recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Міхась Кожыч.
**Міхась Кожыч** (1915) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябар падпольнай арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі (1946—1949).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1915 г. у в. Апеча Стаўбцоўскага павета. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну працаваў выкладчыкам Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Пасля вайны жыў у Гродне, быў спяваком у хоры Рыгора Шырмы. 

Улетку 1946 года Міхась Кожыч прысутнічаў на ўстаноўчым сходзе арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі. Арганізацыя мела ў выпадку вайны выступіць у абарону беларускага народа і незалежнасці Беларусі, праграма прадугледжвала ў тым ліку роспуск калгасаў, перадачу зямлі ва ўласнасць сялянам, але забараняла прымяняць гвалт у дачыненні да савецкай адміністрацыі (за выключэннем яго прымянення ў мэтах самааховы) тым, хто знаходзіўся на легальным становішчы. Кожны кіраўнік павінен быў стварыць сваю суполку з 5 чалавек. Прысутныя на першым сходзе ўвайшлі ў суполку Міхася Кожыча, а кіраўнік арганізацыі Іван Раманчук зноў сышоў у лясы.

У 1947 г. Міхась Кожыч адчуў за сабой зацікаўленасць саветскіх спецслужбаў, перайшоў на нелегальнае становішча, з’ехаў з Гродна і далучыўся да атраду Івана Раманчука. Праз некаторы час выйшаў з лесу і быў арыштаваны. Пасля жудасных катаванняў у Баранавіцкай турме спрабаваў скончыць жыццё самагубствам, але не вытрымаў і расказаў пра вядомых яму сяброў арганізацыі. Суд над арганізацыяй адбыўся 15—17 чэрвеня ў Мінску. Ваенным трыбуналам войскаў МУС Беларускай Ваеннай Акругі за «здраду Радзіме, ускосны тэрор і антысавецкую прапаганду» 18 сяброў СЗНБ былі прагавораны да розных тэрмінаў зняволення. Міхась Кожыч атрымаў 25 гадоў лагераў.

На момант 1999 г. жыў у г. Савецк Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Міхася Кожыча

Літаратура
----------

* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3
* Кісель У. Сваю маладосьць мы прысьвяцілі незалежнасьці Беларусі // Пагоня. 1998, 17 сакавіка.

Гл. таксама
-----------

* Саюз змагання за незалежнасць Беларусі
**Ян Мікалай Мікалаевіч Радзівіл** (1492 — 1542) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Падчашы вялікі літоўскі (з 1517), дзяржаўца маркаўскі (1520—1534) і васілішскі (з 1523), староста бельскі (з 1522), староста жамойцкі (з 1535).

Біяграфія
---------

Сын канцлера літоўскага Мікалая Радзівіла і Альжбеты з Саковічаў.

Браў удзел у вайне супраць Тэўтонскага ордэна (1516—1521). Уваходзіў у склад камісій па размежаванні ВКЛ з Мазовіяй(1529), Прусіяй (1532) і Інфлянтамі (1540—1541). У 1530-1540-я гады трыумвірат у складзе Ян Радзівіла, яго дзядзькі Юрыя Радзівіла і Альбрэхта Гаштольда фактычна кіраваў ВКЛ пры адсутнасці ў дзяржаве вял. князя Жыгімонта Старога. Браў удзел у вайне супраць Маскоўскай дзяржавы (1534—1537).

Валодаў маёнткамі ў Літве і на Падляшшы. У шлюбе з Ганнай Касцевіч меў 3 дачок. С смерцю Яна Мікалаевіча згасла па мячы лінія Радзівілаў — князёў «на Ганёндзу і Райгрудзе».

Зноскі
------

1. ↑  Jan Radziwiłł // MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>


| ?Ян Радзівіл (1492—1542) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Мікалай Радзівіл Стары |  | Радзівіл Осцікавіч |  | Крысцін Осцік |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Мікалай Радзівіл |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Войцех Манівід |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Соф’я з Манівідаў[d] |  | Івашка Манівідавіч |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Ян Радзівіл |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Юліянія[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | Альжбета з Саковічаў |  | Багдан Саковіч |  | Андрэй Саковіч |  | Станіслаў Сак |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Sejm-Wielki.pl · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 873151778201918130009 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жаўрыд.
**Ян Раймундавіч Жаўрыд** (28 сакавіка 1885 ці 1884, Бабруйск, Мінская губерня (паводле іншых звестак, в. Краснаполле, Рэчыцкі павет, Мінская губерня) — 1 лістапада 1937, ст. Мядзведжая Гара (Сандармох), каля Мядзведжагорска Карэльскай АССР) — беларускі каталіцкі святар.

Біяграфія
---------

З беларускай шляхецкай сям’і. Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю ў Санкт-Пецярбургу. Прыняў сакрамэнт святарства ў 1908 годзе. Прызначаны вікарыем касцёла Св. Антонія Падуанскага ў Віцебску. З 1910 года служыў у філіяльным (парафіі Унебаўзяцця НПМ у в. Антушы) касцёле Нараджэння НПМ у в. Люшаў Гомельскага павета Магілёўскай губерні. З 1912 года ў капліцы Найсвяцейшага Сэрца Езуса (парафіі ў Петрыкаве) у мястэчку Лельчыцы Мазырскага павета Мінскай губерні. З 1915 года першы вікарый касцёла Найсвяцейшай Тройцы (св. Роха) у Мінску. У 1922 годзе адміністратар парафіі Унебаўзяцця НПМ у Мазыры Мінскай губерні, касцёла Беззаганнага Зачацця НПМ у Бабруйск.

Арыштаваны 21.4.1928 у Бабруйску. Асуджаны 25.3.1929 калегіяй АДПУ «за шпіянаж» да 10 гадоў ППЛ. Этапаваны ў Салавецкі лагер АДПУ Архангельскай вобласці, куды дастаўлены 4.7.1929. Пазней пераведзены на востраў Анзер. Консульскі дэпартамент МЗС Польшчы ў лісце да прымаса Польшчы ад 20.12.1929, дзе быў пададзены спіс ксяндзоў, якія заставаліся на волі ў БССР, інфармаваў аб арышце святара і яго прысудзе, а таксама пераказваў просьбу ксяндза аб дапамозе і даваў адрас: Салаўкі, 2-е аддзяленне, Камандзіроўка Бялуж’я.

