recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Джэбалі.

**Хамадзі Джэбалі** (араб. حمادي الجبالي‎‎‎‎; нар. 12 студзеня 1949, Сус) — прэм'ер-міністр Туніса з 24 снежня 2011 года, генеральны сакратар памяркоўнай ісламісцкай Партыі адраджэння (*Эн-Нахда*).

Па адукацыі — інжынер са спецыялізацыяй па альтэрнатыўных крыніцах энергіі. Скончыў універсітэты ў Тунісе і Парыжы. З 1981 года займаецца палітычнай дзейнасцю. Працяглы час быў рэдактарам афіцыйнай газеты Партыі адраджэння, за публікацыю крытычных матэрыялаў неаднаразова прыцягваўся да адказнасці, у тым ліку адзін год правёў за кратамі. У 1992 годзе разам з іншымі актывістамі партыі быў абвінавачаны ў падрыхтоўке дзяржаўнага перавароту і асуджаны на 16 гадоў зняволення. Быў амніставаны ў 2006 годзе.

У 2011 годзе Партыя адраджэння зноў пачала легальна працаваць пасля рэвалюцыі. 23 кастрычніка 2011 года на выбарах ва Ўстаноўчы сход партыя атрымала 89 з 217 месцаў. Паводле дамоўленасці паміж свецкімі партыямі і Партыяй адраджэння, Джэбалі быў прызначаны прэм'ер-міністрам, а прадстаўнік свецкіх партый Мансыф аль-Мурзукі — прэзідэнтам.

Зноскі
------

1. ↑  У Тунісе ўрад утвораць ісламскія дэмакраты і сацыял-дэмакраты, *Наша Ніва* (20 лістапада 2011)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Хамадзі Джэбалі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1242173404 · VIAF: 5662163335741903270005 |
**Юрый Георгіевіч Фяльшцінскі** (руск.: Ю́рий Гео́ргиевич Фельшти́нский; нар. 7 верасня 1956, Масква, РСФСР, СССР) — амерыканскі гісторык расійскага паходжання. Доктар гістарычных навук, доктар філасофіі па гісторыі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Апублікаваў у 1989 годзе ў зборніку «СССР—Германія 1939—1941» дакументы, якія пацвярджаюць існаванне мемарандума, уручанага імперскім міністрам замежных спраў Іаахімам фон Рыбентропам паўнамоцнаму прадстаўніку СССР у Германіі Уладзіміру Дзеканозаву а 4 гадзіне раніцы 22 чэрвеня 1941 года, які Фяльшцінскі лічыць актам аб’яўлення вайны Савецкаму Саюзу. Існаванне гэтага мемарандума было добра вядома савецкім і замежным гісторыкам задоўга да гэтага, пры гэтым і тыя, і іншыя згодныя ў тым, што мемарандум быў уручаны пасля пачатку вайны.

З канца 1990-х гадоў Фяльшцінскі ўваходзіў у кола сяброў бізнесмена і палітыка Барыса Беразоўскага. Па словах Фяльшцінскага, з Беразоўскім ён пазнаёміўся па ўласнай ініцыятыве ў бытнасць таго выканаўчым сакратаром СНД (красавік 1998 года — красавік 1999 года). Паміж імі ўсталяваліся сяброўскія адносіны, акрамя таго, Беразоўскі пачаў фінансаваць Фяльшцінскага.

У 1998—1999 гадах Фяльшцінскі пазнаёміўся з супрацоўнікам ФСБ Аляксандрам Літвіненкам, зацікавіўшыся яго звесткамі аб гэтай спецслужбе. Пасля вызвалення Літвіненкі з турмы ў снежні 1999 года Фяльшцінскі рэгулярна сустракаўся з ім, прыязджаючы ў Маскву. Увосень 2000 года Фяльшцінскі дапамог Літвіненку пакінуць Расію. Літвіненка пасяліўся ў Лондане, і яны пачалі працу над кнігай «ФСБ узрывае Расію».

Заўвагі
-------

1. 1 2  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · КиноПоиск |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11999246r · CiNii: DA00670207 · GND: 103398570 · ISNI: 0000 0001 2146 9914 · LCCN: n83221523 · NKC: jn20020102055 · NTA: 071111921 · NUKAT: n96218094 · LIBRIS: 261494 · SUDOC: 067293530 · VIAF: 108453823 |

 |
**Акісля́льна-аднаўле́нчая рэа́кцыя** — хімічная рэакцыя са змяненнем ступені акіслення элементаў, якія ўваходзяць у састаў рэагуючых рэчываў. У акісляльна-аднаўленчых рэакцыях адбываецца пераход валентных электронаў ад адных атамаў да іншых.

Прыклады
--------

### Акісляльна-аднаўленчая рэакцыя паміж вадародам і фторам

{\displaystyle {\stackrel {0}{\mbox{H}}}\_{2}+{\stackrel {0}{\mbox{F}}}\_{2}\rightarrow 2{\stackrel {+1}{\mbox{H}}}{\stackrel {-1}{\mbox{F}}}}
Падзяляецца на дзве паўрэакцыі:

1) Акісленне:

{\displaystyle {\mbox{H}}\_{2}^{0}-2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow 2{\mbox{H}}^{+}}
2) Аднаўленне:

{\displaystyle {\mbox{F}}\_{2}^{0}+2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow 2{\mbox{F}}^{-}}
### Акісленне, аднаўленне

У акісляльна-аднаўленчых рэакцыях электроны ад адных атамаў, малекул ці іонаў пераходзяць да другіх. Працэс аддачы электронаў — акісленне. Пры акісленні ступень акіслення павялічваецца:

{\displaystyle {\mbox{H}}\_{2}^{0}-2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow 2{\mbox{H}}^{+}}
{\displaystyle {\mbox{S}}^{-2}-2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{S}}^{0}\downarrow }
{\displaystyle {\mbox{Al}}^{0}-3{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Al}}^{+3}}
{\displaystyle {\mbox{Fe}}^{+2}-{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Fe}}^{+3}}
{\displaystyle 2{\mbox{Hal}}^{-}-2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Hal}}\_{2}^{0}}
Працэс далучэння электронаў — аднаўленне. Пры аднаўленні ступень акіслення паніжаецца:

{\displaystyle {\mbox{Hal}}\_{2}^{0}+2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow 2{\mbox{Hal}}^{-}}
{\displaystyle {\mbox{O}}\_{2}^{0}+4{\mbox{e}}^{-}\rightarrow 2{\mbox{O}}^{-2}}
{\displaystyle {\mbox{Mn}}^{+7}+5{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Mn}}^{+2}}
{\displaystyle {\mbox{Mn}}^{+4}+2{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Mn}}^{+2}}
{\displaystyle {\mbox{Cr}}^{+6}+6{\mbox{e}}^{-}\rightarrow {\mbox{Cr}}^{0}}
Атамы ці іоны, якія ў гэтай рэакцыі далучаюць электроны з’яўляюцца акісляльнікамі, а якія аддаюць электроны — адноўнікамі.

