**Мазаіка маліны** (англ.: Raspberry mosaic virus, Raspberry mosaic) — віруснае захворванне  (польск.) (бел. маліны, выкліканае 3 тыпамі вірусаў:

* Raspberry leaf mottle virus[d] (RLMV),
* Raspberry leaf spot virus (RLSV),
* Rubus yellow net virus  (англ.) (бел. (RYNV).

Сістэматычная прыналежнасць вірусаў RLMV і RSLV да гэтага часу не вызначана, і гэтыя вірусы афіцыйна не прызнаюцца.

Узнікненне і шкоднасць
----------------------

Гэта самае ранняе апісанае віруснае захворванне маліны. Сустракаецца ва ўсіх зонах яго вырошчвання. Напрыклад, у Польшчы гэта адно з самых распаўсюджаных вірусных захворванняў маліны. Кусты, паражаныя ім, даюць менш пылка, што прыводзіць да пагаршэння якасці пладоў. Страты ўраджаю могуць дасягаць 60 %. Плады з заражаных кустоў далікатныя, лёгка распадаюцца і маюць горшы смак. Кусты таксама ствараюць на 5 % менш парасткаў. Не існуе сартоў, устойлівых да гэтай хваробы, але сарты з чорнымі і фіялетавымі пладамі да яе больш успрымальныя, чым сарты з чырвонымі пладамі. У гэтых сартоў кончыкі паражаных парасткаў згортваюцца, чарнеюць і адміраюць.

Хвароба паражае толькі некаторыя віды маліны. Да гэтага часу яе з’яўленне было апісана ў асноўным на відах маліна звычайная (*Rubus idaeus*), *Rubus occidentalis* і спарадычна ў *Rubus procerus*.

Сімптомы
--------

Прыкметы хваробы залежна ад сорту разнастайныя: ад слабай плямістасці, мазаічнасці да драбналістасці на карлікавых парастках. Хларатычныя  (англ.) (бел. плямы з’яўляюцца на лісці заражанай маліны асабліва ўздоўж жылак. Край ліста таксама скажаецца. Гэтыя сімптомы асабліва добра прыкметныя ў халоднае і вільготнае надвор’е, у спякотнае і сонечнае надвор’е яны практычна не прыкметныя, а на старым лісці могуць нават зусім знікнуць. Нягледзячы на перыядычнае знікненне сімптомаў, хвароба не знікае, паражаны парастак застаецца назаўсёды заражаным. Заражаныя парасткі звычайна развіваюцца крыху горш, яны карацей, а пры моцным паражэнні адміраюць праз 2-3 гады. Плады дрэннай якасці або непрыдатныя да ежы.

Падобныя прыкметы мае другое, таксама даволі частае віруснага захворванне — Хлароз жылак лісця маліны  (польск.) (бел..

Этыялогія і эпідэміялогія
-------------------------

Вірусы, якія выклікаюць мазаіку маліну перадаюцца пераважна тлямі, галоўным чынам відам *Amophorophora agathonica*, якая сілкуецца на ніжнім баку лісця ў верхняй частцы сцябла. Гэты від можа перадаць хваробу нават на адлегласці да 0,5 км. Меншую ролю адыгрываюць такія віды тлі, як *Amphorophora idaei*, *Amphorophora agathonica*, лісцевая малінавая тля (*Amphorophora rubi*), *Aulocorthum solani*, *Macrosiphum euphorbiae*, *Illinoia rubicola* і *Myzus ozatus*. Хвароба таксама распаўсюджваецца шляхам размнажэння расадай ад хворых раслін.

Меры аховы
----------

Заражаныя расліны ўжо нельга выратаваць. Можна толькі прадухіліць хваробу такімі мерамі:

* вытворчасць расады толькі з здаровых раслін,
* падтрыманне вялікай адлегласці ад плантацый да дзікай маліны і занядбаных плантацый,
* дбайная абарона насаджэнняў ад тлі і знішчэнне пераносчыкаў вірусу;
* агляд плантацыі і абсалютнае выдаленне раслін з нават найменшымі сімптомамі заражэння віруснымі захворваннямі.

Усе гэтыя дзеянні толькі абмяжоўваюць развіццё хваробы, прадухіляючы эпідэміі, але яны не здольныя цалкам ліквідаваць хваробу.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Вірусныя хваробы раслін // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.. — С. 461
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber. — Poznań, 2011. — С. 49, 50. — ISBN 978-83-09-01077-7.