**Ю́рый Міха́йлавіч Лужко́ў** (21 верасня 1936, Масква, СССР — 10 снежня 2019, Мюнхен, Германія) — мэр Масквы (1992—2010), палітык.

Біяграфія
---------

У 1958 годзе скончыў Маскоўскі інстытут нафтахімічнай і газавай прамысловасці імя І. М. Губкіна. У перыяд вучобы ў 1954 годзе Лужкоў у адным з першых студэнцкіх атрадаў асвойваў цаліну ў Казахстане. Пасля заканчэння інстытута з 1958 па 1963 год ён працаваў у НДІ пластычных мас малодшым навуковым супрацоўнікам, кіраўніком групы, намеснікам загадчыка лабараторыяй аўтаматызацыі тэхналагічных працэсаў. З 1964 па 1971 год займаў пост начальніка аддзела па аўтаматызацыі кіравання Дзяржаўнага камітэта па хіміі, а ў 1971 годзе займаў пасаду начальніка аддзела аўтаматызаваных сістэм кіравання.

З 1974 па 1980 год Юрый Лужкоў быў дырэктарам Вопытна-канструктарскага бюро па аўтаматыцы пры Міністэрстве хімічнай прамысловасці. У 1975 годзе быў абраны дэпутатам Бабушкінскага раённага савета Масквы, з 1977 па 1990 год быў дэпутатам Маскоўскага гарадскога Савета, з 1987 па 1990 год — дэпутатам Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання.

У 1980 годзе Юрый Лужкоў быў прызначаны генеральным дырэктарам навукова-вытворчага аб’яднання «Нефтехимавтоматика», а ў 1986 годзе — начальнікам кіравання па навуцы і тэхніцы Міністэрства хімічнай прамысловасці. У 1987 годзе Лужкоў стаў намеснікам старшыні Масгарвыканкама, узначаліўшы гарадскую камісію па кааператыўнай і індывідуальнай працоўнай дзейнасці. Затым ён быў прызначаны старшынёй Маскоўскага аграпрамысловага камітэта, а ў красавіку 1990 гады абраны старшынёй Масгарвыканкама.

У чэрвені 1991 гады Юрый Лужкоў стаў віцэ-мэрам і кіраўніком маскоўскага ўрада. У студзені 1992 гады, па ўзгадненні з тагачасным мэрам Гаўрыілам Паповым, Лужкоў рэфарміраваў структуру ўрада Масквы і сфарміраваў «урад эканамічных рэформ». 6 чэрвеня 1992 года пасля сыходу ў адстаўку Папова Лужкоў быў прызначаны кіраўніком выканаўчай улады — мэрам Масквы, за якім была пакінута пасада\_кіраўнікагарадскога ўрада.

У лютым 1994 гады Лужкоў стаў членам Савета па кадравай палітыцы пры Прэзідэнце, а ў красавіку — членам Прэзідэнцкага савета Расійскай Федэрацыі.

У чэрвені 1996 гады адбыліся выбары мэра Масквы, на якіх Лужкоў перамог — за яго выказаліся 95 % выбаршчыкаў. У снежні 1999 гады на выбарах ізноў перамог Лужкоў, сабраўшы 69,9 % галасоў. У снежні 2003 гады Юрый Лужкоў у чарговы раз атрымаў пераканаўчую перамогу і быў абраны мэрам Масквы на новы тэрмін.

У чэрвені 2007 гады па ўяўленні прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Пуціна дэпутатамі Маскоўскай гарадской Думы Юрый Лужкоў быў ізноў надзелены паўнамоцтвамі мэра Масквы на чатырохгадовы тэрмін.

З канца 1998 гады Юрый Лужкоў быў лідарам Агульнарасійскай палітычнай грамадскай арганізацыі «Айчына», цяпер — сустаршыня Вышэйшага Савета Усерасійскай палітычнай партыі «Адзіная Расія».

28 верасня 2010 прэзідэнтам Расіі быў зволены з паста мэра ў сувязі са стратай даверу прэзідэнта. Яго змяніў часова выконваючы абавязкі мэра Уладзімір Рэсін.

Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, «За заслугі перад Айчынай» I ступені (2006), «За заслугі перад Айчынай» II ступені (1995), «За заслугі перад Айчынай» III ступені, «За ваенныя заслугі» (2003), ордэнам Пашаны (2000), медалямі «Абаронцу вольнай Расіі» (1993), «За ўмацаванне баявой садружнасці», «У памяць 850-годдзя Масквы», «У памяць 300-годдзя Санкт-Пецярбурга»; трыма падзякамі Прэзідэнта РФ. Лаўрэат дзяржаўных прэмій СССР і РФ.

Зноскі
------

1. ↑  Yury Luzhkov // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Jurij Luschkow // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  Юрий Лужков скончался в Мюнхене — REN TVpehtv, 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1479649'></a>
4. ↑  Iouri Loujkov, ancien maire de Moscou, est mort // *Le Monde* / J. Fenoglio — Paris: Societe Editrice Du Monde, 2019. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17154220'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67146272'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12461'></a>

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| q: | Юрый Міхайлавіч Лужкоў у Вікіцытатніку |
| commons: | Юрый Міхайлавіч Лужкоў на Вікісховішчы |

* Официальный сайт правительства Москвы Архівавана 25 лютага 2011.
* Литературные произведения Юрия Лужкова Архівавана 30 сакавіка 2010.
* Юрий Лужков в Лентапедии
* Мэр, спортсмен и пчеловод. Биография Юрия Лужкова
* Справка о некоторых недостатках и злоупотреблениях в хозяйственной деятельности столичного руководства за период 1997—2007 гг. Архівавана 17 красавіка 2009.
* Лужков преподаёт аэробику
* Информация о нарушении и ущемлении прав граждан со стороны Правительства Москвы
* Компромат. Ru: Мэрия бессмертна
* Последние упоминания про Юрия Лужкова в СМИ — Инфоротор(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Лентапедыя · Britannica (онлайн) · Notable Names Database · Ліга.Дасье · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка ТАСС · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 6008740 · BNF: 125220664 · GND: 11952984X · ISNI: 0000 0001 2284 3074 · LCCN: n93111231 · NKC: jo2002088684 · NLP: A18596290 · NTA: 148062156 · NUKAT: n2004090681 · LIBRIS: 229289 · SUDOC: 034467572 · VIAF: 115228289 |

 |

| Поўныя кавалеры ордэны «За заслугі перад Айчынай» |
| --- |
|  | 
Строеў Я. С. •
Кутафін А. Е. •
Росель Э. Э •
Патрушаў Н. П. •
Алфёраў Ж. І. •
Чарнамырдзін В. С. •
Глазуноў І. С. •
Плісецкая М. М. •
Якаўлеў В. Ф. •
Антонава І. А. •
Зубкоў В. А. •
Вішнеўская Г. П. •
Восіпаў Ю. С. •
Дзядоў І. І. •
Бранявы Л. С. •
Захараў М. А. •
Зельдзін У.М. •
Табакоў А. П. •
Лужкоў Ю.М. •
Фортаў У.Я. •
Цемірканаў Ю. Х. •
Чазаў Я. І. •
Співакоў У. Т. •
Андрэеў У. А. •
Савіных В. П. 
 |