**Скі́далька**, **Скі́даліца**, **Скідаля́нка**, **Скі́дзелька**, **Скідзяліца**, **Скідзялянка** — рака ў Беларусі, у Мастоўскім і Гродзенскім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Котра (басейн Нёмана).

Назва
-----

Рачная назва балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Адпачатная балцкая форма — \**Skidela*.

Той жа корань *Skid-* у літоўскім гідроніме *Skid-upys*.

Звязана з літоўскім *skidyti*, *skisti* «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», *kidyti*, *kedyti*, *kedėti* «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *\*kēd- / \*kēt-*. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак. Далей да індаеўрапейскага \**(s)k(h)ed-* «расколваць, раскідаць».

Корань пашыраны пашыральнікам *-el-*, які таксама ў назве нёманскай ракі Зецела (*Zietela* > Дзятлаўка) паблізу ад \*Скідзелы. Назва Зецела другасная, ад яцвяжскай назвы возера \**Zeitō*. Пашыральнік *-el-* таксама ў назве ракі Дрысела на Павоччы (каля Разані), у якой корань той жа, што і ў назве дзвінскай Дрысы.

Значэнне рачных назваў з коранем *Skid-* можна перадаць як «Шчаціністая (рака)» (у канфігурацыйным сэнсе).

Вядомыя і балцкія гідронімы, утвораныя ад каранёў з процілеглай семантыкай «сціскання» (Жлобін, Горадзен, Гамея). Возера з такой назвай будзе, наадварот, мець роўную, «гладкую» берагавую лінію.

У «яцвяжскім» гідранімічным арэале на поўдні ад Нёмана налічваецца цэлы шэраг бессуфіксальна ўтвораных рачных назваў з сугучным пачаткам асноў *Sk-* і падобнай структурай гукаскладу: Скупа, \**Skiba* (> Шчыба), \**Skara* (> Шчара). Меркавана яцвяжскія, яны, аднак, вытлумачваюцца па-рознаму.

Гідраграфія
-----------

Даўжыня 28 км, 20 км з іх у Мастоўскім раёне. Плошча вадазбору 450 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰.

Пачынаецца за 5 км на паўночны ўсход ад вёскі Заполле Мастоўскага раёна, упадае ў Котру за 0,6 км на паўночны захад ад вёскі Некрашы Гродзенскага раёна.

Прытокі: рака Спушанка і меліярацыйныя каналы. Рэчышча на працягу 22,5 км (ад вытоку да вусця ракі Спушанка ў межах горада Скідзель) каналізаванае.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3  БелЭн, 2002
2. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.
3. ↑  *В. Н. Топоров.* Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.
4. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.
5. ↑  А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М. 1974. С. 153, 155.
6. ↑  Агульная характарыстыка рачной сеткі Гродзенскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» (руск.)

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Скідзелька, Скідзяліца, Скідзялянка // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 454. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Гродненской области (руск.)