recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ясінскі.
**Аляксандр Ясінскі** (нар. 21 ліпеня 1989, Баранавічы) — беларускі музыкант і кампазітар.

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Баранавіцкай школе № 21 з музычным ухілам, Рэспубліканскім музычным каледжы ў Мінску, Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, Пражскай кансерваторыі (Чэхія).

Жыве і працуе ў Чэхіі. Лаўрэат і дыпламант рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў (2000, 2001, 2005, 2006, 2008, 2012, 2014). Выступаў сольна і ў складзе розных праектаў у Беларусі, Украіне, Расіі, Літве, Польшчы, Чэхіі, Славакіі, Германіі, Венгрыі, Харватыі, Швецыі, Даніі, Аўстрыі, Кувейце і Паўднёвай Карэі.

У 2007 г. прадстаўляў Беларусь на міжнародным фестывалі Yesou Expo Fighting (г. Ёсу, Паўднёвая Карэя). Выступаў сольна з Дзяржаўным камерным аркестрам Рэспублікі Беларусь, камерным аркестрам «Gradus Ad Parnasum» Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, аркестрам народных інструментаў Беларускай акадэміі музыкі, Таліхавай камернай філармоніяй (Прага, Чэхія), філармоніяй г. Градзец-Кралавэ (Чэхія), Дзяржаўным камерным аркестрам Жыліна (Славакія), сімфанічным аркестрам Пражскай кансерваторыі.

Акрамя шырокага рэпертуару баяннай музыкі (класіка, джаз, аргенцінскае танга, французскія шансоны, уласныя творы), Аляксандр — аўтар і выканаўца ўласных песень. У 2014 г. стаў уладальнікам Гран-пры фестывалю «Бардаўская восень».

Адзін з заснавальнікаў калектыву The Unlimited Trio, з якім у 2010 г. выдаў дыск на французскім лэйбле Great Wind Records.
Удзельнік гурта BosaeSonca, з якім выпусціў шэраг сінглаў, два EP і два паўнафарматныя дыскі, апошні з якіх, «Адпусці», атрымаў прэмію «Лепшы беларускамоўны альбом года 2013» ад Experty.by і «Дэбют года» 2013 ад RockProfi.

Удзельнік беларускага праекту Fratrez (альбом «Ora», 2013)

Удзельнік беларуска-шведскага ансамблю свабоднай імправізацыі Morph, з якім гастралюе па Беларусі і Швецыі.

Супрацоўнічае з чэшскімі музыкамі і праектамі. Супольна са спявачкай Радкай Фішаравай[cs] выступаў з 4-ма сімфанічнымі аркестрамі ў Чэхіі і Славакіі. З Радкай Фішаравай, а таксама з (Івай Марашавай[cs]) рэгулярна выступае ў клубах і на фестывалях Чэхіі. Як сесійны музыкант, запісаў 2 дыскі з чэшскімі праектамі Jelen і GaRe.

Удзельнік міжнароднага праекту Shum Davar (Шум да вар) — музыкі з Чэхіі, Славакіі, Беларусі іграюць клезмер, усходнеславянскую, цыганскую і балканскую музыку.

Аўтар музыкі да серыі дакументальных фільмаў «Зямля геніяў» і «Першая сусветная вайна» (вытворчасць кінакампаніі New Wave Production).

Апошні цыкл з'явіўся ў эфіры каналу АНТ з 1-га лютага 2015 г.

Аўтар музыкі да чэшскага спектакля «Чэшскае пекла», у якім іграе і спявае, а таксама выконвае акцёрскую ролю.

Аўтар музыкі да лялечнага анімацыянага фільму "Паветраны змей" (Славакія, Чэхія, Польшча, 2019)

Аранжыроўшчык, выкладчык музыкі ў Празе (Чэхія).

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Аляксандра Ясінскага

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | SoundCloud · Spotify · Tidal |
| Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0004 8291 8244 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бахар.
**Іосіф Васільевіч Бахар** (26 студзеня 1903 — пасля 20.10.1937) — беларускі кінарэжысёр.

Біяграфія
---------

Працаваў кінарэжысёрам на студыі «Белдзяржкіно» ў Мінску. Рэжысёр і сцэнарыст (разам з Юрыем Тарычам) мастацкага фільма "Да заўтра" (1929). Разам з Леанідам Малчанавым у 1934 годзе зняў фільм «Палескія рабінзоны» — экранізацыю аднайменнай аповесці Я. Маўра пра юных натуралістаў. Фільм захаваўся не цалкам, у ім адсутнічаюць заключныя 5-ая і 6-ая часткі.

Арыштаваны 4 жніўня 1937. Асуджаны 20.10.1937.

Зноскі
------

1. 1 2  БАХАР Іосіф Васілевіч
2. ↑  Полесские робинзоны  (руск.)
3. ↑  Ад «Белдзяржкіно» да «Беларусьфільма»

Літаратура
----------

* *Игорь Авдеев*, *Лариса Зайцева* Все белорусские фильмы : каталог-справочник. Игровое кино (1926—1970). — Минск: Беларуская навука, 2001. — Т. 1. — 240 с. — ISBN 985-08-0023-2
Спадарожнікавы здымак
**Кура-Араксінская нізіна** знаходзіцца ў Закаўказзі, у Азербайджане, у ніжнім цячэнні рэк Кура і Аракс. На ўсходзе абмываецца Каспійскім морам.

Даўжыня 250 км, шырыня 150 км. Вышыня каля 200 м, у сярэдняй і ўсходняй частках ніжэй узроўня акіяна. Алювіяльна-акумулятыўная раўніна. У аснове — Ніжнекурынскі сінклінорый. Радовішчы нафты. Рэльеф ускладнены конусамі вынасу рэк, грывамі, паніжэннямі («чалы»), узгоркамі з гразевымі вулканамі.

Клімат сухі субтрапічны. Сярэдняя тэмпература студзеня 1,3-3,6 °C, ліпеня 25-28 °C. Гадавая колькасць ападкаў 200—400 мм.

Глебы шэразёмныя і бурыя, шмат саланчакоў і саланцоў. Палыновыя і салянкавыя паўпустыні, выкарыстоўваюцца як зімовыя пашы. На арашальных землях вінаграднікі, сады, вырошчваюць бавоўнік.

Асобныя часткі Кура-Араксінскай нізіны: Карабахская, Муганская, Шырванская, Мільская раўніны.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9.
**CIF** (англ.: Common Intermediate Format), таксама вядомы як **FCIF** (англ.: Full Common Intermediate Format) — гэта фармат, ужываны для стандартызацыі вертыкальнага і гарызантальнага разрознення ў пікселях у YCbCr-паслядоўнасцях у відєасігнале. Пераважна выкарыстощваецца ў сістэмах відэаканферэнцсувязі і ў мабільным тэлебачанні (DVB-H), упершыню быў прапанаваны як стандарт для H.261.

CIF быў спраектаваны для простага канвертавання паміж стандартамі PAL і NTSC, з заяўленым разрозненнем 352 x 288.

| Фармат | Шырыня | Колькасць радкоў (Вышыня) | Частата змены кадраў |
| --- | --- | --- | --- |
| NTSC | **352** | 240 | 30 Гц |
| CIF | **288** |
| PAL | 25 Гц |

Разнавіднасці фармата
---------------------

Параўнанне розных разрозненняў фармату CIF
Табліца ілюструе тыпы гэтага фармату.

| Назва фармату | Разрозненне | Колькасць мегапікселяў |
| --- | --- | --- |
| SQCIF | 128 × 96 | 0.01 Мп |
| QCIF | 176 × 144 | 0.03 Мп |
| CIF (MPEG1, VideoCD) | 352 × 288 (11:9) | 0.1 Мп |
| 2CIF (Half D1) | 704 × 288 | 0.2 Мп |
| 4CIF (D1) | 704 × 576 | 0.4 Мп |
| 16CIF | 1408 × 1152 | 1.6 Мп |

Гл. таксама
-----------

* Source Input Format (SIF)
* H.261
* H.263
* H.264
* DVB
* DVD
* HDTV
* VCD

Спасылкі
--------

* ITU-T стандарт H.261

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 195035361 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Забелін.
**Іосіф Вікенцьевіч Забелін** (1 красавіка 1834, Віцебская губерня — 7 снежня 1875) — расійскі фармаколаг, прафесар Санкт-Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі.

Біяграфія
---------

Па завяршэнні навучання ў Віцебскай духоўнай семінарыі (у 1854), паступіў у Імператарскую медыка-хірургічную акадэмію  (руск.) (бел. дзе у 1859 скончыў курс з залатым медалём і быў пакінуты пры акадэміі для далейшага ўдасканалення. У 1861 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, званне прыват-дацэнта фармакалогіі і камандзіраваны за мяжу на 2 гады.

Тут ён працаваў ва ўсіх вядомых тады біёлага-хімічных лабараторыях. Па вяртанні Забелін стаў чытаць лекцыі па фармакалогіі; з 1868 — ардынарным прафесарам. Паставіўшы вывучэнне фармакалогіі на дакладную фізіёлага-эксперыментальную глебу, Забелін сваімі лекцыямі ажывіў амаль забытую кафедру фармакалогіі і прыцягнуў у сваю аўдыторыю небывалы да таго часу лік слухачоў.

Прадметам яго лекцый служылі толькі медыкаменты, дзеянне якіх было дакладна вывучана эксперыментальным шляхам. Дзякуючы Забеліну пры Акадэміі была ўладкавана фармакалагічная лабараторыя. Першае яго навуковае даследаванне было «Аб уплыве мыш’яковістых злучэнняў на арганізм чалавека». Наступная праца, яго дысертацыя, «Пра ўплыў лімоннакіслага кафеіну», выклікала вялікую палеміку з прафесарам Э. Э. Эйхвальдам  (руск.) (бел.. Наступнае даследаванне было «Аб уплыве паваранай солі на засваенне арганізмам вапны, аднаўленне касцяной тканкі і засваенне жалеза». У 1870 Забелін сумесна з прафесарамі Я. І. Багданоўскім, М. М. Рудневым  (руск.) (бел. і Заварыкіным стаў выдаваць «Часопіс нармальнай паталогіі і гісталогіі».

Зноскі
------

1. ↑  пазначаецца таксама 1833 год

Літаратура
----------

* Забелин, Иосиф Викентьевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Забелин, Иосиф Викентьевич // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М. 1896—1918.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Рускі біяграфічны |
**Аляксандр Сазанкоў** (нар. 18 сакавіка 1984, Магілёў) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Касцюковічы».

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец магілёўскага «Дняпра», з цягам часу стаў асноўным нападнікам каманды. У 2010 годзе гуляў за мінскае «Дынама» (дзе таксама быў асноўным нападнікам).

У верасні 2010 года перайшоў у гданьскую «Лехію». Не здолеў зайграць у чэмпіянаце Польшчы з-за траўмы і канфлікту з кіраўніцтвам клуба. У выніку ў верасні 2012 года разарваў кантракт з «Лехіяй».

Тады ж вярнуўся ў магілёўскі «Дняпро», але з-за судовых працэсаў з «Лехіяй» здолеў зайграць за «Дняпро» толькі ў сезоне 2013. Замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага нападніка (хоць нярэдка яго замяняў Дзмітрый Коўб), але за ўвесь сезон здолеў забіць толькі адзін гол.

Сезон 2014 пачаў выдатна — дубль Сазанкова ў браму «Гомеля» дазволіў магілёўскаму клубу выйсці ў паўфінал Кубка Беларусі. Але ў тым жа матчы ён атрымаў траўму, з-за якой прапусціў большую частку сезона. Вярнуўся на поле ў жніўні 2014 года і замацаваўся на пазіцыі цэнтральнага нападніка, але не здолеў выратаваць «Дняпро» ад вылету ў Першую лігу. У лютым 2015 года падоўжыў кантракт з «Дняпром». У сезоне 2015 быў асноўным нападнікам клуба ў Першай лізе, але значную колькасць матчаў прапусціў з-за траўмы.

У лютым 2016 года зноў падоўжыў пагадненне з магіляўчанамі. У сезоне 2016 дапамог «Дняпру» выйсці ў Вышэйшую лігу. Пачатак сезона 2017 прапусціў з-за траўмы, вярнуўся на поле толькі ў чэрвені. У ліпені 2017 года пакінуў магілёўскі клуб.

У жніўні 2017 года далучыўся да «Оршы», за якую выступаў да канца сезона 2017. У 2018—2019 гадах гуляў у складзе клуба Другой лігі «Горкі». У жніўні 2019 года зноў стаў іграком «Оршы», дзе гуляў да канца года, зрэдку выходзячы на замену ў канцы матча.

У пачатку 2021 года зноў быў заяўлены за «Горкі», аднак на полі не з’яўляўся. З пачатку 2023 года стаў выступаць за «Касцюковічы».

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

Дасягненні
----------

* Беларусь 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2009

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  90minut.pl — 2003. Праверана 23 верасня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818677'></a>
3. ↑  "Днепр" заключил контракты с Тупчием, Копанцовым, Образовым и Сазанковым
4. ↑  "Днепр" продлил контракты с Сазанковым и Копанцовым
5. ↑  "Днепр" расстался с Юрченко и Сазанковым
6. ↑  Сазанков продолжит карьеру в "Орше"

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | 90minut · by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Групава́я ско́расць** хваль — скорасць руху групы або цуга хваль, якія ўтвараюць у кожны момант часу лакалізаваны ў прасторы хвалевы пакет.

Прыбліжана характарызуе распаўсюджанне негарманічных хваль. Пры адсутнасці паглынання групавая скорасць роўная скорасці пераносу энергіі хвалі (скорасці перадачы сігналу).

Групавая скорасць *u* звязана з фазавай скорасцю *v* формулай Рэлея:

{\displaystyle u=v-{\frac {dv}{d\lambda }},}
дзе λ — даўжыня хвалі.

Калі дысперсія хваль адсутнічае, г.зн.

{\displaystyle {\frac {dv}{d\lambda }}=0,}
групавая скорасць раўняецца фазавай.

Групавую скорасць выкарыстоўваюць пры вымярэнні далёкасці ў гідра- і радыёлакацыі, пры зандзіраванні атмасферы, у сістэмах кіравання касмічнымі аб'ектамі і інш.

Літаратура
----------

* Групавая скорасць // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. С. 466.

Спасылкі
--------

* *Групповая скорость* — артыкул з Фізічнай энцыклапедыі
**Грэж**, **грэжа**, **шоўк-сырэц** — кароткія неапрацаваныя шаўковыя валокны, а таксама шаўковая тканіна  (шведск.) (бел. вытканая з такіх валокнаў.

Грэж з’яўляецца сыравінай у шаўкаткацкай вытворчасці. Доўгая (да 500—900 метраў) пасма валокнаў, якая атрымліваецца шляхам размотвання разам некалькіх (звычайна пяці) коканаў шаўкапрада.

Грэж мае характэрны пах.

Цікавыя факты
-------------

Для Слуцкай мануфактуры шоўк-сырэц (грэж) закуплялі ў асноўным у Гданьску.

Зноскі
------

1. 1 2  Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
**Аляксандр Яўхімавіч Рабухін** (руск.: Рабухин Александр Ефимович; 1899, Віцебск — 1979, Масква) — савецкі вучоны ў галіне фтызіятрыі. Доктар медыцынскіх навук (1938), прафесар (1939). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1960).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1922 г. медыцынскі факультэт Харкаўскага ўніверсітэта, затым працаваў у яго тэрапеўтычнай клініцы, з 1925 г. на кафедры туберкулёзу 2-га Харкаўскага медыцынскага інстытута; з 1939 загадчык кафедры. Адначасова (1934—1940) узначальваў тэрапеўтычны і сацыяльна-гігіенічны аддзелы Харкаўскага інстытута туберкулёзу. З 1940 па 1952 г. намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута туберкулёзу АМН СССР, адначасова (1940—1979) загадчык кафедры туберкулёзу Цэнтральнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.   
Апублікаваў 280 навуковых прац.

З'яўляўся намеснікам старшыні Усесаюзнага таварыства фтызіятраў, членам камісій па лячэнні пры Міжнародным саюзе па барацьбе з сухотамі, членам рэдкалегіі часопісаў «Клінічная медыцына» і «Праблемы сухотаў», рэдактарам рэдактарскага аддзела «Фтызіятрыі» 3-га выдання Вялікай медыцынскай энцыклапедыі.

Навуковыя працы
---------------

* «Эпидемиология и патогенез легочного туберкулеза», М. 1948;
* «Лечение больного туберкулезом», М. 1960;
* «Химиотерапия больных туберкулезом», М. 1970;
* «Вопросы химиотерапии туберкулеза», М. 1972;
* «Саркоидоз», М. 1975;
* «Туберкулез органов дыхания у взрослых», М. 1976.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Большая Медицинская Энциклопедия (БМЭ), под редакцией Петровского Б. В. 3-е издание.  (руск.)
**Халцэдон** — напаўпразрысты мінерал, схаванакрышталічная тонкакудзелістая разнавіднасць кварца. Паўпразрысты або прасвечвае ў баках, колер самы розны, часцей ад белага да мядова-жоўтага. Утварае сфераліты, сфералітовыя скарынкі, псеўдасталактыты або суцэльныя масіўныя ўтварэнні. Цвёрдасць 6,5-7. Мае шмат разнавіднасцей, афарбаваных у розныя колеры: чырвоны (сердалік або карнеол), чырванавата-карычневы (сардэр), зялёны (хрызапраз), блакітнаваты (сапфірын), непразрысты цёмна-зялёны з ярка-чырвонымі плямамі ці палосамі (геліятроп) і іншыя. Выкарыстоўваецца ў ювелірных вырабах і як дэкаратыўны камень.

Радовішчы
---------

Найбольш вядомыя радовішчы ў Бразіліі, Індыі, на Мадагаскары, ва Уругваі, Шатландыі (Грэй-Кілін, Паўднёвы Пертшыр), эфузіўныя масівы Закаўказзя, ва Украіне, у Расіі (Прымор'е).
Найстарэйшы цэнтр здабычы і апрацоўкі халцэдонаў знаходзіцца ў Германіі, вялікія радовішчы размешчаны ва Усходняй Сібіры ў Расіі, у Крыму, Шры-Ланцы, Аўстраліі, ЗША, Італіі, Польшчы і Чэхіі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Халцэдон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4147552-5 · Microsoft: 2778644228 · NKC: ph618946 |
**Маке́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Макееўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Давыдаўскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзмітрыеў.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Андрэй Дзмітрыеў.
**Андрэй Сяргеевіч Дзмітрыеў** (29 чэрвеня 1925, г. Ленінград, Расія — 13 красавіка 1989, Мінск) — беларускі фізіёлаг. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1974; чл.-кар. з 1972), доктар біялагічных навук (1970), прафесар (1971). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры (1954).

З 1957 года вучоны сакратар Інстытута фізіялогіі АН БССР, з 1960 года намеснік дырэктара па навуковай рабоце гэтага інстытута і адначасова з 1970 года загадчык лабараторыі. З 1973 года галоўны вучоны сакратар Прэзідыума АН БССР, у 1978—1987 гадах віцэ-прэзідэнт АН БССР, з 1987 года член Прэзідыума АН БССР.

У 1980—1985 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1976, 1985), «Знак Пашаны» (1967), Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя працы прысвечаны пытанням гравітацыйнай біялогіі — ролі лабірынтных і экстралабірынтных афферэнтных сістэм і іх узаемадзеяння ў механізме ўплыву гіпергравітацыі на псіхічныя, анімальныя і вегетатыўныя функцыі. Адкрыў ланцуговы кальцавы механізм рухальнай нейрагуморальнай рэакцыі кішачніка, у якім прамежкавым звяном з’яўляюцца рэфлекторныя і гумаральныя зрухі, якія ўзнікаюць у органах і тканінах пры гравітацыйных уздзеяннях.

Апублікаваў больш за 120 навуковых прац, у тым ліку манаграфію.

### Бібліяграфія

* Лабиринтные и экстралабиринтные механизмы некоторых соматических и вегетативных реакций на ускорение. Мн.: Наука и техника, 1969.
* Особенности реакций нейронов вестибулярных ядер на афферентные сигналы лабиринтной и экстралабиринтной природы (совм. с Т. Ф. Михнюком, В. Г. Степанюгой) // Доклады АН БССР. 1976. Т.20, № 9.

Зноскі
------

1. ↑  ДЗМІТРЫЕЎ Андрэй Сяргеевіч

Спасылкі
--------

* Андрэй Сяргеевіч Дзмітрыеў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)
**Валмя́нскі** — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Заснаваны ў 2001 годзе для аховы і захавання лясных экасістэм з рэдкімі і знікаючымі відамі раслін і жывёл. Плошча заказніка складае 614,5 га. Заходняя мяжа заказніка праходзіць па рацэ Волма.

Рэльеф хвалісты, на асобных участках плоскі і ўзгорысты, часткова — з камамі вышынёй 5—10 м. Глебы дзярнова-палева-падзолістыя. Пад лясамі (пераважна хваёвымі і яловымі) 94 % тэрыторыі. У флоры 450 відаў вышэйшых сасудзістых раслін, у Чырвонай кнізе; гарлянка пірамідальная, варанец звычайны, пярэсна еўрапейская, шпажнік чарапіцавы, лілея кучаравая і інш. У фаўне 11 відаў рыб, 7 — амфібій, 7 — рэптылій, 83 — птушак, 18 — млекакормячых. У Чырвонай кнізе: ручаёвая стронга, каршачок, сычы касманогі і вераб'іны, аляпка і інш. На тэрыторыі заказніка аднаўленчы ўчастак паляўнічых відаў: дзіка, казулі, ліса, бабра, зайцоў і інш.

Літаратура
----------

* Валмянскі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сямашка.
**Андрэй Сямашка** (да 1741 — 1777) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Сямашкаў.

Будаўнічы менскі (1754), суддзя Менскага каптуровага суда (1764), стражнік (1765), скарбнік (1766), чашнік менскі (1770), дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ у 1772—1773 гг. падчашы (1772), гараднічы менскі (1772), люстратар каралеўскіх маёнткаў Менскага павета (1775; 1777).

Уладальнік фальваркаў Стайкі Менскага павета, Кастыкі Ашмянскага павета і Захваль Новагародскага павета.

Сям’я
-----

Меў дачку Ганну (каля 1770 — 31 мая 1820), якая ў першым шлюбе была з Гараінам, у другім — са Станіславам Ксаверыем Прушынскім (каля 1768—1813), падкаморым менскім.

Літаратура
----------

* ПРОШИНСКИЙ (ПРУШИНСКИЙ) Евстафий Станиславович // Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793-1917) : биографический справочник / сост. Ю.Н. Снапковский; редкол.: В.И. Адамушко [и др.]. — Минск: Беларусь, 2016. — 398 с. — ISBN 978-985-01-1200-2.


| ?Андрэй Сямашка — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Андрэй Сямашка |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

 |
**Выратавальная экспедыцыя савецкіх ваенных маракоў у Бангладэш 1972—1974** — праведзеныя спецыялістамі ВМФ СССР мерапрыемствы па размініраванні і рэканструкцыі галоўнага марскога порта Бангладэш — Чытагонг (цяпер — Чатагам) пасля інда-пакістанскай вайны 1971.

У выніку вайны прычалы і акваторыя найважнейшага для Народнай Рэспублікі Бангладэш порта Чытагонг аказаліся замінаваны, а фарватары і месцы ля прычалаў перакрыты затопленымі суднамі. Дастаўка харчу аказалася заблакаванай, над краінай, якая атрымала незалежнасць, навісла пагроза голада.

Прэзідэнт Народнай Рэспублікі Бангладэш шэйх Муджыбур Рахман звярнуўся да кіраўніцтва СССР з просьбай дапамагчы вызваліць порты яго краіны ад затопленых караблёў і пратраліць мінныя палі. Камандаванне Ціхаакіянскага флота атрымала дырэктыву рыхтаваць экспедыцыю для размінавання Бенгальскага заліва і пад'ёму затанулых суднаў. У Чытагонг была скіравана група экспертаў, у склад якой увайшлі мінёры ВМФ, супрацоўнікі 40-га Дзяржаўнага інстытута аварыйна-ратавальнай і глыбакаводнай вадалазнай справы, а таксама прадстаўнікі грамадзянскай арганізацыі «Саўсуднападыманне» Міністэрствы марскога флота СССР. Работы пачаліся 2 красавіка 1972 і 24 чэрвеня 1974 былі завершаны.

Работы праводзіліся ў вельмі неспрыяльных кліматычных умовах, ва ўмовах інтэнсіўнага руху суднаў, мутнай вады, малых глыбінь, адсутнасці карт і дакументаў на мінныя палі і тыпы выкарыстаных мін; дно акваторыі было засмечана затанулымі суднамі розных памераў. Патанулыя судны глыбока пагрузіліся ў глей. Міжнародныя эксперты прагназавалі зварот порта да нармальнай дзейнасці толькі праз 2-3 гады
.

Зноскі
------

1. ↑  Участие ВМФ СССР в тралении и судоподъеме в Бангладеш
2. ↑  Участие ВМФ СССР в тралении и судоподъеме в Бангладеш
3. ↑  Миссия в тропиках Архівавана 8 сакавіка 2016.

| СССР у войнах другой паловы XX стагоддзя |
| --- |
| 
* Кітай 1946—1950
* Карэя 1950—1953
* Венгрыя 1956
* Суэцкі крызіс 1956
* Лаос 1960—1970
* Куба 1962
* Алжыр 1962—1964
* Егіпет 1962—1975
* Емен 1962—1969
* В’етнам 1961—1974
* Сірыя 1967—1973
* Мазамбік 1967—1979
* Чэхаславакія 1968
* Даманскі 1969
* Жаланашколь 1969
* Камбоджа 1970
* Бангладэш 1972—1974
* Ангола 1975—1979
* Эфіопія 1977—1979
* Афганістан 1978—1989
* Сірыя і Ліван 1982
* Азербайджан і Арменія 1987—1994

 |
**Спіс манархаў Неапалітанскага каралеўства**

Анжуйская дынастыя — старэйшая лінія
------------------------------------

1266—1285 Карл I Анжуйскі (1226—1285)

1285—1309 Карл II (1254—1309)

1309—1343 Роберт Мудры(1277—1343)

1343—1382 Джавана I (1326—1382)

Анжуйская дынастыя — лінія Дураца
---------------------------------

1382—1386 Карл III Малы (1345—1386)

1386—1414 Уладзіслаў(1376—1414)

1414—1435 Джавана II (1414—1435)

### Анжуйская лінія Валуа

*(тытулярныя каралі Неапаля, якія захапілі тэрыторыю каралеўства)*

1382—1384 Людовік I Анжуйскі (1339—1384)

1384—1417 Людовік II Анжуйскі (1377—1417)

1417—1434 Людовік III Анжуйскі (1403—1434)

1434—1480 Рэнэ Добры (1409—1480)

1480—1481 Карл (IV) Мэнскі (1436—1481)

Арагонская дынастыя (Трастамара)
--------------------------------

1435—1458 Альфонс I (1394—1458) (Альфонс V Арагонскі)

1458—1494 Фердынанд I (1423—1494)

1494—1495 Альфонс II (1448—1495)

1495—1496 Фердынанд II(1469—1496)

1496—1501 Федэрыга (1452—1504)

1501—1503 *раздзел Неапалітанскага каралеўства паміж Францыяй і Іспаніяй*

1503—1516 Фердынанд III (1452—1516) (Фердынанд II Арагонскі)

Габсбургі
---------

1516—1554 Карл IV (1500—1558) (імператар Карл V Габсбург)

1554—1598 Філіп I (1527—1598) (Філіп II Іспанскі)

1598—1621 Філіп II (1578—1621) (Філіп III Іспанскі)

1621—1665 Філіп III (1605—1665) (Філіп IV Іспанскі)

1665—1700 Карл V (1661—1700) (Карл II Іспанскі)

1713—1734 Карл VI (1685—1740) (император Карл VI Габсбург)

Бурбоны
-------

1734—1759 Карл VII (1716—1788) (затым з 1759 г. Карл III Іспанскі)

1759—1799 Фердынанд IV (1751—1825)

1799 *Партэнапейская рэспубліка*

1799—1806 Фердынанд IV (1751—1825)

1806—1808 *Жазеф Банапарт* (1768—1844)

1808—1815 *Іахім Мюрат* (1771—1815)

1815—1816 Фердынанд IV (1751—1825)

*з 1816 у складзе Каралеўства Абедзвюх Сіцылій*
**Макаўчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Койданаўскага раёна БССР. Цэнтр — вёска Макаўчыцы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Койданаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Койданаўскім раёне БССР. З 15 сакавіка 1932 года ў складзе Койданаўскага нацыянальнага польскага раёна. 23 сакавіка 1932 года скасаваны.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Counter-Strike**, таксама вядомая як **Half-Life: Counter-Strike** — многакарыстальніцкая камп’ютарная гульня ў жанры шутара ад першай асобы, распрацаваная і выпушчаная для «Microsoft Windows» амерыканскай кампаніяй «Valve». Першапачаткова Counter-Strike уяўляла сабой карыстацкую мадыфікацыю да гульні Half-Life, распрацаваную энтузіястамі Мінэмам Ле і Джэсам Кліфам у 1999 годзе; у далейшым «Valve» наняла абодвух распрацоўшчыкаў на працу і набыла ў іх права інтэлектуальнай уласнасці на гульню, у 2000 годзе выпусціўшы дапрацаваную версію Counter-Strike ужо як самастойную гульню. Гульня была ў розныя гады партавана на шэраг платформаў, у тым ліку macOS, Linux і Xbox.

Гульнявы ​​працэс Counter-Strike праходзіць у фармаце разбітага на некалькі раўндаў матчу паміж двума камандамі гульцоў, адна з якіх мае ролю «*тэрарыстаў*», а іншая — контртэрарыстычнага спецназа; перад пачаткам кожнага матчу гульцы выбіраюць «*карту*», ​​на якой будзе адбывацца бітва. Каманда можа дамагчыся перамогі ў раўндзе, проста перабіўшы ўсіх праціўнікаў альбо выканаўшы пэўныя заданні, якія могуць адрознівацца для розных карт. У пачатку кожнага раўнда гульцы могуць купіць зброю і дапаможны рыштунак за гульнявую валюту; па выніках кожнага раўнда гульцы атрымліваюць пэўную суму віртуальных грошай, якія могуць выкарыстоўваць для набыцця больш магутнай і эфектыўнай зброі ў наступным раўндзе.

Counter-Strike атрымала надзвычай высокія водгукі крытыкаў і набыла велізарную папулярнасць сярод гульцоў, у тым ліку як адна з найбольш папулярных кіберспартыўных дысцыплін у 2000-х гадах. У далейшым быў выпушчаны шэраг гульняў-працягаў і нашчадкаў — серыя Counter-Strike; у прэсе і сярод гульцоў для больш дакладнага ўказання на першую гульню ў серыі таксама выкарыстоўваецца назва **Counter-Strike 1.6**, дзе «*1.6*» — апошняе буйное абнаўленне, якое гульня атрымала ў 2003 годзе.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Steam — 2003. Праверана 29 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q337535'></a>

Спасылкі
--------

* store.steampowered.com/… (англ.) — афіцыйны сайт
* Valve  (англ.) — Афіцыйны сайт Valve Corporation.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Metacritic · IGN · GameFAQs · GameFAQs · GameSpot · Giant Bomb · MobyGames · Redump · Redump |

| ⛭Гульні Valve |
| --- |
| Half-Life | 
* Half-Life
	+ Opposing Force
	+ Blue Shift
	+ Decay
	+ Source
* Half-Life 2
	+ Episode One
	+ Episode Two
	+ Deathmatch
	+ Lost Coast

 |  |
| Portal | 
* Portal
* Portal 2

 |
| Counter-Strike | 
* Counter-Strike
* Condition Zero
* Source
* Global Offensive
* Counter-Strike 2

 |
| Day of Defeat | 
* Day of Defeat
* Source

 |
| Team Fortress | 
* Team Fortress Classic
* Team Fortress 2

 |
| Left 4 Dead | 
* Left 4 Dead
* Left 4 Dead 2

 |
| Іншыя | 
* Deathmatch Classic
* Alien Swarm
* Dota 2

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Браілоўскі.
**Уладзімір Веньямінавіч Браілоўскі** (нар. 4 студзеня 1947, Масква) — беларускі кампазітар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1971 годзе Маскоўскую кансерваторыю. З 1980 года ў Беларусі. 3 1984 года загадчык музычны часткі Магілёўскага абласнога драматычнага тэатра, з 1990 года дырэктар і мастацкі кіраўнік Магілёўскай абласной філармоніі; арганізатар (1995) Міжнароднага фестывалю «Залаты шлягер».

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1980 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.

Творчасць
---------

Працуе ў розных жанрах. Сярод твораў: кантата (1983), вакальна-сімфанічныя паэма «Дваццаць восем» (1983); сімфонія (1984), сімфаньета, 3 сімфанічнай уверцюры, фантазія для кларнета з сімфанічнага аркестра; сюіта для скрыпкі і фартэпіяна; канцэрт для валторны з аркестрам; 12 прэлюдый для фартэпіяна (1984); накцюрны, вакальныя цыклы, інструментальныя п’есы; папуры і фантазіі; апрацоўкі народных песень; песні; музыка да драматычных спектакляў і кінафільмаў.

Літаратура
----------

* Браілоўскі Уладзімір Веньямінавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
**Куасі Куаджа** (нар. 22 чэрвеня 1995, Абіджан) — івуарыйскі футбаліст, абаронца.

Клубная кар’ера
---------------

Пачынаў кар’еру ў Кот-д’Івуары, а ўлетку 2014 года перайшоў у малдаўскі клуб «Саксан». У першай палове 2015 года гуляў у арэндзе ў румынскай «Астры», улетку вярнуўся ў «Саксан», за які паспеў згуляць у Лізе Еўропы. У ліпені 2015 года разам з таварышамі па «Саксану» Якубам Бамбам і Сенінам Себаі падпісаў кантракт з беларускім клубам «Слуцк». У складзе «Слуцка» замацаваўся ў стартавым складзе, па заканчэнні сезону 2015 пакінуў каманду.

У лютым 2016 года стаў іграком казахстанскага клуба «Актабэ», дзе таксама трывала гуляў у аснове. У сакавіку 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Гомель», аднак у выніку зноў стаў іграком «Слуцка». Пачатак сезону прапусціў з-за траўмы, а ў маі стаў асноўным правым абаронцам каманды. У чэрвені 2017 года пакінуў «Слуцк» і накіраваўся на прагляд у расійскі клуб «Тамбоў», з якім у ліпені падпісаў кантракт. Аднак, ужо ў жніўні 2017 года пакінуў «Тамбоў», так і не згуляўшы за каманду ніводнага матчу.

У ліпені 2018 года папоўніў склад паўднёваафрыканскага клуба «Кейптаўн Сіці». У лютым 2020 года зноў далучыўся да «Актабэ», якому дапамог вярнуцца ў казахстанскую Прэм’ер-лігу. У лютым 2021 года пакінуў клуб.

Дасягненні
----------

* Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка Уладальнік Кубка Васьмі: 2018
* Казахстан Пераможца Першай лігі Казахстана: 2020

Зноскі
------

1. ↑  Kouassi Kouadja // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Kouassi Kouadja // FBref.com<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56239490'></a>
3. ↑  "Слуцк" подписал трех ивуарийцев
4. ↑  Ивуариец Куаджо Куасси и ганец Ивенс Адомако прибыли на просмотр в "Гомель"
5. ↑  Куаджа Куасси вновь стал игроком "Слуцка"
6. ↑  "Слуцк" объявил, что Куасси Куаджа покинул клуб

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AS.com · by.tribuna.com · FBref.com · FlashScore.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Compact Disco** — венгерскі рок-гурт, прадстаўнікі Венгрыі на конкурсе песні Еўрабачанне 2012. 

Гурт быў створаны ў 2008 годзе. За кароткі перыяд часу музыкі выпусцілі 2 поўнафарматных альбома, а таксама паспелі атрымаць шэраг узнагарод у галіне электроннай музыкі.

11 лютага 2012 былі выбраны, каб прадставіць сваю краіну на конкурсе песні Еўрабачанне. Конкурсная кампазіцыя **«Sound of our hearts»** будзе выканана ў першым паўфінале.

Дыскаграфія
-----------

### Альбомы

* Steroid (2009)
* II (2011)

### Сінглы

* I’m in Love (2010)
* Without You (2010)
* Fly or Dive (2011)
* Sound of Our Hearts (2012)

Зноскі
------

1. 1 2  Eurovision Song Contest - Baku 2012 | News - Compact Disco will represent Hungary in Eurovision 2012

* Афіцыйны сайт


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Каці Вульф** | **Венгрыя на конкурсе песні Еўрабачанне**2012 | Пераемнік**ByeAlex** |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нянавісць (значэнні).

**«Нянавісць»** ― беларускі мастацкі фільм паводле цыкла раманаў Юліуша Кадэн-Бандроўскага[ru] «Чорныя крылы».

Сюжэт
-----

Канец 1920-х гадоў. Польскі сейм абмяркоўвае законапраект ваеннага міністэрства аб павелічэнні вытворчасці ўзбраенняў і здабычы нафты для патрэб арміі. Адбываюцца жорсткія сутыкненні паміж правымі сіламі і камуністычнай фракцыяй, якая выступае супраць вайны з СССР. Лідар сацыял-дэмакратаў Сташэўскі просіць перадаць праект, які цяжарам ляжа на бюджэт, для дапрацоўкі ў камісію. У гэты час на нафтапромысле ў Багуславе ўспыхвае забастоўка, выкліканая катаржнымі ўмовамі працы, жабрацкай зарплатай і антысавецкім курсам урада. Страйк выкарыстоўваюць у сваіх інтарэсах румынскія нафтавыя каралі — канкурэнты палякаў на сусветным рынку. Праз свайго агента Дзюваля яны падкупляюць Сташэўскага. Спрабуючы штучна зацягнуць страйк, той дасылае працоўным тэлеграму са словамі падтрымкі. Акцыі нафтапромыслаў падаюць, і Сташэўскі скупляе іх. Нафтапромыслы пераходзяць у вядзенне ваеннага міністэрства, і Сташэўскі дзейнічае ўжо ў яго інтарэсах. Ён прыязджае ў Багуслаў з рашэннем сейма аб неадкладным спыненні забастоўкі. Узамен працоўным абяцана мізэрнае падвышэнне заробку. Узброеныя забастоўшчыкі (сярод якіх і інжынер Тадэвуш, сын Сташэўскага, які даглядае дачку рабочага Вільчыка Стэфу) атачаюць найважнейшыя аб’екты промыслу калючым дротам і прапускаюць праз яе ток. Дырэктар Бямбніцкі выклікае войскі. Стэфу пасылаюць па дапамогу. Войскі выкарыстоўваюць газы. У вырашальны момант нападу Тадэвуш адключае ток, пазбаўляючы страйкоўцаў абароны. Ізноў галасуецца законапраект ваеннага міністэрства. На месцах сацыял-дэмакратычнай «*апазіцыі*» пуста. Прыходзіць паведамленне, што ў адказ на «*аднаўленне парадку*» ў Багуславе, дзе былі вялікія ахвяры, забаставалі працоўныя заводаў вайсковай амуніцыі і гарнякі-вугольнікі, арганізаваныя дэманстрацыі пратэсту. Натхнёныя дэпутаты-камуністы разгортваюць антыфашысцкі лозунг.

У ролях
-------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Ада Войцік[ru] | Стэфа  Стэфа  |
| В. Яраслаўцаў | яе бацька  |
| Л. Данілаў | яе брат  |
| Уладзімір Шахоўскі[ru] | Ян  Ян  |
| О. Мерлаці | Сташэўскі  Сташэўскі  |
| А. Салтыкова | жонка дырэктара  |
| Мікалай Празароўскі[ru] | Тадэвуш  Тадэвуш  |
| Бенедыкт Норд | Дзюваль  Дзюваль  |
| А. Дзедзінцаў | Бембніцкі  Бембніцкі  |
| Я. Кузняцова | жанчына з дзіцем  |
| Мікалай Вітаўтаў | генерал  |

Рэліз
-----

* Прэм’ера: 4 верасня 1930 года.
* Ішоў таксама пад назвай «Чорная кроў»

Тэхнічныя даныя
---------------

* Чорна-белы, нямы
* 8 частак.

Спасылкі
--------

* Фільм на сайце Кино-театр.ру

| ⛭Фільмы Юрыя Тарыча |
| --- |
| Мастацкія | Марока • Першыя агні • Крылы халопа • Лясная быль • Булат-Батыр • Капітанская дачка • Да заўтра • Нянавісць • Вышыня 88,5 • Шлях карабля • Адзінаццатага ліпеня • Нябёсы • Беларускія навелы • Забойцы выходзяць на дарогу • Стэпавыя Віцязі  |
| Дакументальныя | Пераварот  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FilmAffinity · Internet Movie Database |
**Няпарны шаўкапрад**, **Няпарны прадзільнік** (*Lymantria dispar*) — матыль сямейства ваўнянак.

Апісанне
--------

Самка
Самец
Палавы дымарфізм моцна выяўлены (адсюль назва). Самкі большыя за самцоў. У самкі крылы (размах 5,5—9 см) і грудзі брудна-белыя; брушка тоўстае, на канцы з жоўта-бурымі валаскамі; вусікі пілаватыя, чорныя. У самца пярэднія крылы (размах 3,5—5 см) шэра-бурыя, заднія (і грудзі) бурыя, з цёмным краем; брушха тонкае, з кутасікам на канцы; вусікі перыстыя, чорна-бурыя. Крылы з плямістымі (акрамя задніх у самцоў) светлымі махрамі, пярэднія з некалькімі цёмнымі звілістымі ці перарывістымі папярочнымі лініямі.

Пашырэнне
---------

Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Амерыцы, Паўночнай Афрыцы.

Размнажэнне
-----------

Вусень
Яйцы круглыя, светла-жоўтага колеру. У час распускання пупышак з яец пачынаюць вылуплівацца вусені, якія жывяцца лісцем, бутонамі і кветкамі. Вусені даўжынёй 45—75 мм, шэра-бурыя, з 3 падоўжнымі жоўтымі лініямі, сінімі і чырвонымі валасістымі бародаўкамі, кормяцца лісцем, кветкамі. Кукалкі чырвона- ці чорна-бурыя, з валаскамі.

Генерацыя аднагадовая. Маладыя лічынкі могуць пераносіцца ветрам на даволі вялікія адлегласці. У канцы свайго развіцця лічынка акукліваецца ў кокане паміж лісцем ці ў трэшчынах кары. У ліпені—жніўні пачынаецца вылет матылькоў. Зімуюць вусені ў абалонках яец.

Значэнне
--------

Шкоднік больш як 300 відаў раслін, пераважна лясных лісцевых і пладовых дрэў. Наносіць шкоду яблыні, грушы, сліве і іншым пладовым дрэвам. 

Меры барацьбы: саскрабанне з штамбаў дрэў кладак яец і іх знішчэнне; у перыяд адасаблення бутонаў апрацоўка біялагічнымі або хімічнымі сродкамі.

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская навуковая тэрміналогія: слоўнік лясных тэрмінаў. — Мінск: Інбелкульт, 1926. — Т. Вып. 8. — 80 с. — у крыніцы пад назвай Ocneria dispar

Літаратура
----------

* Няпарны шаўкапрад // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Новы · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 13575524g · LCCN: sh85058119 · Microsoft: 2778761576 |
**Макс Лінгнер** (ням.: Max Lingner; 17 лістапада 1888, Лейпцыг — 14 сакавіка 1959, Берлін) — нямецкі мастак і графік, удзельнік Руху Супраціву.

Біяграфія
---------

Макс Лінгнер нарадзіўся ў сям’і гравёра, навучаўся маляванню ў Мастацкай акадэміі Дрэздэна. У 1912 годзе заканчвае ў ёй вучобу, атрымаўшы за дыпломную працу Саксонскую дзяржаўную прэмію. У 1913—1914 гадах здзяйсняе паездку па Англіі, Францыі, Бельгіі і Галандыі.

З пачаткам Першай сусветнай вайны пайшоў на фронт салдатам, ваяваў усе чатыры гады. У 1918 годзе прымае ўдзел у паўстанні маракоў германскага ВМФ, член салдацкага Савета ў Кілі. З 1922 па 1927 год працуе мастаком у Вайсенфельсе, затым па рэкамендацыі Кетэ Кольвіц з’яжджае ў Парыж. Тут вывучае сучасны жывапіс, знаходзіцца пад уплывам імпрэсіянізму. У 1928—1935 гадах па прапанове Анры Барбюса працуе гравёрам у газеце «Монд». У 1934 годзе становіцца членам «Асацыяцыі рэвалюцыйных пісьменнікаў і мастакоў Францыі» (АЕАР), прымае ўдзел у выстаўках групы. У 1933, 1939 і 1947 гадах у Парыжы праходзяць персанальныя выстаўкі палотнаў Макса Лінгнера.

У 1934 годзе мастак уступае ў Французскую камуністычную партыю (ФКП), супрацоўнічае ў газеце «Юманітэ». У гады Грамадзянскай вайны ў Іспаніі (1936—1939) удзельнічае ў баях на баку рэспубліканцаў. У 1939—1940 гадах знаходзіўся ў французскім лагеры для інтэрнаваных, бяжыць з яго і з фальшывымі дакументамі на імя Марселя Ланцье знаходзіцца ў акупаванай нямецкімі войскамі Францыі на нелегальным становішчы і змагаецца з нацыстамі ў шэрагах французскага Руху Супраціўлення. У 1944 годзе вяртаецца ў Парыж і зноў працуе мастаком у «Юманітэ».

У 1949 годзе вяртаецца ў Германію, у ГДР, і працуе прафесарам па сучасным жывапісе ў Вышэйшай мастацкай школе ў берлінскім раёне Вестэрзэ.

Зноскі
------

1. 1 2  Max Lingner<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Max Lingner // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
3. 1 2  Лингнер Макс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  Лингнер Макс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
5. ↑   Праверана 8 красавіка 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Filmportal · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12621266m · GND: 118573292 · ISNI: 0000 0001 1025 0925 · LCCN: n87102157 · NKC: mzk2011669850 · NLP: A2691993X · NTA: 069874638 · NUKAT: n98703364 · SUDOC: 143371363 · VIAF: 37708644 · ULAN: 500023024 |

 |
**Кубайка** (руск.: Кубайка; хак. Кубай) — пасёлак у Таштыпскім раёне Хакасіі. Адміністрацыйны цэнтр скасаванага ў 2009 годзе сельскага паселішча Бальшаонскага сельсавета. Знаходзіцца за 80 км на поўдзень ад райцэнтра — сяла Таштып — на беразе ракі Она. Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Абаза — 50 км. Побач праходзіць аўтатраса А161 Абакан — Ак-Давурак. Паселішча заснавана ў 1920 годзе. З 1960 года хутка развівалася лясная прамысловасць.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16). — карта Хакасіі
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Казлова.
**Таццяна Міхайлаўна Казлова** (16 сакавіка 1944, г. Тэрмез, Сурхандар’інская вобласць, Узбекская ССР) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. З 1970 г. — старшы архітэктар у Белдзяржпраекце. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): навучальна-лабараторны корпус № 11 Беларускага політэхнічнага інстытута (1970—1980), комплекс будынкаў УНДІТІМЖ (1975—1985), піянер-лагер-база адпачынку Дзяржбуда БССР (1980—1985), пасёлак чыгуначнікаў на станцыі Таксімо, БАМ (1985-87).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Козлова Татьяна Михайловна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Макс Пехштэйн**, таксама **Пехштайн** (ням.: Max Pechstein; 31 снежня 1881, Цвікау — 29 чэрвеня 1955, Берлін) — нямецкі мастак, адзін з лідараў нямецкага экспрэсіянізму.

Біяграфія і творчасць
---------------------

У 1896—1900 гадах навучаўся маляванню ў прыватнага настаўніка ў Цвікаў. У 1900—1906 гадах — навучанне жывапісу ў Дрэздэне, спачатку ў мастацкай школе (да 1902), а затым у Акадэміі выяўленчых мастацтваў.

У 1906 годзе стаў членам мастацкай групы «Мост» («Brücke»), адбылося прысуджэнне Пехштэйну Саксонскай дзяржаўнай прэміі. У 1907 годзе — паездка з мастаком Э. Л. Кірхнерам ў Гопельн, дзе шмат маляваў.

У 1908 годзе — пераезд у Берлін, сяброўства ў Берлінскім сэцэсіёнам. У 1910 годзе разам з Э. Хекелем і Э. Л. Кірхнерам заснаваў на Морыцбургскіх сажалках групу «Новы сэцэсіён» («Neue Sezession»), у якой стаў старшынёй. У 1911 годзе заснаваў сумесна з Кірхнер МУІМ-Інстытут («Сучаснае выкладанне ў жывапісе»). У 1912 годзе выйшаў з групы «Мост» у сувязі з удзелам у выставе берлінскага «сэцэсіёна». У 1914 годзе — падарожжа, у наследаванне Гагену, на астравы Палаў (Мікранезія).

У 1915—1916 гадах прымаў удзел у баявых дзеяннях на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны.

У 1918 годзе стаў адным з заснавальнікаў «Працоўнага савета для мастацтва». З 1922 года — член Прускай акадэміі мастацтва.

З 1933 года пасля прыходу нацыстаў да ўлады — забарона для Пехштэйна маляваць і выстаўляцца. У 1937 годзе працы М. Пехштэйна абвешчаныя «дэгенератыўным мастацтвам»; 326 яго карцін канфіскаваныя з нямецкіх музеяў. У 1944 годзе ў выніку бамбардзіровак разбурана жыллё Пехштэйна, значная частка яго твораў загінула.

З 1945 года — прафесар у Вышэйшай школе выяўленчага мастацтва ў Берліне.

Зноскі
------

1. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>

Літаратура
----------

* W. Heymann: Max Pechstein, München 1916
* M. Osborn: Max Pechstein, Berlin 1922
* K. Lemmer(Hrsg): Max Pechstein und der Beginn des Expressionismus, Berlin 1949
* D. Elger: Expressionismus, Köln 2007

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Макс Пехштэйн
**Арэальная лінгвістыка** — раздзел мовазнаўства, які даследуе арэалы моўных з’яў, іх тыпы і ўзаемадзеянне.

Асноўныя прынцыпы арэальнай класіфікацыі моў распрацаваў у 1925 італьянскі лінгвіст М. Барталі, які паказаў, што ўзаемадзеянне арэалаў блізкіх ці функцыянальна тоесных з’яў можа разглядацца з пункту погляду дыяхраніі (г. зн. часавых адносін): адны арэалы ўяўляюць інавацыі (новыя з’явы, якія распаўсюджваюцца), іншыя — архаізмы (старыя з’явы, што звужаюць сваю тэрыторыю). Ад іх узаемнага размяшчэння залежаць т.зв. нормы арэалаў.

Сучасная арэальная класіфікацыя моў займаецца інтэрпрэтацыяй моўных фактаў, здабытых лінгвістычнай геаграфіяй і пададзеных графічна ў выглядзе большых або меншых масіваў, размешчаных асобна ці ў кантакце паміж сабой. Налажэнне арэалаў розных інавацыйных з’яў, якія характарызуюць асобную мову ці моўную супольнасць, утварае т. зв. арэальную структуру гэтай мовы ці супольнасці.

Літаратура
----------

* *Цыхун Г.* Арэальная тыпалогія славянскіх моў. — Мн. 1988.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |