recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Помнік Сяргею Іванавічу Вавілаву** — помнік у Мінску, размешчаны па вул. Валгаградскай, на тэрыторыі Мінскага механічнага завода імя С. І. Вавілава. Пастаўлены ў 1978 годзе на ўшанаванне памяці савецкага фізіка Сяргея Іванавіча Вавілава. Аўтарамі помніка з'яўляюцца скульптар У. Булыга і архітэктар Ю. Казакоў. Выкананы з бронзы і бетону, вышыня бюста складае 0,6 м, стэлы 4 м.

Заўвагі
-------

1. ↑  Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.
**Друйскі парк** — парк у г. п. Друя Браслаўскага раёна.

Закладзены ў XVIII стагоддзі. Плошча каля 4 га. Парк рэгулярны. Цэнтр кампазіцыі — палац на высокім левым беразе Заходняй Дзвіны. Парк выцягнуты з усходу на захад, у паўднёвай частцы збераглася адзіная на Беларусі алея з вязу шурпатага ніцага, у заходняй — некалькі старых ліп. Растуць мясцовыя пароды дрэў, трапляецца горкі каштан звычайны і іншыя віды. Парк належыць санаторыю «Друя».

Літаратура
----------

* Друйскі парк // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Друйскі замак** — колішні замак, які існаваў у XIV—XVIII стст. у пасёлку Друя Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

Апісанне
--------

Размяшчаўся ў сутоках рэк Друйка і Заходняя Дзвіна. Па некаторых звестках спачатку замак князёў Масальскіх знаходзіўся на левым беразе Друйкі, на тэрыторыі т.зв. «Старога места», а пасля 1515 г. перанесены на правы бераг. 3 тактычнага пункту гледжання размяшчэнне замка было не вельмі ўдалым. Ен не мог заняць нізкі і малы выступ каля ўпадзення Друйкі ў Заходнюю Дзвіну, таму што апошні вясной пастаянна затапляўся. 3 усходу над выступам узвышалася гара, якая пры заняцці яе праціўнікам магла быць выкарыстана для ўстаноўкі артылерыі і абстрэлу замка. Пасля 1515 г. было вырашана збудаваць замак на гэтым узвышэнні, але і тут для ўмацавання не лепшае месца, бо амаль з усіх бакоў былі доўгія і пакатыя схілы, зручныя для атак непрыяцеля, а Заходняя Дзвіна і Друйка знаходзіліся на значнай адлегласці ад замка. Тым не менш «Полацкая рэвізія» 1552 г. зафіксавала Друйскі «замок спольный» князёў Масальскіх на левым беразе Заходняй Дзвіны. «Замок оборонный» абкружыла мястэчка. Пра структуру замкавых умацаванняў у дакуменце не паведамляецца.

Ваенная гісторыя
----------------

Роля Друйскага замка ў Лівонскай вайне 1558—1583 не высветлена, хоць тут у 1561 г. і размяшчаўся конны атрад. Перамірны «ліст» за 1594 паміж ВКЛ і Маскоўскай дзяржавай называе Друйскі замак ужо сярод замкаў Падзвіння. У гістарычных крыніцах за 1594 сустракаецца ўпамінанне аб «опалом замку Друйском», што сведчыць пра стан умацаванняў таго часу. У ходзе ваенных падзей XVII—XVIII ст. замак зведаў шматлікія аблогі і штурмы, неаднаразова разбураўся і спальваўся. Пасля вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 быў адноўлены на левым беразе Заходняй Дзвіны, але магутнасцю не вылучаўся. У XVIII ст. паступова прыйшоў у заняпад.

Сучаснасць
----------

У наш час сляды сярэдневяковых умацаванняў замка схаваны пад шчыльнай гарадской забудовай. Археалагічныя даследаванні Друйскага замка праводзілі ў 1972 г. М. Ткачоў, у 1986—1988 гадах — В. Зайцава.

Літаратура
----------

* *Ткачоў М. А.* Замкі і людзі — Мн. 1991.
* Друйскі замак // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Дру́йскі за́мак // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 285. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* Страчаная спадчына / Т. В. Габрусь, А. М. Кулагін, Ю. У. Чантурыя і інш. Уклад. Габрусь Т. В. — Мн.: Полымя, 1998. — 351 с.: іл. — ISBN 985-07-0036-Х — С. 37—39.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каспяровіч.

**Сяргей Антонавіч Каспяровіч** (нар. 8 студзеня 1976, Вілейка, Мінская вобласць, БССР) — эканаміст, спецыяліст у галіне матэматычных і інструментальных метадаў эканомікі. Кандыдат эканамічных навук (2003), дацэнт (2008). Рэктар Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта (з 2023 года).

Біяграфія
---------

У 1998 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт з адзнакай. У 2003 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук па спецыяльнасці «Матэматычныя і інструментальныя метады эканомікі». Працаваў у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце з моманту яго сканчэння, працаваў намеснікам дэкана інжынерна-эканамічнага факультэта па вучэбнай і навуковай рабоце з 2004 па 2010 год, выконваў абавязкі загадчыка кафедры эканомікі і кіравання на прадпрыемствах з 2009 па 2010 год. Займаў пасаду дэкана факультэта з 2010 па 2011 год. У 2011—2016 гадах займаў пасаду прарэктара па вучэбнай рабоце.

З 2016 па 2023 год працаваў у Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь начальнікам упраўлення вышэйшай адукацыі і начальнікам галоўнага ўпраўлення прафесійнай адукацыі.

У 2018 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

17 студзеня 2023 года прызначаны рэктарам Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта.

Узнагароды
----------

* Ганаровая грамата Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь (2010)

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя працы прысвечаны эканоміцы і кіраванню народнай гаспадаркай і яе галінамі, эканоміцы прадпрыемства, прагназаванню і планаванню эканамічнай дынамікі, выкарыстанню эканоміка-матэматычных метадаў для распрацоўкі кіраўніцкіх рашэнняў, кіраванню інавацыямі, забеспячэнню эканамічнай бяспекі.

Аўтар і суаўтар больш за 70 навуковых прац, у тым ліку 11 вучэбна-метадычных дапаможнікаў.