У 1932 арыштаваны ў ліку 32 святароў па групавой справе каталіцкага духавенства, абвінавачанага *«ў стварэнні контррэвалюцыйнай групоўкі, якая вяла антысавецкую агітацыю, тайна адпраўляла багаслоўскія і рэлігійныя абрады і здзяйсняла нелегальную сувязь з воляй для перадачы за мяжу звестак шпіёнскага характару пра становішча католікаў у СССР»*. 9.7.1932 следства прыняло рашэнне: да канца тэрміну зняволення трымаць ксяндза на астравах у ізаляцыі ад астатніх святароў.

Зноў арыштаваны 14.10.1937. Прыгавораны тройкай НКУС Ленінградскай вобласці да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны 6.6.1991 Вярхоўным судом Беларусі. Асабовая справа Ж. № 15026 захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобласці.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Маракоў, Л.* Жаўрыд Ян Раймундавіч // Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі (1917—1964) / Леанід Маракоў. — Мінск: Смэлтак, 2009. — С. 171-172. — 776 с. — ISBN 978-985-6917-12-0.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Санціні.
Пераборлівае спалучэнне готыкі і барока — абацтва ў Кладрубах
**Ян (Джавані) Блазнот Санціні-Айхль** (1677—1723) — чэшскі архітэктар італьянскага паходжання, адзін з самых своеасаблівых прадстаўнікоў цэнтральнаеўрапейскага барока.

Біяграфія
---------

Санціні нарадзіўся ў Празе, куды яго дзед перабраўся з Італіі. Напачатку кар'еры ён займаўся аднаўленнем правінцыйных гатычных храмаў, разбураных за гады Трыццацігадовай вайны. Дэталёвае веданне прыёмаў сярэднявечнай готыкі спалучалася ў яго з цікавасцю да найбольш радыкальных эксперыментаў майстроў італьянскага барока, а менавіта Бараміні і Гварыні.

Сучаснікі лічылі Санціні «белай варонай», з прычыны таго, што кожную замову ён вырашаў па-свойму і цураўся пракладзеных сцежак барочнай традыцыі. Яго прыхільнасць да ўскладненых геаметрычных рашэнняў і своеасаблівага сімвалізму зрабіла яго улюбёным архітэктарам манаскіх ордэнаў.

Шэдэўрам яго лічыцца паломніцкі касцёл Святога Яна Непамуцкага, які нагадвае ў плане зорку. Касцёл прызнаны помнікам Сусветнай спадчыны чалавецтва. Са свецкіх пабудоў Санціні найбольш вядомы палац-замак Кінскіх у Хлумцы. Санціні памёр у 46 гадоў, не пакінуўшы пасля сабе вучняў.

Зноскі
------

1. 1 2  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. 1 2 3  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
3. ↑  Johann Blasius Santini-Aichl // Structurae — Ratingen: 1998. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3791'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1061861'></a>
4. ↑  Giovanni Santini // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
5. ↑  Union List of Artist Names — 2010. Праверана 25 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

Спасылкі
--------

* Сайт аматараў творчасці Санціні


| ?Ян Санціні — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Ян Санціні |  | Айхль Санціні[d] |  | Antonio Aichel[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12191493n · GND: 119030837 · ISNI: 0000 0000 8270 0254 · LCCN: n88625410 · NKC: jn20000728589 · NTA: 073932078 · NUKAT: n2004257523 · SUDOC: 082109591 · VIAF: 77116828 · ULAN: 500013423 |

 |
**Ялцінскі павет** (руск.: Ялтинский уезд) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Таўрычаскай губерні, якая існавала ў 1838—1921 гадах і ахоплівала большую частку паўднёвага ўзбярэжжа Крымскага паўвострава. Цэнтр — горад Ялта.

Гісторыя
--------

Утвораны паводле загада імператара Мікалая І ад 17 верасня 1837 года ў складзе Таўрычаскай губерні. Павет займаў увесь Паўднёвы бераг Крыма і бліжэйшыя горы. Паселішча Алушта ў 1902 годзе атрымала статус горада. 18 кастрычніка 1921 года павет ліквідаваны паводле новага тэрытарыяльнага падзелу з утварэннем Крымскай Аўтаномнай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі ў складзе РСФСР.

Насельніцтва
------------

Перапісам 1897 года ў павеце налічана 70,228 тыс. жыхароў (39,923 тыс. мужчын і 31,305 тыс. жанчын), з іх 14,543 тыс. у гарадах Ялта і Балаклава. У ХХ стагоддзі гарадское насельніцтва ўзрасло і ў 1902 годзе перавысіла 25 тыс. (у Ялце — каля 20 тыс. у Балаклаве — 2,5 тыс. у Алушце — каля 3 тыс.). Па шчыльнасці насельніцтва Ялцінскі павет (звыш 50 жыхароў на 1 кв. вярсту) займаў першае месца ў губерні. Карэннае насельніцтва складалася галоўным чынам з крымскіх татар, якія складалі 89 % усіх жыхароў; затым ішлі рускія і ўкраінцы (6,3 %), яўрэі і грэкі (па 2 %) і іншыя нацыянальнасці.

Спасылкі
--------


* Ялта // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
Мемарыял Таншанскаму землетрасенню ў Цяньцзіні
**Таншанскае землетрасенне** (кіт.: 唐山大地震) — прыродная катастрофа, якая адбылася ў кітайскім горадзе Таншань (правінцыя Хэбэй) 28 ліпеня 1976 года. Магнітуда землетрасення — 8,2.

Паводле афіцыйных дадзеных уладаў КНР, колькасць загінулых складала 242419 чалавек, аднак, па некаторых ацэнках, колькасць загінулых даходзіць да 800 тысяч чалавек. Падазрэнне ў заніжэнні афіцыйных кітайскіх дадзеных падмацоўваецца і тым фактам, што па іх магнітуда землетрасення паказвалася ўсяго ў 7,8.

У 03:42 па мясцовым часе горад быў разбураны моцным землетрасеннем, гіпацэнтр якога знаходзіўся на глыбіні 22 км. Разбурэнні мелі месца таксама і ў Цяньцзіні і ў Пекіне, размешчаным усяго ў 140 км на захад. З прычыны землетрасення каля 5,3 мільёнаў будынкаў апынуліся разбуранымі або пашкоджанымі настолькі, што ў іх немагчыма было жыць. Некалькі афтэршокаў, наймацнейшы з якіх меў магнітуду 7,1, прывялі да яшчэ большых ахвяр.

У наш час у цэнтры Таншань пра землетрасенне нагадвае стэла, а таксама інфармацыйны цэнтр, прысвечаны землетрасеннем. Ён з’яўляецца своеасаблівым музеем, адзіным музеем Кітая па гэтай тэматыцы.

