recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Інстытут Нільса Бора
**Інстытут Нільса Бора** (анг. Niels Bohr Institute) з'яўляецца падраздзяленнем Інстытута астраноміі, фізікі і геафізікі імя Нільса Бора, у сваю чаргу з'яўляецца падраздзяленнем Універсітэта Капенгагена.

Інстытут быў заснаваны ў 1920 г. пры фінансавай падтрымцы броварнай кампаніі Карлсберг знакамітым дацкім фізікам-тэарэтыкам Нільсам Борам, загадваў кафедрай з 1916 г. У васьмідзесятых гадавіну з дня яго нараджэння (7 кастрычніка 1965 г.) Інстытут тэарэтычнай фізікі Універсітэта Капенгагена атрымаў імя свайго заснавальніка.

Спасылкі
--------

* Сайт Інстытута Нільса Бора (англ.).(Праверана 14 ліпеня 2009)
**Інстытут арабскага свету** (фр.: Institut du monde arabe) — культурная ўстанова ў Парыжы, адкрытая ў 1987 у выніку партнёрства Францыі і 22 арабскіх краін для азнаямлення і распаўсюджвання арабскай культуры. 

Будынак інстытута выкананы ў стылі, які змешвае традыцыйныя арабскія арнаменты з сучаснымі заходнімі тэхналогіямі. 

Аснову інстытута складае музей, экспанаты якога адлюстроўваюць багатую гісторыю арабскіх краін. Акрамя асноўнай экспазіцыі музей праводзіць часовыя выстаўкі.

Гл. таксама
-----------

* Спіс музеяў Парыжа
* Луўр Абу-Дабі

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Інстытут арабскага свету на Вікісховішчы |



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 118620890 · CiNii: DA01254412 · GND: 672511-9 · ISNI: 0000 0001 2107 1551, 0000 0004 0645 0782 · LCCN: n84178616 · NKC: ko2002149159 · SUDOC: 026357313 · VIAF: 124265140 |

 |
**Санаціна (саната без распрацоўкі)** — разнавіднасць санатнай формы, у якой адсутнічае распрацоўка, і якая ўжываецца ў тыповых для санатнай формы умовах (напрыклад, у першых частках цыклу).

Агульныя звесткі
----------------

Гэтая разнавіднасць санатнай формы не вельмі распаўсюджана. Ужываецца яна звычайна ў творах больш «лёгкага» характару. Асноўная вобласць прымянення — уверцюра (уверцюра да оперы, балету або уверцюра як самастойны твор). Пры адсутнасці галоўнай для санатнай формы часткі — распрацоўкі, санаціна тым не менш захоўвае прыналежнасць да гэтай формы. Яна мае традыцыйны санатны тэматызм (актыўная галоўная партыя і напеўнасць пабочная) і актыўную матыўную працу, хоць бы на ўзроўні экспазіцыі.

Гл. таксама
-----------

* Санатная форма
* Саната

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ph321711 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Высацк Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці

Гісторыя
--------

Пабудавана ў пачатку XIX стагоддзя з цэглы. У 1875 годзе адрамантавана архітэктарам Сяргеем Гур’евым, абмерныя чарцяжы выканаў Мікалай Ціхвінскі.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане аб'ёмам з трохграннай алтарнай часткай, да якой далучалася невялікая рызніца (не захавалася). Фасад завершаны трохвугольным франтонам з чатырохграннай вежачкай-званіцай (не захавалася), крапаваны 2-слойнымі пілястрамі і апяразаны буйным трыгліфным фрызам. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасценках. Зала была перакрыта плоскай столлю, сцены крапаваны пілястрамі. Пад алтарнай часткай крыпта.

Зноскі
------

1. ↑  НГАБ у г. Гродна, ф. 8, воп. 4, спр. 68, арк. 23; ф. 97, воп. 1, спр. 317, арк. 75 — 76.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Мікалаеўская царква (Высацк) на Вікісховішчы |

* Свята-Мікалаеўская царква (Высацк) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Высацк) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Windows 8.1** — аперацыйная сістэма сямейства Windows NT, вытворчасці карпарацыі Microsoft, наступная па часе і выхаду — Windows 10. Прызначана для працоўных станцый, персанальных камп’ютараў і партатыўных прылад; версія, прызначаная для вырашэння серверных задач — Windows Server 2012 R2. У параўнанні з Windows 8 мае шэраг абнаўленняў і паляпшэнняў, накіраваных на палягчэнне працы з графічным інтэрфейсам. Windows 8.1, гэтак жа як і Windows 8, арыентавана на ПК з сэнсарным экранам, але не выключае магчымасці выкарыстання на класічных ПК.

Першыя чуткі і ўцечкі
---------------------

Чуткі аб Windows 8.1 з’явіліся адразу ж пасля выхаду Windows 8. Таксама, паводле чутак, стала вядома аб тым, што кодавая назва сістэмы — «Windows Blue». 24 сакавіка 2013 года ў сетку ўцякла першая зборка Windows Blue 9364. Пасля было заўважана, што Microsoft блакіруе ўліковыя запісы, якія выкарыстоўваліся пры ўсталяванні гэтай зборкі. Пазней у сетцы з’яўляліся зборкі Windows Blue 9374, 9385, 9471, 9477, 9483.

Назва
-----

26 сакавіка 2013 года ў Microsoft афіцыйна пацвердзілі, што працуюць над абнаўленнем пад кодавым імем «Windows Blue». 14 мая гэта абнаўленне атрымала афіцыйную назву «Windows 8.1» .

Заўвагі
-------

1. ↑  Windows 8.1 выходит сегодня — Вести.
2. ↑  Состоялся релиз Microsoft Windows 8.1 / Hi-Tech.
3. ↑  Windows 8.1: приятные мелочи, нерешенные главные вопросы
4. ↑  Microsoft рассказала о Windows 8.1 Архівавана 9 чэрвеня 2013.
5. ↑  Microsoft Windows Blue получит название Windows 8.1
6. ↑  Windows Keeps Getting Better (англ.)(недаступная спасылка).  Blogging Windows. Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2013. Праверана 15 мая 2013.
7. ↑  Официальный анонс бесплатного апгрейда Windows 8.1 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Хабрахабр. Архівавана з першакрыніцы 7 чэрвеня 2013. Праверана 15 мая 2013.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Спаса-Мікалаеўская царква** — праваслаўная царква ў вёсцы Калектыўная пабудаваная ў канцы XVIII стагоддзя. Помнік архітэктуры барока.

Гісторыя
--------

Пабудаваны Мікольскі скіт быў у 1750 годзе з цэглы на зямлі, якая належала Богаяўленскаму манастыру.
Штогод да яго ладзіліся хрэсныя хады з асабліва шанаваным абразом Іверскай Маці Божай. Рэканструявана ў 2-й палавіне XIX стагоддзя.

