Лукомская ДРЭС
Беларусь не валодае значнымі ўласнымі паліўна-энергетычнымі рэсурсамі (ПЭР). За кошт уласных ПЭР пакрываецца толькі 15 % патрэб краіны (2007), астатнія 85 % імпартуюцца — у асноўным з Расіі. Характэрна высокая канцэнтрацыя выпрацоўкі электраэнергіі: на 11 найбольш буйных электрастанцыях цяпер выпрацоўваецца 95 % агульнага аб’ёму электраэнергіі. Агульная магутнасць электрастанцый складае каля 10 ГВт, больш за 97 % электраэнергіі выпрацоўваецца на ЦЭС.. У 2017 з 34,5 млрд квт\*гадз выпрацаванай электрычнасці 405 млн.квт\*гадз было атрымана на ГЭС, 97 — на ветравых, 89 — на сонечных устаноўках. На канец 2019 запланавана адкрыццё першага блока Беларускай АЭС.

Гісторыя
--------

Электраэнергетыка Беларусі адлічвае сваё існаванне з 1889 г. калі была адкрыта невялікая (1,2 тыс. кВт) электрастанцыя ў Добрушы на мясцовай папяровай фабрыцы, катлы якой працавалі на вугалі і дровах. Агульная магутнасць усіх электрастанцый Беларусі ў 1913 г. склала толькі 5,3 тыс. кВт, што дазваляла атрымліваць 3 млн кВт\*г электраэнергіі. Гэтай колькасці энергіі ледзь хапала на асвятленне цэнтральных вуліц буйных па тым часе гарадоў і працу некалькіх невялікіх кінатэатраў. У прамысловасці электрычнасць амаль не выкарыстоўвалася.

Арэхаўск. Беларуская ДРЭС
У адпаведнасці з планам ГОЭЛРО ў першую чаргу аднавілі сваю працу электрастанцыі ў Мінску, Віцебску, Гомелі, Бабруйску. Самымі буйнымі электрастанцыямі (у 1920-х гг.) былі Мінская (3 тыс. кВт) і Добрушская (1,6 тыс. кВт). У 1927 г. на Асінаўскіх балотах каля Оршы пачалося будаўніцтва Беларускай ДРЭС — першай буйной электрастанцыі ў Беларусі, якая ў 1940 г. дасягнула сваёй праектнай магутнасці — 34 тыс. кВт. Ад гэтай станцыі па лініях электраперадач атрымалі танную і ўстойлівую энергію такія гарады, як Віцебск, Магілёў, Орша, Шклоў. У гады Вялікай Айчыннай вайны электраэнергетыка Беларусі была зноў амаль цалкам знішчана.

Асноўныя магутнасці сучаснай беларускай энергетыкі былі створаны ў 1960-х — 1970-х гг. Тады ж была завершана электрыфікацыя сельскай мясцовасці. У 1980-я пад Мінскам пачалося будаўніцтва АЭС, але пася Чарнобыльскай катастрофы яна была дабудавана як ЦЭС. Другая хваля інтарэса да энергіі атама ўзнікла ў сярэдзіне 2000-х і вылілася ў будаўніцтва Беларускай АЭС у горадзе Астравец. У 2010-х былі пабудаваны найбуйнейшыя беларускія ГЭС: Гродзенская (2012), Віцебская (2016) і Полацкая (2017). На гэтае ж дзесяцігоддзе прыпаде пачатак адносна хуткага развіцця альтарнатыўнай энергетыкі — сонечнай і ветравой.

У наш час агульная магутнасць электрастанцый Беларусі складае больш за 8 млн кВт, а вытворчасць электраэнергіі — 34,5 млрд кВт\*г. На долю Віцебскай вобласці і г. Мінска прыходзіцца амаль 2/3 усёй электраэнергіі, якая выпрацоўваецца ў краіне.

Цеплаэнергетыка
---------------

Асноўны артыкул: **Цеплавая энергетыка Беларусі**
Мінская ЦЭЦ-2 на вуліцы Аранская
У Беларусі электраэнергетыка складаецца практычна з электрастанцый аднаго тыпу — цеплавых. Гэта дзяржаўныя раённыя электрастанцыі (ДРЭС) і цеплаэлектрацэнтралі (ЦЭЦ). ДРЭС выпрацоўваюць толькі электрычную энергію, ЦЭЦ — электрычную і цеплавую. Амаль палова вытворчасці электраэнергіі прыходзіцца на ЦЭЦ. Да 70-х гг. ХХ ст. галоўнымі відамі паліва на электрастанцыях Беларусі былі торф і вугаль, у наш час практычна ўсе вялікія цеплавыя электрастанцыі ў якасці паліва выкарыстоўваюць прыродны газ. Ўвод БелАЭС дазволіць зэканоміць каля 5 млрд куб.м прыроднага газу, адпаведна, знізіць долю выкаплёвага паліва ў вытворчасці электраэнергіі з 95 % да 60 %.

Для забеспячэння патрэб насельніцтва ў малых гарадах і пасёлках створаны мініЦЭС, на якіх усё больш ужываным становіцца раззнастайнае мясцовае паліва (біягаз, пілавінне), доля якога ўжо нанова дасягнула 30 %. Доля торфу ў энергабалансе Беларусі ўпала на парадак і ў цяперашні час складае каля 2-3 %, а ў мясцовых відах паліва — каля 15 %. Тарфяное паліва выкарыстоўваюць Жодзінская ЦЭЦ, Пружанская міні-ЦЭЦ, Бабруйская ЦЭЦ-1.

Самая буйная электрастанцыя Беларусі — Лукомская ДРЭС (г. Новалукомль), 2890 МВт.. Яна забяспечвае 60 % выпрацоўкі электраэнергіі ў летні перыяд і 40 % у зімовы. Другая па велічыні ДРЭС — Бярозаўская ў Белаазёрску, 950 МВт. Ужо 90 гадоў працягвае сваю нястомную працу Беларуская ДРЭС ў пасёлку Арэхаўск — першынец вялікай савецкай энергетыкі; з 1986 яна працуе на мазуце, з 1999 — на прыродным газе. Сярод цеплаэлектрацэнтралей найбольшую магутнасць маюць Мінская ЦЭЦ-4 і Наваполацкая ЦЭЦ (1035 і 505 МВт адпаведна).

Гідраэнегетыка
--------------

Асноўны артыкул: **Гідраэнергетыка Беларусі**
У рэспубліцы маюцца і гідраўлічныя электрастанцыі (ГЭС). Акрамя цеплавых электрастанцый, у Беларусі дзейнічаюць звыш 30 невялікіх гідраэлектрастанцый. Найбольшыя з іх — Віцебская ГЭС (40 МВт) і Полацкая ГЭС (22 МВт), што сталі першынцамі ў каскадзе на Заходняй Дзвіне. Гродзенская ГЭС (17 МВт) на р. Нёман, Асіповіцкая (2,2 МВт) на р. Свіслач і Чыгірынская (1,5 МВт) на р. Друць. Да 2020 г. плануецца давесці сумарную магутнасць гідраэлектрастанцый да 200 МВт. Раўнінны характар тэрыторыі і спакойны характар плыні рэк у шырокіх далінах (за выключэннем Заходняй Дзвіны і яе прытокаў) — чыннікі, што абумовілі слабы гідрапатэнцыял Беларусі.

Атамная энергетыка
------------------

Асноўны артыкул: **Атамная энергетыка Беларусі**
Будуецца Беларуская АЭС пад горадам Астравец непадалёк ад мяжы з Літвой. АЭС будзе мець два рэактары агульнай магутнасцю 2300 МВт. Запуск першага энергаблока БелАЭС запланаваны на канец ліпеня 2019 года, вывад блока на праектную магутнасць 1200 МВт адбудзецца ў снежні таго ж года. З пускам АЭС Беларусь павінна ператварыцца ў нета-экспарцёра электраэнергіі. Ўвод БелАЭС дазволіць зэканоміць каля 5 млрд куб.м прыроднага газу, адпаведна, знізіць долю выкаплёвага паліва ў вытворчасці электраэнергіі з 95 % да 60 %.

