**Бібліятэка герцага Аўгуста** (ням.: Herzog August Bibliothek) — гістарычная бібліятэка ў нямецкім горадзе Вольфенбютэль (зямля Ніжняя Саксонія, Германія). Першапачаткова — збор кніг асвечанага герцага Аўгуста Браўншвайг-Вольфенбютэльскага, які стаў публічным пасля яго смерці ў 1666 годзе.

Заснавальнік бібліятэкі
Герцаг Аўгуст быў заўзятым бібліяфілам. Ён збіраў кнігі з дзяцінства; яго агенты ездзілі па Еўропе, адусюль прывозячы кнігі і рукапісы. Свае бібліятэчныя багацці ён размяшчаў у прыстасаваным для гэтых мэт будынку былой стайні, якая размяшчалася непадалёк ад Вольфенбютэльскага замка. Пры ім пачалося складанне каталога, і з 7 200 яго старонак (шэсць фаліянтаў) ён уласнаручна запоўніў больш за палову. Гадзіны, праведзеныя ім за чытаннем кніг, забываючы пра ежу і сон, ён лічыў лепшымі ў сваім жыцці. За час свайго жыцця ён сабраў такую колькасць кніг, якая стала называцца «восьмым цудам свету». Многія навукоўцы Еўропы імкнуліся папрацаваць у гэтай бібліятэцы. Калі герцаг сканаў, у вольфенбютэльскім зборы Bibliotheka Augusta налічвалася 134 000 адзінак захоўвання.

Пры сыне герцага Аўгуста — Антоне Ульрыху захавальнікам бібліятэкі быў запрошаны Готфрыд Вільгельм Лейбніц (1690—1716), а яе фонды істотна ўзбагаціліся. Непадалёк ад замка захаваўся дом іншага куратара бібліятэкі — Г. Э. Лесінга.

Будынак чытальнай залы — пераабсталяваны цэйхгаўз
Будынак, дзе размяшчаецца бібліятэка, быў узведзены ў 1887 годзе на месцы ратонды 1705—1710 гадоў, у праектаванні якой браў удзел Лейбніц.

У пачатку XXI стагоддзя ў фондах бібліятэкі налічваецца каля мільёна найменняў кніг, у тым ліку 12 000 рукапісаў за час ад антычнасці да Сярэднявечча, 5 000 кніг эпохі пачатку кнігадрукавання, і тысячы марскіх і сухапутных карт.

У спецыяльным памяшканні захоўваецца збор глобусаў зямлі і неба. Калекцыя партрэтаў налічвае 40 000 асобнікаў (астатнія мастацкія скарбы Вельфаў захоўваюцца ў Музеі герцага Антона Ульрыха ў Браўншвайгу).

Найбольш каштоўныя рукапісы і кнігі
-----------------------------------

* Кліменціны (II ці III стагоддзе) — хрысціянскі грэчаскі раман, выключна рэдкі помнік апокрыфічнай літаратуры ранняга хрысціянства
* Вольфенбютэльскі кодэкс (VI стагоддзе) — рэдкі ўзор рукапісу Гоцкай Бібліі
* Вольфенбютэльскі кодэкс A (4 евангеллі; VI стагоддзе)
* Вольфенбютэльскі кодэкс B (евангеллі паводле Лукі і Яна; V стагоддзе)
* Капітулярый пра маёнткі (каля 800 года) — інструкцыя Карла Вялікага па кіраванні каралеўскімі маёнткамі
* Вольфенбютэльскія аналы (пачатак IX стагоддзя)
* Cod. Guelf. 334 Gud. lat. (каля 1100 г.) — ілюмінаваны рукапіс, які змяшчае ўсе працы Гвіда Арэцінскага
* Евангелле Генрыха Льва (XII стагоддзе)
* Саксонскае зярцала (1221—1225 гады) — найстарэйшы прававы зборнік Германіі, складзены суддзёй (шэфенам) Эйке фон Рэпкавым
* Вялікая кніга арганума (XIII стагоддзе) — два нотныя рукапісы, якія змяшчаюць рэпертуар парыжскай школы Нотр-Дам (найстаражытны слой — другая палова XII ст.)
* 9 кніг з Бібліятэкі Корвіна

Літаратура
----------

* Izabella Gavin, Dieter Schulze. *Brunschwig und Umgebung*. Bremen: Edition Temmen, 2002. ISBN 3-86108-491-0

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Бібліятэка герцага Аўгуста**
* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 118698725 · CiNii: DA01156071 · GND: 8989-8, 11566-6 · ISNI: 0000 0001 2151 3727, 0000 0001 0725 962X · LCCN: n80024167 · Microsoft: 2800451222 · NKC: kn20010711121 · LIBRIS: 117773 · SUDOC: 143809830 · VIAF: 125059269 |

 |



1. ↑  Corpus der barocken Deckenmalerei in Deutschland<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107174967'></a>