recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ляхавіцкі сельсавет.
 
**Ля́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Ляхавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Нарэйкаўскі 1-шы сельсавет** у складзе Койданаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Нарэйкі. 18 снежня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ляхавічы, сельсавет перайменаваны ў Ляхавіцкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Койданаўскім раёне БССР. З 25 ліпеня 1931 года **Ляхавіцкі нацыянальны польскі сельсавет**. З 23 сакавіка 1932 года ў Койданаўскім нацыянальным польскім раёне. З 29 чэрвеня 1932 года ў складзе Дзяржынскага раёна. З 31 ліпеня 1937 года ў складзе Мінскага раёна. 23 жніўня 1937 года рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 4 лютага 1939 года ў складзе Дзяржынскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 18 населеных пунктаў. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Станькаўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 533 чалавекі, з іх 87,1 % — беларусы, 7,3 % — рускія, 2,1 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: вёскі Булыншчына, Бязодніца, Войтаўка 1, Войтаўка 2, Вялікая Шатаноўшчына, Вясёлы Вугал, Глухоўшчына, Леніна, Ліхачоўшчына, Ляхавічы, Малая Шатаноўшчына, Нарэйкі, Пенькавічы, Пісараўшчына, Плоскае, Рабцаўшчына, Сівожанка, Студзянка і пасёлак Сасновы Бор.

Зноскі
------

1. ↑  Белорусская ССР. Административно-территориальное деление. На 1 января 1974 года. (руск.). — Выданне 5-е. — Мн.: Беларусь, 1974. — 248 с. — 10 000 экз.
2. ↑  Решение Минского областного Совета депутатов от 30 октября 2009 г. № 219 Об изменении административно-территориального устройства Минской области Архівавана 25 кастрычніка 2020.
3. ↑  Насельніцтва населеных пунктаў Мінскай вобласці Беларусі паводле перапісу 2009 года Архівавана 29 чэрвеня 2015.  (руск.)
4. ↑  Этнічны склад насельніцтва сельсаветаў Беларусі паводле перапісу 2009 года  (руск.)

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

| ⛭**Дзяржынскі раён** |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Гарады | **Дзяржынск** • Фаніпаль |  |
| Сельсаветы | Бараўскі с/с • Дабрынёўскі с/с • Дзямідавіцкі с/с • Дзяржынскі с/с • Негарэльскі с/с • Путчынскі с/с • Станькаўскі с/с • Фаніпальскі с/с |

 |
| 

| Былыя сельсаветы |
| --- |
| Вертнікаўскі с/с • Волменскі с/с • Ляхавіцкі с/с • Рубілкаўскі с/с • Старынкаўскі с/с |

 |
**Свінні** (*Suidae*) — сямейства нежвачных парнакапытных (*Artiodactyla*), якое ўключае 8 відаў, у тым ліку адзінага еўрапейскага прадстаўніка сямейства — дзіка, які з'яўляецца прабацькам свойскай свінні. Дзіцяня свінні называецца **парсючком**.

Знешні выгляд і будова
----------------------

Для свіней характэрны кампактны целасклад і доўгая морда, якая сканчаецца голым храстковым рухомым «пятачком» — гэта прыстасаванне для разрыхлення зямлі ў пошуках корму. Іклы добра развітыя, вострыя, выгнутыя ўверх. Канечнасці чатырохпалыя; бакавыя пальцы (другі і чацвёрты) ледзь дакранаюцца зямлі. Як ва ўсіх  парнакапытных, пальцы заканчваюцца капыткамі. Валасяны покрыў рэдкі, складаецца ў асноўным з шчаціння. Страўнік просты (выключэнне — бабіруса).

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Натуральны арэал свіней ахоплівае Еўразію і Афрыку, аднак дзякуючы чалавеку хатнія свінні прысутнічаюць на ўсіх кантынентах акрамя Антарктыды і ўсюды ўтварылі збольшага здзічэлыя папуляцыі.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119650516 · LCCN: sh85129751 · Microsoft: 2781022608 · NKC: ph124555 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вайніловіч.
**Іван Вайніловіч** — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Сын Сямёна Вайніловіча і Раіны Галаўнянкі. Меў брата Стэфана.

Суддзя гродскі новагародскі. Пазней атрымаў і валодаў часткай маёнтка Шчорсы.

Сям’я
-----

Ад Івана паходзіць асобная лінія, у яго было пяць сыноў:

* Аляксандр;
* Юрый;
* Мікалай;
* Станіслаў;
* Леў Казімір.

Спасылкі
--------

* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123


| ?Іван Вайніловіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Сямён Вайніловіч[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Іван Вайніловіч |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Раіна Галаўнянка[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кардаш.
**Іван Браніслававіч Кардаш** (10 студзеня 1919, в. Захарычы, Заслаўскі раён, Мінская вобласць — 5 красавіка 1993) — беларускі гігіеніст, арганізатар аховы здароўя, кандыдат медыцынскіх навук, прафесар. Заслужаны ўрач БССР (1964).

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі медрабфак ў 1936 г. Мінскі медыцынскі інстытут (5 курсаў) і Свярдлоўскі медыцынскі інстытут у 1942 годзе. Служыў у Арміі малодшым урачом палка ў 1941 г. урачом раённай бальніцы Наркама Аховы здароўя РСФСР, 1941 г. Пасля завяршэння вучобы ў Свярдлоўскам медыцынскім інстытуце (1942) быў начальнікам медыцынскай службы партызанскай брыгады імя Кутузава, працаваў у Беларускім штабе партызанскага руху, 1942—1943 гг. Выконваў абавязкі старэйшага дзяржсанінспектара Віцебскай вобласці, 1942—1949 гг. працаваў асістэнтам кафедры мікрабіялогіі Віцебскага медыцынскага інстытута, 1947—1949 гг. намеснікам міністра аховы здароўя, 1949—1974. Абіраўся загадчыкам кафедры гігіены БелДІУУ ў 1970—1991 гг.

У 1968 г. прысвоена ступень кандыдата медыцынскіх навук, у 1976 г. вучонае званне прафесара па кафедры гігіены.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці ахопліваюць праблемы эпідэміялогіі, арганізацыі аховы здароўя, санітарна-эпідэміялагічнай справы; апублікавана 67 навуковых прац.

Узнагароджаны ордэнамі «Знак Пашаны» (1944), Чырвонага Сцяга (1945), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1961, 1966), Кастрычніцкай Рэвалюцыі і медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Кардаш, Иван Брониславович (кандидат медицинских наук ; 1919—1993)  (руск.)

Літаратура
----------

* БЭ ў 18 тамах. Т.8. Мн. 1999, С.65-66
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карскі.
**Іван Ануфрыевіч Карскі** — беларускі фалькларыст канца 19 ст. карэспандэнт Паўла Шэйна. Дзядзька знакамітага філолага Яўхіма Карскага.