Асноўная цяжкасць у састаўленні ўраўненняў для акісляльна-аднаўленчых рэакцый заключаецца ў падборы каэфіцыентаў. Пры гэтым акрамя балансу колькасці атамаў розных элементаў у правай і левай частцы ўраўнення ўлічваюць змяненне ступеней акіслення атамаў. Пры гэтым колькасць далучаных акісляльнікам электронаў павінна быць роўнаю з колькасцю страчаных аднаўляльнікам. На гэтых прынцыпах распрацавалі спецыяльныя фармалізаваныя працэдуры падбору каэфіцыентаў: метад электроннага балансу і метад паўрэакцый.

Акісляльна-аднаўленчыя рэакцыі надзвычай шырока распаўсюджаны ў прыродзе і прамысловасці. Яны з’яўляюцца асноваю такіх працэсаў як гарэнне, работа хімічных крыніц току, карозія металаў, жыццядзейнасць жывых арганізмаў.

Гл. таксама
-----------

* Акісляльнік
* Адноўнік
* Электроліз
* Электрахімія
* Акісляльна-аднаўленчыя рэакцыі ў біяхіміі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 119794566 · GND: 4177303-2 · LCCN: sh85096311 · Microsoft: 55904794, 2910903988 · NDL: 00570151 · NKC: ph561417 |

 |
**Луара Гургенаўна Айрапецян** (арм.: Լուարա Հայրապետյան; нар. 29 верасня 1997, Астрахань, Расія) — расійская і армянская спявачка, лаўрэат шэрагу міжнародных музычных конкурсаў. Вядомая таксама пад псеўданімам *Лара*. Прадстаўляла Арменію на Дзіцячым Еўрабачанні 2009 і заняла другое месца.

Біяграфія
---------

Луара Айрапецян пачала займацца вакалам і бальнымі танцамі ўжо ў чатыры гады. Нягледзячы на юны ўзрост, не раз ставала пераможцам розных усерасійскіх і міжнародных конкурсаў. У 2003 годзе заваявала Гран-пры ў намінацыі «Маленькае дзіва» на міжнародным фестывалі «Вясёлка» ў Валгаградзе. У 2005 годзе за поспехі ў вобласці мастацтва і мастацкай творчасці стала стыпендыятам Урада Астраханскай вобласці. У 2006 годзе была ганаравана Гран-пры на Усерасійскім конкурсе эстраднай песні ў г. Туапсэ, а таксама ўзяла ўдзел у расійскім адборачным конкурсе дзіцячага «Еўрабачання 2006», у якім заняла другое месца пасля сясцёр Талмачовых, якія выйгралі пасля і фінал конкурсу.

У 2008 годзе стала пераможцай дзіцячага музычнага конкурсу міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі Базар 2008» і ўпершыню брала ўдзел у нацыянальным адборы на дзіцячы конкурс Еўрабачанне ад Арменіі. У 2009 годзе яна зноў паспрабавала адабрацца на дзіцячае «Еўрабачанне» ў Арменіі. У тым годзе апроч Луары Айрапецян за права прадстаўляць Арменію ў фінале змагаліся яшчэ шэсць маладых выканаўцаў — Ангел Петрасян, Джулі Берберан і Ліка Мушэгян, гурт «Чэрмак ампікнер» (Белыя аблокі), гурт «Урах хаханджнер» (Вясёлы перазвон), гурт «Зонгах» (Звон) і Разік Агаджанян. Пераможац нацыянальнага адбору вызначаўся шляхам галасавання тэлегледачоў і журы падчас прамога эфіру Грамадскага тэлебачання Арменіі. Ім стала Луара Айрапецян, што выканала песню ўласнага складання пра іспанскі футбольны клуб «Барселона».

У фінале конкурсу, які прайшоў у Кіеве, Луара Айрапецян заняла другое месца, падзяліўшы яго з удзельніцай з Расіі Кацяй Рабавай. У выніку галасавання тэлегледачоў і журы яны абедзве набралі па 116 балаў і адсталі на 5 балаў ад пераможца з Нідэрландаў Ральфа Макенбаха.

У снежні 2009 года Луара Айрапецян заняла другое месца ў міжнародным конкурсе «Дзіцячая Новая хваля-2009».

З 2011 года жыве ў Лос-Анджэлесе.

Зноскі
------

1. ↑  Hi I’m Luara **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  luaramelody.com. Архівавана з першакрыніцы 19 жніўня 2016. Праверана 5 жніўня 2016.
2. ↑  «Золотой ключик» станет международным? **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  volgaru.info (29 лістапада 2012). Архівавана з першакрыніцы 19 жніўня 2016. Праверана 5 жніўня 2016.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт дзіцячага конкурсу песні Еўрабачанне
* Профіль на сайце Esckaz.com
* Профіль на сайтц Ballroom.ru Архівавана 31 ліпеня 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Instagram · Last.fm · Яндэкс Музыка |
| Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
**Грыўда** — рака ў Слонімскім і Івацэвіцкім раёнах Беларусі, левы прыток Шчары (басейн Нёмана). Даўжыня 85 км. Вадазбор 1330 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰. **Асноўныя прытокі**: Була, Булянка, Руднянка, Бусяж, Любішчанскі канал.

Назва
-----

Назва Грыўды мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Пра гэта сведчыць элемент -*da* у назве, які пайшоў ад яцвяжскага \**udā* «вада, рака».

Яцвяжскае \**udā* роднаснае балцкай гідранімічнай аснове *Ud- : Vad- : Ved-*, што роднасная з лат. *ūdens*, пруск. *(w)undan*, літ. *vanduo* "вада". Варыянты гэтай асновы ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія *Vedega, Vadaktis*, пасожская Удага, падняпроўская Ведаса, падзвінская Водзьга і пад. У прусаў вядомы гідронім *Asege-wad* «Яршовае возера».

Апроч Нёўды, другая аснова -*da* і ў рачных назвах Ясельда, Нёўда, Сёгда, Саколда, Голда. Гэтыя назвы паказваюць арэал менш-больш паміж Навагрудкам на ўсходзе, Беластокам на захадзе і Івацэвічамі на поўдні. У гэтым арэале таксама сканцэнтраваныя гідронімы яцвяжскага паходжання: Свіцязь, Сіпа, Зэльва, \**Zeita* (> *Zietela* > Дзятлава), у якіх бачны пераход усходнябалцкага *š, ž* у заходнябалцкае *s, z.*

Поўны аналаг назве Грыўда — латышскі гідронім *Grīv-upe* (лат. *upe* «рака»), звязаны з лат. *grīva* «вусце ракі; дэльтавая прастора паміж дзвюма рэкамі, міжрэчча; пойма каля ракі; забалочанае месца каля ракі; мясціна, што запруджваецца вадой». Корань *Griv-* таксама ў назвах прускіх азёраў *Greiwa*, *Swentgriff* (< пруск. \**Svent*-, \**grīv-*), літоўскай ракі *Gryva*.

Гідраграфія
-----------

Пачынаецца каля в. Варонічы (Слонімскі раён), цячэ па Слонімскім узвышшы. У маляўнічых мясцінах на ўскраіне г. Івацэвічы зона адпачынку, ніжэй горада ўздоўж ракі насыпныя дамбы.