Альтэрнатыўная энергетыка
-------------------------

Вядзецца работа, накіраваная на выкарыстанне аднаўляльных (альтэрнатыўных) крыніц электрычнасці. У 2007 годзе была прынята дырэктыва № 3 «Аб прыярытэтных напрамках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы». У ёй гаварылася аб неабходнасці максімальна магчымага ўключэння ў паліўны баланс краіны ўласных аднаўляльных крыніц энергіі. Першыя з іх — энергія ветру і сонца. Асабліва інтэнсіўнае развіццё альтэрнатыўнай энегетыкі пачалося ў другой палове 2010-х. Да 2016 рэй вяла ветравая энергетыка, у 2016 ініцыятыву перахапіла сонечная. Станам на 2022 год у энергетычным балансе электрычнай энергіі доля аднаўляльных крыніц энергіі ўсяго 1,5 %. З уводам у эксплуатацыю Беларускай АЭС цікавасць да аднаўляльных крыніц энергіі знізілася. Так, у 2022 годзе быў прыняты закон, які прыпыняе прымяненне павышаючых каэфіцыентаў да тарыфаў на электрычную энергію з аднаўляльных крыніц энергіі.

### Ветравая

Асноўны артыкул: **Ветравая энергетыка Беларусі**
У краіне ўжо вызначаны 1640 пунктаў, дзе можна паставіць ветраэнергетычныя ўстаноўкі, хаця хуткасць ветру над тэрыторыяй Беларусі складае ў сярэднім не больш за 3,5—5 м/с, а для эканамічнай выгады ветракоў яна павінна дасягаць 7—12 м/с. Найлепшыя для ветраэнергетыкі ўмовы назіраюцца на ўзвышшах: Наваградскім, Ашмянскім, Мінскім, Аршанскім.

Да 2010-х адзінкавыя ўстаноўкі ўжо дзейнічалі у Мінскай і Гродзенскай абласцях. На 2017 год найбуйнейшым ветраэнергетычным аб’ектам з’яўляецца Наваградскі ветрапарк, што належыць філіялу РУП «Гроднаэнерга» Лідскія энергетычныя сеткі. Першая ветраўстаноўка з’явілася тут каля вёскі Грабнікі ў 2011 годзе. Вятрак паказаў добрыя вынікі. У 2016 годзе непадалёк завяршылі ўстаноўку адразу 5 падобных установак кітайскай кампаніі «HEAG». Стварэнне ветрапарка абышлося дзяржаве ў 13 мільёнаў даляраў. Штогадовая выпрацоўка электраэнергіі складае каля 22 млн квт\*гадз. Такі аб’ём згенераванай энергіі дазваляе зэканоміць 4,5 млн кубічных метраў газу ў год (700 000—800 000 даляраў). Станцыю абслугоўваюць 10 сертыфікаваных супрацоўнікаў «Гроднаэнерга».

Паводле прагнозаў, да 2020 года энергетычная магутнасць ветраўстановак складзе 289 МВт з выпрацоўкай да 500 млн кВт\*г. Да 2030-га — меркавана 500 МВт.

### Сонечная

Асноўны артыкул: **Гелеаэнергетыка Беларусі**
Другая крыніца нетрадыцыйнай энергіі — сонечная энергія. Аднак для Беларусі яна будзе абыходзіцца значна даражэй, чым гідраўлічная. Сёння сонечная энергетыка стаіць на роўных з ветравой — на кожны від прыходзіцца каля 0,3 % агульнай выпрацоўкі электраэнергіі, што з’яўляецца мізэрнымі лічбамі, асабліва на фоне еўрапейскіх краін. Тым не менш, у 2014—2017 гадах аб’ёмы атрыманай за кошт сонца электраэнергіі ўзраслі ў 45 разоў — з 2 да амаль 90 млн кВт\*гадз. Згодна з дзяржаўнай праграмай «Энергазберажэнне», да 2020 года ў краіне плануецца будаўніцтва не менш за 250 МВт сонечных электрастанцый. Мякруючы па ўсім, гэта праграма будзе нават перавыканана.

