**Гава́і** (англ.: Hawaii) — пяцідзесяты і найноўшы штат ЗША, далучаны 29 жніўня 1959 года. Гэта адзіны штат ЗША складзены выключна з астравоў, з агульнай плошчай 16,8 тыс км². 

Разнастайныя краявіды, цёплы трапічны клімат, мноства адкрытых пляжаў, маляўнічыя акіянскія віды і дзеючыя вулканы робяць астравы надзвычай прывабнымі для турыстаў, сёрфераў, біёлагаў і вулканолагаў. Дзякуючы месцазнаходжанню пасярод Ціхага акіяна, Гаваі развіваліся пад моцным уплывам шматлікіх культураў: палінезійскіх, азіяцкіх і паўночнаамерыканскай.

Геаграфія
---------

Гавайскі архіпелаг размешчаны на паўночнай мяжы Палінезіі і налічвае сотні астравоў, што распасціраюцца на 2400 кіламетраў да паўночнага захаду ад найвялікшага вострава Гава́і. Восем галоўных астравоў штату (ад паўночнага захаду) — Ні́іхаў, Каўа́і, Малака́і, Лана́і, Кахо́алавэ, Маўі, Аа́ху і Гаваі (які таксама называюць *Big Island* — Вялікі Востраў).

На востраве Гаваі знаходзяцца дзеючыя вулканы Маўна Лоа і Кілаўэа, спячы вулкан Маўна Кэа (найвышэйшая вяршыня астравоў вышынёй 4 205 м).

Сталіца і найбуйнейшы горад — Ганалулу. Іншыя буйныя гарады — Кайлуа, Вайпаху, Канэохэ. Эканамічна найболей развіты востраў Ааху.

Дэмаграфія
----------

З насельніцтвам звыш 1,36 млн чалавек (паводле перапісу ў 2010 годзе) Гаваі з'яўляецца найбольш этнічна разнастайным штатам Амерыкі, дзе групы еўрапейскага паходжання складаюць меншасць (24,7%), са значнай доляй нашчадкаў імігрантаў з Азіі (38,7%) і міжрасавых шлюбаў (23,6%). Гавайцы і палінезійцы складаюць каля 10%. Насельніцтва Гаваяў сфармавалася пад уплывам некалькіх міграцыйных хваляў. З 1789 году мясцовыя плантатары пачалі завозіць працаўнікоў з Кітаю, яшчэ больш мігрантаў прыбыло з Японіі пачынаючы з 1838 году. У канцы 19 стагоддзя на астравы пачалі прыязджаць партугальцы, карэйцы, філіпінцы, пуэртарыканцы, самоанцы і мікранезійцы, фармуючы ўнікальную па сваёй разнароднасці культуру Гавайскіх астравоў.

Афіцыйныя мовы — англійская і гавайская; часткова (у побыце) захоўваюцца і родныя мовы. У шырокім ужытку сярод ураджэнцаў штату таксама гавайская піджын-мова, якая ўтварылася праз міжэтнічныя стасункі імігрантаў з розных краін пад асноўным уплывам англійскай, гавайскай, японскай і філіпінскай моў.

Афіцыйная мянушка — штат Алоха («штат гасціннасці»).

Вядомыя асобы
-------------

* Барак Абама
* Ніколь Кідман

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 20 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>

| ⛭ Адміністрацыйныя адзінкі ЗША |
| --- |
| Штаты (≛ спіс, ≛ сцягі) | 
* Агая
* Айдаха
* Аклахома
* Алабама
* Аляска
* Арканзас
* Арызона
* Арэгон
* Аява
* Ваёмінг
* Вашынгтон
* Вермонт
* Вірджынія
* Вісконсін
* Гаваі
* Джорджыя
* Дэлавэр
* Заходняя Віргінія
* Ілінойс
* Індыяна
* Каларада
* Каліфорнія
* Канектыкут
* Канзас
* Кентукі
* Луізіяна
* Мантана
* Масачусетс
* Мінесота
* Місісіпі
* Місуры
* Мічыган
* Мэн
* Мэрыленд
* Небраска
* Невада
* Нью-Гэмпшыр
* Нью-Джэрсі
* Нью-Ёрк
* Нью-Мексіка
* Паўднёвая Дакота
* Паўднёвая Караліна
* Паўночная Дакота
* Паўночная Караліна
* Пенсільванія
* Род-Айленд
* Тэнесі
* Тэхас
* Фларыда
* Юта

 | Злучаныя Штаты Амерыкі |
| Федэральная акруга | 
* ✰ Калумбія

 |
| Астраўныя тэрыторыі | 
* Амерыканскае Самоа
* Бэйкер
* Гуам
* Хаўленд
* Джарвіс
* Джонстан
* Кінгмэн
* Мідуэй
* Наваса
* Паўночныя Марыянскія астравы
* Пальміра
* Пуэрта-Рыка
* Віргінскія астравы
* Уэйк

 |

| ⛭Акіянія |
| --- |
| Дзяржавы | Аўстралія • Вануату • Кірыбаці • Маршалавы Астравы • Науру • Новая Зеландыя • Палау • Папуа — Новая Гвінея • Самоа • Саламонавы Астравы • Тонга • Тувалу • Федэратыўныя Штаты Мікранезіі • Фіджы | Акіянія на карце свету |
| Залежныя тэрыторыі | Амерыканскае Самоа • Гаваі • Гуам • атол Джонстан • Астравы Кука • астравы Мідуэй • Ніуэ • Новая Каледонія • Востраў Норфалк • Рапануі • Піткэрн • Паўночныя Марыянскія астравы • Такелау • Уоліс і Футуна • атол Уэйк • Французская Палінезія |
| **Партал:Акіянія** |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | GitHub · DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Ларуса · American Cycl. (1879) · Britannica (11-th) · Britannica (12-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX451553 · BNF: 11664271m · GND: 4023877-5 · ISNI: 0000000110983520, 0000000406471911 · LCCN: n80061028 · NDL: 00628968 · NKC: ge826428 · NLA: 35179177 · NSK: 000372232 · LIBRIS: 147701 · SUDOC: 176330623 · VIAF: 143064067 |

 |