Даліна выразная, яе шырыня ад 1 да 1,5 км, у вярхоўі не выражана. Пойма двухбаковая, у сярэднім цячэнні забалочаная, шырыня яе 0,4—0,8 км, у ніжнім цячэнні да 1,5 км, у асобных мясцінах перасечаная старыцамі і асушальнымі канавамі.

Рэчышча ў вярхоўі і на асобных участках каналізаванае. Яго шырыня ў межах ад 3—4 м у вярхоўі да 20—30 м у ніжнім цячэнні. Берагі стромкія, вышынёй 1—2 м.

Зноскі
------

1. ↑  *Топоров В. Н. Трубачев О. Н.* Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья.. — М. 1962. — С. 157, 169—170, 178, 211.
2. ↑  *K. Būga.* Jotvingių žemės upių vardų galūnė -da. // Tauta ir žodis. — 1923. — Т. 1. — С. 100.
3. ↑  А. П. Непокупный. Балто-севернославянские языковые связи. Киев, 1976. С. 60-64.
4. ↑  *F. Daubaras*. Sudurtiniai prūsų hidronimai // Baltistica. XIX (2). 1983. C. 189.

Літаратура
----------

* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1–2. – Л. 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с. 40 л. ил. (руск.)
* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

Спасылкі
--------

* Грыўда ў Івацэвічах Архівавана 24 кастрычніка 2016.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. П'еса.
**П’е́са** (ад фр.: Pièce — кавалак, частка) — у літаратуры — усе творы драматычнага роду, сінонім паняцця драма. Тэрмін «П’еса», які напачатку абазначаў невялікі музычны твор, у XIX ст. выкарыстоўваўся і ў дачыненні да лірычных вершаў. У XX ст. п’есамі сталі называць драмы; часта гэта слова замяняе іх жанравае абазначэнне аўтарам.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4461958-3 · NDL: 00562448 · NKC: ph128178, ph128179 |
2-і лейтэнант У.Робертсан і лейтэнант А. С. Сільвашка на фоне надпісу «Усход сустракаецца з Захадам»
**Сустрэча на Эльбе** — назва падзеі, якая адбылася 25 красавіка 1945 года побач з горадам Таргаў на рацэ Эльба. Войскі 1-га Украінскага фронту сустрэліся з войскамі 1-ай арміі ЗША. У выніку сустрэчы войск саюзнікаў рэшткі фашысцкіх войскаў былі расколаты на дзве часткі — паўночную и паўднёвую.

Першая сустрэча адбылася, калі амерыканскі патруль на чале з першым лейтэнантам Альбертам Кацэбу перайшоў Эльбу. На усходнім беразе яны сустрэлі савецкіх салдатаў на чале з падпалкоўнікам Аляксандрам Гардзіевым. У той жа дзень яшчэ адзін амерыканскі патруль (на чале з другім лейтэнантам Арміі ЗША Уільямам Робертсанам) сустрэліся з савецкімі салдатамі на чале з украінцам лейтэнантам Аляксандрам Сільвашкам, на разбураным мосце цераз Эльбу каля Таргаў.

Знакамітае фота было зроблена на наступны дзень, калі камандзіры 69-ай дывізіі Арміі ЗША и 58-ай гвардзейскай дывізіі Чырвонай Арміі сустрэліся ў Таргаў.

Пасля вайны Аляксандр Сільвашка асеў у Беларусі, дзе і пражыў да 2010 года. Пахаваны на могілках «Міханавічы» пад Мінскам.

* Сустрэча на ЭльбеСустрэча на Эльбе
* Мемарыяльны знак, устаноўлены на месцы сустрэчыМемарыяльны знак, устаноўлены на месцы сустрэчы
* Саюзнікі каля ТаргауСаюзнікі каля Таргау

У кіно
------

### Мастацкае кіно

* Мастацкі фільм «Сустрэча на Эльбе», 1949 год

### Дакументальнае кіно

* Дакументальны фільм *«Сустрэча на Эльбе»* (рэж. А. Алай, І. Магучава), 2005
* Дакументальны фільм *«Сустрэча на Эльбе»* з цыкла Алтар Перамогі (НТВ, 2010).

Зноскі
------

1. ↑  После войны Александр Сильвашко переехал из Черкасской области Украины, где жил ранее, в Беларусь и посвятил себя любимому делу — воспитанию подрастающего поколения.
2. ↑  Дипломаты возложили цветы к могиле героя встречи на Эльбе Александра Сильвашко

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Сустрэча на Эльбе на Вікісховішчы |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Камар.
**Геранім Камар** (? — пасля 1678) — ураднік і дыпламат Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Камароў уласнага герба «Камар». Нарадзіўся ў сям’і Крыштофа.

Падстолі (1648), падсудак, суддзя земскі аршанскі (1667). У 1665 годзе разам з іншай шляхтай падпісаў хадайніцтва пра кананізацыю архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча. Удзельнічаў у абранні каралёў Яна II Казіміра ў 1648 годзе, Міхала Вішнявецкага ў 1669 годзе і Яна III Сабескага ў 1674 годзе. У час бескаралеўя 1673—1674 гадоў маршалак каптуровага суда Аршанскага павета.

Дыпламатычную кар’еру пачаў як кур’ер і перакладчык у час перагавораў у 1644 годзе дэлегацый Рэчы Паспалітай і Расіі ў Дубровічах. У 1665 годзе ўзначальваў пасольства ў Маскву. Удзельнічаў у перагаворах па заключэнні Андросаўскага перамір’я 1667 года і ў вялікім пасольстве ў Маскву. У 1669—1670 гадах удзельнічаў у новых перагаворах у Андросаве, наведаў Маскву ў складзе пасольстваў у 1670, 1671, 1673 і 1678 гадах.

Валодаў маёнткамі ў Ашмянскім павеце.

Сям’я
-----

Меў сыноў Крыштофа (суддзя гродскі ашмянскі ў 1683, падстолі браслаўскі), Казіміра (суддзя земскі аршанскі) і дачку Ганну.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Валерый Пазднякоў.* Камары // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх


| ?Геранім Камар — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Геранім Камар |  | Крыштоф Камар |  | Яраш Камар[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Даўблі.

**Да́ўблі** (**Даўбле**) — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка. Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы захад ад Браслава, каля вёскі Даўблі. Належыць да групы Браслаўскіх азёр.

Плошча паверхні возера складае 1,64 км². Даўжыня 3,97 км, найбольшая шырыня — 0,61 км. Даўжыня берагавой лініі 12,1 км. Найбольшая глыбіня 25,8 м, сярэдняя 8 м. Аб'ём вады ў возеры складае 13,11 млн. м³, плошча вадазбору 13,1 км².  

Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню да 15 метраў, стромкія, разараныя, у ніжняй частцы парослыя хмызняком. Берагавая лінія звілістая, утварае шмат заліваў. Берагі возера зліваюцца са схіламі катлавіны і знаходзяцца пад хмызняком. Месцамі берагі абразійныя і месцамі дасягаюць вышыні 1 м. Зона мелкаводдзя вузкая.  

