**«Манака»** (фр.: Monaco) — футбольны клуб з горада Фанвіей, княства Манака. Клуб быў заснаваны ў 1924 годзе, цяпер гуляе ў Лізе 1, найвышэйшым дывізіёне французскага футбола. Каманда гуляе свае хатнія матчы на ​​стадыёне «Луі II» у Фанвіей.

Нягледзячы на тое, што клуб размяшчаецца ў Манака, клуб лічыцца французскім, бо знаходзіцца ў французскай сістэме футбольных ліг і таму, што Княства Манака не з’яўляецца членам УЕФА. «Манака» з’яўляецца адным з самых паспяховых клубаў у Францыі, заваяваўшы восем чэмпіёнскіх тытулаў і атрымаўшы перамогу ў пяці розыгрышах Кубка Францыі. Клуб таксама рэгулярна выступае ў еўрапейскіх футбольных спаборніцтвах, заняўшы другое месца ў гэткіх турнірах, як Кубак уладальнікаў кубкаў і Ліга чэмпіёнаў у 1992 і 2004 гадах адпаведна.

Найбольш паспяховымі гадамі клуба лічацца 1970-я і канец 1980-х. Найбольш выбітнымі галоўнымі трэнерамі клуба з’яўляюцца Люсьен Ледзюк і Арсен Венгер, пад кіраўніцтвам якіх клуб быў адным з лідараў еўрапейскага футбола. Традыцыйнымі колерамі «Манака» з’яўляюцца чырвоны і белы, што адпавядае колерам сцяга княства. «Манака» з’яўляецца членам Асацыяцыі еўрапейскіх клубаў. У снежні 2011 года дзве трэці акцый клуба былі прададзены інвестыцыйнай групе на чале з расійскім мільярдэрам Дзмітрыем Рыбалоўлевым.

Пры фінансавай падтрымцы Рыбалоўлева, клуб набыў некалькі знакамітых ігракоў, у тым ліку Радамеля Фалькаа, Жуана Матынью, Хамеса Радрыгеса і Рыкарду Карвалью, якія дэбютавалі за клуб у сезоне 2013/14.

Гісторыя
--------

Футбольны клуб «Манака» быў заснаваны 23 жніўня 1924 года як аб’яднанне шматлікіх мясцовых клубаў, заснаваных у Францыі і ў княстве. Першыя гады клуб праводзіў у аматарскіх рэгіянальных спаборніцтвах французскага дэпартамента Праванс-Альпы-Лазурны бераг, хутка павышаючыся ў сістэме ліг у 1920-х гадах. У 1933 годзе «Манака» быў запрошаны ў Федэрацыю футбола Францыі, атрымаўшы такім чынам прафесіянальны статус. Аднак дэбют клуба ў друім дывізіёне атрымаўся правальным, паколькі каманда была адкінута ў аматарскую лігу на наступны год. Да 1948 года «Манака» паўторна набыў прафесійны статус і вярнуўся ў французскі другі дывізіён, трывала сканчваючы сезон уверсе табліцы. З гэтым вынікам сталых намаганняў у прасоўванні да французскага першага дывізіёна «Манака» ў 1953 годзе атрымала права выступаць у найвышэйшай лізе французскага першынства.

У 1960 годзе першы знакавы трэнер «Манака» Люсьен Ледзюк, прывёў клуб да яго першага прафесійнага трафея, Кубка Францыі. У фінале спаборніцтва манегаскі нанеслі паражэнне клубу «Сент-Эцьен» з лікам 4:2 у дадатковы час. Гэты першапачатковы поспех быў палепшаны ў наступным годзе, калі клуб атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Францыі ў першы раз у сваёй гісторыі, атрымаўшы права на ўдзел у Кубку еўрапейскіх чэмпіёнаў. Ледзюк пасля прывёў клуб да першага залатога дубля ў 1963 годзе. Пасля ад’езду Ледзюка ў 1963 годзе, «Манака» замацаваўся ў сярэдзіне табліцы лігі на працягу большай часткі наступнага дзесяцігоддзя. У 1975 годзе Жан-Луі Кампара, сын былога прэзідэнта Шарля Кампара, стаў старшынёй клуба. У сваім другім сезоне, ён вярнуў у клуб Ледзюка, які адразу ж заваяваў клубу выхад у першы дывізіён у 1977 годзе і выйграў чэмпіянат краіны на наступны год. Ледзюк пасля пакінуў клуб зноў у 1979 годзе. Новымі трэнерамі пачаргова былі Люсьен Мюлер і Жэрар Банід, абодва з якіх не здолелі спыніць падзенне клуба.

У пачатку 1980-х гадоў клуб зноў пачаў дабівацца поспехаў у нацыянальных спаборніцтвах. «Манака» атрымліваў тытулы амаль кожны другі год, гэта значыць Кубак Францыі ў 1980 годзе і 1985 годзе, чэмпіянат Францыі ў 1982 годзе, удзел у фінале Кубка Францыі ў 1984 годзе. У сезоне 1985/86, «Манака» перамог «Бардо» з лікам 9:0, што і да сённяшнага дня з’яўляецца адной з самых вялікіх перамог у гісторыі клуба.

Трафеі
------

* **Чэмпіянат Францыі:**
	+ **Чэмпіён (8):** 1961, 1963, 1978, 1982, 1988, 1997, 2000, 2017

* **Кубак Францыі:**
	+ **Уладальнік (5):** 1960, 1963, 1980, 1985, 1991

* **Суперкубак Францыі:**
	+ **Уладальнік (4):** 1961, 1985, 1997, 2000

* **Кубак французскай лігі:**
	+ **Уладальнік:** 2003

Склад
-----

*Станам на люты 2024 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Польшча | Бр | Радослаў Маецкі | 1999 |
| 2 | Бразілія | Аб | Вандэрсан | 2001 |
| 3 | Чылі | Аб | Гільерма Марыпан | 1994 |
| 4 | Малі | ПА | Махамед Камара | 2000 |
| 5 | Германія | Аб | Тыла Керэр | 1996 |
| 6 | Швейцарыя | ПА | Дэніс Закарыя | 1996 |
| 7 | Францыя | ПА | Эльес Бен Сегір | 2005

 |
| 10 | Францыя | Нап | Вісам Бен Едэр *(капітан)* | 1990 |
| 12 | Бразілія | ПА | Каю Энрыкі | 1997 |
| 14 | Сенегал | Аб | Ісмаіл Якабс | 1999 |
| 16 | Швейцарыя | Бр | Філіп Кён | 1998 |
| 17 | Расія | ПА | Аляксандр Галавін | 1996 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 18 | Японія | ПА | Такумі Мінаміно | 1995 |
| 19 | Францыя | ПА | Юсуф Фафана | 1999 |
| 20 | Францыя | Аб | Касум Уатара | 2004 |
| 21 | Францыя | ПА | Магнес Акліуш | 2002 |
| 22 | Гана | Аб | Махамед Салісу | 1999 |
| 27 | Сенегал | Нап | Крэпен Дыята | 1999 |
| 29 | Злучаныя Штаты Амерыкі | Нап | Фоларын Балаган | 2001

 |
| 36 | Швейцарыя | Нап | Брэль Эмбало | 1997 |
| 37 | Францыя | ПА | Эдан Дыёп | 2004 |
| 88 | Францыя | ПА | Сунгуту Магаса | 2003 |
| 99 | Кот-д’Івуар | Аб | Вільфрыд Сінго | 2000
 |

 |

Заўвагі
-------

1. ↑  Monaco. uefa.com
2. ↑  Favourable draw for big names Архівавана 7 кастрычніка 2013.. FIFA.com
3. ↑  Russian billionaire Dmitry Rybolovlev completes takeover of Monaco’s soccer club Архівавана 3 лютага 2019.. Washington Post
4. ↑  Ligue 1, Ligue 2, Coupe de la Ligue, Trophée des Champions. Frenchleague.com.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Манака
* Афіцыйны сайт Архівавана 9 мая 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · SoundCloud · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | eu-football.info · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12009363b · ISNI: 0000000122889777 · LCCN: no2009062402 · SUDOC: 028212401 · VIAF: 134506012 |

| ⛭ Манака |
| --- |
| 
* 1 Маецкі (б)
* 2 Вандэрсан
* 3 Марыпан
* 4 Камара
* 6 Закарыя
* 7 Бен Сегір
* 8 Матазо
* 9 Бааду
* 10 Бен Едэр (к)
* 12 Каю Энрыкі
* 14 Якабс
* 16 Кён (б)
* 17 Галавін
* 18 Мінаміно
* 19 Фафана
* 21 Акліуш
* 22 Салісу
* 27 Дыята
* 29 Балаган
* 34 Матсіма
* 36 Эмбало
* 37 Дыёп
* 77 Мартынш
* 88 Магаса
* 99 Сінго
* галоўны трэнер: Адзі Гютэр

 |

| ⛭Футбольныя клубы французскай Лігі 1 у сезоне 2023/24 |
| --- |
| 
* Брэст
* Гаўр
* Клермон
* Ланс
* Лар’ян
* Ліён
* Ліль
* Манака
* Манпелье
* Марсель
* Мец
* Нант
* Ніца
* ПСЖ
* Рэймс
* Рэн
* Страсбур
* Тулуза

 |