**Ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння «Сярэдняя Прыпяць»** — прыродаахоўчая тэрыторыя, якая месціцца на тэрыторыях Столінскага, Пінскага, Лунінецкага раёнаў Брэсцкай вобласці і Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.

Апісанне
--------

Заказнік быў створаны пастановай Савету Міністраў ад 19 ліпеня 1999 г. па месцы заказнікаў «Вусце Лані», «Нізоўе Ясельды», «Нізоўе Случы». Поўная назва — Рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Сярэдняя Прыпяць». Плошча складае 90 447 га. Месціцца ў сярэдняй пойме ракі Прыпяці. Міжнародны статус аховы: ТВП утворана ў 1998 годзе (код — BY017, крытэрыі А1, А4, В1, В2, В3). Рамсарскае ўгоддзе заснавана ў 2001 годзе (крытэрыі 1а, 1с, 2а, 3а, 3с, 4b)

Гаспадарчая дзейнасць
---------------------

На 64 % тэрыторыі заказніка вядуць сваю гаспадарку 34 калгасы. Асноўныя віды выкарыстання: сенакосы, выпас жывёлы (каля 14 % плошчы), на мінеральных астравах вядзецца распашка зямель. 27 % тэрыторыі заказніка выкарыстоўваецца пад мэты лясной гаспадаркі.

У пойме Прыпяці захавалася бортніцтва. Акваторыя ракі выкарыстоўваецца для суднаходства.

Флора
-----

Каля 92 % тэрыторыі складаюць плошчы, занятыя натуральнай расліннасцю. На тэрыторыі заказніка шмат пойменных лясоў і лугоў. Сярод лясоў пераважаюць чорнаалешнікі і дубравы. На тэрыторыі заказніка можна знайсці ўсе тыпы лугоў: ад вельмі забалочаных да сухіх, якія па структуры набліжаюцца да стэпаў. У пойме таксама прысутнічаюць тыповыя нізінныя балоты, якія ствараюць біятопы, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення ў Еўропе. Самыя вялікія балоты сканцэнтраваны ў вусцях рэк Ясельда і Стыр, якія з’яўляюцца прытокамі Прыпяці.

На тэрыторыі заказнікі растуць 725 відаў раслін, з іх 11 відаў занесеныя ў Чырвоную кнігу.

Фаўна
-----

На тэрыторыі заказніка добрыя умовы для падтрымання колькасці рэдкіх каляводных млекакормячых. Тут сустракаюцца 16 відаў земнаводных і паўзуноў, сярод якіх: балотная чарапаха (*Emys orbicularis*), звычайная квакша (*Hyla arborea*), чаротавая рапуха (*Bufo calamita*).

На плошчы заказніка «Сярэдняя Прыпяць» сустракаецца 37 відаў рыб, якія жывуць у Прыпяці і азёрах-старыцах. Адзначана 182 віды птушак, 52 з якіх занесены у Чырвоную кнігу, а 5 — пад глабальнай пагрозай знікнення: чарацянка вяртлявая (*Acrocephalus paludicola*), вялікі арлец (*Aquila clanga*), драч (*Crex crex*), дупель (*Gallinago media*), белавокая чэрнець (*Aythya nyroca*) і гусь-піскулька (*Anser erythropus*). 155 відаў птушак адзначаны пры гнездаванні, 39 з якіх знаходзяцца пад аховай.


|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| *Сальвінія плывучая (*Salvinia natans*). Аверс* | *Балотная чарапаха (*Emys orbicularis*). Рэверс* |

### Папуляцыя быкоў Хека

Асноўны артыкул: **Бык Хека**
З сакавіка 2020 года статак быкоў Хека засялілі ва ўрочышчы каля вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна, дзе яны паспяхова прыжыліся і пачалі размножвацца.

15 асобін завезлі ў заказнік з латвійскага нацыянальнага парка «Кемеры  (руск.) (бел.» і выпусцілі на вольны выпас на мясцовых поймавых лугах. Тэрыторыя плошчай каля 200 га, на якой жывуць быкі, з аднаго боку абмежавана агароджай, а з другога — рэкамі Прыпяццю і Сцвігай.

Эколагі і біёлагі лічаць, што пражыванне на поймавых лугах Прыпяці і яе прытокаў буйных быкоў дапаможа аднавіць біяразнастайнасць, паколькі яны не даюць разрастацца хмызнякамі і высокім травам і такім чынам падтрымліваюць стан экасістэмы бліжэйшым да нізкатраўных лугоў, што стварае добрыя ўмовы для жыцця традыцыйных лугавых птушак: кулікоў, качак і іншых. Скашванне лугоў дае горшы эфект, бо падвышае манатоннасць ландшафту, у адрозненне ад вынікаў пасьбы траваедных, якія пакідаюць пасля сябе курціны і некранутыя лапіны, што вабіць самых розных жывёл і птушак.

Зноскі
------

1. 1 2  Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 19 июля 1999 г. № 1105 "Об образовании республиканского ландшафтного заказника «Средняя Припять». Час доступу: 6 лютага, 2011  (руск.)
2. 1 2 3  Три теленка туроподобного быка Хека родились в заказнике «Средняя Припять»  (руск.)
3. ↑  Быки для спасения куликов: в Беларусь вселили потомков древних туров  (руск.)

Літаратура
----------

* *Лабанок П. І.* Сярэ́дняя Пры́пяць // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 362. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Сохранение биоразнообразия Полесья, «Средняя Припять». Час доступу: 6 лютага, 2011 Архівавана 2 мая 2011.
* ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны», «Сярэдняя Прыпяць». Час доступу: 6 лютага, 2011 Архівавана 18 ліпеня 2013.
* «Палеская праўда» ад 23.12.2010 08:01. Час доступу: 6 лютага, 2011 Архівавана 14 мая 2013.
* *Сахвон, В. В.* Роль пойменных лесов ландшафтного заказника «Средняя Припять» в сохранении редких и малочисленных видов птиц Архівавана 28 мая 2019.  (руск.)
* Дзяржаўная прыродаахоўная ўстанова «Ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння» «Сярэдняя Прыпяць» і «Прастыр» Архівавана 29 снежня 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 147790 |