recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гурэвіч.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зархі.

**Натан Абрамавіч Зархі** (першапачатковае імя *Ісак Абрамавіч Гурэвіч*; 1900, Орша — 18 ліпеня 1935) — савецкі драматург, кінасцэнарыст, тэарэтык кіно. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1935).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Оршы. Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт МДУ. Працаваць у кіно пачаў з 1923 года. Адзін з першых прафесійных кінадраматургаў савецкага кіно. Аўтар пятнаццаці сцэнарыяў і трох п’ес. Вёў педагагічную працу ва УДІКу.

Загінуў у аўтакатастрофе. 17 ліпеня ўвечары разам з кінарэжысёрам У. І. Пудоўкіным ехалі на аўтамабілі з Масквы ў Абрамцава. На Яраслаўскай шашы, паблізу ст. Мыцішчы, адбылася катастрофа. Цяжкапаранены Н. А. Зархі і шафёр машыны былі дастаўлены ў мыцішчынскую бальніцу, дзе, нягледзячы на зробленае Н. А. Зархі пераліванне крыві, ён а 7 гадзіне 18 ліпеня сканаў. Крэміраваны ўвечары 19 ліпеня, 20 ліпеня скрыня з прахам пахаваная на Новадзявочых могілках Масквы.

Жонка — Яўгенія Якаўлеўна Зархі (Гурэвіч, 1900—1969).

Сцэнарыі фільмаў
----------------

* 1924 — асабняк Галубіных
* 1926 — Маці
* 1927 — Булат-Батыр (сумесна з Ю. В. Тарычам)
* 1927 — Канец Санкт-Пецярбурга
* 1927 — Перамога жанчыны
* 1930 — Гарады і гады (сумесна з Я. Чарвяковым)
* 1932 — Бамбіст
* 1938 — Перамога (дапісаны У. Вішнеўскім)

Зноскі
------

1. ↑  Natan Zarhi // CONOR.BG<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q101552639'></a>
2. ↑  Natan Abramovich Zarkhi // Trove — 2009. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18609226'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Аксельрод.
**Натан Аксельрод** (7 красавіка 1905, Дуброўна — 6 кастрычніка 1987, Тэль-Авіў) — піянер ізраільскага кіно, кінааператар, сцэнарыст, кінарэжысёр.

Біяграфія
---------

Натан Аксельрод нарадзіўся ў Дуброўне ў сям'і рэвалюцыянераў. У 1916 сям'я Аксельрода, ратуючыся ад пагромаў, пераехала ў Палтаву. Быў актыўным удзельнікам сіянісцкай арганізацыі «Хе-Халуц»; яго двойчы арыштоўвалі за сіянісцкую дзейнасць. У 1926 эміграваў у Эрэц-Ісраэль і пасяліўся ў Рэхавоце. У 1927 разам з І. Сегалем (1898—1993) і А. Пэнам стварыў першую ў Эрэц-Ісраэль кінастудыю «Маледэт»; студыя мела сваю кінплабпраторыю. Асноўнай прадукцыяй «Маледэт» была кінахроніка падзей жыцця ішува. У 1935 годзе Аксельрод заснаваў кампанію «Кармель фільм», здымаў кіначасопісы «Кармель».

У 1932 Аксельрод, выступіўшы ў якасці аператара і сцэнарыста, зняў разам з рэжысёрам Хаімам Халахмі першы ў Эрэц-Ісраэль мастацкі фільм-камедыю «І было ў дні …»), названую па першым радку кнігі Эсфір. За ім рушылі фільмы «Чалавек з Нахалала», 1933 і «Бадзяга Адэд», 1934 — першы ў Палесціне поўнаметражны (нямы) мастацкі фільм. У 1937 годзе разам з рэжысёрам Ары Вольфам кіраваў здымкай першага ў Палесціне гукавога фільма «Над руінамі», прысвечанага паўстанню Бар-Кохбы.

У гады Другой сусветнай вайны Аксельрод здымаў кароткаметражныя фільмы пра Эрэц-Ісраэль па замове Яўрэйскага Нацыянальнага Фонду, а таксама прапагандысцкія фільмы, якія заклікалі маладых яўрэяў змагацца супраць нацыстаў у шэрагах брытанскай арміі. У 1950-я гады аднавіў працу над мастацкімі фільмамі, сярод якіх зняты ў 1956 годзе па ўласным сцэнары фільм пра ізраільскіх падлеткаў «Дан Кіхот і Са'аддзя Панса».

Імем Натана Аксельрода названая вуліца ў Тэль-Авіве.

Зноскі
------



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Кароткая яўрэйская |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 133346470 · GND: 119441039 · ISNI: 0000 0000 6675 9344 · LCCN: n92101883 · VIAF: 25412604 |
**Аляксандр Іванавіч Жукоўскі** (1820—1915) — дзяржаўны службовец.

Біяграфія
---------

Штабс-капітан корпуса інжынераў шляхоў паведамленняў[ru].

У 1855—1859/1860 гадах маршалак шляхты Рагачоўскага павета. Памешчык, паводле 10-га народнага перапісу за ім лічыліся маёнткі Весялова (Шапчыцы), Меркулавічы і Лесавая Буда.

Удзельнічаў у паўстанні 1863—1864 гадоў. Быў схоплены, трымаўся ў Магілёўскім астрогу.

Мемарыяльна дошка на капліцы-пахавальні
Пахаваны ў сямейнай пахавальні ў неаегіпецкім стылі на Польскіх могілках Магілёва.

Сям’я
-----

У шлюбе з Клацільдай з Цеханавецкіх, дачкой Яна Цеханавецкага, клімавіцкага маршалка, і Клацільды з Галынскіх. Мелі сына Альгерда.

Зноскі
------

1. ↑  Бойко Дм. А. Предводители Дворянства всех наместничеств, губерний, областей, уездов и округов Российской Империи. 1767–1917 гг. — Запорожье, 2022. — 3316(2) с.: ил. XXXVI л. ил.
2. ↑  НАРЫСЫ ГІСТОРЫІ КАРМЯНШЧЫНЫ: выбары Прадвадзіцеля ў 1863 г.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
**Хальмахе́ра** (індан.: Pulau Halmahera), **Джайлола** — востраў у складзе Малайскага архіпелага, буйнейшы з Малукскіх астравоў. Належыць Інданезіі.

Плошча вострава 17780 км². Берагавая лінія складанай формы. 4 паўастравы раздзяляюцца залівамі і веерападобна расходзяцца ад цэнтра вострава. Паверхня гарыстая. Найбольшая вышыня — дзеючы вулкан Гамкунора. Клімат экватарыяльны. Тэмпература паветра на ўзбярэжжы 25—28 °С. За год выпадае 2000—3000 мм ападкаў. На востраве вечназялёныя трапічныя лясы.

Эканоміка
---------

Земляробства, экспарт вострых прыпраў, драўніны. Плантацыі какосавай пальмы. На востраве порт Джайлола.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 534. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6 (Т. 16).

