recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Вулкан**» (укр.: Вулкан) — мастацкі фільм 2018 года рэжысёра Рамана Бандарчука[uk].

Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 25-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».

Сюжэт
-----

Па дзіўным збегу абставінаў, перакладчык АБСЕ Лукас трапляе ў згублены сярод паўднёвых стэпаў Украіны гарадок. Ён кінуты на волю лёсу і вымушаны сутыкнуцца з новым, абсурдным светам, жыццё у якім не падпарадкоўваецца законам разумнага сэнсу. Але калі Лукас знаходзіць прытулак і заступніцтва ў каларытнага мясцовага жыхара Вовы, бацькі загадкавай Марушкі, яго першапачатковая непрыязнасць да правінцыйнага жыцця патроху знікае — магчыма, ён здолее знайсці сваё шчасце там, дзе і не думаў яго шукаць.

Акцёрскі склад
--------------

* Сяргей Сцяпанскi
* Віктар Жданаў
* Крысціна Дэйлiк

Узнагароды
----------

Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 9 кінаўзнагародамі і яшчэ 16 намінацыямі.

Зноскі
------

1. ↑  Vulkan (2018) — IMDb (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 22 кастрычніка 2021.
2. 1 2  Вулкан  (бел.).  Сайт кінафестывалю «*Лістапад*». Праверана 22 кастрычніка 2021.
3. ↑  Vulkan — Awards (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 22 кастрычніка 2021.

Спасылкі
--------

* Вулкан на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Filmportal · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
**Памакская мова** (грэч. Πομακική γλώσσα) - літаратурная мікрамова памакаў, якія жывуць у Грэцыі. Тэрмін выкарыстоўваецца ў Грэцыі для абазначэння гаворак балгарамоўнага насельніцтва Заходняй Фракіі. Дадзеныя гаворкі блізкія сярэднерадопскім гаворкам балгарскай мовы і з'яўляюцца натуральным працягам сярэднерадопскага арэала на поўдзень.

Існуе пункт гледжання, згодна з якім гаворкі памакаў ўяўляюць сабой асобную паўднёваславянскую мову. Грэчаскія навукоўцы вызначаюць паходжанне мовы з балгарскіх дыялектаў і акцэнтуюць увагу на прысутныя ў ім грэчаскія запазычанні і граматычныя асаблівасці.

У сярэдзіне 90-х гадоў XX стагоддзя ў Грэцыі была апублікавана *«Граматыка памакскай мовы»*, *«Памакска-грэчэскі слоўнік»* і *«грэчэска-памакский слоўнік»*, з 2010 года на мясцовым тэлебачанні ў Ксанці выходзіць навінавая перадача па-памакску - *«Habéreve na pomátsko»*. Гэтыя дзеянні ўспрымаюцца ў Балгарыі як палітычная спроба падзелу мовы - для апісання практыкі стварэння літаратурнай нормы на аснове мясцовай гаворкі выкарыстоўваецца тэрмін глататамія (балг.: Глототомия).

Зноскі
------

1. ↑  Доклад Греческого Хельинкского комитета о помацком (англ.)
2. ↑  Edouard Selian. The language of the Paulicians and Pomaks
3. ↑  Първа тв новинарска емисия на помашки в Гърция // Заметка в газете «Нов живот» (Кырджали) и видеоролик с одним из выпусков

Літаратура
----------

* Θεοφάνης Μαλκίδης. "Οι Πομάκοι στη Θράκη
* Проф. Иван Кочев. За така наречения «помашки език» в Гърция
**Мікалай Іванавіч Лобач** (1945, Барысаў, Мінская вобласць) — беларускі гаспадарчы дзеяч і палітык.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-га склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1945 годзе ў Барысаве.

Працаваў слесарам-выпрабавальнікам на Мінскім аўтамабільным заводзе. Пасля службы ў арміі — начальнік аддзела тэхнічнага кантролю на Барысаўскім заводзе аўтатрактарнага электраабсталявання.

У 1985 годзе скончыў машынабудаўнічы факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута.

З 1985 года працаваў галоўны інжынерам, у 1989—1999 гадах — дырэктарам Барысаўскага завода агрэгатаў. 

У 1990 годзе абраны ў Вярхоўны Савет Беларусі 12-га склікання. Балатаваўся па Барысаўскай-Паўночнай выбарчай акрузе № 50. Член КПСС да жніўня 1991 года. Галасаваў за прыняцце Закона «Аб забяспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці БССР» і пастановы Вярхоўнага Савета «Аб дэпартызацыі органаў дзяржаўнай улады і кіравання Беларускай ССР, дзяржаўных прадпрыемстваў, устаноў, арганізацый і ўласнасці Камуністычнай партыі Беларусі і Ленінскага Камуністычнага Саюза Моладзі Беларусі».

З 1999 года да 2014 года працаваў генеральным дырэктарам Мінскага маторнага завода.

Абіраўся дэпутатам Барысаўскага гарадскага савета 21-га, 22-га і 23-га скліканняў.

Узнагароды
----------

* Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь (1994),
* ордэн Пашаны (2004) — *за шматгадовую плённую працу ў галіне машынабудавання, вялікі асабісты ўклад у развіццё прамысловасці рэспублікі*,
* ордэн Дружбы (2005, Расія).

Крыніцы
-------

1. ↑  Выпускники кафедры
2. ↑  Нечарговая пятая сесія Вярхоўнага Савета Беларускай ССР дванаццатага склікання. Вынікі пайменнага галасавання. // Народная газета. — 28 жніўня 1991 — С. 3
3. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 студзеня 2004 года № 34 «Аб узнагароджанні М. І. Лобача ордэнам Пашаны»
4. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 23 февраля 2005 года
**Ма́рцін Ва́йнэк** (ням.: Martin Weinek; нар. 1964, Леабен, Аўстрыя) — акцёр тэатра і кіно, вядомы па ролі інспектара Фрыца Кунца ў тэлесерыяле «Камісар Рэкс».

Біяграфія
---------

У 1983—1986 Вайнэк вывучаў акцёрскае майстэрства пад кіраўніцтвам прафесара Ёста, потым граў у розных венскіх тэатрах. У кіно дэбютаваў у эпізадычнай ролі ліфцёра ў фільме *Паслясезонне* (ням.: *Nachsaison*).

Праз год акцёр прыняў удзел у тэатральным фестывалі ў Рэклінгхаўзене, дзе згуляў адну з галоўных роляў у спектаклі Гяорга Мітэндрайна *Der Lechner Edi schaut ins Paradies* па п'есе Юры Сойфера. Вайнэк таксама зняўся ў фільме рэжысёра Дзітэра Бернера «смеццеманія» ў ролі смеццеўборшчыка.

