У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Партызанская брыгада імя К. К. Ракасоўскага.

**Партызанская брыгада імя К. К. Ракасоўскага** — партызанская брыгада, створаная ў ліпені 1942 года. Да сакавіка 1943 года брыгада мела назву **«За Савецкую Беларусь»**. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Себежскага, Ідрыцкага, Невельскага раёнаў Калінінскай вобласці РСФСР, Расонскага, Асвейскага, Дрысенскага, Полацкага, Пастаўскага, Дунілавіцкага, Докшыцкага, Мёрскага, Глыбоцкага, Мядзельскага раёнаў БССР. 3 ліпеня 1944 года брыгада (915 партызан, 7 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камісару брыгады П. М. Машэраву і намесніку камандзіра атрада імя Шчорса У. А. Хамчаноўскаму (пасмяротна) прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Склад
-----

Брыгада была створана ў ліпені 1942 года на базе атрадаў імя Сталіна, імя Варашылава, імя Чапаева, імя Чкалава, імя Молатава і 17-га атрада асобага прызначэння 29-й арміі. У брыгаду былі ўключаны і самастойна дзейныя атрады імя Сяргея, імя Шчорса, імя Фрунзэ. Гэтыя і створаныя пазней атрады былі зведзены адпаведна раёнам іх дыслакацыі і дзеяння ў групы атрадаў Расонскага, Дрысенскага, Асвейскага раёнаў, якія ў жніўні 1942 года былі пераўтвораны ў брыгады (Расонская партызанская брыгада імя І. В. Сталіна, 1-я Дрысенская партызанская брыгада, Асвейская партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ). У верасні 1942 года атрад імя Пархоменкі быў накіраваны ў Вілейскую вобласць (Партызанская брыгада імя ЦК КП(б)Б). У чэрвені 1943 года брыгада была перадыслацыравана ў Вілейскую вобласць.

На момант злучэння з Чырвонай Арміяй у склад брыгады ўваходзілі:

* атрад імя Сяргея (быў створаны ў студзені 1942 года ў Себежскім раёне з групы С. Б. Майсеенкі, атраду было нададзена імя яго камандзіра Майсеенкі, які загінуў у маі 1942 года);
* атрад імя Шчорса (створаны ў красавіку 1942 года з падпольшчыкаў Расонскай партыйна-камсамольскай арганізацыі на чале з Машэравым;
* атрад імя Леніна;
* атрад імя Катоўскага;
* атрад імя Жукава;
* атрад імя Дзяржынскага;
* атрад імя Петракова (да красавіка 1943 года — 17-ы атрад, створаны ў чэрвені 1942 года).

Камандаванне
------------

### Камандзіры

* А. І. Петракоў;
* У. Н. Дорменеў (выконваў абавязкі);
* А. В. Раманаў (выконваў абавязкі).

### Камісары

* А. В. Раманаў;
* Ш. Н. Нігамаеў (выконваў абавязкі);
* П. М. Машэраў.

### Начальнікі штаба

* У. Н. Дорменеў;
* Г. І. Казарцаў (выконваў абавязкі);
* У. П. Шчуцкі.

Гісторыя
--------

У жніўні 1942 года партызаны падарвалі 110-метровы мост праз раку Дрысу і знішчылі нямецкі гарнізон (Дрысенская аперацыя), адначасова напалі на гарнізон у вёсцы Боркавічы Дрысенскага раёна. У верасні 1942 года разбілі гарнізон на чыгуначнай станцыі Свольна Дрысенскага раёна, разам з партызанамі брыгад Дрысенскай і Асвейскай імя Фрунзэ правялі ў кастрычніку 1942 года аперацыю па адначасовым разгроме нямецкіх гарнізонаў на чыгуначных станцыях Боркавічы і Дрыса, разбілі гарнізон у вёсцы Вецслабада. У лютым 1943 года партызаны ўдзельнічалі ў баях супраць карнай экспедыцыі каля вёсак Юхавічы, Непадовічы, Прахорава, Паўлава, Нішча Расонскага раёна, каля вёсак Чурглі, Леснікова, Рубчыкі, Каханавічы Дрысенскага і Асвейскага раёнаў. У сакавіку 1943 года атрады імя Шчорса і імя Леніна разам з атрадамі Дрысенскай брыгады ўдзельнічалі ў штурме нямецкага гарнізона ў вёсцы Каханавічы Асвейскага раёна, вялі абарончыя баі з карнікамі ў Асвейскім і Расонскім раёнах. У чэрвені брыгада зрабіла баявы марш з Расонскага ў Пастаўскі раён, у час якога вяла баі з немцамі пры пераходзе цераз чыгунку Полацк — Дрыса і фарсіраванні Заходняй Дзвіны, напала на гарнізон у Мёрах. Партызаны вялі баі каля гарадскога пасёлка Відзы (сакавік 1944), вёскі Ажуны (красавік 1944), напалі на гарнізоны ў вёсцы Варапаева Дунілавіцкага (красавік 1944) і вёскі Валодзькі Докшыцкага (май 1944) раёнаў. У красавіку 1944 года памагалі партызанам Полацка-Лепельскай партызанскай зоны ў барацьбе супраць карнікаў. У ноч на 20 мая 1944 года на чыгуначных участках Круляўшчына — Параф’янава, Круляўшчына — Глыбокае, Глыбокае — Варапаева — Паставы падарвалі больш за 1,3 тыс. рэек. Атрады імя Шчорса і імя Катоўскага перакрылі шлях для нямецкага адступлення на дарогах Лучай — Дунілавічы і Дунілавічы — Ласіца. У ліпені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі ўдзельнічалі ў вызваленні гарадскога пасёлка Дунілавічы.

Памяць
------

У 1979 годзе на ўскраіне вёскі Роўнае Поле Расонскага раёна ў гонар брыгады пастаўлены помнік.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.