**Будынак гандлёвай школы** — будынак у Растове-на-Доне, пабудаваны ў 1905 годзе для гандлёвай школы пры Растоўскім камерцыйным мужчынскім вучылішчы. У наш час будынак з'яўляецца адным з карпусоў Паўднёвага федэральнага ўніверсітэта. Будынак гандлёвай школы мае статус аб'екта культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Гісторыя
--------

Растоўскае камерцыйнае мужчынскае вучылішча было заснавана ў 1900 годзе. На наступны год пры вучылішчы была адкрыта гандлёвая школа. Уласны будынак для гандлёвай школы быў пабудаваны ў 1905 годзе на Сенечнай вуліцы (цяпер вуліца Максіма Горкага). Пры гандлёвай школе была дамавая вучылішчная царква Покрыва Найсвяцейшай Багародзіцы (не захавалася). У 1915 годзе ў будынку школы выступаў з канцэртам кампазітар і піяніст С. В. Рахманінаў. Пазнейшы будынак гандлёвай школы стаў адным з карпусоў Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У наш час у будынку знаходзяцца юрыдычны і эканамічны факультэты Паўднёвага федэральнага ўніверсітэта.

Пастановай Кіраўніка Адміністрацыі Растоўскай вобласці № 411 ад 9 кастрычніка 1998 года будынак гандлёвай школы быў узяты пад дзяржаўную ахову як аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Архітэктура
-----------

Цагляны будынак гандлёвай школы мае тры паверхі, склеп і чатырохсхільны паддашкавы дах. Галоўны фасад з рытмічным шэрагам аконных проймаў мае сіметрычную кампазіцыю. Цэнтральная частка фасада вылучана рызалітам і карнізам са складаным профілем. Апошнія два паверхі аформлены лапаткамі, злучанымі над вокнамі трэцяга паверха лучковымі перамычкамі. Паўцыркульную арку галоўнага ўваходу ўпрыгожваюць архівольты.

Галоўны фасад выходзіць на чырвоную лінію вуліцы Максіма Горкага. Будынак Н-падобнае ў плане. Навучальныя аўдыторыі і іншыя памяшканні мясцуюцца вакол сходавага хола.

Мемарыяльныя дошкі
------------------

У 1993 годзе на фасадзе будынка была ўсталявана мемарыяльная дошка з тэкстам: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| У гэтым будынку (былой Гандлёвай школе) у 1915 годзе выступаў з канцэртамі вялікі рускі кампазітар і піяніст Сяргей Васільевіч Рахманінаў | "|

11 снежня 2011 года на сцяне будынка была ўрачыста адкрыта мемарыяльная дошка Аляксандру Салжаніцыну (з 1936 па 1941 год ён вучыўся на фізіка-матэматычным факультэце Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта). Барэльеф быў выраблены скульптарам Дзмітрыем Лындзіным.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 24.
2. 1 2  На пути к РФЭИ. ВУЗ в предвоенные годы **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  rsue.ru. Архівавана з першакрыніцы 14 верасня 2013. Праверана 20 жніўня 2013.
3. 1 2  г. Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения, 1-100). Часть 1 **(нявызн.)**.  Официальный портал Правительства Ростовской области. Архівавана з першакрыніцы 14 верасня 2013. Праверана 20 жніўня 2013.
4. ↑  *Малаховский Е. И.* Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство "NB", 2006. — С. 89. — ISBN 5-98155-014-7.
5. ↑  Рахманинов в Ростове **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Ростовская государственная консерватория (академия) имени C. В. Рахманинова. Архівавана з першакрыніцы 5 кастрычніка 2013. Праверана 3 кастрычніка 2013.
6. ↑  Мемориальная доска, посвященная Солженицыну, открыта в Ростове-на-Дону **(нявызн.)**.  youreporter.ru (12 снежня 2011). Праверана 3 кастрычніка 2013.
7. ↑  *Янина Чевеля*. Новое лицо Александра Солженицына **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Ростов Официальный (14 снежня 2011). Архівавана з першакрыніцы 4 кастрычніка 2013. Праверана 3 кастрычніка 2013.

Літаратура
----------

* *Гурвич С. С.* Встречи с Доном: Далекие и близкие. — Ростов-на-Дону. — С. 98,100.