recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Спінавая хімія** — раздзел фізічнай хіміі, які знаходзіцца на стыку хімічнай кінетыкі, фотахіміі, магнітнага рэзанансу і хіміі свабодных радыкалаў і мае справу з магнітнымі і спінавымі эфектамі ў хімічных рэакцыях. Прыкладамі з’яў, дзе выкарыстоўваецца спінавая хімія, з’яўляюцца хімічна выкліканая дынамічная палярызацыя ядраў (CIDPN), уплыў магнітных ізатопаў у хімічных рэакцыях, а таксама навакольнае асяроддзе, уплыў на здароўе статычных і пераменных электрамагнітных палёў, магнітарэцэпцыя птушак і, у прыватнасці, кінетыка рэакцыі радыкальных пар у залежнасці ад напрамку магнітных палёў.

Літаратура
----------

* *Hayashi H.* Introduction to Dynamic Spin Chemistry. Magnetic Field Effects On Chemical and Biochemical Reactions. — World Scientific Publishing Company. — 2004 ISBN 9789812384232


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780159067 |
**Nemdis** — беларускі «melodic death metal» гурт заснаваны ў 2008 годзе.

Гісторыя
--------

Гісторыя гурта «Nemdis» бярэ свой пачатак у 2003 годзе, калі Дзяніс (бас-гітара) і Яўген (вакал) стварылі праект «DETRIMENTUM». Пад такой назвай у студзені 2004 г. выйшаў у свет дэма-альбом «Awaiting the end», які атрымаў станоўчыя адзнакі ў найбуйнейшых метал-выданнях і фэнзінах на тэрыторыі СНД. 13 студзеня 2004 года ў прамым эфіры радыёшоу «Затерянный мир» на Міждзяржаўнай тэлерадыёстанцыі «МИР» адбылася прэзентацыя дэма-альбома. На гэтым непрацяглая гісторыя праекта «DETRIMENTUM», не ўлічваючы некалькіх інтэрв’ю і ўключэння некаторых песень у розныя складанкі, была скончана. Склад праекта выглядаў наступным чынам: Яўген Скварчэўскі (вакал), Дзяніс Буглай (бас-гітара), Мікалай Патапенка (сола-гітара), Валерый Пуціс (рытм-гітара) і Усевалад Календа (барабаны).
У траўні 2008 года касцяк былога праекта «DETRIMENTUM», у асобах Дзяніса, Яўгена і Мікалая, сабраўся разам, каб аднавіць сумесную творчую дзейнасць. Ранейшы калектыў абраў сабе новую назву «Nemdis». Улетку 2008 года да гурта далучыўся адзін з найлепшых барабаншчыкаў Беларусі Аляксей Гладыш. 
Да канца 2008 г. матэрыял для першага альбома быў падрыхтаваны і з лютага 2009 года пачаўся запіс, які праходзіў у трох студыях. Барабанныя партыі былі запісаны ў студыі «SUPER 8» (г. Мінск, Беларусь) пры ўдзеле гукарэжысёра Зміцера Дзямідава. Запіс бас-гітары, сола-гітары, клавіш і вакалу праходзіў з гукарэжысёрам Андрэем Старавойтавым у студыі «ELF» (г. Мінск, Беларусь). Рытм-гітары запісваліся ў студыі «Navahohut Sound» (г. Масква, Расія), у якой таксама рабілася звядзенне альбома адным з вядучых гукарэжысёраў Расіі Аркадзем Навахам. Над мастэрынгам у студыі «Tonteknik Recording» (г. Умеа, Швецыя) працаваў Пеле Хенрыксан (Pelle Henricsson), вядомы па супрацы з гуртамі «Hell is for Heroes», «In Flames», «Meshuggah» і інш. 
Такім чынам, у лютым 2010 года праца над першым паўнавартым альбомам была скончана. Альбом атрымаў назву «Against the current».

Склад гурта
-----------

* Яўген Скварчэўскі — вакал
* Дзяніс Буглай — бас-гітара
* Мікалай Патапенка — гітары
* Аляксей Гладыш — барабаны

Дыскаграфія
-----------

* Awaiting the end (demo by Detrimentum) (2004)

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка гурта на сайце MySpace
**Факультэт завочнага навучання Універсітэта грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь** — адзін з факультэтаў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.

Гісторыя
--------

Факультэт завочнага навучання з’яўляецца правапераемнікам факультэта завочнага навучання, перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі Вышэйшага пажарна-тэхнічнага вучылішча МУС Рэспублікі Беларусь, які быў створаны ў 1994 годзе. Навучанне ажыццяўлялася па спецыяльнасці «Пажарная тэхніка і бяспека».

У 1999 годзе структурнае навучальнае падраздзяленне перанайменавана ў факультэт завочнага навучання і на факультэце арганізавана падрыхтоўка спецыялістаў па новай спецыяльнасці «Папярэджанне і ліквідацыя надзвычайных сітуацый».

З 2007 года на факультэце завочнага навучання праводзіцца падрыхтоўка замежных студэнтаў Азербайджанскай Рэспублікі па спецыяльнасці 1-94 01 01 «Папярэджанне і ліквідацыя надзвычайных сітуацый».

5 ліпеня 2011 года адбыўся 16-ы выпуск спецыялістаў па папярэджанні і ліквідацыі надзвычайных сітуацый у колькасці 145 чалавек. З пачатку адкрыцця спецыяльнасці па завочнай форме навучання падрыхтавана 1025 чалавек. У 2011 годзе набор на завочную форму навучання склаў 121 чалавек.

У наш час на факультэце навучаецца 5 курсаў, на кожным курсе навучэнцы падзелены на навучальныя групы. Падрыхтоўка спецыялістаў ажыццяўляецца, у першую чаргу, для органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, а таксама для міністэрстваў, ведамстваў Рэспублікі Беларусь і іншых дзяржаў.

Спецыяльнасці
-------------

* «Папярэджанне і ліквідацыя надзвычайных сітуацый»
* «Пажарная і прамысловая бяспека»

Начальнікі
----------

* Анатоль Віталевіч Баранаў

Зноскі
------

1. ↑  Факультэт завочнага навучання **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 мая 2019. Праверана 5 лютага 2021.

| ⛭Універсітэт грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Факультэты | 
* Факультэт завочнага навучання
* Інжынерны факультэт
* Факультэт бяспекі жыццядзейнасці
* Факультэт падрыхтоўкі навуковых кадраў
* Факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў
* Факультэт тэхнасфернай бяспекі
* Факультэт папярэджання і ліквідацыі НС

 |
| Сярэднія навучальныя ўстановы | 
* Спецыялізаваны ліцэй пры Універсітэце грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь

 |
| Іншае | 
* Навучальна-метадычны цэнтр
* Гомельскі філіял Універсітэта грамадзянскай абароны

 |
**Факультэт механізацыі сельскай гаспадаркі** — адзін з факультэтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.

