**Гомельскі палацава-паркавы ансамбль** — помнік прыроды рэспубліканскага значэння, помнік архітэктуры Гомеля 2-й паловы XVIII — сярэдзіны XIX стагоддзяў, унікальны ў Беларусі комплекс помнікаў прыроды, археалогіі, гісторыі і архітэктуры. Працягнуўся на 800 м ўздоўж правага (высокага) берага ракі Сож.

Гэты палацава-паркавы ансамбль займае выключна важнае месца ў гісторыі беларускай архітэктуры канца XVIII — першай паловы XIX стагоддзя. У ім адлюстраваліся некалькі напрамкаў у развіцці нацыянальнага палацавага дойлідства ад развітога класіцызму да неаготыкі.

Склад комплекса
---------------

У склад Гомельскага палацава-паркавага ансамбля ўваходзяць:

* гарадзішча старажытнага і сярэднявечнага Гомеля X—XVIII стст. з захаваўшыміся элементамі натуральнага і гістарычнага ландшафта (1 катэгорыя);
* палац Румянцавых і Паскевічаў XVIII—XIX стст. (1 катэгорыя);
* парк XIX ст. (1 катэгорыя);
* сабор святых Пятра і Паўла пачатку XIX ст. (1 катэгорыя);
* капліца-пахавальня сям'і Паскевічаў другой паловы XIX ст. (1 катэгорыя);
* Зімовы сад з вежай агляду — былы цукровы завод XIX ст. (2 катэгорыя);
* комплекс гаспадарчых пабудоў XIX ст. на тэрыторыі парка, якія ўключаюць адміністрацыйны будынак (3 катэгорыя);
* прылеглая зарэчная паркавая зона з яе натуральным асяроддзем;
* планіровачная структура цэнтральнай частцы горада з гістарычнай трасіроўкай вуліц і помнікамі архітэктуры XVIII — пачатку XX ст.

Палац
-----

Палац з вежай
Асноўны артыкул: **Палац Румянцавых — Паскевічаў**
Кампазіцыйным цэнтрам ансамбля з'яўляецца пабудаваны ў стылі класіцызму палац, які ўвасобіў у мастацкай форме дух екацярынінскай эпохі.

Парк
----

Парк перад палацам
Асноўны артыкул: **Парк Гомельскага палацава-паркавага ансамбля**
Лебядзіная сажалка
Цэнтральны звяном комплекса з'яўляецца парк плошчай 34 гектара. На тэрыторыі парка налічваецца каля 5 тысяч дрэў. У асноўным расце ліпа, акацыя, бяроза, каштан, ясень, клён востралісты і інш. Маецца больш за 30 відаў экзотаў: гінкга (*Ginkgo biloba*), яблыня Нядзвецкага (*Malus pumila*), хвоя чорная (*Pinus nigra*), дуб грабеністы (*Quercus robur f. pectinata*), аксаміт амурскі (*Phellodendron amurense*), лістоўніца (*Larix*) і інш. Сучасны выгляд парк набыў пры І. Ф. Паскевічы. Кіраваў работамі па разбіўцы парка польскі архітэктар Адам Ідзкоўскі. Парк падзелены Лебядзінай сажалкай на дзве часткі — паўднёвую (дзе знаходзіцца палац Румянцавых-Паскевічаў, Сабор св. Пятра і Паўла, капліца-склеп Паскевічаў, помнік М. П. Румянцаву) і паўночную (размяшчаецца парк атракцыёнаў, Зімовы сад, аглядная вежа, якая з'яўляецца былой трубой цукровага завода).

Таксама ў Гомельскім парку, на Кіеўскім спуску, размешчана бронзавая скульптурная кампазіцыя «Лодачнік» у выглядзе чалавека які стаіць у лодцы, а побач з ім сядзіць рысь. Гэтая скульптура сімвалізуе першага чалавека-гамяльчаніна якi прыплыў у гэтыя месцы.

Петрапаўлаўскі сабор
--------------------

Сабор у парку з боку ракі
Асноўны артыкул: **Петрапаўлаўскі сабор, Гомель**
Па праекце англійскага архітэктара Джорджа Кларка ў 1809—1824 годзе недалёка ад палаца збудаваны Петрапаўлаўскі сабор, які зараз з'яўляецца кафедральным саборам Гомельска-Жлобінскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы.

Капліца-склеп
-------------

Капліца-пахавальня і сабор
Асноўны артыкул: **Капліца-пахавальня Паскевічаў**
Капліца-склеп сям'і Паскевіч была створана ў псеўдарускім стылі ў 1889 годзе па праекце архітэктара Я. І. Чарвінскага пры ўдзеле мастака С. Садзікава.

Зноскі
------

1. ↑  *Лазука Б.А.* Беларуская архітэктура XIX - пачатку XX стагоддзя // Гісторыя сусветнага мастацтва. Рускае і беларускае мастацтва XIX - пачатку XX стагоддзя. — Беларусь, 2011. — С. 350-352. — 430 с. — ISBN 978-985-01-0880-7.
2. ↑  Аб горадзе над Сожам Архівавана 2 снежня 2013.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт