**«Фіярэнціна»** (італ.: Fiorentina) — італьянскі футбольны клуб з горада Фларэнцыя. Заснаваны ў 1926 годзе пры аб’яднанні клуба «Фірэнцэ» і футбольнай секцыі моладзевай каманды «Лібертас», аднак быў перафарміраваны ў 2002 годзе пасля банкруцтва. «Фіярэнціна» большасць часу свайго існавання гуляе ў найвышэйшым дывізіёне італьянскага футбола, і толькі чатыры клубы правялі ў Серыі A больш сезонаў, чым «Фіярэнціна». «Фіярэнціна» двойчы перамагала ў італьянскім чэмпіянаце, у сезоне 1955/56, а затым у сезоне 1968/69. Таксама клуб з’яўляецца 6-разовым уладальнікам Кубка Італіі, уладальнікам Кубка кубкаў (1961).

З 1931 года клуб гуляў на стадыёне «Артэміа Франкі», які ў цяперашні час мае магутнасць у 47 282 чалавек. Стадыён выкарыстаў некалькі імёнаў на працягу многіх гадоў і зведаў некалькі рэканструкцый. «Фіярэнціна» шырока вядомая пад мянушкай «фіялкі», якая мае спасылку на іх адметны фіялетавы колер формы.

Гісторыя
--------

### Стварэнне

«Фіярэнціна» была заснавана ў 1926 годзе членам Нацыянальнай фашысцкай партыі маркізам Луіджы Рыдольфі, які ініцыяваў зліццё двух фларэнційскіх клубаў — «Фірэнцэ» (італ.: Club Sportivo Firenze) і «Лібертас» (італ.: Palestra Ginnastica Libertas). Мэтай гэтага зліцця было з’яўленне ў Фларэнцыі моцнага клуба, здольнага канкураваць з супернікамі ў паўночна-заходняй Італіі. Таксама мела месца культурнае адраджэнне «Фларэнційскага кальча», продка сучаснага футболу, у які гулялі члены сям’і Медычы.

22 верасня 1929 года на таварыскі матч з «Ромай» футбалісты «Фіярэнціны» ўпершыню выйшлі на поле ў фіялетавых футболках з эмблемай у выглядзе фларэнційскай лілеі, да гэтага моманту каманда выступала ў чырвона-белай форме.

Пасля цяжкага старту і трох сезонаў у ніжэйшых лігах, «Фіярэнціна» выйшла ў Серыю A ў 1931 годзе. У тым жа годзе быў адкрыты новы стадыён у Фларэнцыі, названы «Джавані Берта», у гонар знакамітага фашыста, аднак цяпер ён вядомы як «Артэміа Франкі». У той час стадыён быў шэдэўрам інжынернага мастацтва, і цырымонія яго адкрыцця была грандыёзнай. Каб на роўных спаборнічаць з найлепшымі камандамі Італіі, «Фіярэнціна» ўмацавалася новымі ігракамі, у прыватнасці ўругвайцам Педра Петронэ па мянушцы «бамбардзір» (ісп.: El Artillero). Нягледзячы на ​​добра праведзены сезон і занятае чацвертае месца, у наступным годзе «Фіярэнціна» вылецела ў Серыю B, аднак хутка вярнулася ў вышэйшы дывізіён. У 1941 годзе клуб атрымаў свой першы Кубак Італіі, але каманда не здолела дамагчыся значнага поспеху ў 1940-х гадах з-за Другой сусветнай вайны і іншых праблем.

### Першы скудэта

У 1950-х гадах «Фіярэнціна» займала стале месца ў пяцёрцы найлепшых каманд лігі. Каманда складалася з выдатных ігракоў, Джуліяна Сарта, Серджыа Чэрвата, Франчэска Разета, Гвіда Гратона, Джузэпэ К’япэла і Альда Скарамучы, але найлепшым з усіх быў атакавалы дуэт у асобе бразільца Жулінью і аргенцінца Мігеля Мантуоры. Гэтая каманда выйграла першае чэмпіёнства для «Фіярэнціны» ў сезоне 1955/56, на 12 ачкоў адарваўшыся ад «Мілана», які фінішаваў другім. «Мілан» абышоў «Фіярэнціну» ў наступным годзе ў барацьбе за чэмпіёнства, але больш значным стала тое, што «Фіярэнціна» стала першай італьянскай камандай, якая згуляла ў фінале Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў, дзе прайграла ў асноўны час з лікам 0:2 мадрыдскаму «Рэалу», дзе бліскаў Альфрэда Ды Стэфана. У наступных трох сезонах «Фіярэнціна» займала другое месца ў Кубку еўрапейскіх чэмпіёнаў. У сезоне 1960/61 клуб зноў перамог у розыгрышы Кубка Італіі і паспяхова выступаў на міжнароднай арэне, выйграўшы Кубак уладальнікаў кубкаў у матчы супраць «Рэйнджэрс».

Пасля некалькіх гадоў, на працягу якіх каманда станавілася віцэ-чэмпіёнам, «Фіярэнціна» апусцілася ўніз у 1960-х гадах, займаючы 4—6 месцы, аднак клуб атрымаў перамогі ў Кубку Італіі і Кубку Мітропы ў 1966 годзе.

Склад
-----

*Станам на верасень 2023 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Італія | Бр | П’етра Тэрачана | 1990 |
| 2 | Бразілія | Аб | Дадо | 1998 |
| 3 | Італія | Аб | Крысціяна Бірагі *(капітан)* | 1992 |
| 4 | Сербія | Аб | Нікола Міленкавіч | 1997 |
| 5 | Італія | ПА | Джакома Банавентура | 1989 |
| 6 | Бразілія | ПА | Артур | 1996
 |
| 7 | Італія | Нап | Рыкарда Саціль | 1999 |
| 8 | Францыя | ПА | Максім Лопес | 1997 |
| 9 | Аргенціна | Нап | Лукас Бельтран | 2001 |
| 10 | Аргенціна | Нап | Нікалас Гансалес | 1998 |
| 11 | Францыя | Нап | Жанатан Іканэ | 1998 |
| 16 | Італія | Аб | Лука Раньеры | 1999
 |
| 17 | Італія | ПА | Гаэтана Кастравілі | 1997 |
| 18 | Ангола | Нап | М’Бала Нзола | 1996 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19 | Аргенціна | ПА | Джына Інфанціна | 2003 |
| 26 | Калумбія | Аб | Еры Міна | 1994 |
| 28 | Аргенціна | Аб | Лукас Марцінес | 1996 |
| 32 | Гана | ПА | Альфрэд Дункан | 1993 |
| 33 | Італія | Аб | Майкл Каядэ | 2004
 |
| 38 | Італія | ПА | Раланда Мандрагора | 1997
 |
| 53 | Данія | Бр | Олівер Крыстэнсен | 1999 |
| 65 | Італія | Аб | Фаб’яна Парызі | 2000
 |
| 70 | Італія | Аб | Нікола П’ероцы | 2001 |
| 72 | Чэхія | ПА | Антанін Барак | 1994 |
| 73 | Італія | ПА | Ларэнца Аматучы | 2004 |
| 77 | Харватыя | ПА | Ёсіп Брэкала | 1998
 |
| 99 | Кот-д’Івуар | Нап | Крысціян Куамэ | 1997 |

 |

Крыніцы
-------

1. ↑  Transfermarkt — 2000. Праверана 20 ліпеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Martin Simon. Football and Fascism: The National Game Under Mussolini. — Berg Publishers. — ISBN 1-85973-705-6

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Фіярэнціна
* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook · Weibo · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | eu-football.info · FootballDatabase.eu · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · Серыя A · УЕФА · Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4659619-7 · NKC: ko2016917352 · VIAF: 176112460 |

| ⛭Футбольныя клубы італьянскай Серыі A ў сезоне 2023/24 |
| --- |
| 
* Аталанта
* Балоння
* Верона
* Джэноа
* Інтэр
* Кальяры
* Лацыа
* Лечэ
* Мілан
* Монца
* Напалі
* Рома
* Салернітана
* Сасуола
* Тарына
* Удзінезэ
* Фіярэнціна
* Фразінонэ
* Эмпалі
* Ювентус

 |

| ⛭Чэмпіёны Італіі па футболе |
| --- |
| 
* Ювентус (**36**)
* Інтэр (**19**)
* Мілан (**19**)
* Джэноа (**9**)
* Тарына (**8**)
* Балоння (**7**)
* Про Верчэлі (**7**)
* Напалі (**3**)
* Рома (**3**)
* Лацыа (**2**)
* Фіярэнціна (**2**)
* Сампдорыя (**1**)
* Верона (**1**)
* Кальяры (**1**)
* Спецыя (**1**)
* Навезэ (**1**)
* Казале (**1**)

 |