**Паўднёвы Ціхаакіянскуй манда́т** (яп.: 南洋庁, *Нан'ё:-цё:*) — мандатная тэрыторыя, перададзеная Лігай нацый пад кіраванне Японскай імперыі пасля паражэння Германскай імперыі ў Першай сусветнай вайне. Працягваўся з 1919 да 1947.

Гісторыя
--------

У адпаведнасці з умовамі Англа-японскага саюза, пасля пачатку Першай сусветнай вайны 23 жніўня 1914 года Японія абвясціла вайну Германіі, і прыняла ўдзел у сумеснай з англічанамі аблозе Цындаа — нямецкай ваенна-марской базы ў кітайскай правінцыі Шаньдун. На Імператарскі флот Японіі была ўскладзена задача знішчэння германскай Усходне-Азіяцкай крэйсерскай эскадры і абароны суднаходных маршрутаў у Ціхім і Індыйскім акіянах. Падчас выкананні гэтай задачы Імператарскі флот у кастрычніку 1914 года без супраціўлення заняў германскія ўладанні на Марыянскіх, Каралінскіх, Маршалавых астравах і архіпелагу Палау.

Па заканчэнні войны, у выніку Версальскага дагавора, які падагульніў перамовы на Парыжскай мірнай канферэнцыі, была афіцыйна прызнана японская акупацыя былых германскіх калоній у Мікранезіі на поўнач ад экватара, і Японія атрымала мандат Лігі Нацый на кіраванне гэтымі тэрыторыямі. У адпаведнасці з умовамі мандата катэгорыі «C», Японія пачала развіваць астравы як складовую частку сваёй імперыі. Была прынята праграма інтэнсіўнага эканамічнага развіцця і стымулявання іміграцыі. Неўзабаве колькасць японскіх, акінаўских і карэйскіх імігрантаў стала ўдвая пераўзыходзіць колькасць уласна астраўлянінаў.

У 1930-х гадах Імператарскі флот Японіі пачаў узводзіць на падмандатнай тэрыторыі порты, аэрадромы, умацаванні і іншую ваенную інфраструктуру. Праца вялася ўпотай, бо з'яўлялася прамым парушэннем Вашынгтонскага марскога пагаднення. Астравы разглядаліся як «непатапляльныя авіяносцы», і адыгрывалі важную ролю як з пункту гледжання абароны ўласна Японскіх астравоў, гэтак і для планаў наступальнай вайны.

Падчас бітваў 1943—1945 гадоў, у выніку Гілберта-Маршалаўскай і Марыянскай аперацый узброеных сіл ЗША японцы паступова страцілі кантроль над гэтымі астравамі.

Мандат Лігі Нацый быў фармальна адкліканы Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый у ліпені 1947 года, а кіраванне Падапечнай тэрыторыяй Ціхаакіянскія астравы ўзялі на сябе ЗША.

| ⛭Мандаты Лігі Нацый |
| --- |
| Клас A | Сцяг Вялікабрытаніі Месапатамія (нерэалізаваны, заменены на Ірак) • Сцяг Францыі Сірыя і Ліван |
| Клас B | Сцяг Вялікабрытаніі Брытанскі Камерун • Сцяг Вялікабрытаніі Брытанскі Тогаленд • Сцяг Бельгіі Руанда-Урундзі • Сцяг Вялікабрытаніі Танганьіка • Сцяг Францыі Французскі Камерун • Сцяг Францыі Французскі Тогаленд |
| Клас C | Сцяг Новай Зеландыі Заходняе Самоа • Сцяг Аўстраліі Науру • Сцяг Аўстраліі Новая Гвінея • Сцяг Паўднёва-Афрыканскага Саюза Паўднёва-Заходняя Афрыка • Сцяг Японіі Паўднёвы Ціхаакіянскі мандат |
| Асаблівы статус | Сцяг Вялікабрытаніі Палесціна |

|  Вялікая ўсходнеазіяцкая сфера ўзаемнага росквіту |
| --- |
| Метраполія | 
 Японская імперыя
Карэя
Акінава
Тайвань
Квантун
Карафута
астравы Цісіма
Нан’ё-цё
 | «Саюз Японіі, Кітая і Маньчжоу-го прынясе міру мір». |
| Кітай | 
* Усходні Хэбэй (1935—1937)
* Шанхай (1937—1938)
* Мэнцзян
* Часовы ўрад (Паўночны Кітай)
* Рэфармаваны ўрад (Цэнтральны і Паўднёвы Кітай)
* Кітайская рэспубліка (1940—1945)
* Ганконг

 |
| Астатнія краіны-члены | 
* Даманьчжоу-дыго
* Тайланд
* Дзяржава Бірма
* Рэспубліка Філіпіны

 |
| Тэрыторыі-кандыдаты | 
* В’етнамская імперыя
* Каралеўства Кампучыя
* Дзяржава Лаос
* Азад Хінд
* Сёнан-то
* Малая, Паўночнае Барнеа, Саравак
* Інданезія
* Усходні Тымор
* Новая Гвінея
* Саламонавы астравы
* Какосавыя астравы
* Іншыя астравы Індыйскага акіяна
* Аўстралія
* Алеуцкія астравы
* Амія-дзіма

 |