У 1988—1989 Вайнэк гуляе ў тэатры імя Юры Сойфера ў Вене, а таксама ў іншых невялікіх трупах, дзе таксама выступае ў ролі рэжысёра, пастаноўшчыка, прадзюсара. Пасля здымак у 1989 у серыяле *Calafati Joe* ён атрымаў пасаду кіраўніка Гернальзерскага тэатра ў Вене. З 1999 грае ролю інспектара Кунца ў тэлесерыяле «Камісар Рэкс», якая прынесла яму сусветную вядомасць. Здымаецца таксама і ў іншых фільмах.

У вольны ад здымак час акцёр разам з жонкай Евай займаюцца вінаробствам. Супругі валодаюць вінаграднікам плошчай у шэсць гектараў непадалёк ад Хайлігенбруна.

Фільмаграфія
------------

* 1989: тэлесерыял *Calafati Joe*
* 1999 — 2008: Камісар Рэкс, тэлесерыял — роля Фрыца Кунца
* 2004: *Silentium*
* 2005: *Grenzverkehr*
* 2006: адна з серый у *Unter weißen Segeln*
* 2007: адна з серый у *Die Rosenheim-Cops*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Марцін Вайнэк
* Martin Weinek на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* На сайце ORF Архівавана 11 чэрвеня 2011. (ням.)
* Віны Вайнека (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX4863542 · GND: 143562835 · ISNI: 0000 0001 1479 0240 · VIAF: 102356324 |
**Алатрансплантацыя** або гетэралагічная трансплантацыя — перасадка органаў і тканак (т. зв. *алаграфтаў ці гомаграфтаў*) ад іншай генетычна і імуналагічна не ідэнтычнай асобы таго ж біялагічнага віду. Гэты тып трансплантацыі адрозніваецца ад *аўтатрансплантацыі* (перасадка адной часткі цела ў іншую адной і той жа асобы), *ізатрансплантацыі* (трансплантацыі паміж двума генетычна ідэнтычнымі асобамі аднаго віду, напрыклад блізнюкамі) і *ксенатрансплантацыі* (перасадка ад іншых відаў, з выкарыстаннем т.з. *ксенаграфтаў*). Сёння алатрансплантацыя часцей за ўсе выкарыстоўваецца пры трансплантацыі нырак, печані, сэрца і легкіх.

**Віды алатрансплантацыі**:

* блізкароднасная — донар трансплантанта з’яўляецца блізкім генетычным сваяком першай лініі сваяцтва
* трансплантацыя ад далёкіх сваякоў — донар з’яўляецца далёкім генетычным сваяком другой або трэцяй лініі сваяцтва
* няроднасная — донарам з’яўляецца чалавек, увогуле генетычна не звязаны з рэцыпіентам

Рызыкі і перспектывы
--------------------

Абмежавальным фактарам пры алатрансплантацыі тканак для рэканструктыўнай хірургіі з’яўляюцца пабочныя эфекты імунасупрэсіі (парушэнні абмену рэчываў, злаякасныя новаўтварэнні, апартуністычныя інфекцыі), што з’яўляецца пераважнай праблемай. Сучасны стан тэхналогій алатрансплантацыі органаў не дазваляе ажыццявіць трансплантацыю органа ад адвольнага донара рэцыпіенту, таму надзеі трансплантолагаў свету часцей звязаны не з удасканаленнем тэхналогій алатрансплантацыі (напрыклад з развіццем метадаў дэцэлюлярызацыі), а з распрацоўкай методык тэрапеўтычнага кланавання органаў.

Літаратура
----------

* Petit F. Composite Tissue Allotransplantation and Reconstructive Surgery//Annals of Surgery/2003.- 237 (1): 19-25. doi:10.1097/00000658-200301000-00004.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2777561873 |
Раёны Гомеля. Навабеліцкі раён выдзелены светла-жоўтым колерам
**Навабеліцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (гарадскі раён) у складзе горада Гомеля. Размешчаны, у адрозненне ад астатняй тэрыторыі горада, на левым беразе ракі Сож, у паўднёваўсходняй частцы горада. У Навабеліцкім раёне пражывае 50,0 тыс. чалавек (2005), што складае каля 10 % насельніцтва Гомеля; плошча раёна больш 2 тыс. га. Галоўная вуліца раёна — вуліца Ільіча, выцягнутая з поўначы на поўдзень, пачынаецца адразу за аўтамабільным мастом цераз раку Сож і пераходзіць у Чарнігаўскую шашу. Другая па значнасці вуліца — Севастопальская, крыху разгружае цэнтральную частку вуліцы Ільіча ад грузавога транспарту.

Гісторыя
--------

Скульптурная кампазіцыя на ўездзе ў Навабеліцкі раён (з боку Цэнтральнага раёна)
Асноўны артыкул: **Новая Беліца (Гомель)**
У 1896—1914 гадах у мястэчку Новая Беліца працавала Навабеліцкая лесапільная фабрыка. Вырабляла дошкі. У 1900—1913 гадах была паравая машына (80 к.с.). У 1908—1910 гадах працавалі 64 чалавекі.

У 1897—1908 гадах у мястэчку Новая Беліца працаваў Навабеліцкі спіртаачышчальны завод. Меў паравую машыну (8 к.с.). У 1905 годзе выраблена 143,1 тыс. вёдзер 40-градуснай гарэлкі. У 1908 годзе працавала 57 рабочых.

У 1911—1913 гадах у мястэчку Новая Беліца дзейнічаў Навабеліцкі лесапільна-бандарны завод. Вырабляў дошкі, брусы, палубнік, клёпку. Меў паравы рухавік (57 к.с.). У 1913 годзе працавала 90 чалавек.

Водныя аб'екты
--------------

Праз раён (паралельна вул. Зайцава) працякае ручэй Масцішча

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Навабеліцкага раёна
* Герб Навабеліцкага раёна

Зноскі
------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>

Літаратура
----------

* Гомель. Энцыклапедычны справачнік. — Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Навабеліцкага раёна Гомеля Архівавана 25 сакавіка 2009.
* Старонка Навабеліцкага раёна на сайте Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта

| Гарадскія раёны Гомеля |
| --- |
| 
* Чыгуначны
* Навабеліцкі
* Савецкі
* Цэнтральны

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Шашкі.

**Шашкі́** (трансліт.: *Šaški*, руск.: Шашки) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Агарэвіцкага сельсавета. Размешчаны за 12 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Ганцавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы).

Насельніцтва
------------

* 89 двароў, 137 жыхароў (14.10.2009 г.).