Зноскі
------

1. ↑  Лукашэнка ўзгадніў назначэнне рэктараў трох ВНУ

Спасылкі
--------

* Каспяровіч, Сяргей Антонавіч // Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі
* Касперович Сергей Антонович (Минск, Беларусь)
* КАСПЯРОВІЧ Сяргей Антонавiч// Вікіпедыя БДТУ

| ⛭Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта |
| --- |
| 
* Ігар Дзмітрыевіч Белагорцаў (1966—1980)
* Леанард Іванавіч Коршун (1980—1995)
* Уладзіслаў Германавіч Фёдараў (1995—2002)
* Пётр Сцяпанавіч Пойта (2002—2018)
* Аляксандр Вячаслававіч Драган (2018—2020)
* Аляксандр Генадзевіч Бахановіч (2020—2023)
* Сяргей Антонавіч Каспяровіч (з 2023)

 |
**Нарвскі залі́ў** (*Нарвская губа́*; эст.: Narva laht) — частка Фінскага заліва Балтыйскага мора, якая абмывае берагі Расіі і Эстоніі. З усходу Нарвская губа адмяжоўваецца ад Лужскай Кургальскім паўвостравам, з захаду яе мяжой з’яўляецца мыс Ляціванемі, які размешчаны на паўночны ўсход ад эстонскага горада Кунда. Губа, шырыня якой каля ўваходу з боку Фінскага заліва складае каля 90 км, удаецца ў сушу на 40 км.

Усходні бераг губы — расійскі — нізкі і пясчаны, каля мыса Кургала складаецца з парослых лесам узгоркам вышынёй да 25 м і абсыпаны мноствам камянёў і валуноў, якія ўтвараюць рыф, які працягнуўся да скалы Вігунд на глыбіні 60 м. Паўднёвы бераг — эстонскі — ад вусця Нарвы і на 8 км на захад — пясчаны, далей — высокі і круты, які ўтварае берагавую сцяну, якая называецца Глінтам або Клінтам. Агульная даўжыня берага складае каля 130 км.

Са снежня па сакавік губа пакрыта лёдам.
**Сяргей Хіжнічэнка** (нар. 17 ліпеня 1991, Усць-Каменагорск) — казахстанскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Казахстана (2009—2020).

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец клуба «Усход» з роднага горада Аскемен. З 2008 года пачаў гуляць за «Усход» у Прэм’ер-лізе і хутка стаў адным з лідараў каманды. Пасля вылету «Усхода» з элітнага дывізіёна ў 2010 годзе папоўніў склад сталічнага «Лакаматыва», дзе пераважна выхадзіў на замену. Другую палову сезона 2010 правёў у арэндзе ў «Атырау».

У лютым 2011 года стаў іграком карагандзінскага «Шахцёра». Разам з клубам выйграў два чэмпіёнскіх тытула, стаў уладальнікам Кубка і Суперкубка Казахстана. У 2013 годзе дапамог камандзе прайсці ў групавы этап Лігі Еўропы.

У студзені 2014 года падпісаў кантракт з польскім клубам «Карона», аднак не здолеў праявіць сябе, за год забіўшы толькі адзін гол у чэмпіянаце. У снежні 2014 года вярнуўся ў Казахстан, падпісаўшы двухгадовы кантракт з «Актабэ», але ў 2016 годзе перайшоў у «Табол».

У студзені 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Шахцёр» з Салігорска і неўзабаве падпісаў кантракт. Аднак, замацавацца ў аснове салігарчан не здолеў, звычайна толькі выхадзіў на замену. У чэрвені 2017 года пакінуў беларускі клуб і неўзабаве вярнуўся ў карагандзінскі «Шахцёр».

У сакавіку 2018 года стаў іграком «Ардабасы» з Шымкента, аднак з-за цяжкай траўмы згуляў усяго ў чатырох матчах. У студзені 2019 года перайшоў у «Астану», разам з якой стаў чэмпіёнам Казахстана. У лютым 2020 года зноў далучыўся да «Ардабасы».

Сезон 2022 пачаў у складзе дэбютанта казахстанскай Прэм’ер-лігі «Аксу», аднак ужо ў красавіку пакінуў клуб.

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Казахстана. 10 чэрвеня 2009 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Казахстана ў адборачным матчы чэмпіянату свету 2010 супраць Украіны (1:2). Пазней замацаваўся ў якасці асноўнага нападніка зборнай.

Дасягненні
----------

* Казахстан 01Чэмпіён Чэмпіён Казахстана (3): 2011, 2012, 2019
* Казахстан Уладальнік Кубка Казахстана: 2013
* Казахстан Уладальнік Суперкубка Казахстана (2): 2013, 2019

Зноскі
------

1. ↑  Sergey Khizhnichenko // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Sergei Khizhnichenko // FBref.com<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56239490'></a>
3. ↑  90minut.pl — 2003. Праверана 23 верасня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818677'></a>
4. ↑  Нападающий Хижниченко подписал контракт с "Шахтером"
5. ↑  "Шахтер" объявил о расставании с Хижниченко

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Тэматычныя сайты | 90minut · AS.com · BDFA · by.tribuna.com · eu-football.info (ігрок) · FBref.com · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · Прэсбол · УЕФА |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лобач.
**Юрый Аляксандравіч Лобач** (нар. 29 красавіка 1963, в. Цяхцін Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Будаўнічыя і дарожныя машыны і абсталяванне».

Працоўную дзейнасць пачаў вытворчым майстрам на доследна-механічным заводзе рэспубліканскага прамысловага аб’яднання «Дарбудматэрыялы». Працаваў начальнікам механазборачнага ўчастка, механазборачнага цэха, намеснікам дырэктара, дырэктарам доследна-механічнага завода дзяржаўнага прадпрыемства «Дартрэстбудіндустрыя», генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Дарбудіндустрыя».

З’яўляўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны знакам «Ганаровы дарожнік Беларусі» І і IIступені, юбілейным медалём «110 гадоў прафсаюзнага руху Беларусі», ганаровымі граматамі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

Зноскі
------

1. ↑  Лобач Юрый Аляксандравіч
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лашкевіч.

**Сяргей Анатолевіч Лашкевіч** (нар. 1978, в. Глебкавічы, Мінскі раён) — беларускі гісторык. Спецыяліст па ўсходняму напрамку дыпламатыі Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове XVI стагоддзя. Кандыдат гістарычных навук (2015), дацэнт.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1978 годзе ў вёсцы Глебкавічы Мінскага раёна.

У 1995—1996 гадах працаваў лабарантам у Мсціжскай СШ. Скончыў у 2002 годзе факультэт міжнародных адносін БДУ, у 2005 годзе — аспірантуру пры кафедры міжнародных адносін БДУ. З 2005 года ў БДУ: выкладчык кафедры агульнанавуковых дысцыплін; выкладчык, дацэнт кафедры міжнародных адносін.

У 2015 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю п тэме «Дыпламатыя Вялікага Княства Літоўскага ва ўзаемаадносінах Рэчы Паспалітай і Расійскай дзяржавы (1586—1598 гг.)».

Навуковая дзейнасць
-------------------

Напрамкі даследаванняў: гісторыя знешняй палітыкі і дыпламатыі Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове XVI стагоддзя, гісторыя знешняй палітыкі і дыпламатыі Беларусі ў XX — пачатку XXI стагоддзяў.

Бібліяграфія
------------

* Вільня і Масква ў канцы XVI ст.: дыпламатыя кампрамісаў. Мінск, 2016.
* Асаблівасці знешнепалітычнай актыўнасці Вялікага Княства Літоўскага (1569—1600 гг.). Мінск, 2010.
* Усходні накірунак дыпламатычнай дзейнасці Вялікага княства Літоўскага ў апошняй трэці XVI ст. Мінск, 2010.

Літаратура
----------

* ЛАШКЕВІЧ Сяргей Анатольевіч // Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага : біябібліяграфічны даведнік / С. П. Марозаў. — Гродна-Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — ISBN 978-985-7257-57-7, 978-609-96340-1-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Павалій.
**Юрый Аляксандравіч Павалій** (5 жніўня 1940, Грозны) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1969 годзе. Працаваў у Белкамунпраекце, з 1969 года — кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Магілёўскі тэхналагічны інстытут
Будынак Вылічальнага цэнтра ЦСУ БССР
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): будынак Вылічальнага цэнтра ЦСУ БССР па Партызанскім праспекце (1973—1977) у Мінску, навучальны корпус Пінскага індустрыяльнага тэхнікума (1980—1985), навучальна-лабараторны корпус Магілёўскага тэхналагічнага інстытута (1976—1980), Вылічальны цэнтр статупраўлення ў Гродне (1980—1984), інтэрнат у Лідзе (1985—1986).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Повалий Юрий Александрович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Капроў.
**Сяргей Аляксеевіч Капроў** (нар. 31 жніўня 1946, г. Міяс, Чалябінская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працаваў старшым архітэктарам у Белпрампраекце, з 1973 года — намеснік начальніка аддзела горадабудаўніцтва і раённай планіроўкі Дзяржбуда БССР, з 1975 года — старшы рэферэнт у Савеце Міністраў БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Член КПСС з 1974 года. Пражывае ў г. Мінск.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: вытворчы комплекс завода «Фермаш» у Бабруйску, завод карданных валаў у Гродне, 2-я чарга комплексу БелАЗ у Жодзіне, прадпрыемства «Мінгарсвятло», рэканструкцыя завода «Прамэнерганаладка» ў Мінску (1970-я гады, у аўтарскім калектыве), інтэр’еры залаў Дома ўрада БССР (1970—1983). Адзін з аўтараў каталога «Праекты мемарыяльных памятных знакаў» (Мінск, 1981).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Капров Сергей Алексеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Madsen** — дацкі кулямёт часоў Першай Сусветнай вайны. Вырабляўся фірмай «Dansk Rekylrifle Syndikat». Madsen - першы ў гісторыі серыйны ручны кулямёт.

Кулямёт Madsen
Кулямёт быў вельмі лёгкім, простым у вытворчасці і танным. Быў прыняты на ўзбраенне кавалерыі Даніі ў 1903 г. Ужываўся расійскай кавалерыяй у Руска-Японскай вайне (было закуплена 1250 адзінак). Кулямёт не выклікаў цікавасці ў Брытанскага Вайсковага Офіса. Пазней, у 1915 г. эксперты прапаноўвалі ўзброіць танк Mark I кулямётам Madsen.

Кулямёт часта закліньвала - з-за праблем з магазінам, асабліва ў пыльных і вільготных умовах. Дзякуючы лёгкай масе кулямёта яго пачалі выкарыстаць у авіяцыі, але тамака ён апынуўся неэфектыўным - кулямёт валодаў малой дальнасцю стральбы.

Кулямёт вырабляўся ў розных варыянтах больш 50 гадоў. Яго выраблялі практычна для ўсіх калібраў. Асабліва папулярным Madsen быў у Лацінскай Амерыцы. Madsen стаяў на ўзбраенні войскаў 34 краін. Вытворчасць кулямёта спынілася ў 1955 годзе.

Спасылкі
--------

* Кулямёты Першай Сусветнай.Madsen Архівавана 23 красавіка 2008.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — праваслаўны храм у в. Забелле Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

На могілках. Пабудавана ў 20 ст. з дрэва. Прыпісная да Раства-Багародзіцкага сабора г. Глыбокае.

Архітэктура
-----------

Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад вальмавым дахам, завершаным па цэнтры шатром з макаўкай. Да фасада далучаны прамавугольны ў плане прытвор пад двухсхільным дахам і бакавым уваходам. Фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Забелле)
* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Забелле) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Універсітэт імя Бар-Ілана** (іўр.: אוניברסיטת בר-אילן, англ.: Bar-Ilan University) — ізраільская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Рамат-Ган. З'яўляецца другой па велічыні акадэмічнай установай у краіне.

Місія ўніверсітэта складаецца ў тым, каб спалучыць яўрэйскую традыцыю з сучаснымі тэхналогіямі і навукай, для чаго ўніверсітэт імкнецца выкладаць яўрэйскую спадчыну ўсім студэнтам, адначасова забяспечваючы акадэмічную адукацыю.

Універсітэт мае наступныя факультэты: факультэт дакладных навук, факультэт навук аб жыцці, факультэт сацыяльных навук, факультэт адукацыі, факультэт гуманітарных навук, факультэт юдаікі, факультэт медыцыны, факультэт інжынерыі і факультэт права. Існуе таксама спецыяльны факультэт міждысцыплінарных студый. Пры навучанні на ўзроўні бакалаўрыяту засваенне дзесяці курсаў па прадметах, звязаных з іудаікай, патрабуецца ад усіх студэнтаў.

Універсітэт названы ў гонар рабіна Меіра Бар-Ілана (першапачаткова Меіра Берліна), рэлігійнага сіянісцкага лідара, які стаў натхняльнікам для стварэння гэтай ВНУ. Ён лічыў, што існуе патрэба ва ўстанове, якая забяспечвала б падвойную праграму свецкіх акадэмічных студый і вывучэння Торы.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Універсітэт імя Бар-Ілана
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · LinkedIn · Sina Weibo · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Flickr · Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Кароткая яўрэйская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 118834245 · GND: 80535-X · ISNI: 0000 0004 1937 0503 · LCCN: n80012970 · Microsoft: 13955877 · NKC: ko2008435785 · SUDOC: 026622130 · VIAF: 152058206 |

 |

| ⛭Універсітэты Ізраіля |
| --- |
| 
* Арыэльскі ўніверсітэт
* Ізраільскі адкрыты ўніверсітэт
* Ізраільскі тэхналагічны інстытут «Тэхніён»
* Навуковы інстытут імя Вейцмана
* Негеўскі ўніверсітэт імя Бен-Гурыёна
* Тэль-Авіўскі ўніверсітэт
* Універсітэт імя Бар-Ілана
* Універсітэт Райхмана
* Хайфаўскі ўніверсітэт
* Яўрэйскі ўніверсітэт у Іерусаліме

 |
**Беларускі клуб** — культурна-асветніцкая суполка, якая існавала ў Вільні ў 1916—1920 гадах пад старшынствам грамадскага дзеяча Івана Луцкевіча.

