Абраз Святы Ілья з мячом, 1668
**Ілья** або **Ілля** — прарок, прылічаны да святых.

Паводле біблейскага падання, нарадзіўся ў галілейскім горадзе Фесві і быў начальнікам таварыства сыноў прароцкіх. Ілья паказаны грозным выкрывальнікам бязбожнага ідалапаклонства ў часы валадарства ізраільскага цара Ахава і яго жонкі Іезавіліі. Паводле Бібліі, Ілья, надзелены ад Бога дарам празарліўства, прадказаў трохгадовую засуху і голад у Ізраільскім царстве, але самога Ілью Бог цудоўным чынам пазбавіў голаду, пасяліўшы яго каля ручая, куды вароны насілі хлеб і мяса, а пасля яго карміла набожная ўдава са сваіх мізэрных, але невычэрпных, па волі Бога, харчовых запасаў. Ва ўдзячнасць за гэта Ілья сваімі малітвамі ажывіў яе паміраючага сына. Пазней, калі Ілья вымушаны быў ратавацца ўцёкамі ад праследаванняў царыцы Іезавіліі, у пустыні яго не пакідалі анёлы і забяспечвалі ежай.

Тады ж за сваю непахісную вернасць Богу ён на гары Харыў быў удастоены гонару весці непасрэдна з самім Усявышнім гутарку і слухаць яго настаўленні. Нарэшце, пры пераходзе праз Іардан Бог у прысутнасці прарока Елісея за верную службу ўзяў Ілью яшчэ пры жыцці на неба на вогненнай калясніцы. У такім арэоле паўстае вобраз Ільі-прарока са старонак біблейскіх кніг.

Рымска-Каталіцкая Царква шануе яго памяць 20 ліпеня, Праваслаўная — 2 жніўня.

У беларускай культуры
---------------------

У беларусаў лічыцца, што ў Дзень прарока Ільі забаронена купацца. Гэтая забарона тлумачыцца тым, што Ілья-прарок ездзіць на конях па небе. Ад хуткага бегу адзін з коней губляе падкову, якая падае ў ваду, і тая адразу становіцца халоднай. Ад прарока Ільі, па народных вераваннях, залежаць росы, дажджы, град і засуха.

Беларуская прымаўка «Ілья наробіць гнілля» азначае, што з гэтага дня звычайна ідуць дажджы, ад якіх гніюць хлеб і сена ў полі.

Зноскі
------

1. 1 2  Слоўнік асабовых уласных імён…
2. 1 2  Скарына Ф. Творы:… С. 146—147.
3. ↑  Васілевіч У. Ілля… С. 205.
4. 1 2  Каталіцкі медальён

Літаратура
----------

* Васілевіч У. Ілля // Беларуская міфалогія: энцыклапедычны слоўнік. — Мн.: «Беларусь», 2004. — 592 с. ISBN 985-01-0473-2
* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 146—147. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.
* Слоўнік асабовых уласных імён / НАН Беларусі, Ін-т мовазнаўства ім. Я. Коласа. Уклад. М. Р. Суднік; навук. рэд. А. А. Лукашанец. — 2-е выд. выпр. і дапр. — Мн.: Беларуская навука, 2005. — 174, [1] с. — ISBN 985-08-0648-6

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ілья (прарок)

| ⛭Біблейскія прарокі |
| --- |
| Прарокі ў Пяцікніжжы | 
* Ной
* Евер
* Валаам
* Іоў
* Аўрам
* Сара
* Ісак
* Якаў
* Майсей
* Аарон
* Марыя
* Ісус Навін
* Фінеес

 |
| Прарокі ў Эпоху Судзяў і аб’яднанага царства | 
* Дэвора
* Ілій
* Ганна
* Самуіл
* Давід
* Саламон
* Гад
* Нафан
* Ахія Сіламлянін

 |
| Пісьмовыя прарокі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Вялікія прарокі | 
* Езекііль
* Ерамія
* Ісая
* Данііл

 |
| Меншыя прарокі | 
* Авакум
* Агей
* Амос
* Асія
* Аўдзей
* Захарыя
* Іаіль
* Іона
* Малахія
* Міхей
* Навум
* Сафоній

 |

 |
| Іншыя прарокі Ізраіля і Іўдзеі | 
* Самей
* Ілья
* Елісей
* Алдама

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis · Даведка РІА |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11944721j · GND: 118529811 · LCCN: n80144651 · NKC: jn20000700479 · VIAF: 83461902 |