Спасылкі
--------

* *Хальмахера (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
**Хальгрымскірк’я** (ісл.: Hallgrímskirkja — *царква Халгрымура*) — лютэранская царква ў Рэйк’явіку, сталіцы Ісландыі. Чацвёрты па вышыні будынак у Ісландыі, пасля даўгахвалевай радыёмачты Хелісандур, Эйларскага даўгахвалевага радыёперадатчыка і Смараторгскай вежы. Царква названа ў гонар паэта і нацыянальнага лідара Халгрымура Пітурсана, аўтара кнігі «Passion hymns» (Гімны жарсці).

Праект царквы быў распрацаваны ў 1937 годзе архітэктарам Гуд’ёўнам Самуэльсанам. Царква будавалася 38 год. Будаўнічыя работы пачаліся ў 1945 годзе, а скончыліся ў 1986 годзе. Крыпта і хоры былі завершаны ў 1948 годзе, вежа і крылы — ў 1974 годзе. Неф быў асвечаны ў 1986 годзе. Царква знаходзіцца ў цэнтры Рэйк’явіка, і бачна з любой кропкі горада. Яна зрабілася сімвалам ісландскай сталіцы.

У царкве месціцца вялікі арган, створаны германскім майстрам Ёханесам Клайсам з Бона. Арган з’яўляецца механічным, мае 5275 трубкі, яго вышыня 15 м, вага — 25 тон.

Царква выкарыстоўваецца таксама ў якасці аглядальнай вежы, з якой адкрываецца цудоўны від на Рэйк’явік і яго ваколіцы. Перад царквой знаходзіцца статуя Лейфа Шчаслівага, падораная Злучанымі Штатамі Амерыкі ў 1930 годзе ў гонар тысячагадовага юбілею альтынга — Ісландскага парламента.

Гл. таксама
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Хальгрымскірк’я на Вікісховішчы |

* Царква Грундтвіга

Зноскі
------

1. 1 2  archINFORM — 1994. Праверана 31 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 6936148997654059870009 |
**1-ы Зімні мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Зімнюю канаўку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае 1-ы і 2-і Адміралцейскія астравы. Помнік інжынернага будаўніцтва другой паловы XVIII стагоддзя. Формы і відарыс моста захаваліся ў першапачатковым выглядзе. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Размешчаны па восі Мільённай вуліцы. Побач з мостам размешчаны Новы Эрмітаж і Дварцовая плошча. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Эрмітажны мост, ніжэй — 2-і Зімні мост.

Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Адміралцейская».

20 красавіка 1738 года мост атрымаў назву Нямецкі — ад Нямецкай слабады. З 1770 да 1828 года мост называўся Мільённым, Зімнім (з 1829 да 1930-х гадоў), з 1940 года — 1-ы Зімні.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
**Аляксандр Іванавіч Саракач** (нар. 11 жніўня 1963, в. Леднікі Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працоўную дзейнасць пачаў слесарам кантрольна-вымяральных прыбораў і аўтаматыкі на вытворчым аб’яднанні «Інтэграл». Служыў у радах Савецкай Арміі. З 1987 года працаваў на Мінскай нафтабазе ў г. Фаніпалі Дзяржынскага раёна. Прайшоў працоўны шлях ад слесара кантрольна-вымяральных прыбораў і аўтаматыкі 3-га разраду Мінскай нафтабазы да галоўнага інжынера рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Беларуснафта—Мінскаблнафтапрадукт» г. Фаніпаля Дзяржынскага раёна. Працаваў старшынёй Фаніпальскага гарадскога выканаўчага камітэта.

З’яўляўся дэпутатам Дзяржынскага раённага Савета дэпутатаў 26-га склікання, старшынёй Дзяржынскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў, дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ганаровымі граматамі Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, Мінскага абласнога Савета дэпутатаў, Дзяржынскага раённага выканаўчага камітэта.

Зноскі
------

1. ↑  Саракач Аляксандр Іванавіч
Персцень-пячатка
**Персцень** — пярсцёнак з якім-небудзь устаноўленым каштоўным каменем або мінералам.

Масіўны персцень з каменем з'яўляецца адным з традыцыйна мужчынскіх ювелірных упрыгажэнняў. Падобныя вырабы вядомыя з глыбокай старажытнасці. Яны падкрэслівалі сацыяльны статус ўладальніка. Залатыя мужчынскія перстні з ініцыяламі — «пячаткі» былі шырока распаўсюджаныя ў старажытнасці ў арыстакратыі. А ў Сярэднія стагоддзі яны з'яўляліся прыкметай дваранскай годнасці іх уладальнікаў. У наш час гэты від ювелірных вырабаў некалькі страціў статус элітарнага ўпрыгажэння, але і па цяперашні час масіўны пярсцёнак з буйным дыяментам, як правіла, сведчыць аб фінансавым стане ўладальніка.

Літаратура
----------

* Перстень // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Кольцы, пярсцёнкі // Біблейская энцыклапедыя архімандрыта Нікіфара. — М. раджаю 1891-1892.
**Вілі** — адзін з першых Асаў, брат Одзіна і Ве, разам з якімі ствараў зямлю.

«Нараджэнне»
------------

Імір смокча карову Аўдумлу, якая знайшла родапачынальніка ўсіх багоў Бура.
Паводле скандынаўскай міфалогіі, калісці, у часы, аб якіх не ведаюць ні людзі, ні багі, бо не было здольных запомніць, нарадзіўся волат Імір, а разам з ім з’явілася карова Аўдумла. Малака ў яе было ўдосталь, так, што хапіла нават Іміру. Але Аўдумле не было чым харчавацца, таму яна лізала салёныя камяні і да зыходу трэцяга дня вылізала новую істоту — Буры, што значыць Бацька — якая стала прабацькам усіх Асаў. У Буры з’явіўся сын, названы Бёр, што значыць Народжаны. Бор узяў у жонкі дачку добрага волата і ў іх з’явіліся дзеці — Одзін, **Вілі** і Ве.

Стварэнне Зямлі
---------------

Мноства падзей адбывалася з багамі-братамі, аднойчы ім нават прыйшлося змагацца з Імірам, якога яны і перамаглі.

> Браты кінулі цела Іміра у самую глыбіню Сусветнай Бездані і зрабілі з яго Зямлю, а з крыві — возера, рэкі, моры. Косткі Іміра сталі гарамі, з аскепкаў касцей і зубоў выйшлі скалы і валуны — нездарма яны да гэтага часу тырчаць з вады, наровячы прапароць дно даверліваму караблю… З чэрапа Іміра багі пабудавалі небасхіл, а мозг кінулі ў паветра і зрабілі аблокі — вось чаму так падступны цёмныя хмары, якія пагражаюць то завеяй, то градам. Потым багі ўзялі зіготкія іскры, што лёталі вакол, якія вырваліся з полымя Муспеля, і прымацавалі іх да неба. Так атрымаліся нерухомыя зоркі. Іншым іскрам багі дазволілі лётаць у паднябессе, але кожнай прызначылі месца і падрыхтавалі шлях.
> 
> Марыя Сямёнава, *«Дзевяць светаў»*
> 
> 

Гэтак трыма Братамі быў створаны свет Мідгард, але ён не быў населены.