Да канцы лютага 1917 года клуб размяшчаўся на Вялікай вул. у доме Мухіна. Пазней пераязджае ў новае памяшканне на Віленскай вул. 28. З лета 1917 года знаходзіўся на Юраўскім пр. 22.

Гісторыя
--------

Беларускі драматург Францішак Аляхновіч у сваёй манаграфіі «Беларускі тэатр» так апісаў гісторыю стварэння клуба:

> 
> 
> Нямецкая акупацыя на нейкі час спыняе ўсялякую беларускую культурную працу. Але ўжо ў лютым 1916 года нямецкі обербургамістар атрымаў ад беларусаў просьбу аб дазволе адчыніць беларускі клуб, а 1 чэрвеня ў доме Мухіна на Вялікай вуліцы а гадз. 4 па палудні Іван Луцкевіч, старшыня клубу, адчыняе гэту ўстанову сваёй прамовай
> 
> 
> 

Першая пасля прыходу нямецкіх войск вечарына адбываецца 17 верасня 1916 года з не надта багатаю праграмай. Наступныя вечарыны ладзіліся са спевамі, спектаклямі, дэкламацыямі, танцамі і музыкай.

Тут пачынае гуртавацца аматарская драматычная дружына пад кіраўніцтвам Францішка Аляхновіча, якая пачынае ставіць драматычныя спектаклі.

Паказваюцца п’есы: «Калісь», «Бутрым Няміра», «Чорт і баба», «На вёсцы», «Манька», «Базылішк», а таксама «Антось Лата» Якуба Коласа, «Хам» паводле Э. Ажэшкі, «Міхалка» Далецкіх, «Мядзведзь» Антона Чэхава і інш.

У канцы лютага Беларускі клуб перамяшчаецца з дома Мухіна на Вялікай вуліцы ў памяшканне на Віленскай вул. 28. Вось што пра гэта піша Францішак Аляхновіч:

> 
> 
> У канцы лютага 1917 г. беларускі тэатр мае ўжо сваю ўласную сцэну ў новым памяшканні клубу на Віленскай вул. № 28, дзе спектаклі адбываюцца што нядзелю. Улетку з прычыны рэквізіцыі гэтага памяшкання ваеннай уладай клуб разам з тэатрам перабіраюцца на Юраўскі праспект (цяпер вул. Міцкевіча) № 22, дзе таксама ёсць сцэна.
> 
> 
> 

У клубе таксама ладзяцца ўдачныя дзіцячыя спектаклі Драматычнага гуртка таварыства «Золак» пад старшынствам Станіславы Корф. Рэпертуар: батлейкі і містэрыі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *К.Б. Кузняцова.* Беларускі клуб // Тэатральная Беларусь: Энцыклапедыя: У 2 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн. 2002. — Т. 1. — С. 107—108. — 568 с.
2. 1 2  *Аляхновіч Ф.* Беларускі тэатр. — Вільня, 1924. — С. 114. паводле Хрэстаматыя па гісторыі беларускага тэатра і драматургіі: У 3 т. Т. 1: Ад вытокаў — да пачатку XX стагоддзя / Бел. ун-т культуры; Уклад. рэд. тэкстаў, уступ. арт. і камент. А. В. Сабалеўскага. — 2-е выд. пашыр. і ўдаклад.. — Мн.: Беларуская навука, 1997. — С. 362—363. — 444 с. — ISBN 985-08-0064-X.
**MINIX** — гэта Unix-падобная аперацыйная сістэма з адкрытым зыходным кодам, заснаваная на мікраядзернай архітэктуры. Аўтар сістэмы, Эндру С. Таненбаўм, напісаў яе у навучальных мэтах;  таксама, АС MINIX непасрэдна паўплывала на стварэнне ядра Лінукс. Назва MINIX утворана ад слоў *minimal* і *Unix*.

Гісторыя
--------

Эндру Таненбаўм, выкладчык універсітэта Врые ў Амстэрдаме, стварыў MINIX, каб паказаць на прыкладзе прынцыпы, агучаныя ў яго кнізе «Праектаванне і рэалізацыя аперацыйных сістэм» (1987).  Прыкладна 12 тысяч радкоў (пераважна, на мове C) зыходнага кода ядра, падсістэмы кіравання памяццю і файлавай сістэмы надрукаваны ў кнізе. Выдавецтва Prentice-Hall прыкладала да кнігі зыходныя коды і бінарныя файлы MINIX на гнуткім дыску. Сістэмныя выклікі АС MINIX 1 сумяшчальныя з сістэмнымі выклікамі *Seventh Edition Unix* (г.зв. сёмым выданнем Unix).

Першапачаткова Таненбаўм распрацаваў MINIX для камп’ютараў IBM PC і IBM PC/AT. Версія MINIX 1.5, выдадзеная ў 1991, уключала падтрымку сістэм MicroChannel IBM PS/2, а таксама была перанесена на архітэктуры Motorola 68000 і SPARC, а таксама камп’ютарныя платформы Atari ST, Commodore Amiga, Apple Macintosh і Sun SPARCstation.

Зноскі
------

1. ↑  History of MINIX 3

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт MINIX 3  (англ.)
* Афіцыйны сайт падтрымкі MINIX 2  (англ.)
* Minix на ноўтбуках і КПК Архівавана 10 лістапада 2005.
* Гісторыя Minix ад Эндру Таненбаўма
* спрэчка Лінуса Торвальдса і Эндру Таненбаўма пра тэхналогіі Minix і Linux
* Minix пад ліцэнзіяй BSD
* comp.os.minix — Minix Usenet newsgroup

| ⛭UNIX-падобныя аперацыйныя сістэмы |
| --- |
| 
* AIX
* AMIX
* A/UX
* BSD
* BSD/OS
* ClosedBSD
* Dynix
* FreeBSD
* GNU
* HP-UX
* IRIX
* Linux
* macOS
* MINIX
* MirOS BSD
* NetBSD
* NeXTSTEP
* OpenBSD
* OpenSolaris
* PC-BSD
* Plan 9
* Plan B
* QNX
* Research Unix
* SCO OpenServer
* Solaris
* System V
* Tru64
* Xenix

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Каралёвым Стане Мінскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на зав. Васкрасенскі, 1.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў пачатку XXI ст. з дрэва на месцы храма, спаленага ў 1996 годзе. У верасні 1998 года храм наведаў свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсея Русі Аляксій ІІ.

Архітэктура
-----------

Архітэктура храма вытрымана ў стылі драўлянага дойлідства Рускай Поўначы XVII ст. Над шатровым дахам цэнтральнага кубападобнага зруба ўзведзена цыбулепадобная галоўка. Папярочны прытвор завершаны высотнай 2-яруснай каркаснай шатровай званіцай з макаўкай. Такая ж макаўка над вальмавым дахам прамавугольнай апсіды. Галоўны і бакавыя ўваходы вылучаны 2-слуповымі ганкамі пад 2-схільнымі пакрыццямі. Фігурна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. У інтэр’еры драўляны іканастас з разнымі царскімі варотамі: на фоне трыльяжнай сеткі вылучаны круглыя абразы-тонда з выявамі евангелістаў.

