**«Генерал Джонсан ратуе параненага французскага афіцэра ад тамагаўка паўночнаамерыканскага індзейца»** (англ.: General Johnson Saving a Wounded French Officer from the Tomahawk of a North American Indian) — карціна англійскага мастака Бенджаміна Уэста, скончаная ў раёне 1764—1768 гадоў, якая знаходзіцца ў калекцыі Музея і мастацкай галерэі Дэрбі.

Апісанне
--------

Карціна з'яўляецца поглядам сучасніка на ўсе тры сілы, задзейнічаныя пры 1750-х у франка-індзейскай вайне (якую можна назваць больш усебакова «брытанскай, французскай і індзейскай вайной»). На ёй намаляваны генерал-маёр сэр Уільям Джонсан, які прадухіляе выкананне скальпіравання барона Дыскаў, пераможанага французскага салдата, які ляжыць на зямлі, паўночнаамерыканскіх першабытнікаў.

Уэст быў адным з першых амерыканскіх мастакоў. Ён сцвярджаў, што першым навучыўся вырабу фарбаў у свайго сябра дзяцінства, які быў карэнным амерыканцам, і паказаў Уэсту, як рабіць фарбу, змешваючы гліну і мядзведжы тлушч. На карціне вельмі дэталізавана постаць абарыгена, татуіроўкі прамаляваныя падрабязней, чым еўрапейская ўніформа. Уэст быў вядомы сваёй калекцыяй паўночнаамерыканскіх артэфактаў, і ён выкарыстоўваў іх выявы ў сваіх карцінах.

Бенджамін Уэст, верагодна, пачаў гэтую карціну неўзабаве пасля свайго прыбыцця ў Лондан у 1763 годзе, калі вярнуўся з Італіі, дзе правёў тры гады. Пасля «Індыйскай сям'і», карціны, намаляванай каля 1761, у гэты раз ён дэманструе тое ж жаданне паказаць «правільную вопратку і рыштунак». Такім чынам, гэта дае нам адзін з двух вядомых сучасных малюнкаў брытанскіх лёгкіх пяхотнікаў. У той час як у італьянскім жывапісу дакладнасць і пэўнасць былі патрэбныя для таго, каб даць агульнае ўяўленне аб жыцці індзейцаў, Уэст выкарыстаў іх для стварэння справаздачы аб нядаўняй гістарычнай падзеі.

Хоць сюжэт і некаторыя «фізічныя і сімвалічныя дэталі» могуць бліжэй суадносіцца з бітвай у форта Ніагара (1759 год), звычайна карціну адносяць да інцыдэнту, які здарыўся падчас кампаніі 1755, калі ў возера Лейк-Джордж французы пад камандаваннем барона Дыскаў разам са сваімі індзейскімі саюзнікамі супрацьстаялі мяшанаму атраду магавкаў і апалчэння Новай Англіі пад правадырствам Джонсана. Пасля адлюстравання нападу на лагер брытанцы ўзялі верх. Дыскаў быў тройчы паранены, і Джонсан выратаваў яму жыццё, абараніўшы ад магавкаў, якія прагнуць адпомсціць за сваіх забітых родных. Дыскаў выжыў і ўтрымліваўся ў палоне спачатку ў Нью-Ёрку, затым у Лондане, і, нарэшце, у горадзе Бат, залечывая ўсё яшчэ не зажыўшыя раны. У канцы Сямігадовай вайны, у 1763 годзе, ён быў рэпатрыяваны ў Францыю, дзе і памёр у 1767 годзе.

Гістарычны кантэкст
-------------------

Паказваючы Джонсана стрымліваючым агрэсіўныя дзеянні сваіх абарыгенаў-памагатых, карціна прапагандуе «цывілізаваныя» стандарты гонару і законы вайны па кантрасце з лютасцю «дзікуноў». Яна спасылаецца на праблемы і абмеркавання, што ўздымаюцца індзейскімі саюзнікамі ў дачыненні да еўрапейцаў, і якія ішлі на працягу канфліктаў у Паўночнай Амерыцы. Чалавечнасць Джонсана кантрастуе з рэпутацыяй «Белага Дзікуна», выкліканай яго стаўленнем у цэлым.

У пачатку франка-індзейскай вайны індзейскі правадыр Танагрысан (*Tanaghrisson*) змацаваў саюз з атрадам брытанскіх войскаў, якім камандаваў Джордж Вашынгтон, разбіўшы чэрап Жуманвіля, параненага французскага афіцэра, якога яны толькі што ўзялі ў палон, а затым вымыўшы рукі ў мазгу чалавека. Справа Жуманвіля выклікала скандал у Еўропе і прывяла да развіцця Сямігадовай вайны.

Тыя ж пытанні захоўваліся падчас Вайны за незалежнасць Злучаных Штатаў. У 1777 годзе абедзве палаты брытанскага парламента вялі дэбаты з нагоды выкарыстання індзейцаў як дапаможных войскаў. Прамова Уільяма Піта, вымаўленая 20 лістапада ў палаце Лордаў, якая асуджала акты гвалту супраць «нявінных» і практыку канібалізму, сведчыла аб непажаданасці падобнай шырока распаўсюджанай практыкі.

Зноскі
------

1. 1 2  Benjamin West Painting Архівавана 27 сакавіка 2012. at warforempire.org. Retrieved 11 July 2011.
2. 1 2  Joel Achenbach, «The War Before the Revolution: 'Clash of Empires' Fills Out a Chapter in U.S. History» Архівавана 12 лістапада 2012. *Washington Post*, 16 December 2006, p. C01.
3. ↑  *General Johnson…* at derby.gov.uk. Retrieved 11 July 2011.
4. 1 2 3 4 5 6  Stephanie Pratt, *American Indians in British Art, 1700—1840*, University of Oklahoma Press, 2005, 240 p. (ISBN 978-0-8061-3657-8), p. 75-76.
5. ↑  American Indians in British art, 1700—1840 p.85, Stephanie Pratt, 2005, 198pp, accessed July 2011
6. ↑  Uniforms of the 46th Regiment of Foot at schrothscompany.com, p. 2. Retrieved 11 July 2011.
7. ↑  Pierre Pouchot, Michael Cardy (translation) and Brian Leigh Dunnigan (edition and notes), *Memoirs on the Late War in North America Between France & England* ( (фр.) *Mémoires sur la dernière guerre de l'Amérique septentrionale entre la France et l'Angleterre*, Switzerland, Yverdon, 1781), Youngstown (N.Y.), Old Fort Niagara Association, 1994, 568 p. (ISBN 978-0-941967-14-3), p. 232 (note).
8. ↑  James R. Turnbull, "Dieskau, Jean-Armand, baron de Dieskau ", in the *Dictionary of Canadian Biography Online*, University of Toronto/Université Laval, 2000. Retrieved 13 July 2011.
9. ↑  O'Toole, Fintan. *White Savage: William Johnson and the Invention of America*. New York: Farrar, Straus and Giroux, 2005. ISBN 0-374-28128-9

| ⛭Музей і мастацкая галерэя Дэрбі |
| --- |
| Мастакі | 
* Уільям Джон Кофі
* Клуб замалёвак Дэрбі
* Джордж Хальцэндорф
* Альфрэд Джон Кін
* Дэвід Пейн
* Рональд Поўп
* Самуэль Рэйнер
* Томас Сміт
* Луіза Рэйнер
* Эрнст Таўнсенд
* Эрнст Эліс Кларк
* Джордж Цёрнер
* Генры Ларк Прат
* Гаральд Грыслі
* Фрэнсіс Легат Шантры
* Уільям Лакін Цёрнер
* Джозеф Райт з Дэрбі

 |
| Геалогія | 
* Эшфардскі чорны мармур
* Джон Фарэй
* Матлакіт
* Джон Мэйв
* Уайт Уотсан
* Джон Уайтхёрст
* Уільям Марцін

 |
| Ваенная гісторыя | 
* 9-ы/12-ы каралеўскія ўланы
* Уільям Гоўт
* Роберт Келс
* Фрэнсіс Актавіўс Грэнфел
* Дэвід Спенс

 |
| Прыродазнаўства | 
* Алентанскі бегемот
* Коднарскі замак
* Крэсвельская культура
* The King of Rome
* Уільям Хант Пэйнтэр
* Джозеф Уайтэкер
* Уільям Рычардсан Лінтан

 |
| Карціны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Джозеф Райт | 
* Філосаф, які тлумачыць мадэль Сонечнай сістэмы
* Індзейская ўдава
* Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы
* Алхімік, які адкрывае фосфар
* Магіла Вергілія
* Кузня
* Міраван
* Чалавек, які закопвае норы
* Філосаф пры святле каганца
* Томас і Ганна Бароу
* Палонны
* Палонны кароль

 |

Генерал Джонсан ратуе параненага французскага афіцэра ад тамагаўка паўночнаамерыканскага індзейца
* A Prospect of Derby
 |
| Фарфор | 
* Фарфоравая фабрыка Чэлсі
* Derby porcelain
* Royal Crown Derby
* Пінкстанскі фарфор
* Уільям Білінгслі
* Уільям Дзьюсбэры
* Андрэ Планшэ
* Білі Уотэрс

 |
| Гістарычная Брытанія | 
* Рымская крэпасць парка Стрэта
* Дэрвентыя
* Хенсанскі выцесаны човен
* Кальцавое рымскае паселішча Дэрбі
* Ікнілдская дарога
* The Street
* The Long Lane
* Курганныя могілкі Хіт Вуд

 |
| Навука і інжынерыя | 
* Atlas Coelestis
* Бенджамін Вальямі
* Сонечны гадзіннік «Уайтхёрст і сын»

 |
| Іншае | 

|  |  |
| --- | --- |
| Арганізацыі | 
* Філасофскае таварыства Дэрбі
* Выстаўка ў Дэрбі, 1839
* Andrew Handyside and Company
* British Rail Research Division
* Маскі Татануа

 |
| Асобы | 
* Алькмунд з Дэрбі
* Пітэр Перэз Бурдэт
* Д’Эўэс Коўк
* Дэніэл Коўк
* Уільям Кэвендзіш
* Джэймс Фергусан
* Рычард Ніл Фрыман
* Альфрэд Эдуард Гудзі
* Джордж Харпур Кру
* Левелін Фрэдэрык Уільям Джуіт
* Джон Ломбэ
* Уільям Мандзі
* Джозеф Пікфард
* Вашынгтон Шырлі
* Джордж Соракалд
* Джозеф Стрэт
* Рычард Аркрайт
* Рычард Аркрайт малодшы

 |

QRpedia |
| 
* **Музей індустрыі Дэрбі**
	+ **Фабрыка Ломбэ**
* **Дом-музей Пікфарда**
* **Царква Святога Алькмунда**

 |