У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Германія.
Старажытная Германія і Рымская імперыя пры Тыберыі.
**Германія** (лац.: Germania) — тэрмін, якім Гай Юлій Цэзар (у «Запісках пра Гальскую вайну») і Карнелій Тацыт (у трактаце «Пра паходжанне германцаў») пазначалі вобласць пражывання старажытных германцаў (арыентыровачна паміж Маасам і Нёманам). Гэты лацінскі тапонім стаў пазней назвай найбуйнейшай краіны Цэнтральнай Еўропы.

Першыя спробы раманізацыі распачаў Юлій Цэзар, які прасунуўся ў даліну ракі Мёзы, а пазней, фарсіраваўшы Рэйн, — да Рура. Да 16 да н.э. Германія была часткай правінцыі Калматая Галія (*Gallia Comata*). У 12 да н.э. была распачата маштабная германская кампанія Нерона Клаўдзія Друза, які атрымаў тытул Германіка. Межы імперыі былі пашыраны да Альбіса (Эльбы) і да 9 да н.э. большасць плямёнаў былі заваяваны. Яго справу працягнуў Тыберый. Аўгуст, натхнёны гэтай дзейнасцю, жадаў стварыць Вялікую Германію (*Germania Magna*) паміж Альбісам і Рэнам (Рэйнам), аднак шэраг плямёнаў працягвалі змагацца супраць прысваення іх тэрыторыі статусу правінцыі.

У 16-13 да н.э. у Бельгійскай Галіі (*Gallia Belgica*) былі створаны ваенныя зоны Ніжняя (*Inferior*) і Верхняя (*Superior*) Германія. Да 83/84 г. калі Даміцыян пераўтварыў зоны ў самастойныя правінцыі, фармальна камандзіры армій на Ніжнім і Сярэднім Рэйне падпарадкоўваліся пракуратару Бельгійскай Галіі. Натуральнай мяжой паміж дзвюма абласцямі стаў Рэйн, пераўтвораны ў добра ўмацаваную мяжу (лімес). Рэйнская мяжа была адной з самых нестабільных у імперыі, таму Рым трымаў там моцныя гарнізоны. Аднак прыблізна з 103 г. і да канца IV ст. яе сталі абараняць усяго 2 легіёны — *I Minervia* у Боне і *VI Victrix* у Кастры Ветэры, якія пазней сталі вядомыя як «exercitus Germanicus Inferior» (*EXEGERINF*) — «ніжнегерманскае войска». Каля 400 г. Стыліхон перавёў амаль увесь гарнізон у Італію і ў Германіі засталіся толькі невялікія падраздзяленні.

Кіраванне
---------

Абедзве правінцыі былі імператарскімі і кіраваліся прапрэтарскім легатам. Адміністрацыйнымі цэнтрамі Верхняй Германіі былі сталіца, Калонія Агрыпіны (Кёльн), Форум Адрыяна, Навіямаг і Калонія Ульпія Траяна, а таксама галоўны горад саюзных Рыму фрызіявонаў Гануэнта. Галоўным горадам Ніжняй Германіі быў Маганцыяк (Майнц).

Эканоміка
---------

Большасць карэнных германцаў былі земляробамі, але былі таксама і жывёлагадоўцы-пастухі, галоўным чынам на ўзбярэжжы Паўночнага мора. Уздоўж узбярэжжа былі пасёлкі рыбакоў. Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі былі пшаніца, ячмень, авёс і жыта, на экспарт у Рым ішлі ў прыватнасці бурштын, дубленая скура і рабыні. Самімі рымлянамі была ўведзена новая тэхналогія па здабычы цынку, у рэйнскай даліне здабывалася першасортная ганчарная гліна.

Спасылкі
--------

* інфармацыя пра Ніжнюю Германію Архівавана 8 мая 2017.
* Храналогія рымска-германскіх канфліктаў Архівавана 22 ліпеня 2011.
* Рымская адміністрацыя Верхняй і Ніжняй Германіі Архівавана 28 сакавіка 2006.
* Гарнізоны Верхняй Германіі Архівавана 5 красавіка 2005.

|  Германія ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | 

|  |  |
| --- | --- |
| Храналогія | Дагістарычная Германія · Старажытная Германія · Франкская імперыя · Усходне-Франкскае каралеўства · Свяшчэнная Рымская імперыя · Рэйнскі саюз · Германскі саюз · Паўночнагерманскі саюз · Германская імперыя · Веймарская рэспубліка · Трэці рэйх · ФРГ · ГДР |
| Войны | Трыццацігадовая вайна · Аўстра-пруская вайна 1866 · Франка-пруская вайна · Першая сусветная вайна · Другая сусветная вайна |
| Кіраўнікі | Кіраўнікі Германіі |

 |  |
| Сімвалы | Герб • Сцяг • Гімн |
| Палітыка | Канстытуцыя • Парламент • Знешняя палітыка |
| Узброеныя сілы | Ваенна-марскія сілы · Паветраныя сілы · Сухапутныя войскі · Аб’яднаныя сілы забеспячэння · Медыка-санітарная служба |
| Эканоміка | Валюта • Прамысловасць • Энергетыка • Турызм (≛ сусветная спадчына) • Сельская гаспадарка • Транспарт • Пошта (гісторыя і маркі) |
| Геаграфія | Сталіца • Адміністрацыйны падзел • Гарады • Землі |
| Грамадства | Насельніцтва • Мовы • Навука • Адукацыя • Спорт • Рэлігія |
| Культура | Літаратура • Мастацтва • Кінематограф • Кухня • Музыка • Святы |