Зноскі
------

1. ↑  ХРАМ ВОЗДВИЖЕНИЯ КРЕСТА ГОСПОДНЯ В ДЕРЕВНЕ КОРОЛЕВ СТАН **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 3 лістапада 2019. Праверана 3 лістапада 2019.
2. ↑  Крыжаўзвіжанская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Каралёў Стан) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**«Беларускі кліч»** — грамадска-палітычная, літаратурная і гаспадарчая газета на беларускай мове, якая выдавалася напярэдадні выбараў у польскі сейм і сенат. Выходзіла ў Вільні (1.11.1930 — 16.11.1930), разам 4 нумары, з іх 3-і быў канфіскаваны па загаду старасты Вільні. Рэд. Б. Кляпацкі. Газета крытыкавала цэнтрасаюзаўскую палітыку згодніцтва з польскім урадам, давала ацэнку ўсім кірункам у бел. руху на пераломе 1920 — 1930-х, агітавала за платформу і кандыдатаў Беларускага выбарчага камітэта, за радыкальную праграму і кандыдатаў блока нацыянальных меншасцяў.

Зноскі
------

1. ↑  ЭнГістБел, Т.1 с.435 Збралевіч Л. І. Ліс А. С.
**Другі 5-гадовы план развіцця народнай гаспадаркі Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі** на 1933—1937 гады ставіў сваёй мэтай завяршэнне рэканструкцыі і стварэнне новай тэхнічнай базы ўсіх галін эканомікі.

Планы
-----

Як і ў І-й пяцігодцы, вядучае месца ў развіцці гаспадаркі займала цяжкая прамысловасць. Капітальныя ўкладанні ў прамысловасць былі ў 2,2 раза большыя, чым у 1-й пяцігодцы. Намячаліся развіццё хімічнай, металаапрацоўчай, тарфяной галін, энергетыкі, будаўніцтва і рэканструкцыя прадпрыемстваў лёгкай і харчовай прамысловасці. Масавым стала сацыялістычнае спаборніцтва за паскарэнне тэмпаў будаўніцтва — «стаханаўскі рух». Аднак яно мела больш прапагандысцкі характар, таму адчувальных вынікаў не дало.

Вынікі пяцігодкі
----------------

За пяцігодку пабудавана 1700 і рэканструявана 90 прадпрыемстваў. Пачалі выпускаць прадукцыю Гомельскі шклозавод, трубаліцейны і аўтарамонтны заводы ў Магілёве, Быхаўскі ацэтонавы і Бабруйскі гідролізны заводы, дрэваапрацоўчы камбінат і завод ізаляцыйных пліт у Навабеліцы; далі энергію электрастанцыі Мінская ЦЭЦ-2, Слуцкая, Полацкая, Барысаўская. Валавая прадукцыя прамысловасці павялічылася ў 1,9 раза, але гэты паказчык быў ніжэй запланаванага (3,8 раза). Сярэднегадавы прырост у буйной прамысловасці знізіўся да 13,9% (у 1-й пяцігодцы 21,6%). Выявіліся негатыўныя вынікі каманднай эканомікі, якая стала адыгрываць дамінуючую ролю ў асноўных сферах народнай гаспадаркі. У 1937 годзе у калгасы аб’яднана 87,5% сялянскіх гаспадарак, пасяўныя плошчы калгасаў пашырыліся на 67,1%. Валавы збор бульбы павялічыўся на 38,9%, ільновалакна сабрана на 24,4% больш, чым у 1932 годзе. Гэта было дасягнута галоўным чынам за кошт асваення новых зямель і расшырэння пасяўных плошчаў. Колькасць машынна-трактарных станцый (МТС) павялічылася з 57 у 1932 годзе да 200 у 1937 годзе. Аднак цэнтралізаванае планаванне, нізкія закупачныя цэны на сельскагаспадарчую прадукцыю і іншыя негатыўныя моманты не дазволілі выканаць план па вытворчасці многіх відаў сельскагаспадарчай прадукцыі.

Літаратура
----------

* *Юнцэвіч, А.* Пяцігадовыя планы развіцця народнай гаспадаркі БССР // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2001. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0214-8. — С. 21—22.
* Гиоргидзе, З. И. Геращенко, Л. Ф. Белоруссия за десять пятилеток / З. И. Гиоргидзе, Л. Ф. Геращенко; Академия наук БССР, Институт экономики. — Минск: Наука и техника, 1982. — 152 с.
* Эканамічная гісторыя Беларусі і замежных краін: Матэрыялы для самастойнай працы: Для студэнтаў і курса дзеннага і завочнага формаў навучання. — Мінск: ВП «Экаперспектыва», 1997. — 118, [2] с.




| Пяцігадовыя планы развіцця народнай гаспадаркі Беларускай ССР |
| --- |
| 
* Першая (1928—1933)
* Другая (1933—1937)
* Трэцяя (1938—1942)
* Чацвёртая (1946—1950)
* Пятая (1951—1955)
* Шостая (1956—1960)
* Сёмая (1961—1965)
* Восьмая (1966—1970)
* Дзявятая (1971—1975)
* Дзясятая (1976—1980)
* Адзінаццатая (1981—1985)
* Дванаццатая (1986—1990)

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — праваслаўны храм у в. Збочна Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіца на ўскраіне вёскі.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва.

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з трохграннай апсідай, двухсхільны дах над якой пераходзіць у вальмавы. Да фасада дабудавана трох’ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) званіца, завершаная двух’яруснай цыбулепадобнай галоўкай. Вертыкальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў лучковых ліштвах.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Збочна) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ліёнскі сабор.

**Другі Ліёнскі сабор** — (у традыцыі рымска-каталіцкай царквы, 14-ы усяленскі сабор), скліканы ў Ліёне ў 1274 годзе Папам Рыгорам X для заключэння уніі з праваслаўнай царквой.

Візантыйскі імператар Міхаіл VIII паабяцаў Папе дамагацца прымірэння цэркваў з палітычных і эканамічных меркаванняў — каб адкласці паход заходніх кіраўнікоў на Канстанцінопаль і атрымаць на Захадзе пазыкі для вядзення войнаў. Злучэнне цэркваў на Ліёнскім саборы атрымала поўнае ўхваленне 200 каталіцкіх біскупаў і пасланцаў імператара. Канстанцінопальскі патрыярх Іосіф Галесіёт, які пярэчыў аб'яднанню, быў зрушаны, і на яго месца прызначаны прыхільнік уніі — Іаан XI Век. У 1277 г. па ініцыятыве Іаана I Дукі быў скліканы сінод у Фесаліі, на якім праціўнікі уніі, высланыя з Візантыі, адлучылі ад Царквы патрыярха Іаана XI Века. Пасля смерці бацькі імператар Андронік II склікаў сабор усходняй царквы, які прызнаў рашэнні Ліёнскага сабора несапраўднымі.