Гісторыя
--------

У 19 — пачатку 20 ст. вёска ў Круговіцкай воласці Слуцкага павета Мінскай губерні. У 1816 г. 5 двароў, уласнасць памешчыкаў Абуховічаў. Шашкі адносіліся да Круговіцкага праваслаўнага прыхода. У 1890 г. 12 двароў. Паводле перапісу 1897 г. 23 двары 164 жыхары. У 1909 г. 27 двароў, 1890 жыхароў.

У лістападзе 1917 г. ўстаноўлена савецкая ўлада. У лютым 1918 г. акупіравана германскімі войскамі, з сакавіка 1919 г. — войскамі Польшчы. Савецкая ўлада аднаўлялася ў пачатку 1919 г. і ў 1920 г.

З сакавіка 1921 г. ў складзе Польшчы, вёска Круговіцкай гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства, у верасні 1921 г. 44 дамы, 243 жыхары.

З 1939 г. ў БССР, з 15.01.1940 г. ў Ганцавіцкім раёне Пінскай вобласці, з 12.10.1940 г. ў Агарэвіцкім с/с. У 1940 г. 84 двары, 380 жыхароў.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі ў баях ці прапалі без вестак 16 воінаў-землякоў.

З 08.01.1954 г. Брэсцкай вобласці. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 512 жыхароў. З 25.12.1962 г. да 30.07.1966 г. ў Ляхавіцкім раёне. Паводле перапісу 1970 г. 502 жыхары.

Інфраструктура
--------------

Клуб, аддзяленне сувязі, магазін. Аснову забудовы складаюць 2 паралельныя просталінейныя вуліцы, арыентаваныя з паўночнага ўсходу на поўдзень, яшчэ адна вуліца перасякае іх пад прамым вуглом у паўночнай частцы; да іх прымыкае шэраг адасобленых домаўладанняў.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Вячаслаў Іванавіч Пакумейка

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Агарэвіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Агарэвічы |
| Аграгарадкі | Кукава |
| Вёскі | Вялікія Круговічы ·  Дубнякі ·  Калонія ·  Красынічы ·  Малыя Круговічы ·  Новыя Агарэвічы ·  Перадзел ·  Шашкі |
**Новая Ліпа** — былы пасёлак у Акцябрскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (30 сем'яў) пераселены ў чыстыя месцы.

На захадзе мяжуе з лесам.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

За 20 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 27 км ад Гомеля.

### Гідраграфія

На ўсходзе меліярацыйны канал.

Транспартная сетка
------------------

Побач шаша Доўск — Гомель. Планіроўка складаецца з просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з вёскі Ліпа. У 1926 годзе ў Ліпскім сельсавеце Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. У 1930 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 17 жыхароў. У 1959 годзе. У складзе саўгаса «Краснаакцябрскі» (цэнтр — вёска Акцябр). Да 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Ліпскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1925 год — 17 двароў 96 жыхароў.
* 1959 год — 147 жыхароў (паводле перапісу).
* 1990-я — жыхары (30 сем'яў) пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнні выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 12 лістапада, 1 і 8 снежня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1967, № 1 (1159).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
**Герб Магілёўскай вобласці** і Палажэнне пра яго зацверджаныя ўказам прэзідэнта Беларусі №1 ад 3 студзеня 2005 года. Апісанне герба:

Уяўляе сабой выяву на залатым полі французскага шчыта ў авале блакітнага колеру Магілёўска-Брацкай Божай Маці. Унізе размешчаныя тры зялёныя ўзгоркі, на якіх тры чырвоныя каласы з залатымі сцяблінамі. Шчыт акружаны вянком з залатога дубовага і лаўровага лісця, які злучаны Андрэеўскай стужкай.
Новы герб створаны на аснове гербу Магілёўскай губерні (1878 г.): у залатым шчыце тры курганы, на якіх тры коласы, у кожным з якіх па 7 зерняў. Шчыт апраўлены вянком з галінаў лаўру і дубу, перавязаным ордэнскай стужкай. У верхняй частцы герба намаляваны абраз Бялыніцкай Божай Маці.

Літаратура
----------

* Нацыянальны рэестр прававых актаў Беларусі, 2005

| Магілёўская вобласць у тэмах |
| --- |
| Герб Магілёўскай вобласці | 
* Аблвыканкам
* Старшыня аблвыканкама
* Абласны Савет
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Гарады
* Пасёлкі гарадскога тыпу
* Сельскія населеныя пункты
* Музеі
* Славутасці

 |

| ⛭Рэгіёны Беларусі: Герб |
| --- |
| 
* Брэсцкая вобласць
* Віцебская вобласць
* Гомельская вобласць
* Гродзенская вобласць
* Магілёўская вобласць
* Мінская вобласць
* Мінск

 |
**Бадзіл Элізабет Валеро** (да чэрвеня 2015 года Себальёс) (швед. Bodil Elisabeth Valero: 14 мая 1958 года, Лундстрэм, Швецыя) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член шведскай партыі зялёных і дэпутат Еўрапарламента. Таксама яна была членам Рыксдага (2006—2014). Валеро была юрыстам і раней працавала перакладчыкам і памочнікам былога члена парламента ад ЕС па пытаннях абароны навакольнага асяроддзя Інгера Шорлінга.

На еўрапейскіх выбарах 2014 года Валеро была на трэцім месцы ў спісе партыі зялёных і была абраная дэпутатам Еўрапейскага парламента.

1. 1 2 3  Ceballos, Bodil Elisabeth // Sveriges befolkning 2000 — Sveriges Släktforskarförbund, 2020. Праверана 22 жніўня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q106527645'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685961'></a>
**Ражано́ў** (трансліт.: *Ražanoŭ*, руск.: Рожанов) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 10 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 221 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія

На рацэ Пціч (прыток Прыпяці).

### Экалогія і прырода

На поўдні і захадзе мяжуе з лесам.

Транспартная сетка
------------------

На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

Інфармацыя
----------

Планіроўка складаецца з кароткай, просталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж ракі) і забудаванай драўлянымі сядзібамі. Крама.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як цэнтр аднайменнага маёнтка, уладанне памешчыка Ф. Лукаўскага. На 1897 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе арганізаваны калгас імя К. Я. Варашылава.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі апорны пункт, размешчаны акупантамі ў вёсцы. У красавіку 1942 года нямецкія карнікі спалілі 17 двароў і забілі 31 жыхара. З верасня 1942 года па чэрвень 1944 года тут дыслацыраваўся разведвальна-дыверсійны атрад «Храбрацы» (камандзір А. М. Рабцэвіч). 12 жыхароў загінулі на фронце.

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2011 год — 14 жыхароў.