Землетрасенне ў Таншані з’яўляецца другім у гісторыі па колькасці ахвяр пасля землетрасення ў Шэньсі ў 1556 годзе.

Катастрофа легла ў аснову сюжэту мастацкага фільма «Землетрасенне» рэжысёра Фэн Сяагана.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2007010647 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Ян Радзівіл.
**Ян Радзівіл** (1516—27 верасня 1551), дзяржаўны дзеяч ВКЛ.

Біяграфія
---------

Сын кашталяна трокскага Яна Радзівіла.

Атрымаў хатнюю адукацыю, у 1542 падарожнічаў па Італіі. У 1544 як староста тыкоцінскі і крайчы ВКЛ увайшоў у склад Рады ВКЛ. Набліжаны да вял. князя ВКЛ Жыгімонта Аўгуста, выконваў яго дыпламатычныя даручэнні. Дзякуючы намаганням брата Мікалая Радзівіла «Чорнага» ў 1547 атрымаў тытул князя Свяшчэннай Рымскай імперыі «на Алыцы і Нясвіжы».

Вызнаваў лютэранства.

Меў разам з братам непадзеленыя маёнткі ў Літве, а таксама Нягаевічы, Котлава, Задзвею, Нясвіж, Лахву ў Навагрудскім павеце, Дуброву, Узду, Шах у Мінскім пав. і інш.

У шлюбе з Эльжбетай Гербурт дзяцей не меў, пасля яго смерці маёнткі перайшлі да брата.

Зноскі
------

1. ↑  *Pas L. v.* Prince Jonas Radvila // Genealogics — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326'></a>
2. ↑  Jan Radziwiłł // NUKAT — 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729'></a>


| ?Ян Радзівіл (1516—1551) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Мікалай Радзівіл Стары |  | Радзівіл Осцікавіч |  | Крысцін Осцік |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Радзівіл |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Войцех Манівід |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Соф’я з Манівідаў[d] |  | Івашка Манівідавіч |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Ян Радзівіл (1516—1551) |  |  |  |  |  |  | Юліянія[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Станіслаў Пятровіч Кішка |  | Пётр Струміла[d] |  | Пашка Струміла[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ганна з Кішкаў[d] |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Соф’я з Мантыгірдавічаў[d] |  | Пётр Мантыгірдавіч Белы |  | Наруш[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | NUKAT: n2013065511 · VIAF: 4483151778219618130007 |
**Ян Рапале́ўскі**, або **Іаан Віцебскі** — беларускі мастак XVIII ст. Аформіў «Ілюстраваны нотны ірмалой» (1741) з Іаана-Багаслоўскай царквы ў Віцебску і стварыў для яго каля 30 заставак. Уставіў у гэты ж рукапіс створаныя ім у 1700 і 1744 мініяцюры «Нараджэнне Хрыста» і «Дванаццацігадовы Хрыстос у Іерусалімскім храме сярод настаўнікаў», у якіх адышоў ад кананічных схем, выявіў кампазіцыйную здольнасць.

Літаратура
----------

* Высоцкая Н. Ф. Материалы к истории станковой живописи Белоруссии XVI—XVIII вв. // Музей: Худож. собр. СССР. М. 1983. Сб. 4.
* *Н. Ф. Высоцкая.* Рапалеўскі Ян // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
**Таны Шыра** (англ.: Thains of the Shire) — ганаровае спадчыннае званне сярод хобітаў Шыра ў легендарыуме Толкіна[en].

Тытул тана быў устаноўлены ў 379 годзе паводле летазлічэння Шыра (1979 год Трэцяй Эпохі): пасля гібелі ў 1975 годзе апошняга караля Артэдайна[pl] Арведуі і канца Паўночнага Каралеўства[fr]. Тан павінен быў «*трымаць уладу караля*» («*hold the authority of the king*»). У абавязкі тана ўваходзіла скліканне народнага апалчэння і камандаванне ім, а таксама некаторыя судовыя функцыі. Нягледзячы на тое, што тан лічыўся «*намеснікам*» караля ў Шыры, яго рэальная вага была нязначнай, ён амаль не ўплываў на жыццё ў краіне хобітаў. Пасля аднаўлення Паўночнага Каралеўства (у межах Уз’яднанага Каралеўства Арнара і Гондара[fr]) у 3019 годзе Трэцяй Эпохі (1419 год Шыра) пасада тана засталася ў якасці каралеўскага прадстаўніка. У 1434 годзе тан Перэгрын I быў прызначаны дарадцам Паўночнага Каралеўства.

Акрамя пасады тана іншымі афіцыйнымі пасадамі ў Шыры былі Гаспадар Баклэнда (англ.: Master of Buckland) і Мэр Мічэл Дэлвінга (англ.: Mayor of Michel Delving). У Чацвёртую Эпоху з’явілася пасада Наглядчыка Вестмарча (англ.: Warden of Westmarch).

Спіс танаў Шыра
---------------

| № | Тан | Даты жыцця | Даты кіравання |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | Бука | ? — ? | 379 — ? |
| 2-11. | 10 невядомых танаў з роду Олдбакаў |
| 12. | Гарэндад | ? — ? | ? — 740 |
| 13. | Ізумбрас I | ? — ? | 740 — ? |
| 14-21. | 8 невядомых танаў з роду Тукаў |
| 22. | Ізенгрым II | 1020 — 1122 | 1083 — 1122 |
| 23. | Ізумбрас III | 1066 — 1159 | 1122 — 1159 |
| 24. | Ферумбрас II | 1101 — 1201 | 1159 — 1201 |
| 25. | Фортынбрас I | 1145 — 1248 | 1201 — 1248 |
| 26. | Геронтыус I | 1190 — 1320 | 1248 — 1320 |
| 27. | Ізенгрым III | 1232 — 1330 | 1320 — 1330 |
| 28. | Ізумбрас IV | 1238 — 1339 | 1330 — 1339 |
| 29. | Фортынбрас II | 1278 — 1380 | 1339 — 1380 |
| 30. | Ферумбрас III | 1316 — 1415 | 1380 — 1415 |
| 31. | Паладын II | 1333 — 1434 | 1415 — 1434 |
| 32. | Перэгрын I | 1390 — пасля 1484 | 1434 — 1484 |
| 33. | Фарамір I | 1430 — ? | 1484 — ? |

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Thain of the Shire на сайце «*The Encyclopedia of Arda*»
* Thain на сайце «*The Lord of the Rings Wiki*»
* Thain на сайце «*Tolkien Gateway*»
**Таншань** — гарадская акруга ў правінцыі Хэбэй КНР. Назва паходзіць ад гары Дачэншань, якая раней называлася Таншань.