Стварэнне людзей
----------------

Одзін, Вілі і Ве забілі Іміра і стварылі з яго цела свет Мідгард.
Аднойчы браты ішлі па беразе створанага свету і ўбачылі два дрэвы. І задумаліся, што будзе, калі даць ім жыццё? Узялі браты дрэвы і выразалі з іх людзей. Одзін, старэйшы з братоў, даў ім душу і жыццё, **Вілі** — розум і рух, а Be надзяліў прыгожым абліччам, прамовай, слыхам і зрокам. І далі мужчыну імя Аск, што значыць Ясень, а жанчыне імя Эмбла, што значыла Вярба. І пачаўся тады род людзей, які багі адгарадзілі ад астатніх светаў павекамі Іміра.

Наступныя згадкі Вілі
---------------------

Нажаль, але пасля стварэння людзей пра братоў Одзіна, Вілі і Ве не сустракалася згадак. Ва ўсякім разе, такіх не ўтрымлівае Эда ісландскага паэта і гісторыка XIII стагоддзя Сноры Стурлусана, якая з’яўляецца ледзь не адзінай крыніцай звестак аб германа-скандынаўскай міфалогіі.

Спасылкі
--------

* Скандынаўская міфалогія

| ⛭Асы |
| --- |
| Багі | 
* Андхрымнір
* Бальдр
* Бёр
* Брагі
* Буры
* Валі
* Ве
* Відар
* Вілі
* Даг
* Дэлінг
* Локі
* Магні
* Мейлі
* Модзі
* Од
* Одзін
* Рыг
* Тор
* Уль
* Форсеці
* Хеймдаль
* Хермод
* Хёд
* Хёнір
* Цюр

 |
| Багіні | 
* Біль
* Вар
* Вёр
* Геўён
* Глін
* Гна
* Ёрд
* Ідун
* Лефн
* Нана
* Нот
* Сага
* Сігюн
* Сін
* Сіф
* Снотра
* Сьёфн
* Труд
* Фрыг
* Фула
* Эйр

 |
| Іншыя | 
* Квасір

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
**Віліс Лаціс** (лат.: Vilis Lācis; 12 мая 1904 — 6 лютага 1966) — латышскі пісьменнік і дзяржаўны дзеяч. Народны пісьменнік Латвійскай ССР (1947). Лаўрэат дзвюх Сталінскіх прэмій (1949, 1952). Член КПЛ з 1928 года. Член ВКП (б) з 1940 года. Старшыня СМ (СНК) Латвійскай ССР з 25 жніўня 1940 г. па 27 лістапада 1959 года.

Вяршыня літаратурнай творчасці
------------------------------

У 1933—1935 гадах В. Лаціс быў бібліятэкарам Рыжскай гарадской бібліятэкі. У 1935—1940 гадах супрацоўнічаў з газетай «Яўнакас зіняс». У 1933—1934 гадах пісьменнік стварыў свой самы папулярны твор — раман «Сын рыбака» (тт. 1-2), у якім ўвёў у латышскую літаратуру самабытнага, валявога героя — неспакойнага шукальніка праўды, носьбіта лепшых якасцяў працоўнага народа. Раман меў велізарную папулярнасць. Пасля яго поспеху Лаціс прыняў рашэнне цалкам прысвяціць сябе прафесійнай пісьменніцкай працы.

Творчасць Лаціса, яго раманы, напісаныя ў духу твораў Джэка Лондана («Кумір натоўпу» (1935), «Старое марацкае гняздо» (1937), «Страчаная радзіма» (1940) і іншыя) карысталіся вялікай папулярнасцю. Імпанавала творчасць Лаціса і прэзідэнту К. Ульманiсу, які не звяртаў увагі на ​​камуністычную дзейнасць пісьменніка.

22 студзеня 1940 года адбылася прэм’ера экранізацыі рамана «Сын рыбака», якая стала падзеяй у культурным жыцці Латвіі.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Сучаснай Украіны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1080815 · BNF: 127459783 · GND: 106242997 · ISNI: 0000 0001 1008 2255 · LCCN: n50061638 · LNB: 000007101 · NKC: jn20000603629 · NLG: 61465 · NTA: 068129629 · NUKAT: n97001834 · SUDOC: 115496254 · VIAF: 120705836 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Він.
**Він** (груз. ვინ, мрглавані: Ⴅ, нусхуры: ⴅ, мхедрулі: ვ, МФА: [vin]) — шостая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «6». Беларускі адпаведнік — літара в ([v]). Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае v.

* Він мхедруліВін мхедрулі
* Він мрглаваніВін мрглавані
* Він нусхурыВін нусхуры

Юнікод
------

У Юнікодзе:

* Ⴅ : U+10A5
* ვ : U+10D5

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Він (літара)

| ⛭Грузінскае пісьмо |
| --- |
| Графіка | ა · ბ · გ · დ · ე · ვ · ზ · თ · ი · კ · ლ · მ · ნ · ო · პ · ჟ · რ · ს · ტ · უ · ფ · ქ · ღ · ყ · შ · ჩ · ც · ძ · წ · ჭ · ხ · ჯ · ჰ |
| Дадатковыя літары | ჶ · ჷ · ჸ · ჹ · ჺ |
| Архаічныя літары | ჱ · ჲ · ჳ · ჴ · ჵ |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Задзвінне.
**Задзвінне** — мясцовасць у паўднёвай частцы Полацка на левым беразе Заходняй Дзвіны.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Сама назва мясцовасці паказвае на тое, што яна знаходзіцца на процілеглым беразе Заходняй Дзвіны ад цэнтра Полацка, гэта значыць "за Дзвіной". Натуральнай мяжой мясцовасці з поўначы з'яўляецца рака Дзвіна. На паўночным захадзе да Задзвіння прымыкае мясцовасць Востраў і вёска Экімань-2, з захаду — мясцовасць Ксты, з поўдня — мясцовасць Марыненка, з усходу — чыгунка Полацк-Маладзечна.

Асноўнай транспартнай магістранню мясцовасці з'яўляецца вуліца Дзяржынскага, другараднымі — вуліцы 23-х Гвардзейцаў, Юбілейная, Кульнева. Вуліца Петруся Броўкі аддзяляе Задзвінне ад мясцовасцей Марыненка і Ксты, вуліца Багдановіча — ад вёскі Экімань-2.

Ад мясцовасці Востраў Задзвінне аддяляе Чорная рэчка — рукаў Дзвіны. Па тэрыторыі мясцовасці таксама працякаюць ручай Чорная рэчка, а таксама рэкі Бяльчанка і Малая Бяльчанка (усе тут упадаюць у Дзвіну).

Забудова мясцовасці змяшаная, пяці- і дзевяціпавярховыя шматкватэрыня панэльныя і цагляныя дамы 1960-1980-х гадоў (так званыя "хрушчоўкі" і "брэжнеўкі") чаргуюцца з сядзібнай малапавярховай забудовай.