Архітэктура
-----------

Вырашана крыжова-купальным аб'ёмам. На перакрыжаванні двухсхільных дахаў узведзены васьмігранны драўляны светлавы барабан, накрыты самкнутым шлемападобным купалам з макаўкай, над прытворам — двух'ярусная чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. Плоскасныя фасады парэзаны лучковымі аконнымі і ўваходнымі праёмамі ў ліштвах з замковым каменем, апяразаны прафіляваным карнізам, крапаваны вуглавымі слаёнымі лапаткамі. Унутры сцены ў ніжнім ярусе крапаваны лучковымі нішамі.

Літаратура
----------

* Кулагін, А. М. Свята-Троіцкая царква, г. Гарадок / А. М. Кулагін // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік. — Мн. 2007. — С.188.

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Калектыўная) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Калектыўная) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Калектыўная) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у імя свяціцеля Мікалая Цудатворца ў в. Варані Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Пабудавана на могілках у пачатку XX стагоддзя з дрэва, у 1993 годзе дабудаваны бабінец і адасобленая 2-ярусная 4-гранная шатровая званіца-вартоўня.

Архітэктура
-----------

Бакавы фасад
Твор народнага дойлідства. Вырашана кубападобным цэнтральным зрубам, да якога далучаны прамавугольны ў плане бабінец і 5-гранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Сілуэт храма фарміруюць 8-гранная званіца з макаўкай, надбудаваная над шатровым дахам бабінца, цыбулепадобная галоўка над шатром цэнтральнага зруба. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў дашчатых ліштвах. Уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Мікалаеўская царква (Варані) на Вікісховішчы |

* Свята-Мікалаеўская царква (Варані) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Варані) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм, помнік архітэктуры позняга класіцызму з элементамі псеўдарускага стылю ў г. Ваўкавыску.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1874 годзе з цэглы ў цэнтры горада (вул. Леніна) архітэктарамі Уласавым і Гур’евым.

Архітэктура
-----------

8-гранны асноўны аб’ём з прамавугольнай апсідай і прытворам. На галоўным фасадзе — 2-ярусная вежа-званіца, першы яе ярус прамавугольны ў плане, другі — 8-гранны, накрыты шатром. Галоўны ўваход вылучаны кілепадобным франтонам. Асноўны аб’ём мае паўцыркульныя вокны з кілепадобнымі сандрыкамі, прытвор і апсіда — прамавугольныя з ліштвамі, завершаны шырокім карнізам і фрызам з арачным поясам. Цэнтральная грань апсіды фланкіравана пілястрамі, завершана 3-вугольным франтонам і дэкарыравана арачнай нішай у цэнтры. Інтэр’ер зальны, перакрыццё драўлянае, плоскае. У храме драўляны 2-ярусны іканастас, дэкарыраваны накладной разьбой, пакрыты пазалотай.

Зноскі
------

1. ↑  *Кулагін А. М.* Эклектыка. Архітэктура Беларусі другой паловы XIX — пачатку XX ст. — Мн.: Ураджай, 2000. — 304 с. іл. ISBN 985-04-0350-0. — С. 46

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 108.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Мікалаеўская царква (Ваўкавыск) на Вікісховішчы |

* Свята-Мікалаеўская царква (Ваўкавыск) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Ваўкавыск) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Ваўкавыск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Wiadomości Grodzieńskie** («Вядомосьці Гродзеньске», літ. «Гродзенскія навіны») — газета, другое пасля «Газэты Гродзеньскай» перыядычнае выданне на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Выдавалася ў лістападзе-снежні 1792 ў Гродне на польскай мове.

Газета з'яўлялася органам Таргавіцкай канфедэрацыі. Выходзіла 2 разы на тыдзень (серада, нядзеля), кожны нумар меў дадатак. Друкавалася ў Гродзенскай друкарні.

Выданне змяшчала пераважна мясцовую інфармацыю, якая ішла з рэгіёна Гродна і датычыла дзейнасці канфедэрацыі таргавічан. Друкаваліся таксама ўніверсалы і распараджэнні, рэкамендацыі, ухваленыя на пасяджэннях Генеральнай канфедэрацыі ВКЛ.

Збераглося некалькі нумароў газеты і дадаткаў да яе, яны захоўваюцца ў зборах Бібліятэкі Інстытута літаратурных даследаванняў Польскай АН у Варшаве.

Літаратура
----------

* Саламевіч І. «Вядомосьці Гродзеньске» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0. С. 384—385

| ⛭Польскія перыядычныя выданні Беларусі да 1945 |
| --- |
| Перыядычныя выданні, якія выдаваліся да 1945 года на тэрыторыі, якая цяпер уваходзіць у склад Рэспублікі Польшча, а таксама польскамоўныя па-за ёй |
| да 1945 | Gazeta Grodzieńska (1776) • Wiadomości Grodzieńskie (1792) • Głos z Litwy (1864) • Prawda (1881) • Nowiny Wileńskie (1906) • Straż imienia Marii (1906) • Nad Świsłoczą • Przegląd Wileński (1911) • Wieś i Zaścianek (1917) • Młot (1918) • Pochodnia (1919) • Słowo (1922) • Orka (1926) • Ziemia Lidzka (1935) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Царква́ Свято́га Мікала́я** — праваслаўны храм у Засімавічах Пружанскага раёна, збудаваны ў 1811 годзе. Помнік архітэктуры класіцызму.

Гісторыя
--------

Царскія вароты Мікалаеўскай царквы, зробленыя Рыгорам Печнікавым
Пабудаваная ў 1811 годзе на сродкі мясцовага памешчыка Ельца з цэглы і бутавага каменя. Ля царквы знаходзілася драўляная званіца.

У Першую сусветную вайну пашкоджаная пажарам, у 1916 адноўлена.

У 1924 годзе царква стала прыпісным прыходам пружанскага Свята-Аляксандра-Неўскага сабора. У 1925 праведзены капітальны рамонт царквы і званіцы, пастаўленая агароджа.

Пасля прыходу савецкай улады ў маі 1940 года разрабавана, у маі 1962 зачынена і прыстасавана пад склад хімічных угнаенняў.

Пасля развалу СССР дырэктар раённага Дома культуры Васіль Курачынскі, ураджэнец Засімавіцкага прыхода, выступіў з ініцыятывай аднаўлення царквы. Матэрыялы для перабудовы царквы былі набыты старавольскім і шанёўскім калгасамі, крыжы для купалоў вырабілі на Пружанскім масласырзаводзе. На ахвяраванні вернікаў было набыты ўнутранае начынне, частка яго была перададзена з пружанскага сабора. 24 лістапада 1994 храм быў асвечаны, праведзеная першая літургія.

Да цяперашняга часу сцены пад уздзеяннем аміячнай салетры выдзяляюць сырасць і цвіль.

Архітэктура
-----------

Царква з боку апсіды
Царква — помнік архітэктуры класіцызму.

