У пачатку ХХІ стагоддзя насельніцтва Чарнагорыі складае каля 620 тысяч жыхароў. Гэта самая маланаселеная краіна Балканскага паўвострава. Пераважае славянскае насельніцтва. Для чарнагорцаў характэрны дуалізм нацыянальнай свядомасці: яны і сербы, і чарнагорцы адначасова; а чарнагорская мова лічыцца варыянтам сербскай. Рэлігія ў асноўным праваслаўе. Падгорыца — сталіца і найбуйнейшы горад у краіне, Цэтынэ — былая каралеўская сталіца, гістарычны і культурны цэнтр.

Дэмаграфія
----------

Полава-ўзроставая піраміда адлюстроўвае нізкую нараджальнасць у ХХІ ст і рэзкую перавагу мужчынскага насельніцтва ў маладым працаздольным узросце
Перапісы 2003 і 2011 зарэгістравалі практычна адную і тую ж колькасць насельніцтва — 620 тыс. чалавек. Бягучыя ацэнкі канца 2010-х даюць прыблізна тую самую лічбу. Для Чарнагорыі характэрна невялікая перавага нараджальнасці над смяротнасцю (11,9 і 10,4 на 1000 адпаведна) і адмоўны міграцыйны баланс, што сумарна забяспечвае ледзь заўважную адмоўную міграцыйную дынаміку. Як і паўсюль у Еўропе, насельніцтва Чарнагорыі старэе. Сярэдняму чарнагорцу сёння (2019) 39 гадоў.

Нацыянальны склад
-----------------

Складаная мазаіка этнічнай геаграфіі Чарнагорыі (паводле перапісу 2011) уражвае
Нацыянальны склад насельніцтва паводле вынікаў перапісу 2011:

* чарнагорцы — 44,98 %
* сербы — 29,73 %
* баснійцы — 8,65 %
* албанцы — 4,91 %
* славяне-мусульмане¹ — 3,31 %
* цыганы — 1,01 %

¹ — чарнагорцы і сербы, якія вызнаюць іслам

Менш за 1 %: харваты — 0,97 %, сербы-чарнагорцы — 0,34 %, югаславы — 0,19 %. 

Нягледзячы на тое, што фармальна Чаргагорыю можна назваць шматнацыянальнай дзяржавай; чарнагорцы, сербы, баснійцы, славяне-мусульмане, харваты, югаславы размаўляюць на розных дыялектах адной і той жа мовы і вызнаюць розныя рэлігія. Не дзіва, што для жыхароў такой краіны характэрна падвоенасць (а часам і патроенасць!) нацыянальнай свядомасці, а суадносіны сербаў і чарнагорцаў змяняюцца ад перапісу да перапісу, уважаючы на палітычную сітуацыю і ідэалагічныя трэнды. Жыхары краіны, што нарадзіліся пасля распаду вялікай Югаславіі, пры самавызначэнні аддаюць перавагу чарнагорскай мове і ідэнтычнасці.

Мовы
----

Афіцыйная мова ў Чарнагорыі — чарнагорская. Родныя мовы (паводле таго ж перапісу): 

* сербская мова — 42,88 %
* чарнагорская мова — 36,97 %
* баснійская мова — 5,33 %
* албанская мова — 5,03 %
* сербскахарвацкая мова — 2,03 %

Чарнагорская, сербская, харвацкая і басннійская мовы — унармаваныя, узаемазразумелыя варыянты сербскахарвацкай мовы.

Рэлігійны склад
---------------

Астрог, умураваны ў скалу манастыр — самая папулярная паміж паломнікаў праваслаўная святыня
Асноўны артыкул: **Рэлігія ў Чарнагорыі**
Становішча Чарнагорыі на цывілізацыйным разломе абумовіла суіснаванне тут усходняй і заходняй галін хрысціянства, а яшчэ і ісламу. Доўгі вопыт мірнага жыцця поплеч не дазволіў рэлігійнай напружанасці вылілацца ў гвалт нават падчас Баснійскай вайны (1991–95). 
Канфесійны склад насельніцтва (перапіс 2011):

* праваслаўе — 72,07 % (пераважна сербская праваслаўная царква)
* іслам — 19,11 %
* каталіцтва — 3,44 %
* атэізм — 1,24 %

Чарнагорская праваслаўная царква адносіцца да ліку не прызнаных Сусветным саборам праваслаўных цэркваў. Дзякуючы значнай мусульманскай меншасці, іслам у 2012 быў прызнаны афіцыйнай рэлігіяй, што абавязвае шпіталі, вайсковыя часці і і т.п.мець халяльнае меню; дае жыхарам краіны магчымасць атрымаць пятніцу выходным, жанчынам — насіць хусткі ў грамадскіх установах і інш.