Аб'екты спадчыны
----------------

* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў

Сацыяльныя аб'екты
------------------

* Касцёл Святога Андрэя Баболі
* Музей баявой славы
* Дом-музей Зінаіды Тусналобавай-Марчанка
* Полацкая абласная псіхіятрычная бальніца
* Фатынаўскія моглікі
* Экіманскія могілкі
* школа № 3
* школа № 11

| ⛭Мясцовасці Полацка |
| --- |
| Правы бераг Дзвіны | 
* Аэрадром
* Баравуха
* Верхні замак
* Грамы
* Запалоцце
* Лазоўка
* Ніжні замак
* Ноўка
* Спас-Слабада
* Цэнтр

 | Герб Полацка |
| Левы бераг Дзвіны | 
* Востраў
* Задзвінне
* Кароўнікі
* Ксты
* Марыненка

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ціханоўскі.

**Пётр Мікала́евіч Ціхано́ўскі** (нар. 8 ліпеня 1958, в. Сідараўка, Клімавіцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі военачальнік, намеснік Генеральнага секратара АДКБ, былы начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь — першы намеснік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь у 2009—2013 гадах, генерал-маёр (2003).

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча імя С. М. Кірава з адзнакай (1980), Ваенную акадэмію імя М.В.Фрунзе з адзнакай (1991), Ваенную акадэмію Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі з адзнакай (1999).

Службу праходзіў на пасадах камандзіра ўзвода, камандзіра роты, начальніка штаба мотастралковага батальёна, намесніка начальніка штаба мотастралковага палка, з 1991 года на пасадах старшага афіцэра, начальніка аператыўнага аддзялення штаба танкавай арміі, старшага афіцэра і начальніка групы планавання аператыўнага ўпраўлення Галоўнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, намесніка начальніка аддзела аператыўнага ўпраўлення Галоўнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. З 1999 года займаў пасаду намесніка начальніка аператыўнага ўпраўлення Галоўнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Далей праходзіў службу на пасадах намесніка начальніка Галоўнага штаба Узброеных Сіл — начальніка аператыўнага ўпраўлення Галоўнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, намесніка начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь — начальніка галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генеральнага штаба, першага намесніка начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у снежні 2009 года прызначаны начальнікам Генеральнага штаба Узброеных Сіл — першым намеснікам Міністра абароны Рэспублікі Беларусь. Па сумяшчальніцтве са снежня 2010 года па май 2012 года, з’яўляўся начальнікам Аб’яднанага штаба АДКБ.

У снежні 2013 года звольнены ў запас па дасягненню гранiчнага ўзросту знаходжання на ваеннай службе.

З сакавіка 2014 па сакавік 2015 — кансультант вышэйшага камандавання Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

У лютым 2018 года прызначаны на пасаду намесніка генеральнага сакратара АДКБ.

Узнагароджаны шматлікімі ордэнамі і медалямі.

Жанаты, дзве дачкі.

Спасылкі
--------

* Тихоновский Петр Николаевич. Краткие биографические данные (руск.).  Афіцыйны сайт Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспекі.


| ⛭Начальнікі Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Начальнікі Галоўнага штаба | Мікалай Чуркін (1992—1994) • Леанід Мальцаў (1994—1995) • Аляксандр Чумакоў (1995—1996) • Міхаіл Казлоў (1997—2001) |  |
| Начальнікі Генеральнага штаба | Сяргей Гурулёў (2001—2009) • Пётр Ціханоўскі (2009—2014) • Алег Белаконеў (2014—2019) • Аляксандр Вальфовіч (2020—2021) • Віктар Гулевіч (з 2021) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Прусаў.
**Пётр Міхайлавіч Прусаў** (нар. 6 студзеня 1942, в. Зубкі, Лёзненскага раёна, Віцебскай вобласці — 19 сакавіка 2017, Тальяці) — савецкі і расійскі канструктар. Доктар тэхнічных навук (1986). Заслужаны машынабудаўнік РСФСР (1984). Заслужаны канструктар Расійскай Федэрацыі (1995).

Біяграфія
---------

У 1958—1962 гадах вучыўся ў Гарадоцкім тэхнікуме механізацыі сельскай гаспадаркі. Адначасова паступіў у 1961 годзе ў Горацкую сельскагаспадарчую акадэмію, якую вымушаны быў пакінуць пасля 1-га курса.

Некаторы час працаваў інжынерам па механізацыі у калгасе імя Калініна Лёзненскага раёна. Восенню 1962 года яго прызвалі на службу ў армію, і ў 1963 годзе ён апынуўся ў складзе абмежаванага кантынгенту савецкіх спецыялістаў у Алжыры — на размініраванні алжырска-мараканскай і алжырска-туніскай межаў. Там быў цяжка паранены.

У 1965—1970 гадах вучыўся ў Запарожскім машынабудаўнічым інстытуце па спецыяльнасці «Аўтамабілі і трактары». Скончыўшы інстытут з адзнакай, выбраў пры размеркаванні Волжскі аўтамабільны завод. У 1970—1975 гадах — інжынер-канструктар аддзела праектавання шасі ўпраўлення галоўнага канструктара завода. У красавіку 1972 года Прусаў быў прызначаны вядучым канструктарам праекта ВАЗ-2121.

У 1975—1978 гадах П. М. Прусаў — начальнік канструктарскага бюро перспектыўнага праектавання аўтамабіляў упраўлення галоўнага канструктара Волжскага аўтамабільнага завода. У 1978—1983 гадах — начальнік аддзела агульнай кампаноўкі ўпраўлення галоўнага канструктара Волжскага аўтамабільнага завода; у 1983—1988 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення галоўнага канструктара Волжскага аўтамабільнага завода. У 1988—1998 гадах — начальнік упраўлення праектавання аўтамабіляў канструктарска-эксперыментальнага комплексу навукова-тэхнічнага цэнтра, намеснік галоўнага канструктара вытворчага аб’яднання «АвтоВАЗ». У 1998—2003 гадах — галоўны канструктар генеральнага дэпартамента развіцця ААТ «АвтоВАЗ». З 2007 года — вядучы інжынер-канструктар аддзела амалагацыі кіравання, праектавання і суправаджэння складу аўтамабіля дырэкцыі па інжынерынгу ААТ «АвтоВАЗ».

Узнагароды
----------

* Заслужаны машынабудаўнік РСФСР (1984)
* медаль «За асваенне цалінных зямель» (1959)
* медаль «За працоўную доблесць» (1986)
* медаль «За заслугі перад Чачэнскай рэспублікай» (2012)
* Заслужаны канструктар Расійскай Федэрацыі (1995)
* ордэн «Знак Пашаны»
* Ганаровы грамадзянін Тальяці (2012)
* Ганаровы грамадзянін Самарскай вобласці (2016)
* залатымі (1984) і сярэбранымі медалямі ВДНГ СССР (1977, 1988, 1991)

Зноскі
------

1. ↑  Прусаў Пётр Міхайлавіч

Літаратура
----------

* Кулакова, А. С теплотой в глазах и доброй улыбкой… / А. Кулакова // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2017. — 24 сак. — С. 4.
* Ретнёва, Е. В честь легенды советского автопрома / Е. Ретнёва // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2018. — 14 жн. — С. 5.
* Шпаковская, Г. Земляков не забывают / Г. Шпаковская // Витебские вести. — 2018. — 18 авг. — С. 11.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шостак.

