recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Петра-Паўлаўская царква.
**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Кастрычніцкая, 21а.

Гісторыя
--------

Капліца ў мемарыяле Азарычы
У 1762 годзе існаваў уніяцкі драўляны храм. У пачатку XX стагоддзя замест старой царквы была пабудавана каменная, якая была разбурана савецкай уладай пасля Другой сусветнай вайны.

Новы прыход зарэгістраваны Гомельскім абласным выканаўчым камітэтам 4 верасня 1992 года. З 20 чэрвеня 2004 года вядзецца рэканструкцыя будынка былой крамы.

Зноскі
------

1. ↑  Информация о религиозных организациях зарегистрированных на территории Калинковичского района Архівавана 3 снежня 2019.
2. ↑  Храм святых апостолов Петра и Павла
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Петра-Паўлаўская царква.
**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Багушэўск Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Гарбунова, 24.

Гісторыя
--------

У 1943 годзе быў адкрыты і асвечаны праваслаўны храм у гонар святых апосталаў Пятра і Паўла. Месцам для храма служыў кінуты драўляны дом. У 1943—1958 гадах па нядзелях і святочных днях службу рэгулярна ажыццяўляў свяшчэннік, які прыязджаў з Віцебска. У 1958 годзе па распараджэнні ўлады ноччу ў нядзелю храм быў разабраны. Бярвёны і многія іконы былі спалены ў печы хлебапякарні.

У 1993 годзе пачалося будаўніцтва новага храма з дрэва і цэглы на новым месцы. 12 ліпеня 1995 года ў прастольнае свята была адслужана першая літургія.

На базе храма створаны клуб «Споведзь душы». У 2017 годзе пры храме быў адкрыты Цэнтр культуры.

Архітэктура
-----------

Царква ў імя святых апосталаў Пятра і Паўла вырашана адкрытым брусочным зрубам («у ластаўчын хвост»), накрытым 2-схільным дахам, па цэнтры якога светлавы барабан (васьмярык на чацверыку) з цыбулепадобным бляшаным купалам. З франтальнага боку прыбудаваны нізкі прытвор з сілікатнай цэглы, над 2-схільным дахам якога надбудавана чацверыковая драўляная званіца, якая пераходзіць у нізкі васьмярык з шатровым верхам і макаўкай у завяршэнні. Сцены зруба прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, прытвора-арачнымі. Карнізы дэкарыраваны разнымі падзорамі.

Зноскі
------

1. ↑  Храм святых апостолов Петра и Павла г. п. Богушевск Сенненского района

Літаратура
----------

* Бандарэвіч, В. Духоўны цэнтр Багушэўска / В. Бандарэвіч // Голас Сенненшчыны. – 2018. – 14 ліп. – С. 5.
* Сенненское благочиние // Храмы и приходы Витебской Епархии Белорусской Православной Церкви : справочник / сост.: А. Матвеев, Н. Дубенецкий. – Витебск : Витебская епархия, 2002. – С. 142–143.
* Свята-Петра-Паўлаўская царква // Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін ; мастак І. І. Бокі. – Мінск : БелЭн, 2001. – С. 16.
* Храм святых апостолов Петра и Павла // Витебская епархия. Монастыри, храмы и приходы : справочник / сост. А. Матвеев. – Минск : Белорусская Православная Церковь, 2009. – С. 99.
* Царква ў імя святых апосталаў Пятра і Паўла // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін ; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. – Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2007. – С. 31.
**Свята-Успенская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Калінкавічы Гомельскай вобласці.

Гісторыя
--------

Закладка храма была здзейснена ў 1962 годзе на пустцы ў паўднёвай частцы горада. У вёсцы Вішар быў куплены дом, яго разабралі і перавезлі ў Калінкавічы. Будаванне храма пачалося ў ліпені 1964 года. 28 жніўня 1964 года храм быў асвячоны. Першым настаяцелем быў святар Пётр Поўны.

У 2008 годзе стары драўляны будынак быў цалкам разабраны і на яго месцы збудаваны новы цагляны храм.

Зноскі
------

1. ↑  Храм Успения Пресвятой Богородицы
2. ↑  КАЛИНКОВИЧСКИЙ УСПЕНСКИЙ ХРАМ

Спасылкі
--------

* Свята-Успенская царква (Калінкавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Петра-Паўлаўская царква.
**Віцебская Петрапаўлаўская царква** знаходзілася ў Задзвінскай частцы горада Віцебска, у раёне сучаснай вуліцы Кастрычніцкай.

Гісторыя
--------

Царква ў 1941 годзе
Мураваная царква пабудавана ў 1780 годзе на месцы папярэдняй драўлянай, непадалёку ад якой знаходзіліся 2 мураваныя філіяльныя царквы: Срэценская і Міхайлаўская (на беразе Заходняй Дзвіны, на іх месцы былі пабудаваны правіянцкія магазіны). У 1799г. у новую мураваную царкву былі пераведзены манахі базыльянскага манастыра. У 1839 г. Петрапаўлаўская царква з'яўлялася самым вялікім з прыходскіх храмаў горада.

У пачатку XX стагоддзя над дзвярыма будынка быў надпіс, што ён пабудаваны ў 1780 г. з дабраславення ўніяцкага архібіскупа І. Лісоўскага на месцы старадаўняй Петрапаўлаўскай царквы.

Пашкоджана ў 1944 годзе.

Галоўны фасад храма фланкіраваўся дзвюма трох'яруснымі вежамі, бакавыя рытмічна чляніліся 16 вялікімі аконнымі праёмамі. Інтэр’ер быў пакрыты размалёўкай XVIII ст. У 1945 яшчэ захоўваліся 18 кампазіцый, размешчаных на бакавых сценах і не перакінутых праз пілоны арках галоўнага нефа.

Зноскі
------

1. ↑  Віцьбіч, Ю. Нататкі краязнаўца / Юрка Віцьбіч // ARCHE. — 2009. — № 4. — С. 111. — ISSN 1392-9682.

Літаратура
----------

* Страчаная спадчына: Сімяонаўская (Богаяўленская) царква // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2003. — 680 с.: іл. — С. 620. — ISBN 985-11-0257-1.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Петра-Паўлаўская царква (Віцебск) на Вікісховішчы |

* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Віцебск) на сайце Radzima.org
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Віцебск) на сайце «Архіварта»
**Сінці-поп** — жанр поп-музыкі, у якім сінтэзатар з’яўляецца галоўным інструментам. У той час як большасць сучаснае папулярнае музыкі ствараецца з дапамогай сінтэзатараў, сінт-поп мае стылістычныя асаблівасці, якімі ён адрозніваецца ад астатняй музыкі, створанай тэхналагічна аднолькава.

Гэтымі асаблівасцямі з’яўляюцца: штучнасць гуку (сінтэзатары больш не імітуюць гучанне рэальных музычных інструментаў), акцэнт на механічных рытмах, выкарыстанне вакалу ў якасці кантрапункта штучнаму паходжанню аранжыроўкі, шмат паўтораў структурных элементаў. Форма кампазіцыі сінт-поп песень не адрозніваецца ад формы звычайных поп-песень. Нярэдка тэксты песень маюць лёгкую сацыяльную і навукова-тэхнічную тэмы.

У больш шырокім сэнсе сінці-поп — музычная сцэна пачатку і сярэдзіны 80-х, якая актыўна выкарыстоўвае ў музыцы гук сінтэзатараў (напрыклад, Depeche Mode, Erasure), а таксама хваля папулярнае Новае Рамантыкі (гурты Duran Duran, Spandau Ballet і іншыя).

Зноскі
------

1. ↑  *Соболевская, Елена "aresha"*. Синт-поп как направление электронной музыки (руск.)(недаступная спасылка).  LiveSound.by (2007). Архівавана з першакрыніцы 6 студзеня 2008. Праверана 15 студзеня 2020.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сінці-поп
* Міжнароднае сінці-радыё Synth.FM Архівавана 2 снежня 2020.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Петра-Паўлаўская царква.
**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у г. Кобрын. Помнік драўлянага дойлідства.

Гісторыя
--------

Упершыню згадваецца ў 1465 годзе. Спачатку знаходзілася ў цэнтры Кобрына на Базарнай плошчы. Адзначана ў «люстрацыі» 1563 г. каралеўскага рэвізора Дзмітрыя Сапегі і на плане горада 1798 г. У пачатку 1800 года яе наведваў А. В. Сувораў, дом якога знаходзіўся паблізу. З 1847 г. святаром тут быў царкоўны дзеяч, гісторык А. М. Кульчыцкі. З-за аварыйнага стану і небяспекі разбурэння ў 1857 г. закрыта. У 1862 г. перабудавана паводле праекта архітэктурнага памочніка Вендэнбаума.

Да 100-годдзя гадавіны смерці Суворава ў 1900 годзе было прынята рашэнне на месцы гэтай царквы пабудаваць цагляны храм, на які збіраліся ахвяраванні па ўсёй краіне. У сувязі з гэтым старая царква была ў 1913 г. перанесена на могілкі (сучасная вуліца Першамайская), і перабудавана. Да Першай сусветнай вайны быў закладзены падмурак новай царквы і сабраны будаўнічы матэрыял, але будаўніцтву храма перашкодзіла акупацыя Кобрына немцамі ў 1915 годзе.

Архітэктура
-----------

Царква (даўжыня 25 м, шырыня 19,4 м, вышыня 5,25 м) складаецца з двух’яруснай шатровай званіцы, асноўнага аб’ёму і прамавугольнай у плане апсіды. Квадратны ў плане асноўны аб’ём завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі вокнамі.

Інтэр’ер
--------

У інтэр’еры апсіда вылучана драўляным разным іканастасам, царскія вароты якога выкананы на матыў спляценняў вінаграднай лазы вакол абразоў. Абразы 18 — 19 ст. «Маці Божая з дзіцем» (копія карціны Дж. Беліні), «Спас Пантакратар», «Архангел Міхаіл», «Архангел Гаўрыіл», «Мікалай Цудатворац», «Маці Божая Жыровіцкая», «Апосталы Пётр і Павел». Дзесяць абразоў на тэму пакут Хрыста напісаны ў 18 ст. адным майстрам у стылі барока — «Узяцце Хрыста ў палон», «Суд Хрыста ў Пілата», «Катаванне Хрыста», «Адзяванне цярновага вянца», «Нясенне крыжа», «Укрыжаванне» і інш.

Помнік Аляксандру Міцкевічу
---------------------------

Каля царквы пастаўлены надмагільны помнік Аляксандру Міцкевічу (1801—1871) — малодшаму брату паэта Адама Міцкевіча, прафесару права Харкаўскага ўніверсітэта, уладальніку кобрынскага маёнтка з сярэдзіны 19 ст. Помнік уяўляе сабой вертыкальную кампазіцыю з фігурай анёла з крыжам, абвітым кляновай галінкай.

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 245—246.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Кобрынскага раёна // рэд. Г. П. Пашкоў. — Мн.: БЕЛТА, 2002. — 624 с. ISBN 985-6302-44-7

Спасылкі
--------

* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Кобрын) на сайце Radzima.org
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Кобрын) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Кобрын) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Кобрын) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Петра-Паўлаўская царква.
**Царква ў імя святых апосталаў Пятра і Паўла** — праваслаўны храм у в. Вераскава Навагрудскага раёна.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 2-й палавіне XIX стагоддзя з бутавага каменю. Прыпісная да Свята-Раства-Багародзіцкай царквы в. Поўбераг Навагрудскага раёна.

Архітэктура
-----------

Кампактны храм вырашаны прамавугольным аб'мам з паўкруглай апсідай, 2-схільны дах над якой праз тохвугольныя застрэшкі пераходзіць ў вальмавы; па цэнтры канька — макаўка. Сцены адкрытай бутавай муроўкі прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, акантаваны атынкаванымі лапаткамі. Да фасада прыбудаваны драўляны прытвор.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А.М. Кулагін, З.Э. Герасімовіч, У.П. Свентахоўскі. - Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вераскава) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вераскава) на сайце Radzima.org
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вераскава) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Сіну́ра** (*Synura*) — род каланіяльных залацістых водарасцей сямейства *Synuraceae*.

Апісанне
--------

Калоніі шарападобныя, радзей авальныя, даўжынёй да 160 мкм, не слізістыя, свабодна плаваюць. Клеткі шара-, адваротнаяйцападобныя, радзей прадаўгавата-конусападобныя, даўжыня ад 6 да 50 мкм, размешчаны радыяльна, злучаныя ў цэнтры заднімі канцамі. Абалонка клеткі або толькі яе пярэдняя частка пакрыта эліпсоіднымі, акруглымі або акругла-трохвугольнымі лускавінкамі, якія размешчаны накшталт чарапіцы. Маюцца 2 жгуцікі рознай даўжыні, большы перысты. Ёсць 2 бакавыя хларапласты (карыта-, стужкападобныя або пласціністыя). Вочка няма. Запасное рэчыва — лейказін.

Пашырэнне
---------

Вядома больш за 10 прэснаводных відаў, трапляюцца (зрэдку ў мностве) у планктоне і сярод зараснікаў і прыбярэжнай расліннасці азёр, балот, сажалак, рэк і інш.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Размнажаюцца падоўжаным дзяленнем клеткі і распаданнем старых калоній. Утвараюць цысты. Вядомы пальмелападобны стан. Пры масавым развіцці надаюць вадзе непрыемны пах.

Літаратура
----------

* *Міхеева Т. М.* Сінура // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1985. — 599 с. іл. — 10 000 экз.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
**Пудзелі** (ням.: Pudel, ад ням.: puddeln — плюхацца ў вадзе) — група пакаёва-службовых старажытных парод сабак. Каля 15 парод, пашыраны ва ўсіх краінах свету. Выкарыстоўваліся ў паляванні на вадаплаўных птушак (адсюль назва), для збору труфеляў.

Вылучаюць пудзеля вялікага, або каралеўскага (вышыня ў карку 45—58 см), сярэдняга, або малога (35—45 см) і карлікавага (28—35 см). Маса 6—50 кг. Поўсць доўгая мяккая, хвалістая або «шнурам», чорная, белая, карычневая, серабрыстая або абрыкосавая, якую стрыгуць на асобных участках цела. Канстытуцыя моцная, сухая. Галава выцягнутая, вушы звіслыя. Спіна кароткая, лапы сухія, прамыя. Хвост купіруюць. Тып паводзін рухомы, характэрны алюр — галоп.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | NDL: 01179103 · NKC: ph115959 |
**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у цэнтры вёскі Вялікія Жухавічы Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

Гісторыя
--------

Царква ў пач. XX ст.
Пабудавана, як грэка-каталіцкая, ў 1745 г. з дрэва па фундацыі князя Караля Радзівіла. Прыпісана да Пакроўскай царквы ў в. Турэц. У 1890 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

Архітэктура
-----------

Бакавы фасад
Званіца
Да прамавугольнага зруба далучаны квадратны прытвор і пяцігранная апсіда з нізкімі бакавымі рызніцамі. Аб'ёмы пры дапамозе трохвугольных застрэшкаў накрыты агульным дахам, цэнтр якога завершаны фігурнай вежачкай. Агульную сіметрычна-восевую пабудову царквы парушае прыбудова да бакавога фасада невялікага прыдзела. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах.

Брама
Побач з царквой у 19 ст. пастаўлена мураваная двух'ярусная званіца пад шатровым дахам, завершаным голоўкай на чацверыковым барабане (мела 4 званы).

### Інтэр'ер

У інтэр'еры трох'ярусны іканастас на 11 абразоў. Абразы 18 — 19 ст.: «Апосталы Фама і Іаан», «Святая Кацярына», фератрон «Маці Божая з дзіцем» і «Георгій Перамоганосец» (мяжа 18 - 19 ст.).

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.
* *А. Ю. Пятросава.* 786. Петрапаўлаўская царква // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Гродзенская вобласць. — 371 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Жухавічы)
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Жухавічы) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Жухавічы) на сайце Radzima.org
* Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Жухавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Пузелі** — археалагічны помнік — каменныя магілы каля в. Пузелі Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. За 0,7 км ад вёскі, на ўзвышшы ва ўрочышчы Пяцкушкі. Большасць каменных выбруковак мае авальную форму. З заходняга боку магіл звычайна знаходзяцца тарчма паўстаўленыя камяні. На асобных з іх высечаны крыжы. У 1884—1888 гг. даследавалі В. А. Шукевіч, З. Глогер і Э. А. Вольтэр. Выяўлены адзіночныя пахаванні па абраду трупапалажэння ў ямах глыбінёй да 1,5 м. Пахавальны абрад — трупапалажэнне галавой на захад, паўночны захад, паўднёвы захад, у 2 выпадках — на поўнач. Пахавальны інвентар: жалезныя нажы, сякеры, крэсівы, у т.л. з крэменем і кавалкамі серы, наканечнікі кап'я, жалезныя і бронзавыя спражкі, кольцы, тачыльныя камяні. Багата прадстаўлены ўпрыгажэнні: сярэбраныя і бронзавыя пярсцёнкі, бранзалеты, завушніцы, бронзавыя спіралькі, шкляныя пацеркі. Найбольш характэрнае ўпрыгажэнне — галаўны ўбор з бронзавых ці сярэбраных, часам з пазалотай пласцінак, аблямаваных дробнымі шклянымі пацеркамі. У магілах трапляліся літыя манеты і адзінкавыя гаршкі. Могільнік датуецца XIII — XIV стст. і больш познім часам.

Літаратура
----------

* *Гуревич, Ф. Д.* Древности Белорусского Понеманья / Ф. Д. Гуревич; [Отв. ред. П. Н. Третьяков]; Академия наук СССР, Институт археологии. — М. — Л.: Издательство Академии наук СССР, 1962. — 219, [3] c. [3] л. карт.
* *Звяруга, Я.* Пузелі / Яраслаў Звяруга // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6: У 2 кн. Кн. 1: Пузыны — Усая / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 5. — ISBN 985-11-0214-8.
* *Звяруга, Я. Г.* Пузелі / Я. Г. Звяруга // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: У 2 т. / [складальнік Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2011. — 464 с.: іл. — С. 233—234. — ISBN 978-985-11-0549-2.

Спасылкі
--------

* Пузелі (археалагічны помнік) на сайце «Архіварта»
**Вольга Якаўлеўна Кусенка** (укр.: Ольга Яківна Кусенко; 1919 — 1997) — украінская актрыса кіно і тэатра. Народная артыстка СССР (1967). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1951).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 11 лістапада 1919 года ў Каневе (цяпер у Чаркаскай вобласці Украіны).

Выхоўвала яе маці, бо бацька загінуў ад рук бандытаў у год нараджэння дачкі. Праз некаторы час патрапіла ў дзіцячы дом, затым у інтэрнат. Усюды актыўна ўдзельнічала ў тэатральнай самадзейнасці.

У 1937—1941 гадах вучылася ў Кіеўскім тэатральным інстытуце (цяпер Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт тэатра, кіно і тэлебачання імя І. К. Карпенкі-Карага) (курс Г. Паляжаева і А. Фаміна).

Падчас вайны працавала санітаркай, затым — малодшай медсястрой у ваенна-санітарным цягніку на Заходнім фронце. З 1942 года — артыстка Сталінградскага франтавога тэатра, затым — тэатра 4-га Украінскага фронту. Правяла больш за 450 канцэртаў на перадавой.

У 1944—1997 гадах — актрыса Кіеўскага ўкраінскага драматычнага тэатра імя І. Франко. Спачатку яе ўводзілі ў рэпертуар як дублёрку. 15 сакавіка 1946 г. адыграла сваю першую значную ролю Вары ў п’есе «Вішнёвы сад» А. П. Чэхава. Рэцэнзенты высока ацанілі рашэнне, сур’ёзнасць трактоўкі выявы Вары, вернасць аўтарскай інтанацыі і талент актрысы. Затым сыграла некалькі роляў з драматургіі А. Е. Карнейчука, якія здолела ажывіць і напоўніць сапраўднымі пачуццямі. На думку крытыкаў, яе значны акцёрскі патэнцыял не быў скарыстаны ў поўнай меры.

Выкладала ў студыі пры Кіеўскім украінскім драматычным тэатры імя І. Франко.

У 1973—1987 гадах — старшыня праўлення Украінскага тэатральнага таварыства (з 1987 — Нацыянальны саюз тэатральных дзеячаў Украіны).

Член КПСС з 1953 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета Украінскай ССР 6-8 скліканняў. Дэлегат XXIV з'езда КПСС.

Памерла 17 лістапада 1997 года ў Кіеве. Пахаваная ў Кіеве на Байкавых могілках.

Зноскі
------

1. ↑  Кусенко Ольга Яковлевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
**Адраджэ́нне** (трансліт.: *Adradžennie*, руск.: Адрадженье; да 5 жніўня 1968 — **Эрштэрма́й**) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Папаратнянскага сельсавета. Насельніцтва 156 чал. (2004). Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад горада Жлобін, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Мормаль (лінія Жлобін — Калінкавічы), за 88 км ад Гомеля.

На поўначы Стрэшынскі канал, злучаны з ракой Стрэшынка (прыток ракі Дняпро).

Гісторыя
--------

Выяўлены археолагамі курганны магільнік XI стагоддзя (36 насыпаў; за 0,8 км на паўночны ўсход ад вёскі) сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Сучасная вёска заснавана ў пачатку 1920-х перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з пачатку 1942 года дзейнічала падпольная група (кіраўнік П. Б. Кіраў). Нямецкія карнікі спалілі 40 двароў, забілі 30 жыхароў. У чэрвені 1944 года ў баях за вёску загінулі 315 савецкіх салдат (пахаваныя ў брацкай магіле па вул. Завадскі). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 46 жыхароў, у памяць пра загінулых у 1967 годзе ў цэнтры вёскі ўсталяваная скульптурная кампазіцыя. 29 лістапада 1962 года пасёлак Адраджэнне быў далучаны да вёскі Эрштэрмай, а 5 жніўня 1968 года гэта вёска атрымала сучасную назву. У складзе калгасу «Іскра» (цэнтр — вёска Папаратнае). Знаходзяцца Стрэшынскі крухмальны ўчастак Краснабярэскага крухмальна-паточнага завода, фельчарска-акушэрскі пункт і клуб.

Насельніцтва
------------

* **XX стагоддзе**: 1925 — 17 двароў; 1940 — 80 двароў, 353 жыхары;
* **XXI стагоддзе**: 2004 — 81 гаспадарка, 156 жыхароў

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).. Сустракаецца таксама варыянт **Эрштэрма́й, м.**
2. ↑  Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004.

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004. — 632 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0303-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Папаратнянскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Папаратнае |
| Пасёлкі | Барэц ·  Дубовая Града |
| Вёскі | Адраджэнне ·  Гелін ·  Касакоўка ·  Новая Карма |
**Помнік «Адраджэнне»** — адна са славутасцей Масквы, усталяваная на прыватнай тэрыторыі Нацыянальнага інстытута карпарацыйнай рэформы (былой гарадской сядзібы прамыслоўцаў і мецэнатаў Марозавых) у 2000 годзе, размешчанага па адрасу Вялікая Ардынка 41, непадалёк ад Храма Іверскага абраза Божай Маці на Усполлі.

Гісторыя
--------

Помнік быў урачыста адкрыты 18 красавіка 2000 года. Гэта дата, магчыма, прымеркавана да 75-годдзя аўтара кампазіцыі Э. І. Неізвеснага. З-за таго, што тэрыторыя, на якой знаходзіцца манумент, прыватная, гледачы назіралі за адкрыццём праз рашоткі плота. На цырымоніі былі сапраўдны член РАСХН і акадэмік РАН Я. С. Строеў, старшыня Савета Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі В. І. Мацвіенка, навуковы кіраўнік факультэта Вышэйшай школы культурнай палітыкі і ўпраўлення ў гуманітарнай сферы Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта М. Я. Швыдкой і іншыя. На адкрыццё быў таксама дапушчаны тэлеаператар.

Апісанне
--------

Пяцімятровы помнік «Адраджэнне» — адмысловае сімвалічнае ўвасабленне новай Расіі як квітнеючай дзяржавы. Цэнтральным элементам кампазіцыі з'яўляецца вылітая з бронзы выява Арханёла Міхала, які выступае кіраўніком святога ваярства анёлаў, якія стаяць на вартавым Боскага закона, і прысутнага ўжо пачынальна з апостальскіх часоў. Адраджэнне апынаецца досыць цяжкім выпрабаваннем для Арханёла: ён вядзе бой са злом, што паўстане ў выглядзе Змея, які выпаўзае ад падножжа, адначасна спрабуючы вызваліцца ад кайданаў. Пры гэтым святы паказвае гледачу на парастак жыцця, які прабіваецца праз старажытную сцяну з іерусалімскага каменя.

Крытыка
-------

На манумент «Адраджэнне» абрынуўся цэлы шэраг крытыкі. На думку некаторых гледачоў, Змей, з якім ваюе Арханёл, больш падобен на ручай, паўкруглая ніша-акно з шаром у цэнтры, напэўна, сімвалізуючая ўзыход Сонца, дзіўная і зусім не ўпісваецца ў кампазіцыю, неадназначная думка склалася пра завяршэнне кампазіцыі ў выглядзе пладоў дрэў і лоз вінаграда, а таксама пра колас, увасабляючым прарослае зерне або сонца і месяц.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Замоскворечье обрело памятник Эрнста Неизвестного **(нявызн.)**.  Вестник Замоскворечья (1 красавіка 2000). Праверана 26 чэрвеня 2015.
2. 1 2 3  Монумент "Возрождение" **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Путеводитель intomoscow (7 лютага 2009). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 26 чэрвеня 2015.
3. 1 2 3 4  Монумент-памятник «Возрождение» Эрнста Неизвестного на Большой Ордынке **(нявызн.)**.  Достопримечательности Москвы. Праверана 26 чэрвеня 2015.
4. ↑  Монумент «Возрождение» **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Достопримечательности Москвы — прогулки по Москве. Архівавана з першакрыніцы 27 чэрвеня 2015. Праверана 26 чэрвеня 2015.
**Поўл Банг-Енсен** (дацк.: Povl Bang-Jensen, нар. 6 красавіка 1909, Капенгаген, Данія — пам. 26 лістапада 1959, Нью-Ёрк, ЗША) — дыпламат сярэдзіны XX стагоддзя, быў на службе МЗС Даніі, а затым чыноўнікам у ААН.

Банг-Енсен працаваў адвакатам у 1934 года. У 1939 — 1948 гадах знаходзіўся на службе ў дацкай дыпламатычнай місіі ў Вашынгтоне, дзе ён працаваў саветнікам пасла Генрыка Каўфмана. Прымаў непасрэдны ўдзел у кіраванні пасольствам і наладжванні адносін са Злучанымі Штатамі падчас Другой сусветнай вайны.

У 1948 годзе з яго удзелам складзены даклад, у якім ён праводзіць аналіз дзяржаўнай бяспекі Даніі. У дакладзе, у прыватнасці, гаворка ідзе аб магчымай пагрозе савецкай акупацыі Даніі ці гвалтоўнае стварэнне расійскіх ваенных баз у Даніі. У гэты перыяд камуністы захапілі ўладу ў Чэхаславакіі, а беспарадкі ў Фінляндыі не выключалі падобнага сцэнарыя ў гэтай краіне. Каўфман паслаў Банг-Енсена ў Данію, каб прадставіць аналіз прэм'ер-міністру Гансу Гедтофту. Пазней Поўл Банг-Енсен выступаў з лекцыямі ў антыкамуністычных колах, дзе ён прадставіў некалькі змрочную інтэрпрэтацыю даклада.

У 1949 — 1958 гг. працаваў чыноўнікам у ААН. У 1956 годзе служыў у Спецыяльным Пятым камітэце ў Нью-Ёрку, расследваў падзеі здушэння паўстання ў Венгрыі ў 1956 годзе. Ім былі апытаныя больш за 80 сведак з ліку венгерскіх уцекачоў, якія ўцякалі ў ЗША ад камуністычнага рэжыму. Генеральны сакратар ААН Хамаршэльд запатрабаваў ад яго спіс сведак, але Банг-Енсен адмовіўся раскрыць спіс, баючыся, што яго атрымаюць камуністычныя спецслужбы і гэта пагражае сваякам уцекачоў рэпрэсіямі. Ён спаліў спіс на даху будынка Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, і за гэта быў звольнены з займаемай пасады. Праз сваю пазіцыю па гэтым пытанні стаў вядомым у Венгрыі.

У 1959 годзе Поўл Банг-Енсен быў знойдзены застрэленым на лаўцы ў парку Алей-Понд-Парк у Нью-Ёрку. Побач з ім ляжаў пісталет, а ў кішэні была знойдзеная перадсмяротная запіска. Расследаванне паліцыі паказала, што гэта было самагубства. Аднак журналісты раскрытыкавалі гэтае расследаванне, таму што было вядома, што Банг-Енсен быў леўшуном, а раненні знаходзілася з правага боку. Яго цела было спалена і пахавана ў Даніі. Надмагільны камень змешчаны ў Будапешце ў часы звяржэння камуністычнага рэжыму.

Зноскі
------

1. ↑  Powl Bang-Jensen //

Літаратура
----------

* Bo Lidegaard: *Den højeste pris : Povl Bang-Jensen og FN 1955-59* ISBN 87-568-1499-2
* Bo Lidegaard: *I kongens navn : Henrik Kauffmann i dansk diplomati 1919-1958* ISBN 87-638-0149-3
* Nagy András: A Bang-Jensen ügy Magvető Budapest 2005, ISBN 963-14-2481-2
**Крысціна Хайноўска-Ліскевіч** (польск.: Krystyna Chojnowska-Liskiewicz; 16 ліпеня 1936, Варшава) — польская яхтсменка і інжынер-суднабудаўнік. Першая жанчына, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа  (руск.) (бел. ў адзіночку на паруснай яхце.

Біяграфія
---------

Крысціна Хайноўска нарадзілася ў Варшаве ў 1936 годзе, а пасля вайны разам з сям’ёй пераехала ў Аструду ў паўночнай Польшчы. З 1953 г. жыла ў Гданьску. Вучылася ў Гданьскім політэхнічным інстытуце, затым была канструктарам судоў на Гданьскай суднаверфі. Там яна пазнаёмілася са сваім будучым мужам.

Пачала займацца парусным спортам ва ўзросце 16 гадоў. У 1960 годзе яна стала штурманам, у 1966 годзе — капітанам, атрымаўшы ліцэнзію на кіраванне паруснымі яхтамі. Як капітан яна здзейсніла 21 акіянскі і марскі круіз, у тым ліку тры з чыста жаночым экіпажам. Некалькі круізаў здзейсніла разам з мужам, які таксама захапляўся парусным спортам.

Яна стала вядомая як першая жанчына, у адзіночку абышэдшая зямны шар на паруснай яхце. Падарожжа на яхце «*Mazurek*» пачалося 28 сакавіка 1976 года ў горадзе Лас-Пальмас-дэ-Гран-Канары. Праз Брыджтаўн (Барбадас), Бальбоа, Таіохае і Таіці яна прыплыла ў Сіднэй, дзе яхта ўстала на рамонт. Пасля працягу падарожжа праз порт Дарвіна яна сур’ёзна захварэла і была дастаўлена ад Портленд-Роўдса на самалёце ў Кэрнс. Тым не менш, яна працягнула падарожжа, і 2 снежня 1977 года дасягнула Мазамбикскага праліва. У канчатковым рахунку, прайшоўшы 31 166 марскіх міль і праз 401 дзён, 21 красавіка 1978 года яна дасягнула канчатковай мэты падарожжа ў Лас-Пальмас. Яе дасягненне было занесена ў кнігу рэкордаў Гінеса.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  *List Of Solo Circumnavigators* Архівавана 16 мая 2018. from the Joshua Slocum Society International
3. ↑  *Solo Oceans Sailing & Racing* from solocircumnavigation.com
4. ↑  *Joyon’s strength and skill shatters two solo records* Архівавана 22 лютага 2006. from Telegraph Sport
5. ↑  Stocznia jachtowsa im. J. Conrada Korzeniowskiego gedanopedia.pl(польск.)
6. ↑  Z historii pollskiego jachtingu^ Krystyna Chojnowska-Liskiewicz tawernaskipperow.pl 07.03.2011  (польск.)

Літаратура
----------

* Polnische Entdecker, Herausgeber: Polnisches Ministerium für Auswärtige Angelegenheiten, ISBN 83-89175-51-7, Seite 55 ff.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1149406844 · ISNI: 0000 0001 1074 3201 · NKC: mzk2009492051 · NUKAT: n00046185 · VIAF: 84774389 |
Герман Вайнгертнер
**Герман Вайнгертнер** (ням.: Hermann Weingärtner; 27 жніўня 1864, Франкфурт-на-Одэры — 22 снежня 1919, Франкфурт-на-Одэры) — нямецкі гімнаст, тройчы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1896.

У складзе нямецкай зборнай па гімнастыцы ён стаў чэмпіёнам у спаборніцтвах на брусах і перакладзіне. Таксама, ён заняў першае месца ў індывідуальным спаборніцтвах на перакладзіне.

Вайнгертнер таксама быў тройчы прызёрам гульняў — срэбным у практыкаваннях на кані і кольцах, і бронзавым у апорным скачку.

Яго шэсць медалёў, палова з якіх залатыя, зрабілі яго самым выніковым спартсменам гульняў, а па колькасці залатых медалёў ён стаў другім пасля свайго суайчынніка Карла Шумана.

Вайнгертнер быў гандляром i ўпраўляючым басейна ў Франкфурце-на-Одэры. Ён патануў у Одэры, спрабуючы выратаваць чалавека.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia |
**Крысціян Лубутэн** (фр.: Christian Louboutin; нар. 7 студзеня 1963, Парыж, Францыя) — французскі дызайнер абутку. У абутку Лубутэн заўсёды ўжывае чырвоныя лакавыя падэшвы, што сталі яго візітнай карткай. Мадэлі брэнда «Christian Louboutin» прызнаны найпрэстыжнейшым жаночым абуткам у 2007, 2008 і 2009 гадах. Да 2011 года «Christian Louboutin» стаў абутковым брэндам, мадэлі якога часцей за іншыя шукалі ў інтэрнэце.

Асабістае жыццё
---------------

З 1997 года партнёрам Лубутэна быў ландшафтны архітэктар Луі Бенеш. Партнёры жывуць паміж сваімі дамамі ў I акрузе Парыжа, рыбацкім катэджам у Лісабоне, дамамі ў партугальскіх Мелідэсе і Кампарце, палацам у Халебе, плавучым домам на Ніле, які называюць Дахабібі (*лодка майго кахання*), і домам у Луксоры. Дом у Луксоры — былая рамесніцкая майстэрня, пабудаваная з цэглы, з надбудаваным паверхам і бельведэрам на даху.

Апроч гэтага, Лубутэн разам са сваім бізнес-партнёрам Бруна Чэмберленам сумесна валодае замкам XIII ст. у Вандэі.

Зноскі
------

1. ↑  Christian Louboutin //
2. ↑  Marshall, Alexandra.  Christian Louboutin, Shoe Designer and Stylish Traveler **(нявызн.)**, *Travel+Leisure*, *American Express Publishing Corporation* (2008).
3. ↑  Alexander, Ella.  On The Ropes **(нявызн.)**, *British Vogue* (25 кастрычніка 2010).
4. ↑  Modigliani, Ruben.  Louboutin at Leisure **(нявызн.)**, *Elle Decor*, *Hearst Communications, Inc* .
**Джэсіка Элен Корніш** (англ.: Jessica Ellen Cornish; нар. 27 сакавіка 1988, Рэдбрыдж, Лондан), вядомая як **Джэсі Джэй** (Jessie J) — брытанская спявачка і аўтар песень.

Пасля банкруцтва лэйбла Gut Records ў самым пачатку кар’еры спявачка доўгі час мела выдавецкі кантракт з Sony/ATV Music, пачала пісаць песні для Крыса Браўна, Майлі Сайрус і іншых выканаўцаў. Затым яна падпісала кантракт з лэйблам Universal Republic, на якім выпусціла дэбютны сінгл «Do It Like a Dude». У пачатку 2011 года, узначаліўшы чарты двух дзясяткаў краін свету, уключаючы чарты Вялікабрытаніі, Францыі, Ірландыі і Новай Зеландыі, з песняй «Price Tag», яна выпусціла свой дэбютны альбом «Who You Are», які трапіў з другога радка ў альбомным чарце Вялікабрытаніі. Іншымі рэлізамі з альбома, былі песні «Nobody’s Perfect», «Who’s Laughing Now» і «Who You Are», якія ўвайшлі ў топ-20 брытанскага сінглавага чарта. Выпуск пятага сінгла, «Domino», стаў другім паспяховым сусветным рэлізам. Песня дасягнула шостага радка ў чарце Billboard Hot 100 і ўзначаліла чарт Вялікабрытаніі. Сёмым і апошнім сінглам з альбома «Who You Are», стала песня «LaserLight», гэта шосты сінгл які ўвайшоў у топ-10 чарта Вялікабрытаніі для Джэсі Джэй. Такім чынам, Джэсі Джэй стала першай брытанскай спявачкай з 6-ю сінгламі з аднаго альбома, якія трапілі ў топ-10 аўтарытэтнага чарта.

Другі студыйны альбом, «Alive», быў выпушчаны 23 верасня 2013 года і ўвайшоў у топ-5 альбомнага чарта Вялікабрытаніі. Акрамя сваёй музычнай кар’еры, Джэсі паспрабавала сябе ў ролі настаўніка ў тэлевізійным шоу The Voice UK у сезонах 2012 і 2013 года і The Voice Australia у сезонах 2015 і 2016 года.

Зноскі
------

1. ↑  Jessie J // Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>
2. ↑
3. ↑
4. 1 2  Montreux Jazz Festival Database Праверана 28 верасня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q99181182'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Facebook · Myspace · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Deezer · Google Play Music · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · Tidal · TikTok · Яндэкс Музыка · YouTube |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Discogs · Internet Movie Database · КиноПоиск · MusicBrainz · Rate Your Music |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16514954f · GND: 1017878978 · ISNI: 0000 0001 2036 546X, 0000 0003 6863 1143 · LCCN: no2011056571 · NKC: osa2012689015 · VIAF: 170115340 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Рэгенсбург.
**Рэгенсбургскае архібіскупства** (ням.: Fürstentum Regensburg) — адно з суверэнных тэрытарыяльных княстваў Свяшчэннай Рымскай імперыі і Рэйнскага саюза, якое было ўтворана ў 1803 годзе ў эпоху Напалеонаўскіх войнаў і праіснавала да 1810 года.

Гісторыя
--------

Рэгенсбургскае архібіскупства было ўтворана для былога архібіскупа майнцкага Карла Тэадора Дальберга, уладанні якога былі секулярызаваны. У відзе кампенсацыі для яго Напалеон стварыў новае царкоўнае княства, у склад якога былі ўключаны свабодны імперскі горад Рэгенсбург, імперскае біскупства Рэгенсбург, імперскія абацтвы Святога Эмерама, Нідэрмюнстэр і Обермюнстэр, сеньёрствы Донаўштаўф, Вёрт і Гоэнбург. Імперскі горад Рэгенсбург і царкоўныя княствы Рэгенсбурга страцілі сваю незалежнасць. Пры гэтым да новага архібіскупства адышоў голас скасаванага Майнцкага архібіскупства ў палаце курфюрстаў рэйхстага імперыі. Аднак стварэнню новай дзяржавы актыўна пярэчыла Баварыя, якая прэтэндавала на гэтыя землі. Толькі 1 лютага 1805 года Дальберг быў зацверджаны на пасадзе архібіскупа рэгенсбургскага.

У 1806 годзе частка нямецкіх княстваў утварыла Рэйнскі саюз пад пратэктаратам Францыі, што прывяло да скасавання Свяшчэннай Рымскай імперыі. Архібіскуп рэгенсбургскі Дальберг стаў князем-прымасам новага саюза. У 1809 годзе ў архібіскупстве быў уведзены кодэкс Напалеона. 20 красавіка 1809 года аўстрыйскія войскі занялі тэрыторыю княства. Паводле Парыжскага дагавора 1810 года тэрыторыя Рэгенсбурга была далучана да Баварскага каралеўства. За Дальбергам застаўся царкоўны тытул, а ў якасці кампенсацыі за страчаныя тэрыторыі яму былі пададзены графствы Ганау і Фульда.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гермянчук.
**Ігар Іванавіч Гермянчук** (1 студзеня 1961, вёска Стракавічы Светлагорскага раёна — 29 красавіка 2002, Мінск) — беларускі журналіст і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання, рэдактар газеты «Свабода», заснавальнік часопісу «Кур'ер».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Стракавічы Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці, навучаўся ў сярэдняй школе-інтэрнаце г. Светлагорска.

Скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з актыўных удзельнікаў незалежніцкага руху 1980-х гг. Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984). Член БНФ «Адраджэньне».

У 1990 г. у 29-гадовым узросце Гермянчук стаў адным з самых маладых дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР. 11 красавіка 1995 года разам з іншымі дэпутатамі ад Апазіцыі БНФ абвясціў галадоўку пратэсту супраць ініцыяванага Аляксандрам Лукашэнкам рэферэндуму пра дзяржаўную беларуская мова і сімволіку. У ноч на 12 красавіка 1995 дэпутаты былі выкінутыя з залі паседжанняў і жорстка збітыя АМАПам і спецназам.

У 30-гадовым узросце Ігар Гермянчук узначаліў газету «Свабода», якая пры ім зрабілася найбуйнейшым і самым папулярным апазіцыйным выданнем краіны. За антыпрэзідэнцкія публікацыі пракуратура чатыры разы заводзіла на Ігара Герменчука крымінальныя справы. Пад канец 1997 года газета «Свабода» была забароненая, але ўжо ў студзені 1998 г. Ігар Гермянчук здолеў адрадзіць яе пад назвай «Навіны».

Заснавальнік і рэдактар часопісу «Кур'ер».

Смерць і пахаванне
------------------

Памёр ад раку ў 2002 г. Пахаваны на мінскіх Усходніх могілках. На магіле пастаўлены помнік, створаны скульптарам Канстанцінам Селіханавым і архітэктарам Лявонціем Зданевічам.

Зноскі
------

1. ↑  Ігар Гермянчук(недаступная спасылка). Старонкі 524—525 // Уладзімір Арлоў. Імёны Свабоды. (Бібліятэка Свабоды. XXI стагоддзе) — Радыё Свабодная Еўропа/ Радыё Свабода, 2007. — 576 с.: іл. ISBN 978-0929849-14-0
2. ↑  Васілюк Таццяна Іванаўна. Зданевіч Лявонцій Ульянавіч, архітэктар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі 2004 г. (1955 г.н. в. Аркадзія) Архівавана 21 верасня 2019.

Літаратура
----------

* *Дубавец, С.* Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду / Сяргей Дубавец; фота А. Канцавога. — [Б. м.] : Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2012, — 457 с.

Спасылкі
--------

* Ваенныя лісты. Памяці Ігара Герменчука (Сяргей Дубавец успамінае пра Герменчука)
* Мова як апошняя ахвяра дэмакратыі (Ігар Гермянчук расказвае пра праблему мовы ў часопісе «Кур’ер»)
* Члены і калегі ўспамінаюць пра Ігара Герменчука(недаступная спасылка)
1 — нізкі ўзровень сігналу, 2 — высокі ўзровень сігналу, 3 — нарастанне сігналу (пярэдні фронт), 4 — спад сігналу (задні фронт)
Працягласць фронту і спаду электрычнага імпульсу. U0 — ніжні ўзровень сігналу, U1 — верхні ўзровень сігналу, U1-U0 — размах сігналу Tf — працягласць фронту імпульсу, Td — працягласць спаду імпульсу.
**Фронт сігналу** ў электроніцы — гэта пераход лічбавага сігналу са стану «нуль» (ніжні ўзровень) у стан «адзінка» (верхні ўзровень) (*нарастанне сігналу*). Пераход са стану «адзінка» ў стан «нуль» называюць *спадам сігналу*. Часта фронт сігналу называюць *«пярэднім фронтам»*, а спад сігналу — *«заднім фронтам»*. Таксама фронтам сігналу называюць пераход лагічнага сігналу або пераменнай са стану «**FALSE**» у стан «**TRUE**» і зваротны пераход са стану «**TRUE**» у «**FALSE**» — спадам лагічнага сігналу. Працягласці фронту (час нарастання) і спаду (час спаду) фізічна рэалізуемых сігналаў займаюць канчатковы час.

Ідэалізаваны фронт сігналу (скарочана — ІФС) робіць пераход з аднаго стану ў іншы без затрымак у часе. На практыцы прынцып ІФС выкарыстоўваецца ў квантавых вылічэннях.

Фронт сігналу з’яўляецца адным з ключавых паняццяў у тэорыі трыгераў у электроніцы. Напрыклад, трыгеры са злічальным уваходам, D-трыгеры, JK-трыгеры змяняюць свой стан, у залежнасці ад рэалізацыі, па фронце ці спаду тактавага сігналу.

Даўжыня фронту і спаду імпульснага сігналу
------------------------------------------

У электроніцы і радыётэхніцы працягласці фронту і спаду вызначаюць як час змены сігналу ад 0,1 да 0,9 і ад 0,9 да 0,1 «размаху» імпульсу адпаведна. Размах імпульсу вызначаецца як сума амплітудаў у адмоўным і станоўчым боку.
**Заходняя Прусія** (ням.: Westpreußen) — правінцыя Каралеўства Прусіі на абодвух берагах ніжняга цячэння ракі Вісла са сталіцай у Данцыгу. Існавала з 1773 па 1829 і з 1878 па 1919.

Утворана 1772/1793 з тэрыторый, якія Прусія заваявала ў Раздзелах Рэчы Паспалітай.
Фрыдрых II загадаў, каб новая правінцыя атрымала назву «Заходняя Прусія» і каб Герцагства Прусія, аб’яднанае з Эрмландам (Варміяй) насіла назву «Усходняя Прусія».

Назва «Заходняя Прусія» азначае захад гістарычнай прыбалтыйскай вобласці Прусія, а не узніклага ў 1701 аднайменнага каралеўства са сталіцай у Берліне (зямлі былога курфюрства Брандэнбург, якія сталі цэнтрам прускай дзяржавы Гогенцолернаў, знаходзяцца заходней Заходняй Прусіі). На працягу XIX стагоддзя з ходам тэрытарыяльнай экспансіі каралеўства Прусія на захад такая назва стала яшчэ больш умоўнай. Такі ж сэнс (адносна прыбалтыйскай тэрыторыі) мае і назва Усходняя Прусія (былое герцагства).

У 1939 годзе пасля ўключэння вольнага горада Данцыга ў склад Трэцяга рэйха была ўтворана рэйхсгау Данцыг-Заходняя Прусія.

Пасля 1945 года дзяржава Прусія была ліквідавана (фармальна ў лютым 1947 года), Заходняя Прусія і дзве траціны Усходняй Прусіі сталі часткай Польшчы (гл. Паморскае ваяводства), а адна трэць Усходняй Прусіі адышла да СССР.

| ⛭Правінцыі Каралеўства Прусіі |
| --- |
| Існавалі доўгі час | 
Усходняя Прусія · 
Заходняя Прусія · 
Брандэнбург · 
Памеранія · 
Позен · 
Саксонія · 
Сілезія · 
Вестфалія · 
Рэйнская правінцыя · 
Землі Гогенцолернаў · 
Шлезвіг-Гольштэйн · 
Гановер · 
Гесэн-Насау (1866/68)
 | Каралеўства Прусія |
| Распушчаны | 
дыстрыкт Нетцэ · 
Паўднёвая Прусія · 
Новая Усходняя Прусія · 
Новая Сілезія (1807) · 
Ніжні Рэйн · 
Юліх-Клевэ-Берг (1822) · 
Прусія (1878)
 |
| Створаны | 
Ніжняя Сілезія · 
Верхняя Сілезія (1919) · 
Позен-Заходняя Прусія (1922) · 
Гале-Мерзебург · 
Кургесэн
 |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | GND: 42406-7 · NKC: ge130542 · VIAF: 127854681 |
**Заходняе крыло** (англ.: The West Wing) — амерыканскі драматычны тэлесерыял, які выходзіў у эфір з 22 верасня 1999 года па 14 мая 2006 года. Падзеі серыяла адбываюцца ў асноўным у Заходнім крыле Белага дома ў Вашынгтоне, дзе размешчаны кабінет прэзідэнта ЗША і офісы высокапасадоўцаў ягонай адміністрацыі, падчас кадэнцыі выгадагана прэзідэнта-дэмакрата Дж. Бартлета.

Сюжэт
-----

У серыяле прадстаўлена паўсядзённае жыццё дэмакратычнай адміністрацыі прэзідэнта ЗША. Вядома, самы галоўны персанаж - гэта выгаданы прэзідэнт Дж. Бартлет, але серыял больш сканцэнтраваны на працы, якую выконваюць ягоныя дарадцы. Гэта, напрыклад, абмеркаванне палітычнай стратэгіі на бліжэйшыя тыдні, кулуарныя перамовы з кангрэсменамі і лабістамі, падрыхтоўка да выбарчай кампаніі або будучага выступлення прэзідэнта. Сам ён з'яўляецца на экране даволі рэдка, ён выконвае ролю сапраўднага начальніка, да якога падначаленыя прыходзяць, каб ухваліць або адхіліць іх ідэі. Сцэнар таксама пераплятаецца з асабістымі гісторыямі членаў каманды і самога прэзідэнта. Асноўныя сюжэты ахопліваюць некалькі эпізодаў або нават увесь сезон, але кожны эпізод таксама змяшчае некалькі карацейшых гісторый.

У серыяле ёсць шырокі склад персанажаў, каб праілюстраваць мноства людзей, якія ўдзельнічаюць у штодзённай працы офіса прэзідэнта ЗША. З дапамогай так званага «ансамблевага акцёрскага складу» галоўныя героі з'яўляюцца на экране ў падобных часавых прапорцыях. Так што яны аднолькава важныя, і ў той жа час - ніводны з іх не настолькі важны, каб ягоны адыход мог перашкодзіць далейшаму развіццю падзей.

З першай серыі можна назіраць за новаспечанай адміністрацыяй прэзідэнта ЗША, якая ўсё яшчэ спрабуе знайсці сябе ў новай сітуацыі і паспяхова прымае законы. На працягу наступных 6 сезонаў прэзідэнту даводзіцца сутыкацца з наступствамі ўтойвання сваёй хваробы (рассеянага склерозу) ад выбаршчыкаў падчас выбарчай кампаніі, барацьбой за пераабранне, выкраданнем дачкі, дапамогай кандыдату ў прэзідэнты захаваць за дэмакратамі Белы дом і інш. Апошні, сёмы сезон скончыўся 14 мая 2006 года адстаўкай прэзідэнта Бартлета і прывядзеннем да прысягі новага прэзідэнта-дэмакрата.

Узнагароды
----------

Серыял увайшоў ў лік лепшых тэлешоў усіх часоў у такіх выданнях, як Time, TV Guide, Empire, Rolling Stone і New York Daily News. Гільдыя пісьменнікаў Амерыкі паставіла яго на першае месца ў спісе «101 найлепшы сцэнар да серыяла». Ён атрымаў высокую ацэнку ад крытыкаў, палітолагаў і былых супрацоўнікаў Белага дома. «Заходняе крыло» атрымала мноства ўзнагарод, у тым ліку дзве ўзнагароды «Пібадзі», тры прэміі «Залаты глобус» і 26 прэмій «Эмі», у тым ліку ўзнагароду за лепшы драматычны серыял, якую атрымлівала чатыры разы запар з 2000 па 2003 год. 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BIBSYS: 12071694 · BNF: 16015683k · VIAF: 3181149296274880670009 |
**Фронт перамен і згоды ў Чадзе, ФПЗЧ** (фр.: Front pour l’Alternance et la Concorde au Tchad, FACT) — чадская палітычная і ваенная арганізацыя, створаная Махаматам Махдзі Алі ў сакавіку 2016 года. Групоўка вядзе актыўную ўзброеную барацьбу з дзеючым урадам Чада.

Гісторыя
--------

У 2016 годзе Савет ваеннага камандавання выратавання рэспублікі аддзяліўся ад ФПЗЧ.

Увечары 11 красавіка 2021 года, у дзень прэзідэнцкіх выбараў, ФПЗЧ атакаваў памежны пост на поўначы Чада як раз у момант закрыцця выбарчых участкаў. 17 красавіка баевікі пачалі рухацца да сталіцы краіны горада Нджамена. 20 красавіка падчас дзеянняў ФПЗЧ загінуў прэзідэнт Чада Ідрыс Дэбі. Генерал Махамат Дэбі Ітна, сын забітага лідара, быў абвешчаны часовым прэзідэнтам і кіраўніком ваеннай хунты.

Зноскі
------

1. ↑  Libyan strongman bombed Chad rebels, his forces say(англ.), *Arab News* (29 March 2018).
2. ↑  U.S. embassy to withdraw staff as Chad rebels advance **(нявызн.)**. *Reuters* (18 красавіка 2021). Праверана 18 красавіка 2021.
3. ↑  Chad President Idriss Deby dies visiting front-line troops: Army (англ.). *Al Jazeera* (20 красавіка 2021). Праверана 20 красавіка 2021.