### Размяшчэнне і рассяленне

Асноўны артыкул: **Гарады Чарнагорыі**
У Чарнагорыі досыць невысокая па еўрапейскіх мерках шчыльнасць насельніцтва. Найбольшая гушчыня характэрна для паўднёвых і паўднёва-заходніх раёнаў краіны, слаба заселеныя горныя ўсходнія раёны. У гарадах жыве каля 2/3 насельніцтва краіны. Чацвёртая частка чарнагорцаў пражывае ў сталічнай агламерацыі.

|  * Г
* Р
* П
 Найбуйнейшыя гарады ЧарнагорыіПерапіс 2011 г. |
| --- |
|  | № | Горад | Абшчына | Нас. | № | Горад | Абшчына | Нас. |  |
| ПадгорыцаПадгорыцаНікшычНікшыч | 1 | Падгорыца | Падгорыца | 150,977 | 11 | Рожае | Рожае | 9,422 | ПлеўляПлеўляЦэтынэЦэтынэ |
| 2 | Нікшыч | Нікшыч | 56,970 | 12 | Ціват | Ціват | 9,367 |
| 3 | Плеўля | Плеўля | 19,136 | 13 | Даброта | Котар | 8,189 |
| 4 | Цэтынэ | Цэтынэ | 13,918 | 14 | Данілаўград | Данілаўград | 5,156 |
| 5 | Бар | Бар | 13,503 | 15 | Тузі | Падгорыца | 4,748 |
| 6 | Будва | Будва | 13,338 | 16 | Шкаляры | Котар | 3,807 |
| 7 | Біела-Поле | Біела-Поле | 12,900 | 17 | Буртаішы | Бар | 3,800 |
| 8 | Бэранэ | Бэранэ | 11,073 | 18 | Плаў | Плаў | 3,717 |
| 9 | Херцэг-Нові | Херцэг-Нові | 11,059 | 19 | Біела | Херцэг-Нові | 3,691 |
| 10 | Улцынь | Улцынь | 10,707 | 20 | Мойкавац | Мойкавац | 3,590 |

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 16 кастрычніка 2020.
2. ↑  MONTENEGRO: Provinces and Major Cities **(нявызн.)**.  .

| ⛭Краіны Еўропы: Насельніцтва |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |

| ⛭ Чарнагорыя ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | Зэта · Асманская правінцыя · Княства · Каралеўства · Банавіна · Пратэктарат · Сацыялістычная Рэспубліка · Сербія і Чарнагорыя · Рэспубліка |  |
| Сімвалы | Сцяг · Герб · Гімн |
| Палітыка | Парламент · Канстытуцыя · Прэзідэнт · Прэм’ер-міністры · Знешняя палітыка · Дыпламатычныя прадстаўніцтвы Чарнагорыі · Дыпламатычныя прадстаўніцтвы ў Чарнагорыі |
| Узброеныя сілы | Сухапутныя войскі · Ваенна-марскія сілы · Ваенна-паветраныя сілы |
| Геаграфія | Адміністрацыйны падзел · Гарады (сталіца · «галоўны горад») · Котарскі заліў |
| Грамадства | Насельніцтва (Чарнагорцы) · Рэлігія (Праваслаўе · Каталіцтва · Іслам) · Культура · Мовы (Чарнагорскі · Сербскі) · Святы · Музыка · Спорт · Адукацыя (Універсітэт) |
| Сувязь | Радыё · Інтэрнэт (.me) · Пошта (Гісторыя пошты) |
| Эканоміка | Турызм (Сусветная спадчына) · Валюта · Транспарт (Чыгуначны транспарт) |
| Партал «Чарнагорыя» · Праект «Чарнагорыя» |