Біяграфія
---------

Іван Карскі нарадзіўся ў сям'і прычотніка ў Лашы. У 1853 скончыў духоўнае вучылішча ў Жыровіцах і быў пераведзены ў семінарыю, аднак у 1855 пакінуў яе праз слабое здароўе. Да 1863 працаваў настаўнікам у Валожыне, пазней — псаломшчыкам у розных прыходах Беларусі і Літвы. Падчас перапіскі з Шэйнам, у 1886–1897, быў псаломшчыкам у Цытавянах. Запісаў з уласнай памяці і перадаў Шэйну мноства звестак аб жыцці, побыце і культуры сялян Гродзеншчыны. Матэр'ялы Карскага ўвашлі ў трохтомны збор беларускага фальклора, падрыхтаваны Шэйнам.

Зноскі
------

1. ↑  Н. В. Новиков. Павел Васильевич Шейн: книга о собирателе и издателе русского и белорусского фольклора. Минск, 1972. Сс. 179–182.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бароўка.
**Іван Бароўка** (1930 — ?) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1930 г. у Пастаўскім павеце Віленскага ваяводства (Польская Рэспубліка). У 1944 паступіў у педагагічнае вучылішча ў Паставах. Восенню 1945 г. увайшоў у падпольную арганізацыю «За Беларусь», якая вясной 1946 г. аб’ядналася з глыбоцкай арганізацыяй Саюз беларускіх патрыётаў. Арганізацыя планавала пашырэнне беларускай культуры, сярод асноўных палажэнняў праграмы СПБ былі сапраўдная беларуская дзяржаўнасць і самастойнасць, дзяржаўнасць беларускай мовы, бела-чырвона-белы сцяг і герб Пагоня. 25 сакавіка 1946 браў удзел ва ўрачыстай прысязе сяброў Пастаўскай групы СБП у вёсцы Рамелькi пад Паставамi ў хаце Міколы Асiненкi.

У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а сама канспірацыя арганізацыі была слабай. Іван Бароўка быў арыштаваны савецкімі карнымі органамі ў лютым 1947 г. На судовым працэсе ў Мінску 16—20 чэрвеня 1947 г. асуджаны да 10 гадоў папраўча-працоўных канцлагераў.

Вызвалены ў 1955 г. Далейшы лёс невядомы.

Зноскі
------

1. ↑   Біяграфія Івана Бароўкі на старонцы Леаніда Маракова

Літаратура
----------

* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн. 1997. С. 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Гл. таксама
-----------

* Саюз беларускіх патрыётаў
Цыстаскоп
**Цыстаскапія** — даследаванне мачавога пузыра з дапамогай спецыяльнай прылады — цыстаскопа, ў пусты металічны корпус якога ўмантаваная аптычная сістэма. Цыстаскоп уводзяць у мачавы пузыр праз мочаспускальны канал. Для дыягнастычнага агляду мачавога пузыра яго прамываюць праз корпус цыстаскопа, напаўняюць празрыстай дэзінфікцыйнай вадкасцю. Цыстаскапія дапамагае распазнаванню хранічнага цыстыту, туберкулёзу, камянёў, пухлін мачавога пузыра і іншых уралагічных захворванняў, а таксама запаленчых і пухлінавых захворванняў суседніх з мачавым пузыром органаў (матка і похвы ў жанчын, прадсталёвая залоза і прамая кішка у мужчын). Выкарыстанне цыстаскопаў спецыяльнай канструкцыі дазваляе праводзіць катэтэрызацыю мачаточнікаў і нырачных лаханак (з дыягнастычнай або лячэбнай мэтай), біяпсію і некаторыя аператыўныя ўмяшанні на мочавыводных шляхах і прадсталёвай залозе (напрыклад, драбненне камянёў у мачавым пузыры).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4068336-9 · Microsoft: 2778769751 |

| ⛭Віды медыцынскай эндаскапіі |
| --- |
| Стрававальная сістэма | 
* Гастраскапія (ФГДС)
* Каланаскапія (ФКС)
* Рэктараманаскапія (РРС)
* Эндаскапічная рэтраградная панкрэатахалангіяграфія (ЭРПХГ)

 |
| Дыхальная сістэма | 
* Рынаскапія
* Ларынгаскапія
* Бронхаскапія

 |
| Выдзяляльная сістэма | 
* Цыстаскапія

 |
| Жаночая палавая сістэма | 
* Кальпаскапія
* Гістэраскапія
* Фаласкапія

 |
| Пры цяжарнасці | 
* Амніяскапія
* Фетаскапія

 |
| Паражніны арганізма | 
* Лапараскапія
* Таракаскапія
* Медыястынаскапія
* Артраскапія

 |
**Нямецкі панк** ("Deutschpunk") - субсцэна і абагульняючае паняцце для разнастайных стылёвых напрамкаў унутры нямецкамоўнага панку.

Паходжанне паняцця
------------------

Паняцце "Нямецкі панк" упершыню з'явілася ў 1977 г. як загаловак чытацкага ліста, каторы панк-гурт "Male" даслаў у рэдакцыю мазычнага часопісу "Sounds", каб паскардзіцца на тое, што нямецкамоўныя панк-рэлізы ў параўнанні з англамоўнымі ігнаруюцца прэсай. Далейшае пашырэнне ў якасці пазначэння для сцэны ці музычнага суб-жанру "Нямецкі панк" знайшоў адылі ж толькі ў пачатку 1980-х гг. у сувязі з нямецкамоўным "82er-Punk Bewegung" (Панк-рухам 82-га). Паняцце з'яўляецца між іншым у рэцэнзіі на "Underground Hits 1" (1982) і EP гурта "Die Wichser" (таксама 1982).

Як дакладна азначанае паняцце магло выкарыстоўвацца найпазней з канца 1980-х гг. Сам стыль і паняцце ўспрымаліся па-рознаму. Калі ў хардкор-фанзіне "ZAP" у 1980-х гг. друкаваліся негатыўныя тэксты пра стыль і яго прыхільнікаў, то пазнейшыя фан-зіны шырока вызначалі тэрмін і абагульнялі пад ім агульна нямецкамоўным панк/хардкор, каб такім чынам надаць яму станоўчае адценне.

Панк-рок з нямецкімі тэкстамі
-----------------------------

У сярэдзіне 1990-х гг. з'яўляюцца гурты новай генерацыі, якія не гралі ў тыповых стылях нямецкага панку 80-х ці 90-х. Такія групы, як ...But Alive, Kafkas, Lost Lyrics, Muff Potter, Psycho Gambola, Schrottgrenze, Turbostaat, Tut das Not, Tagtraum oder Verbrannte Erde былі пад уплыавам меладычнага хардкору, пост-хардкору і эма-музыкі. Адпаведны, фан-зіны азначалі іх як "панк-рок з нямецкімі тэкстамі" ці "нямецкамоўны панк-рок". Гэта, аднак, засталося вымушанай мерай, не прынятай паўсюль.

