**Цепламасаабмен** — дысцыпліна, якая вывучае заканамернасці працэсаў цеплаабмену, што суправаджаюцца пераносам рэчыва, то ёсць, масаабменам  (руск.) (бел.:8.

Цепламасаабмен у тэхніцы
------------------------

На практыцы, цепламасаабмен адбываецца ў многіх тэхнічных сістэмах, якія выкарыстоўваюць у сваёй працы вадкія або газападобныя асяроддзі. Гэта-кацельныя ўстаноўкі, цеплавыя сеткі, ліцейная вытворчасць, рознае цеплаабменнае абсталяванне, напрыклад, электрастанцый, канструкцыі будынкаў і збудаванняў і г. д. Уласна працоўнае асяроддзе, пры гэтым, чыстае рэчыва або розныя сумесі і растворы, можа заставацца пастаянным або, змяняючы агрэгатны стан, ажыццяўляць фазавыя пераходы, такія як, выпарэнне ў парапаветранае асяроддзе, кандэнсацыя пара з сумесі «пар-паветра», астыванне расплаваў і т. п.

Да тэхналогій, у аснове якіх ляжаць цепламасаабменныя працэсы, адносяць наступныя:

* Занальная плаўка
* Крышталізацыя
* Сушка
* Сублімацыя (узгонка)
* Дыстыляцыя
* Растварэнне
* Увільгатненне
* Набраканне  (руск.) (бел.

Прадмет вывучэння цепламасаабмену
---------------------------------

Працэс цепламасаабмену не можа быць зведзены да простай сумы цеплаперадачы і перамяшчэння масы. Прычына ў тым, што, у тэхніцы, звычайна, цячэнне вадкасцяў або газаў суправаджаецца нераўнамерным размеркаваннем тэмпературы, а часам, як следства, ціску. Пры гэтым механічныя ўласцівасці асяроддзя — шчыльнасць, вязкасць, цеплаправоднасць, могуць самі значна залежаць ад гэтых параметраў. Гэта значыць, пытанні распаўсюджвання цяпла ў асяроддзі і рух асяроддзя становяцца звязанымі. Дадатковай складанасцю можа стаць няўстойлівасць бягучага стану такіх асяроддзяў.

Такім чынам, у залежнасці ад канкрэтных умоў, працэсаў цепламасаабмену працякаюць па-рознаму. Яны маюць розныя заканамернасці развіцця і апісваюцца рознымі матэматычнымі раўнаннямі. Даследаванне падобных асаблівасцяў і з’яўляецца прадметам вывучэння цепламасаабмену:6.

Метады рашэння задач цепламасабмену
-----------------------------------

Задачы цепламасабмену фармулююцца ў матэматычнай форме пры дапамозе раўнанняў гідрадынамікі. Затым яны вырашаюцца дакладнымі і набліжанымі метадамі.

Дадатковыя звесткі
------------------

Цепламасаабмен, у адрозненне ад тэрмадынамікі, разглядае развіццё працэсаў у прасторы і часе. Разлік працэсаў цепламасаабмену дазваляе вызначыць размеркаванні тэмператур, канцэнтрацый кампанентаў сумесі, а таксама патокаў цеплыні і масы асяроддзя як функцыі каардынатаў і часу.

Істотны ўклад у развіццё тэорыі цепламасаабмену сярод айчынных навукоўцаў, ўнеслі: А. Ё. Вейнік, М. В. Кірпічоў  (руск.) (бел. С. С. Кутатэладзэ  (руск.) (бел. А. В. Лыкаў, Б. С. Петухоў  (руск.) (бел. В. І. Субоцін  (руск.) (бел.:3.

Зноскі
------

1. 1 2  *Орлов М. Е.* Теоретические основы теплотехники. Тепломассообмен: учебное пособие.— Ульяновск: Изд. УлГТУ,— 2013.— 204 с. ISBN 978-5-9795-1148-1 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 1 лістапада 2019.
2. ↑  Массообмен // Химическая энциклопедия на сайте Edudic.ru **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 верасня 2019.
3. ↑  Котляр 1987, с. 3—65. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFКотляр1987 (даведка)
4. ↑  Котляр 1987, с. 66—298. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFКотляр1987 (даведка)
5. ↑  Член-корреспондент Вейник Альберт-Виктор Иозефович // Официальный сайт Национальной академии наук Беларуси **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 27 ліпеня 2014.
6. ↑  *Суслов В. А.* Тепломассообмен: учебное пособие, 3-е изд. перераб. и доп. — Санкт-Петербург: Изд. ГОУ ВПО СПбГТУРП.— 2008.— 120 с. ISBN 5-230-14398-3 **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 ліпеня 2014.

Літаратура
----------

* *Лыков А. В.* Тепломассообмен: (Справочник). 2-е изд. перераб. и доп. — М.: Энергия.— 1978.— 480 с.
* В. И. Байков, Н. В. Павлюкевич «Теплофизика. Т.1»(недаступная спасылка)
* В. И. Байков, Н. В. Павлюкевич, А. К. Федотов, А. И. Шнип «Теплофизика. Т.2» Архівавана 31 мая 2022.
* Тепломассообмен, термохимическое и термоэрозионное разрушение тепловой защиты : [курс лекций] / *Д. С. Михатулин, Ю. В. Полежаев, Д. Л. Ревизников*. — Москва : Янус-К, 2011. — 516, [1] с. [20] л. ил. : ил.; 22 см; ISBN 978-5-8037-0522-2 (издано по гранту РФФИ).