Гісторыя
--------

Факультэт заснаваны ў 1947 годзе. Выбітнымі выпускнікамі факультэта з’яўляюцца А. М. Калінін і А. М. Ісачэнка.

Спецыяльнасці
-------------

У цяперашні час факультэт вядзе падрыхтоўку спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па трох спецыяльнасцях першай ступені вышэйшай адукацыі, такіх як: «тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці» (вочная і завочная формы атрымання адукацыі), «тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці» (скарочаны тэрмін навучання, вочная і завочная формы атрымання адукацыi, «тэхнічнае забеспячэнне меліярацыйных і водагаспадарчых работ» (вочная форма атрымання адукацыі). На другой ступені вышэйшай адукацыі падрыхтоўка вядзецца па спецыяльнасці «тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці» (вочная і завочная формы атрымання адукацыі) з прысваеннем кваліфікацыі «магістр тэхнічных навук».

Асаблівая ўвага на факультэце надаецца паглыбленай практыка-арыентаванай падрыхтоўцы спецыялістаў. Студэнты праходзяць практыку ў вучэбна-вытворчай майстэрні і на навучальным палігоне, на машынабудаўнічых, рамонтных і сельскагаспадарчых прадпрыемствах. Працуючы ў складзе механізаваных атрадаў, студэнты факультэта займаюць прызавыя месцы ў абласных, рэспубліканскіх і міжнародных конкурсах.

Выпускнікі факультэта размяркоўваюцца для працы ў сельскагаспадарчыя арганізацыі, арганізацыі тэхнічнага сэрвісу, навукова-даследчыя інстытуты, праектныя арганізацыі, машынавыпрабавальныя станцыі.

Кафедры
-------

У склад факультэта ўваходзяць шэсць кафедраў, аснашчаных сучасным абсталяваннем, вучэбны палігон, вучэбна-вытворчая майстэрня і дыягнастычная станцыя аўтамабіляў. На факультэце працуе высокакваліфікаваны прафесарска-выкладчыцкі склад, з якіх 8 дактароў навук, прафесараў, 39 кандыдатаў навук. На факультэце навучаюцца 788 студэнтаў.

Дэканы
------

* Аляксандр Мацвеевіч Конанаў (1952—1954)
* Ігар Міхайлавіч Афанасаў (1957—1965)
* Ігар Міхайлавіч Афанасаў (1971—1975)
* Міхаіл Пракопавіч Савуноў (1981—1984)
* Уладзімір Уладзіміравіч Гусараў

Зноскі
------

1. ↑  Факультэт механізацыі сельскай гаспадаркі

| ⛭Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія |
| --- |
| Факультэты | Агранамічны факультэт ·  Факультэт біятэхналогіі і аквакультуры ·  Аграэкалагічны факультэт ·  Факультэт механізацыі сельскай гаспадаркі ·  Землеўпарадкавальны факультэт ·  Меліярацыйна-будаўнічы факультэт ·  Эканамічны факультэт ·  Факультэт бухгалтарскага ўліку ·  Факультэт бізнесу і права | Навучальна-лабараторны корпус БДСГА |
| Будынкі | Адміністрацыйны корпус ·  Будынак бібліятэкі ·  Вучэбны корпус факультэта гідрамеліярацыі ·  Вучэбны корпус № 4 · 
Галоўны корпус ·  Дзіцячы сад ·  Дом Максіма Гарэцкага ·  Комплекс будынкаў ·  Правы флігель ·  Прафесарскі корпус ·  Таксатарскі корпус ·  Фізіка-хімічны корпус |
| Іншае | Батанічны сад ·  Беларуская секцыя студэнтаў ·  Горацкае раённае краязнаўчае таварыства ·  Горацкая філія «Аршанскага Маладняка» |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Алах-Юнь.

**Алах-Юнь** (руск.: Алла́х-Юнь, якуцк.: Ааллаах-Үүн) — рака ў Якуціі і Хабараўскім краі, правы прыток Алдана.

Даўжыня ракі — 586 км, плошча вадазборнага басейна — 24 200 км². Выцякае з возера Ампарынджа ў гарах на паўднёвы ўсход ад Верхаянскага хрыбта на мяжы Хабараўскага края і Якуціі, далей Алах-Юнь цячэ па паўночна-заходняй ускраіне Юдама-Майскага нагор’я, утвараючы глыбокую і вузкую даліну, у нізоўі выходзіць на раўніну, дзе набывае спакойны характар.

Жыўленне снегавое і дажджавое. Увесну ўзровень вады паднімаецца на 3-5 м. Працягласць ледаставу каля 200 дзён. Сярэднегадавы расход вады — 169 м³/с.

Галоўныя прытокі: Анча (левы) і Сахара (правы).

У басейне ракі — залатаносныя россыпы.

Заўвагі
-------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Геаграфічна-статыстычны Расійскай Імперыі |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 315134468 |
Карта Усходняга Міжземнамор'я ў амарнскі перыяд (каля XIV-XII стст. да н.э.)
**Аласія** (**Алашыя**— назва горада (зманім. Энгамі) і краіны) — важная старажытная дзяржава ва Усходнім Міжземнамор'і, якая займала востраў Кіпр і існавала ў сярэдзіне — канцы II тыс. да н.э. Аласія была найбуйнейшым вытворцам медзі і бронзы. Даследаванні сучасных гісторыкаў паказалі, што гліна, на якой напісаны пасланні кіраўніка Аласіі егіпецкаму фараону, паходзяць з вострава Кіпр, з радовішчаў каля сучасных гарадоў Калавасас і Аласа, таму пераважная большасць сучасных гісторыкаў атаясамляюць Аласію з Кіпрам, дзе ў гэты час існавалі дзяржавы спачатку мінойцаў, затым тэўкраў (і тыя, і іншыя выкарыстоўвалі кіпра-мінойскае пісьмо).

Меркаванне, што Кіпр называўся «Аласіяй», пацвярджаецца надпісам «Апалон Аласіёцкій» ("ΑΠΟΛ(Λ)ΩΝ ΤΩΙ ΑΛΑΣΙΩΤΑΙ"), выяўленым на пастаменце статуі скульптуры Плітаса, якую Апсасамас прысвяціў Апалону з Аласоты.

