**Трацкізм** - ідэйна-палітычная плынь у рабочым руху пачатку XX ст. аснову ідэалогіі і практыкі якога складалі тэорыя "перманентнай рэвалюцыі", адмаўленне магчымасці перамогі сацыялістычнай рэвалюцыі і пабудовы сацыялізму ў адной краіне і іншыя ідэі Льва Троцкага. Троцкі лічыў, што для кампенсацыі палітычнага банкруцтва 2-га і 3-га Інтэрнацыяналам і для рэвалюцыйнага кіраўніцтва рабочым класам у перыяд нарастаючага крызісу 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Камунізм**

**Канцэпцыя**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Марксісцкая філасофія** |
|  | **Класавая барацьба** |
|  | **Інтэрнацыяналізм** |
|  | **Камуністычная партыя** |


**Ідэалогіі**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Марксізм** |
|  | **Марксізм-ленінізм** |
|  | **Трацкізм** |
|  | **Сталінізм** |
|  | **Цітаізм** |
|  | **Мааізм** |
|  | **Сталінізм-хаджаізм** |
|  | **Чучхэ** |
|  | **Геварызм** |
|  | **Левы камунізм** |
|  | **Камунізм рабочых саветаў** |
|  | **Анарха-камунізм** |
|  | **Рэлігійны камунізм** |
|  | **Еўракамунізм** |
|  | **Нацыянальны камунізм** |


**Інтэрнацыяналы**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Міжнароднае таварыства працоўных** |
|  | **Другі Інтэрнацыянал** |
|  | **Камуністычны інтэрнацыянал** |
|  | **Чацвёрты Інтэрнацыянал** |


**Асобы**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Карл Маркс** |
|  | **Фрыдрых Энгельс** |
|  | **Уладзімір Ленін** |
|  | **Роза Люксембург** |
|  | **Іосіф Сталін** |
|  | **Леў Троцкі** |
|  | **Маа Цзэдун** |


**Іншае**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Анархізм** |
|  | **Антыкапіталізм** |
|  | **Антыкамунізм** |
|  | **Камуністычныя краіны** |
|  | **Камуністычная сімволіка** |
|  | **Крытыка камунізму** |
|  | **Дэмакратычны цэнтралізм** |
|  | **Дыктатура пралетарыяту** |
|  | **Гісторыя камунізму** |
|  | **Левыя** |
|  | **Люксембургізм** |
|  | **Новы клас** |
|  | **Новыя левыя** |
|  | **Пост-камунізм** |
|  | **Прымітыўны камунізм** |
|  | **Сацыялізм** |
|  | **Сталінізм** |
|  | **Сацыяльная эканоміка** |
|  | **Цітаізм** |
|  | **СССР** |

 |

капіталізму і наступлення фашызму неабходна стварыць новы Інтэрнацыянал. Цэнтральнае месца ў стратэгіі Троцкага займае крытыка СССР як "звыраднеўшай дзяржавы рабочых", у якім ўлада з рук пралетарыяту перайшла ў рукі бюракратыі , якая ўзяла пад кантроль дзяржаўныя і партыйныя структуры. СССР, па Троцкаму, быў пераходным грамадствам і мог пайсці было наперад да сацыялізму, альбо назад да капіталізму. Прадухіліць апошняе здольная толькі палітычная рэвалюцыяа. З гэтай мэтаю быў створаны Чацвёрты Інтэрнацыянал. Чацвёрты Інтэрнацыянал задумваўся як арганізацыя, якая ўзначаліць супраціў сталінскаму кантролі, стварыўшы новыя партыі працоўнага класа і прафсаюзы. Аднак трацкізму не ўдалося падрыхтаваць рэальную базу ўнутры працоўнага класа, хоць ён меў пэўны ўплыў у некаторых краінах (асабліва ў Лацінскай Амерыкі) і перажыў некалькі "прыступаў сумнай вядомасці".

Зноскі
------



1. ↑  Вызначэнне трацкізму
2. ↑  Некаторыя тэзісы