На люты 2019 года найбуйнейшымі аб’ектамі сонечнай энергетыкі Беларусі з’яўляюцца (у храналагічным парадку, які пакуль што супадае з парадкам узрастання магутнасці):

* Мядзельская ферма (за 500 м ад трасы Вільнюс — Полацк, 5,7 МВт).
* Брагінская ферма (Солар ІІ); пабудаваная ў 2016 кампаніяй «Вэлком» (18,5 МВт), кошт праекта — 24 млн еўра
* Рэчыцкая ферма; магутнасць 55 МВт, плошча 115 га, 218 тыс.сонечных панэляў; замоўцам з’яўляецца кампанія «Беларуснафта», адкрытая ў 2017 годзе. Дала раёну 60 працоўных месцаў.

У 2019 годзе чакалася адкрыццё найбуйнейшай сонечнай фермы ад кампаніі «Солар Лэнд» плошчай 220 га магутнасцю 109 мВт у Чэрыкаўскім раёне.
Такім чынам, відавочна размяшчэнне фермаў на паўднёвым усходзе краіны, дзе найбольшая колькасць сонечных дзён. Аднак з-за розных абставін яна адкрылася толькі ў канцы 2021 года.

### Біягазавая энергетыка

У Мінскай вобласці ўжо працуюць біяэнергетычныя ўстаноўкі ў Снове (2 МВт) і Лані (1,2 МВт), а ў Гомельскай вобласці — Хойніцкая ЦЭЦ (0,5 МВт) на рапсавым масле.

Біягазавая энергетыка ў Беларусі пачыналася з эсперыментальных комплексаў: БГЭК тыпу КОБАС-1 (1992, Камянецкі раён), БГЭК у Кобрынскім раёне і БГЭК у Бялыніцкім раёне.

У сярэдзіне 2000-х гадоў былі ўведзены ў эксплуатацыю біягазавыя энергетычныя комплексы:

* БГЭК ААТ «Гомельская птушкафабрыка» вызначанай магутнасцю 330 кВт.
* БГЭК РСУП "Племптушказавод «Беларускі» ў Мінскім раёне каля Заслаўя, вызначанай магутнасцю 340 кВт.
* БГЭК РУСП "Селекцыйна-гібрыдны цэнтр «Заходні» ў Брэсцкім раёне (20 км ад Брэста), вызначанай магутнасцю 500 кВт. Гадавая выпрацоўка электраэнергіі 3,7 млн кВт\*г, цеплавай энергіі — 4,8 кВт\*г штогод, што складае ~25 % патрэбы ў энергарэсурсах РУСП "Селекцыйна-гібрыдны цэнтр «Заходні». Кошт БГЭК склаў 6,7 млрд руб. (12.2007). Пляцоўка БГЭК размешчана каля буйнейшага жывёлагадоўчага комплексу (70 тыс. галоў свінняў) Брэсцкай вобласці. Складаецца з трох метатанкаў.

Тады ж былі запланаваныя наступныя комплексы:

* БГЭК РУСП «Белавежскі» (2008—2009, 1050 кВт)
* БГЭК СВК «Лань-Нясвіж» (2008—2009; 375 кВт)
* БГЭК РУП «Гідролізны завод» (2009; 1,1 тыс. т.у.т.)
* Брэсцкі БГЭК (2009—2010)
* Баранавіцкі БГЭК (2008—2009; 500 кВт)
* БГЭК РСУП "Агракамбінат "Юбілейны" (2009—2010; 640 кВт; 800 т.у.т.)
* Слонімскі БГЭК (2008—2009; 714 кВт)
* БГЭК КУП «Пінскі мясакамбінат» (2009—2010; 130 кВт)
* БГЭК СВК "Агракамбінат «Сноў» (2009—2010; 580 кВт)
* БГЭК СВК «Дацішкі» (2009—2010; 480 кВт)
* БГЭК СВК «Кастрычнік-Гродна» (2008—2010)

Гл. таксама
-----------

* Паліўна-энергетычны комплекс Беларусі
* Газатранспартная сістэма Беларусі

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 30 мая 2015.
2. ↑  Промышленность Республики Беларусь. Статистический сборник. — Мн.: Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 146.
3. 1 2
4. ↑
5. ↑
6. ↑   Архівавана 30 ліпеня 2018.
7. ↑
8. ↑
9. ↑  Стратегии развития… 2011—2015 годы.
10. ↑
11. ↑
12. ↑   Архівавана 2 мая 2019.
13. ↑
14. ↑
15. ↑  *Олеся Глухова*. Энергия будущего. Крупнейшая солнечная электростанция Беларуси построена в Чериковском районе (руск.). *Cherikovnews.by*.  2022-03-30. Праверана 16 лістапада 2022.
16. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Пастанаўленне СМ РБ 31.8.2007 № 1122 «Аб мерапрыемствах па реалізацыі Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 14.6.2007 № 3»
17. ↑  Пералік праектаў, планаваных да рэалізацыі ў рамках Дзяржаўнай праграмы інавацыйнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2007—2010 гады: Мінсельгасхарч // Указ прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26.3.2007 № 136.

Літаратура
----------

* Геаграфія Беларусі: вучэб. дапам. для 10-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання / М. М. Брылеўскі, Г. С. Смалякоў; пер. з рус. мовы Н. М. Брылеўскай, В. Л. Смаляковай. — 3-е выд. перапрац. — Мінск: Нар. асвета, 2012. — 303 с.: іл. ISBN 978-985-03-1787-2
* Стратегии развития энергетического потенциала Республики Беларусь на 2011—2015 годы.
* Авимова К. Энергия с фермы // Белорусский Рынок № 9(744), 5-12 марта 2007

| Прамысловасць Беларусі |
| --- |
| Здабываючая · Вытворчая |
| Паліўна-энергетычныкомплекс | 

|  |  |
| --- | --- |
| Паліўная прамысловасць | 
* Біягазавая
* Вугальная
* Газавая
* Геатэрмальная
* Нафтавая
* Тарфяная

 |
| Энергетыка | 
* Атамная
* Ветравая
* Вугальная
* Гелеаэнергетыка
* Гідраэнергетыка
* Цеплавая

 |

 |
| Хімічны комплекс | 

|  |  |
| --- | --- |
| Хімічная прамысловасць | 
* Горна-хімічная
* Асноўная хімія
* Кіслата
* Соль
* Мінеральныя ўгнаенні
* Сінтэтычныя валокны
* Бытавая хімія
* Лакафарбавая прамысловасць

 |
| Нафтахімічны комплекс | 
* Нафтавая
* Нафтаздабыўная
* Нафтаперапрацоўчая прамысловасць
* Шынная прамысловасць
* Гума-асбеставая

 |
| Газахімічны комплекс | 
* Газаперапрацоўчая прамысловасць

 |
| Іншае | 
* Хіміка-фармацэўтычная

 |

 |
| Горная прамысловасць | 

|  |  |
| --- | --- |
| Горна-хімічная | 
* Калійная
* Соль
* Фасфатная

 |
| Няруднаяіндустрыяльна-сыравінная | 
* Вапняковая
* Гіпсавая
* Гранітная
* Даламітавая
* Мелавая
* Цагляная

 |
| Гідрамінеральная | 
* Пітныя воды
* Прамысловыя воды

 |

 |
| Металургічная | 
* Чорная металургія (Трубавая прамысловасць)
* Каляровая металургія

 |
| Машынабудаванне і металаапрацоўка | 

|  |  |
| --- | --- |
| Цяжкае | 
* Металургічнае
* Энергетыка

 |
| Транспартнае | 
* Аўтамабільнае
* Чыгуначнае
* Авіяцыйная (Авіярамонт)
* Суднабудаванне (Суднарамонт)
* Трактарнае

 |
| Агульнае | 
* Будаўнічае і камунальнае
* Сельскагаспадарчае
* Хімічнае
* Нафтовае
* Лесапрамысловае