Кіраўнікі Аласіі
----------------

З кіраўнікоў Аласіі па імёнах вядомыя толькі двое. Гэта Кушмешуша, сучаснік цара Угарыта Нікмаду III (кан. XIII ст. да н.э.), і Хатыба, якая згадваецца каля 1050 г. да н.э. у справаздачы пра падарожжа па краінах Левантыйскага ўзбярэжжа егіпцяніна Уну-Амона. Царыца (ці прынцэса) Хатыба была сучасніцай кіраўніка Верхняга Егіпта Херыхора і цара Егіпта Смендэса (Несубанебджэда).

Літаратура
----------

* **Armstrong, K. M.** 2003 Settlement Hierarchy and The Location of Alashiya on Cyprus. Unpublished MA dissertation, University of Cincinnati.
* **Knapp, A. B.** ed. 1996 Near Eastern and Aegean Texts from the Third to the First Millennia BC. (Translations of all 122 Bronze Age and early Iron Age texts referring to «Alashiya»). ISBN 0-9651704-2-X
* **Knapp, A. B.** 1997 The Archaeology of Late Bronze Age Cypriot Society. ISBN 0-85261-573-6
* **Goren, Y.** 1993 et al. The Location of Alashiya Petrographic analysis of the tablets. American Journal of Archaeology 107:233-255

Спасылкі
--------

* Ancient Cyprus Архівавана 16 снежня 2004.
* Cyprus in the Late Bronze Age Архівавана 8 снежня 2004.
* Letter from the king of Alasiya
* The Amarna Letters Архівавана 6 чэрвеня 2007.
Тэктанічныя структуры Беларусі
**Мазурскі пахаваны выступ**, **Мазурска-Сувалкаўскае падняцце** (польск.: Wyniesienie mazursko-suwalskie) — тэктанічная структура на захадзе Гродзенскай вобласці Беларусі і на паўночным усходзе Польшчы, заходняя перыклінальная частка Беларускай антэклізы. Назва паходзіць ад гістарычнай вобласці Мазуры  (польск.) (бел. ў Польшчы.

Мае форму выцягнутага ў субшыротным напрамку паўавала з заляганнем паверхні фундамента ад -0,1 км на ўсходзе да -1 км на захадзе. Даўжыня 160 км, шырыня 100—130 км. Аддзелены Сувалкаўскім разломам ад Балтыйскай сінеклізы на поўначы, на поўдні — Свіслацкім разломам ад Падляска-Брэсцкай упадзіны, на захадзе (на тэрыторыі Польшчы) мяжуе з Варшаўскай упадзінай. На поўначы выступ перакрыты трыясавымі, а на ўсёй астатняй плошчы юрскімі, мелавымі і кайназойскімі ўтварэннямі; на захадзе яны ляжаць на адкладах кембрыю, ардовіку, сілуру, на ўсходзе — на фундаменце.

Фарміраваўся Мазурскі пахаваны выступ у працэсе абасаблення паўночна-заходніх, заходніх і паўднёва-заходнх схілаў Беларускай антэклізы на каледонскім і асабліва выразна на герцынскім этапах у сувязі з залажэннем Балтыйскай сінеклізы на поўначы, Падляска-Брэсцкай упадзіны на паўднёвым усходзе і Мазавецка-Люблінскага перыкратоннага прагіну на захадзе.

Гл. таксама
-----------

* Бераставіцкае падняцце
* Свіслацка-Гродзенская монакліналь

Літаратура
----------

* Мазурскі пахаваны выступ // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с. іл. — 10 000 экз.
**Наві́лаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Навілаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Чачэрскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Петрапольскага, Сяліцкага і Фёдараўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэрскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Чачэрскага раёна, з 24 сакавіка 1960 года — Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Навілаўскага сельсавета 5 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Акшынкаўскага сельсавета. 23 кастрычніка 1997 года Навілаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Свяцілавіцкага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 24 сакавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 7.
2. ↑  Белорусская ССР. Административно-территориальное деление. На 1 января 1974 года. (руск.). — Выданне 5-е. — Мн.: Беларусь, 1974. — С. 78. — 248 с. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
**Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

Гісторыя
--------

Факультэт дзейнічае з 1 студзеня 2017 года. Загад рэктара Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта № 386 «Аб стварэнні факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі» быў падпісаны 30 снежня 2016 года.

Адукацыя
--------

На факультэце ажыццяўляецца рэалізацыя адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых: павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўка кіруючых работнікаў і спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй.

У цяперашні час на факультэце праводзіцца павышэнне кваліфікацыі на 17 кафедрах, арганізавана 23 цыклы. Перападрыхтоўка кіруючых работнікаў і спецыялістаў, якія маюць вышэйшую адукацыю, ажыццяўляецца ў межах спецыяльнасці «Агульная медыцынская практыка», навучанне адбываецца на 15 кафедрах.

На цыклах павышэння кваліфікацыі адбываюцца як традыцыйныя формы заняткаў, так і заняткі з выкарыстаннем сімуляцыйнага абсталявання лабараторыі практычнага навучання.

Дэканы
------

* Андрэй Раманавіч Плоцкі (з 2017)

Зноскі
------

1. ↑  Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі

| ⛭Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт |
| --- |
| Факультэты | Лячэбны факультэт ·  Педыятрычны факультэт ·  Медыка-псіхалагічны факультэт ·  Медыка-дыягнастычны факультэт ·  Факультэт замежных навучэнцаў ·  Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі | Галоўны корпус Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта |
**Neshta** (ад бел.: не́шта) — камп’ютарны вірус, які з’явіўся ў Рэспубліцы Беларусь у канцы 2005 года. Neshta адносіцца да тыпу файлавых вірусаў — зараз малапапулярных шкодных праграм. У базах антывірусных праграм Neshta вядомы, як Virus.Win32.Neshta («Антывірус Касперскага»), Win32.HLLP.Neshta (Dr. Web), Win32.Neshta (NOD32), Win32.Neshuta («Symantec Antivirus»).

Фактычна Neshta з’яўляецца першым беларускім вірусам, які атрымаў шырокае распаўсюджанне (у асноўным у Беларусі і краінах СНД). Пры тым, што вірус не мае разбуральнай функцыі, у першыя месяцы яго распаўсюджання вялікая колькасць камп’ютараў у Беларусі пацярпела менавіта ад спроб яго выдаліць. Папулярныя антывірусы выдалялі сам вірус, але не вярталі некаторыя змененыя вірусам значэнні ў сістэмным рэестры Windows да пачатковага стану. У выніку, камп’ютар, які добра працаваў да антывіруснай чысткі, пры спробе запусціць якую-небудзь праграму выдаваў стандартны дыялог «Не ўдалося адкрыць наступны файл…».

