Геракл са сваім сынам Тэлефасам.
**Тэлеф**, або **Тэлефас** (стар.-грэч.: Τήλεφος — «які свеціць далёка») — у грэчаскай міфалогіі сын Геракла і Аўгі (Αυγή). Належаў да роду гераклідаў, гэта значыць сыноў Геракла, якія заснавалі шэраг гарадоў. Імя збліжаецца з анаталійскім богам Тэліпіну (у хатаў Таліпіну).

Нараджэнне
----------

З-за боязі перад сваім бацькам, Аўга хавае свайго сына ў свяцілішчы знатлівай багіні Афіны, якая за гэта карае краіну чумой.

Тэлефа выкідаюць на дарозе ў Аргас, на схіле гары Парфенія; тут яго корміць рагатая аляніха, прысвечаная Артэмідзе,

Маці Тэлефа хацелі ўтапіць, але яна ратуецца ў Мізіі (паводле адной з версій, маці і сын разам кідаюцца ў мора і прыплываюць у Мізію), дзе выходзіць замуж за цара Тэўфранта.

Царская ўлада
-------------

Паводле іншага падання, Тэлеф падрастае ў пастухоў Карынфа, у пошуках бацькоў адпраўляецца ў Дэльфы, даведваецца ад дэльфійскага аракула, дзе знаходзіцца яго маці, адпраўляецца да яе і па ўказанні бога прыходзіць у Мізію, і там яго ўсынаўляе Тэўфрант, і Тэлеф становіцца яго пераемнікам. Паводле Эсхіла, прыйшоў з Тэгеі ў Азію, прыкідваючыся нямым.

Пасля смерці Тэўфранта атрымаў у спадчыну ад яго царскую ўладу. Ажаніўся з яго дачкой Аргіёпай, а пазней з сястрой Прыяма Астыёхай (або жанаты з Лаадыкай, дачкой Прыяма). Паводле апавядання, быў закаханы ў прадракальніцу Касандру, але тая ставілася да яго з пагардай і нават прымусіла спакусіць яе сястру — Лаадыку. Бацька сына Еўрыпіла і дачкі Ромы, якая вітала Энея на месцы будучага Рыма і стала жонкай яго сына Юла Асканія.

У «Адысеі» Тэлеф таксама згадваецца як азіяцкі цар (у «Іліядзе» ён не згадваецца).

Паводле трагедыі, разам з Парфенапеем перамог Ідаса, які прэтэндаваў на царства Тэўфранта. Удзельнічаў у гульнях у Троі над кенатафам Парыса, у спаборніцтвах у бегу. Забіў сваіх дзядзькаў, сыноў Алея.

Траянская вайна
---------------

Калі пачалася Траянская вайна, эліны адправіліся да Троі, збіліся са шляху і высадзіліся ў царстве Тэлефа. Тэлеф напаў на элінаў, якія рабавалі Мізійскую раўніну. Забівае Ферсандра, але паранены Ахілам. Бітву з Ахілам на раўніне Каіка згадваюць шматлікія аўтары.

Паводле Піндара, ён з-за гневу Дыяніса ўчапіўся за вінаградную лазу, і быў паранены Ахілам дзідай Хірона, але пазней вылечаны ім і паказаў грэкам марскі шлях супраць Троі. Паводле трагедыі, паранены Тэлеф прыйшоў у Мікены і выхапіў з калыскі Арэста, пагражаючы забіць яго, але ахейцы пагадзіліся яго вылечыць у адпаведнасці са сказаным Апалонам. У адкупленне раны Тэлефа Агамемнан прынёс ахвяру ў Дэльфах.

У кульце, літаратуры і мастацтве
--------------------------------

Тэлеф лічыўся нацыянальным героем і родапачынальнікам мізійскіх жыхароў, горада Пергама і яго цароў Аталідаў. Жыхары Пергама пазней называлі сябе аркадзянамі, якія перайшлі разам з Тэлефам у Азію. Міф пра Тэлефа сустракаецца таксама ў Італіі, асабліва ў рэгіёне Кампанья.

Міф пра прыгоды Тэлефа часта выкарыстоўваўся старажытнымі паэтамі: (Эсхілам, Сафоклам, Еўрыпідам і інш.) і з'яўляўся ўпадабанай тэмай для мастакоў. Скульптурная група: лань корміць Тэлефа малаком — стаяла на Геліконе. Лікійцы ў храме Апалона ў Патарах паказвалі медную чашу працы Гефеста — дар Тэлефа.

Тэлеф — дзеючая асоба трагедый Эсхіла «Місійцы» (фр.143-144 Рат) і «Тэлеф» (фр.238-239 Рат), трагедый Сафокла «Алеады» (фр.77-89 Рат) і «Місійцы» (фр.409-412 Рат), сатыраўскай драмы «Тэлеф» (не дайшло ніводнага радка), трагедыі Еўрыпіда «Тэлеф» і «Місійцы», трагедый Агафона «Тэлеф» і «Місійцы», Іафонта «Тэлеф», Нікамаха і невядомага аўтара «Місійцы», Масхіёна, Клеафонта, невядомага аўтара, Энія і Акцыя «Тэлеф», камедыі Дыналоха «Тэлеф». У Эсхіла кажа, што дарога ў Аід простая.

Зноскі
------

1. ↑   Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.498-499, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.3. С.362-363
2. ↑   Гесіёд. Пералік жанчын, фр.165 М.-У.
3. ↑   Гиндин Л. А. Цымбурский В. Л. Гомер и история Восточного Средиземноморья. М. 1996. С.293сл.
4. ↑  Иванов 1977. С.264
5. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады VIII 54, 6; Эліян. Пярэстыя апавяданні XII 42
6. ↑   Арыстоцель. Паэтыка 24
7. ↑   Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка I 8, 6 далей
8. ↑   Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка IV 33, 12
9. 1 2  Гігін. Міфы 101
10. ↑   Гамер. Адысея XI 519
11. ↑  Плутарх R. II
12. ↑   Гігін. Міфы 100
13. ↑   Гігін. Міфы 273
14. ↑   Примечания В. Н. Ярхо в кн. Софокл. Драмы. М. 1990. С.426
15. ↑   Гесіёд. Пералік жанчын, фр.165 М.-У.; Паўсаній. Апісанне Элады I 4, 6
16. ↑   Стасін. Кіпрыі, сінопсіс
17. ↑   Піндар. Алімпійскія песні IX 72; Паўсаній. Апісанне Элады VIII 45, 6
18. ↑   Піндар. Істмійскія песні VIII 50; Лікафрон. Аляксандра 214 і кам. 1250; Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э III 17; Схоліі да Гамера. Іліяда I 59 // Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. СПб, 2000. С.124
19. ↑   Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э III 17.20
20. ↑   Лікафрон. Аляксандра 210 і кам.
21. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады I 4, 6
22. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады IX 31, 2
23. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады IX 41, 1
24. ↑   Арыстафан. Ахарняне 430—432; Жабы 855; Арыстоцель. Рыторыка III 2
25. ↑   Афіней. Банкет мудрацоў III 76, 111с
26. ↑   Платон. Федан 108а

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тэлеф

Пры напісанні артыкула выкарыстаны матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона (1890—1907).