Біяграфія
---------

Пасля Другой сусветнай вайны над гэтымі землямі была адноўлена ўлада гаміньданаўскага ўрада. Падчас грамадзянскай вайны камуністы ўзялі Таншань 12 снежня 1948 года.

У 1949 годзе быў утвораны Спецыяльны раён Таншань (唐山专区), у які ўваходзілі 13 паветаў; горад Таншань у яго не ўваходзіў, падпарадкоўваючыся непасрэдна ўраду правінцыі Хэбэй. У 1958 годзе горад Таншань быў паніжаны ў статусе і перайшоў пад юрысдыкцыю Спецыяльнага раёна Таншань. У 1960 годзе Спецыяльны раён Таншань быў расфарміраваны, але ў 1961 годзе адноўлены. У 1968 годзе Спецыяльны раён Таншань быў перайменаваны ў Акругу Таншань (唐山 지구).

У 1976 годзе Таншань пацярпеў ад страшнага землетрасення. У 1978 годзе горад Таншань зноў стаў горадам правінцыйнага падпарадкавання. У 1983 годзе рашэннем Дзяржсавета КНР горад Таншань і акруга Таншань былі расфарміраваны, а на іх тэрыторыі ўтвораны гарадскія акругі Таншань і Цыньхуандаа.

У верасні 2018 года павет Луаньсянь быў пераўтвораны ў гарадскі павет Луаньчжоу.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Лінкальн, Вялікабрытанія
* Мальмё, Швецыя (1987)
* Саката[d], Японія (26 ліпеня 1990)

Зноскі
------

1. ↑  Seventh National Population Census of the People's Republic of China<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q65059106'></a>
2. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Таншань

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4058987-0 · LCCN: n82039767 · VIAF: 150115736 |
**Обер-бургамістр** — глава выканаўчай улады, мэр вялікага горада ў Германіі і некаторых іншых краінах.

Яго намеснікі завуцца бургамістрамі.

Становішча ў Германіі
---------------------

### Роля

Главой выканаўчай улады ў буйных гарадах Германіі (гарадскіх акругах, буйных раённых цэнтрах, незалежных гарадах, гарадах сярэдняй велічыні, гарадах раённага падпарадкавання) з'яўляецца не бургамістр, а обер-бургамістр, якому падпарадкаваны іншыя службовыя асобы, якія кантралююць асобную галіну жыцця горада. Хто абірае обер-бургамістра залежыць ад становішча ў асобнай германскай зямлі і ад становішча ў абшчынах.

### Становішча ў гарадах-дзяржавах

У такіх гарадах, як Берлін, Брэмен і Гамбург пасада обер-бургамістра не выкарыстоўваецца.
У Берліне главу выканаўчай улады завуць «кіруючы бургамістр» (ням.: Regierender Bürgermeister), у Брэмене — «бургамістр і старшыня сената» (ням.: Bürgermeister und Präsident des Senats), а ў Гамбургу — «першы бургамістр» (ням.: Erster Bürgermeister). У горадзе Брэмергафене таксама існуе пасада обер-бургамістра, бо па рашэнні гарадскога савета Брэмергафен уваходзіць разам з Брэменам у склад зямлі Брэмен. Любек не размешчаны ў горадзе-дзяржаве, але ў гэтым горадзе традыцыйна існуе толькі бургамістр, хоць ён займае прыкладна тое ж становішча, што обер-бургамістр.

Становішча ў іншых гарадах Еўропы
---------------------------------

У Даніі адпаведную службовую асобу завуць *Overborgmester*. У Вялікабрытаніі і іншых англамоўных краінах існуе тытул *Lord Mayor* (у адрозненне ад звычайнага *Mayor*). У Чэхіі пасаду обер-бургамістра завуць *Primátor*, і обер-бургамістр прадстаўляе гарадское заканадаўства.
**Гімн Буркіна-Фасо** (таксама вядомы як фр. L'Hymne de la victoire or Ditanyè) - адзін з сімвалаў дзяржаўнасці Буркіна-Фасо. Створаны і прыняты ў 1984 годзе. Словы Томаса Санкары, тагачаснага кіраўніка дзяржавы.

Тэкст гімна
-----------

Contre la férule humiliante il y a déjà mille ans,   

La rapacité venue de loin les asservir il y a cent ans.  

Contre la cynique malice métamorphosée  

En néocolonialisme et ses petits servants locaux  

Beaucoup flanchèrent et certains résistèrent.  

Mais les échecs, les succès, la sueur, le sang  

Ont fortifié notre peuple courageux et fertilisé sa lutte héroïque.

CHORUS:  

Et une seule nuit a rassemblée en elle  

L'histoire de tout un peuple.  

Et une seule nuit a déclenché sa marche triomphale  

Vers l'horizon du bonheur.  

Une seule nuit a réconcilié notre peuple  

Avec tous les peuples du monde,  

A la conquête de la liberté et du progrès  

La Patrie ou la mort, nous vaincrons !

Nourris à la source vive de la Révolution.  

Les engagés volontaires de la liberté et de la paix  

Dans l'énergie nocturne et salutaire du 4 août  

N'avaient pas que les armes à la main, mais aussi et surtout  

La flamme au coeur pour légitimement libérer  

Le Faso à jamais des fers de tous ceux qui  

Çà et, là en poluaient l'âme sacrée de l'indépendance, de la souveraineté.

CHORUS

Et séant désormais en sa dignité recouvrée  

L'amour et l'honneur en partage avec l'humanité,  

Le peuple du Burkina chante un hymne à la victoire,  

A la gloire du travail libérateur, émancipateur.  

A bas l'exploitation de l'homme par l'homme!  

Hé en avant pour le bonheur de tout homme,  

Par tous les hommes aujourd'hui et demain, par tous les hommes ici et pour toujours!

CHORUS

Révolution populaire notre sève nourricière.  

Maternité immortelle du progrès à visage d'homme.  

Foyer éternel de démocratie consensuelle,  

Où enfin l'identité nationale a droit de cité,  

Où pour toujours l'injustice perd ses quartiers,  

Et où, des mains des bâtisseurs d'un monde radieux  

Mûrissent partout les moissons de væux patriotiques, brillent les soleils infinis de joie.

CHORUS

  


| ⛭Буркіна-Фасо паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Буркіна-Фасо»**
 |
**Згода**, фр. La Concorde - дзяржаўны гімн Габона. Напісаны Жоржам Алека Дама, ён быў зацверджаны ў 1960 пасля атрымання краінай незалежнасці.

Французскі тэкст
----------------

ХОР:
Uni dans la Concorde et la fraternité
Éveille-toi Gabon, une aurore se lève,
Encourage l’ardeur qui vibre et nous soulève!
C’est enfin notre essor vers la félicité.
C’est enfin notre essor vers la félicité.
Éblouissant et fier, le jour sublime monte
Pourchassant à jamais l’injustice et la honte.
Qu’il monte, monte encore et calme nos alarmes,
Qu’il prône la vertu et repousse les armes.
ХОР
Oui que le temps heureux rêvé par nos ancêtres
Arrive enfin chez nous, réjouisse les êtres,
Et chasse les sorciers, ces perfides trompeurs.
Qui semaient le poison et répandaient la peur.
ХОР
Afin qu’aux yeux du monde et des nations amies
Le Gabon immortel reste digne d’envie,
Oublions nos querelles, ensemble bâtissons
L'édifice nouveau auquel tous nous rêvons.
ХОР
Des bords de l’Océan au cœur de la forêt,
Demeurons vigilants, sans faiblesse et sans haine!
Autour de ce drapeau, qui vers l’honneur nous mène,
Saluons la Patrie et chantons sans arrêt!

| ⛭Габон паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Габон»**
 |
**Сямён Аронавіч Гершгорын** (24 жніўня 1901, Пружаны — 30 мая 1933, Ленінград) — матэматык, прафесар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і Арона Гершгорына, яўрэйскага паходжання.

У 1923 годзе скончыў Петраградскі тэхналагічны інстытут. У сваёй піянерскай працы 1929 года прапанаваў выкарыстоўваць сетку з супраціваў для эксперыментальнага рашэння ўраўнення Лапласа. Ягоная серыя прац паспрыяла ўзнікненню новага класу аналагавых вылічальных машын — электра-інтэгратараў сеткавага тыпу, якія вельмі прадуктыўна выкарыстоўваліся аж да 1970-х гадоў. Сеткавыя электра-інтэгратары ўжо ў 1930-х гадах дазвалялі даследаваць сістэмы, якія змяшчаюць больш за мільён элементаў — рэкорд, перавышаны лічбавымі ЭВМ толькі ў 1990-х гадах.

Працамі Гершгорына цікавіліся і замежныя кампаніі. Увайшоў у гісторыю дзякуючы сваёй працы «Gershgorin Circle Theorem». Гэтая праца ў арыгінале «Über die Abgrenzung der Eigenwerte einer Matrix», напісана ім у 1929 годзе была на нямецкай мове.

З 1930 года стаў прафесарам і працаваў у Ленінградскім політэхнічным інстытуце.

Зноскі
------

1. 1 2  MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
2. 1 2  MacTutor History of Mathematics archive<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
3. ↑  Сямён Гершгорын (1901—1933)
4. ↑  Semyon Aranovich Gershgorin

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | zbMATH Open · All-Russian Mathematical Portal · MacTutor History of Mathematics archive |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1076375359 · ISNI: 0000 0000 5028 5236 · LCCN: nb2004304676 · VIAF: 1983556 |
Оберштурмфюрар войскаў СС
**Оберштурмфюрар** (ням.: Obersturmführer) — званне ў СА і СС, адпавядала званню обер-лейтэнанта ў вермахце.

Званне ўзнікла з назвы пасады намесніка кіраўніка штурма СС (SS-Sturm). Штурм — структурная адзінка арганізацыі Агульных СС, якую можна па колькасці прыраўнаваць да армейскай роты — складалася з трох ці чатырох трупэ (SS-Truppe), па колькасці прыкладна розных ўзводу. Штурм тэрытарыяльна ахопліваў невялікі горад, сельскі раён. У штурме налічвалася ад 54 да 180 чалавек.

У войсках СС оберштурмфюрар, як правіла, займаў пасаду камандзіра ўзвода. Таксама ваеннаслужачыя з гэтым званнем займалі шырокі спектр штабных пасад у войсках СС — афіцэры для даручэнняў, ад'ютанты, начальнікі тэхнічных службаў і да т.п.

Знакі адрознення оберштурмфюрара Вафен-СС
* ПагонПагон
* ПятліцыПятліцы
* Нарукаўная нашыўка на маскіровачны касцюмНарукаўная нашыўка на маскіровачны касцюм

Гл. таксама
-----------

* Корпусныя колеры (Войскі СС)
* Званні і знакі адрознення войскаў СС

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Малодшае званне**Унтэрштурмфюрар** | **Званні СС****Оберштурмфюрар** | Старэйшае званне**Гаўптштурмфюрар** |
| Малодшае званне**Штурмфюрар** | **Званні СА****Оберштурмфюрар** | Старэйшае званне**Штурмгаўптфюрар** |
**Навашля́хаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Новы Шлях.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Добрушскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Крупецкага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Навойка** (вымаўляецца: [naˈvɔi̯ka] ; XIV—XV стагоддзі) — паўлегендарная сярэднявечная польская жанчына, якая, як вядома, апраналася ў хлопчыка, каб вучыцца ў Кракаўскім універсітэце ў XV стагоддзі. Пазней стала манашкай. Яна лічыцца першай студэнткай і настаўніцай у Польшчы.

Легенды
-------

Упершыню яе гісторыю распавёў абат Марцін з Лейбіца (пам. 1464 годзе) у Вене прыкладна ў 1429 годзе. Існуе некалькі розных версій легенды.

Паводле адной з версій, яна была дачкой настаўніка царкоўнай школы ў Гнезне, якую навучаў яе бацька, які вырашыў працягваць навучанне любымі сродкамі. Па іншай версіі, яна была дзяўчынай, якая атрымала ў спадчыну стан, калі асірацела. Яшчэ ў адным варыянце апавядання («[гэта] сцвярджэнне так жа добра дакументавана, як і любое іншае»), яна паходзіла з Добжыня над Віслан. Ва ўсякім выпадку, апрануўшыся як хлопчык, яна паступіла ў Кракаўскі ўніверсітэт пад імем Анджэя (ці Якуба; паведамляюцца дзве версіі імя, якое яна ўжывала). У той час жанчынам было забаронена наведваць універсітэты.