Пасланне ад аўтара
------------------

Вядомыя дзве версіі віруса, «а» і «b». Версія «a» утрымлівае ў сабе наступнае пасланне:

> *«Delphi-the best. Fuck off all the rest. Neshta 1.0. Made in Belarus. Прывiтанне ўсiм ~цiкавым~ беларус\_кiм дзяўчатам. Аляксандр Рыгоравiч, вам таксама. Восень — кепская пара… Алiварыя — лепшае пiва! Best regards 2 Tommy Salo. [Nov-2005] yours [Dziadulja Apanas]»*
> 
>

Факты
-----

* У 2007 годзе шырокую вядомасць набыў выпадак заражэння ўсяго камп'ютарнага парку буйнога беларускага банка «Тэхнабанк», у выніку чаго кліенты банка на працягу некалькіх дзён не маглі праводзіць грашовыя аперацыі.[*крыніца?*]
* Праваахоўныя органы Беларусі ў 2006 годзе заявілі аб жаданні[*крыніца?*] знайсці і прыцягнуць да адказнасці аўтара зламыснай праграмы, але да сённяшняга дня імя аўтара Neshta невядома.[*крыніца?*]
* Апроч краін СНД, вірус распаўсюдзіўся на тэрыторыі ЗША, Канады, Польшчы, Германіі, Бразіліі і іншых краін.[*крыніца?*]
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ваньковіч.
**Анатоль Сцяпанавіч Ваньковіч** (нар. 13 лістапада 1958, в. Ціхань Слуцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык і ваенны дзеяч. Генерал-маёр. Былы дырэктар завода дакладнай электрамеханікі.

Біяграфія
---------

Закончыў Вільнюскае вышэйшае ваеннае вучылішча радыёэлектронікі проціпаветранай абароны (камандная, тактычная, аўтаматызаваныя сістэмы кіравання), Ваенную камандную Чырванасцяжную акадэмію проціпаветранай абароны імя Маршала Савецкага Саюза Г. К. Жукава (камандна-штабная і аператыўна-тактычная войскаў проціпаветранай абароны), Акадэмію Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі (ваеннае і дзяржаўнае кіраванне).

Праходзіў вайсковую службу ў якасці камандзіра ўзвода, роты, батальёна, брыгады, начальніка аператыўнага ўпраўлення, займаў пасаду камандуючага войскамі Заходняга аператыўна-тактычнага камандавання ваенна-паветранымі сіламі і войскамі праціпаветранай абароны. З 2003 года з’яўляецца начальнікам галоўнага штаба — першым намеснікам камандуючага ваенна-паветранымі сіламі і войскамі праціпаветранай абароны Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, медалямі «За баявыя заслугі», «За бездакорную службу» І, II, III ступені, юбілейнымі медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
2. ↑  ВАНЬКОВИЧ АНАТОЛИЙ СТЕПАНОВИЧ Архівавана 8 ліпеня 2020.
**Netscape Navigator** — прапрыетарны вэб-браўзер, створаны кампаніяй Netscape Communications Corp у 1994 годзе.

На працягу 1990-х Netscape Navigator заставаўся тэхнічным лідарам сярод вэб-браўзераў. Netscape прадставіла ў 1994 годзе паказ вэб-старонак на ляту — тэкст і графіка з’яўляліся на экране па меры спампоўкі вэб-старонкі. Ранейшыя вэб-браўзеры не паказвалі старонку, пакуль уся графіка на ёй не была спампавана — карыстальнік бачыў пустую старонку на працягу некалькіх хвілін. Інавацыямі Netscape Navigator былі таксама файлы cookie, фрэймы, аўтаматычная канфігурацыя проксі-сервераў і JavaScript.

Браўзер быў даступны для шырокага спектру аперацыйных сістэм: Windows (3.1, 95, 98, NT), Macintosh, Linux, OS/2, многіх версій Unix, уключаючы OSF/1, Sun Solaris, BSD — і выглядаў і працаваў амаль аднолькава на кожнай з іх.

Netscape Navigator дамінаваў на рынку браўзераў у 1990-х гадах, аднак у выніку так званай першай вайны браўзераў — у тым ліку антыканкурэнтнага выкарыстання ў Windows браўзера Internet Explorer — страціў сваю ролю. Доля Netscape Navigator на рынку была больш за 90 працэнтаў у сярэдзіне 1990-х і паступова зменшылася да менш чым аднаго працэнта ў 2006 годзе.

28 снежня 2007 года распрацоўка браўзера была спынена, падтрымка з абнаўленнямі бяспекі працягвалася да 1 сакавіка 2008 года.

Спадчына
--------

Найвялікшым укладам Netscape у Інтэрнэт з’яўляецца мова праграмавання JavaScript. Яе выніковая спецыфікацыя ECMAScript паводле Ecma International дазволіла падтрымліваць JavaScript некалькімі браўзерамі і выкарыстоўваць яго ў якасці міжбраўзернай мовы сцэнарыяў доўга пасля таго, як Netscape Navigator выйшаў з ужытку.

Іншым прыкладам з’яўляецца тэг FRAME, які быў уключаны ў афіцыйныя вэб-стандарты, такія як спецыфікацыя «HTML 4.01 Frameset».

У часопісе *PC World* за 2007 год Netscape Navigator быў названы «найлепшым тэхнічным прадуктам усіх часоў» з-за яго ўплыву на Інтэрнэт.

Гл. таксама
-----------

* Спіс браўзераў
* Mozilla Firefox

Зноскі
------

1. ↑  *Ladd, Eric*. Using HTML 3.2, Java 1.1, and CGI; Ch. 13, Frames **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 October 2007.
2. ↑  Navigator Proxy Auto-Config File Format. dead **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 December 2006.
3. ↑  *Watson, Dave*. A Quick Look at Netscape. live **(нявызн.)**.  The Southern California OS/2 User Group (21 ліпеня 2001). Архівавана з першакрыніцы 16 July 2011.
4. ↑  The 50 Best Tech Products of All Time. live **(нявызн.)**. *PCWorld* (2 красавіка 2007). Архівавана з першакрыніцы 6 September 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ph117917 |

| ⛭Браўзеры |
| --- |
| На Blink | 
* Chromium
* **Google Chrome**
* **Microsoft Edge**
* **Opera**
* Samsung Internet
* UC
* Vivaldi

 |
| На Gecko | 
* Conkeror
* **Firefox**
* GNU IceCat
* *Netscape Navigator*

 |
| На WebKit | 
* **Safari**
* surf

 |
| Іншыя | 
* Lynx
* w3m
* *Internet Explorer*
* *Mosaic*

 |
| Найбольш папулярныя браўзеры вылучаны **тоўстым** шрыфтам; *курсіў* — распрацоўка спынена |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Рагоўскі сельсавет.
**Раго́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Рагі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Рагоўскі (Рагінскі) сельсавет** у складзе Журавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Журавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Прапойскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, з 12 сакавіка 1935 года ў Прапойскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 23 мая 1945 года Прапойскі раён быў перайменаваны ў Слаўгарадскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўключана ў склад новаўтворанага Прудоцкага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Могилевской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Рагоўскі сельсавет.
**Раго́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Рагі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Аздзелінскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Жданавіцкі сельсавет.
 