Памеры царквы 17 х 8,4 м. Асноўны аб'ём прамавугольны ў плане, невялікім уступам пераходзіць у трохгранную апсіду. Дах двухскатны гонтавы з вальмамі над апсідай. Галоўны фасад завершаны трохвугольным франтонам з вертыкальнай шалёўкай.

Сцены па версе аперазаны прафіляваным карнізам. Да апсіды з паўднёвага боку прымыкае ромбападобная рызніца.

У зальнай частцы царквы прамавугольныя ваконныя праёмы, у апсідзе — аркавыя.

Літаратура
----------

* *А.Н. Кулагин.* 1567. Николаевская церковь // Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область / Редкол.: С. В. Марцелев (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 424 с. — 25 000 экз. — ISBN 5-85700-017-3.
* *Ганна Хадаровіч.* Пад аховай нябёсаў // *Раённыя будні*. — 4 студзеня 2012. — № 1 (9447).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
* Царква Святога Мікалая на сайце Radzima.org
* Царква Святога Мікалая (руск.) на «Глобусе Беларусі»
* Праваслаўе.by Архівавана 21 студзеня 2013. (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карыцька.
**Сяргей Сяргеевіч Карыцька** (нар. 1952, Калоднае, Столінскі раён) — беларускі ўрач і паэт. Кандыдат медыцынскіх навук. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2002). Галоўны ўрач Рэспубліканскага цэнтра медыцынскай рэабілітацыі і бальнеалячэння.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў в. Калоднае Столінскага раёна. У 1975 годзе скончыў лячэбны факультэт Гродзенскага медінстытута. Інтэрнатуру праходзіў на базе Пінскай гарбальніцы па тэрапіі, затым працаваў урачом, а са жніўня 1977 года па жнівень 1979 года галоўным урачом Парэцкай участковай бальніцы Пінскага раёна.

З 1 верасня 1979 года па жнівень 1981 года вучыўся ў клінічнай ардынатуры па ўнутраных хваробах на 2-й кафедры шпітальнай тэрапіі Мінскага медінстытута. Размеркаваны кіраўніком аддзялення рэабілітацыі інфарктных хворых, а затым і галоўным урачом санаторыя «Аксакаўшчына».

З 2004 года галоўны ўрач Рэспубліканскага цэнтра медыцынскай рэабілітацыі і бальнеалячэння.

### Справа ўрачоў

У 2018 годзе стаў фігурантам карупцыйнай «справы ўрачоў». З чэрвеня па жнівень 2018 года пад вартай у следчым ізалятары, пасля пад хатнім арыштам. Паводле суда, Сяргей Карыцька як галоўны ўрач рэабілітацыйнага цэнтра атрымаў ад бізнесмена Уладзіміра Ладуцькі 2 тысячы долараў у якасці «падзякі» за тое, што бальніца закупіла ў фірме, якую прадстаўляў Ладуцька, апарат ультрагукавой дыягностыкі. Яшчэ адзін такі апарат, паводле Ладуцькі, мусілі закупіць пазней. Хоць угода не адбылася, тэндар выйграў іншы пастаўшчык, бізнесмен усё роўна вырашыў аддзячыць медыку, з якім быў добра знаёмы.

28 студзеня 2019 года Заводскі раённы суд Мінска прызнаў вінаватым і асудзіў Карыцьку на 2,5 года абмежавання волі (так званая «хатняя хімія») без канфіскацыі маёмасці. Суд пастанавіў канфіскаваць у яго 2 тысячы долараў, але вярнуць яму 3100 долараў, 1200 еўра, зямельны ўчастак і аўто. Падсудны прызнаў сваю віну цалкам і заявіў, што абскарджваць яго не будзе.

Дзейнасць
---------

Мае вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю па спецыяльнасцях «Арганізацыя аховы здароўя», «Тэрапія». Аўтар больш як 40 артыкулаў і тэзісаў (частка ў сааўтарстве), мае патэнт на вынаходства.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Аўтар пяці паэтычных зборнікаў. На вершы Карыцькі складалі музыку Эдуард Зарыцкі і Алег Чыркун, песні выконвалі Якаў Навуменка, ансамбль «Бяседа», Уладзімір Правалінскі.

Сям’я
-----

У шлюбе з Наталляй (гематолаг, займаецца прамянёвай дыягностыкай) мае трох дочак Ірыну, Алену, Надзею.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Главврач и поэт в одном лице Архівавана 27 студзеня 2021.
2. 1 2  «Справа мэдыкаў»: суд пакараў кіраўніка водагразелячэбніцы, якога «чорт спакусіў»

Узнагароды
----------

Узнагароджаны знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь», Граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, медалём «За працоўныя заслугі».

Лаўрэат прэміі ў вобласці паэзіі па Мінскай вобласці (2013) за зборнік «Зачараваны родным краем».

Спасылкі
--------

* Республиканский центр медицинской реабилитации и бальнеолечения. Администрация  (руск.)
**Свята-Мікалаеўская царква** (руск.: Свято-Никольская церковь) — праваслаўны храм у вёсцы Епішова-2 Рослаўскага раёна Смаленскай вобласці. Адзін з найстарэйшых храмаў у раёне.

Гісторыя
--------

Па некаторых звестках у XII—XIII стагоддзях у гэтых месцах існаваў мужчынскі манастыр і ў ім была мураваная царква, якую татары спустошылі.

Існуючага каменнага папярэднічалі два драўляныя храма. Першы з іх згарэў пры пажары.

Цагляная царква, пабудаваная ў канцы XVIII стагоддзя і асвечаная ў 1800 годзе. Будынак тыпу васьмерык на чацверыку з трапезнай і званіцай, у 1829 годзе скончана будаўніцтва званіцы, у 1882 годзе пашырана трапезная. Цагляныя сцены пакрытыя тонкай абмазкай.

У 1937 годзе закрыта, падчас вайны зноў адкрыта, набажэнствы спыненыя ў 1959 годзе пасля смерці святара. У цяперашні час пустуе, у цяжкім стане.

Архітэктура
-----------

Унутрані стан храма
Чацвярык з роўнай па вышыні, але з больш вузкай пяціграннай апсідай увенчаны буйным светлавым васьмерыкам. Гранёны купал прарэзаны па краінах святла люкарнамі. Прастакутная трапезная моцна выцягнута па восі поўнач-поўдзень. Званіцу з трох чацверыкаў завяршае спадзісты дах.

Дэкор фасадаў шмат у чым яшчэ блізкі барока: карнізы, разкрапаванныя накладкі над вокнамі, прастакутныя нішы з замкамі над імі, квадратныя ліштвы з франтонамі над круглымі люкарнамі. Над парталамі ў цэнтры чатырохпілястравых порцікаў чацверыкаў змешчаныя квадратныя кіёты і круглыя праёмы другога святла ў кольцах з замкавым каменем. У фасадах верхніх ярусаў званіцы парнымі лапаткамі фланкіраваны арачнымі праёмамі з цаглянымі балюстрадамі.

Унутры асноўнае памяшканне з плоскімі тромпамі пры пераходзе да васьмерыка перакрыты васьмілоткавым скляпеннем, апсіда — гранёнай конхай, у ніжнім ярусе званіцы звод крыжовы. Тры крыжовых зводу трапезнай падзеленыя аркамі паміж выступамі сцен.

Фрагментарна захавалаўся на скляпенні і сценах алейны жывапіс тыповая для 2-й пал. XIX ст. Статычныя малюнкі анёлаў і евангельскія сцэны выкананы ў прыглушаных карычневых танах.

Зноскі
------

1. ↑  Церковь Николая Чудотворца в селе Епишево (Вороница) **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2021. Праверана 24 кастрычніка 2020.
2. ↑  ЦЕРКОВЬ НИКОЛАЯ ЧУДОТВОРЦА
**Сярге́й Сярге́евіч Сідо́рскі** (13 сакавіка 1954, Гомель) — беларускі дзяржаўны дзеяч, з 26 снежня 2003 па 28 снежня 2010 — прэм'ер-міністр Беларусі.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

У 1976 скончыў электратэхнічны факультэт Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту. Доктар тэхнічных навук. Спецыяліст у вобласці вакуумна-плазмавых тэхналогій. Заслужаны працаўнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь. Аўтар больш як 40 навуковых прац і манаграфій. Акадэмік Міжнароднай інжынернай акадэміі. Валодае нямецкай мовай. Жанаты. Мае двух дачок. Першая праца — электрык, электраманцёр.

У 1976—1992 — майстар зборачнага цэха, начальнік лабараторыі, начальнік аддзела, намеснік дырэктара, а затым дырэктар Гомельскага завода радыётэхналагічнага абсталявання. З 1992 па 1998 — генеральны дырэктар гомельскага навукова-вытворчага аб'яднання «Ратон». З 1998 да 2001 — намеснік старшыні, першы намеснік старшыні Гомельскага аблвыканкама. Затым у 2001—2002 — намеснік прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь. У 2002—2003 — першы намеснік прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь, выканаўца абавязкаў прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь. Курыраваў ва ўрадзе блок пытанняў, датычных развіцця прамысловасці, будаўніцтвы, транспарту і энергетыкі.

На чале ўрада
-------------

Са снежня 2003 па снежань 2010 — прэм'ер-міністр Рэспублікі Беларусь. 8 красавіка 2006 Савет міністраў на чале з Сяргеем Сідорскім, паводле артыкула 106 Канстытуцыі, склаў паўнамоцтвы перад зноў абраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. 12 красавіка А. Лукашэнка вынес на разгляд Палатай Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу прапанову аб прызначэнні Сідорскага прэм'ер-міністрам, 17 красавіка яго кандыдатура была зацверджана беларускім парламентам.

У 2010 годзе пасля прэзідэнцкіх выбараў і наступных масавых вулічных пратэстаў Сяргея Сідорскага адправілі ў адстаўку. Як заўважыў палітычны аглядальнік Аляксандр Фядута: *за нелаяльнасць, якую ён нават не паспеў праявіць*.

Узнагароды
----------

* медаль «За ўклад у стварэнне Еўразійскага эканамічнага саюза» I ступені (2015).

Зноскі
------

1. ↑  belsat.eu
2. ↑  Решение Высшего Евразийского Экономического Совета от 8 мая 2015 года № 4 «О награждении медалью „За вклад в создание Евразийского экономического союза"» Архівавана 25 лютага 2021.

| ⛭Кіраўнікі ўрадаў Беларусі |
| --- |
| Кіраўнікі ўрада БНР | 
* Язэп Варонка
* Раман Скірмунт
* Іван Серада
* ✰ Антон Луцкевіч
* Вацлаў Ластоўскі
* Аляксандр Цвікевіч
* Васіль Захарка
* Мікола Абрамчык

 |
| Старшыня УВРК | Аляксандр Чарвякоў |
| Старшыні СНК БССР | 
* Аляксандр Чарвякоў
* Язэп Адамовіч
* Мікалай Галадзед
* Даніла Валковіч
* Апанас Кавалёў
* Кузьма Кісялёў
* Іван Былінскі
* Панцеляймон Панамарэнка

 |
| Старшыні Савета Міністраў БССР | 
* Панцеляймон Панамарэнка
* Аляксей Кляшчоў
* Кірыл Мазураў
* Мікалай Аўхімовіч
* Ціхан Кісялёў
* Аляксандр Аксёнаў
* Уладзімір Бровікаў
* Міхаіл Кавалёў
* Вячаслаў Кебіч

 |
| Прэм’ер-міністры  Рэспублікі Беларусь | 
* Вячаслаў Кебіч
* Міхаіл Чыгір
* Сяргей Лінг
* Уладзімір Ярмошын
* Генадзь Навіцкі
* Сяргей Сідорскі
* Міхаіл Мясніковіч
* Андрэй Кабякоў
* Сяргей Румас
* Раман Галоўчанка

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Дабромысль Івацэвіцкі раён Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Знаходзіцца на ўскраіне вёскі. Пабудавана ў 1874 г. з цэглы паводле тыповага праекта.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм чатырохчасткавай падоўжана-восевай кампазіцыі, якая ўключае двух'ярусную чатырохгранную званіцу, прамавугольныя ў плане трапезную, папярочны аб'ём малітоўнай залы і апсіду. Сферычны купал званіцы і двухсхільны дах асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі на васьмігранных барабанах. Фасады прарэзаны арачнымі (здвоенымі ў асноўным аб'ёме) аконнымі праёмамі ў плоскасных руставаных ліштвах. У дэкоры фасадаў выкарыстаны прамавугольныя панэлі, зубчастыя фрызы, прафіляваныя карнізы.

Інтэр'ер
--------

Зала храма адмежавана ад апсіды двух'ярусным драўляным іканастасам (разьбяр А.Трэхнер). Абразы 18 ст. «Маці Божая Адзігітрыя» і «Святы Мікалай», драўляная скульптура «Укрыжаванне».

Зноскі
------

1. ↑  НГАБ у г. Гродна, ф. 97, воп. 1, спр. 70, арк. 321; ф. 23, воп. 1, спр. 21.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Мікалаеўская царква (Дабромысль)
* Свята-Мікалаеўская царква (Дабромысль) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Дабромысль) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Дабромысль) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Краўцоў.
**Сяргей Уладзіміравіч Краўцоў** (нар. 12 чэрвеня 1975, в. Сычман Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі спецыяліст у галіне сельскай гаспадаркі, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Кандыдат сельскагаспадарчых навук, дацэнт.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў аграномам, малодшым навуковым супрацоўнікам, навуковым супрацоўнікам, старшым навуковым супрацоўнікам, вядучым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам аддзела насенняводства і тэхналогіі вытворчасці кармавых культур, дырэктарам Гомельскай абласной сельскагаспадарчай доследнай станцыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Выбіраўся дэпутатам Рагачоўскага раённага Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў, дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

27 сакавіка 2023 года прызначаны генеральным дырэктарам Навукова-практычнага цэнтра Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па земляробстве.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі».

Зноскі
------

1. ↑  Упраўленцы мясцовай вертыкалі, дырэктары прадпрыемстваў і намеснікі міністраў. Кадравы дзень у Прэзідэнта // БелТА. 27 сакавіка 2023
2. ↑  Краўцоў Сяргей Уладзіміравіч

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
Архангел зачыняе сківіцы пекла. Мініяцюра з Вінчэстэрскага Псалтыра  (англ.) (бел. XII стагоддзя.
Мініяцюра з Часаслова Кацярыны Клеўскай  (англ.) (бел. Бібліятэка Моргана  (руск.) (бел. MS M.945, f. 107r
**Вусны пякельныя** (грэч. στόμα αδου) — папулярны ў сярэднявечнай іканаграфіі матыў — выява брамы пекла ў выглядзе раскрытай пашчы пачвары. Ён з’яўляецца ў англасаксонскім мастацтве і, верагодна, сыходзіць каранямі ў германскія легенды пра рагнарока. У XII—XIII стагоддзі распаўсюджваецца па ўсёй Еўропе (асабліва ў такіх сюжэтах, як «Страшны суд» і «Сашэсце ў пекла  (руск.) (бел.»). У Эксетэрскай кнізе  (англ.) (бел. вусце апраметнай супастаўлена са сківіцамі левіяфана. Эль Грэка быў адным з апошніх мастакоў, якія распрацоўвалі гэты сярэднявечны матыў.

Іканаграфія вуснаў пякельных заснавана на шэрагу біблейскіх вершаў, якія паказваюць лёс грэшнікаў. Так, у грэчаскім перакладзе 140-га псалма, выкананым Сімахам Эвіянітам  (руск.) (бел. сказана: «*рассыпаныя косткі нашы ў вуснах пякельных*» (у беларускамоўным перакладзе Васіля Сёмухі гэтая фраза перакладзеная як «*сыплюцца косткі нашыя ў шчэлепы апраметнай*»). У прарока Ісаі апісваецца, што з-за злачынстваў народа *«За тое пашырылася апраметная, і над меру раззявіла пашчу сваю»*  (Іс. 5:14).

Іканаграфія вуснаў пякельных мае два асноўныя іканаграфічныя тыпы:

* грэшнікі падаюць зверху ў раскрытую пашчу, якую змяшчаюць унізе кампазіцыі;
* вусны размяшчаюць гарызантальна і грэшнікі уваходзяць у іх (альбо выводзяцца Хрыстом у іканаграфіі сашэсця ў пекла  (руск.) (бел.).

Зноскі
------

1. ↑  Псалом 140 у перакладзе В. Сёмухі(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* G. D. Schmidt, *The Iconography of the Mouth of Hell: Eighth-Century Britain to the Fifteenth Century*, 1995, Selinsgrove, PA, Susquehanna University Press, 1995, ISBN 0-945636-69-5

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh94007248 |
Карта Рэчы Паспалітай пасля Люблінскай уніі з пазначэннем граніц
**Беларуска-ўкраінская граніца** — дзяржаўная граніца працягласцю каля 1 084 км. Пачынаецца ад патройнага сутыку з Польшчай на захадзе і цягнецца да патройнага сутыку з Расіяй на ўсходзе.

Гісторыя
--------

Сучасная дзяржаўная граніца паходзіць з верасня 1939 года — часоў далучэння Заходняй Беларусі да БССР і Заходняй Украіны да УССР.

Аднак граніца мае гістарычныя карані, бо прыблізна гэтаксама праходзіў падзел паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім згодна з Люблінскай уніяй. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай падобны выгляд мела мяжа паміж Гродзенскай і Мінскай губернямі з аднаго боку і Валынскай і Кіеўскай — з іншага.

У першай палове 20 стагоддзя на захадзе падобныя межы падзялялі Палескае і Валынскае ваяводствы міжваеннай Польскай Рэспублікі, а на ўсходзе — савецкія рэспублікі БССР і УССР.

Упершыню мяжа паміж савецкімі рэспублікамі была прызнана Дагаворам паміж БССР і УССР ад 12 снежня 1990 года.

Статус дзяржаўнай граніцы з Украінай нададзены пастановай Вярхоўнага Савета Беларусі ад 11 чэрвеня 1993, але маецца міжнародная дамова паміж Беларуссю і Украінаю, у якой яны наўзаем прызнаюць былыя межы БССР і УССР, прызнаныя ў 1990.

На сённяшні дзень дзяржаўная граніца рэгулюецца Дамоваю паміж Беларуссю і Украінай аб дружбе, дабрасуседстве і супрацоўніцтве ад 17 чэрвеня 1995. Дамова аб Дзяржаўнай граніцы паміж Беларуссю і Украінай ад 12 мая 1997 у той самы год была ратыфікавана Вярхоўнай Радай Украіны, а ў 2010 і Нацыянальным сходам Рэспублікі Беларусь, аднак бакі не абмяняліся ратыфікацыйнымі граматамі.

Паводле слоў старшыні Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Беларусі Ігара Рачкоўскага працягласць працы па дэмаркацыі граніцы можа заняць да 10 год і патрабуе Br51 млрд.

Падчас візіту Аляксандра Лукашэнкі ў Кіеў 18 чэрвеня 2013 года баку падпісалі пратакол аб абмене ратыфікацыйнымі граматамі па дагаворы аб граніцы ад 12 мая 1997 года. Працэс ратыфікацыі завяршыўся нягледзячы на тое, што Украіна так і не выплаціла дзяржаўны доўг, на існаванні якога настойваў афіцыйны Мінск.

Мяжа Вялікага Княства Літоўскага (жоўты) і Вялікага Княства Рускага (карычневы)
Падчас візіту ў Мінск прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі 26 жніўня 2014 года прэзідэнт Украіны заявіў аб гатоўнасці паскарэння працэсу дэмаркацыі мяжы з Беларуссю.

Зноскі
------

1. ↑  Государственная территория и государственная граница Республики Беларусь Архівавана 3 студзеня 2010.
2. ↑  Екатерина Нечаева. Для демаркации белорусско-украинской границы потребуется до десяти лет Архівавана 5 жніўня 2018. // БЕЛТА, 19 студзеня 2010
3. ↑  Беларусь — ЕС: Лёд тронулся(недаступная спасылка)
4. ↑  Порошенко: Ключова позиція сьогодні — це мир на Донбасі // *Hromadske.tv*. — 2014.

| ⛭Межы Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Сучасныя граніцы | Сцяг Літвы з Літвой • Сцяг Латвіі з Латвіяй • Сцяг Польшчы з Польшчай • Сцяг Расіі з Расіяй • Сцяг Украіны з Украінай |
**Даўгінаўскі ідал** — скульптурная выява жаночага божаства, які знаходзіўся да 1986 года паміж вёскамі Даўгінава і Жары Вілейскага раёна. Захоўваўся ў Музеі валуноў у Мінску, а цяпер выстаўлены ў будынку Інстытута геалагічных навук Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Апісанне
--------

Ідал крыжападобнай формы, высечаны з шэрага гнейсавага валуна злёгку кранутага выветрываннем, ўяўляе стылізаваную выяву жанчыны. Даўгінаўскі ідал мае вышыню 173 см і размах 107 см, пры гэтым у таўшчыня яго складае ўсяго каля 20—25 см. Верхні канец сваёй круглявасцю нагадвае галаву, папярочнікі падобныя на растаўленыя рукі. На іх узроўні ў сярэдзіне знаходзяцца два невялічкія выступы — грудзі. Яны трохі абабітыя з такім разлікам, каб замяніць іх невялікімі крыжовымі знакамі. Трохі ніжэй, на ўзроўні жывата, знаходзіцца яшчэ адна пукатая фігура — дзіця. Яго форма паўтарае абрысы ўсёй скульптуры. Па ўсіх прыкметах гэта не крыж, а стод жаночага божаства. На «спіне» ідала высечаны чатыры чатырохканцовыя крыжы з перакладзінамі на канцах, што маюць ў народзе назвы «крыж крыжоў», «агнявы крыж», «крыж Мары». У Латгаліі Мару ўшаноўвалі як апякунку шлюбаў, вяселляў. На гэтай падставе Э. Ляўкоў меркаваў, што гэты ідал быў прысвечаны аднаму з найстаражытных божастваў індаеўрапейцаў — Мары — багіні, якая апякала замагільны свет, спрыяла працягу роду, жанчыне. У беларускай фальклорнай традыцыі Мара дэградавала да персанажа ніжэйшай міфалогіі, была звязана з хтанічным светам і смерцю; ёй была характэрна юрлівасць, магла нарадзіць дзіця ад сувязі з смяротным мужчынам.

Археолагі Я. Г. Звяруга і М. М. Чарняўскі мяркуюць, што ідал ёсць выявай Лады — багіні шлюбу і дабрабыту, альбо Мокашы — багіні ўрадлівасці, але для гэтага няма дастатковых доказаў, прынамсі, нічога не вядома пра існаванне іх культаў на тэрыторыі Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑  Зайкоўскі Э. Мара // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік. С. 304.
2. ↑  Ляўкоў Э. А. Маўклівыя сведкі мінуўшчыны. С. 96-99
3. ↑  9 Зайкоўскі Э. Мара. С. 303.
4. ↑  Чарняўскі М. М. Звяруга, Я. Г. Каменная выява з-пад Даўгінава // Помнікі мастацкай культуры беларусаў: новыя даследаванні. Мінск, 1989. С. 168

Спасылкі
--------

* ПАГАНСКІЯ ІДАЛЫ НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСІ. Зміцер Скварчэўскі
**Аліві́н** — пародаўтваральны мінерал, магнезіяльна-жалезісты сілікат з формулай (Mg,Fe)2[SiO4]. У складзе алівіну 8—12 (часам да 20) % FeO і 45—50 % MgO. Разнавіднасці — хрызаліт, гіяласідэрыт, фаяліт-гартаналіт.

Уласцівасці
-----------

Крышталізуецца ў рамбічнай сінгоніі. Утварае зярністыя, вострапрызматычныя крышталі. Колер аліўкава-зялёны, бутэлечна-зялёны, жоўты, карычневы, шэры. Бляск шкляны. Цвёрдасць 6,5—7 па шкале Моаса. Шчыльнасць 3000—4200 кг/м³. Крохкі.

Паходжанне і распаўсюджанне
---------------------------

Алівін з’яўляецца звычайным матэрыялам метэарытаў, знойдзены ў грунце Месяца. Зрэдку сустракаецца ў асадкавых пародах. З’яўляецца пародаўтваральным мінералам асноўных і ультраасноўных парод магматычнага паходжання.

Гл. таксама
-----------

* Хрызаліт
* Астэроід класа A

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз. — С. 73.

Спасылкі
--------

* Алівін у базе webmineral.com (англ.)
* Оливин // Каталог Минералов (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Алівін на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Новы · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12495566h · GND: 4172557-8 · LCCN: sh85025442 · Microsoft: 2780364934 |
**Даўгахвосты лімнакалянус** (*Limnocalanus grimaldii*) — ледавікова-марскі рэлікт чацвярцічнага перыяду, атрад весланогія ракападобныя (*Copepoda*), сямейства цэнтрапагіды (*Centropagidae*).

Апісанне
--------

Адзін з буйных прадстаўнікоў планктонных прэснаводных капепод. Даўжыня цела ад 1,6 да 2,2 мм (у вадаёмах Беларусі). Тулава складаецца з 3 аддзелаў: галаўнога, груднога (торакс), злітых у галавагрудзі, і брушнога (абдомен). На канцы абдомена 2 каудальныя галінкі з 5 аперанымі шчацінкамі. Галавагрудзі складаюцца з 5 сегментаў, дзе размешчаны: пара доўгіх аднагалінастых пярэдніх антэнаў, 5 пар ротавых канечнасцей і 5 пар плавальных ног. Абдомен намнога вузейшы за галавагрудзі, у самкі трох-, у самца пяцічленікавы. Каудальныя галінкі больш як у 2 разы даўжэйшыя за апошні членік брушка.

Арэал
-----

Глыбокія азёры паўночнага паўшар'я. Па Беларусі праходзіць паўднёвая мяжа арэала. Знойдзены ў паўночна-заходняй частцы краіны ў азёрах Паўночны і Паўднёвы Воласа, Снуды, Струста, Рычы, Доўгае, Крывое Сіта, Бабына.

Месцы пражывання
----------------

Насяляе алігатрофныя і мезатрофныя азёры ледавіковага паходжання. Жыве ў тоўшчы вады, пераважна ў слаях з тэмпературай не вышэй за 10-12 °C.

Ахова
-----

Унесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі і Літвы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Длиннохвостый лимнокалянус(недаступная спасылка)  (руск.)

Літаратура
----------

* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. ISBN 5-85700-095-5

Спасылкі
--------

* Длиннохвостый лимнокалянус(недаступная спасылка)  (руск.)
* Від *Даўгахвосты лімнакалянус* у Сусветным рэестры марскіх відаў (*World Register of Marine Species*) (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · SeaLifeBase · WoRMS |
**Алівія Альма Шарлота Скуг** (шведск.: Olivia Alma Charlotta Schough; нар. 11 сакавіка 1991, Ванеред) — шведская футбалістка, паўабаронца. Сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года ў складзе зборнай Швецыі.