Адкрыцці
--------

Навойка ўдала ўсіх падманула і вучылася два гады, праславіўшыся як выдатны вучоны і сур’ёзны студэнт. Згодна з пазнейшым дадаткам да гісторыі, ёй прапанавалі працу хатняй памочніцай аднаго з прафесараў, але яна адмовілася: у той час слугі павінны былі суправаджаць сваіх гаспадароў у лазню.

Аднойчы яе выкрылі як жанчыну. Версіі і тут разыходзяцца: па адной, два салдаты зрабілі заклад, што студэнт, які праходзіў побач, насамрэч жанчына, і выкрылі яе; паводле другой, яе знайшоў сын войта з Гнезна, які паступіў у школу; паводле трэцяга, яна захварэла, і лекар, які яе аглядаў, даведаўся праўду.

Калі яе прывялі да начальства, каб патлумачыць, чаму яна маскіравала свой пол, яна проста адказала: «Для волі навучання». Калі яны дапытвалі яе аднакурснікаў і выкладчыкаў, то не знайшлі нікога, каб абвінаваціць яе ў амаральных паводзінах. Яе студэнцкая рэпутацыя была выдатнай. Яна не была асуджана ні за якое злачынства, але суддзі не хацелі апраўдваць яе цалкам. Па словах Марціна з Лейбіца, яна прасіла, каб яе адвезлі ў манастыр. Там яна прыняла пострыг, стала настаўніцай і кіраўніком кляштарнай школы, а ў рэшце рэшт — ігуменняй .

Гэтая гісторыя можа быць ня праўдай. Некаторыя гісторыкі кажуць, што, калі гэта праўда, яна вучылася ва ўніверсітэце прыкладна ў 1407—1409 гадах.

Спадчына
--------

Ягелонскі ўніверсітэт не дазваляў жанчынам вучыцца да 1897 года, а займаць навуковыя пасады нельга было да 1906 года. Імем Навойкі быў названы першы ва ўніверсітэце жаночы інтэрнат, адкрыты ў 1936 годзе. Яе імем названа і адна з вуліц у Кракаве.

Зноскі
------

1. ↑  
Czech Feminist Trailblazers **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 13 мая 2008.
2. ↑  The Legend of Nawojka, the First Polish Woman Student **(нявызн.)**.

Спасылкі
--------

* Карта вуліц, якая паказвае месцазнаходжанне вуліцы Навойкі і інтэрната Навойкі ў Кракаве
* Польская літаратура ў перакладзе на англійскую мову: Малітоўнік Навойкі
**Навесці** (эст.: Navesti) — рака на паўднёвым захадзе Эстоніі; з’яўляецца найбольш паўнаводным і доўгім прытокам ракі Пярну. Выток ракі знаходзіцца на Сярэдне-Эстонскай раўніне, за 7 км ад вёскі Імаверы. Працякае праз паветы Ярвамаа, Вільяндзімаа, Пярнумаа.

Правымі прытокамі з’яўляюцца: Саарыгі, Рэтла, Рапу. Левыя прытокі: Халістэ (даўжыня 86 км), Расна-Оя. Берагі ў ніжняй частцы сярэдняга цячэння і да вусця пакрыты лясамі і балотамі, а селішчы, як правіла, рэдкія.

У ложы рэчышча знаходзяцца ўчасткі агалення карбанатных парод ніжне-сілурыйскіх вапнякоў і даламітаў.

Навесці багатая рыбай — каля 18 відаў.

Зноскі
------

1. 1 2  Estonian Environmental Register Праверана 12 студзеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12366858'></a>
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн — карта Эстоніі
**Сямён Васілевіч Панпушка** (руск.: Семён Васи́льевич Панпу́шко; 1856 — 28 лістапада 1891) — рускі хімік-артылерыст, выкладчык Міхайлаўскай артылерыйскай акадэміі і вучылішча, загінуў пры падрыхтоўцы 6-цалёвага снарада мелінітам.

Вучыўся ў Ніжагародскай ваеннай гімназіі, а ў 1872 годзе як лепшы вучань пераводзіцца ў Міхайлаўскае артылерыйскае вучылішча. Па заканчэнні выпускных экзаменаў (1875) за дысцыплінарны правіну быў пераведзены феерверкерам у 35-ю артылерыйскую брыгаду і падвергнуты арышту. У верасні 1875 года пераведзены на службу ў Кранштацкага прыгонную артылерыю.

У 1877 годзе паступіў у Міхайлаўскую артылерыйскую акадэмію і ў 1880 годзе скончыў яе з занясеннем імя на мармуровую дошку. Правёў навучальны семестр ў Вісбадэне ў прафесара Фрэзеніуса і вярнуўся ў Расію з бліскучым атэстатам.

Паступіў на Санкт-Пецярбургскі гарматны завод, затым перавёўся ў Арсенал і ў 1882 годзе запрашаецца рэпетытарам па хіміі ў Артылерыйскае вучылішча. З восені 1887 па канец 1888 года ў замежнай камандзіроўцы вывучае вытворчасць выбуховых рэчываў у Францыі, Італіі, Бельгіі, Англіі і Германіі. Па вяртанні напісаў і надрукаваў (1890) салідную працу «Заводскае прыгатаванне піраксіліну і нітрагліцэрыну» (Міхайлаўская прэмія).

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1  (руск.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Ваенная Сыціна · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Харытончык.
**Дзмітрый Харытончык** (нар. 11 чэрвеня 1986, Мазыр) — беларускі футбаліст, нападнік.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец мазырскай «Славіі», пачынаў кар’еру ў гэтым клубе, адкуль у 2005 годзе перабраўся ў мінскі МТЗ-РІПА. Спачатку гуляў за дубль, пасля аддаваўся ў арэнды. У 2009 годзе вярнуўся ў Мінск, правёў за МТЗ-РІПА 4 матчы ў чэмпіянаце і 2 матчы ў Лізе Еўропы. У 2010 зноў выступаў за «Славію» (у сезонах 2008 і 2010 прызнаваўся найлепшым іграком мазырскага клуба).

У 2011 годзе гуляў за «Гарадзею», а сезон 2012 правёў у арэндзе ў светлагорскім «Хіміку». На наступны год стаў іграком «Хіміка» на трывалай аснове.

У сезоне 2014 вярнуўся ў склад «Славіі». Дапамог клубу па выніках сезона 2014 вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2015 выступаў за дубль мазыран, у асноўным складзе з’явіўся толькі адзін раз (16 ліпеня ў кубкавым матчы супраць «Баранавічаў»). У жніўні 2015 года зноў стаў іграком светлагорскага «Хіміка», але ў сезоне 2015 ні разу не з’явіўся на полі ў яго складзе.