**Жда́навіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Жданавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Дрыбінскага раёна БССР, з 8 ліпеня 1931 года — Чавускага раёна БССР, з 5 верасня 1931 года — Горацкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — Дрыбінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Зарэсценскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Могилевской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Анатоль Тадэвушавіч Шчастны** (нар. 1 сакавіка 1961, Клецк Мінскай вобласці) — беларускі медык. Доктар медыцынскіх навук, дацэнт. Рэктар установы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт» (з 2015 года).

Біяграфія
---------

Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.

Працаваў урачом-інтэрнам Віцебскай абласной клінічнай бальніцы, урачом-хірургам Аршанскай цэнтральнай раённай бальніцы, клінічным ардынатарам кафедры агульнай хірургіі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута, асістэнтам кафедры хірургіі, дацэнтам кафедры хірургіі факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў Віцебскага ордэна Дружбы народаў дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, галоўным хірургам упраўлення аховы здароўя Віцебскага аблвыканкама, дацэнтам кафедры хірургіі факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў Віцебскага ордэна Дружбы народаў дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, прафесарам кафедры хірургіі факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў установы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны ордэна Дружбы народаў медыцынскі ўніверсітэт».

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га і 7-га скліканняў.

Зноскі
------

1. ↑  Шчастны Анатоль Тадэвушавіч

| ⛭Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта‎ |
| --- |
| 
* Майсей Хазанаў (1934—1946)
* Анісім Саўчанка (1946—1950)
* Іван Багдановіч (1951—1961)
* Глафіра Мядзведзева (1961—1965)
* Яўген Мядзведскі (1965—1979)
* Міхаіл Сачак (1979—1997)
* Аляксандр Косінец (1997—2005)
* Валерый Дэйкала (2005—2015)
* Анатоль Шчастны (2015—2023)
* Аляксей Чуканаў (з 2023)

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бойка.
**Анатоль Сцяпанавіч Бойка** (25 студзеня 1954, в. Комлеўшчына, Клецкі раён, Мінская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 25 студзеня 1954 года ў в. Комлеўшчына Клецкага раёна Мінскай вобласці.

Скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі па спецыяльнасці «Электрыфікацыя сельскай гаспадаркі»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне».

Працаваў інжынерам-электрыкам, галоўным інжынерам, намеснікам старшыні калгаса «Прагрэс» Клецкага раёна Мінскай вобласці; старшынёй калгаса «Савецкая Беларусь» Клецкага раёна; старшынёй сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Кухчыцы» Клецкага раёна; старшынёй Клецкага раённага выканаўчага камітэта.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», шасцю юбілейнымі медалямі, ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае дзвюх дачок.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)
**Nasikabatrachus sahyadrensis** — від жаб сямейства *Nasikabatrachidae*. Сустракаецца толькі ў Заходніх Гатах (штат Керала, Індыя) на плошчы каля 14 км². Першае апісанне дарослай жабы афіцыйна датуецца кастрычнікам 2003 года, ювенільная форма была ўпершыню апісана ў 1917 годзе. Пурпурная жаба знаходзіцца пад пагрозай знікнення з-за высечкі лясоў. Уключана ў Чырвоную кнігу Міжнароднага саюза аховы прыроды.

Апісанне
--------

Навуковая назва *Nasikabatrachus sahyadrensis* сфармавана з частак санскрыцкага nāsikā («нос») і грэчаскага βάτραχος («жаба») і sahyadri — нацыянальнай назвы Заходніх Гатаў.

Прадстаўнікі віду маюць выцягнутую морду, якая добра прыстасавана да здабыцця тэрмітаў пад зямлей. У адрозненне ад многіх іншых відаў жаб гэты від здабывае ежу выключна пад зямлёй, сілкуючыся ў асноўным тэрмітамі.

Жаба мае прыземістае, злёгку круглявае цела. Канечнасці вывернуты вонкі, як і ў іншых відаў жаб. Мае маленькую галаву і спецыфічную завостраную морду. Нерухомая жаба вонкава нагадвае кавалак жэлепадобнай масы пурпурнага ці фіялетавага колеру, дарослыя асобіны звычайна афарбаваны ў цёмна-ліловы колер. Даўжыня пурпурной жабы — 5-9 см. Жаба большую частку часу праводзіць пад зямлёй, выходзячы на ​​паверхню на два тыдні ў год падчас мусонаў для спарвання. Такі спосаб жыцця прывёў да таго, што біёлагі доўгі час не ведалі пра існаванне гэтага віду.

Зноскі
------

1. ↑  Biju S. D. New frog family from India reveals an ancient biogeographical link with the Seychelles//Nature/2003. — 425 (6959): 711—714, doi:10.1038/nature02019
2. ↑  Annandale N. Indian tadpoles//Proceedings of the Asiatic Society of Bengal/1917.-13: 185—186.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | AmphibiaWeb · ASW · EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2781275084 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пархута.
**Анатоль Сяргеевіч Пархута** (нар. 17 кастрычніка 1947, в. Мілейкі, Івацэвіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі Ігар Дзмітрыевіч Белагорцаў, Анатоль Якаўлевіч Міцянін, Уладзімір Іванавіч Кулін). У 1971—1982 гадах галоўны архітэктар г. Ліды, у 1982—2004 гадах галоўны архітэктар Гродзенскай вобласці, з 2004 года намеснік генеральнага дырэктара ААТ «Гроднажылбуд».

