У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Жадунь.

**Жаду́нь**, **Жадунька, Жадунка** — рака ў Клятнянскім раёне Бранскай вобласці Расіі і Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Беседзь (басейн ракі Сож).

Назва
-----

Назва Жадунь балцкага паходжання. У ёй вылучаецца балцкі гідранімічны корань *žod*- / *žad*-.

Той жа корань у рачных і азёрных назвах (збольшага на Верхнім Падняпроўі) \*Жодзінка, Жадунь, Жодуч, Жодзень, \*Няжода, Пражода, а таксама ў двухасноўных гідронімах Валажода і Лебяжода (Лібажода).

Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы *Žadalis, Žadikė, Žad-upys*. Корань *Žad-* звязаны з моўным гняздом, у якім літоўскае *žadas* «мова, маўленне; прытомнасць», *žodis* «слова», *žasti* «прамаўляць; разгаворваць».

Значэнне мусіла прасунуцца ад «мовіць» да «цячы», так жа сама як стараіндыйскае *nadī* «рака, водная плынь» пайшло ад \**nad*- «гучаць, шумець, раўсці, цурчэць».

Пашыральнікі *-un-, -ūn-* у літоўскіх гідронімах тыпу *Ežerūnà, Vil̃kunis*.

Ніжэй па цячэнні ракі Беседзь, у якую ўцякае Жадунь, ля Касцюковічаў уцякае яшчэ адна Жадунь. Іх назвы ніяк не дыферэнцыяваныя. Тыпалагічна блізкую сітуацыю можна ўгледзець і ў сярэднім цячэнні Дзвіны, у якую справа і злева, адносна недалёка адна ад адной уцякаюць рэкі Обаль і Абалянка (< Обаль), абедзве назвы ад балцкага *\*Abalis* «Рака (цякучая, плыткая)».

Адносна недалёка ад гэтых дзвюх Жадуняў за расійскай мяжой таксама рэчкі Пражода і Няжодка, у назвах якіх той жа корань *žod*- / *žad*-. Гэта дробныя рэчкі, на вытоках буйнейшых рэк, адпаведна, Вароніцы (цячэ ў Іпуць) і Устрома (цячэ ў Дняпро). Назву Пражода тыпалагічна можна зблізіць з літоўскім *pratekti* «пачаць цячы, памалу сачыцца», *protekom* «бегма (бяжаць)», назву Няжодка (< \*Няжода) — з назвамі тыпу Нецеч, Нёўда, Ненач.

Калі значэнне назвы Жадунь можна перадаць як «Цякучая (рака)», дык назвамі Пражода і \*Няжода пазначаліся, наадварот, рэчкі слабацечныя.

Гідраграфія
-----------

Даўжыня ракі 23 км, з іх 12 км у Хоцімскім раёне. Плошча вадазбору 148 км². Выток ракі знаходзіцца на тэрыторыі Бранскай вобласці, у напрамку на паўночны захад ад вёскі Семірычы. Упадае ў Беседзь каля паўднёвай ускраіны гарадскога пасёлка Хоцімск. Прытокі — Уюнка (правы) і ручай Варвараўка (левы). Каля Хоцімска на рацэ плаціна і сажалка.

Зноскі
------

1. 1 2  Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» Архівавана 31 жніўня 2017. (руск.)
2. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202.
3. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 395—396.
4. ↑  *В. Н. Топоров.* Речь и река/речка (из области мнимых этимологичнских парадоксов) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропейцы. Кн. 2. Москва, 2006. С. 205.
5. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 281—282.
6. ↑  Пражода
7. ↑  Няжодка

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 412. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2012. — С. 31. — 64 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-173-0. (руск.)
* Ліст карты N-35-90. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г. (руск.)

Спасылкі
--------

* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» Архівавана 31 жніўня 2017. (руск.)