recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Абраз Фальковіцкай Маці Божай** — цудатворная ікона з колішняга мястэчка Фальковічы, размешчанага за 13 кіламетраў ад горада Віцебска, па Маскоўскай шашы (цяпер гэта месца паміж в. Друкава і дачамі). Святкаванне Фальковіцкай іконы Божай Маці адбываецца 28 жніўня і 4 верасня.

Фальковіцкая ікона Божай Маці была знойдзена ў XVIII стагоддзі. Месцам яе здабыцця стаў бярозавы гай на беразе ракі Ласасіны. На гэтым месцы з’яўлення быў пабудаваны храм у гонар Маці Божай, у якім знойдзеная ікона праславілася шматлікімі цудамі.

Рэвізійны запіс за 1785 год называе ўжо Фальковіцкую ікону Маці Божай старажытнай і сцвярджае, што яна даўно вядомая сваёй дабрадатнасцю і цудамі.

У вайну 1812 года Фальковіцкі храм пацярпеў ад французаў. Адзін салдат прыставіў лесвіцу да іконы з намерам зняць з яе шату. Але толькі яго рука дакранулася да шаты на іконе, як лесвіца абарвалася і, падаючы, салдат атрымаў смяротнае калецтва. Крывавая пляма засталася на падлозе да апошняга часу, і нават фарба была не ў стане знішчыць сляды праведнага гневу Божай Маці.

Асабліва праславіўся абраз Божай Маці ў 1831 годзе. У гэты час нечакана пачалася эпідэмія халеры, якая трымала ў жаху ўсё насельніцтва мястэчка. Сабраўшыся ў царкве, людзі прасілі святара абысці крыжовым ходам з іконай Фальковічы. Адразу ж пасля гэтага смяротнасць у гэтым мястэчку паменшылася, і слава пра ікону Божай Маці хутка распаўсюдзілася не толькі ў краі, але і за яго межамі.

У перыяд барацьбы з верай Фальковіцкая царква была разбурана, цудатворны абраз быў згублены, пазней зніклі і самі Фальковічы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Фальковіцкая ікона Божае Маці
2. 1 2  Фальковичская святыня

| Цудатворныя абразы Беларусі |
| --- |
| абраз Маці Божай Будслаўскай | 
Маці Божая Мінская ·  Маці Божая Баркалабаўская ·  Маці Божая Браслаўская ·  Маці Божая Бялыніцкая ·  Маці Божая Гудагайская ·  Маці Божая Купяціцкая ·  Маці Божая Лагішынская ·  Маці Божая Жыровіцкая ·  Маці Божая Будслаўская ·  Маці Божая Барунская ·  Маці Божая Студэнцкая (Кангрэгацкая) ·  Маці Божая Тракельская ·  Маці Божая Юравіцкая
 |
**Тобіяс Вендль** (ням.: Tobias Wendl; нар. 16 чэрвеня 1987, Ахен, Германія) — нямецкі саначнік, які выступае за зборную Германіі на двухмесных санках у пары з Тобіясам Арльтам. Трохразовы алімпійскі чэмпіён і васьміразовы чэмпіён свету.

З’яўляецца уладальнікам сярэбранага медаля чэмпіянату свету 2008 года ў Обергофе, ён заняў другое месца па выніках парных мужчынскіх заездаў. На чэмпіянаце Еўропы 2010 года ў Сегулдзе Вендль выйграў срэбра і бронзу, першая ўзнагарода дасталася яму за змаганні паміж двойкамі, а другая за ўдзел у змяшанай камандзе. На сусветным першынстве 2013 года ў канадскім Уістлеры выйграў адразу два залатыя медалі, у мужчынскім парным разрадзе і ў змяшанай эстафеце.

Двухразовы залаты прызёр (двухмесныя сані ў пары з Тобіясам Арльтам) Алімпійскіх гульняў у Сочы 2014 у мужчынскім парным разрадзе і ў эстафеце.

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* — International Luge Federation. Праверана 2 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1150390'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | FIL · Olympedia · TheSports.org · Алімпійская спартыўная канфедэрацыя Германіі |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кашкурэвіч.

**Тодар Кашкурэвіч**, **Тодар Арленавіч Кашкурэвіч**, **Фёдар Арленавіч Кашкурэвіч** (4 мая 1963, Мінск, БССР, СССР) — беларускі мастак, музыкант, этнакультуролаг, дудар.

Сям’я і выхаванне
-----------------

Поўнае сапраўднае імя — Фёдар Арленавіч Кашкурэвіч, але любіць, каб яго называлі на беларускі манер «Тодар Кашкурэвіч» і так самапрэзентуецца.

Нарадзіўся 4 мая 1963 г. у Мінску ў мастацкай сям’і і з’яўляецца прадстаўніком мастацкай дынастыі Кашкурэвічаў: бацька Арлен Кашкурэвіч і брат Ігар Кашкурэвіч з’яўляюцца вядомымі беларускімі прафесійнымі мастакамі.

У апошнія гады жыве з сям’ёй у Ракаве, куды пераехаў з Мінска на сталае жыхарства — бліжэй да прыроды.

Адукацыя
--------

Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча і Беларускі дзяржаўны мастацкі інстытут.

Быў членам маладзёжнага грамадскага аб’яднання «Беларуская Майстроўня» (1979—1984), куды ў прыватнасці прывёў Міхала Анемпадыстава.

Творчасць
---------

Працуе ў галіне манументальнага мастацтва, жывапісу, кніжнай графікі і дызайну. Разам з іншымі энтузіястамі заснаваў у Беларусі традыцыю эксперыментальнай археалогіі, спецыяліст у працы з металам, дрэвам, настаўнік вядомых беларускіх гравёраў і ювеліраў.

Даследуе і аднаўляе старадаўную музычную традыцыю (беларуская дуда, ліра). Адзін з найбольш вядомых у балтыйскім рэгіёне майстроў, што вырабляюць дуды паводле аўтэнтычных узораў і пачынальнікаў сучаснага дударскага руху ў Беларусі. Удзельнік гурта рытуальнага фальклору «ESSA», а таксама беларуска-літоўскага фольк-джаз праекта «TYLOS LABANORO».

Адзін з заснавальнікаў і актыўных членаў Цэнтра этнакасмалогіі «KRYŬJA», галоўны рэдактар альманаха «DRUVIS». Даследуе беларускую традыцыйную культуру, рэлігію і міфалогію, вывучае архаічную знакавую сістэму, паходжанне і семантыку сімвалаў. Займаецца штудыямі ў галіне этнамузыкалогіі, традыцыйнай эстэтыкі, сакральнай геаграфіі.

* Тодар Кашкурэвіч падчас сваёй лекцыі ў Мінску, 25 студзеня 2013 г.Тодар Кашкурэвіч падчас сваёй лекцыі ў Мінску, 25 студзеня 2013 г.

Зноскі
------

1. ↑  *Дубавец, С.* Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду… С. 94.
2. 1 2 3  Цэнтр этнакасмалогіі «KRYŬJA»

Літаратура
----------

* *Дубавец, С.* Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду / Сяргей Дубавец; фота А. Канцавога. — [Б. м.] : Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2012, — 457 с.

Спасылкі
--------

* Тодар Кашкурэвіч //nmnby.eu
* Архівавана 28 сакавіка 2013. Тодар Кашкурэвіч: "Чаму праваслаўныя і каталіцкія малітвы можна спяваць у горадзе, а традыцыйныя рэлігійныя песні нельга? // tut.by

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 137570 |
**Кушынг** (англ.: Cushing) — горад у ЗША, у штаце Аклахома.

Эканоміка
---------

Горад пачаў актыўна развівацца ў 1912 годзе адначасова з нафтавым бумам.

Кушынг — гэта гіганцкі хаб па транспарціроўцы, перапрацоўцы і захоўванні нафты. Ён звязвае вытворцаў «чорнага золата» паўднёвага ўзбярэжжа ЗША са спажыўцамі ў паўночнай частцы краіны. Практычна ўся нафта і прадукты, якія вырабляюцца з яе і выкарыстоўваюцца ў ЗША, так ці інакш праходзяць праз інфраструктуру Кушынга. Тут размешчана найбуйнейшае ў ЗША нафтавае сховішча. Па стане на 2019 год змяшчальнасць сховішчаў склала больш чым 90 мільёнаў бараляў. Гістарычна нафта прыходзіла з узбярэжжа Мексіканскага заліва ў цэнтр ЗША, туды ж дастаўлялася сыравіна з радовішчаў Тэхаса і ішла далей — да цэнтраў нафтаперапрацоўкі. З ростам здабычы сланцавай нафты частка трубаправодаў была разгорнута ў бок ўзбярэжжа, але ў цэлым транспартная інфраструктура вакол Кушынга па-ранейшаму разлічана хутчэй на ўвоз, чым на вываз нафты.

Гэты цэнтр адыгрывае ключавую ролю ў цэнаўтварэнні нафты WTі. Ф’ючарсныя кантракты на гэтую сыравіну, якія заключаюць трэйдары, агаворваюць, што яна павінна быць дастаўлена менавіта ў Кушынг.

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  *United States. Bureau of the Census* 2010 U.S. Gazetteer Files — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2010. Праверана 9 ліпеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107569809'></a>
3. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
4. ↑  zviazda.by
**То́ва** (саманазва: *Towa*, літаральна «горцы»), раней вядомыя як **ха́ймез-пуэ́бла** (ісп.: Jemez Pueblo) — індзейскі народ, карэнныя жыхары паўднёвага захаду ЗША. Жывуць пераважна ў штаце Нью-Мексіка. Агульная колькасць (2020 г.) — 2 100 чалавек. 

Това адносяцця да групы індзейцаў-пуэбла, могуць з'яўляцца прамымі нашчадкамі старажытных культур анасазі і магаён. Згодна іх асабістым паданням, іх продкі перасяліліся ў Нью-Мексіка з месца *Hua-na-tota* у канцы XIII ст. Асноўным заняткам здаўна з'яўлялася арашальнае земляробства. У 1541 г. калі адбыўся першы кантакт з іспанскімі канкістадорамі, това насялялі перадгор'і Хаймез недалёка ад сучаснага горада Альбукерке. У канцы XVI ст. іспанцы налічвалі на іх тэрыторыі 11 пуэбла.

У 1598 г. францысканец Алонса дэ Луга заснаваў у пуэбла Гуйсева хрысціянскую місію. У 1621 — 1623 гг. яна была істотна пашырана, пабудаваны касцёл у мясцовым архітэктурным стылі. Аднак напады наваха і пагроза з боку іншых індзейцаў-пуэбла вымусілі францысканцаў збегчы з місіі ў 1639 г. У нашы дні місія і паселішча Гуйсева маюць статус нацыянальнага манумента ў ЗША. У 1680 г. това прынялі ўдзел у паўстанні індзейцаў супраць іспанцаў. Яны пакінулі свае пуэбла і вялі партызанскую барацьбу ў гарах амаль да канца XVII ст. У далейшым для кантролю мясцовага насельніцтва іспанцы былі вымушаны прыбегчы да цэнтралізацыі і стварыць адзінае паселішча Хаймез (на мове това *Walatowa*). У 1838 г. сюды пераехалі рэшткі насельніцтва пуэбла Пекас. Іх нашчадкі складаюць значную частку мясцовага насельніцтва. 

У 1848 — 1850 гг. тэрыторыя Нью-Мексіка была далучана да ЗША. У 1936 г. абшчына Хаймез атрымала статус аўтаномнай рэзервацыі. У нашы дні яе насельнікі займаюцца пераважна земляробствам і авечкагадоўляй. Рамеснікі това славяцца керамічнымі вырабамі. Нерэзідэнты могуць наведваць Хаймез толькі ў асобныя святочныя дні.

* Шчыт (каля 1840 г.)Шчыт (каля 1840 г.)
* Традыцыйная керамічная пасудзінаТрадыцыйная керамічная пасудзіна
* Паўночная частка пуэбла Хаймез, 1915 г.Паўночная частка пуэбла Хаймез, 1915 г.

Зноскі
------

1. ↑  Jemez in United States

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Това (індзейцы) на Вікісховішчы |

* Афіцыйны сайт
* Кароткая гісторыя
* Гісторыя і культура
* Пуэбла Гуйсева
**Куяўскія аналы** (пол. *Rocznik Kujawski*) — польскія аналы кан. XIV ст. захаваныя ў шэрагу спісаў, самыя старэйшыя з якіх адносяцца да XV ст. Назву *куяўскія* атрымалі ад выдаўца А. Белоўскі, які адзначыў такім чынам сімпатыю іх аўтара да князёў Куявіі Лешэка Чорнага (1241—1288) і Уладзіслава Лакетка (1260/1 — 1333). Паводле меркавання А. Белоўскі *Куяўскія аналы* сталі адной з крыніц «Хронікі» Янка з Чарнкува. Ахопліваюць перыяд з 1202 па 1376 гг. Апісваюць галоўным чынам гісторыю Кракаўскага княства (з 1295 г. — Польскага каралеўства), паведамляючы ў гэтым кантэксце асобныя звесткі па гісторыі Венгрыі, Чэхіі, Русі, Літвы, Беларусі і Тэўтонскага ордэна.

Выданні
-------

* Rocznik Kujawski / wydal A. Bielowski // MPH, Tomus 3. Lwow. 1878, p. 204-212.

Гл. таксама
-----------

* Другія куяўскія аналы

Зноскі
------

1. ↑  CBN Polona **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 21 кастрычніка 2013. Праверана 18 лістапада 2012.
2. 1 2  CBN Polona **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 21 кастрычніка 2013. Праверана 18 лістапада 2012.

Спасылкі
--------

* Лацінскі тэкст выдання А. Белоўскага Архівавана 21 кастрычніка 2013. з Monumenta Poloniae Historica
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Белякоў.
**Уладзімір Леанідавіч Белякоў** (нар. 21 верасня 1948, Мсціслаў) — беларускі медык і дзяржаўны дзеяч. Член Беларускага патрыятычнага руха.

Біяграфія
---------

У 1972 годзе скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут.

З 1991 па 1996 год працаваў начальнікам упраўлення аховы здароўя Мінскага гарадского выканаўчага камітэта.

У 1995 годзе ў другім туры галасавання быў выбраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад Мсціслаўскай выбарчай акругі № 171 Магілёўскай вобласці.

Зноскі
------

1. ↑  СПІС дэпутатаў Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, выбраных у другім туры галасавання 28 мая 1995 года Архівавана 28 верасня 2021.

Спасылкі
--------

* Интервью с В. Л. Беляковым (1996 г.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
**Тмезіптэрыс** (лац.: Tmesipteris) — род споравых раслін сямейства псілотавых.

Уключае каля 10 відаў, распаўсюджаных на астравах Палінезіі, Новай Зеландыі, Аўстраліі з працягам да Філіпінскіх астравоў. Расце як эпіфіт на дрэвападобных папарацях, сагаўніках, пальмах і іншых раслінах, а таксама як наземная расліна на перагнойнай глебе, у шчылінах скал.

Карані адсутнічаюць. Падземныя органы ўяўляюць больш ці менш дыхатамічна разгалінаваныя і даволі доўгія (да 1 м і болей) карэнішчападобныя ўтварэнні, якія ў адрозненне ад сапраўдных карэнішчаў пазбаўлены якіх-небудзь лусак, але пакрыты рызоідамі. Яны марфалагічна адпавядаюць рызамоідам рыніяфіта. У клетках вонкавай кары ўтрымліваюцца гіфы (эндатрофная мікарыза).

У надземнай частцы сцёблы дыхатамічна разгаліноўваюцца і маюць на паверхні развітыя лускападобныя прыдаткі.

Літаратура
----------

* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6
Малады бедуін, Іарданія
**Бедуіны** (араб. بدوي‎‎ badawi, у множ. ліку beduan — «жыхар пустыні», «качэўнік», ад арабскага «эль-байда» - пустыня) — тэрмінам прынята пазначаць усіх жыхароў арабскага свету, якія вядуць качавы лад жыцця, незалежна ад іх нацыянальнасці ці рэлігійнай прыналежнасці.

Бедуіны жывуць у пустыні не меней 4-5 тысяч гадоў.
Спачатку яны былі язычнікамі, пазней, у IV ст. н. э. бедуіны сталі вызнаваць хрысціянства. У VII ст. бедуіны прынялі іслам і сталі размаўляць на арабскай мове. 

Сёння толькі 1-2% бедуінаў вядуць качавы лад жыцця

Культура
--------

Усе бедуіны падпадзяляюцца на плямёны і кланы.
Традыцыйна кіраўніком племя бедуінаў з'яўляецца шэйх. Званне шэйха перадаецца ад бацькі да сына. Акрамя таго, у бедуінскім грамадстве, як і наогул у асяроддзі мусульман-сунітаў, не малаважную ролю адыгрывае *кады*, прадстаўнік духоўнага сану, на якога ўскладзена ажыццяўленне актаў грамадзянскага стану. 

У бедуінаў здаўна існуе традыцыя крoўнай помсты, тым больш, што канфлікты паміж плямёнамі і кланамі не з'яўляліся рэдкасцю. Існуе таксама традыцыйны для бедуінскага грамадства механізм дазволу канфліктаў паміж плямёнамі. 

Бедуін Кадафі ў святочным племянным стане
Сярод бедуінаў існуе таксама звычай пад назвай «моар». Сутнасць яго, перад вяселлем сям'я жаніха выплачвае бацькам нявесты абумоўленую загадзя суму грошай, на якую нявесце купляюцца ювелірныя ўпрыгожванні.

Зноскі
------

1. ↑  Бедуіны - непрызнаныя грамадзяне Ізраіля Архівавана 18 сакавіка 2011.

Гл. таксама
-----------

* Суніты
**Кушчэ́нне** - адна з форм галінавання, што прыводзіць да утварэння куста. Пры кушчэнні з пупышак, якія знаходзяцца на цесна збліжаных вузлах каля асновы матчынага парастка, фарміруюцца прыземныя і падземныя бакавыя парасткі (часта на іх утвараюцца прыдатачныя карані). 

Бывае ў многіх злакаў, асок, некаторых кустоў і кусцікаў. У аднагадовых збожжавых злакаў кушчэнне пачынаецца рана (фаза кушчэння) і спыняецца пасля выхаду ў трубку. Забяспечвае павышэнне прадукцыйнасці. У культурных раслін залежыць ад сорту, умоў вырошчвання, агратэхнічных прыёмаў.

Літаратура
----------

* Кушчэнне. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Товада.
**Товада** (яп.: 十和田湖 *Товада-ко*) — самае буйное кратарнае возера на востраве Хонсю, Японія. Размешчана на вышыні 400 м над узроўнем мора ў нацыянальным парку на мяжы прэфектур Аомары і Акіта. Сценкі кальдэры дасягаюць у некаторых месцах вышыні 1 000 м і дасягаюць вяршыні на вулкане Товада на вышыні 1 159 м. Ярка сіні колер возера з’яўляецца вынікам чыстай вады і вялікай глыбіні возера (326,8 м — трэцяе па глыбіні возера Японіі). Бачнасць складае 15 м. Плошча возера — 61,0 км², яго аб’ём складае 4,19 км³, а перыметр — 46 км. З возера выцякае рака Аірасэ.

Возера штогод наведвае каля 3 мільёнаў турыстаў. Яно прыдатна для купання і з’яўляецца ўпадабаным месцам адпачынку падарожнікаў. Тут маюцца шматлікія гатэлі і пансіянаты. Познім летам тут праходзіць агульнае свята трох прэфектур *Кунідзанкай-мацуры*. Па возеры курсуюць некалькі разоў у дзень паромы і прагулачныя катары.

Галерэя
-------

* Здымак возера з космасуЗдымак возера з космасу
* Возера ТовадаВозера Товада
* Возера ў канцы летаВозера ў канцы лета

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Товада**
* Геалагічная гісторыя вулкана (яп.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Квітко.
**Іван Сяргеевіч Квітко** (29 снежня 1915, с. Пясчанае, Старабільскі раён, Луганская вобласць — 30 сакавіка 1981) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Харкаўскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва ў 1941 г. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1943 года.

Працаваў начальнікам аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры Мінаблвыканкама, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце, намеснік начальніка аддзела сельскага будаўніцтва Дзяржбуда БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы Цэнтральнай (1949) і Прывакзальнай плошчы (1955) у Барысаве, цэнтра калгаса «Новы побыт» Мінскага раёна (1960), генплан Старобіна (1965).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Квитко Иван Сергеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**«Бежын луг»** (руск.: Бежин луг) — згублены фільм 1935 года Сяргея Міхайлавіча Эйзенштэйна, пазней быў адноўлены ў якасці фотафільма Н. І. Клейманом і С. І. Юткевічам.

Сцэнарый да фільма быў напісаны драматургам, былым чэкістам Аляксандрам Георгіевічам Ржашэўскім. Сюжэт фільма абапіраўся на гісторыю Паўліка Марозава на фоне эпічнай трагедыі, вядомай як сталінская калектывізацыя сельскай гаспадаркі.

Гісторыя
--------

Вясной 1935 года Эйзенштэйн пачаў працаваць над сцэнарыем «Бежын луг». Сцэнарый да фільма быў напісаны драматургам, былым чэкістам, Аляксандрам Георгіевічам Ржашэўскім. Сюжэтам фільма была калектывізацыя сельскай гаспадаркі, якая спалучае вясёлкавыя і трагічныя фарбы і бароніць гісторыю Паўліка Марозава.

Першы варыянт фільма ў адсутнасць самога Эйзенштэйна (які быў хворы) быў падвергнуты рэзкай крытыцы. Эйзенштэйн быў вымушаны перапрацаваць фільм, ён перапісаў сцэнарый, замяніў некалькіх акцёраў і замест сцэны разгрому царквы («ператварэння ў клуб»), якая выклікала найбольшую крытыку, ён увёў дынамічную сцэну барацьбы з пажарам. Тым не менш, у 1937 годзе па ідэалагічных меркаваннях загадам па Галоўнаму ўпраўленню кінематаграфіі праца была спыненая. Здымка была прыпыненая пасля прагляду ў чарнавым мантажы ў Галоўным Упраўленні кінематаграфіі, а зняты матэрыял быў забракаваны. Паводле слоў Эйзенштэйна, да завяршэння двухгадовых здымак яму тады не хапала 11 дзён. У якасці рэпрэсіўнай меры рэжысёр быў адлучаны ад выкладчыцкай дзейнасці (адноўлены пасля здымак фільма «Аляксандр Неўскі»), а сам фільм сцёрты. Ад фільма засталіся абрэзкі плёнкі, чарнавікі, фатаграфіі і планы, з якіх пазней быў складзены фотафільм.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 2 мая 2016.
2. ↑   Праверана 2 мая 2016.
3. ↑   Праверана 2 мая 2016.
4. ↑  *Нусинова Н.* Семья народов (Очерк советского кино тридцатых годов). "Логос". 1991–2005. Избранное.Том 1. — Directmedia, 2013-08-28. — 696 с. — ISBN 5911290057.
5. ↑  
*Н. И. Клейман* Эйзенштейн, «Бежин луг» (первый вариант), культурно-мифологические аспекты // *Формула финала* : сборник. — М.: Эйзенштейн-центр, 2004. — С. 126. — ISBN 5-901631-08-0.

Спасылкі
--------

* Бежын луг (фільм) на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 207955662, 196208032 |
**Уладзімір Лукіч Бурмакін** (нар. 12 чэрвеня 1927, в. Хандала, Тасееўскі раён, Краснаярскі край) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1953 годзе. Працаваў выкладчыкам архітэктуры ў Томскім лесатэхнічным тэхнікуме, у праектных арганізацыях Новакузнецка, з 1964 па 1968 гады — галоўным архітэктарам Гомеля, у Гомельскіх праектных майстэрнях Белдзіпрагандлю і Белкаапгандлю, выкладчыкам архітэктуры ў Гомельскім дарожна-будаўнічым тэхнікуме, з 1980 года — мастак-архітэктар у Гомельскіх мастацка-вытворчых майстэрнях Мастацкага фонду БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Член КПСС з 1967 года. Пражывае ў Гомелі.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: жылы дом для маласямейных (1959), сярэдняя школа (1958) у Новакузнецку, комплекс адміністрацыйных будынкаў у г. Бялова Кемераўскай вобласці (1958), загараднае кафэ «Чабарок» (1969), рэканструкцыя мемарыяльнага комплексу «Вечны агонь» (1970), адміністрацыйны будынак кандытарскай фабрыкі «Спартак» (1973) у Гомелі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Бурмакин Владимир Лукич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зорын.

**Іван Сяргеевіч Зорын** (нар. 6 жніўня 1939, с. Аляксандраўка-Данская, Паўлаўскі раён, Варонежская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1969 годзе. Працаваў старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзіпрахарчпраме, з 1974 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Мінскграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1961 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Дом быту на 265 рабочых месцаў (1979), 7-, 9-павярховыя жылыя дамы з блокамі камунальна-бытавога і гандлёвага абслугоўвання па праспекце Міру (1980—1983), аддзяленне Будбанка (1981), 12-павярховы жылы дом у Салігорску, рэканструкцыя ўнівермага (1981), Дом культуры (1987) у Слуцку.

Заўвагі
-------

Літаратура
----------

* Зорин Иван Сергеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Уладзімір Леанідавіч Каткоўскі** (19 чэрвеня 1976, Мінск, Беларусь — 25 мая 2007, Прага, Чэхія) — беларускі блогер, дзеяч беларускай часткі інтэрнэту, заснавальнік беларускай Вікіпедыі.

Помнік на магіле У. Каткоўскага

> «Сьветлая памяць выбітнаму Беларусу, які так шмат зрабіў і не пасьпеў зрабіць!»

 — эпітафія на магіле У. Каткоўскага

Біяграфія
---------

Вучыўся ў мінскай школе. У 1993 годзе з’ехаў у ЗША па праграме адукацыйнага абмену «Акт у падтрымку свабоды». Скончыў Амерыканскі універсітэт у Балгарыі (Благаеўград) па спецыяльнасці «інфарматыка». Працаваў камп’ютарным спецыялістам у Будапешце (Фонд Сораса), пасля ў Франкфурце-на-Майне. З 2002 года працаваў у беларускай рэдакцыі «Радыё Свабода». 16 чэрвеня 2006 трапіў у аўтамабільную катастрофу разам са сваёй жонкай Ёнадай. З таго часу знаходзіўся ў глыбокай коме. Памёр 25 мая 2007 года, праз амаль год пасля катастрофы. Пахаваны на могілках «Пятроўшчына» ў Мінску.

Дзейнасць у беларускім Сеціве
-----------------------------

У сеціве быў вядомы пад псеўданімамі rydel23 і BR23, а таксама bielarecki, bielarecki1 i bielarecki101.

Сярод найважнейшых ягоных пачынанняў:

* рэгістрацыя беларускай Вікіпедыі, яе адміністраванне
* Мартыралог Беларусі Архівавана 7 лютага 2006.
* беларускамоўны інтэрфейс Google
* сайт беларускай рэдакцыі «Радыё Свабода»
* прыватны дзённік (Гран-пры 4-га конкурсу сярод беларускіх кантэнт-праектаў, TUT.BY)

Зноскі
------

1. ↑  Навіна з сайта конкурсу Архівавана 14 мая 2007.

Спасылкі
--------

* Помнік
* Сеціўны дзённік У. Каткоўскага, бел./англ.
* Некралог на смерць Уладзіміра Каткоўскага, бел.
**Уладзімір Львовіч Хмурыч** (1 снежня 1957, Альмецьеўск, РСФСР — 22 кастрычніка 2004) — беларускі танцоўшчык. Заслужаны артыст Беларусі (1992).

Біяграфія
---------

Скончыў Варашылаўградскае культурна-асветніцкае вучылішча ў 1975 годзе. З 1978 года артыст балета ансамбляў песні і танца Паўднёвай групы войск (Венгрыя, з 1983 года Беларускай ваеннай акругі з 1988 года Паўночнай групы войск (Польшча), у 1992—2000 гадах Узброенных Сіл Рэспублікі Беларусь. Выконваў сола ў многіх харэаграфічных пастаноўках («Брэсцкая крэпасць», «Беларуская рапсодыя», «Вяселле ў Малінаўцы», «Кадрыль» і інш.).

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2003

Літаратура
----------

* Хмурыч Уладзімір Львовіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
**Берталіды** (тэрмін у памяць К. Л. Бертале) — злучэнні пераменнага складу, якія не падпарадкоўваюцца законам пастаянных і кратных адносін. Берталіды з'яўляюцца нестэхіяметрычнымі бінарнымі злучэннямі пераменнага складу, які залежыць ад спосабу атрымання. Шматлікія выпадкі ўтварэння берталідаў адкрыты ў металічных сістэмах, а таксама сярод аксідаў, сульфідаў, карбідаў, гідрыдаў і інш Напрыклад, аксід ванадыя(II) можа мець у залежнасці ад умоў атрымання склад ад V0,9 да V1,3, аксід марганца мае пераменны склад MnO1,6.

Тэрмін «бертоллиды» быў уведзены М. С. Курнаковым у 1912-1914 гг.

Гісторыя
--------

Берталідамі гістарычна лічылі злучэнні з ненулявой вобласцю гамагеннасці, але ў сучасным сэнсе гэта злучэнні, вобласць гамагеннасць якіх наогул не ўключае стэхіяметрычны склад. Прычым стэхіяметрычнасць трактуецца не па складзе, а з улікам структурных дадзеных (канцэнтрацыі дэфектаў, заселенасці крышталяграфічных пазіцый). Натуральна, у такі клас трапляюць, у асноўным, толькі немалекулярныя злучэнні. Унутры вобласці гамагеннасці берталіду няма складу з макраскапічна ідэальнымі (адзінкавымі) заселенасцямі пазіцый, у адрозненне ад дальтанідаў.

Літаратура
----------

* Новый справочник химика и технолога. Основные свойства неорганических, органических и элементорганических соединений / Редкол.: Скворцов Н. К. и др.. — СПб.: АНО НПО «Мир и семья», 2002. — 1280 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 44849182 · NDL: 00560628 |
**Фундаменталізм** — агульнае найменне крайне кансерватыўных філасофскіх, маральных і сацыяльных плыняў. Фундаменталізм часта з'яўляецца рэакцыяй на працэсы глабалізацыі і секулярызацыі, якія працякаюць у сучасным грамадстве. Адным з варыянтаў дадзенай плыні з'яўляецца фундаменталізм рэлігійны.

Рэлігійны фундаменталізм
------------------------

У якасці адной з асноўных сваіх задачаў рэлігійны фундаменталізм разглядае вяртанне рэлігійным структурам дамінуючых пазіцый у грамадстве. Асноўнымі яго ідэалагічнымі палажэннямі з'яўляюцца неабходнасць строгага прытрымлівання прадпісанням, устаноўленым у рэлігійных свяшчэнных кнігах, недапушчальнасць крытыкі, альбо ліберальныя трактаванні пазначаных тэкстаў.

Гл. таксама
-----------

* Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба

Зноскі
------

1. ↑  Beit-Hallahmi, Bennjamin. «*Fundamentalism*», Global Policy Forum (with «consultative status at the UN»), May 2000, Accessed 14-05-2008.
2. ↑  thefreedictionary.com: «Fundamentalism», Accessed 14-05-2008.
3. ↑  Google define:fundamentalism
4. ↑  Marsden, George M. «Fundamentalism and American Culture», Oxford University Press US (1980/rev.2006)
**Фунда́цыя** (ад лац.: fundatio — заснаванне) — у Вялікім Княстве Літоўскім ахвяраванне манастырам, храмам і інш. установам зямельных угоддзяў, грошай, каштоўнасцей і інш. Ахвяраванні (фундушы) звычайна рабілі феадалы або дзяржава для заснавання пераважна духоўных устаноў і іх матэрыяльнага забеспячэння. У Вялікім Княстве Літоўскім у XV — пачатку XVI ст. вядомы фундацыі каталіцкім рэлігійным установам.

Паводле пастановы 1481 года вялікага князя літоўскага Казіміра будаўніцтва праваслаўных храмаў на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага было забаронена і толькі ў 1507 годзе датавана першая пасля амаль 30-гадовага перапынку грамата аб фундацыі на праваслаўную царкву.