Гурты
-----

### Гурты 1970-х

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * 1000 Robota (з 2008)
* Blitzkrieg
* Buttocks
* Hans-A-Plast
* Der KFC
 | * Kleenex
* Marionetz
* Mittagspause
* Normahl (недзе да 1981)
* Notdurft
 | * Public Toys (з 1991)
* Rotzkotz
* the Shocks (з 1995)
* Tollwut
* Strassenjungs
 | * S.Y.P.H.
* ZK
 |

### Гурты 1980-х

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * A+P
* Ausbruch
* Beton Combo
* BILDungslücke (з 1996)
* Blut+Eisen
* Boskops
 | * Canal Terror
* Chaos Z
* Daily Terror
* Hass
* Inferno
* Molotow Soda
 | * Neurotic Arseholes
* Normahl (да 1996)
* OHL (да 1986)
* Pestpocken (з 1997)
* Razzia (недзе да 1986)
* Schleim-Keim (недзе да 1995)
 | * Die schwarzen Schafe
* Slime (недзе да 1990)
* Supabond (з 2001)
* Toxoplasma (недзе да 1990)
* Vorkriegsjugend
* Zerstörte Jugend
 |

### Гурты 1990-х

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * 1. Mai 87
* A.C.K.
* Alarmsignal
* Atemnot
* Baffdecks
* Betontod
 | * Bums
* Die Dödelsäcke
* Dödelhaie
* Dritte Wahl
* Fahnenflucht
* Fluchtweg
 | * Graue Zellen
* Kapitulation B.o.N.n.
* OHL (з 1993)
* Popperklopper
* Rasta Knast
* S.i.K.
 | * Slime (недзе з 1990)
* Staatspunkrott
* Toxoplasma (недзе з 1990)
* Das Untergangskommando
* V-Mann Joe
* Zaunpfahl
 |

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 23 чэрвеня 2010.
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Архівавана 13 чэрвеня 2014.
5. ↑  Joachim Hiller, Review des Taugenix Fanzine by Ox-Fanzine / Ausgabe #85 (August/September 2009)
**Нямое кіно** — назва кінематографа ад яго ўзнікнення (1895) да 1930-х гадоў, які характарызаваўся спецыфічнай сістэмай выразных сродкаў, найбольш адметным з якіх была адсутнасць гуку — «немата». Гэта кампенсавалася цітрамі, ігрой тапёраў, павышанымі мімікай і жэстыкуляцыяй акцёраў, падкрэсленым грымам. Узнаўленне выявы з хуткасцю 16 кадраў за секунду (цяпер 24) рабіла дзеянне больш рухомым. Чорна-белы колер часам спалучаўся з афарбоўкай, вірыраваннем стужкі. У 1930-я гады паступова саступіла месца гукавому кіно.

Гл. таксама
-----------

* Інтэртытры

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нямое кіно

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11947585z · GND: 4058257-7 · LCCN: sh85122472 · LNB: 000078694, 000247173 · NKC: ph123537, ph123536 |
Каспар Давід Фрыдрых, (1774–1840)  
*Узыход месяцу над морам,* 1822, 55x71 см
**Нямецкі рамантызм** — дамінантны кірунак у філасофіі, мастацтве і культуры нямецкамоўных краін канца XVIII — пачатку XIX стагоддзяў.

Раннія нямецкія рамантыкі мерыліся сінтэзаваць новы адменнік культуры, філасофіі і навукі, азіраючыся на Сярэднявечча як на больш простую мадэль узаемадзеяння культуры і чалавека. Тым не менш, з цягам часу раннія рамантыкі ўсё больш усведамлялі кволасць таго адзінства, якога яны шукалі. Познія ж нямецкія рамантыкі адзначалі больш моцны ўплыў штодзённай рэчаіснасці на з першага погляду ірацыянальныя і звышнатурльныя праекцыі розуму паэтычнага творцы. У прыватнасці, нямецкі паэт Генрых Гейнэ крытыкаваў ранніх рамантыкаў за разгляданне Сярэднявечча ў якасці мадэлі адзінства паміж мастацтвам і грамадствам.

Выбітныя асобы нямецкага рамантызму
-----------------------------------

Морыц Даніэль Опенгейм — Генрых Гейнэ, 1831, Гамбург
Іозеф фон Айхендорф
Ключавыя постаці нямецкага рамантызму:

**Літаратары і філосафы**

* Іаган Готфрыд Гердэр
* Генрых Гейнэ
* Ахім фон Арнім
* Беціна фон Арнім
* Клеменс Брэнтана
* Жан Поль
* Георг Вільгельм Фрыдрых Гегель
* Эрнст Тэадор Амадэй Гофман
* Фрыдрых Гёльдэрлін
* Генрых фон Кляйст
* Адам Генрых Мюлер
* Наваліс
* Фрыдрых Вільгельм Іозеф Шэлінг
* Фрыдрых Шлегель
* Аўгуст Вільгельм Шлегель
* Фрыдрых Шляемахер
* Эрнст Шульц
* Людвіг Іаган Тык
* Людвіг Уланд
* Альберт фон Шаміса
* Эрнст Морыц Арнт

Рыхард Вагнер, 1860
**Кампазітары**

* Людвіг ван Бетховен
* Іаганес Брамс
* Ферэнц Ліст
* Фелікс Мендэльсон
* Франц Шуберт
* Роберт Шуман
* Рыхард Вагнер
* Карл Марыя фон Вебер

**Артысты**

* Юхан Крысціян Клаўсен Даль
* Карл Шпіцвег
* Каспар Давід Фрыдрых
* Іозеф Антон Кох

Зноскі
------

1. 1 2  German literature (англ.).  Encyclopædia Britannica. Праверана 9 мая 2011.

Гл. таксама
-----------

* Гайдэльбергскі рамантызм

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нямецкі рамантызм
* Фонд Каспара Давіда Фрыдрыха(англ.) Архівавана 27 кастрычніка 2008.
* Архіў Эрмітаж(англ.) Архівавана 11 снежня 2008.
**Свята-Іаана-Прадцечанская царква** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Старобіне Салігорскага раёна Мінскай вобласці.

Гісторыя
--------

У XVII стагоддзі ў Старобіне было дзве царквы, адна з іх у гонар апостала Іаана Прадцечы. У 1876 годзе царкву разабралі і перанеслі з царкоўнага пагоста ва ўрочышча Падброды. У савецкі час царкву разабралі і павезлі ў вёску Кулакі, дзе зрабілі з яе клуб.

Па багаславенні мітрапаліта Філарэта 3 лістапада 1994 года была зарэгістравана грамада ў гонар апостала Іаана Прадцечы. Для будаўніцтва храма была вылучана зямельная дзяльніца на месцы старога храма.

У 2006 годзе было пачата будаўніцтва. 1 сакавіка 2014 года мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Павел асвяціў храм.

Зноскі
------

1. ↑  Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Старобін) Архівавана 25 кастрычніка 2019.

Спасылкі
--------

* Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Старобін) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Свята-Іаана-Багаслоўская царква** — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Дэмбрава Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Храм пабудавалі ў 1930-х гадах у вёсцы Завалкі. У 1962 годзе памёр пробашч парафіі протаіерэй Вікенцій Ненартовіч і царква была закрыта. Да 1991 года будынак выкарыстоўваўся мясцовым калгасам як збожжасховішча.

