**«Лара Крофт: Выкрадальніца магільняў»** (англ.: Lara Croft: Tomb Raider) — экранізацыя серыі камп’ютарных гульняў Tomb Raider, прысвечаных археолагу і шукальніцы прыгод Лары Крофт. Фільм выйшаў на экраны ўлетку 2001 года. Ролю Лары выканала Анджэліна Джолі.

Сіквел «Лара Крофт: раскрадальніца грабніц 2 — Калыска жыцця» з’явіўся ў 2003 годзе.

Сюжэт
-----

У пачатку фільма *Лара Крофт* у егіпецкай грабніцы, спрабуючы завалодаць картай памяці, змагаецца з робатам-забойцам. Яна абясшкоджвае робата і мяняе яго праграму. Далей аказваецца, што бой адбываўся ў асабістым маёнтку Крофт, а Брайс правяраў у дзеянні свайго робата *SIMON*.

У гэты дзень, 15 мая, пачынаецца Сізігія — Парад планет, які завершыцца сонечным зацьменнем. Такое адбываецца раз на 5 тысяч гадоў. У Венецыі праходзіць збор Ілюмінатаў, якія жадаюць знайсці дзве паловы таямнічага артэфакта да завяршэння Парада планет. Манфрэд Паўэл, член Рады Ілюмінатаў, запэўнівае прысутных, што ён знойдзе артэфакт, хоць нават не ведае, дзе шукаць ключ.

Гэтай жа ноччу Лары сніцца яе бацька, які нагадвае аб Парадзе планет і аб звязаным з ім «Трыкутніку Света». Раніцай яна знаходзіць уваход у сакрэтны пакой пад лесвіцай, дзе знаходзіцца нечакана распачаты цікаць старадаўні гадзіннік. Брайс з дапамогай зондаў выяўляе ўнутры гадзін нейкую прыладу.

На матацыкле Лара едзе на аўкцыён, каб пагаварыць з сябрам свайго бацькі Уілсанам, калекцыянерам гадзіннікаў. Адначасна яна сустракае іншага раскрадальніка магільняў Алекса Ўэста, які вельмі неразборлівы ў метадах і таму кардынальна разыходзіцца з ёй у стаўленні да гістарычных каштоўнасцяў. Лара мяркуе, што гадзіннік звязаны з «Трыкутнікам Святла», але Уілсан кажа, што не ведае нічога пра гэта. Аднак затым ён тэлефануе Лары і прапануе пагаварыць аб гадзінах з чалавекам па імі Манфрэд Паўэл. Лара сустракаецца з Паўлам і паказвае яму фатаграфіі. Увечары ў гутарцы з Брайс Лара паказвае, што той адкрыта хлусіў з нагоды ведаў аб гадзінах. Раптам атрад камандас пачынае штурм замка. Лара спрытна адбіваецца, нейтралізаваўшы большую частку рабаўнікоў, але тым усё ж атрымоўваецца забраць гадзіннік.

Раніцай падчас уборкі бязладзіцы Лара атрымлівае ліст ад свайго бацькі, якое павінна было прыбыць адрасату ў пачатку Парада планет. Ён тлумачыць, што гадзіннік — ключ да знаходжання дзвюх палоў містычнага «Трыкутніка Света», зробленага з металу метэарыта, які ўпаў у фінале Парада планет 5 тысяч гадоў таму. Артэфакт дазваляў змяняць плынь часу, а калі яго ўжылі няправільна, горад, дзе ён захоўваўся, быў разбураны. Каб такога не паўтарылася, людзі разбілі яго на дзве часткі і схавалі іх у розных частках Зямлі. Просьба бацькі: знайсці і знішчыць артэфакт, перш чым Ілюмінаты змогуць ім скарыстацца.

Першая частка «Трохвугольніка Света» знаходзіцца ў Камбоджы. Каб патрапіць туды, Лара звяртаецца да знаёмых вайскоўцаў. З самалёта яе скідаюць на джыпе з парашутам. Пакуль каманда Паўла і Уэста рушыць галоўны ўваход у храм, Лара паспявае пракрасціся ўнутр са зваротнага боку. Лара выходзіць са свайго сховішча, калі бачыць, што Уэст уставіў гадзіннік-ключ не ў той замак. Яна пераконвае яго аддаць ключ, устаўляе ў замак побач з сабой, і старажытны механізм прыходзіць у рух. Велізарная бэлька, разгойдваючыся, разбівае посуд у падставе гіганцкай статуі, і з’яўляецца частка артэфакта. Паўэл цягнецца да яго, але Лара паспявае выхапіць першую палову «Трыкутніка Света» і хаваецца за калонамі. Тут жа ажываюць каменныя статуі-ахоўнікі храма і нападаюць на ўсіх запар людзей у падзямеллі. Паўэл і Уэст паспяваюць бегчы, прыхапіўшы ключ. Лару атакуе галоўны вартавы — гіганцкая шматрукая статуя, не ўспрымальная да агнястрэльнай зброі, якая руйнуецца толькі пасля прамога трапляння разгойдваюцца бэлькі. Лара бяжыць праз лес і скача з вадаспаду. Алекс Уэст не вырашаецца яе застрэліць. У Ангкор-Ваце Лара тэлефануе па спадарожнікавым тэлефоне Паўлу, які прызначае сустрэчу ў Венецыі, бо ў яе — першая палова артэфакта, а ў яе сапернікаў — ключ да другой паловы.

Сустрэча адбываецца ў галоўным будынку Ілюмінатаў, дзе Паўэл прапануе партнёрства для паспяховага завяршэння пошукаў і расказвае Лары, што яе бацька сам быў членам Савета Ілюмінатаў. Лара, Брайс і Паўэл разам садзяцца на верталёты і ляцяць у Расійскую Сібір, дзе знаходзіцца Страчаны горад. У Мёртвай зоне адмаўляюць навігацыйныя прыборы, з амфібій шукальнікі прыгод перасаджваюцца на сані і заязджаюць у раён кратара, дзе знаходзяць утоены горад і гіганцкую мадэль Сонечнай сістэмы. Механізм прыходзіць у рух з набліжэннем апошняй фазы Парада планет. Скрыні атрымоўваецца дабрацца да падставы і выцягнуць другую палову артэфакта. Кіраўнік Ілюмінатаў ужо збіраецца злучыць дзве паловы, але па загадзе Паўла, які жадае самому стаць Кіраўніком, камандас яго расстрэльваюць. Калі Паўэл спрабуе сабраць артэфакт, у яго нічога не выходзіць. Тады ён забівае Уэста. Тым самым Паўэл падахвочвае Лару раскрыць сакрэт і сабраць артэфакт, каб з яго дапамогай выратаваць Уэста і свайго бацьку ў мінулым. Якая выпала з разбуранага ключа пясчынка збірае «Трыкутнік святла». Адбываецца выбух. Адкінутыя ў розныя бакі, Лара і Паўэл аказваюцца ў тагасветным свеце. Яны бягуць па пірамідзе да артэфакта на вяршыні — Лара апярэджвае саперніка, становячыся ўладаром часу.

У альтэрнатыўнай рэальнасці яна сустракае свайго бацьку, які кажа, што «час нельга мяняць», а замест выратавання яго жыцця ў мінулым заклікае знішчыць «Трыкутнік святла». Лара аказваецца ў Страчаным горадзе ў той момант, калі нож ляціць ва Уэста — час замарудзіў ход. Лара неверагодным намаганнем пераварочвае вастрыё нажа ў супрацьлеглы ад грудзей Уэста бок і стрэлам з пісталета разбівае артэфакт на аскепкі. Плынь часу становіцца звычайным, і нож уразаецца ў плячо Паўэла.

Страчаны горад пачынае разбурацца. Кожны спрабуе выбрацца, але Паўэл спыняе Лару аповедам аб тым, што асабіста забіў яе бацьку і забраў кішэнны гадзіннік забітага. Каб адабраць сямейную рэліквію, Лара кідаецца на ворага і ў рукапашнай сутычцы забівае яго, забірае кішэнны гадзіннік бацькі, бяжыць да выхаду з кратара і ратуецца ў апошні момант.

Лара вяртаецца ў свой асабняк і паўстае перад Хілары які падае сняданак ў незвычайным выглядзе: як ангельская лэдзі, у белай сукенцы і капелюшы. Яна ідзе аддаць даніну свайму бацьку на мемарыял, а пасля вяртання яе чакае сюрпрыз. Брайс аднавіў робата SIMON, зноў гатовага да бітвы. Хілары на падносе прапануе ёй пару пісталетаў, і Лара кідаецца ў бой.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Анджаліна Джалі | Лара Крофт  Лара Крофт  |
| Іэн Глен | Манфрэд Паўэл  Манфрэд Паўэл  |
| Дэніэл Крэйг | Алекс Ўэст  Алекс Ўэст  |
| Джон Войт | Рычард Крофт Лорд Рычард Крофт  |
| Ноа Тэйлар | Брайс  Брайс  |
| Рычард Джонсан | Ганаровы джэнтльмен  Ганаровы джэнтльмен  |
| Крыс Бэры | Хілары  Хілары  |
| Джуліян Райнд-Татт | Пиммс містар Пиммс  |
| Лэслі Філіпс | Ўілсан  Ўілсан  |
| Роберт Філіпс | Джуліус /  Джуліус / лідар атрада забойцаў |
| Рэйчэл Апплтон | Лара Крофт  Лара Крофт у дзяцінстве |
| Алег Фёдараў | рускі афіцэр  рускі афіцэр  |

Саўндтрэк
---------

***Lara Croft: Tomb Raider — Арыгінальны саўндтрэк да фільма*** быў выпушчаны 15 чэрвеня 2001 года. Загалоўнымі кампазіцыямі саўндтрэку сталі песня ірландскага рок-гурта U2 «Elevation Tomb Raider Mix» і песня амерыканскага індастрыял-гурта Nine Inch Nails "Deep «, які, у падтрымку *Lara Croft: Tomb Raider — Арыгінальны саўндтрэк да фільму* была выпушчана ў якасці асобнага сінгла. Да „Deep" быў зняты відэакліп, аднак ён фактычна не звязаны з сюжэтам фільма.

| 
Original Motion Picture Soundtrack |
| --- |
| № | Назва | Музыка | Працягласць |
| 1. | «Elevation» (Tomb Raider Mix) | U2 | 3:36 |
| 2. | «Deep»  | Nine Inch Nails | 4:08 |
| 3. | «Galaxy Bounce»  | The Chemical Brothers | 4:45 |
| 4. | «Get Ur Freak On» (Remix) | Missy Elliott feat. Nelly Furtado | 3:10 |
| 5. | «Speedballin'»  | OutKast feat. Cee Lo Green & Joi | 4:56 |
| 6. | «Ain't Never Learned»  | Moby | 3:46 |
| 7. | «The Revolution»  | BT | 4:17 |
| 8. | «Terra Firma» (Lara's Mix) | Delerium feat. Aude | 5:06 |
| 9. | «Where's Your Head At?»  | Basement Jaxx | 4:43 |
| 10. | «Illuminati»  | Fatboy Slim feat. Bootsy Collins | 3:14 |
| 11. | «Absurd» (Whitewash Edit) | Fluke | 3:40 |
| 12. | «Song of Life»  | Leftfield | 7:03 |
| 13. | «Edge Hill»  | Groove Armada | 7:00 |
| 14. | «Satellite»  | Bosco | 3:39 |
| 15. | «Devil's Nightmare»  | Oxide & Neutrino | 6:04 |
| 16. | «In Control» (Australian Edition Bonus Track) | Die Toten Hosen | 3:13 |

Здымкі
------

* Пісталеты Лары ў фільме — Heckler & Koch USP Match.
* Частка фільма была знята ў горадзе Ангкор, Камбоджа. Гэта першы з 1964 года (пасля *Лорда Джыма*) заходні фільм са здымкамі ў гэтай краіне .
* Вонкавы выгляд сядзібы Лары — Хэтфілд-хаўс, велізарны маёнтак у графстве Хартфардшыр, Англія .
* Для праўдападобнасці акцёры ў фільме гавораць з няродным для іх акцэнтам: амерыканка Анджэліна Джалі (*Лара Крофт*) — з англійскай, ангелец Дэніэл Крэйг (*Алекс Уэст*) — з амерыканскім, Іэн Глен (*Манфрэд Паўэл*), шатландзец — з англійскім акцэнтам.
* Будысцкая цырымонія, у якой прымае ўдзел *Лара* (пасля сцэны тэлефоннай размовы з Паўэлам з Камбоджы), паказана па-сапраўднаму і не з’яўляецца пастановачнай.
* На хіт U2 Elevation з саўндтрэку фільма ў далейшым быў зняты відэакліп на тэму *„Выкрадальніцы магільняў"*, музыкі нават захацелі запрасіць для здымак у ім Джолі.
* Джон Войт, які згуляў лорда Рычарда Крофт, у жыцці — бацька Анжаліны Джалі.
* Хатні робат Лары Крофт носіць імя „Сайман", а над майстэрняй па яго рамонце вісіць таблічка „West". Адсылка да імя рэжысёра.

Зборы
-----

Фільм у першы ўік-энд сабраў 47,7 мільёнаў долараў. На той момант гэта другі па зборах дэбют студыі Paramount Pictures. Акрамя таго, вынік усталяваў рэкорд для фільмаў з галоўнай гераіняй-жанчынай, перавысіўшы зборы Анёлаў Чарлі», які сабраў у першы ўік-энд 40,1 мільёнаў даляраў. Гэта самая паспяховая адаптацыя камп’ютарных гульняў на вялікія экраны паводле звестак на чэрвень 2001 года.

Заўвагі і крыніцы
-----------------

1. ↑  Green's feature is not mentioned in the soundtrack credits
2. ↑  Лара Крофт: Раскрадальніца магільняў (фільм) (англ.) на сайце *AllMusic*
3. ↑  *James East*. The making of Tomb Raider in Cambodia (англ.). *the Guardian* (8 снежня 2000). Архівавана з першакрыніцы 8 мая 2022. Праверана 8 мая 2022.
4. ↑  *Harriet Clugston*. Eight movie scenes you didn’t know were filmed in Hertfordshire (англ.). *HertsLive* (17 жніўня 2017). Архівавана з першакрыніцы 8 лістапада 2021. Праверана 8 мая 2022.
5. ↑  Weekend Box Office **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 16 лістапада 2010. Праверана 12 студзеня 2008.

Спасылкі
--------

* Фільм Лара Крофт: Выкрадальніца грабніц на LaraCroft. Ru
* Фільм Лара Крофт: Выкрадальніца магільняў на Tomb Raider. Ru
* Выдаленыя сцэны
* 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · The American Film Institute Catalog of Motion Pictures · LibraryThing |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 4059670 · BNF: 137521070 · GND: 4644805-6 · LCCN: no2001046267 · NLP: a0000003672270 · VIAF: 177107393 |

 |