Асноўнай формай фундацыі дзяржавы і насельніцтва на цэрквы і касцёлы ў першай палове XVI ст. была дзесяціна — натуральны падатак збожжам. У выніку правядзення валочнай памеры дзесяціна ў дзяржаўных уладаннях адмянялася, а цэрквы і касцёлы надзяляліся зямлёй (1—2 валокі). Ахвяраванні і завяшчанні асобных феадалаў на карысць царквы былі разнастайныя: зямля з сялянамі, пустаўшчыны, сенажаці, лясы, гарадскія юрыдыкі, вёскі, маёнткі, грошы, каштоўнасці, рухомая маёмасць і інш.

Літаратура
----------

* Фундацыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
**Свідзе́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Свідзераў.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Свідзерскі (Свідзера-Мілаград-Глыбаўскі) сельсавет** у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Падалескага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Омскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін** (ОмДУШЗ, руск.: Омский государственный университет путей сообщения) — вышэйшая навучальная ўстанова ў Омску.

Гісторыя
--------

У красавіку 1896 года Дзяржаўны савет Расійскай імперыі прымае рашэнне заснаваць Томскі тэхналагічны інстытут (ТТІ). 9 кастрычніка 1900 года ў ТТІ пачалі падрыхтоўку механікаў, а затым — інжынераў-будаўнікоў чыгуначнага транспарту. Створаны ў ліпені 1930 года ў Томску з двух факультэтаў Томскага тэхналагічнага інстытута як Сібірскі інстытут інжынераў транспарту (СІІТ). У 1932 годзе з пуцейска-будаўнічага факультэта створаны Новасібірскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, а сам СІІТ пераўтвораны ў Томскі электрамеханічны інстытут інжынераў транспарту (ТЭМІІТ).

У 1961 годзе ТЭМІІТ быў пераведзены ў Омск і перайменаваны ў Омскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (ОмІЧТ).

У 1994 годзе інстытут пераўтвораны ў акадэмію. У 1997 годзе акадэмія атрымала статус універсітэта.

Структура
---------

### Факультэты і інстытуты

* Інстытут наземных транспартных сістэм
* Інстытут аўтаматыкі, тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій
* Інстытут электрычнага транспарту і сістэм энергазабеспячэння (ІЭТСЭ)
* Інстытут менеджменту і эканомікі (ІМЭК)
* Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі
* Факультэт даўніверсітэцкай падрыхтоўкі і прафесійнай арыентацыі

### Філіялы

* Тайгінскі інстытут чыгуначнага транспарту
* Омскі тэхнікум чыгуначнага транспарту
* Омскае медыцынскае вучылішча чыгуначнага транспарту

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Telegram |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 0646 1019 · LCCN: nr2003013793 · Microsoft: 109602878 · VIAF: 127138226 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дурэйка.
**Ігар Васілевіч Дурэйка** (1922—1994) — беларускі спартсмен, спецыяліст у галіне спартыўнай медыцыны. Майстар спорту СССР па плаванні. Заслужаны трэнер Беларускай ССР. Заслужаны ўрач БССР (1980).

Біяграфія
---------

З дзяцінства захапляўся плаваннем, але раскрыцца таленту ў поўнай меры перашкодзіла вайна.

Дзевятнаццацігадовы Ігар Дурэйка з першых дзён пайшоў на фронт. Быў разведчыкам, камандзірам дыверсійнай групы, якая дзейнічала ў глыбокім тыле праціўніка.

Пасля заканчэння вайны паступіў у Мінскі медыцынскі інстытут, пры гэтым працягваў займацца плаваннем.

Пасля заканчэння спартыўнай кар’еры стаў спецыялістам у галіне спартыўнай медыцыны. У 1952—1992 гадах працаваў у Рэспубліканскім дыспансеры спартыўнай медыцыны.

Спартыўная кар’ера
------------------

Быў уключаны ў складзе зборнай каманды СССР па плаванні. Разам з заслужаным майстрам спорту Леанідам Мяшковым  (руск.) (бел. майстрамі спорту Эндэлем Эдасі  (эст.) (бел. і Уладзімірам Забеліным не раз усталёўваў рэкорды СССР у эстафетным плаванні 4 х 100 м брасам.

Подзвіг
-------

Пры адступленні свайго баявога атрада цераз раку Шчару выратаваў пецярых таварышаў, пераправіўшы іх на спіне на другі бераг, нягледзячы на бесперапынную страляніну.

Ушанаванне памяці
-----------------

Адкрыты чэмпіянат Беларусі па плаванні на кароткай вадзе прысвячаецца памяці заслужанага трэнера і ўрача Беларусі Ігара Васілевіча Дурэйкі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Дурейко, Игорь Васильевич (спортсмен; врач ; 1922—1994)
2. 1 2 3 4  Помоги товарищу!  (руск.)
3. 1 2 3  Рассказываем о бессмертном подвиге Игоря Дурейко Архівавана 13 верасня 2022.  (руск.)
4. ↑  У крыніцах сустракаецца памылковае напісанне Шара

Літаратура
----------

* Кто есть кто в Республике Беларусь. Спорт : энциклопедия. — Минск, 1999.
* Белорусские спортсмены в боях за Родину : [сборник очерков журналистов / под редакцией И. П. Гутько]. ― Минск, 1985.
**Ігар Андрэевіч Бахматаў** — беларускі ваенны. Намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь у 2010—2012 гадах.

Біяграфія
---------

2 ліпеня 2003 года прызначаны начальнікам упраўлення знешняй разведкі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

З 20 студзеня 2005 года па 10 ліпеня 2008 года працаваў начальнікам упраўлення КДБ Рэспублікі Беларусь па Брэсцкай вобласці  (бел. (тар.)) (бел..

З 10 ліпеня 2008 года па 22 студзеня 2010 года з’яўляўся начальнікам Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

22 студзеня 2010 года прызначаны намеснікам старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь па кадравым забеспячэнні і арганізацыйнай працы.

3 мая 2012 года вызвалены ад пасады намесніка старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь па кадравым забеспячэнні і арганізацыйнай працы і звольнены з ваеннай службы ў запас па ўзросце

З 2018 года з’яўляецца прарэктарам па адміністрацыйна-гаспадарчай працы Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.