У 1991 годзе была зарэгістраваная грамада. Намаганнямі праваслаўных жыхароў будынак храма быў перанесены з вёскі Завалкі. 17 ліпеня 1993 года храм быў асвячоны архіепіскапам Валянцінам.

Зноскі
------

1. ↑  Храм Іаана Багаслова Архівавана 28 снежня 2019.

Спасылкі
--------

* Свята-Іаана-Багаслоўская царква (Дэмбрава) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Ільінская царква.

**Свята-Ільінская царква, Адахаўшчына** — праваслаўны храм у вёсцы Адахаўшчына Баранавіцкага раёна.

Гісторыя
--------

Першае апісанне драўлянай Свята-Ільінскай царквы ў вёсцы Адахаўшчына маецца ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг. што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі.

Згодна з апісаннем 1864 года ў сяле Адахаўшчына мелася Свята-Троіцкая царква, чацвёртага класа драўляная царква. Пры ёй меліся прыпісная Крышынская царква і могілкавая драўляная капліца.

У апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі 1879 года згадваецца драўляная Свята-Ільінская царква, пабудаваная ў 1866 годзе на сродкі ўрада, за чвэрць вярсты ад вёскі. Царква была пабудавана падоўжаным крыжам з адным глухім цыбулепадобным купалам і званіцай у франтоннай частцы. Дах гонтавы, вокны размешчаны ў два рады, ніжнія з жалезнымі кратамі, мелася двое дзвярэй. Сцены і дах царквы звонку былі пафарбаваны алейнай фарбай. Унутры царква мела драўляны пол, столь падшыта дошкамі. Драўляны іканастас быў пафарбаваны ў сіні колер, з пазалочанымі карнізамі і рамамі, складаўся з 5 абразоў размешчаных у адзін рад. На звоніцы было чатыры званы вагою ў 5, 3, 2, і 1 пуд.

У вёсцы Адахаўшчына мелася адна могілкавая царква.

Настаяцелем храма з 1858 года быў Антоній Плаўскі. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства і штатнае народнае вучылішча.

У склад прыходу ўваходзілі вёскі Адахаўшчына, Лозкі, Заброддзе, Лаўрынавічы, Якімовічы, Дубава, Альсевічы, Дуброўна, Крошын, Залюбічы.

Архітэктура
-----------

Пабудавана ў 1996 з цэглы і бетону па праекце архітэктара Леаніда Макарэвіча. Маюцца 2 прыпісныя капліцы ў гонар Святых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Дубава і ў гонар Усіх Святых у в. Залюбічы.

Вырашана ў традыцыях стылізаванага старажытнарускага храмавага дойлідства. У аснове цэнтрычнай кампазіцыі — кубападобны паўсферычна-купальны аб'ём. Элемент асіметрыі ўносіць паўкруглая апсіда пад пакрыццём.

Зноскі
------

1. ↑  Леанід Васілевіч Макарэвіч на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі  (бел.)

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007. — 656 с.
* «Візіты уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг.» / Укладальнік Д. В. Лісейчыкаў. — Мінск: І. П. Логвінаў, 2009. — 270 с. стар. 133—134.
* Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии Архимандритом Николаем, Санкт-Петербург, 1864, Новогрудский уезд, стар. 202—213.
* Описание церквей и приходов Минской епархии, Минск, 1879.

Спасылкі
--------

* Свята-Ільінская царква (Адахаўшчына) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Ільінская царква (Адахаўшчына) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
*
**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у в. Ёды Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1945 годзе з дрэва на месцы ранейшага храма (упамінаецца ў 1880).

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Працяглы прамавугольны зруб пераходзіць у трохсценную апсіду, над якой двухсхільны гонтавы дах пераходзіць у вальмавае пакрыццё. Галоўны плоскасны фасад завершаны трохвугольным франтонам з фігурнай шалёўкай і слыхавым аконным праёмам па цэнтры. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з аканіцамі.

Інтэр'ер
--------

Унутры перагародкай вылучаны вузкі прытвор, апсіда — драўляным 1-ярусным іканастасам простай работы, царскія вароты якога маюць 4 авальныя кляймы з выявамі евангелістаў. Абразы: «Святы Сімяон Богапрыемец», «Святы Васіль і Аляксандр Неўскі», «Архангел Гаўрыіл» (канец 18 — пачатак 19 ст.).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Ільінская царква (Ёды) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Ільінская царква (Ёды) на сайце Radzima.org
*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Андэрсан.

**Ліна Андэрсан** (шведск.: Lina Andersson; нар. 18 сакавіка 1981) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2006 года, трохразовы прызёр чэмпіянатаў свету.

Вышэйшым дасягненнем Ліны Андэрсан з’яўляецца перамога на Алімпіядзе 2006 года ў Турыне ў камандным спрынце разам з Ганнай Дальберг, індывідуальным спрынце яна заняла 11 месца. Ліна Андэрсан з’яўлялася таксама членам зборнай каманды Швецыі на Алімпійскіх гульнях 2002 года ў Солт-Лэйк-Сіці.

На чэмпіянатах свету Ліна Андэрсан двойчы станавілася віцэ-чэмпіёнам: у 2005 годзе ў індывідуальным спрынце і 2009 годзе ў камандным спрынце. У 2009 годзе ў Ліберацы Ліна таксама стала бронзавым прызёрам у эстафеце 4 × 5 км.

На этапах Кубка свету ў актыве Ліны Андэрсан 2 перамогі ў індывідуальных спрынтарскіх гонках і адна ў складзе эстафеты.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FIS (лыжныя гонкі) · Olympedia · Olympic Channel · МАК · Алімпійскі камітэт Швецыі |
| Нарматыўны кантроль | BIBSYS: 6050982 · ISNI: 0000 0003 8344 8574 · LIBRIS: 347730 · VIAF: 269807351 |
**Сцяг Саксоніі** (ням.: Flagge Sachsens) — адзін з сімвалаў федэральнай зямлі Свабодная дзяржава Саксонія.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй — белага і ніжняй — зялёнага колеру. Другі варыянт — у цэнтры сцяга размешчаны герб Саксоніі. Прапорцыі палотнішча — 3:5, часам выкарыстоўваюцца і адносіны бакоў 1:2.

Бела-зялёны сцяг выкарыстоўваўся як сцяг каралеўства Саксонія ў 1815—1918 гг. а пасля да 1934—1935 гг. у якасці сцяга Свабоднай дзяржавы Саксонія (афіцыйна зацверджаны ў 1920 годзе). У часы Трэцяга Рэйха сцяг быў фармальна адменены. Зноў ён быў зацверджаны ў 1947 годзе, хоць неафіцыйна выкарыстоўваўся ўжо пасля капітуляцыі Германіі да 1952 года. Пасля ўваходжання Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі ў склад Федэратыўнай Рэспублікі Германія, у 1991 годзе ў якасці афіцыйнага сімвала быў прыняты таксама і варыянт сцяга з гербам.