Член Саюза архітэктараў з 1997 года, білет № 42.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: генеральныя планы гарадоў Гродна (1983, 1998), Ліды (1991), Смаргоні (1984), Навагрудка (1995, у сааўтарстве з інстытутам «БелНДІПгорадабудаўніцтва»); комплекснае добраўпарадкаванне цэнтра г. Ліды (1972-82, у складзе аўтарскіх калектываў інстытутаў «БелКТИХ», «Белкамунпраект»: архітэктары С. Кандэрада,  Матэйка); комплекснае добраўпарадкаванне гістарычнага цэнтра г. Навагрудка (1998, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары А. Б. Тараненка, У. М. Еўдакімаў, Т. М. Макарэвіч, А. Б. Захарчук, А. Ф. Ярашэвіч, І. М. Казлоўскі); рэканструкцыя гістарычнага цэнтра г. п. Мір (2002, кіраўнік аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары А. Б. Захарчук, А. Быстроў, Е. Тараненка); транспартная развязка па вул. Будзённага ў г. Гродна (2003, сааўтары А. Б. Захарчук, Е. Тараненка, А. Валканоўскі, А. Сомаў, галоўны інжынер Р. Б. Кацынель); жылы гарадок «Рось» (1996, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары У. М. Еўдакімаў, А. Быстроў, А. Б. Тараненка, В. В. Васілюк, М. Б. Куняўскі); Лядовы палац спорту ў г. Гродна (1999, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары М. І. Жучко, У. М. Еўдакімаў, А. Б. Тараненка, галоўны інжынер Р. Б. Кацынель); рэканструкцыя Аўгустоўскага канала (2004—2006, навуковы кіраўнік праекта); грамадска-жылы комплекс «Ліра» па праспекце Касманаўтаў у г. Гродна (2008, сааўтар І. А. Абухаў).

Узнагароды
----------

Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь (1999), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998, у сааўтарстве) — *за архітэктуру жылога гарадка Рось Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці, здадзенага ў эксплуатацыю ў 1994—1997 гадах*. Лаўрэат прэміі Мінбудархітэктуры імя У. А. Караля (1999), ордэн «Знак Пашаны» (1986), Ганаровая Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1980), Ганаровая Грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Пархута Анатолий Сергеевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Жданаўская набярэжная** — набярэжная па правым беразе ракі Жданаўка ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Вялікага праспекта Петраградскай стараны да Жданаўскай вуліцы.

Першапачаткова з 1730-х гадоў насіла назву Мікольская Набярэжная вуліца (ад завулка Талаліхіна да Афіцэрскага завулка, уключаючы частку сучаснай вуліцы Блахіна), па прыдзеле Мікалая Цудатворца. З 1783 года насіла назву набярэжная ракі Жданаўка (да 5 сакавіка 1871 года ў яе ўключаўся сучасны праспект Дабралюбава). Паралельна на розных участках насіла назву Кадэцкая вуліца (ад Вялікага праспекта да Малой Неўкі), Корпусная набярэжная, праспект з Тучкова моста.

Да 1969 года назва існавала ў форме набярэжная ракі Жданаўка. Паралельна з 1914 года з’яўляецца сучасная назва Жданаўская набярэжная. Паўночны ўчастак у 1930-я гады ўвайшоў у склад Жданаўскай вуліцы.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
**Nembrotha lineolata** — від голожаберных малюскаў сямейства *Polyceridae*.

Апісанне
--------

Даўжыня — 70 сантыметраў. Цела вузкае, пярэдні край галавы закруглены, задні край цела завостраны. Дарсальная паверхня плаўна пераходзіць у латэральныя паверхні, а вентральная паверхня, званая ступнёй, заўсёды плоская, такім чынам Nembrotha lineolata падобная ў перасеку на паўкола. Маюцца тоўстыя ротавыя шчупальцы, а абодва рынафоры маюць трыццаць ламелей і могуць ўцягвацца. У цэнтры дарсальнай плоскасці анальная адтуліна, акружаная трыма вырастамі, падобнымі пёрам. Цела крэмава-белага колеру, а ўздоўж яго прамыя або звілістыя чырвона-карычневыя палоскі, і па краі ступні сіняя палоска. Ротавыя шчупальцы сінія або фіялетавыя з жоўтай палоскай. Рынафоры чырвоныя, але бываюць жоўтымі ў каморскіх Nembrotha lineolata.

Арэал
-----

Nembrotha lineolata жыве ў Інда-Ціхаакіянскай вобласці. Распаўсюджванне гэтага віду абмежавана на захадзе Афрыкай, а на ўсходзе ўключае ў сябе Малайзію, Філіпіны, Інданезію, Аўстралію і Фіджы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *W. B. jurisdiction=New South Wales; corporateName=Australian Museum; author=Rudman*. The Sea Slug Forum - Nembrotha lineolata (англ.). *www.seaslugforum.net* (9 чэрвеня 2010). Архівавана з першакрыніцы 5 снежня 2022. Праверана 5 снежня 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | GBIF · iNaturalist · IRMNG · NCBI · SeaLifeBase · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2777020406 |
Інтэр’ер Жлобінскага аквапарку.
**Жлобінскі аквапарк** — спартыўна-забаўляльны комплекс у г. Жлобін. Заснаваны ў 2008 годзе (арх. В. М. Бяспалаў, У. Талочка, В. Яворская і інш.). Агульная плошча аквазоны складае 1500 м². Уваходзіць у склад Цэнтра алімпійскага рэзерву па хакеі з шайбай і плаванні.

Складаецца з 2 актыўных зон: забаўляльнай і зоны адпачынку. У першую ўваходзяць 2 басейны няправільнай формы (дзіцячы — памерам 12×8 м, дарослы — 30×16 м), вінтавая водная горка працягласцю 76 м, горная рака, гейзеры, гідрамасажныя і жамчужныя ванны, джакузі. Зона адпачынку прадстаўлена рускай, турэцкай і фінскай саунамі з джакузі, масажнымі кабінетамі, гарызантальнымі і вертыкальнымі салярыямі. На тэрыторыі Жлобінскага аквапарка размешчаны парыкмахерская, рускі більяр, кавярня, 5D-кінатэатр, камп'ютарная зала.

Прызёр рэспубліканскага турыстычнага конкурсу «Спазнай Беларусь» у намінацыі «Найлепшы турыстычны аб’ект» (2009).

Літаратура
----------

* Жлобинский аквапарк // Рэгіёны Беларусі: энцыклапедыя. У 7 т. = Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. (руск.) / Т. В. Белова (гл. ред.). — Мн.: БелЭн, 2012. — Т. 3. Гомельская область. В 2 кн. Книга 1. Aбрамов — Липово. — 398 с. — 2 500 экз. — ISBN 978-985-11-0617-8.
**Герб Сальвадора** выкарыстоўваецца ў цяперашняй форме з 15 верасня 1912 года. Яго цэнтр складаецца з трохвугольніка, у якім пяць вулканаў, якія ўзвышаюцца над морам. Яны сімвалізуюць пяць дзяржаў-членаў Аб'яднаных абласцей Цэнтральнай Амерыкі. Вышэй вулканаў чырвоны фрыгійскі каўпак на палцы перад залатым сонцам і датай 15 верасня 1821 года, днём незалежнасці Сальвадора. Па гэтым фоне вясёлка. Ззаду герба ёсць пяць сцягоў, якія прадстаўляюць сцягі Федэратыўнай рэспублікі Цэнтральнай Амерыкі. Пад ім скрутак з нацыянальным дэвізам Сальвадора: Dios, Unión, Libertad («Бог, Саюз, Свабода»). Усё гэта акружана гірляндай лаўра, звязаная пад нацыянальным сцягам. Гірлянда падзелена на 14 розных частак, якія сімвалізуюць 14 дэпартаментаў — адміністрацыйныя адзінкі Сальвадора. Усё гэта акружана залатымі літарамі, якія фарміруюць іспанскія словы REPÚBLICA DE EL SALVADOR EN LA AMÉRICA CENTRAL (Рэспубліка Сальвадор ў Цэнтральнай Амерыцы).

| Краіны Паўночнай Амерыкі: Гербы |
| --- |
| 
* Антыгуа і Барбуда
* Багамы
* Барбадас
* Беліз
* Гаіці
* Гватэмала
* Гандурас
* Грэнада
* Дамініка
* Дамініканская Рэспубліка
* Канада
* Коста-Рыка
* Куба
* Мексіка
* Нікарагуа
* Панама
* Сальвадор
* Сент-Люсія
* Сент-Вінсент і Грэнадзіны
* Сент-Кітс і Невіс
* ЗША
* Трынідад і Табага
* Ямайка

 |
| 
* Амерыканскія Віргінскія астравы
* Ангілья
* Аруба
* Бермуды
* Банайрэ
* Брытанскія Віргінскія астравы
* Гвадэлупа
* Грэнландыя
* Кайманавы астравы
* Кліпертан
* Кюрасаа
* Марцініка
* Мантсерат
* Наваса
* Пуэрта-Рыка
* Сен-Бартэльмі
* Сен-Мартэн
* Сен-П’ер і Мікелон
* Сінт-Мартэн
* Цёркс і Кайкас

 |
**Аларт ван Эвердынген** (нідэрл. Allart van Everdingen; 18 чэрвеня 1621, Алкмар, Паўночная Галандыя — 8 лістапада 1675, Амстэрдам, Галандыя) — нідэрландскі жывапісец-пейзажыст і гравёр-аквафартыст, родам з Алкмара, вучань Руланта Саверэя ва Утрэхце і Пітэра дэ Малейна (Тэмпесты) у Харлеме.

Біяграфія і творчасць
---------------------

Маляваў краявідаў гарыстых мясцовасцяў са скаламі, вялізнымі валунамі, змрочнымі хвоямі, шумнымі вадаспадамі і пахмурным небам. Матэрыялам для такіх выяў служылі яму шматлікія эцюды з натуры, зробленыя ім падчас яго паездкі на скандынаўскі паўвостраў у 1644 годзе. Зрэдку ён пісаў таксама бурнае мора.

Вярнуўшыся ў Нідэрланды, у 1645 годзе быў прыняты ў якасці майстра ў харлемскую гільдыю св. Лукі і затым працаваў у Алкмары, Харлеме і з 1652 года да самай смерці сваёй у Амстэрдаме. Карціны Эвердынгена, адрозніваюцца дакладнай перадачай формаў дзікай прыроды, нярэдка велічна-жывапісныя па матыве і амаль заўсёды прасякнутыя меланхалічным настроем, сустракаюцца ў многіх грамадскіх музеях і прыватных калекцыях. У Эрмітажы іх тры (два віды ў Нарвегіі і «Вусце Шэльды»), у Берлінскім музеі — таксама тры, у Дрэздэнскай галерэі — два («Паляванне на ланей каля горнага возера» і «Вялікі вадаспад»), у Луўры ў Парыжы — адзін, у мюнхенскай Пінакатэцы — тры, у амстэрдамскім музеі — пяць і г. д.

З гравюрнай спадчыны 106 адлюстроўваюць ландшафты і віды мора, а 57 — ілюстрацыі да «Райнеке Ліс» (арыгінальныя малюнкі, па якіх выкананы гэтыя апошнія, захоўваюцца ў Брытанскім музеі ў Лондане).

У Аларта ван Эвердынгена былі два браты, даволі таленавітыя мастакі: Цэзар ван Эвердынген (1616—1678), вучань Я. Ван Блакгорста, які займаўся партрэтным і гістарычным жывапісам, і Ян ван Эвердынген (пам. у 1656 годзе), вучань Цэзара, які пісаў прадметы неадушаўлёнай прыроды.

Зноскі
------

1. 1 2  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
2. ↑  Allart van Everdingen<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
3. ↑  Allart van Everdingen — 1999.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2451336'></a>
4. ↑  artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 25 лютага 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22681075'></a>
**Герб Рэчы Паспалітай** — сімвал уніі Каралеўства Польскага і Вялікага княства Літоўскага. Уяўляў сабою аб'яднаны герб абедзвюх дзяржаў на чатырохчасткавым шчыце, у першай і чацвёртай частках польскі белы арол, у другой і трэцяй вялікалітоўская «Пагоня». На малым шчытку звычайна знаходзіўся герб правячага манарха.

Герб Студзеньскага паўстання
----------------------------

Падчас Студзеньскага паўстання выкарыстоўваўся адменнік герба, які складаўся ўжо з трох палёў. Трэцяе поле займаў Архангел Міхаіл. Новы герб меў уяўляць сабой Рэч Паспалітую Трох Народаў, аднак афіцыйна так ніколі і не быў выкарыстаны.

* Герб Рэчы Паспалітай Трох НародаўГерб Рэчы Паспалітай Трох Народаў
**Аларчын мост** (руск.: Ала́рчин мост) — аўтадарожны бэлечны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Каломенскі і Пакроўскі астравы. Мост з’яўляецца помнікам архітэктуры федэральнага значэння і ахоўваецца дзяржавай.

Размешчаны па восі Англійскага праспекта. Побач з мостам знаходзіцца будынак Пятай Санкт-Пецярбургскай гімназіі, у якой былі ўладкаваныя адны з першых вышэйшых жаночых курсаў у Пецярбургу. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Магілёўскі мост, ніжэй — Каломенскі мост. Найбліжэйшая станцыя метрапалітэна (2 км) — «Садовая».

Назва вядома з 1761 года і паходзіць ад няправільнага вымаўлення прозвішча галернага майстра Алатчаніна, які жыў паблізу ў канцы XVIII стагоддзя. Да 1790 года выкарыстоўвалася форма Аларчынаў мост, сучасная назва вядома з 1776 года.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

| Масты цераз канал Грыбаедава |
| --- |
| 
* Трайны, Тэатральны
* Нова-Канюшанны
* Італьянскі пешаходны
* Казанскі
* Банкаўскі пешаходны
* Мучны пешаходны
* Каменны
* Дзямідаў
* Сянны пешаходны
* Какушкін
* Вазнясенскі
* Падзьячаскі
* Львіны пешаходны
* Харламаў
* Нова-Мікольскі
* Чырвонагвардзейскі пешаходны
* Пікалаў
* Магілёўскі
* Аларчын
* Каломенскі пешаходны
* Мала-Калінкін

 |
У 1935 годзе разам з гербамі іншых партугальскіх калоній быў зацверджаны герб калоніі Сан-Тамэ і Прынсіпі. Правая і ніжняя часткі трохчасткавага шчыта былі аднолькавымі для ўсіх партугальскіх калоній і ўяўлялі сабой малюнак у срэбным полі пяці блакітных (сініх) шчытоў з 5-цю срэбнымі цвікамі кожны (старажытны герб Партугаліі), у ніжняй частцы маляваліся зялёныя і сярэбраныя хвалістыя палосы. Левая траціна шчыта сімвалізавала сабой уласна эмблему калоніі. Для Сан-Тамэ і Прынсіпі гэта быў малюнак на чырвоным полі залатога вадзяное кола з сінімі кроплямі вады. Шчыт быў увенчаны прыгоннай каронай з выявамі армілярнай сферы з герба Партугаліі і сярэбраных шчытоў з крыжам Ордэна Хрыста. Пад шчытом размяшчалася стужка з надпісам «Партугальская калонія Сан-Тамэ і Прынсіпі».

У 1951 годзе Сан-Тамэ і Прынсіпі атрымалі статус заморскай правінцыі Партугаліі. Гэта знайшло сваё адлюстраванне ў змене надпісу на девізнай стужцы ў гербе: «Партугальская правінцыя Сан-Тамэ і Прынсіпі».
Пасля абвяшчэння 12 ліпеня 1975 года незалежнай Дэмакратычнай Рэспублікі Сан-Тамэ і Прынсіпі ў яе амаль два гады не было герба — ён быў зацверджаны толькі ў 1977 годзе.
Дрэва какавы сімвалізуе асноўную культуру эканомікі краіны.
На авальным шчыце — зялёна-залаты бурелет (у колерах сцягу Сан-Тамэ і Прынсіпі), на якім пастаўленая, як нашаломник вялікая блакітная (сіняя) 5-канчатковая зорка, якая сімвалізуе прыналежнасць краіны да Афрыкі, адзінства дзяржавы і воды Гвінейскага заліва.
Шчытатрымальнікі — сокал і папугай.
На верхняй стужцы напісана назва краіны, на ніжняй — дзяржаўны дэвіз: Адзінства — дысцыпліна — праца.

| ⛭Сан-Тамэ і Прынсіпі паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Сан-Тамэ і Прынсіпі»**
 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Папараць-Кветка (значэнні).
Члены таварыства. Слуцк, 1920 г.
**Па́параць-Кве́тка** — беларускае культурна-асветнае таварыства на Случчыне ў 1917—1922 гг. Утворанае ў верасні 1917 года з ініцыятывы навучэнцаў Слуцкай агульнай земскай (беларускай) гімназіі Сяргеем Буслам і Янкам Ракуцькам (першы яе старшыня). У сваім складзе мела 3 секцыі: краязнаўчую, літаратурную і драматычна-харавую. Подле свайго статуту ставіла за мэту прапаганду беларускай мовы, культуры і мастацтва. Знаходзілася пад уплывам беларускіх эсэраў. Намаганнямі сяброў арганізацыі ў 1920 годзе былі выдадзены 2 нумары газеты «Наша Каляіна» (больш выдаць не ўдалося, бо ў снежні 1920 г. польскімі ўладамі былі канфіскаваны рукапісы наступных нумароў). У гэты час сябрамі «Папараць-Кветкі» заснаваныя філіяла таварыства ў іншых вёсках і мястэчках павета, закладзеныя кааператыў «Зара», бюро для беспрацоўных, у сакавіку—ліпені 1920 г. — беларускія настаўніцкія курсы, ладзіліся тэатральныя вечарыны і харавыя выступленні. Улетку 1920 года ў складзе таварыства налічвалася больш за 300 чалавек. У ліпені 1920 года дзейнасць арганізацыі забароненая польскімі акупацыйнымі ўладамі. Аднавіла сваю дзейнасць у лістападзе 1920 года. Актывісты таварыства прынялі ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні Беларускага з'езду Случчыны і ў збройным чыне, рэштка сяброў таварыства працягвала дзейнасць і ў БССР. Спыніла існаванне ў пачатку 1922 года, пасля масавых арыштаў на Случчыне беларускіх нацыянальных дзеячаў.

Зноскі
------

1. ↑  *Ул. Ляхоўскі, Ул. Міхнюк, А. Гесь.* Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакументах і ўспамінах. — 2-ое выд. дапрац.. — Мінск: Энцыклапедыкс, 2006. — С. 292—293. — 400 с. — ISBN 985–6599–25–3.
**Помнік Марыі Васілеўне Акцябрскай** — помнік у аграгарадку Крынкі Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Размешчаны перад будынкам сельсавета.

Апісанне
--------

У 1981 годзе паблізу месца апошняга бою Героя Савецкага Саюза М. В. Акцябрскай пастаўлены манумент, які складаецца з 4 гранёных блокаў і завяршаецца стылізаванымі крыламі. На верхнім блоку — барэльефная выява гераіні ў шлемафоне. Справа ад манумента — гарызантальная пліта з адбіткам гусеніц танка і 2 дошкамі з надпісамі-прысвячэннямі.

Архітэктар помніка А. Сцяблецкі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Помнік Акцябрскай Марыі Васілеўне // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн. 1985. — С. 296.
* Экіпажу «баявой сяброўкі» // Вячэрні Мінск. — 1982. — 17 лютага.