Іншыя пытанні, якія займалі ўдзельнікаў сабору, — паскарэнне выбараў новага Папы і рэгуляванне дзейнасці царкоўных ордэнаў. Па першым пытанні было прынята рашэнне выбіраць пантыфікаў выключна канклавам і забараніць кардыналам пакідаць канклаў да таго, як будзе названа імя новага прадстаяцеля царквы. Па другім пытанні было ўхвалена стварэнне двух манаскіх ордэнаў — дамініканскага і францысканскага; колькасць жабрацкіх ордэнаў было зведзена да чатырох. На саборы чакалі бачных тэолагаў, Банавентуру і Тамаша Аквінскага, але першы памёр падчас сабору, а другі — па дарозе на яго.

Гутаркі наконт новага (дзявятага) крыжовага паходу, нягледзячы на ўсе высілкі Папы Рыгора, не ўвасобіліся ў жыццё. Паход меркавалася ажыццявіць у саюзе з ільханідам Абакам, прадстаўнік якога на саборы ў знак сур'ёзнасці намераў хана прыняў хрышчэнне.

Гл. таксама
-----------

* *Ubi periculum* — апостальская канстытуцыя Рыгора X.

| ⛭Усяленскія саборы |
| --- |
| Усходняй і Заходняй цэркваў | 
* Першы Нікейскі сабор
* Першы Канстанцінопальскі сабор
* Эфескі сабор
* Халкідонскі сабор
* Другі Канстанцінопальскі сабор
* Трэці Канстанцінопальскі сабор
* Другі Нікейскі сабор

 |
| Усходняй царквы | 
* Вялікі Сафійскі сабор
* Трульскі сабор

 |
| Заходняй царквы | 
* Чацвёрты Канстанцінопальскі сабор
* Першы Латэранскі сабор
* Другі Латэранскі сабор
* Трэці Латэранскі сабор
* Чацвёрты Латэранскі сабор
* Першы Ліёнскі сабор
* Другі Ліёнскі сабор
* В’енскі сабор
* Канстанцкі сабор
* Ферара-Фларэнтыйскі сабор
* Пяты Латэранскі сабор
* Трыдэнцкі сабор
* Першы Ватыканскі сабор
* Другі Ватыканскі сабор

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4114470-3 · VIAF: 126161868 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква.
**Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква** — помнік архітэктуры, які знаходзіцца ў цэнтры вёскі Вішнева Валожынскага раёна Мінскай вобласці, на ўзвышаным левым беразе р. Альшанка.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1865 годзе (дата на галоўным фасадзе) з цэглы і бутавага каменю. Акаймавана нізкай бутавай агароджай з 1 арачнымі кілепадобнымі франтонамі-брамамі і старымі ліпавымі пасадкамі.

Архітэктура
-----------

Царква з боку апсіды
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Будынак чатырохчасткавай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі. Па падоўжна планіровачнай восі размешчаны трох’ярусная восьмерыковая шатровая вежа-званіца(атынкавана), нізкая і вузкая трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы і прамавугольная апсіда. Асноўны двух’ярусны аб’ём (васьмярык на чацверыку) накрыты чатырохсхільным дахам з цыбулепадобнай галоўкай на барабане. Высокі шацёр званіцы завершаны макаўкай. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны арачнымі парталамі з кілепадобнымі ліштвамі. Сцены дэкарыраваны атынкаванымі вугламі лапаткамі, акаймаваны прафіляванымі карнізамі і аркатурна-зубчастымі фрызамі, вылучанымі сваёй белізной на паліхромным фоне бутавай муроўкі (швы тынкоўкі дэкарыраваны керамічнай мазаікай). Здвоеныя аконныя праёмы аб’яднаны арачнымі ліштвамі. На фоне бутавай муроўкі тарцовай сцяны апсіды вылучаецца белы рэльефны крыж.

Звон каля царквы
### Інтэр’ер

Унутры кубападобная са зрэзанымі вугламі малітоўная зала перакрыта корабавым скляпеннем з квадратным плафонам, з якога звісае каванае панікадзіла. У прастору зылы шырокімі (метровымі) адхіламі адкрываюцца бакавыя ўваходныя праёмы і здвоеныя бакавыя арачныя вокны-біфорыумы. У залу выступаюць кансольна размешчаныя драўляныя хоры, абмежаваныя разной балюстрадай. Шырокая апсідная арка закрыта ўзнятым на 2-прыступкавую салею трох’ярусным пірамідальнай кампазіцыі драўляным іканастасам на 9 абразоў і з царскімі варотамі ажурнай драўлянай разьбы з 4 абразамі-клеймамі евангелістаў. Вузкая трапезная адкрыта ў залу шырокім арачным прасветам і перакрыта плоскай столлю, асветлена 2 бакавымі арачнымі аконнымі праёмамі. У прытворы — адкрытая лесвіца на званіцу. Пад будынкам скляпеністыя сутарэнні, адкрытыя прамавугольнымі аконнымі праёмамі цокаля.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Вішнева) на Вікісховішчы |

* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Вішнева) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Вішнева) на сайце Radzima.org
* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Вішнева) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Асацыяцыя прафсаюзаў «Беларускі кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў»** (скар.: **БКДП**) — беларуская асацыяцыя прафесійных саюзаў. Кангрэс быў створаны на ўстаноўчым з’ездзе ў 1993 годзе. У БКДП уваходзяць Беларускі незалежны прафсаюз, Свабодны прафсаюз Беларускі, Свабодны прафсаюз металістаў і Беларускі прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці.

2022
----

7 красавіка 2022 года членская арганізацыя БКДП, Беларускі прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці, была прызнана экстрэмісцкім фарміраваннем.

18—19 красавіка 2022 года беларускія праваахоўныя органы зрабілі затрыманні шэрагу беларускіх прафсаюзных актывістаў, сярод якіх былі старшыня БКДП Аляксандр Ярашук, віцэ-старшыня БДКП Сяргей Антусевіч і бухгалтар БКДП Ірына Бут-Гусаім.

19 ліпеня 2022 года Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь спыніў дзейнасць асацыяцыі па прычыне таго, што кіраўніцтва і шэраг членаў прафсаюза прымала ўдзел у так званай «дэструктыўнай дзейнасці, масавых мерапрыемствах, якія парушалі грамадскі парадак, распаўсюджвалі інфармацыйную прадукцыю эстрэмісцкага зместу».