Цікавыя факты
-------------

* Сцяг Саксоніі супадае са сцягам Штырыі, федэральнай зямлі Аўстрыі.

Зноскі
------

1. ↑  State Chancellery (1991), Gesetz über das Wappen des Freistaates Sachsen vom 18. November 1991
2. ↑  Siobhán Ryan (2002-03-19), Verwaltungsvorschrift des Sächsischen Staatskanzlei über die Beflaggung der Dienstgebäude im Freistaat Sachsen

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сцяг Саксоніі

| Сцягі Германіі |
| --- |
| Сцягі зямель Германіі | 
* Баварыя
* Бадэн-Вюртэмберг
* Берлін
* Брандэнбург
* Брэмен
* Гамбург
* Гесэн
* Мекленбург-Пярэдняя Памеранія
* Ніжняя Саксонія
* Рэйнланд-Пфальц
* Саар
* Саксонія
* Саксонія-Ангальт
* Паўночны Рэйн-Вестфалія
* Цюрынгія
* Шлезвіг-Гольштэйн

 | Сцяг Германіі |
| Гістарычныя сцягі | 
* Германская імперыя
* Веймарская рэспубліка
* Трэці рэйх
* Германская Дэмакратычная Рэспубліка

 |
**Ліна Леандэрсан** (шведск.: Lina Leandersson; нар. 27 верасня 1995, Фалун) — шведская актрыса.

Біяграфія
---------

Ліна Леандэрсан нарадзілася 27 верасня 1995 года ў горадзе Фалун, Швецыя. Дзяцінства правяла з маці, айчымам і двума малодшымі сёстрамі. Вучылася ў школе выканальніцкага мастацтва ў Стакгольме.

Дэбютавала ў кіно 2008 годзе з роляй у фільме «Упусці мяне», за якую атрымала шэраг намінацый і прэмій. У 2015 годзе згуляла ролю Хедвіг ў спектаклі «Дзікая качка» Каралеўскага драматычнага тэатра.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX4910099 · CONOR: 174371171 · GND: 1070228648 · ISNI: 0000 0001 1483 6878 · LCCN: no2009041029 · NUKAT: n2015093428 · SUDOC: 143376675 · VIAF: 166336364 |

 |
**Лін Сёмскар** (швед. Linn Sömskar; нар. 3 чэрвеня 1989 г. Умеа) — шведская лыжніца, прызёрка этапу Кубка свету. Спецыялізуецца ў спрынтарскіх гонках. Васьмікратная чэмпіёнка свету па бегу на ролікавых лыжах.

У Кубку свету Сёмскар дэбютавала ў 2010 годзе, у студзені 2013 года адзіны раз трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету, у камандным спрынце. Акрамя гэтага на сённяшні момант мае 5 трапленняў у дзесятку лепшых на этапах Кубка свету, 3 у камандным і 2 у асабістым спрынце. Лепшым дасягненнем Сёмскар у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 67-е месца ў сезоне 2011-12.

Зноскі
------

1. ↑  Linn Sömskar — IFK Umeå.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1653529'></a>
**Жыздра** (руск.: Жиздра) — рака ў Калужскай вобласці Расіі, левы прыток Акі.

Назва
-----

Назва Жыздра — адзін з найраней вызначаных балтызмаў на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі.

Звязана з літоўскім *žizdrà*, *žiezdrà* «пясок; пясчынка; іскра», *žiegždra* «буйны пясок, жвір», прускім \**zigzdā* (> *syxdo*) «пясок».

Усе гэтыя словы паходзяць ад балцкага кораня \**žid-* / \**žeid-* «свяціць, блішчэць». Далей да індаеўрапейскага \**ĝei-* «ззяць; мігцець».

Адзначаецца немалая колькасць малых прытокаў ракі Жыздры з назвамі тыпу «Пясочня», якія калькуюць балцкую «пясчаную» назву.

Гідранімічныя адпаведнікі — водныя назвы тыпу літоўскіх *Žiezdras, Žiezdis, Žiezd-upis*, прускага *Syxdro (< Zigzdr-)*.

Назва «Жыздра» была і на тэрыторыі цяперашняй Беларусі: на «карце Шуберта» XIX стагоддзя так называлася вёска, цяпер не існая, якая лакалізуецца за ўсходняй канцавінай вёскі Юрчонкі ў басейне дзвінскай ракі Віцьбы. На картах першай паловы XX стагоддзя яна падпісаная ўжо як «Зездрына». Вёска Жыздра размяшчалася на вярхах ручая, што цёк у Віцьбу і, імаверна, так і называўся — «Жыздра».

Таго ж паходжання колішні тапонім Зездра лакалізуецца каля возера Лавацец (выток ракі Ловаці), цяпер адразу за сённяшняй беларуска-расійскай мяжой (70 км на поўнач ад падвіцебскай Жыздры).

Гідронім «Жыздра» з шэрагу балцкіх водных назваў, якія апісвалі фізічныя асаблівасці берагоў ці рэчышча. Такія таксама назвы рэк тыпу Стабна, Ашмяна, Молінка (у сувязі з прускім *stabis,* літоўскім *akmuo* «камень», *molis* «гліна»). Ім адпавядаюць пазнейшыя «перакладныя» назвы тыпу «Пясчанка», «Каменка», «Глінка».

Водаапісанне
------------

Даўжыня — 223 км, плошча басейна — 9170 км².

Бярэ пачатак у балоцістай мясцовасці за 10 км на ўсход ад горада Людзінава, цячэ па Сярэднярускім узвышшы спачатку пераважна на поўдзень, затым у раёне горада Жыздры паварочвае на ўсход, а пасля Жыздры — на паўночны ўсход. Упадае ў Аку крыху вышэй вёскі Перамышль.

На рацэ гарады Жыздра, Казельск. Жыўленне снегавое і дажджавое. Сярэднегадавы расход вады — каля 35 м³/с (у раёне Казельска).

Заўвагі
-------

1. ↑  *В. Н. Топоров*. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II. Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.
2. ↑  S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 140—141.
3. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 401, 402.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гловер.

**Крыспін Хеліян Гловер** (англ.: Crispin Hellion Glover; нар. 20 красавіка 1964, Нью-Ёрк) — амерыканскі акцёр, рэжысёр, прадзюсар, сцэнарыст, пісьменнік, спявак.

Біяграфія
---------

Крыспін нарадзіўся ў Нью-Ёрку ў сям’і актрысы і танцоркі Бэці Гловер і акцёра Бруса Гловера. Дзяцінства правёў у Паўднёвай Каліфорніі.

У пачатку сваёй кар’еры Гловер здымаўся ў эпізодах серыялаў «Шчаслівыя дні» і «Блюз Хіл-стрыт». Яго першымі значнымі працамі былі ролі ў фільмах «Навыперадкі з месяцам» і «Настаўнікі», якія выйшлі ў 1984 годзе.

