**Mk VI** (англ.: Light Tank Mk VI) — брытанскі лёгкі танк 1930-х гадоў. Па савецкай класіфікацыі адносіўся да малых танкаў. Апошняя і самая цяжкая мадэль у лінейцы даваенных лёгкіх танкаў Вялікабрытаніі. Вырабляўся серыйна ў 1936—1940 гадах, агулам было выпушчана 1285 Mk VI у розных варыянтах. Падчас Другой сусветнай вайны гэтыя танкі абмежавана выкарыстоўваліся брытанскімі войскамі ў баях аж да 1942 года, некаторая іх колькасць таксама была прададзена іншым краінам.

Гісторыя распрацоўкі
--------------------

Лёгкі танк Mk VI быў шостым у лінейцы лёгкіх танкаў, пабудаваных Vickers-Armstrongs для брытанскай арміі ў міжваенны перыяд. Кампанія дабілася стандартызацыі з іх папярэднімі пяццю мадэлямі, і Mark VI быў ідэнтычны ва ўсіх, акрамя некалькіх адносінах. Вежа, якая была пашырана ў Mk V да трох чалавек экіпажа, была пашырана, каб даць месца ў сваім тыле для бесправаднога набору. Маса танка была павялічана да 10 800 фунтаў (4900 кг), які, хоць і стаў цяжэй, чым папярэднія мадэлі, фактычна палепшыў свае характарыстыкі кіравальнасці, а таксама атрымаў рухавік у 88 конскіх сіл (66 кВт), які павялічыў максімальную хуткасць да 35 міль у гадзіну (56 км/г). Падвеска HORSTMANN на спіральных спружынах, якая, як аказалася, была трывалай і надзейнай, але танк быў кароткім адносіна сваёй шырыні, гэта зрабіла вельмі цяжкім весці агонь падчас руху. Экіпаж Mk VI складаўся з 3 чалавек — вадзіцеля, наводчыка і камандзіра, які таксама выконваў функцыі радыста. Браня танка складала ад 4 мм да 14 мм, якая абараняла ад вінтовачных і кулямётных куль. Узбраенне складалася з 2 кулямётаў — .303-дзюймовага з водным астуджэннем і .50-дзюймовага кулямёта Vickers.

Вытворчасць Mk VI пачалася ў 1936 годзе і скончылася ў 1940. Было пабудавана 1682 танкаў Марк VI.

Гісторыя выкарыстоўвання
------------------------

Калі Mk VI ўпершыню быў выпушчаны ў 1936 годзе, Імперскі Генеральны Штаб зрабіў выснову, што танк пераўзыходзіць кожны лёгкі танк іншых дзяржаў і добра падыходзіць на ролю танка разведкі і каланіяльнай вайны. Як і многія з яго папярэднікаў, Mark VI выкарыстоўваўся ў брытанскай арміі для выканання паліцэйскіх абавязкаў у Брытанскай Індыі і іншых калоніях Брытанскай імперыі. Калі брытанскі ўрад пачаў працэс пераўзбраення арміі ў 1937 годзе, Mk VI быў адзіны танк, з якім ваеннае міністэрства было гатова прыступіць да вытворчасці, бо развіццё сярэдніх танкаў для войска складала сур'ёзныя праблемы пасля адмены прапанаванага «Sixteen Tonner» сярэдняга танка ў 1932 годзе з-за вялікага кошту, а больш танныя мадэлі былі толькі ў прататыпах з шэрагам механічных праблем. У выніку, калі пачалася Другая сусветная вайна ў верасні 1939 года, пераважная большасць танкаў, даступных для брытанскай арміі былі Mk VI; мелася 1002 лёгкіх танкаў Mk VI, 79 крэйсерскіх танкаў Mk I і Mk II і 67 пяхотных танкаў Mk I. З гэтых танкаў, толькі 196 лёгкіх танкаў і 50 пяхотных танкаў былі ў выкарыстанні аператыўных падраздзяленняў арміі.

Калі Бітва за Францыю пачалася ў траўні 1940 года, большасць танкаў, якімі валодалі брытанскія экспедыцыйныя сілы былі варыянты Марк VI. Сем аддзелаў кавалерыйскіх палкоў Каралеўскага танкавага корпуса — галоўных браніраваных фарміраванняў Брытанскіх Экспедыцыйных Войскаў, мелі 28 Mk VI. 1-я бранятанкавая дывізія, падраздзяленні якой высадзіліся ў Францыі ў красавіку, мелі 257 танкаў, з якіх вялікая колькасць былі Mk VIB і Mk VIC. Трэці Каралеўскі танкавы полк, які з'яўляўся часткай Трэцяй Бранятанкавай брыгады, валодаў 21 лёгкім танкам Марк VI.