**Пётр Мікалаевіч Шостак** (12 ліпеня 1966, пас. Ільіч, Петрыкаўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання. Кіраўнік адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска (2016—2021).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 12 ліпеня 1966 года ў пас. Ільіч Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці.

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Механізацыя сельскай гаспадаркі».

Працаваў электраманцёрам, інжынерам, галоўным інжынерам Петрыкаўскага райаграпрамэнергагаза; дырэктарам Петрыкаўскага аб’яднання кацельных і цеплавых сетак; намеснікам старшыні, першым намеснікам старшыні Рэчыцкага раённага выканаўчага камітэта; старшынёй Светлагорскага раённага выканаўчага камітэта (2007—2008), старшынёй Рэчыцкага раённага выканаўчага камітэта (2008—2012).

У 2012—2016 гадах — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

У кастрычніку 2016 года прызначаны кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска. Працаваў на пасадзе да 2021 года.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае двух сыноў і дачку.

Узнагароды
----------

* медаль «За працоўныя заслугі» (2020).

Зноскі
------

1. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 снежня 2020 года № 483 «Аб узнагароджанні» Архівавана 15 студзеня 2021.

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)

| ⛭Старшыні Светлагорскага раённага выканаўчага камітэта |
| --- |
| БССР | 
* Васіль Нікіцін (1961—1963)
* Андрэй Ракавец (1963—1965)
* Пётр Загорскі (1965—1966)
* Яўген Савасценка (1966—1967)
* Іван Бражнік (1967—1974)
* Анатоль Бяляеў (1974—1983)
* Кірыл Мазур (1983—1985)
* Аляксандра Просіна (1985—1988)
* Васіль Кладкевіч (1988—1994)

 |  |
| Рэспубліка Беларусь | 
* Васіль Кладкевіч (1988—1994)
* Аляксандра Просіна (1994—1997)
* Уладзімір Палынь (1997—2000)
* Аляксандр Дудко (2000—2002)
* Баляслаў Пірштук (2002—2007)
* Пётр Шостак (2007—2008)
* Сяргей Максіменка (2008—2015)
* Віктар Дарашэвіч (2015—2017)
* Дзмітрый Алейнікаў (з 2017)

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шаранговіч.
**Пётр Міха́йлавіч Шаранго́віч** (1893—18 студзеня 1938) — кавалер двух ордэнаў Чырвонага Сцяга да заснавання ордэна Леніна.

Біяграфія
---------

Пётр Шаранговіч нарадзіўся ў 1893 годзе ў мястэчку Ілля Вілейскага павета Віленскай губерні (цяпер — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). Па нацыянальнасці беларус. Служыў у царскай арміі, меў афіцэрскае званне паручніка, быў ад'ютантам 732-га пяхотнага палка. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў снежні 1917 года Шаранговіч добраахвотна пайшоў на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію.

Прымаў актыўны ўдзел у баях Грамадзянскай вайны. Служыў на пасадах начальніка разведвальнага аддзела 5-й арміі, памочніка начальніка штаба, начальніка штаба 27-й стралковай дывізіі, начальніка штаба 16-га стралковага корпуса. Паводле ўспамінаў ваеннага камісара 27-й стралковай дывізіі Андрэя Паўлавіча Кучкіна, Шаранговіч валодаў выдатнымі ваеннымі здольнасцямі, быў ініцыятыўным і адважным камандзірам. За баявыя адрозненні ў баях Грамадзянскай вайны Шаранговіч быў узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга РСФСР (Загад Рэвалюцыйнага ваеннага савета Рэспублікі № 585 у 1920 годзе; Загад Рэвалюцыйнага ваеннага савета Рэспублікі № 12 ад 20 студзеня 1922 года).

Пасля заканчэння вайны Шаранговіч працягнуў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. Скончыў Ваенную акадэмію РСЧА (цяпер — Ваенная акадэмія імя М. В. Фрунзе). Служыў у Беларускай ваеннай акрузе, быў начальнікам упраўлення штаба. Пазней перайшоў на выкладчыцкую працу, выкладаў у Ваенна-палітычнай акадэміі імя Н. Г. Талмачова, затым стаў у ёй начальнікам кафедры тактыкі. Пражываў у Ленінградзе.

25 жніўня 1937 года Шаранговіч быў арыштаваны органамі НКУС СССР па абвінавачванні ў здрадзе Радзіме. 12 студзеня 1938 года Камісія Народнага камісарыята ўнутраных спраў СССР і Пракуратуры СССР прызнала вінаватым у інкрымінаваных злачынствах і прысудзіла Шаранговіча Пятра Міхайлавіча да вышэйшай меры пакарання — смяротнага пакарання. Прысуд быў прыведзены ў выкананне 18 студзеня 1938 года ў Ленінградзе. Там жа цела Шаранговіча было пахавана.

Пастановай Судовай калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 17 лістапада 1956 г. рэабілітаваны.

Зноскі
------

1. ↑  Ленинградский мартиролог: 1937-1938. Том 8.
2. ↑  Кучкин А. П. В боях и походах от Волги до Енисея (Записки военного комиссара). — М.: Наука, 1969. — 296 с. Тираж 13000 экз.
3. ↑  Списки общества "Память". (руск.).  Общество «Память» (2 декабря 2010). Архівавана з першакрыніцы 27 студзеня 2013. Праверана 2012-1-7.

Спасылкі
--------

* Шарангович Пётр Михайлович. Краснознамёнцы
**Урачашскі манастыр Сарака Святых мучанікаў** (балг.: Врачешки манастир — дзеючы манастыр Балгарскай праваслаўнай царквы. Уваходзіць у склад Лаўчанскай епархіі. Знаходзіцца на захадзе Балгарыі, за 5 км на захад ад вёскі Урачаш і за 10 км ад Боцеўграда.

Гісторыя
--------

Урачашскі манастыр быў заснаваны ў XIII стагоддзі, пасля бітвы пад Клакотніцай, калі цар Іван Асень II перамог эпірскага ўладара Тэадора Комніна. Бітва адбылася ў дзень, калі святкуецца памяць Сарака Святых мучанікаў, і ў знак падзякі цар-пераможца ў іх гонар пабудаваў шмат цэркваў і манастыроў. Пры стварэнні манастыр быў мужчынскім, браты-манахі старанна перапісвалі і распаўсюджвалі літургічныя кнігі. У XVII стагоддзі пры манастыры дзейнічала царкоўная школа. У XV і XVIII стагоддзях манастыр быў спалены і заставаўся ў заняпадзе да 1890 года. У 1891 годзе Боцеўградскі майстар Вуна Маркаў пабудаваў на старым падмурку невялічкую царкву. У манастыры адрадзілася манастырскае жыццё: спачатку у ім жылі манахі-мужчыны, а з 1937 года ён становіцца жаночым, на чале з ігуменняй маці Касіянай. У наш час дзейнічае.