Санкцыі ЕС
----------

У 2011 годзе, пасля правядзення прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2010 года, якія Еўрапейскім Саюзам былі прызнаныя недэмакратычнымі, а таксама пасля сілавога разгону акцыі пратэсту ў Мінску 19 снежня 2010 года, быў уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза. У 2012 годзе Савет Еўрапейскага саюза прызнаў Бахматава адказным за рэпрэсіўную працу КДБ супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 2 июля 2003 года № 280 «О назначении И. А. Бахматова начальником управления внешней разведки Комитета государственной безопасности Республики Беларусь»
2. ↑  Лукашенко произвёл кадровые назначения в КГБ и Управделами президента
3. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 3 мая 2012 года № 215 «Об освобождении от должности И. А. Бахматова» // Национальный реестр правовых актов Республики Беларусь, 2012 г. № 52, 1/13482-1/13485
4. ↑  Опубликован черный список невъездных в ЕС белорусов (дополнено) **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (2 февраля 2011). Архівавана з першакрыніцы 2 кастрычніка 2021. Праверана 22 чэрвеня 2020.
5. ↑  COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) No 84/2011 of 31 January 2011 amending Regulation (EC) No 765/2006 concerning restrictive measures against President Lukashenko and certain officials of Belarus
6. ↑  COUNCIL DECISION 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures against Belarus
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сухадольскі.
**Райнольд Сухадольскі** (польск.: Rajnold Suchodolski, 1804 — 8 верасня 1831, Варшава) — беларускі і польскі паэт, змагар за незалежнасць, удзельнік паўстання 1830 года.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Сухадольскіх герба «Слепаўрон». Сын Яна Сухадольскага і Тэклі з Даўнаровічаў. Брат вядомага мастака Януарыя. Вучыўся ў гімназіі ў Свіслачы. У гімназіі быў членам сакрэтнай арганізацыі блізкай да філарэтаў.

Прыняў удзел у лістападаўскім паўстанні, быў членам ганаровай гвардыі і потым салдатам 5 палка пешых стралкоў. Паранены ў бітве пад Астроленкай. Загінуў 8 верасня пры абароне Варшавы.

Усе яго браты, Януарый, Яцэк і Валянцін таксама прымалі ўдзел у гэтым паўстанні. Яцэк і Валянцін патрапілі ў палон. Валянціну ўдалося збегчы, ён памёр у галечы ў Парыжы. Яцэк вярнуўся дадому вар’ятам.

Райнольд Сухадольскі пісаў патрыятычныя вершы і песні. Найбольш вядомыя — *Прывітанне, даліна досвітку* (польск.: Witaj, majowa jutrzenko), *Паланэз Касцюшкі* (польск.: Polonez Kościuszki), *Давайце, браты, да ятагана* (польск.: Dalej bracia do bułata).

Зноскі
------

1. ↑  Rajnold Suchodolski // RISM: Répertoire international des sources musicales — 1952.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2178828'></a>
2. ↑  Rajnold Suchodolski // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>


| ?Райнольд Сухадольскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Казімір Сухадольскі[d] |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Антоні Сухадольскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Антаніна з Пукштаў[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Сухадольскі |  |  |  |  | Самуэль Дабрагост Банавентура Быхавец |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Райнольд Сухадольскі |  |  |  |  |  | Уладзіслаў Тадэвуш Быхавец |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Тэкля з Даўнаровічаў[d] |  |  | Тэрэза з Быхаўцаў[d] |  |  |  |  | Крысціна з Дэнгафаў[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Марыяна з Нінеўскіх[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1060261405 · ISNI: 0000 0001 1276 7100 · NUKAT: n2004098178 · VIAF: 164443396 |
**Ігар Арэставіч Еўтухоў** (нар. 14 красавіка 1962, г. Чалябінск, Расія) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2001), прафесар (2004).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Гісторыя», 1988; аспірантура, спецыяльнасць «Сусветная гісторыя», 1991; дактарантура, 2001).

Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (гістарычны факультэт, кафедра гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: заходнееўрапейская ментальнасць позняй антычнасці і ранняга сярэдневякоўя.

Зноскі
------

Літаратура
----------

Познаантычныя канцэпцыі чалавека / І. А. Еўтухоў. — Мінск, 2000.
Страны и народы средневекового Запада : словарь-справочник / И. О. Евтухов. — Минск, 2008.
Успрыняцце прасторы і часу ў познаантычным менталітэце / І. А. Еўтухоў. — Мінск, 1999.
Еўтухоў Ігар Арэставіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. — Мінск, 2003. — Т. 6, кн. 2. — С. 382.
Еўтухоў Ігар Арэставіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 384.
Евтухов Игорь Орестович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т. ]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 486—487.
**Райнсбергскі палац** (ням.: Schloss Rheinsberg) — палац-замак на ўсходнім беразе возера Грынерыкзэе ў Райнсбергу, прыблізна за 100 км на паўночны захад ад Берліна ў раёне Усходні Прыгніц-Рупін.

У Сярэднявеччы на месцы палаца знаходзіўся рэнесансны замак з вадзяным ровам, пабудаваны ў 1566 годзе па заказу роду Брэдаваў. Ён быў пашкоджаны падчас Трыццацігадовай вайны і, змяніўшы некалькі ўладальнікаў, урэшце ў сакавіку 1734 года быў набыты за 75 тысяч талераў прускім каралём Фрыдрыхам Вільгельмам I. Фрыдрых Вільгельм падарыў сядзібу свайму сыну кронпрынцу Фрыдрыху, будучаму каралю Прусіі Фрыдрыху II. У 1736 годзе Фрыдрых разам са сваёй жонкай прынцэсай Лізаветай Крысцінай пераехаў у паўднёвае крыло Райнсбергскага палаца. Да 1740 годзе палац быў рэканструяваны пад кіраўніцтвам архітэктараў Іагана Готфрыда Кеметэра і Георга Венцэслауса Кнобельсдорфа. У палацы быў надбудаваны адзін паверх, а ўсходняе крыло было падоўжана на 25 м.

Фрыдрых з падзякай успамінаў гады, праведзеныя ў Райнсбергу, і называў іх самымі шчаслівымі ў жыцці. У 1740 годзе Фрыдрых узышоў на прускі трон і пакінуў Райнсберг. Праз чатыры гады Фрыдрых падарыў Райнсбергскі палац свайму брату Генрыху Прускаму, які заехаў туды разам са сваёй жонкай Вільгельмінай Гесэн-Касельскай у 1752 годзе. Над планамі далейшай рэканструкцыі палаца працавалі Георг Фрыдрых фон Боўман і Карл Готгард Ланганс. У 1785—1786 годзе пры палаце былі пабудаваны два павільёна. Яшчэ пры жыцці Генрых загадаў пабудаваць для сябе склеп у выглядзе піраміды, дзе і быў пахаваны ў 1802 годзе.

