**Вілор Фрыдманавіч Самерсаў** (24 ліпеня 1937, с. Андома, Валагодская вобласць — 19 красавіка 1999) — савецкі і беларускі навуковец у галіне аховы раслін. Доктар сельскагаспадарчых навук (1988), прафесар, член-карэспандэнт УАСГНІЛ (1988), акадэмік ААН РБ (1992), заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1997).

Біяграфія
---------

В. Ф. Самерсаў нарадзіўся ў сяле Андома, Валагодская вобласць, РСФСР. Скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут (1960). Навуковую дзейнасць пачаў у 1960 г. з пасады малодшага навуковага супрацоўніка на Слаўгарадскай селекцыйна-доследнай станцыі ў Алтайскім краі. У 1961 г. пераехаў у Мінск і ўладкаваўся на працу на Мінскую доследную станцыю Усесаюзнага інстытута аховы раслін. З 1963 па 1966 г. вучыўся ў аспірантуры Аддзела заалогіі і паразіталогіі Акадэміі навук БССР. У 1967 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю і працягваў навукова-даследчую работу ў гэтым аддзеле. У Беларускім навукова-даследчым інстытуце аховы раслін працаваў з 1971 г. загадчыкам аддзела па распрацоўцы комплексных сістэм аховы раслін, з 1974 г. — намеснікам дырэктара па навуковай рабоце, а ў 1978 г. быў прызначаны дырэктарам інстытута. Адначасова з 1992 па 1997 гг. — акадэмік-сакратар Аддзялення земляробства і раслінаводства Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь.

Памёр 19 красавіка 1999 г.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле выкананы цыкл работ па распрацоўцы агратэхнічнага метаду барацьбы супраць шкоднікаў, які быў абагульнены ў адзінай у СССР манаграфіі «Влияние минеральных удобрений на насекомых» (1976; сумесна з С. Л. Гаравой). Пад яго кіраўніцтвам упершыню ў Беларусі былі распрацаваны інтэгральныя паказальнікі экалагічнай бяспекі сістэм аховы раслін ад шкоднікаў, захворванняў і пустазелля. Адным з першых у СССР В. Ф. Самерсаў прапанаваў выкарыстоўваць вылічальную тэхніку па ахове раслін і на працягу 1985—1991 гг. кіраваў секцыяй «Камп’ютарызацыя аховы раслін» Аддзялення аховы раслін УАСГНІЛ. Заснавальнік новага навуковага падыходу: аграэкасістэмы разглядаюцца ім як кіруемыя сістэмы, дзе асноўнымі элементамі рэгулявання выступаюць прыродныя фактары і дзейнасць чалавека. Пад яго кіраўніцтвам была ўпершыню абгрунтавана канцэпцыя і распрацавана сістэма кіравання энтамацэнозам збожжавых злакаў, вызначаны асноўныя этапы яе рэалізацыі, распрацавана сістэма кароткатэрміновага прагназавання феналогіі збожжавых культур, прадстаўлены прынцыпы і мадэлі комплекснай ацэнкі гаспадарчай, эканамічнай і энергетычнай эфектыўнасці сістэм кіравання шкоданоснасцю фітафагаў збожжавых культур, вызначана ступень іх уплыву на вытворчасць збожжа.

Аўтар 346 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій. Падрыхтаваў 1 доктара і 9 кандыдатаў навук.

Узнагароды
----------

Шматгадовая праца вучонага адзначана ордэнам «Знак пашаны», Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларусі, двума залатымі і адным бронзавым медалямі ВДНГ СССР, медалём «Ветэран працы», званнем «Залужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь».

Асноўныя працы
--------------

* Влияние минеральных удобрений на насекомых / соавт. С. Л. Горовая; АН БССР. Отд. зоологии и паразитологии. — Минск: Наука и техника, 1976. — 135 с.
* Защита растений: учеб. пособие… по спец. 1501 «Агрономия» / соавт.: С. Ф. Буга и др. — Минск: Ураджай, 1983. — 240 c.
* Интегрированная система защиты зерновых культур от вредителей. — Минск: Ураджай, 1988. — 207 с.
* Что надо знать о защите полевых культур / соавт.: К. П. Паденов, О. С. Мерцалова. — М.: Агропромиздат, 1989. — 175 с. — (Шк. арендатора).
* Рекомендации по борьбе с сорными растениями в посевах сельскохозяйственных культур / соавт.: К. П. Паденов, С. В. Сорока; Белорус. НИИ защиты растений. — Минск: Асобны Дах, 1999. — 91 с.

Літаратура
----------

* Вилор Фридманович Самерсов // Известия Академии аграрных наук Республики Беларусь. — 1999. — № 4. — С. 78

Спасылкі
--------

* Самерсов Филор Фридманович на сайце РУП «Институт защиты растений»  (руск.)
* Самерсов Филор Фридманович у Біяграфічнай экнцыклапедыі РАСГН, УАСГНІЛ, РАН  (руск.)
* Вілор Фрыдманавіч Самерсаў на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 136672 |