Архітэктура
-----------

Манастыр з'яўляецца комплесам з царквы, жылых і гаспадарчых пабудоў. Манастырская царква — аднанефавая, аднаапсідная, бяскупальная, з унутраным і вонкавым прытворам, над якім узвышаецца капліца. У адным з жылых будынкаў пазней была пабудавана капліца ў гонар святога Клімента Охрыдскага. У непасрэднай блізкасці ад манастыра, на правым беразе ракі, знаходзіцца манастырская мінеральная крыніца. Над манастыром узвышаецца востры пік, на якім знаходзяцца рэшткі крэпасці Градзішце (Чэшкаўград).

У наш час манастыр абвешчаны помнікам культуры.

Спасылкі
--------

* **Врачешски манасцир** — bulgariamonasteries.com
**Урангельскі палац** — палац, размешчаны ў Стакгольме на востраве Рыдэрхольмен. З 1756 года ў ім размешчаны Апеляцыйны суд. Палац быў рэзідэнцыяй каралёў ў 1697–1754 гадах.

Гісторія
--------

Урангельскі палац у альбоме «Швецыя старажытная і сучасная» (XVII ст.)
Паўднёвая вежа была часткай абарончых умацаванняў пабудаваных у часы праўлення  Густава Вазы ў 1530-х гадах. Прыкладна 1630 годзе вакол яе пабудавалі палац Ларса Эрыксана Спарэ, шведскага кіраўніка. З 1652 па 1670 архітэктар Нікадэмус Тэсін перапраектаваў і пашырыў замак па замове графа  Карла Густава Урангеля. Пасля пажару 1693 года палац нанова адбудавалі і пашырылі. Праз некалькі гадоў у пажары быў знішчаны каралеўская палац, таму ў 1697 годзе Урангельскі палац стаў рэзідэнцыяй манарха дзяржавы да 1754, калі быў завершаны Стакгольмскі Каралеўскі палац.

Літаратура
----------

* Ohlsson, Martin A. (1951). "Wrangelska palatset". Stormaktstidens privatpalats i Stockholm: med en utblick över följande sekler. Stockholm: Forum. Libris 796716

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Урангельскі палац на Вікісховішчы |

* Wrangelska palatset Архівавана 15 мая 2011.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Топаль (значэнні).
ПУ з транспартна-пускавым кантэйнерам комплексу «Топаль-М» на Цвярской вуліцы Масквы падчас рэпетыцыі парада 9 мая. 2010 год.
**РТ-2ПМ2 «Топаль-М»** (індэкс ГРАУ — **15П065** (шахтавы) і **15П165** (рухомы), па дамове СНУ — **РС-12М2**, па класіфікацыі НАТА — **SS-27 Sickle B**, у перакладзе — *Серп Б*) — расійскі ракетны комплекс стратэгічнага прызначэння з МБР 15Ж65 (**15Ж55** — РГРК), распрацаваны ў канцы 1980-х — пачатку 1990-х гадоў на базе комплексу РТ-2ПМ «Топаль». Першая МБР, распрацоўка якой была завершана ў Расіі пасля распаду СССР.

У шахтавым варыянце базавання прынятая на ўзбраенне ў 2000 годзе. У наступным дзесяцігоддзі «Топаль-М» павінна была стаць асновай узбраення ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння.

У 2011 годзе МА РФ адмовілася ад далейшых закупак ракетных комплексаў на карысць далейшага разгортвання МБР РС-24 «Ярс».

Зноскі
------

1. ↑  Стратегические ракетные комплексы наземного базирования / Под ред. Шевченко С. Н.. — М.: Военный парад, 2007. — 248 с. — ISBN 5-902975-12-3.
2. ↑  Самойлов Г. Е. и др. Гвардейская ордена Кутузова II-ой степени ракетная дивизия / Под общ. ред.: И. Р. Фазлетдинова. — Тейково: СТЭЛС-дизайн, 2008. — С. 41.
3. ↑  SS-27 Sickle B
4. ↑  Межконтинентальная баллистическая ракета РТ-2ПМ2, унифицированная для шахтного и мобильного вариантов базирования
5. ↑  «Тополь-М»: история создания и перспективы (руск.).  Ракетная техника. Праверана 17 верасня 2017.
6. ↑  Lenta.ru: Оружие: Новосибирские ракетчики начнут перевооружаться на «Ярсы» в 2012 году
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зазуля.
**Аляксандр Іванавіч Зазуля** (9 ліпеня 1965, в. Гайкоўка, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 9 ліпеня 1965 года ў в. Гайкоўка Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, правазнаўства; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання.

Служыў у радах Савецкай Арміі. Працаваў электрамеханікам на чыгунцы на ст. Жабінка Брэсцкай вобласці; слесарам КВПіА ПТФ у г. Кобрыне; першым сакратаром Кобрынскага гарадскога камітэта ЛКСМБ; загадчыкам аддзела гандлю, інспектарам па справах моладзі, юрыстам Кобрынскага гарадскога выканаўчага камітэта Брэсцкай вобласці; у фірме «Факторыя»; дырэктарам ЗАТ «Аптымалсэрвіс» у г. Кобрыне.

З’яўляўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання, быў намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце.

З 2012 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання. У 2013—2018 гадах — старшыня Кобрынскага райвыканкама.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалямі «За баявыя заслугі», «Воіну-інтэрнацыяналісту ад удзячнага афганскага народа», «15 гадоў вываду савецкіх войск з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан», «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «У памяць 10-годдзя вываду савецкіх войск з Афганістана», «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «70 гадоў Узброеным Сілам СССР», «90 год Узброеным Сілам Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае сына і дачку.

Зноскі
------

1. 1 2

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
**Дубільныя рэчывы**, або **дубільнікі** — рэчывы, якія выкарыстоўваюць для дублення скуры і футра. Паводле хімічнай прыроды адрозніваюць мінеральныя і арганічныя.

Мінеральныя дубільныя рэчывы — солі хрому, алюмінію, цырконію, жалеза, тытану і інш. Выкарыстоўваюць пераважна злучэнні Cr(III) (хромавае дубленне), у аснове гідраксасолі, напрыклад, гідраксід-сульфат CrOHSO4, ці камбінацыі іх з інш. дубільнікамі. Злучэнні цырконію, напрыклад, сульфатацырканат натрыю Na4Zr(SO4)4, павышаюць вода- і зносаўстойлівасць скуры, робяць гладкім і шчыльным вонкавы бок.

Арганічныя дубільныя рэчывы падзяляюцца на простыя — альдэгіды, напрыклад, фармальдэгід, глутаравы альдэгід; тлушчы рыб і марскіх жывёл (ворвань), і складаныя — раслінныя рэчывы (таніны), сінтэтычныя дубільныя рэчывы і палімеры. Ворвані выкарыстоўваюць для вырабу натуральнай замшы (тлушчавае дубленне). Таніны атрымліваюць у выглядзе водных экстрактаў з кары, драўніны, лісця і пладоў некаторых раслін, напрыклад, дуба, вярбы, елкі, лістоўніцы, бадану і інш. Чыста танінавае дубленне выкарыстоўваюць рэдка з-за працягласці працэсу. Замяняюць таніны і паскараюць працэс дублення сінтэтычныя дубільныя рэчывы, напрыклад, прадукты полікандэнсацыі рэзарцыну з фармальдэгідам. Палімерныя дубільнікі, напрыклад, нізкамалекулярныя метылметакрылат і этылакрылат, карбаміда-  (руск.) (бел. меламана-, фенолфармальдэгідныя смолы  (руск.) (бел. і інш.). У камбінацыі з іншымі дубільнымі рэчывамі дазваляюць вырабляць скуры з паніжанай водапранікальнасцю.

Літаратура
----------

* Дубільныя рэчывы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4137333-9 |
**Дубі́льныя раслі́ны** — расліны, якія маюць дубільныя рэчывы (таніны) у колькасцях, дастатковых для прамысловага атрымання дубільных экстрактаў. Падзяляюцца на высока- (больш за 20 %), сярэдне- (12—20 %) і нізкатанінныя (менш як 12 %). 

Па месцы канцэнтрацыі танінаў у расліне адрозніваюць дубільныя расліны: коравыя — дуб, елка, лістоўніца, вярба; лісцевыя — скумпія, бадан, герані, вятроўнік; драўнінныя — дуб, каштан; пладовыя — дуб; каранёвыя — драсён, шчаўе, рэвень; галавыя — дуб, вярба і інш.

На Беларусі асноўныя дубільныя расліны — дуб (у кары і драўніне 5—15 % танінаў, выкарыстоўваецца ў дубільна-экстрактавай прамысловасці), елка, розныя віды вербаў і інш.

Літаратура
----------

* Дубільныя рэчывы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Дубі́льныя раслі́ны // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 289. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
**Халупнікі** (польск.: chałupnik) − катэгорыя залежных сялян і гарадской бядноты ў Польшчы, Вялікім Княстве Літоўскім і Аўстра-Венгерскай імперыі ў XVI—XIX стст. Назва паходзіць ад польскай назвы хаты − халупы .

Узнікненне халупнікаў, іх існаванне
-----------------------------------

Адзінага сялянскага саслоўя ў Польшчы і Вялікім Княстве Літоўскім не існавала, было некалькі саслоўных груп − халупнікі, бабылі, кутнікі, каморнікі, — малазямельныя і зусім беззямельныя сяляне, вымушаныя зарабляць на жыццё рознага роду промысламі, рамяством, наёмнай працай на чужой зямлі. Халупнікі з’явіліся пасля Уставы на валокі 1557 года, выдадзенай каралём Жыгімонтам II Аўгустам, калі многія сяляне страцілі зямлю і засталіся толькі з уласнай хатай (халупай) і невялікім зямельным надзелам да 3 моргаў (прыблізна 2,13 гектара).

Маёмасць халупнікаў складалася з халупы і некалькіх дробных жывёл. Халупнікі не адпрацоўвалі паншчыну і не плацілі чынш, але плацілі пану пасядзінкі за пражыванне на яго зямлі: 2-4 злотых. У агульнай структуры насельніцтва колькасць халупнікаў у другой палове XVI стагоддзя была нязначнай − вагалася ад 2 да 5 %. У далейшым колькасць халупнікаў расла, і ў сярэдзіне XIX стагоддзя яны ўжо займалі ад 7 да 24 % хатніх гаспадарак у сёлах Украіны. Малазямельныя халупнікі ў XVII стагоддзі зліліся з цяглымі сялянамі, і ўжо сталі адбываць пешую паншчыну — 25 дзён у годзе, і іншыя павіннасці. Пасля скасавання паншчыны, у цэлым халупнікі не атрымлівалі зямлі, застаючыся сельскагаспадарчымі працаўнікамі ці адыходзілі ў гарады.

Зноскі
------

1. ↑  Słownik Języka Polskiego XVII i 1. połowy XVIII wieku Архівавана 4 сакавіка 2016. Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego
2. ↑  *Доўнар А.* Сялянства // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 67—71. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
3. ↑  Пичета В. И. Аграрная реформа Сигизмунда-Августа. — С. 183—184.
4. ↑  Халупники // *Белорусская ССР. Краткая энциклопедия*. — Мн.: БелЭн, 1979. — Т. 1. — С. 712.
5. ↑  Тимочко Н. А. Економічна історія України: Навч. посіб. — К.: КНЕУ, 2005. — 204 с. ISBN 966-574-759-2
6. ↑  *Гурбик А. А.* Халупники. — К.: Наукова думка, 2013. — Т. 10. — С. 343. — ISBN 978-966-00-1359-9.

Літаратура
----------

* Рембовский А. История и значение чиншевого владения в Западном крае. − СПб. 1886. С. 156.
* Похилевич Д. Л. Крестьяне Белоруссии и Литвы в XVI—XVIII в. ― Львов, 1957. С. 179.
* Голубеў В. Ф. Сялянскае землеўладанне и землекарыстанне на Беларусі XVI—XVIII ст. ― Мн. 1992. С. 175.
* Бойко І. Д. Селянство України в другій половині XVI — першій половині XVII ст. − К. 1963. С. 332.
* Jawor G. Ludność chłopska i społeczności wiejskie w województwie lubelskim w późnym średniowieczu (schyłek XIV — początek XVI wieku). − Lublin, 1991. S. 174.
**Гарацый Слізнарт** (англ.: Horace Slughorn) — чыстакроўны чараўнік, выкладчык зеллеварэння ў Хогвартсе ў шостай кнізе. Вучыў Снейпа і Лілі. Разумны, станоўчы, выступае супраць цёмных сіл. Патронус — залатая рыбка.

Гары Потэр і Прынц-паўкроўка
----------------------------

Дамблдар з дапамогай Гары Потэра угаворвае Слізнарта вярнуцца ў Хогвартс і прыступіць да выкладання. Перад пачаткам вучобы Слізнарт, як ён гэта рабіў у мінулыя гады, збірае "Клуб Смаўжоў", які складаецца з дзяцей найбольш уплывовых бацькоў, знакамітасцей, адораных студэнтаў.

Пазней апыняецца, што запрашэнне Слізнарта ў Хогвартс мае сувязь з перамогай над Валдэмортам. Слізнарт працаваў выкладчыкам зеллеварэння ў гады вучобы Валдэморта. Інфармацыю пра хоркруксы (вызначэнне паняцця "хоркрукс") Том Рэдл атрымаў ад Гарацыя.