### Дынаміка

* 1897 год — 14 двароў, 95 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 14 двароў, 93 жыхары; фальварак — 2 двары, 17 жыхароў.
* 1916 год — 18 двароў.
* 1920 год — 100 жыхароў
* 1925 год — 22 двары.
* 1959 год — 77 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 28 двароў, 42 жыхары.
* 2004 год — 11 двароў, 17 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Дадзеныя сельсавета на 1 ліпеня 2011 года
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Акцябрскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 1997. — 478 с. ISBN 985-6302-03-X

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Парэцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Парэчча |
| Вёскі | Альбінск ·  Беркаў ·  Забалацце ·  Ляскавічы ·  Мёдухаў ·  Ражаноў ·  Растаў ·  Харомцы |
Манекены ў доме самураеў у Айдзувакамацу. Адлюстроўваюць візіт даймё Мацудайра Катаморы ў рэзідэнцыю свайго слугі
**Даймё** (яп.: 大名, *даймё:*, літ. «вялікае імя», састар. *Дайміёс*) — буйнейшыя ваенныя феадалы сярэднявечнай Японіі. Калі лічыць, што клас самураеў быў элітай японскага грамадства X—XIX стагоддзяў, то даймё — гэта эліта сярод самураеў.

У перакладзе гэтае паняцце значыць "вялікае імя", узнікла яно адначасова са з’яўленнем устойлівай ваеннай праслойкі — бусі — у X—XIX стагоддзях.

Першыя даймё
------------

Першапачаткова даймё не залежалі ад цэнтральнага ўраду, але з цягам часу найбольш рашучыя ды прадпрымальныя з іх скарысталіся магчымасцямі, якія меліся тады, і пашырылі свае землі за кошт уладанняў суседзяў і выцясняючы на поўнач тубыльцаў — эбісу. Менавіта тады яны ўзначалілі напачатку невялікія, але суздром адданыя ім прыватныя арміі самураеў.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119671858 · GND: 4252219-5 · LCCN: sh85035427 · NDL: 00561212 · SUDOC: 027680835 |
**Эвіка Сіліня** (лат.: Evika Siliņa; нар. 1975) — латвійскі юрыст і палітык, прэм’ер-міністр Латвіі з 2023 года.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1975 годзе. У 1997 годзе абараніла на юрыдычным факультэце Латвійскага ўніверсітэта ступень бакалаўра сацыяльных навук, кваліфікацыя — юрыст. У 2001 годзе ў Рыжскай юрыдычнай школе — ступень магістра сацыяльных навук у сферы права, спецыялізацыя — міжнароднае і еўрапейскае права. Акрамя роднай латышскай мовы, свабодна валодае англійскай і рускай мовамі.

Да прыходу ў палітыку — індывідуальна практыкуючы прысяжны адвакат. Яе муж таксама адвакат.

У 2011 годзе пасля роспуску Сейма балатавалася на пазачарговых парламенцкіх выбарах па Рыжскай выбарчай акрузе па спісе Партыі рэформ, аднак абраная не была. Пасля зацвярджэння ўрада Валдзіса Дамброўскіса ў лістападзе 2011 года стала дарадцам па юрыдычных пытаннях міністра ўнутраных спраў Рыхарда Казлоўскіса. З 2013 па 2019 год — парламенцкі сакратар МУС, пры міністру Казлоўскісе. У 2018 годзе балатавалася ў Сейм ад «Новага адзінства», але не была абраная. У 2019 годзе, пасля зацвярджэння першага ўрада Крыш’яніса Карыньша, пакінула пасаду парламенцкага сакратара МУС.

З 2019 па 2022 год Эвіка Сіліня — парламенцкі сакратар прэм’ер-міністра Крыш’яніса Карыньша. З 2022 года — міністарка дабрабыту ў другім урадзе Крыш’яніса Карыньша. На парламенцкіх выбарах 2022 года была абраная ў 14-ы Сейм па Відземскай выбарчай акрузе.

У жніўні 2023 года Прэзідэнт Латвіі Эдгар Рынкевіч даручыў Эвіцы Сіліні сфармаваць Кабінет міністраў. 15 верасня Сейм Латвіі зацвердзіў урад пад кіраўніцтвам Эвікі Сіліні.

Зноскі
------

1. 1 2

| ⛭Латвія Прэм’ер-міністры Латвіі |
| --- |
| 1918—1940 | 
* Карліс Улманіс (1918—1921)
* Зігфрыдс Ганна Мейеровіцс (1921—1923)
* Яніс Паўлюкс (1923)
* Зігфрыдс Ганна Мейеровіцс (1923—1924)
* Валдэмарс Замуэлс (1924)
* Гуга Цэлміньш (1924—1925)
* Карліс Улманіс (1925—1926)
* Артурс Алберынгс (1926)
* Маргерс Скуеніекс (1926—1928)
* Пэтэрыс Юрашэўскіс (1928)
* Гуга Цэлміньш (1928—1931)
* Карліс Улманіс (1931)
* Маргерс Скуеніекс (1931—1933)
* Адолфс Блёдніекс (1933—1934)
* Карліс Улманіс (1934—1940)
* Аўгустс Кірхенштэйнс (1940)

 | Герб Латвіі |
| пасля 1990 | 
* Іварс Годманіс (1990—1993)
* Валдыс Біркаўс (1993—1994)
* Марыс Гайліс (1994—1995)
* Андрыс Шкелэ (1995—1997)
* Гунтарс Крастс (1997—1998)
* Віліс Крыштопанс (1998—1999)
* Андрыс Шкелэ (1999—2000)
* Андрыс Бэрзіньш (2000—2002)
* Эйнарс Рэпшэ (2002—2004)
* Індуліс Эмсіс (2004)
* Айгарс Калвітыс (2004—2007)
* Іварс Годманіс (2007—2009)
* Валдыс Домбраўскіс (2009—2014)
* Лаймдата Страўюма (2014—2016)
* Марыс Кучынскіс (2016—2019)
* Артурс Крыш’яніс Карыньш (2019—2023)
* Эвіка Сіліня (з 2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1302657976 · LNB: 000332831 · VIAF: 1820169032404787720001 |
**«Пахаванне Гедзіміна»** (польск.: Pogrzeb Gedymina) — гістарычная карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1888 годзе. Захоўваецца ў зборы Нацыянальным музеі ў Кракаве.

Палатно з вялікім поспехам дэманстравалася на выстаўках у Пецярбургу, Вене, Варшаве, Львове і Сан-Францыска, а сам мастак атрымаў некалькі высокіх узнагарод.

Апісанне
--------

Гедзімін ваяваў супраць лівонскіх рыцараў, далучыў да Вялікага Княства Літоўскага землі з гарадамі Горадня, Полацк, Берасце, Пінск, Тураў, Віцебск; заваяваў поўдзень Русі да Пуціўля і Бранска; зрабіў Вільню сталіцай княства. У снежні 1341 года пры аблозе нямецкай крэпасці Баербург быў забіты з агнястрэльнай зброі, якая мелася ў арсенале крыжакоў.

Тэма карціны — смутак ад незваротнасці цяжкай страты. З самага гушчару непраходнай пушчы выходзяць на шырокую паляну воіны Гедзіміна, якія нясуць на руках цела свайго ўладара. Схіліўшы галовы, услед за імі тоўпяцца простыя людзі ў белых вопратках, у сплеценых з лыка лапцях. Побач — магутныя дубы і елкі. А над усім гэтым — цяжкія свінцовыя хмары, толькі ўдалечыні відаць нейкае святло як сімвал надзеі, што дзяржаўная справа Гедзіміна па завяршэнні аб'яднання беларуска-літоўскай дзяржавы будзе паспяхова працягнута.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Свой Парнас Казіміра Альхімовіча
**Павуча́нне** — празаічны твор павучальнага характару. Узнік у старажытнай літаратуры пад уплывам візантыйскай і балгарскай царкоўнай прамоўніцкай прозы. Існаваў у форме дыдактычнага «слова», пропаведзі, прамовы. Ствараліся царкоўнымі і свецкімі аўтарамі. У Кіеўскай Русі вядома з сярэдзіны XI стагоддзя. Найбольш папулярнымі на беларускіх землях былі «словы» Іаана Златавуста (зборнікі «Златавуст», «Златаструй»), у якія пазней былі ўключаны «Словы» Кірылы Тураўскага, што далі матэрыял для старажытна-рускіх зборнікаў «Ізмарагд» і «Златыя чэпі[ru]», якія распаўсюджваліся (перапісваліся і друкаваліся) на Беларусі ў XII—XVIII стст.

Вылучаюць урачыста-ўзнёслыя і дыдактычныя павучанні. Урачыста-ўзнёслыя павучанні апавядалі пра магутнасць рускай дзяржавы, яе князёў і г.д. («Слово о законе и благодати[ru]» мітрапаліта Іларыёна, «Словы» Кірылы Тураўскага). Дыдактычныя павучанні — «настаўленні ў веры», у якіх у даступнай форме, без рытарычных акрас апавядалася пра хрысціянскія ісціны або абрады (творы Лукі Жыдзяты, Феадосія Пячэрскага).

Лепшыя ўзоры павучанняў выходзілі за межы рэлігійна-царкоўнай дыдактыкі, у іх ставіліся пытанні грамадскага значэння, асветніцтва, гуманізму (творы Грыгорыя Цамблака, Сімяона Полацкага, Георгія Каніскага).

Асобна вылучаліся павучанні-звароты да сваіх дзяцей з мэтай перадачы ім жыццёвай і дзяржаўнай мудрасці («Павучанне Уладзіміра Манамаха»). Павучанне аб павазе да кніг змешчаны ў Ізборніках Святаслава 1073 і 1076 гадоў.

Літаратура
----------

* *Л. Л. Кароткая.* Павуча́нне // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

Спасылкі
--------
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Варварына.

**Варва́рына** (трансліт.: *Varvaryna*, руск.: Варварино; да 1928 года **Пастралкі**) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 30 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 78 км ад Гомеля.

Транспартная сетка
------------------

Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з кароткай, амаль просталінейнай вуліцы, забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска ў Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. Па рэвізіі 1858 года ў складзе маёнтка Самуйлова. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: хлебазапасны магазін, вятрак. У 1909 годзе 309 дзесяцін зямлі, у Гарадзецкай воласці.

У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у вёсцы ў 1943 годзе размяшчаліся партызаны 1-й Буда-Кашалёўскай брыгады. У вайну загінулі 57 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Шлях Ільіча» (цэнтр — вёска Мікалаеўка).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — 17 гаспадарак, 27 жыхароў.

### Дынаміка

* 1858 год — 13 двароў, 97 жыхароў.
* 1897 год — 27 двароў, 162 жыхара (паводле перапісу).
* 1909 год — 245 жыхароў.
* 1925 год — 34 двары.
* 1959 год — 129 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 17 гаспадарак, 27 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

| ⛭**Мікалаеўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Мікалаеўка |
| Вёскі | Варварына ·  Выдрыца ·  Галавачы ·  Зорка ·  Любань ·  Надзеждзіна ·  Прыбар ·  Уладзіміраўка ·  Фундамінка ·  Царкоўе |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шут.

**Алесь Шут** (5 траўня 1952 — 6 лістапада 2019, Лагойск) — беларускі ўрач, палітык і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання ад Лагойшчыны. Член Беларускага Народнага Фронту «Адраджэнне».

Уваходзіў у склад дэпутацкай Апазіцыі БНФ. Займаўся пытаннямі ліквідацыі Чарнобыльскай АЭС, аховы здароўя, дабіўся каб на тэрыторыі Беларусі спынілі распаўсюджванне забрудненага радыяцыяй мяса. Удзельнічаў у галадоўцы дэпутатаў супраць рэферэндуму 11-12 красавіка 1995 года, быў жорстка збіты спецназам спачатку ў зале парламента, а потым міліцыяй па-за Домам урада.

За некалькі дзён да смерці Алесю Шуту ўручылі юбілейны медаль Рады БНР за «заслугі ў здабыцці Незалежнасці Беларусі».

Памёр ад анкалогіі.

Зноскі
------

1. ↑  Памёр «дэпутат незалежнасці» Алесь Шут, Радыё Свабода, 6-11-2019
**Ільінская царква** — колішняя царква ў Магілёве. Размяшчалася на тэрыторыі Папінскай сотні Задубравенскага пасада, з краю Ільінскай гары па вуліцы Задубравенскай бліжэй да Дняпра.

Першае ўпамінанне Ільінскай царквы адносіцца да 1460 года, у сувязі з даволі міфічнай падзеяй. У гэтым годзе быццам танула жонка
вялікага князя Казіміра Лізавета на свята прарока Ільі, таму ў гонар яе выратавання князь загадаў пабудаваць цэрквы ў радзе гарадоў, у тым ліку і ў Магілёве.

Ільінская царква вядома з ХVІ стагоддзя, Ільінская вуліца названая ў гонар царквы часта згадваецца ў 1570-х гадах, у сувязі з продажам зямлі.

Цікавым старабеларускім літаратурным помнікам пачатку ХVІІ стагоддзя з’яўляецца дагавор святароў царквы Святога прарока Ільі Васіля Андрэевіча (сын Андрэя Лаўравіча) і Афанаса Дзмітравіча з прыхаджанамі. Святары даволі грунтоўна адлюстроўваюць галоўнаю мэту існавання царквы: *«Царкву Божаю добра будаваці, абы ў ёй евангельскай навукі, пабожнага жыцця святла не пагашаў, звычаяў добрых прыкладам не загніваў і добрым пастве, сабе ўрочанае пастырам быў»*.

Інвентар горада Магілёва 1745 года згадвае святароў айцоў Яна і Стэфана, у 1766 годзе ў царкве Святога прарока Ільі служылі Павел
Мамонавіч і Павел Страховіч.

У 1832 годзе Ільінская царква была зачынена, па прычыне малой колькасці прыхаджан. Ільінскі царкоўны прыход быў злучаны з прыходам
суседняй Успенскай царквы.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шут.

**Іван Віктаравіч Шут** (нар. 15 снежня 1932, Паланечка, Баранавіцкі павет, Навагрудскае ваяводства) — беларускі спецыяліст у галіне прыборабудавання. Кандыдат тэхнічных навук (1989), прафесар (Расія, 1993; Беларусь, настрыфікацыя, 2001).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут імя І. В. Сталіна (спецыяльнасць «Тэхналогія машынабудавання», 1956).

Працаваў у Мінскім падшыпнікавым заводзе (1956—1961); Мінскім электратэхнічным заводзе імя В. І. Казлова (1961—1969); Беларускім інстытуце механізацыі сельскай гаспадаркі (1964—1967); Мінскім заводзе «Калібр» (1969—1979, намеснік галоўнага інжынера, галоўны тэхнолаг, галоўны інжынер); Мінскам вытворчам аб’яднанні імя У. І. Леніна (1979—992, галоўны інжынер); Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1986; кафедра электроннай тэхнікі і тэхналогіі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: тэхналогія радыёэлектроннай апаратуры; праектаванне і асваенне радыёэлектронных устройстваў; распрацоўка і ўкараненне высокаэфектыўных рэсурсазберагальных тэхналогій.

Узнагароды
----------

Грамата Міністэрства вышэйшай адукацыі СССР (1954), медалі ВДНГ СССР (бронзавы, 1966 і 1973; сярэбраны, 1978), ордэн «Знак Пашаны» (1974), ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981, 1986), знакі «Почетный радист СССР» (1980), «Вынаходнік СССР» і інш.

Бібліяграфія
------------

* Информация и производство : подходы к внедрению CALS/ИПИ-технологий на предприятии / И. В. Шут // Изобретатель. — 2012. — № 12. — С. 31—35.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Шут Иван Викторович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 215—217.
* Шут Іван Віктаравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2003. — Т. 17. — С. 489.
* Шут Иван Викторович // Кто есть кто в Республике Беларусь. 2001. Т. 1. — Минск, 2001. — С. 175—176.
Сабор у Нікарцмінда, паўночны фасад
**Нікарцмінда** (груз. ნიკორწმინდის ტაძარი) — сабор Грузінскай Праваслаўнай Царквы, размешчаны ў грузінскай гістарычнай вобласці Рача  (руск.) (бел.. Знаходзіцца за 14 км на паўднёвы захад ад горада Амбралауры. Унутры сабора роспісы датаваныя XVI—XVII стагоддзямі. На фасадах храма найбагацейшая разьба па камені.

Гісторыя
--------

Збудаваны ў 1010—1014 гадах, падчас валадарання Баграта III і быў адрамантаваны ў 1534 годзе царом Багратам III  (руск.) (бел. з Імерэці. Трохпавярховая званіца побач з саборам была пабудавана ў другой палове XIX стагоддзя.

Архітэктура
-----------

Сабор у Нікарцмінда ўяўляе сабой у плане крыжова-купальны храм. Купал ляжыць на барабане, які мае 12 вокнаў з аркатурным поясам і дэкаратыўным архітравам. Барабан ляжыць на шасці парусах. Да падкупальна прасторы прымыкаюць пяць апсід, а масіўны купал ляжыць на паўкалонах. Алтарная апсіда і прымыкаючы да падкупальнаму аб'ёму заходні рукаў ствараюць вялікую ўнутранае прастору. Бабінцы з поўдня і захаду прыбудаваны пазней, але таксама ў XI ст. Інтэр’ер упрыгожаны фрэскамі XVII стагоддзя і багатым арнаментам. 

Роспіс купала і барабана, Сабор у Никорцминда XVI-XVII стст.
Вонкавы абрыс плана — крыжападобны. Камяні з якіх выкладзеныя фасады гладка абцясаны.

Дэкор
-----

Ушэсце Гасподняе, Сабор у Никарцминда, вонкавы рэльеф
Вонкавыя ўпрыгажэнні сцен ўяўляюць сабой аркатурны пояс, разнастайныя разьбяныя арнаменты і шматфігурныя барэльефныя кампазіцыі — Перамянення Гасподняга, Суднага дня, Узвіжання Крыжа Гасподняга, фігур святых, фантастычных жывёл — утвараючы прадуманую выяўленчую праграму.
Дэкор сабора ў Нікарцмінда — адзін з самых прыгожых сярод грузінскіх цэркваў. Тут можна ўбачыць злучэнне некалькіх розных мастацкіх стыляў, што сведчыць аб свабодзе выбару матыву і манеры выканання. 

Сабор Нікарцмінда прадстаўлены на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* The Spiritual Treasure of Georgia. Khelovneba Publishers, Tbilisi, 2005
* Чубинашвили Г. Н. Северов Н. П. Кумурдо и Никорцминда. М. 1947
* Аладашвілі Н. Рэльефы Нікарцмінда. Тбілісі, 1957 (на грузінскай мове)

Спасылкі
--------

* БСЭ: Никорцминда
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Браўн.

**Ірвінг Джозэф Браўн** (англ.: Irving Joseph Brown; 20 лістапада 1911, Нью-Ёрк, ЗША — 10 лютага 1989, Парыж, Францыя) — амерыканскі прафсаюзны і антыкамуністычны дзеяч, які згуляў значную ролю ў расколе прафсаюзнага руху падчас халоднай вайны.

Біяграфія
---------

Ірвінг Джозэф Браўн навучаўся ў Нью-Ёркскім універсітэце і Калумбійскім універсітэце. У другой палове 1930-х гадоў Браўн быў арганізатарам прафсаюза аўтамабільных рабочых. У 1940 годзе Браўн стаў арганізатарам Амерыканскай федэрацыю працы на нацыянальным узроўні.

Будучы лейтэнантам арміі ЗША, Ірвінг Браўн удзельнічаў у распрацоўцы планаў да сіцылійскай і паўднёва-французскай аперацыі падчас Другой сусветнай вайны.

