**Дом Цысарэнкі** — аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння, пабудаваны ў пачатку XIX стагоддзя па вуліцы Грэчаскай, 55 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Дом мае гістарычнае значэнне, як месца, якое наведваў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў.

Гісторыя
--------

Першым грамадзянскім гарадскім галавой Таганрога быў Ціхан Цысарэнка, абраны ў 1786 годзе. Менавіта ён пабудаваў дом па вуліцы Грэчаскай, 55 у 1810 годзе. Павел Ціханавіч паходзіў з купецкай сем'і ганаровых грамадзян горада. У 1826 годзе гарадскі будаўнічы камітэт выкупіў дом у Паўла Ціханавіча Цысарэнкі для таго, каб там змесцаваўся архіў, сірочы суд і дом кіраўнік горада. Згадваецца таксама патомны ганаровы грамадзянін Таганрога, купец Іван Цысарэнка — імаверна сын Ціхана Цысарэнкі. Як член Будаўнічага камітэта ён прымаў актыўны ўдзел у прыладзе дадатковага алейнага асвячэння гарадскіх вуліц і прыладзе дарог перад наведваннем Таганрога Аляксандрам I. У 1831 годзе ён быў у складзе першай шасці галоснай думы. Значыўся ў спісе купцоў II гільдыі ў 1833 годзе — ён гандляваў жалезнымі таварамі. У яго было трое сыноў і адна дачка. У гістарычных дакументах згадваецца ўнук першага грамадзянскага гарадскога галавы Таганрога — Пётр Іванавіч Цысарэнка. Ён 24 студзеня 1852 года жаніўся з дачкой купца Аляксандрай Міхайлаўнай Сімачовай.

Спачатку выкуп дома Цысарэнкі быў патрэбны з-за таго, што ў горад прыехала царская сям'я. Імператрыца Лізавета Аляксееўна набыла ў горада дом, у якім яна спынялася з мужам. Кошт дома Цысарэнкі быў ацэнены ў 49 тысяч рублёў. У ім сталі жыць асобы, што займалі пасады кіраўніка горада. З 1844 па 1854 год у гэтай доме жыў генерал-маёр Аляксандр Карлавіч Лівен.

З 1873 года па 1907 год у гэтым домаўласніцтве знаходзілася Гарадская Управа і Гарадскі банк. У 1874 годзе на ніжнім паверсе дома адкрылася бібліятэка Вашчыненкі. 23 мая 1976 года ў адным з пакояў управы адбылося адкрыццё грамадская гарадской бібліятэкі, якую падчас навучання ў гімназіі наведваў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў і гісторык Павел Пятровіч Філеўскі. У красавіку 1877 года бібліятэка пераехала ў дом Дашкевіча.

З 1907 па 1909 год у будынку знаходзіўся Грамадскі банк. 14 верасня 1903 года частка дома была перададзена прыватнай гімназіі мадам Янавіч, яе адкрыццё адбылося 14 верасня 1906 года. Было арганізавана навучанне ў 7 асноўных класах, 2 рыхтавальных класах. Дзейнічаў інтэрнат. Плата за год навучання складала 300 рублёў. Адукацыю ў гімназіі Янавіч атрымала каля 100 дзяўчын, сярод іх дачку кіраўніка Азоўска-Данскім банкам Наталля Луцкая, дачка землеўласніка Муза Кавалёва, сваячка Талстога — Ганна Талстая і многія іншыя.

У 1914—1917 гадах тут месціўся хірургічны лазарэт № 4 на 100 ложкаў. Да 23 красавіка 1918 працаваў штаб вайскова-марскога камісара і камісара порта. З 1992 года дом ахоўваецца законам як аб'ект культурнай спадчыны. Будынак валодае гістарычным значэннем, як месца, якое наведваў Антон Паўлавіч Чэхаў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Цысаренко дом // Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
2. 1 2  Объекты культурного наследия Архівавана 20 сакавіка 2017.
3. 1 2 3  Дом 78. Греческая улица. Дом 78 Архівавана 19 верасня 2020.
4. ↑  Цысаренко Тихон Архівавана 1 лістапада 2020.
5. 1 2  Дом 55. Греческая улица Архівавана 1 лістапада 2020.