Літаратурную вядомасць Райнсбергскі палац здабыў дзякуючы сачыненням Тэадора Фантанэ і Курта Тухольскага. Падчас Другой сусветнай вайны ў палацы Райнсберг захоўваліся вывезеныя з Сан-Сусі мастацкія каштоўнасці. У ГДР у палацы размяшчалася клініка для дыябетыкаў. У наш час палац знаходзіцца пад кіраваннем Фонду прускіх палацаў і садоў Берліна-Брандэнбурга. Палац з’яўляецца музеем, у якім таксама размясціўся Літаратурны музей Курта Тухольскага. Штогод летам у Райнсбергскім палацы праводзіцца оперны фестываль «Камеропер».

Зноскі
------

1. 1 2  archINFORM — 1994. Праверана 31 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  Corpus der barocken Deckenmalerei in Deutschland<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107174967'></a>

Літаратура
----------

* Theodor Fontane: *Wanderungen durch die Mark Brandenburg*, Band 1 (Grafschaft Ruppin) «Rheinsberg»

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Райнсбергскі палац**
* Фонд прускіх палацаў і садоў Берліна-Брандэнбурга
**Омск Карбон Магілёў** — завод па вытворчасці тэхнічнага вугляроду кампаніі «Омск Карбон Груп», які пачалі будаваць у ліпені 2014 года на тэрыторыі свабоднай эканамічнай зоны «Магілёў», на паўночна-ўсходняй ускраіне горада, на захад ад Вейна. Аб’ём інвестыцый — каля 200 млн долараў. «Омск Карбон Магілёў» мае намер выпускаць да 200 тыс. тон тэхвуглярода у год. Неабходнасць будаўніцтва завода імпартазамяшчэннем, так, напрыклад, бабруйскай «Белшыне» для вытворчасці патрабуецца каля 60 тыс. тон тэхвуглярода у год.

У лістападзе 2018 года на «Омск Карбон Магілёў» выпусцілі пробную партыю прадукцыі, пасля пусканаладачных работ вытворчасць планава прыпынілі.

У ноч на 18 лістапада 2018 года адбыўся выкід цвёрдых часціц («сажы»), які накрыў пасёлак Вейна. Перавышэнне нарматыву ўтрымання цвёрдых часціц выявілі на адной з крыніц прадпрыемства: 690,17 мг/м³ пры норме 17,01 мг/м³. Але паводле закона назваць гэта перавышэннем нормы можна толькі ў тым выпадку, калі парушэнні будуць зафіксаваныя пры паўторным замеры на працягу 30 сутак, аднак, вытворчасць пасля выкіду была спынена.

Зноскі
------

1. ↑  «Хотим разобраться — и как жители, и как сотрудники». Прокуратура Могилевщины взялась за «Омск Карбон» Архівавана 1 лютага 2019.
2. 1 2 3  Жители Могилевского района требуют закрыть предприятие после выброса «сажи». Чиновники: Все в норме Архівавана 23 студзеня 2019.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Абухаў (значэнні).
**Ігар Аляксеевіч Абухаў** (нар. 12 красавіка 1950, пас. Таваркаўскі[ru], Багародзіцкі раён, Тульская вобласць, Расія) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1974 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1974—1976 гадах архітэктар, у 1976—1979 гадах старэйшы архітэктар, у 1979—1980 гадах вядучы архітэктар, у 1979—1988 гадах кіраўнік групы, у 1988—2004 гадах галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце, у 2004—2010 гадах галоўны архітэктар праектаў ТАА «Кансент», у 2010—2012 гадах — ТАА «ЕўраПрэстыж».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1978 года. Пражывае ў Гродне.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: гасцініца «Турыст», будынак абласных прафсаюзных курсаў (абодва 1983), мікрараён Прынёманскі-3 (1984), жылы дом па вул. Паўлоўскага (1977), жылы дом з тэлеатэлье па вул. К. Маркса (1978) у Гродне, квартал па вул. Зялёная Алея ў г. Калінінград; 7-кватэрны жылы дом для кіраўніцтва фірмы «Газойл» г. Калінінград; аздараўленчы цэнтр Нацыянальнага банка РБ аздараўленчага цэнтра Азёрны Гродзенскага раёна; гіпермаркет «Алмі» па пр. Касманаўтаў; гіпермаркет «Еўраопт» па вул. Ціміразева; праект элітнага жылога дома па пр. Касманаўтаў; праект 7-18-павярховага жылога дома па вул. Захарава — усе ў Гродне.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны залатым медалём (першае месца) за будынак аквапарка аздараўленчага цэнтра Азёрны Гродзенскага раёна.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Обухов Игорь Алексеевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
2. ↑  Обухов Игорь Алексеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* Обухов Игорь Алексеевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Обухов Игорь Алексеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Тапілін.
**Ігар Васілевіч Тапілін** (нар. 22 ліпеня 1947, г. Краснадар, Расія) — беларускі мастак-пастаноўшчык.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1973 годзе Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі ў Маскве. Вучыўся ў Ю. Піменава, І. Шпінеля. Удзельнік мастацкіх выставак з 1973 года. З 1973 года мастак-пастаноўшчык кінастудыі «Беларусьфільм», працуе таксама ў жывапісе.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1993 года. Член Саюза кінематаграфістаў з 1983 года. Жыве ў г. Мінску.

Творчасць
---------

Грамадзяне горада N
Асноўныя фільмы: «Пра чырвоную шапачку» (1975), «Прышліце тэлеграму ў доўг[ru]» (1976), «П’едэстал», «Чалавек, які браў інтэрв’ю» (1986), «Маці ўрагану» (1994), «Сівая легенда» (1995), «Маскоўская сувязь», «Супермозг», «Кааператыў „Паліт-бюро"[ru]» (1996), «На чыгунцы», «Бабін Яр» (2001); жывапісныя палотны «Нацюрморт» (1991), «Парк» (1993), «Трафарэты» (1995), «Пасьянс» і «Юдзіф і Алаферн» (абедзве 1997), «Адпачынаю» (1998), «Правінцыяльны горад» (2000), «Горад», «Вячэра з маскай», «Бакал», «Тэатр», «Грамадзяне горада», «У парку».

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ і Міністэрства культуры Расіі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Тапілін Ігар Васільевіч // Беларускі саюз мастакоў: энцыклапедычны даведнік / складальнік Б. А. Крэпак. — Мінск, 1998.
2. 1 2  Тапілін Ігар Васілевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Літаратура
----------

* Тапілін Ігар Васілевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Тапілін Ігар Васільевіч // Беларускі саюз мастакоў: энцыклапедычны даведнік / складальнік Б. А. Крэпак. — Мінск, 1998.