Найбольшую папулярнасць Гловеру прынесла роля Джорджа Мак-Флая ў першай частцы трылогіі «Назад у будучыню». Атрымаўшы прапанову зноў зняцца ў гэтай ролі, запатрабаваў павялічыць ганарар, але атрымаў адмову і не стаў здымацца. У другой частцы трылогіі сыграў іншы акцёр, загрымаваны пад пастарэлага Джорджа Мак-Флая.

Таксама Гловер напісаў некалькі кніг, найбольш вядомая з якіх — «Лоўля пацукоў», і запісаў альбом у стылі маргінальнай музыкі The Big Problem ≠ The Solution. The Solution = Let It Be.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Яндэкс Музыка |
| Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Rate Your Music |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14048715f · CONOR: 43303779 · GND: 1061919331 · ISNI: 0000 0001 1490 4746 · LCCN: n88034827 · NKC: xx0173780 · NLP: A31453132 · NTA: 109623177 · NUKAT: n2008107335 · LIBRIS: 389790 · SUDOC: 07659601X · VIAF: 39578928 |

 |
**Крыптафашызм** — таемная падтрымка або захапленне фашызмам. Асоба або група хавае сваю падтрымку або захапленне, каб пазбегнуць палітычных рэпрэсій або палітычнага самагубства.

Оксфардскі слоўнік англійскай мовы цытуе некалькі ранніх ужыванняў гэтага тэрміна, у тым ліку «The Guardian», дзе гэты тэрмін выкарыстоўваўся больш за адзін раз у 1920-х гадах.

У тэледэбатах ABC падчас хаосу Нацыянальнага з’езду Дэмакратычнай партыі 1968 года Гор Відал апісаў Уільяма Ф. Баклі-малодшага як «крыптанацыста», пазней паправіўшы сябе, кажучы, што ён меў на ўвазе «крыптафашыст». Пяццю гадамі раней тэрмін з’явіўся ў нямецкамоўнай кнізе сацыёлага Тэадора В. Адорна «Der getreue Korrepetitor» («Верны рэпетытар»). Адорна выкарыстаў тэрмін «крыптафашызм» яшчэ ў 1938 годзе ў лісце, напісаным Вальтэру Беньяміну. У гэтым дакуменце тэрмін не звязаны з тайнай падтрымкай або захапленнем фашызмам, але выкарыстоўваецца для абазначэння таго, хто недастаткова свядомы пры дэманстрацыі такіх рэгрэсіўных тэндэнцый.

Тэрмін быў выкарыстаны нямецкім лаўрэатам Нобелеўскай прэміі Генрыхам Бёлем у эсэ 1972 года пад назвай «Will Ulrike Gnade oder freies Geleit?», у якім рэзка крытыкавалася асвятленне бульварнай газетай «Bild» банды Баадэр-Майнгоф, леварадыкальнай тэрарыстычнай арганізацыі. У эсэ Бёль заявіў што тое, што робіць «Bild», «больш не крыптафашысцкае, не фашыстоіднае, а голы фашызм. Агітацыя, хлусня, бруд».

Гл. таксама
-----------

* Протафашызм
* Клерыкальны фашызм
* Неафашызм
* Спадарожнік (жаргон)

Заўвагі
-------

1. ↑  Adorno, *Gesammelte Schriften*, vol. 15, p. 191.
2. ↑  Theodor Adorno, Walter Benjamin, Correspondencia 1928—1940. Paris, La Frabrique, 2002, p. 342.
3. ↑  Böll, Heinrich (1972-01-10). «Will Ulrike Gnade oder freies Geleit? Schriftsteller Heinrich Böll über die Baader-Meinhof-Gruppe und „Bild"» (in German). Der Spiegel. Retrieved 2016-02-03.

Спасылкі
--------

* Political Animals: Vidal, Buckley and the ’68 Conventions — Page dedicated to the debate in which the crypto-Nazi statement was made by Gore Vidal.
* Soundtrack of the debate (MP3)
| Хрысціянства |
| --- |
|  |
| Біблія |
| * Стары Запавет
* Новы Запавет
* Апокрыфы
* Евангелле
* Дзесяць запаведзей
* Нагорная пропаведзь
 |
| Тройца |
| * Бог Айцец
* ✯ Ісус Хрыстос
* Святы Дух
 |
| Гісторыя хрысціянства |
| * Храналогія хрысціянства
* Апосталы
* Сусветныя саборы
* Вялікі раскол
* Крыжовыя паходы
* Рэфармацыя
 |
| Хрысціянскае багаслоўе |
| * Грэхападзенне
* Грэх
* Дабрадзейнасць
* Выкупленне
* Выратаванне
* Уваскрэсенне
* Другое прышэсце
* Богаслужэнне
* Дабрадзейнасці
* Таінствы
 |
| Галіны хрысціянства |
| * Каталіцтва
* Праваслаўе
* Пратэстанцтва
* Сацыніянства
 |

**Уніяцтва**, або **вуніяцтва** (ад лац.: unio — саюз, аб’яднанне) — хрысціянская плынь, заснаваная на царкоўнай уніі розных хрысціянскіх цэркваў з рымска-каталіцкай на ўмовах прызнання першымі вяршэнства Папы Рымскага і каталіцкай дагматыкі пры захаванні традыцый рэлігійнага культу і выкарыстання традыцыйна сакральнай ці народнай мовы ў богаслужэнні.

Уніяцкія цэрквы
---------------

Да ўніяцкіх адносяцца цэрквы грэчаскага (былыя праваслаўныя), армянскага, копцкага (у Егіпце), мараніцкага (у Ліване і Сірыі) і іншых абрадаў.

*Гл. таксама:* Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква.

У Рэчы Паспалітай
-----------------

У Рэчы Паспалітай уніяцтва ўзнікла пасля заключэння Берасцейскай царкоўнай уніі (1596). Яшчэ ў 1577 годзе рэктар полацкага калегіума Пётр Скарга выдаў кнігу «Аб адзінстве царквы Божай», дзе прапанаваў план уніі каталіцкай і праваслаўнай цэркваў. Уніяцкая царква мусіла падпарадкоўвацца Папе Рымскаму, але захоўваліся ранейшыя праваслаўныя абрады. У 1595 г. Папа Рымскі Клімент ІІ аб’явіў унію, а праз год на Берасцейскім царкоўным саборы яна была зацверджана. Пад канец 18 ст. каля трох чвэрцяў насельніцтва Беларусі было ўніятамі.

У Рэспубліцы Беларусь
---------------------

У Рэспубліцы Беларусь дзейнічае Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква — уніяцкая царква, якая па сваёй сутнасці (разам з Украінскай Грэка-Каталіцкай Царквой) з’яўляецца пераемніцай уніяцкай царквы Рэчы Паспалітай. Колькасць вернікаў ацэньваецца інтэрвалам паміж 3000 і 30 000 чалавек.

Зноскі
------

1. ↑  Кізіма С. А.…

Літаратура
----------

* Гісторыя Беларусі. Ад старажытнасці да 21 ст.- Мінск, 2000 г.
* *Кізіма С. А. Лянцэвіч В. М. Самахвалаў Дз. С.* Гісторыя Беларусі: Курс лекцый. — Мн.: Выд-ва МІК, 2003. — 91 с.