26 снежня Сяргей Антусевіч і Ірына Бут-Гусаім былі прыгавораны да 2 гадоў і 1,5 гадоў калоніі агульнага рэжыму адпаведна па абвінавачанні ў актыўным удзеле ў дзеяннях, якія парушаюць грамадскі парадак. Аляксандр Ярашук быў прыгавораны да 4 гадоў калоніі агульнага рэжыму па абвінавачанні ў публічных закліках да гвалтоўнай змены канстытуцыйнага ладу.

Зноскі
------

1. ↑  "Белорусский независимый профсоюз РЭП" признали экстремистским формированием (руск.). *smartpress.by* (11 красавіка 2022). Праверана 7 сакавіка 2023.
2. ↑  Belarus: Disclose whereabouts of detained trade union leaders (англ.). *Amnesty International* (21 красавіка 2022). Праверана 7 сакавіка 2023.
3. ↑  По искам Генерального прокурора прекращена деятельность так называемых независимых профсоюзов (руск.). *Официальный telegram-канал Генеральной прокуратуры Беларуси* (19 ліпеня 2022). Праверана 20 ліпеня 2022.
4. ↑  Belarus must release imprisoned union leaders and activists  (бел.). *Глабальны саюз IndustriALL* (19 студзеня 2023). Праверана 2 красавіка 2023.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 6 мая 2022.
**Юрый Дракахруст** (1960, Хабараўск, РСФСР) — беларускі матэматык, журналіст.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1960 годзе ў Хабараўску. Бацька — Аляксандр Абрамавіч Дракахруст (1923—2008) — паэт і перакладчык. У 1964 годзе сям’я пераехала ў Мінск. Скончыў механіка-матэматычны факультэт БДУ.

У 1986 абараніў кандыдацкую дысертацыю па алгебраічнай тэорыі лічбаў. Працаваў у Інстытуце матэматыкі АН Беларусі (1982—1991), акадэмічным Інстытуце эканомікі (1991—1994), у Незалежным інстытуце сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (1992—2000). Выступаў з артыкуламі ў беларускім друку.

У 1990—1991 гадах — сакратар управы Беларускага народнага фронту «Адраджэньне».

З 1991 года на Радыё «Свабода», ад 1996 — супрацоўнік Беларускай службы Радыё «Свабода» ў Празе. Вядучы аналітычнай праграмы «Праскі акцэнт». Аўтар кніг «Акцэнты Свабоды» (2009) і «Сем худых гадоў» (2014).

З 2015 рэгулярна публікуецца на партале TUT.BY.

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

Лаўрэат прэміі Беларускай асацыяцыі журналістаў (1996).

Спасылкі
--------

svaboda.org
**Таццяна Аляксандраўна Купрэева** (нар. 8 кастрычніка 1943, в. Стукацічы, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1968 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: генпланы Касцюковічаў (1972), Калінкавічаў (1974), Горак (1984), цэнтра Бабруйска (1978), Лоева (1980), Хоцімска (1981), праект размяшчэння 1-й чаргі будаўніцтва ў Жлобіне (1982); у аўтарскім калектыве: ПДП жылых раёнаў у Заходняга прамвузла (1975), у Казіміраўцы (1980) у Магілёве.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Купреева Татьяна Александровна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Юрый Анатольевіч Шпургалаў** (25 лютага 1953, в. Каменка, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць — 9 студзеня 2016) — беларускі радыёфізік, спецыяліст у галіне камп’ютарнага праектавання сучасных тэхналогій здабычы і абагачэння карысных выкапняў. Доктар тэхнічных навук (2005), дацэнт (2000), прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1975).

Працаваў у Навукова-даследчым інстытуце прыкладных фізічных праблем (1975—1983, малодшы навуковы супрацоўнік), ААТ «Белгорхімпрам» (1983—2003, малодшы навуковы супрацоўнік), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 2003, факультэт горнай справы і інжынернай экалогіі, кафедра «Горныя работы», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: камп’ютарнае мадэліраванне прыняцця рашэнняў; аўтаматызаваныя сістэмы праектавання.

Бібліяграфія
------------

Математическое моделирование для обоснования принятия решений в процессах добычи калийных руд : диссертация … доктора технических наук : 05.13.18 : защищена 18.11.2004 : утверждена 21.12.2005 / Шпургалов Юрий Анатольевич. — Минск, 2003.

Зноскі
------

1. ↑  Доктору технических наук Ю. А. Шпургалову
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сініца (значэнні).
**Таццяна Іванаўна Сініца** (нар. 19 чэрвеня 1976, Брэст) — беларускі псіхолаг, педагог. Кандыдат псіхалагчных навук.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзілася ў 1976 годзе ў Брэсце. Тут у 1993 годзе скончыла Ліцэй № 1, затым паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт на аддзяленне псіхалогіі.

У 1998 годзе скончыла ВНУ з адзнакай (спецыялізацыя медыцынская псіхалогія). У 1998 г. паступіла ў аспірантуру Акадэміі паслядыпломнай адукацыі.

Пасля заканчэння аспірантуры ў 2002 г. прынятая на пасаду старшага выкладчыка кафедры прыкладной псіхалогіі факультэта псіхалогіі БДПУ імя М. Танка. У 2003 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «Карэкцыйная псіхалогія». З 2007 па 2009 г. працавала на пасадзе дацэнта кафедры клінічнай і кансультатыўнай псіхалогіі факультэта псіхалогіі. У 2010 г. прысвоена вучонае званне дацэнта. З 2009 па 2014 займала пасаду загадчыка кафедры клінічнай псіхалогіі факультэта псіхалогіі БДПУ імя. М. Танка.

З 2014 года працуе на пасадзе дацэнта кафедры псіхалогіі факультэта філасофіі і сацыяльных навук БДУ. У час пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе падтрымлівала бастуючых студэнтаў, удзельнічала ў відэазвароце выкладчыкаў БДУ, была затрымана і аштрафавана.

Навукова-даследчыцкая дзейнасць
-------------------------------

Сярод яе навуковых і прыкладных інтарэсаў: культурна-гістарычная канцэпцыя, спецыяльная псіхалогія, медыцынская псіхалогія. Прадмет даследаванняў: развіццё эмацыянальнай сферы асобы ў норме і паталогіі, развіццё камунікатыўных навыкаў і супрацоўніцтва, практыка псіхалагічнай дапамогі дзецям, якія маюць адхіленні ў псіхафізічным развіцці, падрыхтоўка псіхолагаў да працы з дзецьмі з асаблівасцямі псіха-фізічнага развіцця. Вывучала тэму эмоцый у дзяцей з парушэннем зроку.

Выбраная бібліяграфія
---------------------

* Медицинская психология. Прогр.-метод. комплекс / составители: Т. И. Гаврилко, Д. Г. Дьяков — Минск: БГПУ, 2009. — 224 с.

