Фазы Месяца
Паўмесяц над Зямлёй
**Фазы Месяца** — станы асвятлення Месяца Сонцам, якія перыядычна змяняюцца.

Прырода фаз
-----------

Змена фазы Месяца абумоўлена зменамі ва ўмовах асвятлення Сонцам цёмнага шара Месяца пры яго руху па арбіце. Са змяненнем узаемнага размяшчэння Зямлі, Месяца і Сонца тэрмінатар (мяжа паміж асветленай і неасветленай часткамі дыска Месяца) перамяшчаецца, што і выклікае змяненне абрысаў бачнай часткі Месяца.

Змены бачнай формы Месяца
-------------------------

Паколькі Месяц — сферычнае цела, пры яго частковым асвятленні збоку ўзнікае «серп». Асветлены бок месяца заўсёды паказвае ў бок Сонца, нават калі яно схавана за гарызонтам.

Працягласць поўнай змены фаз Месяца (так званы сінадычны месяц) непастаянная з-за эліптычнасці месяцавай арбіты, і вар'іруецца ад 29,25 да 29,83 зямных сонечных сутак. Сярэдні сінадычны месяц складае 29,5305882 сутак (29 сутак 12 гадзін 44 хвіліны 2,82 секунды).

У фазах Месяца, блізкіх да маладзіка (у пачатку першай чвэрці і ў канцы апошняй чвэрці), пры вельмі вузкім сярпе, неасветленая частка ўтварае т. зв. попельнае святло Месяца — бачнае свячэнне неасветленай прамым сонечным святлом паверхні характэрнага попельнага колеру.

Месяц па сваім шляху вакол Зямлі асвятляецца Сонцам, ён сам не свеціцца.  
1 – маладзік, 2 – малады месяц, 3 – першая чвэрць, 4 – прыбываючы месяц, 5 – поўня, 6 – убываючы месяц, 7 – апошняя чвэрць, 8 – стары месяц.
Фазы Месяца

Цікавыя факты
-------------

Звычайна, на кожны каляндарны месяц выпадае па адным поўніку, але паколькі фазы Месяца змяняюцца трохі хутчэй, чым 12 раз у годзе, часам здараецца і другая поўня за месяц, т. зв. блакітны месяц.

У снежні 2009 года шэраг СМІ паведаміў, што група аналітыкаў інвестыцыйнага банка «Macquarie Securities» (Аўстралія) на аснове ўласнага даследавання прыйшла да высновы аб уплыве месяцавых фаз на дынаміку індэксаў сусветных фінансавых рынкаў .

Таксама прадстаўнікі брытанскай паліцыі заявілі пра сувязь месяцавых фаз з узроўнем гвалту.

Антычны медык Гален звязваў боль, якую адчуваюць жанчыны падчас перадменструальнага сіндрому з фазамі Месяца.

Фазы Месяца ва Унікодзе
-----------------------

Выкарыстоўваюцца сімвалы ад U+1F311 да U+1F318:

🌑 🌒 🌓 🌔 🌕 🌖 🌗 🌘

Зноскі
------

1. ↑  Phases of the Moon Архівавана 16 мая 2011.
2. ↑  Market chaos — it's down to the lunatic fringe // The Times, 23.12.2009. (англ.)
3. ↑  Колебания на финансовых рынках зависят от фазы луны Архівавана 30 жніўня 2010.
4. ↑  Полиция в британском Брайтоне намерена усиливать уличные патрули во время полнолуний и в дни выплаты зарплат

Спасылкі
--------

* месяцавы каляндар з месяцам, фазы росту, наладв і месяцавае зацьменне для больш за 1200 гарадоў свету  (англ.)
* Календарь фаз Луны  (руск.)
* Калькулятор фаз Луны  (руск.)

| ⛭Месяц |
| --- |
| Асаблівасці | 
Унутраная структура •
Гравітацыя •
Тапаграфія •
Магнітнае поле •
Атмасфера
 | Поўны месяц |
| Арбіта Месяца | 
Фазы
(Маладзік •
Першая чвэрць •
Поўнік •
Апошняя чвэрць •
Блакітны месяц) •
Сонечнае зацьменне •
Месячнае зацьменне •
Сонечнае зацьменне на Месяцы •
Прылівы і адлівы
 |
| Паверхня | 
Геаграфічныя структуры
(моры •
кратары •
горы •
даліны •
разоры) •
Селенаграфія •
Бачны бок •
Адваротны бок •
Басейн Паўднёвы полюс — Эйткен •
Лёд •
Пік вечнага святла •
Касмічнае надвор'е •
Кароткачасовыя месяцовыя з’явы
 |
| Навука аб Месяцы | 
Геалогія (храналогія) •
Мінералогія •
Сейсмалогія •
Мадэль ударнага фармавання Месяца •
KREEP •
ALSEP •
Лазерная лакацыя •
Позняя цяжкая бамбардзіроўка •
Месяцовыя пароды •
Выпятрэнне •
Месяцатрус •
Маскон •
Рэгаліт •
Метэарыты
 |
| Даследаванне | 
Даследаванне •
Праграма «Месяц» •
Праграма «Апалон» •
Каланізацыя •
Месяцовая змова •
Горад Груйтуйзена
 |
| Іншае | 
Каляндар •
Месяц •
Паўмесяц •
Міфалогія •
Мастацтва •
Ілюзія •
Паходжанне •
Гіпатэтычныя натуральныя спадарожнікі Зямлі
 |