Гл. таксама
-----------

* Царкоўная унія
* Уніяцкая царква на Беларусі
* Берасцейская унія

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Уніяцтва
* Статыстыка па грэка-каталіцкіх цэрквах

| ⛭Праваслаўны клір |
| --- |
| Святары | 

|  |  |
| --- | --- |
| Епіскапы | 
* Вікарый
* Епіскап (Архірэй)
* Архіепіскап
* Экзарх
* Мітрапаліт
* Патрыярх

 |
| Святары | 
* Іераманах
* Ігумен
* Архімандрыт
* Іерэй
* Прэсвітар
* Протаіерэй
* Протапрэсвітар

 |
| Дыяканы | 
* Дыякан
* Іерадыякан
* Протадыякан
* Архідыякан

 |

 |
| Царкоўныя служкі | 
* Алтарнік
* Іпадыякан
* Псаломшчык
* Дзяк
* Еклісіярх

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Абадоўскі.
**Алякса́ндр Алякса́ндравіч Абадо́ўскі** (нар. 22 лістапада 1952, г. Гродна) — беларускі кінааператар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1982 годзе Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі ў Маскве. З 1982 года на кінастудыі «Беларусьфільм».

Творчасць
---------

Зняў мастацкія фільмы «Л. С.» (1987), «На чыгунцы» (1988), «Круглянскі мост» (1989), «Зязюліны дзеці» (1991), «Дзякуй Богу, не ў Амерыцы…» (1992), «Душа мая, Марыя» (1933), «Батанічны сад» (1997), «Армія выратавання» (1999), «Бальная сукенка» (2003), «Вам — заданне!» (2004), «Радзіма ці смерць» (2007), тэлефільмы «Белае адзенне» (1992), з А. Калашнікавым і С. Мілешкіным), «Рыфмуецца з каханнем…» (2007), тэлесерыялы Тры талеры (2005) і Цень самурая (2008). Сярод дакументальных фільмаў у «Белвідэацэнтры» — «Аляксандр Кішчанка. Гульні генія» (1995), «Мір на зямлі волатаў» (1997), «Ліза», «Іван Ахрэмчык у часе», «Сафія Полацкая» (усе 1998), «Дзяржаўны акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусь імя Цітовіча» (2002) і інш.; у творчым аб'яднанні «Летапіс» — «Тэма для пакаяння» (1990) і інш.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Абадоўскі Аляксандр Аляксандравіч // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
**Аляксандр Ісакавіч Бараховіч** (28 красавіка 1918, Арлоў, Кіраўская вобласць, Расія — 18 мая 2004, Магнітагорск) — спецыяліст у галіне горнай электрамеханікі. Доктар тэхнічных навук (1965), прафесар (1966).

Біяграфія
---------

Скончыў Новачаркаскі індустрыяльны інстытут (кваліфікацыя «Горны інжынер-электрамеханік», 1941).

Працаваў у Карабашскам рудаўпраўленні Чалябінскай вобласці (з 1941, галоўны механік шахты, галоўны энергетык), камбінаце «Чкалаўзолата» МУС СССР (1946—1950, галоўны механік), Свярдлоўскім горным інстытуце (з 1950), Магнітагорскім горна-металургічным інстытуце (з 1955, загадчык кафедры горных машын і руднічнага транспарту, у 1960—1966 — кафедры горнай механікі, 1967—1968 — прарэктар па завочнаму і вячэрняму навучанню, з 1985 — прафесар кафедры «Цеплагазазабеспячэнне і вентыляцыя»), Пензенскім політэхнічным інстытуце (1973—1975, загадчык кафедры агульнай электратэхнікі), Уральскім электрамеханічным інстытуце (1976—1984, прафесар кафедры механікі грунтоў, асноў і фундаментаў), Магілёўскім машынабудаўнічым інстытуце (1971—1973, загадчык кафедры «Пад’ёмна-транспартныя машыны»).

Навуковыя інтарэсы: павышэнне эфектыўнасці і надзейнасці работы электрамеханічнага абсталявання шахт, кар’ераў, грузапад’ёмных машын на стальных лентах поршневых кампрэсараў.

Узнагароды
----------

Званне «Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР» (1990).

Бібліяграфія
------------

* Водоотлив глубоких шахт : автореферат диссертации … доктора технических наук / А. И. Борохович. — Магнитогорск, 1963.
* Исследование рудничных двухступенчатых центробежных спиральных насосов : автореферат диссертации … кандидата технических наук / А. И. Борохович. — Свердловск, 1953.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Борохович Александр Исаакович // Профессорско-преподавательский состав ММИ — МГТУ — Белорусско-Российского университета (1961—2006). — Могилев, 2009. — С. 64.
**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай** — мураваны касцёл у горадзе Белаазёрск Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

30 мая 1993 года была адпраўлена першая Святая Імша ў Белаазёрску ў доме спадарыні Ванды Антонаўны Шаўцовай, у якой удзельнічала 16 вернікаў, а Святую Імшу ўзначаліў кс. Андрэй Мажэц. 20 чэрвеня 1993 года вернікі атрымалі дазвол на малітву ў Доме культуры. На працягу больш дзесяці гадоў маліліся яшчэ ў іншых месцах.

4 студзеня 2004 года атрымалі дазвол на малітву ў будынку ЖКГ.

Вясной 2013 года ксёндз біскуп Антоній Дзям’янка пачаў клапаціцца пра тое, каб вернікі Белаазёрска маглі мець сваю святыню. Дзякуючы Вячаславу Леанідавічу Дамброўскаму, былому старшыні Белаазёрскага гарвыканкама, вернікі атрымалі пляц пад будаўніцтва касцёла.

1 верасня 2013 года распачалося будаўніцтва новага касцёла. Адказнасць за кіраванне будоўляй узялі на сябе мясцовыя парафіяне Юрый і Віталь Мастыкі. Архітэктар касцёла — Рыгор Антонавіч Зілінскі.

21 снежня 2014 года ў Белаазёрску адбылося асвячэнне касцёла і ўрачыстая закладка вуглавога каменя на будаўніцтва новай святыні. На ўрачыстую падзею прыбыў біскуп Пінскі Антоні Дзям’янка.

Пробашчы
--------

* Андрэй Мажэц (1993—2005)
* Пётр Кубіцкі (2005—2009)
* Станіслаў Вашкевіч (2009—2011)
* Уладзімір Буклярэвіч (з 2011)

Зноскі
------

1. ↑  Белаазёрск — парафія Найсвяцейшай Панны Марыі Ружанцовай

Спасылкі
--------

* Белаазёрск — парафія Найсвяцейшай Панны Марыі Ружанцовай
* Белоозёрск: костёл

| ⛭Пружанскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай (Белаазёрск) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Бяроза) ·  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Волька) ·  Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Вялікае Сяло) ·  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Івацэвічы) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Косава) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Лыскава) ·  Касцёл Божай Міласэрнасці (Перадзельск) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Пружаны) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Ружаны) ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Сігневічы) ·  Касцёл Святога Аляксея (Сялец) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Шарашова) |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бонда.

