**Intel 80186** (*i186*) — 16-бітны мікрапрацэсар, выпушчаны кампаніяй Intel у дугой палове 1982 года, які ўяўляе сабой удасканалены варыянт мікрапрацэсара i8086. У склад новага мікрапрацэсара ўвайшлі сродкі, якія раней рэалізоўваліся 10 асобнымі мікрасхемамі. Ужываліся, галоўным чынам, у працы з кіруючымі праграмамі ды ў высокаінтэлектуальных перыферыйных адаптарах, напрыклад сеткавых.

Мікрапрацэсар Intel TR80C186
Архітэктура мікрапрацэсараў сямейства Intel 80186

Апісанне
--------

Да распрацоўкі новага мікрапрацэсара Intel прыступіла адразу пасля выхаду працэсараў i8086/i8088. Працэсары i8086/i8088 патрабавалі шмат мікрасхем падтрымкі, і Intel вырашае распрацаваць мікрапрацэсар, які ўжо ўтрымлівае на крышталі ўсе неабходныя модулі. Новы працэсар уключаў у свой склад мноства кампанентаў, якія раней выпускаліся ў выглядзе асобных мікрасхем, гэта б дазволіла значна скараціць колькасць мікрасхем у камп'ютары, і адпаведна зменшыць яго кошт. Акрамя таго, была пашырана сістэма ўнутраных каманд (інструкцый).

### Новыя кампаненты

* Два кантролеры прамога доступу да памяці (DMA) са схемамі перапыненняў
* Дэшыфратары адрасу (праграмавальныя схемы выбару крышталя)
* Трохканальны праграмавальны таймер/лічыльнік
* Генератар сінхранізацыі
* Праграмавальны кантролер перапыненняў

### Сямейства працэсараў Intel 80186

У 1982 годзе Intel выпускае ўбудавальны працэсар Intel 80186, які, апроч палепшанага ядра i8086, утрымліваў таксама дадатковыя модулі, якія замянялі некаторыя мікрасхемы падтрымкі; працэсар вырабляўся з ужываннем NMOS-тэхналогіі.

У сувязі з развіццём тэхналогіі, у 1987 годзе Intel выпускае працэсары i186 другога пакалення — Intel 80C186. Гэтыя працэсары вырабляліся па палепшанаму CHMOS III тэхпрацэсу, што дазволіла павялічыць тактавую частату працэсараў удвая, а спажывальную моц знізіць у 4 разы. Што немалаважна, была захавана сумяшчальнасць у размяшчэнні вывадаў са старымі працэсарамі.

У 1990 годзе Intel выпускае новае сямейства працэсараў i186 — Intel 80С186EB. Новыя працэсары змяшчалі мноства змен у параўнанні з папярэднім пакаленнем працэсараў i186. Па-першае, было перапраектавана ядро працэсара, якое зараз стала модульным звалася «Модульнае ядро 80C186» (*80C186 Modular Core*). Па-другое, сямейства мікрасхем падтрымкі мікрапрацэсара было таксама перапраектавана ў модулі са стандартнымі інтэрфейсамі. Працэсары 80C186EB і арыгінальны 80186 маюць розныя наборы мікрасхем падтрымкі. У сувязі з пераходам на новы тэхпрацэс (CHMOS IV) і модульную структуру ўдалося знізіць спажывальную моц. Працэсар i80C186EB знайшоў ужыванне ў партатыўнай апаратуры (напрыклад, сотавыя тэлефоны).

У 1991 годзе Intel прэзентуе працэсары 80C186XL, 80C186EA і 80C186EC, якія таксама былі заснаваны на модульным ядры i80C186. Працэсар i80C186XL мае высокую прадукцыйнасць і нізкае энергаспажыванне. Працэсар i80C186EA аб’ядноўвае ў сабе працэсар i80C186 з новымі магчымасцямі кіравання энергаспажываннем. Працэсар i80C186EC уключаў у сабе дадатковыя элементы, якія не мелі іншыя працэсары сямейства i80C186.

**Параўнанне працэсараў сямейства 80C186 Modular Core**| Характарыстыкі | 80C186XL | 80C186EA | 80C186EB | 80C186EC |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Пашыраны набор інструкцый 8086 | + | + | + | + |
| Энэргаахоўны рэжым | + | + | - | + |
| Рэжымы адключэння(powerdown) і прастою(Idle) | - | + | + | + |
| Рэжым ONCE | + | + | + | + |
| Блок кіравання перапыненнямі | + | + | + | +сумяшчальны з i8259 |
| Модуль выбару крышталя | + | + | +пашыраны | +пашыраны |
| Модуль DMA | +2 каналы | +2 каналы | - | +4 каналы |
| Модуль кантролю таймера | - | - | - | + |
| Модуль паслядоўнайперадачы даных | - | - | + | + |
| Парты ўводу-вываду | - | - | +усяго 16 | +усяго 22 |
| Год выпуску | 1991 | 1991 | 1990 | 1991 |

### Корпус

З прычыны павелічэння колькасці кампанентаў у працэсары, было павялічана колькасць кантактаў на корпусе мікрапрацэсара. У арыгінальным працэсары i80186 колькасць кантактаў складала 68. Працэсар цяпер выпускаўся ў карпусах тыпу «носьбіт крышталя» (Chip Carrier) і «матрыца вывадаў» (PGA). У наступных пакаленнях працэсара i186 ужываліся і іншыя тыпы карпусоў, пры гэтым колькасць кантактаў павялічвалася. Для адрознення працэсараў у розных тыпах карпусоў і з рознай колькасцю кантактаў ужываліся ідэнтыфікатары ў выглядзе лацінскіх літар, якія ставіліся ў пачатку назвы працэсара (гл. табліцу ніжэй).

**Тыпы карпусоў працэсара сямейства Intel 186**| Працэсар | колькасць вывадаў | Тып корпусу | Ідэнтыфікатар | Узор пазначэння |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 80186 | 68 | LCC | R ці С | Intel C80186Intel R80186 |
| 68 | PLCC | N | Intel N80186 |
| 68 | PGA | A | Intel A80168 |
| 80C186 | 68 | LCC | R | Intel R80C186 |
| 68 | PLCC | N | Intel N80C186 |
| 68 | PGA | A | Intel A80C186 |
| 80 | QFP(EIAJ) | S | Intel S80C186 |
| 80C186XL | 68 | LCC | R | Intel R80C186XL |
| 68 | PLCC | N | Intel N80C186XL |
| 68 | PGA | A | Intel A80C186XL |
| 80 | QFP(EIAJ) | S | Intel S80C186XL |
| 80 | SQFP | SB | Intel SB80C186XL |
| 80C186EA | 68 | PLCC | N | Intel N80C186EA |
| 80 | QFP(EIAJ) | S | Intel S80C186EA |
| 80 | SQFP | SB | Intel SB80C186EA |
| 80C186EB | 84 | PLCC | N | Intel N80C186EB |
| 80 | QFP(EIAJ) | S | Intel S80C186EB |
| 80 | SQFP | SB | Intel SB80C186EB |
| 80C186EC | 100 | PQFP | KU | Intel KU80C186EC |
| 100 | QFP | S | Intel S80C186EC |
| 100 | SQFP | SB | Intel SB80C186EC |

Заўвага. 1. Існаваў узор з маркіроўкай «Intel A80C186CPICE» у корпусе тыпу PGA з 280 кантактамі
(гл. тут).
2. Існаваў інжынерны ўзор з маркіроўкай «Intel FA80C186CP» у корпусе TQFP з колькасцю кантактаў 156
(гл. тут).

### Новыя інструкцыі

У працэсарах сямейства i186 быў пашыраны набор каманд. Былі даданы дадатковыя каманды працы са стэкам (PUSHA, POPA, PUSH «immediate»), з партамі ўводу-вываду (INS, OUTS), арыфметычныя каманды (IMUL, ROL/ROR, RCL/RCR, SAL/SAR, SHL/SHR з непасрэдна ўказаным лікам біт ссоўвання) і каманды рэалізацыі моў высокага ўзроўню (ENTER, LEAVE, BOUND).

### ПК на базе працэсараў сямейства i186

Працэсары сямейства i186 амаль не выкарыстоўваліся ў камп'ютарах, толькі некаторыя фірмы выпусцілі такія ПК: Mindset, Compis (шведскі школьны камп'ютар), RM Nimbus (брытанскі школьны камп'ютар), Unisys ICON (канадскі школьны камп'ютар), HP 200lx (handheld PC), і настольны ПК Tandy 2000.

Тэхнічныя характарыстыкі
------------------------

* Год анонсу: 1982
* Тактавая частата, МГц\*: 6, 8, 10, 12, 13, 16, 20, 25
* Разраднасць рэгістраў: 16 біт
* Разраднасць шыны даных: 16 біт
* Разраднасць шыны адрасу: 20 біт
* Аб'ём адрасавальнай памяці: 1 Мбайт
* Колькасць транзістараў: ?
* Тэхпрацэс, нм: ?
* Плошча крышталя, кв.мм: ?
* Напружанне сілкавання: 2,9~3,3 В
* Раздым: мікрасхема прылітоўвалася да платы
* Корпус: гл. табліцу вышэй

(\*) Заўвага: магчыма, існавалі мадэлі і з іншымі частотамі.

Зноскі
------

1. ↑  Product Change Notification #106013 - 00

Спасылкі
--------

* Апісанне і фотаздымкі працэсараў сямейства i186
* Кароткае апісанне мікрапрацэсараў Intel 80186/80188

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 137465593 |

| ⛭Працэсары Intel |
| --- |
| Больш невырабляюцца | 
*4 біта:*
4004 •
4040 •
*8 біт:*
8008 •
8080 •
8085 •
*x86-16 (16 біт):*
8086 •
8088 •
80186 •
80188 •
80286 •
*x86-32/IA-32 (32 біта):*
80386 •
80486 •
Pentium
(OverDrive •
Pro •
II •
II OverDrive •
III •
4 •
M) •
Celeron
(M •
D) •
Core •
Intel A100/A110 •
*x86-64/EM64T (64 біта):*
Pentium 4 (некаторыя) •
Pentium D •
Pentium EE •
Celeron D (некаторыя) •
*IA-64 (64 біта):*
Itanium •
*Іншыя:*
iAPX 432 •
*RISC:*
i860 •
i960 •
StrongARM •
XScale
 |
| Актуальныя | 
*x86-32:*
EP80579 •
Intel CE •
Atom •
*x86-64:*
Atom (некаторыя) •
Celeron •
Pentium Dual-Core •
Core
(2
(Solo •
Duo •
Quad •
Extreme) •
i3 •
i5 •
i7) •
Xeon •
*Іншыя:* Itanium 2/Itanium 9300
 |
| Спісы | 
Раздым працэсара •
Тыпы карпусоў •
Кодавыя імёны •
Чыпсеты •
Будучыя працэсары •
*Па маркам:*
Atom •
Celeron •
Pentium
(II •
III •
M •
4 •
D и EE •
Dual-Core і наступныя) •
Core
(2 •
i3 •
i5 •
i7) •
Xeon •
Itanium
 |
| P5 | 
*0,90 мкм:* P5 •
*0,60 мкм:* P54C •
*0,35 мкм:*
P54CS •
P55C •
*0,25 мкм:* Tillamook
 |
| P6 | 
*0,50 мкм:* P6 •
*0,35 мкм:* Klamath •
*0,25 мкм:*
Mendocino •
Dixon •
Tonga •
Covington •
Deschutes •
Katmai •
Drake •
Tanner •
*180 нм:*
Coppermine •
Coppermine T •
Cascades •
*130 нм:*
Tualatin •
Banias •
*90 нм:*
Dothan •
Stealey •
*65 нм:*
Tolapai •
Yonah •
Sossaman
 |
| NetBurst | 
*180 нм:*
Willamette •
Foster •
*130 нм:*
Northwood •
Gallatin •
Prestonia •
*90 нм:*
Tejas і Jayhawk •
Prescott •
Smithfield •
Nocona •
Irwindale •
Cranford •
Potomac •
Paxville •
*65 нм:*
Cedar Mill •
Presler •
Dempsey •
Tulsa
 |
| Core | 
*65 нм:*
Merom-L •
Merom •
Conroe-L •
Allendale •
Conroe •
Kentsfield •
Woodcrest •
Clovertown •
Tigerton •
*45 нм:*
Penryn •
Penryn-QC •
Wolfdale •
Yorkfield •
Wolfdale-DP •
Harpertown •
Dunnington
 |
| Bonnell | 
*45 нм:*
Silverthorne •
Diamondville •
Pineview •
Lincroft
 |
| Nehalem | 
*45 нм:*
Clarksfield •
Lynnfield •
Jasper Forest •
Bloomfield •
Gainestown (Nehalem-EP) •
Beckton (Nehalem-EX) •
*32 нм (Westmere):*
Arrandale •
Clarkdale •
Gulftown (Westmere-EP)
 |
| Bridge | 
*32 нм:* Sandy Bridge •
*22 нм:* Ivy Bridge
 |
| Будучыя | 
Larrabee •
Haswell •
Broadwell •
Rockwell •
*Atom*
(Saltwell •
Silvermont •
Airmont)
 |