Зноскі
------

1. ↑  /nashaniva.by(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* ffsn.bsu.by Архівавана 13 лістапада 2020.
* Женщины в науке: LADY.TUT.BY Архівавана 16 лістапада 2020.
Удзельнікі з’езда. Пасярэдзіне стаіць Клаўдзій Дуж-Душэўскі, выбраны старшынёй Рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны; Павел Аляксюк, адзін з ініцыятараў з’езда; Міхаіл Кахановіч, старшыня Віленскай беларускай рады і дырэктар Беларускай гімназіі ў Вільні
**Белару́скі з’езд Ві́леншчыны і Гро́дзеншчыны** — з’езд прадстаўнікоў беларускай грамадскасці Віленшчыны і Гродзеншчыны, які адбыўся 9—10 чэрвеня 1919 года ў Вільні. Скліканы паводле ініцыятывы групы беларускіх палітычных дзеячаў на чале з Браніславам Тарашкевічам і Паўлам Алексюком. На з’ездзе было 125 дэлегатаў. 

Правядзенне з’езда было выкліканае неабходнасцю пацвердзіць ідэю непадзельнасці і незалежнасці Беларусі ўва ўмовах польскай акупацыі і агітацыі з боку паланафілаў за далучэнне беларускіх земляў да Польшчы. Бальшыня ўдзельнікаў з’езда была сябрамі Беларускай партый сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПС-Р). 

Асноўныя даклады, якія былі заслуханыя і абмеркаваныя на з’ездзе: аб кааперацыі (Клаўдзій Дуж-Душэўскі), аб стане і неадкладных задачах беларускай асветы (Міхаіл Кахановіч), аб выдавецкай дзейнасці (Ян Станкевіч). З’езд пацвердзіў вернасць ідэалам незалежнай і непадзельнай Беларусі, выказаў поўны давер ураду Беларускай Народнай Рэспублікі, катэгарычна асудзіў унію з Польшчай; прымаючы пад увагу традыцыйныя гістарычныя і эканамічныя сувязі беларускага і літоўскага народаў, прызнаў пажаданым дзяржаўны звяз з Літвой. У прынятай з’ездам дэкларацыі БПС-Р асуджалася акупацыя Беларусі Польшчай, беларуская грамадскасць заклікалася да стварэння працоўных валасных, павятовых і губернскіх радаў. Былі прынятыя рэзалюцыі аб стварэнні беларускага войска дзеля абароны незалежнасці рэспублікі, аб арганізацыі настаўніцкіх курсаў у Вільні і Горадні. З’езд абмеркаваў пытанні пра неадкладную беларусізацыю царквы і касцёла ў Беларусі, стварэнне беларускага біскупства і епархіі ў Вільні, дапамогу пацярпелым ад вайны. Дэлегаты разгледзелі пратэст БПС-Р і Віленска-Гродзенскага дэмакратычна-рэспубліканскага блока ў сувязі з арыштамі беларускіх дзеячаў і забаронай беларускіх арганізацый польскімі ўладамі і асудзілі дзеянні апошніх. 

З’езд абраў Цэнтральную беларускую раду Віленшчыны і Гродзеншчыны на чале з эсэрам Душэўскім, прыняў пастанову пра найхутчэйшае скліканне Рады БНР.

Літаратура
----------

* *Ліс А.* З’езд беларускіх дэлегатаў Віленшчыны і Гродзеншчыны // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* *Ліс А.* Беларускі з’езд Віленшчыны і Гродзеншчыны // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. С. 433
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мюрэй.

**Брэндан Мюрэй** (англ.: Brendan Murray; нар. 16 лістапада 1996, Голуэй, Ірландыя) — ірландскі спявак, былы ўдзельнік ірландскай поп-групы «Hometown». Як сольны выканаўца прадстаўляў Ірландыю на Еўрабачанні 2017 года ў Кіеве, Украіна.

Біяграфія
---------

Брэндан Мюрэй нарадзіўся 16 лістапада 1996 года ў горадзе Голуэй у Ірландыі. Мае трох братоў і сястру. Падчас вучобы ў каледжы спачатку выступаў на мясцовай музычнай сцэне каледжа, а затым пачаў разам з мясцовым музычнай групай удзельнічаць у розных мерапрыемствах горада Голуэй. Менавіта спяваць юнак пачаў у 13 гадоў, а іграць на гітары стаў у 14 гадоў. З 15 гадоў 2 гады выконваў песні на вуліцах; паводле слоў Брэндана, гэта дало яму ўпэўненасці і навучыла ўзаемадзеяння з публікай.

У 2014 годзе стаў удзельнікам ірландскага поп-гурту «Hometown», прадзюсарам якога быў Луіс Уолш. З гэтай групай спявак выпусціў песню «Where I Belong», якая заняла першае месца ў ірландскім нацыянальным чарце, а ў лістападзе 2015 году — дэбютны альбом групы «HomeTown», які апынуўся на чацвёртым месцы ірландскага музычнага чарта. У 2016 годзе было абвешчана, што гурт не будзе існаваць далей з-за таго, што яго ўдзельнікі хочуць пачаць уласныя музычныя кар’еры.

16 снежня 2016 ірландская газета «Irish Daily Mail» апублікавала артыкул пра тое, што выбраць будучага прадстаўніка Ірландыі на Еўрабачанні 2017 у Кіеве было даручана вядомаму прадзюсару Луісу Уолш. На наступны дзень, падчас шоу «The Late Late Show», ён абвясціў, што прадстаўляць Ірландыю на Еўрабачанні 2017 у Украіне будзе былы яго ўдзельнік групы «HomeTown» Брэндан Мюрэй. Па словах прадзюсара, ён будзе рабіць усё магчымае, каб знайсці годную конкурсную песню для спевака.

Па выніках другога паўфіналу конкурсу, які прайшоў 11 мая 2017, Брэндану не ўдалося прайсці ў фінал.

Зноскі
------

1. ↑  Brendan Murray //
2. ↑  Brendan Murrey (Ireland) **(нявызн.)**.  ESCKAZ.
3. ↑  *Hung, Steffen*. Discography Hometown **(нявызн.)**.  Irish Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung).
4. ↑  Irish band HomeTown split to pursue individual journeys **(нявызн.)**. *Hot Press* (8 снежня 2015). Праверана 13 December 2016.(недаступная спасылка)
5. ↑  *Gallagher, Robyn*. Ireland: Brendan Murray will sing at Eurovision 2017 **(нявызн.)**.  Wiwibloggs (16 снежня 2016).
6. ↑  Eurovision 2017: The exciting qualifiers announcement of the second Semi-Final **(нявызн.)**.

Спасылкі
--------

* Brendan Murray — Dying To Try (Ireland) Eurovision 2017 — Official Music Video
* Brendan Murry — Events, Kyiv 2017 Архівавана 14 мая 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Deezer · Instagram · Spotify · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz |