Гайнкель (злева) пры падрыхтоўцы да выпрабаванняў мадэлі He-111 у аэрадынамічнай трубе, побач вядучыя канструктары машыны
Урачысты вечар Таварыства Ліліенталя, Патсдам 11 кастрычніка 1938. Злева направа Эрнст Удэт, Эрхард Мільх, Эрнст Гайнкель
**Эрнст Гайнрых Гайнкель** (ням.: Ernst (Heinrich) Heinkel; 24 студзеня 1888, Грунбах — 30 студзеня 1958, Штутгарт) — нямецкі авіяканструктар, заснавальнік фірмы Heinkel.

Біяграфія
---------

Эрнст Гайнкель нарадзіўся 24 студзеня 1888 года ў Грунбаху (Вюртэмберг).

З 1907 па 1911 гады вучыўся ў Штутгарцкім політэхнічным інстытуце. Авіяцыяй зацікавіўся пасля наведвання Міжнароднай выстаўкі ў Франкфурце ў 1909 годзе, у тым жа годзе прыступіў да будаўніцтва свайго першага самалёта тыпу біплана Фармана. У 1911 годзе здзейсніў палёт на гэтым самалёце, але пацярпеў аварыю і атрымаў сур’ёзныя раненні. Працаваў канструктарам у Ф. Шнайдэра, затым перайшоў у кампанію «Альбатрос эркрафт». У 1914 годзе стаў тэхнічным дырэктарам і галоўным канструктарам самалётабудаўнічай фірмы «Ганза унд Брандэнбургішэн флюгцойгверке». За гады Першай сусветнай вайны Гайнкелем было створана больш за 30 тыпаў самалётаў, якія выкарыстоўваліся арміямі Германіі і Аўстрыі.

Фірма «Гайнкель»
----------------

У 1922 годзе заснаваў самалётабудаўнічую фірму ў Ростаку (Германія), якая існавала да 1945 года. У пачатку 1930-х гадоў пабудаваў сямімесны транспартны самалёт Не 70, на якім у 1933 годзе быў пастаўлены рэкорд скорасці — 375 кіламетраў у гадзіну. У наступныя гады стварыў пікіруючы бамбардзіроўшчык Не 50 і знішчальнік Не 51. Да сярэдзіны 1930-х гадоў фірма «Гайнкель» уяўляла сабой магутны авіяцыйны канцэрн, які мае сваё канструктарскае бюро, серыйныя заводы, авіяцыйныя майстэрні і лётна-даследчую базу. Усё новае і перадавое ў дасягненнях авіяцыйнай навукі неадкладна ўвасаблялася ў канструкцыях створаных ім самалётаў. Фірмай выпускалася больш за 100 тыпаў самалётаў (навучальныя, пасажырскія, разведчыкі, бамбардзіроўшчыкі, знішчальнікі і інш.). У 1939 годзе пабудаваў першыя вопытныя рэактыўныя самалёты He 176 (з ракетным рухавіком) і Heinkel He 178 (з турбарэактыўным рухавіком Пабста фон Огайна). Двухматорныя бамбардзіроўшчыкі Гайнкеля He 111 шырока выкарыстоўваліся ў Другой сусветнай вайне.

У 1938 годзе Гайнкелю прысуджана, разам з Фердынандам Поршэ і Фрыцам Тотам, новазаснаваная (1937) Нямецкая нацыянальная прэмія ў вобласці мастацтваў і навук, якую ён падзяліў пароўну (па 50 тыс. марак) з Вілі Месершмітам.

З 1950 года Гайнкель кіраваў самалётабудаўнічай фірмай у Штутгарце.

He 111

У часы нацыянал-сацыялізму, 1933—1945 гады
------------------------------------------

Пасля прыходу да ўлады нацыянал-сацыялістаў, Гайнкель становіцца членам НСДАП. У тым жа годзе новаўтвораныя ВПС Германіі, факт стварэння якіх, у першыя часы, трымаецца ў сакрэце, даручаюць авіяцыйным кампаніям прыступіць да распрацоўкі і вырабу баявых самалётаў. Асаблівую ўвагу кіраўніцтва Люфтвафэ атрымаў двухматорны самалёт He-111, першапачаткова заяўлены транспартным самалётам, з перспектывай стварэння на яго аснове бамбардзіроўшчыка. У Араніенбургу пад Берлінам у перыяд 1936—1937 гадоў будуецца велізарны авіяцыйны завод па выпуску бамбардзіроўшчыка He-111. Пры афіцыйных візітах главы дзяржавы завод павінен уяўляць сімвал германскай прамысловай моцы. Хоць прадпрыемства ў Араніенбургу насіла назва Heinkel-Werke Oranienburg, яно тым не менш знаходзілася цалкам і цалкам ва ўласнасці германскіх ВПС і было выкуплена Гайнкелем значна пазней.

### Спіс самалётаў

* Heinkel HD 37 (І-7)
* Heinkel He 38
* Heinkel He 43
* Heinkel He 45
* Heinkel He 46
* Heinkel He 49
* Heinkel He 50
* Heinkel He 51
* Heinkel He 59
* Heinkel He 60
* Heinkel He 70
* Heinkel He 72
* Heinkel He 74
* Heinkel He 100
* Heinkel He 111
* Heinkel He 112
* Heinkel He 113-
* Heinkel He 114
* Heinkel He 115
* Heinkel He 116
* Heinkel He 172[de]
* Heinkel He 162 Volksjager
* Heinkel He 176
* Heinkel He 177 Greife
* Heinkel He 178
* Heinkel He 219 Uhu
* Heinkel He 274
* Heinkel He 277
* Heinkel He 280
* Heinkel He 343
* Heinkel Lerche

У паваенныя гады
----------------

У паваенныя гады Э. Гайнкель займаўся канструяваннем матацыклаў, мотаролераў і веласіпедаў.

Эрнст Гайнкель памёр 30 студзеня 1958 года, пакінуўшы пасля сябе 154 выкананых канструкцый самалётаў і 13 самалётных катапульт, а таксама пяць рэактыўных самалётаў. За свае заслугі Гайнкель атрымаў тытул прафесара, а таксама навуковую ступень доктара навук Штутгарцкага політэхнічнага інстытута і Ростакскага ўніверсітэта.

Зноскі
------

1. 1 2  Ernst Heinrich Heinkel // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Ernst Heinkel // Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168'></a>
3. 1 2  Хейнкель Эрнст // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Lutz Warsitz: *THE FIRST JET PILOT — The Story of German Test Pilot Erich Warsitz*, Pen and Sword Books Ltd. England, 2009, ISBN 978-1-84415-818-8, English Edition Архівавана 2 снежня 2013.

Спасылкі
--------

* Эрнст Хейнкель АГ
* Audio commentary by Erich Warsitz (world’s first jet pilot) about Ernst Heinkel, Switzerland, August 2, 1979

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 10957211n · GND: 11854814X · GTAA: 106391 · ISNI: 0000 0000 2015 0007 · LCCN: n84800148 · NKC: osa20201095292 · NLP: a0000002333792 · NTA: 217881971 · SUDOC: 174908504 · VIAF: 76779620 |

 |