Мк VIB быў таксама выкарыстаны ў Паўночнай Афрыцы ў кампаніі супраць італьянцаў у канцы 1940 года ў складзе 3-га гусарскага палка і 7-й бранятанкавай дывізіі. У канцы 1940 года брытанцы мелі 200 лёгкіх танкаў (меркавана Mk VIB) разам з 75 сярэднімі танкамі (A9, A10, A13) і 45 танкамі «Мацільда». 7-я бранятанкавая дывізія пакінула 100 танкаў 3 студзеня 1941 года і 120 танкаў 21 студзеня далёка ў тыле, дзе яны збіралі раскіданыя італьянскія войскі, часам пры падтрымцы асноўных танкаў Cruiser і Мацільда ​​II. The 2nd RTR continued to battle the Italians with light tanks as late as 6 February 1941.

Будучы шырока выкарыстоўваемым брытанскай арміяй, танк удзельнічаў у некалькіх іншых важных бітвах. Мк VIB склаў значную колькасць танкаў падчас бітвы за Грэцыю ў 1941 годзе, у асноўным у складзе 4-га гусарскага палка. Дзесяць Mk VIB ваявалі ў складзе 3-й Каралеўскай Гусарыі падчас бітвы за Крыт. Таксама тры МК VIB вылучаны для Нарвежскай кампаніі, але яны былі страчаны на шляху пад час налёту нямецкай авіяцыі.

Мадыфікацыі
-----------

* **Mk VI** — базавы варыянт, 81 асобнік.
* **Mk VIA** — малаважныя змены камандзірскай вежкі і хадавой часткі, 115 асобнікаў.
* **Mk VIB** — малаважныя змены ў браніраванні і кранштэйн для мацавання дадатковага зенітнага 7,7-мм кулямёта.
* **Mk VI Індыйскі варыянт** (англ.: Mk VI India Pattern) — 60 Mk VIA і 43 MK VIB без камандзірскай вежкі, прызначаныя для пастаўкі індыйскім войскам.
* **Mk VIC** — 12,7-мм і 7,7-мм кулямёты заменены на 15-мм і 7,92-мм кулямёты Besa, 129 асобнікаў.

Знаходзіўся на ўзбраенні
------------------------

* Сцяг Вялікабрытаніі Вялікабрытанія
* Сцяг Індыі Індыя — 103 танкі.
* Сцяг Егіпта Егіпет — 70 танкаў.
* Сцяг Канады Канада — 24 танкі.
* Сцяг Турцыі Турцыя — 13 танкаў.
* Сцяг Паўднёва-Афрыканскага Саюза Паўднёва-Афрыканскі Саюз
* Сцяг Аўстраліі Аўстралія
* Сцяг Ірака Ірак — 1 танк.

Фотаздымкі
----------

* Лёгкі танк Mk.VIA Каралеўскай Гусарыі.Лёгкі танк Mk.VIA Каралеўскай Гусарыі.
* Лёгкі танк AA Mk I.Лёгкі танк AA Mk I.
* Лёгкі танк Mk VIBЛёгкі танк Mk VIB
* Лёгкі танк Mk VIC 27 траўня 1940 года ў сектары на Соме.Лёгкі танк Mk VIC 27 траўня 1940 года ў сектары на Соме.
* Лёгкія танкі Vikers перасякаюць пустэльню, 1940Лёгкія танкі Vikers перасякаюць пустэльню, 1940

Зноскі
------

1. ↑  Chamberlain & Ellis, p. 21
2. ↑
3. 1 2  Harris, p. 275
4. ↑  Bishop, p. 23
5. ↑  Harris, p. 303
6. ↑  Fletcher, p. 19
7. ↑  Fletcher, p. 27
8. ↑  *Simon Rees*. Volleyed and thundered: France 1940 **(нявызн.)**.  Historicaleye.com. Праверана 5 снежня 2008.
9. ↑  Delaforce, p. 25
10. ↑  Macksey, p. 59
11. ↑  Macksey, p. 109
12. ↑  Macksey, p. 149

Літаратура
----------

* *Барятинский М.* Бронетанковая техника Великобритании 1939—1945. — М.: Моделист-конструктор, 1996. — (Бронеколлекция № 4 / 1996).

Спасылкі
--------

* Britain’s Light Tank Mk VI, Mk VIA, Mk VIB, Mk VIC **(нявызн.)**. *World War II Vehicles*. Архівавана з першакрыніцы 1 сакавіка 2012. Праверана 6 лютага 2013.