Клубная кар’ера
---------------

Да 2013 года прадстаўляла клубы «Фалькенберг» і «Гётэбарг», у снежні абвясціла пра пераход у мюнхенскую «Баварыю». Пакінула клуб летам 2014 года, перайшоўшы восенню ў склад «Расіянкі», дзе правяла паўсезона, згуляўшы 10 матчаў у чэмпіянаце Расіі. Пазней перайшла ў шведскі «Эскільстуна Юнайтэд».

Кар’ера ў зборнай
-----------------

З’яўляецца срэбным прызёрам чэмпіянату Еўропы 2009 года сярод дзяўчат не старэйшых за 19 гадоў, выступала на моладзевым чэмпіянаце свету 2010 года. Упершыню выкліканая ў зборную Швецыі перад Кубкам Алгарвэ 2013, дэбютавала ў гульні супраць зборнай Кітая. Удзельніца Еўра-2013 і бронзавы прызёр у складзе зборнай Швецыі. У маі 2015 года разам з Малін Дыяс і Сарай Тунебру ўключана ў заяўку на чэмпіянат свету ў Канадзе.

Зноскі
------

1. ↑  Olivia Schough // Soccerdonna — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41779610'></a>
**Алібей** (укр.: Алібей) — ліман у Адэскай вобласці Украіны.

Ад Чорнага мора аддзелены пясчана-ракушачнікавым перасыпам шырынёй 100—200 м. Злучаецца з ліманамі Шаганы, Бурнас, Карачаус пратокамі (шырыня 2,5-3 км), з возерам Хаджыдэр — вузкім каналам.

Даўжыня па восі 15 км, шырыня ад 2 да 11 км, плошча 72 км². Глыбіня да 2,5 м. Берагі крутыя, высокія (5-14 м), парэзаныя ярамі, ёсць косы.

Рэжым жыўлення вызначаецца інфільтрацыяй марской вады, атмасфернымі ападкамі і выпарэннем. Салёнасць змяняецца па сезонах ад 20 да 30 ‰, максімальная — 140 ‰. Дно ўкрыта цёмна-шэрым мулам з лінзамі пяскоў, ёсць лекавыя гразі (іх тоўшча складае каля 0,5 м).

Водзяцца бычкі, атэрыны, трапляецца кефаль. Месца пасялення вадаплаўных птушак.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Амброс Ю. О.* Алібей // Географічна енциклопедія України : у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 1 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989. (укр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
Гюйс на караблі ВМС Ірландыі
**Гюйс** (нідэрл.: geus) — спецыяльны ваенна-марскі сцяг, які ўздымаюць штодзённа адначасова з кармавым сцягам (звычайна а 8.00 раніцы і да захаду сонца) на гюйс-штоку караблёў 1-га і 2-га рангу пры стаянцы на якары, бочцы, швартовых і ў доку. У ВМФ (ВМС) кожнай дзяржавы гюйс мае сваю выяву і колер.

Зноскі
------

1. ↑  Слоўнік іншамоўных слоў : у 2 т. / А. М. Булыка. — Мінск : БелЭн, 1999.  — Т. 1 : А-Л. — 1999. — 736 с. — ISBN 985-11-0152-4, С.411

Літаратура
----------

* Ваенна-марскі слоўнік = Военно-морской словарь (руск.) / под. ред. адмирала флота В. Н. Чернавина. — М.: Воениздат, 1990. — 511 с. — ISBN 5-203-00174-X.
**Беларускае (Паўночна-Каўказскае) студэнцкае зямляцтва** ў *Растове-на-Доне*. Існавала ў 1927 пры Паўночна-Каўказскім універсітэце (Растоў-на-Доне). Заснавана на агульным сходзе 27 лютага.

Мэта: культурна-асветная дзейнасць сярод беларускага студэнцтва і матэрыяльная дапамога сябрам зямляцтва. Аб'ядноўвала студэнтаў-беларусаў медыцынскага, педагагічнага, эканамічнага факультэтаў (24 чал.).

Старшыня праўленя Ц. Селіванаў, сакратар А. Жэбрун, актывісты М. Кавалёў, Г. Саланевіч, А. Шэўчык і інш. Кантактавала з Цэнтральным бюро пралетарскага студэнцтва Беларусі (Мінск), атрымлівала грашовыя датацыі ад Народнага камісарыята асветы БССР. Пашырала сярод беларускіх студэнтаў перыядычныя выданні БССР.

Літаратура
----------

* Васілеўскі, Ю. Р. Беларускае (Паўночна-Каўказскае) студэнцкае зямляцтва / Ю. Р. Васілеўскі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 356.
Партрэт Барбары з Колаў  (літ.) (бел.. Добра бачныя ўсе прыкметы партрэта ў лаўровым вянку
**Партрэты ў лаўровым вянку** — частка Радзівілаўскай калекцыі сямейных партрэтаў, якія маюць выразныя агульныя рысы і аб’ядноўваюцца мастацтвазнаўцамі ў адзіную серыю.

Апісанне
--------

Для партрэтаў з гэтай серыі характэрны авал з лаўровага вянка, арол, які трымае герб дома Радзівілаў, і скрутак з надпісам. Партрэты ў такім стылі ствараліся ў розны час.

Гісторыя
--------

Скульптура, якая стала ўзорам для партрэтаў у лаўровым вянку
Узорам для стварэння серыі партрэтаў стаў помнік мемарыяльнай пластыкі 1608 года Крыштафу Мікалаю Радзівілу ў Нясвіжскім касцёле Божага цела.

У нясвіжскім інвентары каля 1778 налічвалася 126 такіх партрэтаў.

Зноскі
------

1. ↑  *Высоцкая Н. Ф.* Жывапіс барока Беларусі. — 2003. — С. 98. — 304 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-11-0253-9.
2. ↑  *Высоцкая Н. Ф.* Жывапіс барока Беларусі. — 2003. — С. 94. — 304 с. — 3 000 экз. — ISBN 985-11-0253-9.
3. ↑  *Высоцкая Н. Ф. 1983.* Пластыка — Пластыка Беларусі XII—XVIII стст. Мн. 1983. 232 с.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Серыя партрэтаў у лаўровым вянку на Вікісховішчы |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кузьменка.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ліндквіст.
**Інга-Ліна Ліндквіст**, дзявочае **Кузьменка** (шведск.: Inga-Lina Lindqvist; нар. 1964, Вільнюс, ЛітССР) — шведская пісьменніца, паэтка, празаік, літаратурны крытык, выкладчыца крэатыўнага пісьма.

Біяграфія
---------

Дзяцінства правяла ў Барысаве, скончыла 8 класаў Барысаўскай СШ № 9. У 1979 годзе пераехала да маці і айчыма ў Швецыю. Працавала школьным настаўнікам, выкладчыкам у тэатральным вучылішчы, на платных курсах маладых пісьменнікаў, журналістам, перакладчыкам. Замужам, мае трох дзяцей.

Творчасць
---------

Піша на рускай мове, затым сама перакладае на шведскую. Аўтар твораў для дарослых і дзяцей. Дэбютавала ў 1994 годзе зборнікам паэзіі «Änglaspår» («По ангельским следам» — *Па анёльскіх слядах*). Другі зборнік паэзіі «Hjärtliga hälsningar» («С сердечным приветом» — *З сардэчным прывітаннем*) выйшаў у 1996 годзе. Аўтар кніг «Klark Svensson och kärleken» («Кларк Свенссон и любовь» — *Карл Свенсан і каханне*), «Om du bara visste ur vilken bråte dikter växer utan att skämmas» («Когда б вы знали, из какого сора растут стихи, не ведая стыда», 2002 — *Каб вы ведалі, з якога смецця растуць вершы, не ведаючы сораму*), «Avdelningen för påhittade föremål» («Отдел придуманных вещей», 2004 — *Аддзел прыдуманых рэчаў*) і іншых.

Лаўрэат прэміі Шведскай Акадэміі (1997) і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Швецыя і Беларусь / Шведскі Інстытут. Перакл. Інэса Моін. — Solna, 2006. ISBN 9152006816
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кішкін.

**Сярге́й Міха́йлавіч Кі́шкін** (12 (25) верасня 1909, в. Гусь-Жалезны Меленкаўскага павета Уладзімірскай губерні — 14 мая 1993) — дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч БССР. Лаурэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1950).

Біяграфія
---------

З рабочых. Член КПСС (1930). Скончыў Маскоўскі інстытут сельскагаспадарчага машынабудавання імя Калініна (1935). 

У 1924—1930 працаваў на Люберацкім заводзе сельскагаспадарчых машын (Маскоўская вобласць). У 1934—1955 інжынер, галоўны інжынер, начальнік цэха, зборачнага корпуса, аддзела тэхнічнага кантролю Горкаўскага аўтазавода. З 1955 года дырэктар Мінскага аўтазавода, начальнік упраўлення машына- і станкабудавання Саўнаргаса БССР, з 1962 года намеснік старшыні, старшыня Саўнаргаса БССР. З кастрычніка 1965 і да 1974 года намеснік старшыні Савета Міністраў БССР. 

На XXII і на XXV з’ездах КПБ абіраўся кандыдатам у члены ЦК, на XXVI—XXVII з’ездах КПБ — членам ЦК КПБ. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5—8 скліканняў. Узнагароджаны 4 ордэнамі, медалямі.

Літаратура
----------

* Кішкін Сяргей Міхайлавіч // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т. 5. Зуйкі — Кішы / Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1972. — С. 613. — 616 с.: іл. карты.

| ⛭Кіраўнікі Мінскага Аўтамабільнага заводу |
| --- |
| Кіраўнікі | Іван Талкуноў (1944—1946) • Рыгор Марціросаў (1946—1949) • Уладзімір Майбарада (1949—1955) • Сяргей Кішкін (1955—1959) • Іван Дзёмін (1959—1982) • Міхаіл Лаўрыновіч (1982—1994) • Валянцін Гурыновіч (1995—2006) • Мікалай Косцень (2007—2009) • Аляксандр Бароўскі (2009—2012) • Віктар Асноўскі (2012—2014) • Дзмітрый Кацярыніч (2014—2019) • Валерый Іванковіч (з 2019) |  |
**Крыялітазона** — частка крыясферы ў межах верхняга пласта зямной кары, якая характарызуецца адмоўнай тэмпературай глеб і горных парод на працягу ўсяго года або хоць бы кароткі час (але не менш за суткі) і наяўнасцю або магчымасцю існавання падземных льдоў. У крыялітазоне вылучаюцца пласт кароткачасовага і сезоннага прамярзання-пратайвання (т. зв. актыўны, або дзейны пласт, *Гл. таксама* тэрмакарст) і шматгадовая крыалітазона («вечная мерзлата»). Ніжняй мяжой крыялітазоны служыць ізатэрмічная паверхня з тэмпературай 0 °С.

Літаратура
----------

* *Жигарев Л. А.* Океаническая криолитозона — М: Издательство МГУ, 1997.
**Інгамодэр** (шведск.: Ingamoder) ― умоўнае імя, уведзенае шведскімі гісторыкамі для абазначэння дачкі Эйдмунда Старога, якая была жонкай караля Швецыі Стэнкіля і чыё сапраўднае імя невядома. Даслоўна перакладаецца на беларускую мову як «маці Інгэ» (гэта значыць маці караля Інгэ I Старэйшага).

Біяграфія
---------

Гэтая жанчына нарадзілася каля 1025 года ў сям’і караля Эйдмунда і каралевы Астрыд. Выйшла замуж за Стэнкіля, які пазней атрымаў у спадчыну бацькоўскі тытул ярла. Па дадзеных некалькіх больш ці менш надзейных крыніц, у Стэнкіля было чацвёра сыноў:

* Інгэ I Старэйшы, кароль Швецыі
* Хальстэн, кароль Швецыі
* Свейн Стэнкільсан
* Эрык Стэнкільсан

Інгема
------

Калодзеж і свяшчэнны гай Інгема, 1705 год, Suecia Antiqua et Hodierna.
Сучаснымі генеалагамівылучаюцца спекулятыўныя здагадкі аб тым, што Інгамодэр з’яўляецца той жа самай асобай, што і Інгема, аднак надзейных крыніц, якія пацвярджаюць гэтую версію, не існуе. Ігема была мясцовашанаванай святой, шанаванай у правінцыі Вестэргётланд, аднак, яна не была афіцыйна прызнана каталіцкай царквой. Вядомая ў першую чаргу ў сувязі з традыцыямі мясцовых каля калодзежа Інгема. Калодзеж Інгема (шведск.: Ingemo källa), размешчаны паміж гарадамі Шовдэ і Тыдахольм, уяўляе сабой крыніцу, якая, паводле некаторых здагадак, магла быць паганскай святыняй. Калодзеж абнесены каменем, яго памеры складаюць 1,2 × 0,6 метра. Пакрыты вапняковай плітой. З’яўляецца месцам паломніцтва, у XIX стагоддзі людзі кідалі ў яго манеты і верылі, што гэты рытуал даруе здароўе. Аднак самыя раннія згадкі аб гэтых звычаях датуюцца канцом XVII стагоддзя.

Продкі
------


| ?Інгамодэр — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Эрык Пераможца |  | Б’ёрн Эрыксан[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Олаф Шатконунг |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Эймунд Стары |  |  |  |  | Сігрыд Гордая |  | Скагул Тост[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Інгамодэр |  |  |  |  | Эдла Венедская |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Астрыд Ньяльсдоцір |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
2. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
3. ↑  *Stenkilsätten* (Funderingar över vår 1000-åriga historia)
4. ↑  Архивированная копия **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 15 красавіка 2016. Праверана 2 красавіка 2018.

Літаратура
----------

* Ohlmarks, Åke *Alla Sveriges drottningar* (AWE/Geber: 1976)
* Ohlmarks, Åke *Alla Sveriges prinsessor* (AWE/Geber: 1979)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · genealogics.org |