**Жан-Мары Агюст Люрса** (фр.: Jean Lurçat; 1 ліпеня 1892, Бруер, дэпартамент Вагезы — 6 студзеня 1966, Сен-Поль-дэ-Ванс) — французскі мастак, кераміст, мастак тэкстылю, рэфарматар шпалернага мастацтва. Брат архітэктара Андрэ Люрса.

Біяграфія
---------

Сын работніка пошты, Жан Люрса скончыў агульнаадукацыйную школу ў Эпіналі, паступіў на медыцынскі факультэт Універсітэта Нансі, здзейсніў падарожжа ў Швейцарыю і Германію (Мюнхен). Пакінуў вучобу ва ўніверсітэце, паступіў у майстэрню Віктора Прувэ, кіраўніка мастацкай школы Нансі. У 1912 годзе разам з братам Андрэ пераехаў у Парыж і вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў і ў акадэміі Каларосі. Люрса пазнаёміўся Мацісам, Сезанам, Рэнуарам, завязаў блізкія адносіны з Рыльке, Бурдэлем, Элі Форам: з імі ён заснаваў мастацкі часопіс *Feuilles de mai*. Люрса вучыўся ў мастака-фрэскіста Жана-Поля Лафіта, разам з ім у 1914 годзе ён выканаў свой першы твор у манументальным жывапісе — афармленне La faculté des sciences de Marseille. Першая паездка Люрса ў Італію ў 1914 годзе была спынена з-за пачатку вайны. Ён вярнуўся ў Францыю, быў залічаны ў пяхоту, але па хваробе эвакуіраваны 15 лістапада. Падчас лячэння ў Сансе, у 1915 годзе, займаўся жывапісам і асвойваў літаграфію. Напісаў некалькі антываенных артыкулаў для газеты, якая выдавалася ў Швецыі, быў арыштаваны за свае пацыфісцкія погляды. Вярнуўся на фронт у ліпені 1916 года, удзельнічаў у бітве пры Вердэне, быў паранены, пасля гэтага не ваяваў.

У верасні 1916 года Люрса выставіў свае працы ў Цюрыху. У 1928 годзе быў удзельнікам выстаўкі «Сучаснае французскае мастацтва» ў Маскве. У гэтым жа годзе, выказваючы свае сімпатыі да СССР, мастак прынёс у дар Дзяржаўнаму музею новага заходняга мастацтва (ДМНЗМ) шэраг сваіх твораў. У 1934 годзе ў Маскве адбылася ягоная персанальная выстаўка. Люрса таксама наведаў Харкаў і Ленінград. У 1935 годзе Люрса, стаўшы сакратаром ізасекцыі таварыства «Новая Расія», займаўся арганізацыяй выстаўкі французскіх мастакоў у Маскве.

Зноскі
------

1. ↑  Jean Lurçat<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Jean Lurçat // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Люрса Жан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑
5. ↑  Люрса Жан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 27 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22681075'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 27780 · BNE: XX5506654 · BNF: 119136442 · GND: 118729756 · ISNI: 0000 0000 8110 7766, 0000 0003 6849 4820 · LCCN: n50043015 · NDL: 00514708 · NKC: mzk2013799007 · NLA: 35316237 · NSK: 000118086 · NTA: 070694001 · NUKAT: n2002035905 · PTBNP: 110525 · SUDOC: 026998173 · VIAF: 31999657 · ULAN: 500014846 |

 |