У 2016 годзе выступаў у Другой лізе за мазырскі «Мантажнік», у 2021 годзе пачаў выступаць у Другой лізе за МНПЗ.

Зноскі
------

1. ↑  1-я лига. "Орша" Разумова

Спасылкі
--------

* Большой разговор offside.by: Дмитрий Харитончик Архівавана 5 сакавіка 2016.  (руск.)
* Профіль на сайце *kick-off.by* (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Божа, дабраславі нашу Радзіму Гану**, англ.: *God Bless Our Homeland Ghana* — дзяржаўны гімн Ганы, напісаны Філіпам Гбеа і зацверджаны ў 1957 г. Пасля абвяшчэння рэспублікі ў 1960 словы былі змененыя, а пасля ваеннага перавароту 1966 года старая версія слоў гімна, якая утрымоўвала згадкі аб сцягу, была заменена на новую, напісаную студэнтам Майклам Кваме Гбордза.

Англійскі тэкст гімна
---------------------

*God bless our homeland Ghana*
*And make our nation great and strong,*
*Bold to defend forever*
*The cause of Freedom and of Right;*
*Fill our hearts with true humility,*
*Make us cherish fearless honesty,*
*And help us to resist oppressors' rule*
*With all our will and might for evermore.*

*Hail to thy name, O Ghana,*
*To thee we make our solemn vow:*
*Steadfast to build together*
*A nation strong in Unity;*
*With our gifts of mind and strength of arm,*
*Whether night or day, in the midst of storm,*
*In ev'ry need, whate'er the call may be,*
*To serve thee, Ghana, now and evermore.*

*Raise high the flag of Ghana*
*And one with Africa advance;*
*Black star of hope and honour*
*To all who thirst for liberty;*
*Where the banner of Ghana freely flies,*
*May the way to freedom truly lie;*
*Arise, arise, O sons of Ghanaland,*
*And under God march on for evermore!*

| ⛭Гана паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Гана»**
 |
**Мілая Радзіма** стала нацыянальным гімнам Балгарыі ў 1964 г. Заснаваная на музыцы і тэксце песні *„Горда Стара планина"*, напісанай Цвэтанам Радаслававым у 1885 г. Тэкст змяняўся неаднаразова, апошні раз у 1990 г.

Гімн
----

Горда Стара планина,
до ней Дунава синей,
слънце Тракия огрява,
над Пирина пламеней.
*Прыпеў:*
Мила Родино,
ти си земен рай,
твойта хубост, твойта прелест,
ах, те нямат край.
Да рэформы 1990 году існавала яшчэ два куплеты, якія ў будучыні былі прыбраныя:

Паднаха борци безчет
за народа наш любим,
Майко, дай ни мъжка сила
пътя им да продължим.
Дружно братя българи,
с нас Москва е в мир и бой,
партия велика води,
нашият победен строй.

Пераклад
--------

Ганарлівыя Балканскія горы,  

Да Дуная сіняга,  

сонца Фракію сагравае,  

над Пірынамі палымнеючы.

Мілая Радзіма,  

Ты - зямны рай,  

Твая прыгажосць і твая краса,  

ах, яны не маюць граняў.

Загінула ваяроў безліч  

За народ наш каханы,  

Маці, дай нам мужчынскую сілу  

Шлях іх працягнуць.

| ⛭Балгарыя паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Балгарыя»**
 |
**L'Aube Nouvelle** (Усход новага дня) з атрыманнем незалежнасці ў 1960 годзе - гімн Беніна. Тэкст і музыка: Жыльбэр Жан Даньён (Gilbert Jean Dagnon).

Тэкст
-----

**1 куплет:**  

Jadis à son appel, nos aïeux, sans faiblesse  

Ont su avec courage, ardeur, pleins d’allégresse  

Livrer au prix du sang des combats éclatants  

Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,  

Plus forts dans l’unité, chaque jour à la tâche,  

Pour la prospérité, construisez sans relâche.  

  

**прыпеў:**  

Enfants du Bénin debout!  

La liberté d’un cri sonore  

Chante aux premiers feux de l’aurore  

Enfants du Bénin, debout!  

  

**2 куплет:**  

Quand partout souffle un vent de colère et de haine  

Béninois, sois fier, et d’une âme sereine,  

Confiant dans l’avenir, regarde ton drapeau  

Dans le vert tu liras l’espoir du renouveau;  

De tes aïeux le rouge évoque le courage;  

Des plus riches trésors le jaune est le présage.  

  

**прыпеў**  

  

**3 куплет:**  

Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,  

Cher Bénin, partout font ta vive parure.  

Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.  

Bénin, désormais que tes fils tous unis,  

D’un fraternel élan partagent l’espérance.  

De te voir à jamais heureux dans l’abondance.  

  

**прыпеў**

  


| ⛭Бенін паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Бенін»**
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Дыёкл.
**Дыёкл** (стар.-грэч.: Διοκλῆς, Δίοκλος) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Элеўсінскі герой.

Згадаюць Гамерам. Паводле мегарскага падання, быў закаханы ў мегарскага юнака і, абараняючы яго, ахвяраваў сваім жыццём у баі. У яго памяць у Мегарах заснаваны гульні, на якіх юнакі змагаліся ў пацалунках. Мегарцы кляліся Дыёклам. Паводле Плутарха, Тэсей адняў у мегаран Элеўсін, падмануўшы кіраўніка Дыёкла.

Зноскі
------

1. ↑   Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.1. С.447
2. ↑  Гімны Гамера V 153, 474; Паўсаній. Апісанне Элады II 14, 3
3. ↑   Феакрыт. Ідыліі XII 27-33 і схоліі; Заўвагі М. Е. Грабарь-Пассек в кн.: Феокрит. Мосх. Бион. Идиллии и эпиграммы. — М. 1998. — С.273.
4. ↑   Арыстафан. Ахарняне 774
5. ↑   Плутарх. Тэсей 10.
Галерэйны лес у Гвінеі.
Трапічны галерэйны лес ля берага Гамбіі.
**Галерэйныя лясы** — лясы, размешчаныя вузкімі палосамі ўздоўж рэк, што цякуць сярод бязлесных прастор у засушлівых абласцях саванн, прэрый, стэпаў і пустыняў. У Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі такія лясы называюць тугаямі.

У фарміраванні галерэйных лясоў асноўную ролю адыгрывае не клімат, а спецыфіка месцапражывання: дастатковае ўвільгатненне дазваляе тут жыць насельнікам больш вільготных зон. Галерэйныя лясы існуюць і ў тундры, у прыватнасці на Чукотцы або Алясцы. Тут развіццю дрэў спрыяе ацяпляльнае ўздзеянне рэк, што цякуць з больш цёплых абласцей.

Літаратура
----------

* Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.).
**Ю́хнаўскі** — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Заснаваны ў 2001 у мэтах аховы ў натуральным стане каштоўных лясных фармацый з комплексам рэдкіх і знікаючых відаў раслін і жывёл. Плошча заказніка складае 221 га. Рэльеф сярэднеўзгарысты з хваёвымі лясамі на дзярнова-слабападзолістых глебах, ёсць марэнныя ўзгоркі з бярозавымі лясамі.

У флоры 315 відаў вышэйшых сасудзістых раслін, у т.л. 6 відаў ахоўных: купальнік чорны, пылкагалоўнік даўгалісты, баранец звычайны, лілея кучаравая, чына горная, пярэсна еўрапейская. У фаўне 5 відаў амфібій, 5 — рэптылій, 78 — птушак (у т.л. каршачок і касманогі сыч), 14 — млекакормячых (у т.л. казуля, дзік, лясны тхор, янотападобны сабака, лясная куніца, гарнастай і інш.).

Літаратура
----------

* Юхнаўскі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фрадкін.

**Сямён Захаравіч (Залманавіч) Фра́дкін** (27 снежня 1932, Дуброўна, Віцебская вобласць 25 студзеня 2007, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне анкалогіі, заснавальнік школы навук па гіпертэрміі і гіперглікеміі ў анкалогіі. Навуковая ступень доктара медыцынскіх навук прысвоена ў 1977 г. прафесара — у 1979 г.

Біяграфія
---------

Скончыў Смаленскі медыцынскі інстытут у 1955 г. Працаваў хірургам у гарадской бальніцы і выкладаў у медыцынскім вучылішчы ў горадзе Пракоп'еўск Кемераўскай вобласці. З 1959 года працаваў у Інстытуце ўдасканалення ўрачоў у горадзе Навакузнецк (Расія). У 1962 годзе скончыў аспірантуру, у 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1965—1966 гг. працаваў загадчыкам аддзялення экстрапаральнага кровазвароту 5-й клінічнай бальніцы Мінска. 1966 года — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце анкалогіі і медыцынскай радыялогіі (з 1972 года — загадчык лабараторыі).

Навуковая дзейнасць
-------------------

С. З. Фрадкіну належаць навуковыя працы па камбінаваным і хірургічным лячэнні злаякасных пухлін, інтэнсіўнай тэрапіі, рэанімацыі і анестэзіялогіі ў клінічнай анкалогіі; па праблемах кіравальнай штучнай гіпертэрміі і гіперглікеміі ў мнагакампанентным лячэнні злаякасных новаўтварэнняў. Аўтар 484
навуковых работ, у тым ліку 10 манаграфій. Падрыхтаваў 23 кандыдаты і дактары навук. Удзельнік шматлікіх міжнародных форумаў у Італіі (1996, 2001, 2005), Германіі (1997, 2007), Маскве (2000), Нарвегіі (2002) і інш.

Аўтар прац «Операционный риск и интенсивная терапия в онкологической клинике» (1976 г.), «Гипертермия и гиперглинемия в онкологии» (1987 г.), «Клиническая онкология» (у сааўтарстве ,2003), «Современное состояние гипертермической онкологии и тенденции ее развития» (2004), «Перспективы применения компьютеризированных систем для гипертермии» (у сааўтарстве, 2004) і інш.

С. З. Фрадкіну належыць шэраг аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў на спосабы дыягностыкі і лячэння хвароб.

Узнагароды і прэміі
-------------------

* Медаль «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Іліча Леніна» (1970)
* Медаль «Ветэран працы» (1986)
* Дзяржаўная прэмія Беларусі (1988)
* Грамата вярхоўнага Савета БССР (1978)
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (1997)
* Знак «Выдатнік аховы здароўя СССР» (1980)

Зноскі
------

1. ↑  Фрадкин Семён Захарович — Биография(недаступная спасылка) (руск.)
2. 1 2 3 4  Памяти Семёна Захаровича Фрадкина Архівавана 14 сакавіка 2016. (руск.)
3. ↑  База патентов Беларуси

Літаратура
----------

* Фрадкін Сямён Захаравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 450. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6 (Т. 16).

Спасылкі
--------

* Фрадкин Семён Захарович — Биография(недаступная спасылка) (руск.)
* Памяти Семёна Захаровича Фрадкина Архівавана 14 сакавіка 2016. (руск.)
**Сямён Фёдаравіч Друцкі-Сакалінскі** (? — пасля 1514) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Заснавальнік княжацкага роду Друцкіх-Сакалінскіх герба «Друцк», адгалінавання роду Друцкіх. Сын Фёдара Бабіча.

Намеснік таропецкі (1489), бранскі (1492—1494), уладальнік Саколіна каля Друцка, часткі Драчалукаў у Віцебскім павеце, Крывіна і Несіна, у 1508 годзе разам з сынам выслужыў Бабчу, Камень, Ладасну і інш. у Чарсвяцкай воласці, у 1511 годзе  — Непаротавічы (усе ў Полацкім павеце).

У 1514 годзе трапіў у маскоўскі палон, дзе і памёр.

Сям’я
-----

Меў сыноў: Юрыя (каля 1470 — да 1530), Васіля (каля 1480—1533), Андрэя (каля 1490—1546), ад іх сыноў пайшлі асобныя галіны Друцкіх-Сакалінскіх; Івана (? — да 1524), што валодаў Гарадцом, часткай Крывіна і Несіна (адышлі да яго дачкі Ганны, жонкі князя Ю. Ц. Масальскага[ru]), а таксама часткай Грушкі (Ігрушкі) у былым Друцкім княстве, якую падараваў Кіева-Пячэрскаму манастыру.

Літаратура
----------

* *Насевіч В.* Друцкія-Саколінскія // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 602. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.


| ?Сямён Друцкі-Сакалінскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Сямён Фёдаравіч Друцкі-Сакалінскі |  | Фёдар Іванавіч Бабіч |  | Іван Баба |  | Сямён Дзмітрыевіч |  | Дзмітрый Міхайлавіч |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |