**«Нябёсы»** — савецкая кінакамедыя 1940 года рэжысёра Юрыя Тарыча.

Сюжэт
-----

Андрон, уступіўшы ў «Асаавіяхім[ru]», арганізуе ў сваім калгасе авіякола і вырашае пабудаваць парашутную вышку[ru]. Але старшыня калгаса Пракофій Іванавіч катэгарычна супраць: і супраць вышкі і супраць авіяцыі наогул, а тут яшчэ лётчык Саша Арэшкін, які даставіў у калгас парашут, просіць рукі яго дачкі Варанькі. Пракофій Іванавіч хавае прывезены лётчыкам парашут, прыняўшы яго за адрэз шоўку, прызначаны ў падарунак Вары, і паведамляе Арэшкіну, што ў дачкі нібыта маецца жаніх, і вязе дачку з сабой на рыбалку. Аднак, гэта не перашкода для закаханых — Саша на гідрасамалёце вылятае да месца лоўлі і там сустракаецца з каханай. Лётчык становіцца частым госцем у калгасе, дапамагае ў калгасных справах, выконвае аэрапасеў палёў, а неўзабаве ратуе Пракофія Іванавіча, які церпіць на рыбалцы караблекрушэнне. У выніку хітрасці старшыні, накіраваныя супраць вышкі і сустрэч закаханых, будуць пераадолены хлопцамі, гуляецца вяселле Вары з Сашам, а Пракофій Іванавіч, пераацаніўшы ролю авіяцыі, бачачы яе карыснасць у сельскай гаспадарцы, скача з парашутнай вышкі.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Анатоль Аляксееў[ru] | Андрон  Андрон , асаавіяхімавец |
| Мікалай Макаранка[ru] | Саша Арэшкін  Саша Арэшкін , лётчык |
| Сяргей Калінін[ru] | Пракофій Іванавіч  Пракофій Іванавіч , старшыня калгаса |
| Ніна Нікіціна[ru] | Вара  Вара , яго дачка |
| Лідзія Карташова[ru] | Ганна Нікіцічна  Ганна Нікіцічна  |
| Іван Чувелеў[ru] | Лепкін лётчык Лепкін  |
| Канстанцін Сарокін[ru] | Міронаў  Міронаў  |
| Пётр Аржанаў[ru] | таварыш Арэшкіна  |

Крытыка
-------

Фільм быў адразу прызнаны крытыкай няўдалым, пры гэтым крытыка бачыла ў гэтым віну рэжысёра, які змяніў добры сцэнар:

> 
> Той, хто знаёмы з літаратурным сцэнарам, прагледзеўшы карціну «Нябёсы», адчувае пачуццё здзіўлення, разгубленасці, нездаволенасці і пытаецца ў сябе: чаму з добрага, сюжэтна-суцэльнага камедыйнага сцэнара атрымалася дрэнная, некамедыйная карціна? Адказ просты: літаратурны сцэнар скажоны. Скажоны рэжысёрам падчас пастаноўкі фільма. Са сцэнарыя адвольна выкінуты шэраг эпізодаў, якія вызначалі драматургію твора. Тое, што засталося ў сцэнары, «*асэнсавана*» ў поўнай супярэчнасці з аўтарскай задумай. Рэжысёр выключыў са сцэнара эпізоды, якія мелі істотнае значэнне. З-за гэтага многія падзеі ў карціне выглядаюць выпадковымі, а сюжэт шматкаватым.— Испорченный сценарий // Газета «Кино», № 16, 11 апреля 1940
> 
> 

Пазней кіназнаўцы таксама называлі карціну «*зусім прэснай і дабратворнай*» і адзначалі, што змяненне рэжысёрам сцэнара пацягнула за сабой ланцуг негатыўных фактараў: «*штучнасць канфлікту адбілася на ўсёй структуры карціны, абумовіла ідэйную беднасць, адсутнасць драматычнага развіцця падзей, бездухоўнасць герояў*» і страціла камедыйны элемент:

> 
> Роўна нічога смешнага ў гэтай камедыі не было, а саладжавы паказ калгаснага жыцця і назойлівыя павучанні пра ролю авіяцыі наводзілі беспрасветную нуду.— Очерки истории советского кино, Том 2. - М.: Искусство, 1959. - стр. 238
> 
>

Заўвагі
-------

1. ↑  цит. по: Киноведческие записки, Выпуск 78, 2006
2. ↑  История советского кино: 1931—1941. — М.: Искусство, 1969
3. ↑  Історія українського радянського кіно: 1931—1945 / Тімофей Левчук. — Наук. думка, 1987. — стр. 59

Літаратура
----------

* Небеса // Советские художественные фильмы. т. 2. Звуковые фильмы (1930—1957). — М.: Искусство, 1961.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |

| ⛭Фільмы Юрыя Тарыча |
| --- |
| Мастацкія | Марока • Першыя агні • Крылы халопа • Лясная быль • Булат-Батыр • Капітанская дачка • Да заўтра • Нянавісць • Вышыня 88,5 • Шлях карабля • Адзінаццатага ліпеня • Нябёсы • Беларускія навелы • Забойцы выходзяць на дарогу • Стэпавыя Віцязі  |
| Дакументальныя | Пераварот  |