслаўскае ўзвышша (2001)
Горацка-Мсціслаўскае ўзвышша (1977)
**Горацка-Мсціслаўская ўзвышаная раўніна** — фізіка-геаграфічны раён Усходне-Беларускай правінцыі, размяшчаецца ў Магілёўскай вобласці Беларусі. Тэрытарыяльна супадае з геамарфалагічным раёнам, які носіць назву **Горацкая раўніна**.

Займае найбольш высокую частку Аршанска-Магілёўскай раўніны. Абмяжоўваецца далінай ракі Сож на поўдні і вярхоўямі ракі Проні на захадзе. Мяжуе з Аршанскім і Смаленскім узвышшамі, Лучоскай нізінай.

Найбольшая вышыня 239 м. Працягваецца ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход на 100 км. Шырыня складае 40—50 км, плошча — больш за 2400 км².

Аснову тэктанічнай будовы складае Аршанская ўпадзіна, запоўненая магутнымі адкладамі дэвонскіх і мелавых глін і вапнякоў. Адклады антрапагену прадстаўлены невялікай магутнасці марэнай сожскага ўзросту. Характэрная асаблівасць раўніны — магутныя адклады лёсападобных карбанатных суглінкаў і супескаў таўшчынёй да 5—10 м, якія займаюць водападзелы рэчак і ствараюць плоскахвалістую платопадобную паверхню раўніны з суфазійнымі ярамі і лагчынамі глыбінёй да 20—30 м. На дне некаторых з іх цякуць ручаі. Часта трапляюцца сподкападобныя паніжэнні дыяметрам да 50 м і глыбінёй 1—1,5 м.

Рака Віхра
Глыбока ўрэзаныя даліны рэк Сож, Віхра і Проня асіметрычныя, шырынёй 0,6—1 км, з добра выражанай поймай і дзвюма надпоймавымі тэрасамі на вышыні 5-6 і 7-8 м.

Глебы ўрадлівыя, дзярнова-палева-падзолістыя, часам дзярнова-карбанатныя з наяўнасцю гумусу ў ворным слоі да 2,5 %. Яны спалучаюцца з перагнойна-ілавата-глеевымі глебамі суфазійных сподкаў. Тарфяна-балотныя глебы па днішчах лагчын. Торф абагачаны вапнай, якая ўтварае вапнавыя туфы і тарфатуфы.

Частка глебаў моцна эрадзіраваныя. Пад ворывам 60 %, натуральнай расліннасцю — 10 % тэрыторыі. Захаваліся невялікія ўчасткі ялова-дубовых лясоў пераважна кіслічнага тыпу, маюцца хваёвыя і драбналістыя лясы. Пашырана лугава-балотная расліннасць.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз. — С. 108.
* Горацка-Мсціслаўская раўніна // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 237. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* *Якушка В. П.* Горацка-Мсціслаўская ўзвышаная раўніна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).
* *Скороходов М. И.* География Горецкого района. — Горки, 1995. — С. 11—12.


| ⛭Рэльеф Беларусі |
| --- |
| Узвышшы | 
* Аляхновіцкае
* Аршанскае
* Асвейская града
* Ашмянскае
* Барысаўская града
* Браслаўская града
* Валожынскае
* Ваўкавыскае
* Віцебскае
* Гарадоцкае
* Горацка-Мсціслаўскае
* Гродзенскае
* Докшыцкае
* Івянецкае
* Канстанцінаўская града
* Капыльская града
* Лагойскае
* Лукомскае
* Мазырская града
* Мінскае
* Навагрудскае
* Нешчардаўскае
* Плешчаніцкае
* Пышнагорскае
* Радашковіцкае
* Свірская града
* Свянцянскія грады
* Слонімскае
* Ушацка-Лепельскае
* Юравіцкае

 |
| Раўніны | 
* Алаўская
* Аршанска-Магілёўская
* Бабруйская
* Баранавіцкая
* Вілейская
* Воранаўская
* Высокаўская
* Заборская
* Загароддзе
* Капаткевіцкая
* Касцюковіцкая
* Косаўская
* Крывіцкая
* Лагішынская
* Лідская
* Люсінаўская
* Мазырска-Лельчыцкая
* Маларыцкая
* Нараўска-Ясельдзінская
* Нарачанская
* Пружанская
* Прыбужская
* Пухавіцкая
* Салігорская
* Свяцілавіцкая
* Сенненская
* Слаўгарадская
* Стаўбцоўская
* Столінская
* Хойніцка-Брагінскія вышыні
* Церахоўская
* Цэнтральнабярэзінская
* Чашніцкая
* Чачорская
* Шумілінская

 |
| Нізіны | 
* Азарыцкая
* Брэсцкая
* Васілевіцкая
* Верхнебярэзінская
* Верхнянёманская
* Верхняпрыпяцкая
* Вятчынская
* Дзісненская
* Жыткавіцкая
* Камарынская
* Лунінецкая
* Лучоская
* Полацкая
* Прыдняпроўская
* Рэчыцка-Сожская
* Светлагорская
* Скідальская
* Слуцка-Арэская
* Стрэшынская
* Суражская
* Сярэднянёманская
* Сярэдняпрыпяцкая
* Убарць-Славечанская
* Хойніцкая
* Ясельдзінска-Слуцкая

 |