Пасля Другой сусветнай вайны Браўн прыбыў у Еўропу, дзе падтрымліваў і фінансаваў стварэнне антыкамуністычных прафсаюзаў, такіх як «Рабочая сіла» і Італьянская канфедэрацыя прафсаюзаў працоўных.

У 1949 годзе Ірвін Браўн разам з Джэем Лаўстанам падтрымаў стварэнне Міжнароднай канфедэрацыі свабодных прафсаюзаў (МКСП), у процівагу Сусветнай арганізацыі прафсаюзаў (САП). У МКСП увайшлі АФТ-КВП, Брытанскі кангрэс трэд-юніёнаў, Італьянская канфедэрацыя прафсаюзаў працоўных, «Рабочая сіла», іспанскі Усеагульны саюз працоўных. Фактычна, у САП засталіся прасавецкія прафсаюзы, у той час як у МКСП былі прадстаўлены прафсаюзы капіталістычных краін.

Таксама, будучы ў Еўропе, пры фінансаванні Браўна былі сарваныя забастоўкі ў міжземнаморскіх партах супраць паставак па плане Маршала. Створаны пры яго дапамозе *Камітэт міжземнаморскіх партоў* перахапіў кантроль над страйкамі ў пракамуністычных прафсаюзаў у Францыі, Італіі і Грэцыі.

Знаходзячыся ў Францыі, Браўн з’яўляўся міжнародным сакратаром АФП-КВП. З 1951 па 1954 год, па заяве французскага журналіста Фрэдэрыка Шарп’е, Браўн і Лаўстан атрымлівалі фінансаванне ад ЦРУ у памеры 1 мільёна даляраў у год..

Да сваёй смерці Ірвінг Браўн працаваў на розных пасадах у дэпартаменце міжнароднага супрацоўніцтва АФП-КВП. У 1988 годзе Рональд Рэйган узнагародзіў Браўна Прэзідэнцкім медалём Свабоды, а праз год Ірвінг памёр.

Зноскі
------

1. 1 2 3
2. 1 2  L'Humanité // *L'Humanité* — RF: 1933. — ISSN 0242-6870; 2496-8617<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q142'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1137404'></a>
3. 1 2 3  The Most Dangerous Man, *Time*, 17 сакавіка 1952.
4. 1 2  Frédéric Charpier, *La CIA en France. 60 ans d'ingérence dans les affaires françaises*, Seuil, 2008, с. 40-43. Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 20 красавіка 2007. Праверана 26 студзеня 2023. 8 студзеня 2008, *Bakchich*.
5. ↑  Harry Kelber, « AFL-CIO’s Dark Past », 22 лістапада 2004 // laboreducator.org

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 120860449 · ISNI: 0000 0003 8234 6808 · LCCN: n84034730 · NUKAT: n99031889 · SUDOC: 229881076 · VIAF: 265474049 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ждановіч.
**Павел Леанідавіч Ждановіч** (нар. 29 красавіка 1982, г. Караганда, Казахская ССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

Біяграфія
---------

Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны, гісторык; аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя».

Працаваў настаўнікам гісторыі СШ № 44 імя М.А.Лебедзева (г. Гомель); малодшым навуковым супрацоўнікам аддзела ваеннай славы, загадчыкам аддзела ваеннай славы ўстановы «Гомельскі абласны краязнаўчы музей»; загадчыкам філіяла «Музей ваеннай славы» установы «Гомельскі абласны краязнаўчы музей»; дырэктарам установы «Гомельскі абласны музей ваеннай славы».

З'яўляўся дэпутатам дваццаць шостага і дваццаць сёмага скліканняў Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў.

Лаўрэат спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі.

З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Граматай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам Беларускага прафсаюза работнікаў культуры, нагруднымі знакамі Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь «За актыўны пошук» і «90 год ваенным камісарыятам».

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Архівавана 14 чэрвеня 2017.  (бел.)
**Атакулé** (турэцк.: Atakule) — 125-метровая камунiкацыйная i абсервацыйная (аглядная) вежа ў цэнтральным раёне турэцкай сталіцы Анкары — Чанкая. Адзін з архітэктурных сімвалаў горада.

Будавалася з 1986 па 1989 гады. У верхняй секцыі вежы — адкрытая нерухомая тэраса і рэстаран «Sevilla», які абарочваецца на 360 градусаў за гадзіну. Над імі, пад самым купалам — рэстаран «Dome», а пад тэрасай — кафэ «UFO». У наземных збудаваннях размяшчаюцца гандлёвы цэнтр і некалькі аб'ектаў грамадскага харчавання.

У турэцкай мове *ata* азначае *продак*, *бацька* і звычайна атаясамліваецца з Атацюркам, *kule* азначае *вежа*.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вежа Атакуле
Выпрамляльны крэмніевы дыёд 1N4001 у корпусе DO-41 
 Схематычны сімвал выпрамляльных дыёдаў агульнага прызначэння
 Вольтамперная характарыстыка дыёда 1N4001 пры розных тэмпературах
Серыя **1N400x** (напрыклад 1N4001 або 1N4000  ) - гэта сямейства паўправадніковых аднаамперных крамянёвых выпрамляльных дыёдаў агульнага прызначэння, якія звычайна выкарыстоўваюцца ў адаптарах пераменнага току для звычайных бытавых прыбораў. Яго напружанне блакавання вар'іруецца ад 50 вольт (1N4001) да 1000 вольт (1N4007). Гэтая серыя дыёдаў JEDEC даступная ў восевым выкаванні DO-41. Дыёды з аналагічнымі паказчыкамі даступныя таксама ў пакетах для павярхоўнага мантажу SMA і MELF (у іншых серыях нумароў дэталяў).

Гісторыя
--------

Серыя 1N400x была першапачаткова прадстаўлена аддзелам паўправадніковых вырабаў кампаніі Motorola і зарэгістравана ў JEDEC у 1963 годзе як крамянёвыя выпрамляльнікі магутнасці, якія выкарыстоўваліся ў асноўным для ваеннага і прамысловага прымянення.  Ён з'явіўся ў Motorola *Semiconductor Data Manual* у 1965 годзе ў якасці замены для дыёдаў з 1N2609 па 1N2617. 

Нумары дыёдаў| Напруга | Восевы пакет | Пакеты для павярхоўнага мантажу |
| --- | --- | --- |
| 1 АDO-41 | 1,5 АDO-15 | 3 АDO-201AD | 6 А

Р-6 | 10 А Р-6 | 1 А

MELF | 3 А

MELF | 1 АSMA | 1 АSMA | 2 АSMB | 3 АSMC | 5 АSMC |
| 50 В | 1N4001 | 1N5391 | 1N5400 | 6A05 | 10A05 | SM4001 | SM5400 | М1 | S1A | S2A | S3A | S5A |
| 100 В | 1N4002 | 1N5392 | 1N5401 | 6А1 | 10А1 | SM4002 | SM5401 | М2 | S1B | S2B | S3B | S5B |
| 200 В | 1N4003 | 1N5393 | 1N5402 | 6A2 | 10A2 | SM4003 | SM5402 | М3 | S1D | S2D | S3D | S5D |
| 400 В | 1N4004 | 1N5395 | 1N5404 | 6A4 | 10A4 | SM4004 | SM5404 | М4 | S1G | S2G | S3G | S5G |
| 600 В | 1N4005 | 1N5397 | 1N5406 | 6A6 | 10A6 | SM4005 | SM5406 | М5 | S1J | S2J | S3J | S5J |
| 800 В | 1N4006 | 1N5398 | 1N5407 | 6A8 | 10A8 | SM4006 | SM5407 | М6 | S1K | S2K | S3K | S5K |
| 1000 В | 1N4007 | 1N5399 | 1N5408 | 6A10 | 10A10 | SM4007 | SM5408 | М7 | С1М | S2M | S3M | S5M |

1. ↑  Though some writers and datasheets refer to "1N4000 series", a 1N4000 is a 10-watt Zener diode unrelated to the 1N4001 series of 1 ampere rectifiers.
2. ↑  Announcement of Electron Device Type Registration, Release No. 4190. **(нявызн.)**.  The Joint Electron Device Engineering Council (18 сакавіка 1963). Праверана 22 студзеня 2019.
**Маларыта**, **Малая Рыта** — рака ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Рыта (басейн Віслы).

Назва
-----

Назва Малая Рыта (> Маларыта) ад назвы ракі Рыта (або Вялікая Рыта), у якую ўцякае. На Вялікай Рыце — вёска Велікарыта, на Малой Рыце — горад Маларыта.

Назва Рыта старабалцкага паходжання.

Узыходзіць да індаеўрапейскага *\*rī-ti* «цячы», якое ад гнязда \**rei- / \*rī- / \*roi-* «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *\*rei-ṷo-s* «ручай» (> *rīvum*) або кельцкае *\*rei-no-s* «плынь» (> рака Рэйн).

У балцкіх мовах гэтага паходжання корань *\*rei-t-*, ад якога латышскае *riest, rietēt* «цячы, каціцца, плысці», літоўскае *rytas* «раніца» (як узыход-выцяканне сонца).

Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі *Ryt-upis* «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай *Rīta-strauts* «Цякучая (або Ранішняя) плынь».

Назва Рыта значыць «Плыткая (рака)».

Балота Малеціна і ўрочышча Гліннае ля МаларытыБалота Малеціна і ўрочышча Гліннае ля Маларыты
Балцкага паходжання найімаверней і назва балота Малеціна на правабярэжжы Малой Рыты, адразу на ўсходзе ад горада Маларыта. Адпаведнікі — тапонімы Маляцічы пад Шчучынам, *Molėtai* на ўсходзе Літвы, ад літоўскага *molis* «гліна». Побач з Малецінскім балотам вядомае і ўрочышча з назвай-«перакладам» Гліннае (да нядаўна там была і аднайменная вёска). Так жа сама на Пасожжы недалёка адна ад адной рэкі з назвамі-«перакладамі» Молінка і Гліна. Гэта ўсё назоўныя сляды колішняга пераходнага перыяду білінгвізму, які для розных рэгіёнаў быў ранейшы ці пазнейшы.

Гідраграфія
-----------

Даўжыня 30,5 км. Плошча вадазбору 602 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰.

Пачынаецца за 2 км на поўнач ад аграгарадка Арэхава ад аўтадарогі Арэхава — Олтуш і з’яўляецца працягам канала Сярэдні Роў (раней выцякала з Арэхаўскага возера, але у выніку меліярацыйных работ выток ракі быў засыпаны). Вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Замшаны. Цячэ па Брэсцкім Палессі.

Даліна ракі невыразная. Схілы даліны спадзістыя, парэзаныя сеткай меліярацыйных каналаў, пад лесам і разараныя. Абалона двухбаковая, нізкая, асушаная, шырынёй 1—1,5 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае, шырыня яго 6—8 м. Берагі выраўнаваныя, вышынёй да 2 м. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

На рацэ горад Маларыта.

Гл. таксама
-----------

* Верхняя Рыта

Заўвагі
-------

1. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.
2. ↑  H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.
3. ↑  K. Karulis. Latviešu etimoloģijas vārdnīca. Rīga, 1992, 2001. С. 754—755.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л. 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с. 40 л. ил.
**Лучы́н** — археалагічныя помнікі неаліту, бронзавага і жалезнага вякоў, эпохі Кіеўскай Русі (паселішчы, гарадзішча і селішча) каля вёскі Лучын Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.

Паселішчы належалі плямёнам верхнедняпроўскай культуры і сярэднедняпроўскай культуры. Выяўлены рэшткі наземных жытлаў з агнішчамі ў цэнтры. Знойдзены крамянёвыя прылады працы і іншыя вырабы, ляпны арнаментаваны посуд. Гарадзішча ўмацавана падковападобным валам. Як і селішча, яно належала носьбітам мілаградскай культуры, зарубінецкай культуры і насельніцтву часоў ранняга сярэдневякоўя. Знойдзены ляпная і ганчарная кераміка, вырабы з жалеза і бронзы, фрагменты шкляных бранзалетаў. Даследчыкі лічаць, што тут, магчыма, знаходзіўся летапісны Лучын. На селішчы знойдзены фрагменты ляпных і ганчарных гаршчкоў.

Літаратура
----------

* Лучын (археалагічныя помнікі) // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 379. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
* Лу́чын // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 439. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 146706 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жыбуль.
**Наталля Пятроўна Жыбуль** (нар. 3 мая 1975, в. Рабунь, Вілейскі раён, Мінская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка, настаўнік матэматыкі і інфарматыкі; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, кіраўнік у сферы дзяржаўнага кіравання. Бакалаўр адукацыі ў галіне матэматыкі, магістр педагагічных навук па спецыяльнасці «Матэматыка», кандыдат педагагічных навук.

Працавала настаўнікам матэматыкі сярэдняй школы № 203 г. Мінска, Рабунскай сярэдняй школы; намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце Вілейскай гімназіі № 2; дырэктарам дзяржаўнай установы адукацыі «Вілейская гімназія № 1 «Логас».

З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана нагрудным знакам Міністэрства адукацыі «Выдатнік адукацыі».

Асабістае жыццё
---------------

Замужам, мае сына.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Архівавана 14 чэрвеня 2017.  (бел.)