Возера мезатрофнае з прыкметамі антрапагеннага дыстрафіравання. Зарастае слаба. Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці складае ад 20 да 100 метраў. Расліннасць пашыраная да глыбіні 2 метраў. Возера слабапраточнае. У Даўблі ўпадаюць два ручаі і выцякае ручай у раку Акунёўку.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, лінь, плотка, краснапёрка і іншыя рыбы.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 163—164. — 522 с. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 16. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Возера Даўблі Архівавана 15 жніўня 2013.

| Браслаўскія азёры |
| --- |
| 
* Балойса
* Бужа
* Бярэжа
* Вера
* Войса
* Воласа Паўднёвы
* Воласа Паўночны
* Даўблі
* Дрывяты
* Ельна
* Ільмёнак
* Недрава
* Неспіш
* Пагошча
* Плуцінок
* Поцех
* Рака
* Святца
* Снуды
* Струста
* Цно

 |
**Балотныя глебы** — глебы з вялікай колькасцю нераскладзеных і паўраскладзеных раслінных рэшткаў (торфу), якія назапашваюцца ў іх пад уплывам доўгага залішняга ўвільгатнення.

Балотныя глебы па ступені развіцця працэсаў торфаўтварэння і аглейвання, што характэрна для іх, дзеляцца на тарфяныя (пласт торфу больш за 50 см), торфа-гліністыя (пласт торфу менш за 50 см, пад ім глеевы гарызонт) і глеева-балотныя, у якіх суцэльнага пласта торфу няма. З гаспадарчага пункту гледжання балотныя глебы прынята дзяліць на кіслыя, нейтральныя і шчолачныя, а таксама на саланчакаватыя, саланцаватыя, карбанатныя і жалезістыя.

Пасля асушэння і правядзення аграмеліярацыйных мер балотныя глебы могуць ператварацца ў высокапрадукцыйныя сельскагаспадарчыя ўгоддзі. На іх вырошчваюць высокія ўраджаі гародніны, бульбы, шматгадовых траў, канопляў і іншых культур. Распаўсюджаныя балотныя глебы ў паўночнай частцы Еўразіі.

Зноскі
------

1. ↑  Українська радянська енциклопедія : у 12 томах / за ред. М. Бажана. — 2-ге вид. — К.: Головна редакція УРЕ, 1974–1985.
**Іван Іванавіч Волкаў** (7 студзеня 1930, в. Пусташы на Полаччыне — снежань 2001, Псуя Глыбоцкага раёна) — беларускі гісторык, настаўнік, краязнаўца, паэт і дэпутат.

Біяграфія
---------

У 1941 г. закончыў чатыры класы Скарадской пачатковай школы. У час вайны жыў з бацькамі ў вёсцы Пусташы. Пасля заканчэння Лявонаўскай сямігадовай школы (Шумілінскі раён) год правучыўся ў Обалі і паступіў у Полацкае педвучылішча. Разам з жонкай Надзеяй Давыдаўнай выхавалі 5 сыноў.

У 1958 г. Іван Іванавіч закончыў гістарычны факультэт педінстытута і па накіраванні паехаў працаваць у Чарневічы.

У 1961 годзе I.I.Волкаў прызначаны дырэктарам Псуеўскай васьмігодкі. У 1971 годзе ў Псуі адкрылася сярэдняя школа. Па яго ініцыятыве ў Псуеўскай школе быў адкрыты Куток баявой славы, які пазней стаў краязнаўчым музеем. Разам з вучнямі  І.I.Волкаў збіраў цікавы матэрыял па старажытнай і ваеннай гісторыі краю.

Іван Іванавіч Волкаў стварыў некалькі рукапісных кніг, якія дапаўняў новымі матэрыяламі на працягу ўсяго жыцця. Гэта — «Старонкі подзвігу», «Агнявыя дні» — пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Псуеўскага сельсавету,  «Даўжанскія краявіды» — пра прыгажосць роднага  краю, «Па шляху да ведаў» — пра развіццё народнай  адукацыі ў нашых мясцінах, «Герой Савецкага Саюза — наш зямляк» —  пра генерал-лейтэнанта Пятра Міхайлавіча Казлова.  

Іван Іванавіч Волкаў аформіў альбомы: «Подзвіг разведчыцы», "Людзі і баявыя справы партызанскай  брыгады «Кастрычнік», «Сувораўцы цвёрда стаялі», «З гісторыі вёскі Псуя». Разам з настаўнікамі Марыяй  Іларыёнаўнай  Краснік і Валянцінай Лявонаўнай Mayчун склаў «Гістарычна-геаграфічны атлас Псуеўскага сельскага савета».

Вывучаў гісторыю Глыбоцкага краю, пісаў вершы. Іван Іванавіч збіраў матэрыялы для  кнігі «Дыяменты роднай мовы»: запісваў прымаўкі, прыказкі, песні, трапныя выразы, мясцовыя дыялекты, прыпеўкі, легенды, паданні, прытчы, замовы, сказы. Даследаваў паходжанне назваў рэк, азёр, населеных пунктаў, яго  цікавіў народны побыт, заняткі людзей, павер’і, народныя гульні жыхароў краю. Раздзелы з кнігі змяшчаў у раённым, абласным, рэспубліканскім друку. Самай знакавай, прыжыццёвай кнігай па краязнаўству сталі «Легенды і паданні азёрнага краю».

У часопісе «На­родная асвета» змясціў тры артыкулы:  «Краязнаўства — наш памочнік», «3 вопыту работы школы па праф-арыентацыі вучняў на сельгаспрафесіі», «На струмені жыцця» — нарыс пра заслужанага настаўніка БССР і удзельніка Вялікай Айчыннаіі вайны Васіля Георгіевіча Кудашова. Вытрымала два выданні кніга «Настаўніку сельскай моладзі», адным з аўтараў якой быў і Іван Іванавіч. Ён удзельнічаў у напісанні кнігі «Памяць. Глыбоцкі раён».

Меў званне «Заслужаны настаўнік БССР», быў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

Зноскі
------

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баброў.
**Іван Іванавіч Баброў** (сакавік 1905, в. Малыгіна, Кашынскі раён, Калінінская вобласць — 1 лістапада 1943, Івацэвіцкі раён) — адзін з кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Брэсцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Біяграфія
---------

Член КПСС з 1925. Скончыў Вышэйшую школу партарганізатараў пры ЦК ВКП(б) (1940). З сакавіка 1940 года загадчык аддзела, з сакавіку 1941 года сакратар Брэсцкага абкама КП(б)Б. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны палітработнік на Заходнім фронце, выкладчык у ваеннай школы.

Са жніўня 1942 г. у аддзеле кадраў ЦШПР, з лістапада 1942 г. у распараджэнні БШПР. З сакавіка 1943 памочнік упаўнаважанага БШПР па Брэсцкай вобласці, сакратар Брэсцкага падпольнага абкама КП(б)Б, адначасова намеснік камандзіра Брэсцкага партызанскага злучэння. Загінуў у баі з нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў в. Бялавічы Івацэвіцкага раёна.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Бобров Иван Иванович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 61. — 737 с.
Нацыянальны стадыён  **Букіт-Джаліль** (малайскі: Stadium Nasional Bukit Jalil) размешчаны на базе нацыянальнага спартыўнага комплекса на поўдзень ад сталіцы Малайзіі Куала-Лумпур. Многафункцыянальны стадыён і хатняя арэна зборнай Малайзіі па футболе. З умяшчальнасцю 87 411 чалавек гэта самы вялікі ў Паўднёва-Усходняй Азіі і восьмы па велічыні футбольны стадыён у свеце.

Ён быў афіцыйна адкрыты чацвёртым прэм’ер-міністрам Малайзіі 11 ліпеня 1998 г. перад правядзеннем Гульняў краін Садружнасці 1998 г. З тых часоў стадыён таксама стаў галоўным месцам правядзення іншых міжнародных спартыўных спаборніцтваў, такіх як Гульні Паўднёва-Усходняй Азіі 2001 года і Гульні Паўднёва-Усходняй Азіі 2017 года, і ў цяперашні час там праводзіцца большасць малазійскіх міжнародных футбольных матчаў, фіналы спаборніцтваў па футболе нацыянальнага ўзроўню, спартыўныя спаборніцтвы і музычныя канцэрты.

Ён быў пабудаваны побач з іншымі спартыўнымі пляцоўкамі ў Нацыянальным спартыўным комплексе Аб’яднаных інжынераў Малайзіі, а распрацаваны Arkitek FAA, Weidleplan Consulting GMBH і Schlaich Bergermann Partner. Для даху выкарыстоўваецца мембранная канструкцыя, а большасць выкарыстаных матэрыялаў — жалезабетон. Раней нацыянальным стадыёнам Малайзіі быў стадыён Мердэка.
У 2017 годзе стадыён, разам з Нацыянальным спартыўным комплексам, праходзіў капітальны рамонт у рамках праекта KL Sports City у 2 этапы. Першы этап быў завершаны да пачатку Гульняў SEA 2017 у Куала-Лумпур, з новым фасадам, які ахоплівае знешні выгляд стадыёна з вітымі вертыкальнымі жалобамі, якія таксама асветленыя святлодыёдамі. Пасля гульняў ASEAN 2017 года пачаўся другі этап з поўнай рэканструкцыяй даху, крэслаў, вентыляцыі.

Гісторыя
--------

Стадыён быў пабудаваны 1 студзеня 1995 года для правядзення Гульняў Садружнасці 1998 года. Ён завяршыўся 1 студзеня 1998 года. Пасля вераснёўскіх гульняў Садружнасці 1998 года стадыён стаў галоўным стадыёнам нацыянальнай зборнай Малайзіі па футболе, змяніўшы стадыён Шах-Алам і стадыён Мердэка. Ён таксама служыў галоўным стадыёнам гульняў Паўднёва-Усходняй Азіі 2001 г. гульняў FESPIC 2006, універсітэцкіх гульняў АСЕАН 2008 года і гульняў Паўднёва-Усходняй Азіі 2017 года.

Умяшчэальнасць нацыянальнага стадыёна «Букіт Джаліл» робіць яго 21-м найбуйнейшым стадыёнам і 9-м найбуйнейшым футбольным стадыёнам у свеце. Ён быў пабудаваны Асацыяцыяй інжынераў Малайзіі, Bhd і распрацаваны Arkitek FAA, а работы былі скончаны за тры месяцы датэрмінова. Нацыянальны стадыён, прызначаны для правядзення мностваў мерапрыемстваў, з’яўляецца цэнтральным і самым вядомым спартыўным месцам у Нацыянальным спартыўным комплексе ў Букіт-Джаліле. Стадыён лічыцца лепшым стадыёнам Малайзіі.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Какосавыя астравы (значэнні).
**Какосавыя астравы** (бірм.: ကိုကိုးကျွန်း) — архіпелаг з 5 малых астравоў і 2 скал у Бенгальскім заліве. Частка дзяржавы М’янма. Плошча 20,54 км². Насельніцтва разам з востравам Прэпарыс (2014 г.) — 950 чал.

Геаграфія
---------

Геаграфічна Какосавыя астравы з’яўляюцца працягам Андаманскіх астравоў. Месцяцца ў 423 км на паўднёвы захад ад Янгона, сталіцы М’янмы, у 267 км на паўночны ўсход ад Порт-Блэра, адміністрацыйнага цэнтра саюзнай тэрыторыі Індыі Андаманскія і Нікабарскія астравы. Найбуйнейшы Вялікі Какосавы востраў мае плошчу 14,57 км².

Клімат трапічны вільготны, вызначаны сезонным дзеяннем мусонаў. На працягу года тэмпература вагаецца ад +21,2 °C да +32,6 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 2337 мм. Найбольш вільготныя месяцы чэрвень — верасень.

Прырода
-------

З Андаманскіх астравоў на Какосавыя трапляюць кракадзілы. Мясцовыя пляжы — месца размнажэння марскіх чарапах.

Гісторыя
--------

Какосавыя астравы адкрыты ў XVI ст. партугальцамі. У XVIII ст. далучаны да тэрыторый Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. У 1849 г. была зроблена няўдалая спроба стварыць брытанскае паселішча. З 1857 г. тут здабывалі какосы і мяса адзічэлых свінняў для катаржан Андаманскіх астравоў. У 1867 г. быў пабудаваны маяк. У 1878—1888 гг. арэндаваліся брытанскім прыватным прадпрымальнікам. У 1882 г. астравы былі фактычна перададзены ў склад каланіяльнай Бірмы.

У 1959—1971 гг. на Вялікім Какосавым востраве дзейнічала бірманская турма, дзе ў тым ліку знаходзіліся палітычныя зняволенныя. Пасля закрыцця турмы перададзены ў карыстанне ВМФ Бірмы. У наш час разам з востравам Прэпарыс складаюць асобную адміністрацыйную адзінку М’янмы.

З 1992 г. у Індыі абмяркоўваецца пытанне аб прысутнасці на Какосавых астравах кітайскіх ваенных і будаўніцтве імі станцыі электроннага назірання, аднак ніякіх пацверджанняў гэтаму няма.

Спасылкі
--------

* Chinese Military Bases in Burma: The Explosion of a Myth Архівавана 21 верасня 2015.
* Burma’s Coco Islands
* GREAT COCO ISLAND, MYANMAR
* Weather Coco Islands

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2015002080 · VIAF: 785145858082023021848 |
**Масавае забойства ў Мюнхене 22 ліпеня 2016 года** было здзейснена 18-гадовым гараджанінам іранскага паходжання, які дзейнічаў у адзінотку. Пятнічным вечарам адкрыў агонь па наведніках рэстарана McDonald’s, потым — па мінаках перад рэстаранам, а пасля гэтага — па наведніках размешчнага насупраць рэстарана гандлёвага цэнтра «Алімпія», пасля чаго схаваўся. У горадзе быў абвешчаны рэжым надзвычайнага становішча. У выніку панікі, якая падагравалася чуткамі і ілжывымі паведамленнямі ў сацыяльных сетках, жыхары баварскай сталіцы паведамлялі пра шматлікія тэракты па ўсім горадзе, аднак гэтыя паведамленні не пацвердзіліся.

Нямецкія СМІ сцвярджаюць, што, расстрэльваючы бяззбройных грамадзян, забойца крычаў, што «ён немец і ненавідзіць турак». Злачынства адбылося ў гадавіну масавага расстрэлу тэрарыста-нацыяналіста Андэрса Брэйвіка.

У выніку трагедыі злачынцам былі забіты 9 чалавек і яшчэ 4 чалавекі атрымалі агнястрэльныя раненні. Яшчэ 32 чалавек атрымалі траўмы рознай ступені цяжкасці з прычыны ўцёкаў і панікі, якая ахапіла горад у розных яго частках. Сам стралок праз амаль тры гадзіны здзейсніў самагубства недалёка ад месца здарэння, стрэліўшы сабе ў галаву. Асоба злачынца была ўсталявана, следства працягваецца. Па выніках расследавання паліцыя выключае тэрарыстычны акт і называе падзеі «класічным амакам». Тым не менш, матывы злачынца пакуль застаюцца не расчыненымі. Падчас расследавання паліцыя выйшла на двух знаёмых забойцы (15 і 16 гадоў), з якімі ён абмяркоўваў масавыя забойствы. Абодва падлетка затрыманы і змешчаны ў зачыненыя псіхіятрычныя ўстановы.

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Злобный и нелюдимый: Сонболи играл в шутеры и ставил на аватарки Брейвика
* Расстрел в Мюнхене: теракт или Amoklauf? **(нявызн.)**.  Свободная пресса (23 ліпеня 2016). Праверана 27 ліпеня 2016.
* Der Amoklauf des David S. (ням.).  Spiegel TV. — (дакументальны фільм). Праверана 30 ліпеня 2016.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ан.
**Ан** (груз. ანი, мрглавані: Ⴀ, нусхуры: ⴀ, мхедрулі: ა, МФА: [a]) — першая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «1». У словах ан можа ўтвараць літараспалучэнні з любой з 33-х літар грузінскага алфавіту без выключэння. Беларускі адпаведнік — літара а. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае a.

* Ан мхедруліАн мхедрулі
* Ан мрглаваніАн мрглавані
* Ан нусхурыАн нусхуры

Юнікод
------

У Юнікодзе:

* ა — U+10D0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ан (літара)

| ⛭Грузінскае пісьмо |
| --- |
| Графіка | ა · ბ · გ · დ · ე · ვ · ზ · თ · ი · კ · ლ · მ · ნ · ო · პ · ჟ · რ · ს · ტ · უ · ფ · ქ · ღ · ყ · შ · ჩ · ც · ძ · წ · ჭ · ხ · ჯ · ჰ |
| Дадатковыя літары | ჶ · ჷ · ჸ · ჹ · ჺ |
| Архаічныя літары | ჱ · ჲ · ჳ · ჴ · ჵ |
**Аснова** — абавязковы і пастаянны элемент марфемнай будовы слова, які з'яўляецца сродкам выражэння лексічнага значэння слова. Аснова ў зменных словах проціпастаўляецца афіксам, як пераменнаму сегменту, які выражае граматычнае значэнне.

Тыпы асноў
----------

* Аснова словаформы — частка слова без канчатка.
* Аснова слова – частка слова без канчатка і формаўтваральных суфіксаў. Пастаянная, нязменная частка слова, ад якой утвараюцца новыя словы.

Суплетыўныя асновы
------------------

Сустракаюцца выпадкі, калі суадносныя граматычныя формы маюць розныя асновы (я — мяне, мне, мною). Такія асновы называюцца суплетыўнымі. Суплетывізм — адзін са сродкаў утварэння пэўных формаў слова, напрыклад склону (мы — нас), ліку (чалавек — людзі), ступені параўнання (добры — лепшы), трывання (класціся — легчы, браць — узяць). Суплетывізм асноў характэрны для назоўнікаў, займеннікаў, прыслоўяў, дзеясловаў.

Літаратура
----------

* Беларуская граматыка: У 2 ч. — Мінск: Навука і тэхніка. — Ч. 1. Фаналогія Арфаэпія. Марфалогія. Словаўтварэнне. Націск, 1985.
* *Шакун Л. М.* Словаўтварэнне. — Мінск: Вышэйшая школа, 1978.
* *Шуба П. П.* Сучасная беларуская мова. Марфаналогія. Марфалогія. — Мінск, 1987.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Новы · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4190286-5 · LCCN: sh85115373 · Microsoft: 2779474161 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Багародскі.
**Аляксандр Андрэевіч Багародскі** (?-?) — беларускі і расійскі медык і арганізатар аховы здароўя.

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт.

На медыцынскай службе складаўся з сярэдзіны 1840-х гадоў.

Летам 1847 года тытулярны саветнік А. Багародскі наведаў паселішчы Ахоцкай акругі для прапаганды прышчаплення ад воспы.

З 10 ліпеня 1869 года ў Гродзенскай губерні на пасадзе аператара пры ўрачэбным аддзяленні губернскага праўлення.

Узнагароды
----------

* кавалер ордэна Святога Станіслава 2-й ступені
* ордэн Святой Ганны 3-й ступені
* знак выдатнай службы за 15 гадоў
* срэбны медаль за прышчапленне воспы
* бронзавы медаль у памяць вайны 1853-56 гадоў

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Памятная книжка Гродненской губернии на 1870 год. С. 9
2. ↑  Учителя Охотский край  (руск.)
**Анаграма** (грэч. ανα- «ізноў» і γράμμα — «літара») — вынік перастаноўкі літар у слове ці выразе з мэтай атрымаць новае слова ці выраз (напрыклад, *кума* — *мука*).

Лічыцца, што анаграмы былі вынайдзены старажытнагрэчаскім паэтам і граматыкам Лікафронам, які жыў у III стагоддзі да н.э. але ўсе звесткі аб гэтым ідуць ад Іаана Цеца, які жыў у XII стагоддзі. Паводле Цеца, Лікафрон з імені цара Пталамея склаў першую з вядомых нам анаграм (*Ptolemaios — Аро Melitos*, што ў перакладзе азначае «з мёду»), таксама з імені царыцы Арсіноі (*Arsinoe — Ion Eras*, «фіялка Геры»).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Энцыклапедычны лексікон · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Infernal (6e éd.) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12652910s · GND: 4286873-7 · LCCN: sh85004757 · Microsoft: 2777996765 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васільеў.

**Аляксандр Васільеў** (нар. 27 красавіка 1994) — украінскі футбаліст, паўабаронца адэскага «Чарнаморца».

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец кіеўскага «Дынама», пачынаў кар’еру ў дублі гэтага клуба. У 2012 годзе перабраўся ў днепрапятроўскі «Дняпро», дзе таксама гуляў за моладзевы склад. За першую каманду «Дняпро» дэбютаваў 8 красавіка 2015 года ў чвэрцьфінальным матчы Кубка Украіны супраць «Чарнаморца» (1:0), выйшаўшы ў стартавым складзе. 23 мая 2015 года ўпершыню згуляў у Прэм’ер-лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць данецкага «Шахцёра» (3:2). У студзені 2017 пакінуў клуб у якасці свабоднага агента. У другой палове 2017 года выступаў у Першай лізе за кіеўскі «Арсенал».

У лютым 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск» і ў выніку падпісаў кантракт. У складзе мінчан стаў трывалым іграком асновы. У снежні 2018 года па заканчэнні кантракта пакінуў сталічны клуб, аднак у студзені 2019 года зноў стаў трэніравацца з «Мінскам» і ў лютым падпісаў новы кантракт. У 2019—2020 гадах заставаўся адным з асноўных ігракоў, быў галоўным бамбардзірам каманды, забіўшы за два гады 19 гадоў у Вышэйшай лізе. У студзені 2021 года па заканчэнні кантракт пакінуў «Мінск».

У красавіку 2021 года стаў іграком «Гомеля». Замацаваўся ў стартавым складзе гомельскай каманды, дапамог ёй заняць чацвёртае месца ў чэмпіянаце Беларусі 2021. У студзені 2022 года, пакінуўшы «Гомель» па заканчэнні кантракта, падпісаў пагадненне са «Львовам».

У студзені 2023 года перайшоў у адэскі «Чарнаморац».

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за юнацкія зборныя Украіны. У сакавіку 2015 года згуляў за моладзевую зборную Украіны ў таварыскіх матчах супраць Славеніі і Славакіі.

Зноскі
------

1. ↑  Oleksandr Vasyliev // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  "Минск" подписал украинского хавбека Александра Васильева
3. ↑  Матович, Васильев, Насибулин и Бохашвили покинули "Минск"
4. ↑  Александр Васильев подписал новый контракт с "Минском"
5. ↑  Ряды "Минска" покинули шесть игроков
6. ↑  Александр Васильев сменил "Минск" на "Гомель"
7. ↑  Экс-хавбек "Гомеля" перешел в команду Олега Дулуба в Украине

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол · УАФ · УЕФА |
**Ана Атэрлі** (парт. Ana Hatherly; 8 мая 1929, Порту — 5 жніўня 2015, там жа) — партугальская паэтэса, перакладчык, гісторык літаратуры, мастачка і кінарэжысёр-эксперыментатар, аўтарытэтная фігура партугальскай культуры апошніх дзесяцігоддзяў.

Біяграфія
---------

Скончыла філалагічны факультэт Лісабонскага ўніверсітэта па спецыяльнасці Германская філалогія і дактарантуру ў Каліфарнійскім універсітэце. Як паэтэса дэбютавала ў газеце Diário de Notícias у верасні 1959 года. Займалася візуальнай паэзіяй, застаючыся ў рамках паэтыкі барока. Развівала жанр вершаў у прозе. Аўтар прац па гісторыі літаратуры, паэзіі і эстэтыцы барока. Перакладала з англійскай, французскай, італьянскай, іспанскай моў.

У 1971 годзе ў знак пратэсту супраць дыктатарскага рэжыму і цэнзуры эмігравала ў Вялікабрытанію. Вучылася ў Лонданскай кінашколе. Пасля рэвалюцыі гваздзікоў вярнулася на радзіму, жыла і працавала ў Лісабоне.

Як мастак уваходзіла ў авангардную Grupo Experimentalista Português, удзельнічала ў групавых выставах. У 1992 годзе ў Цэнтры сучаснага мастацтва Фонду Галуста Гюльбенкяна была прадстаўлена вялікая рэтраспектыва яе жывапісных і графічных работ 1960-х — 1990-х гадоў.

З 1981 года выкладала на факультэце сацыяльных і гуманітарных навук у Новым Лісабонскім універсітэце.

Зноскі
------

1. ↑  Ana Hatherly // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41640909'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q496126'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19276262'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q324303'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98818'></a>
2. 1 2  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
**Каўровае** — археалагічны помнік каля вёскі Каўровае Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,1 км на поўдзень ад вёскі, каля ўпадзення безыменнага ручая ў ракі Пнёўка, ва ўрочышчы Гарадзец.

Апісанне
--------

З поўдня і ўсходу абмежавана рэчышчамі Пнёўкі і ручая, з паўночнага захаду прасочваюцца апоўзлы роў і рэшткі вала вышынёй 1,5-2 м. Пляцоўка авальная, памерам 35×25 м, вышыня над поймай Пнёўкі 4,5 м. Вядома з 1873 года. Абследавалі ў 1928 годзе І. А. Сербаў, у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.

Літаратура
----------

* Гарадзішча (в. Каўровая) // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 266.
Горад Поці.
**Калхідская (Рыёнская) нізіна** размешчана ў Заходнім Закаўказзі, у ніжнім цячэнні рэк Рыёні і Інгуры і на ўзбярэжжы Чорнага мора, у Грузіі.

Працягласць з захаду на ўсход каля 100 км. Вышыня да 100—150 м. Уяўляе сабой алювіяльную раўніну, што займае ўпадзіну сінклінальнай будовы; магутнасць алювію антрапагену да 700 м. Мінеральныя крыніцы (Цхалтуба). Паверхня ў заходняй частцы са старарэччамі, прырэчышчавымі валамі, невысокімі пясчанымі масівамі; забалочаныя абшары. Клімат субтрапічны вільготны, з мяккай зімой, невялікімі амплітудамі тэмператур, багатымі ападкамі на працягу года (у сярэднім 1500 мм). Сярэдняя тэмпература студзеня 4,5-6 °C, жніўня 23-24 °C. Нізіну перасякаюць рэкі Рыёні, Інгуры і інш. Паблізу мора знаходзіцца возера Палеастомі. На захадзе пераважаюць балотныя ландшафты з асакова-разнатраўнай і трысняговай расліннасцю, альховымі лясамі. На прыўзнятых участках растуць шыракалістыя лясы.

Літаратура
----------

* Калхідская нізіна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Камбарка** (руск.: Камбарка, удм.: Камбарка) — горад (з 1949) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Камбарскага раёна Удмурціі. Насельніцтва 12,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1767 годзе.

Горад размешчаны ў Прыкам'і, на рацэ Камбарка (басейн Камы), за 116 км на паўднёвы ўсход ад Іжэўска. Камбарскі порт — у пасёлку Кама (за 9 км ад горада). Чыгуначная станцыя.

Прамысловасць: Камбарскі завод газавага абсталявання, ТАА «Металіст» — бытавыя помпы, сейфы і інш. Камбарскі машынабудаўнічы завод — вытворчасць цеплавозаў, пуцявых машын і інш. фабрыка «Корд» — кордная нітка для дыванаў, трыкатажныя вырабы, АТ «Лясное».

Зноскі
------

1. ↑  Колькасць насельніцтва Расійскай Федэрацыі па гарадах, пасёлках гарадскога тыпу і раёнах на 1 студзеня 2010 года (руск.)

| ⛭Гарады Удмурціі |
| --- |
| text-align:[center]; | Адміністрацыйны цэнтр | Іжэўск |  |
| Іншыя гарады | Воткінск | Глазаў | Камбарка | Мажга | Сарапул |
**Анакру́за** (стар.-грэч.: ἡ ἀνάκρουσις — адштурхоўванне, крок назад) — ненаціскныя склады ў пачатку вершаванага радка перад першым метрычным націскам. У сілаба-танічным вершы ў залежнасці ад характару метра анакруза бывае нулявой (харэй, дактыль), аднаскладовай (амфібрахій) і двухскладовай (анапест). Анакруза ў вершы мае вялікае рытмічнае значэнне. Паколькі ўнутраная структура роднасных памераў (двухскладовых, з аднаго боку, і трохскладовых — з другога) аднолькавая, то яны адрозніваюцца па сутнасці толькі анакрузай. На гэтым засноўваецца існаванне радковых лагаэдаў — двухскладовых і тро'складовых памераў з раўнамерным чаргаваннем анакрузаў:

Сонца штораз больш у жылах кроў агніць,
Калені штораз больш ласкоча нам трава,
Блогасна аб сэрцы сэрца ў жары сніць,
Жаданнем забыцця п'янее галава.
(Я. Купала «Яна і я»)
Часам анакруза дапамагае вылучыць пэўнае слова ў пачатку вершаванага радка. Гэта здараецца тады, калі сярод аднатыпных анакрузаў з'яўляецца анакруза іншага віду. Найбольш відазмяняе рытмічны малюнак верша нераўнамернае паўтарэнне анакрузаў. Некаторыя даследчыкі тэрмін «анакруза» ўжываюць толькі ў дачыненні да звышсхемных ненаціскных складоў у пачатку радкоў, што, у
прыватнасці, назіраецца ў чацвёртым радку першага чатырохрадкоўя верша М. Багдановіча «Купідон» (тут у стапе ямба лішні ненаціскны склад):

Ад спомінаў дзіцячых лет
У маёй душы астаўся след.
Я помню, як бывала рада
Маё сэрца плітцы шакалада.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Густаў Лебон** (фр.: Gustave Le Bon; 7 мая 1841, Нажан-ле-Ратру — 13 снежня 1931) — французскі сацыёлаг, антраполаг і публіцыст, адзін з заснавальнікаў сацыяльнай псіхалогіі. Доктар медыцыны.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Атрымаў класічную адукацыю ў г. Тур. Скончыў Парыжскі ўніверсітэт (1886).

Даследаваў псіхалагічныя дэтэрмінанты этнічных канфліктаў і цыклічны характар развіцця цывілізацый, ролю псіхічных фактараў (эмоцый, пачуццяў, вераванняў і інш.) у гістарычным працэсе («Псіхалагічныя законы эвалюцыі народаў», 1894; «Эвалюцыя сучаснага свету», 1927). Аўтар адной з першых тэорый масавага грамадства.

Светапогляд
-----------

Атаясамліваў масу з натоўпам, у якім індывіды трацяць пачуццё адказнасці і апынаюцца ва ўладзе ірацыянальных пачуццяў, паколькі імі кіруе закон «духоўнага адзінства натоўпу». Увёў класіфікацыю натоўпаў, падзяляючы іх на аднародныя (класы, секты, касты) і разнародныя (вулічны натоўп, парламенцкія сходы і інш.). Прадказваў наступленне «эры мас» і звязаны з гэтым упадак культуры і духоўнасці грамадства («Псіхалогія натоўпу», 1895). Выступаў супраць усіх форм сацыяльнай роўнасці і рэвалюцый, дасягаенні цывілізацыі звязваў з вынікамі дзейнасці эліты, асабістымі інтэлектуальнымі здольнасцямі і прадукцыйнай творчай працай асобы.

Зноскі
------

1. ↑  Charles Marie Gustave Le bon // Léonore database — ministère de la Culture. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602'></a>
2. 1 2  Gustave Le Bon // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. 1 2  RKDartists Праверана 11 верасня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

Літаратура
----------

* Дубянецкі Э. Лебон // БЭ ў 18 т. Т. 9. Мн. 1999.
**Абулькасім Ахмедзадэ Лахуці** (12 кастрычніка 1887, Керманшах, Іран — 16 сакавіка 1957, Масква) — таджыкскі паэт і палітычны дзеяч, класік таджыкскай літаратуры. Нацыянальны герой Таджыкістана.

Біяграфія
---------

Яго першая паэма была надрукаваная, калі паэту было 18 гадоў, у Калькуце ў газеце «Habl al-Mateen». Заняўся палітыкай, атрымаў сярэбраны медаль ад Сатар-хана. Вывучаў багаслоўе, але потым з’ехаў у Балгарыю, дзе пісаў паэтычныя творы на мусульманскую тэматыку. Вярнуўшыся ў Іран, служыў у арміі, атрымаў званне капітана.

Пасля вынясення яму смяротнага прысуду судом у Куме, Лахуці ўцякае ў Турцыю, але неўзабаве вяртаецца і ўступае ў паўстанцкую армію шэйха Мухамеда Хіябані ў Тэбрызе. Паўстанцы пацярпелі паражэнне, паэт быў абвешчаны па-за законам, але здолеў збегчы ў Баку.

Жывучы ў Нахічэвані захапляецца камуністычнымі ідэямі. Ажаніўшыся з расійскай паэтэсай Цэцыліяй Бану і адчуўшы немагчымасць здзяйснення дзяржаўнага перавароту супраць іранскіх уладаў, у 1922 годзе эміграваў у Савецкі Саюз.

Член КПСС з 1924. Член ЦВК Таджыкскай ССР з 1926 г.

Імем Лахуці названы Таджыкскі акадэмічны драматычны тэатр у Душанбэ, паблізу якога яму пастаўлены помнік і бюст.

Быў знаёмы з Я.Купалай.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
**Нясвіжскія ткацкія мануфактуры** — прадпрыемствы, якія працавалі ва ўладаннях князёў Радзівілаў у Нясвіжы і яго фальварку «Альба».

Гісторыя
--------

Дывановыя майстэрні былі заснаваныя ў 1752 годзе ў «Альбе» па распараджэнні Міхала Казіміра Радзівіла Рыбанькі для вырабу кілімаў, шпалер і каберцаў. У 1762 годзе пераведзены ў Карэлічы і далучаны да мясцовай дывановай мануфактуры. Суконная мануфактура дзейнічала ў 1752—1867 гадах. У яе склад уваходзілі прадзільныя, ткацкія, капялюшная майстэрні, «пастрыгальня», валюшня, фарбавальня, складскія памяшканні.

Будынкі размяшчаліся ў розных месцах горада і ў фальварку «Альба». Працавала ад 5 (1752) да 25-30 (1756—1760) ткацкіх станкоў, было занята да 160—200 чалавек. У асноўным выраблялі сукно, якім забяспечвалі княжацкі двор, частка прадукцыі ішла на продаж, на патрэбы княжацкага войска. Тканіны выконваліся па заказах, прадаваліся ці ахвяраваліся касцёлам і кляштарам.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Лазука, 2015, с. 134

Літаратура
----------

* *Лазука, Барыс Андрэевіч.* Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. — Мінск: Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.