**Лес Бонда** — балотна-лясны масіў у Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, за 3 км на поўдзень ад возера Вішнеўскае. Плошча складае каля 1,6 тыс. га. Участак ляснога вярховага балота, на 70 % парослага хвояй. Пераважаюць багуновыя i сфагнавыя тыпы лесу. Месца рэгламентаванага палявання, збору i нарыхтоўкі журавін. Назва ад прозвішча графа Бонда, якому ў міжваеннай Польшчы належаў лес.

Літаратура
----------

* Бонда Лес // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.
**Ле́руік** (англ.: Lerwick) — самы паўночны горад Шатландыі, адзіны населены пункт са статусам горада і адміністрацыйны цэнтр Шэтландскіх астравоў. 
Размешчаны на ўсходнім беразе Мейнленда, галоўнага вострава архіпелага, на адлегласці 160 км ад паўночнага ўзбярэжжа Шатландыі, у 340 км ад Абердзіна і ў 370 кіламетрах ад Бергена.

Назва горада паходзіць ад зліцця нарвежскіх слоў *leir* і *vik*, у перакладзе — Брудная бухта.

Гавань Леруіка
У XVII стагоддзі Леруік быў рыбацкім пасёлкам, жыхары якога займаліся здабычай селядцы, трэскі і іншай рыбы. Здабыча рыбы застаецца адным з важных заняткаў жыхароў Шэтландскіх астравоў, аднак не з'яўляецца галоўнай крыніцай сродкаў у бюджэт. 
З порта Леруіка ажыццяўляюцца паромныя перавозкі ў Абердзін, Керкуал (Аркнейскія астравы) і на бліжэйшыя астравы архіпелага, а таксама абслугоўваюцца рыбалавецкія судны і судны, якія абслугоўваюць здабычу нафты ў Паўночным моры. У 7,4 кіламетрах на паўночны захад ад горада размешчаны невялікі аэрапорт Тынгвал.

Спасылкі
--------

* Савет Шэтландскіх астравоў (англ.)
* Артыкул пра Леруік на Undiscoveredscotland.co.uk (англ.)
* Фатаграфіі горада на Flickr.com (англ.)
**Дзяржаўны сцяг Сент-Люсіі** — прыняты 22 лютага 2002 года.

Дзяржаўны сцяг Сент-Люсіі ўяўляе сабой прамавугольнае палатно блакітнага колеру, у цэнтры якога размешчаны дзве трохвугольныя фігуры залатога і чорнага колераў. Сімвалічна гэта спалучэнне азначае востраў, акружаны морам.

Нябесна-блакітны колер сцяга — сімвал вернасці, а трохвугольнікі, накіраваныя ўгару — дзве горы вулканічнага масіва Пітон (Грос-Пітон і Пці-Пітон), якія з'яўляюцца афіцыйным сімвалам Сент-Люсіі — адлюстроўваюць надзеі і спадзяванні народа.

Жоўты трохвугольнік пазначае сонца. Чорны трохвугольнік, акантаваны белымі палосамі — мірнае суіснаванне людзей чорнай і белай расы, якія жывуць і працуюць у адзінстве.

Гістарычныя сцягі
-----------------

* 1 сакавіка 1967 — 22 лютага 1979 1 сакавіка 1967 — 22 лютага 1979
* 22 лютага 1979 — 22 лютага 2002 22 лютага 1979 — 22 лютага 2002

| Краіны Паўночнай Амерыкі: Сцягі |
| --- |
| 
* Антыгуа і Барбуда
* Багамы
* Барбадас
* Беліз
* Гаіці
* Гватэмала
* Гандурас
* Грэнада
* Дамініка
* Дамініканская Рэспубліка
* Канада
* Коста-Рыка
* Куба
* Мексіка
* Нікарагуа
* Панама
* Сальвадор
* Сент-Люсія
* Сент-Вінсент і Грэнадзіны
* Сент-Кітс і Невіс
* ЗША
* Трынідад і Табага
* Ямайка

 |
| 
* Амерыканскія Віргінскія астравы
* Ангілья
* Аруба
* Бермуды
* Банайрэ
* Брытанскія Віргінскія астравы
* Гвадэлупа
* Грэнландыя
* Кайманавы астравы
* Кліпертан
* Кюрасаа
* Марцініка
* Мантсерат
* Наваса
* Пуэрта-Рыка
* Сен-Бартэльмі
* Сен-Мартэн
* Сен-П’ер і Мікелон
* Сінт-Мартэн
* Цёркс і Кайкас

 |
**Це́шкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Цешкаў.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговага падзелу з 26 ліпеня 1930 года ў складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 29 кастрычніка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзёрнавіцкага (вёскі Вяжышча, Данілееўка і Ліхаўня) і Вербавіцкага (вёскі Карпавічы і Цешкаў) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 29 кастрычніка 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 16.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ціхановіч.
**Яўген Ціхановіч** (25 лістапада 1911, станц. Джусалы, цяпер Жасалы (Кызылардзінская вобласць), Казахстан — 5 ліпеня 2005) — беларускі мастак і мемуарыст.

Біяграфія
---------

«Партрэт мастака А. С. Каржанеўскага» 1939
Скончыў Віцебскі мастацкі тэхнікум (1932). Брат мастака-графіка Валянціна Ціхановіча. Быў жанаты з дачкой У. Галубка Людмілай, меў сына Генрыха і ўнука Яна, таксама мастакоў.

Аўтар дзесяткаў палотнаў, у т. л. партрэтаў пісьменніка В. Быкава, драматурга У. Галубка, скульптара А. Глебава, жывапісца М. Крыжаноўскага і інш. жанравых кампазіцый «Расповед байца», «Партызаны ў засадзе» і інш. сотняў графічных твораў, у т.л. краявідаў, ілюстрацый да кніг. Працаваў у галіне эстампу (у асноўным лінагравюры), майстра экслібрысу (адзін з першых увёў у гэты жанр партрэт).

Аўтар публіцыстычных артыкулаў-успамінаў, публікаваных у розных беларускіх перыядычных выданнях. Успаміны Я. Ціхановіча выйшлі асобнай кнігай.

У мастацкіх выстаўках удзельчаў з 1932. Удзельнік Сусветнай выстаўкі «ЭКСПО-70» (Японія).

Узнагароджаны дзвюма Ганаровымі граматамі і Граматай ВС БССР.

Зноскі
------

1. ↑  *Яўген Ціхановіч .* Партрэт стагоддзя. — Мн .: Лімарыус, 2015. — 530, [1] с. — (Беларуская мемуарная бібліятэка). — 300 экз. — ISBN 978-985-6968-48-1.

Літаратура
----------

* *Абакунчык Г.* Пайшоў з жыцця адзін з найстарэйшых беларускіх мастакоў // Радыё Свабода: Культура. 2005 6 ліп. 15:39.