Помнік князю Вікінту на вуліцы жамойцкіх Твераў
**Вікінт** (літ.: Vykintas; памёр каля 1253) — жамойцкі князь, дзядзька (па маці) Таўцівіла і праціўнік вялікага князя літоўскага Міндоўга, правадыр аб'яднанага жамойцка-зямгальскага войска, якое 22 верасня 1236 года перамагло войска мечаносцаў.

Імя
---

Імя Вікінт — з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў. Такія імёны дайшлі з індаеўрапейскай эпохі і ўласцівыя іменнікам народаў індаеўрапейскага паходжання.

Першая аснова *Vy-* звязаная з ад індаеўрапейскім *\*ṷei- : ṷī*- "пераследаваць, гнаць; імкнуцца", ад якога літоўскае *vyti*, *vajoti* "гнаць", *vainoti* "лаяць" (ранейшае значэнне — "ваяваць, змагаць").

Другая аснова *Kint-* роднасная асновам *Kant-, Kent-*, усе яны звязаныя з літоўскім *kantrus* "цярплівы, трывалы", *kentėti* "цярпець, трываць", *žiem-kintys* "зімаўстойлівы" (гняздо *kant- : kent- : kint-*), ад індаеўрапейскага *\*kṷenth-* "цярпець".

Імя Вікінт значыла "Ваяўнічы і трывалы", і гэта адпавядала каштоўнасцям княска-ваярскага раннелітоўскага асяроддзя.

Біяграфія
---------

Першая згадка пра князя Вікінта адносіцца да 1219 года (згодна з самім летапісам, 1215), калі ён разам з іншымі літоўскімі князямі ўдзельнічаў у падпісанні мірнай дамовы з Галіцка-Валынскім княствам.

У 1236 годзе адбылася Саўлеўская бітва, у якой Вікінт узначальваў жэмайцкае войска. Ордэн Мечаносцаў пацярпеў поўнае паражэнне і вымушаны быў у хуткім часе ўліцца ў склад Тэўтонскага.

У 1248 годзе Міндоўг паслаў Вікінта і сваіх пляменнікаў (па бацьку) Таўцівіла і Гердзівіла у ваенны паход на Смаленск. Спачатку паход развіваўся ўдала, але ў 1249 годзе ў бітве каля Зубцова літоўскае войска пацярпела паражэнне. Даведаўшыся пра гэта, Міндоўг вырашыў адабраць у іх маёнткі князёў. Вікінт, Таўцівіл і Гердзівіл былі вымушаныя бегчы да швагра Таўцівіла князя галіцка-валынскага Даніла Раманавіча.

У 1250 годзе супернікам Міндоўга ўдалося ўтварыць моцную кааліцыю, куды ўвайшлі войскі Лівонскага ордэна і Галіцка-Валынскага княства, адбыліся два паходы, адзін на Нальшу, а другі на Варуту, абаронай апошняй Міндоўг кіраваў сам.

Тым не менш, Міндоўгу ўдалося разладзіць кааліцыю, накіраваную супраць яго. Яму ўдалося вывесці з вайны Ордэн, прыняўшы хрышчэнне і аддаўшы зямлі паўночных балтыйскіх плямёнаў (куршы, земгалы і інш.) у рукі крыжакоў. У 1252 годзе Міндоўг перайшоў у контрнаступленне і аблажыў сталіцу Вікінта Тверы (літ. *Tverai*, у хроніках "Тверымет"), зрэшты, няўдала. Неўзабаве Міндоўгу ўдалося падпісаць мір і з Данілам Галіцкім, па якому сын апошняга, Шварн Данілавіч узяў у жонкі дачку Міндоўга.

Каля 1253 года Вікінт памёр, Таўцівіл быў вымушаны зноў бегчы да Даніла Галіцкага, кааліцыя распалася, а Міндоўг прыняў тытул караля Літвы.

Зноскі
------

1. ↑  T. Milewski. Indoeuropejskie imiona osobowe. Wrocław-Warszawa-Kraków, 1969. С. 11-13.
2. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1123-1124.
3. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 641.
4. ↑  С. Валянтас. Двусоставные антропонимы — реликты поэзии балтов // Балто-славянские исследования. XVI. Сборник научных трудов. М. 2004. С. 203—205.
5. ↑  Галіцка-Валынскі летапіс па Іпацьеўскаму спісу
6. ↑  Lietuvos valdovai (XIII—XVIII a.): enciklopedinis žinynas.
7. ↑  Насевiч В. Л. Пакаленне першае: Міндоўг (1230-ыя — 1250-ыя гады) // Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: Падзеі і асобы. — Мн. 1993.
8. ↑  Ипатьевская летопись // Полное собрание русских летописей. — Т. 2. — СПб. 1908. — С. 808
9. ↑  Sužiedėlis S. Tautvilas // Encyclopedia Lituanica.