Дамблдар атрымаў ад Слізнарта ўспамін, дзе гэты факт быў утоены, паколькі Гарацый сарамаціўся гэтага ўспаміну. Аднак Гары ўдалося пераканаць Слізнарта перадаць сапраўдны, не выпраўлены, успамін, пасля чаго Дамблдор канчаткова вызначыўся ў задачах барацьбы, даведаўся, што для перамогі неабходна знайсці і знішчыць шэсць часціц душы Цёмнага Лорда.

У канцы, пасля ўцёкаў Северуса Снэйпа, быў прызначаны Мінервай МакГонагал дэканам Слізерына.

Гары Потэр і Дары Смерці
------------------------

Застаўся выкладаць у Хогвартсе падчас панавання Валдэморта. У канцы, быўшы пастаўлены перад выбарам, здолеў прыняць правільнае рашэнне і прыняў удзел у стычцы з. Валдэмортам разам з Мінервай Мак-Гонагал і Кінгслі Брустверам.

| ⛭Чарадзейны свет «Гары Потэра» |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ***Філасофскі камень*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Таемная зала*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Вязень Азкабана*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Кубак агню*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Ордэн Фенікса*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Прынц-паўкроўка*** ФільмГульняСаўндтрэк | ***Дары Смерці*** |
| Фільм IГульня IСаўндтрэк I | Фільм IIГульня IIСаўндтрэк II |

 |
| Звязаныя кнігі | 
* Перадгісторыя
* Фантастычныя звяры і дзе іх знайсці (фільм
* Злачынствы Грындэльвальда
* Таямніцы Дамблдора)
* Квідыч са старажытнасці да нашых дзён
* Казкі барда Бідля

 |
| Асобныя гульні | 
* Lego Creator: Harry Potter (дылогія)
* Lego Гары Потэр: 1-4 гады
* Lego Гары Потэр: 5-7 гады
* Чэмпіянат свету па квідычы
* Урокі магіі
* Гары Потэр для Kinect

 |
| Персанажы | 
* **Гары Потэр**
* **Герміёна Грэйнджэр**
* **Рон Уізлі**
* Альбус Дамблдор
* Мінерва Макгонагал
* Северус Снэйп
* Валдэморт
* Рубеус Хагрыд
* Драка Малфой
* Квірынус Квірэл  *Спіс асноўных персанажаў*

 |
| Арганізацыі | 
* Арганізацыі свету Гары ПотэраХогвартс (Грыфіндор
* Слізэрын
* Рэйвенкло
* Хафлпаф)
* Міністэрства магіі
* Ордэн Фенікса
* Смерцежэры
* Армія Дамблдора

 |
| Іншае | 
* Чарадзейныя прадметы
* Чароўныя істоты
* Спіс заклінанняў
* Магія
* Маглы
* Лакацыі
* Квідыч
* Калекцыйная картачная гульня
* Канструктар LEGO
* Тэматычны парк
* Pottermore
* Спіс фільмаў
* Пародыі на серыю раманаў

 |
| 
* Дж. К. Роўлінг
* Warner Bros.
* Bloomsbury
* Electronic Arts

 |
**Хальмстад** (шведск.: Halmstad) — горад на паўднёвым захадзе Швецыі, у лене Халанд, у аднайменнай правінцыі, цэнтр аднайменнай камуны і яе найбуйнейшы горад. Насельніцтва 58 577 чалавек (2010). Порт пры ўпадзенні ракі Нісан у Лахольмскую бухту.

Гісторыя
--------

Хальмстад узнік у X стагоддзі — XI стагоддзі, аб чым сведчаць знаходкі ў раёне руінаў царквы Эўрабю. Аднак першыя згадкі адносяцца толькі да 1231, у т.зв. Земляной кнізе дацкага караля Вальдэмара. Першы гарадскі прывілей Хальмстаду датуецца 1307 годам. У XIII стагоддзі дамініканцы заснавалі тут кляштар, а ў XV стагоддзі была пабудавана царква Святога Мікалая, якая сёння з'яўляецца найстарэйшым будынкам горада. У канцы XV стагоддзя ў горадзе з'явіліся і францысканцы, аднак ужо ў 1530-я гады абодва ордэны спынілі сваё існаванне ў горадзе ў сувязі з Рэфармацыяй. У 1534 годзе Хальмстад быў узяты ў аблогу шведамі (да сярэдзіны XVII стагоддзя ўвесь поўдзень і паўднёвы захад сучаснай Швецыі быў дацкім). У 1598—1605 гадах па загадзе дацкага караля Крысціяна IV у Хальмстадзе былі пабудаваны новыя абарончыя збудаванні: фартыфікацыя з чатырма брамамі, шасцю бастыёнамі і двума месцамі зручнымі для размяшчэння гармат. У 1645 годзе, як вынік Бромсебрускага міру, Халанд адыходзіць да Швецыі, а ўжо праз 13 гадоў, у Роськіле яна канчаткова замацавала за сабою гэтыя тэрыторыі. Падчас Сконскай вайны, у 1676 годзе пад Хальмстадам адбылася бітва паміж шведамі і датчанамі. У 1678 годзе ў горадзе збіраўся шведскі рыксдаг. У 1734 годзе большая частка гарадскіх умацаванняў была знішчана. З 1823 года адбываецца індустрыялізацыя горада. У 1837—1840 быў перабудаваны порт, што спрыяла развіццю горада. У канцы XIX стагоддзя Хальмстад хутка расце, а з пачатку XX стагоддзя зноў становіцца важным гарнізонным горадам. У 1931 годзе ў горадзе мелі месца сутыкненні паміж партовымі рабочымі і работадаўцамі. У 1956 годзе быў пабудаваны Замкавы мост (шведск.: Slottsbron).

Славутасці
----------

* Руіны царквы ў раёне Эўрэбю (XII стагоддзе)
* Царква Святога Мікалая (XV стагоддзе)
* Замак (пачатак XVII стагоддзя)
* Паўночная брама (шведск.: Norre Port, 1601 год)
* Фантан «Еўропа і бык» Карла Мілеса (1926)
* Халандскі (т.б. Халанда) Музей мастацтваў
* Парк Пікаса

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Карл Аксель Магнус Ліндман — шведскі батанік

Галерэя
-------

* Фантан «Еўропа і бык» Карла МілесаФантан «Еўропа і бык» Карла Мілеса
* Паўночная брамаПаўночная брама
* Царква Святога МікалаяЦарква Святога Мікалая
* Руіны сярэдневяковай царквы ў ЭўрабюРуіны сярэдневяковай царквы ў Эўрабю
* Хальмстадскі замакХальмстадскі замак
* Фахверкавы Мельгрэнскі домФахверкавы Мельгрэнскі дом
* Заходні пляж (на заднім плане: порт)Заходні пляж (на заднім плане: порт)
* Парк НорэкатспаркПарк Норэкатспарк
* Гарадская бібліятэкаГарадская бібліятэка

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Хальмстад

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11960261v · GND: 4200382-9 · NKC: ge1086679 · LIBRIS: 147490 · VIAF: 236415712 |