**Ракхайн** ці **Аракан** (бірм.: ရခိုင်ပြည်နယ်) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (штат) Рэспублікі Саюз М’янма. Размешчаны на ўсходнім узбярэжжы Бенгальскага заліва. Мяжуе са штатам Чын на поўначы, рэгіёнам Магуэй, рэгіёнам Баго і рэгіёнам Аявадзі на ўсходзе, з дывізіёнам Чытагонг Бангладэша на паўночным захадзе. Адміністрацыйны цэнтр — Ак’яб (Сітуэ).

Гісторыя
--------

### Саюз Бірмы (1948—1988)

Асноўны артыкул: **Саюз Бірма**
У 1948 годзе рэгіён Ракхайн стаў часткай незалежнай Бірмы. 

З 1950-х гадоў набіраў моц рух за аддзяленне і аднаўленне незалежнасці Аракана. Каб супакоіць сепаратысцкія настроі, сацыялістычны ўрад У Не Віна стварыў «штат Ракхайн» з акругі Аракан, што намінальна прызнала рэгіянальную большасць народа Ракхайн. 

Пасля стварэння асобнай адміністрацыйнай адзінкі, у рэгіёне пачалі нарастаць канфесійныя супярэчнасці паміж араканцамі-будзістамі і мусульманамі рахінджа. У свядомасці араканцаў моцна ўкаранілася апасенне, што яны неўзабаве стануць меншасцю ў дзяржаве сваіх продкаў. Каб знізіць сепаратысцкія і канфесійныя супярэчнасці, ваенныя ўлады М’янмы пачалі не прызнаваць рахінджа карэнным насельніцтвам рэгіёна і патрабуюць дэпартацыі прадстаўнікоў гэтай народнасці ў Бангладэш на падставе таго, што яны, нібыта, з’яўляюцца нашчадкамі бенгальцаў-мусульман, якія нелегальна перайшлі м’янманска-бангладэшскую мяжу.

### М’янма

У 2012 годзе ў штаце прашла серыя беспарадкаў і забойстваў на глебе міжканфесійных спрэчак. Па дадзеных уладаў М’янмы, у выніку гвалту паміж этнічнымі будыстамі ракхайн і мусульманамі рахінджа загінулі 78 чалавек, 87 атрымалі раненні, а да 140 000 чалавек былі вымушаныя пакінуць свае сталыя месцы. Урад у адказ увёў каменданцкую гадзіну і ўвёў у рэгіён войскі. 10 чэрвеня 2012 года ў Ракхайне было абвешчана надзвычайнае становішча, што дазволіла ваенным удзельнічаць у кіраванні рэгіёнам. Няўрадавыя арганізацыі рахінджа за мяжой абвінавацілі армію і паліцыю М’янмы ў тым, што яны незаконна арыштоўваюць мусульман і ўдзельнічаюць у гвалце. Пасланнік ААН па правах чалавека ў М’янме паведаміў, што *«доўгая гісторыя дыскрымінацыі і пераследу абшчыны рахінджа... можа быць прыраўнаная да злачынстваў супраць чалавечнасці»*.

Эканоміка
---------

Ракхайн — адзін з самых бедных штатаў М’янмы. Больш за 69% насельніцтва жывуць у беднасці.

Крыніцы
-------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>
2. ↑  Four killed as Rohingya Muslims riot in Myanmar: government (англ.). *Reuters* (8 чэрвеня 2012). Праверана 1 снежня 2023.
3. ↑  Myanmar stung by global censure over unrest (англ.). *INQUIRER* (15 верасня 2012). Праверана 1 снежня 2023.
4. 1 2  *Hindstrom, Hanna*. Burmese authorities targeting Rohingyas, UK parliament told (англ.)(недаступная спасылка). *Дэмакратычны голас Бірмы* (28 чэрвеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 25 верасня 2018. Праверана 1 снежня 2023.
5. ↑  အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာခ်က္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား ေထာက္ခံ(нявызн.)(недаступная спасылка). *The Irrawaddy* (11 чэрвеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 13 чэрвеня 2012. Праверана 1 снежня 2023.
6. ↑  *Keane, Fergal*. Old tensions bubble in Burma (англ.). *BBC News* (11 чэрвеня 2012). Праверана 1 снежня 2023.
7. ↑  UN expert alarmed at worsening human rights situation in Myanmar’s Rakhine state (англ.). *United Nations News Centre* (7 красавіка 2014). Архівавана з першакрыніцы 18 верасня 2017. Праверана 1 снежня 2023.
8. ↑  The flow of Rohingya refugees into Bangladesh shows no sign of abating (англ.). *The Economist* (19 кастрычніка 2017). Праверана 1 снежня 2023.
9. ↑  Aung San Suu Kyi’s ideas about curbing attacks on Rohingyas won’t work (англ.). *The Economist* (14 верасня 2017). Праверана 1 снежня 2023.