 |
| Сярэдняе | 
* Станкабудаванне
* Лёгкая прамысловасць
* Харчовая прамысловасць
* Побытавае

 |
| Дакладнае | 
* Прыборабудаванне
* Радыётэхніка і электроннае
* Электратэхнічнае
* Робататэхніка
* Інструментальнае
* Ракетна-касмічнае

 |
| Іншае | 
* Металаапрацоўка
* Абаронна-прамысловы комплекс

 |

 |
| Хімічная | 

|  |  |
| --- | --- |
| Лесанарыхтоўчая | 
* Лесанарыхтоўчая

 |
| Дрэваапрацоўчая | 
* Лесапільная
* Фанерная
* Мэблевая
* Драўляныя будаўнічыя матэрыялы
* Запалкавая

 |
| Цэлюлозна-папяровая | 
* Цэлюлозна-папяровая

 |
| Лесахімічная | 
* Лесахімічная

 |

 |
| Лёгкая | 

|  |  |
| --- | --- |
| Тэкстыльная | 
* Бавоўна
* Шэрсць
* Лён
* Шаўковая

 |
| Іншыя | 
* Трыкатаж
* Швейная
* Гарбарная
* Абутак
* Скурганантарэйная
* Футра

 |

 |
| Харчовая | 
* Мукамольна-крупяная
* Цукровая
* Хлебапякарная
* Тлушчавая
* Мясная
* Малочная
* Сыраробная
* Кандытарская
* Плодаагароднінная
* Рыбная
* Кансервавая
* Алкагольная
* Спіртавая
* Піваварная і безалкагольных напояў
* Тытунёвая
* Саляная
* Алейна-тлушчавая
* Макаронная
* Вінаробная

 |
| Будаўнічых матэрыялаў | 
* Цэментная
* Жалезабетонная
* Сценавыя матэрыялы
* Неметалічныя будаўнічыя матэрыялы
* Цеплаізаляцыйныя матэрыялы
* Керамічная

 |
| Іншыя галіны | 
* Шкляная
* Фарфорава-фаянсавая

 |

| ⛭Эканоміка Беларусі |
| --- |
| Статыстыка | ВУП • Даходы насельніцтва • Працоўныя рэсурсы • Вытворчасць працы • Занятасць і беспрацоўе • Эканамічнае раянаванне • Бюджэт |
| Галіны | Прамысловасць • Энергетыка • Транспарт • Сельская гаспадарка • Турызм • Сувязь |
| Фінансы | Беларускі рубель • Падатковая сістэма • Банкаўская сістэма • Крэдытаванне • Фондавы рынак • Інвестыцыі • Замежныя інвестыцыі • Страхавы рынак |
| Гандаль | Аптовы • Рознічны • Знешні |
| Гісторыя | 1990-я гады • 2000-я гады • 2010-я гады • 2020-я гады |
| Рэформы | Прыватызацыя |
| Крызісы | 2011 • Эканамічныя санкцыі (2021) |
| Рэзервы і даўгі | Знешні доўг |
| Спецыяльныя эканамічныя зоны | Брэст • Віцебск • Гомель-Ратон • Гроднаінвест • Магілёў • Мінск |

| ⛭Беларусь у тэмах |
| --- |
| Гісторыя | 
* Бронзавы век
* Старажытная гісторыя
* Кіеўская Русь
	+ Полацкае княства
	+ Тураўскае княства
* Вялікае Княства Літоўскае
* Рэч Паспалітая
* Расійская імперыя
	+ ✯ Паўночна-Заходні край
* Заходняя вобласць
* БНР
* БССР
	+ ССРБ
	+ Літбел
* Рэспубліка Беларусь

 |  |
| Палітыка | 
* Канстытуцыя
* Прэзідэнт
* Урад
* Парламент
* Палітычныя партыі
* Знешняя палітыка
* Унутраная палітыка
* Выбары

 |
| Геаграфія | 
* Прыродныя ўмовы
* Рэльеф
* Геалогія
* Вадаёмы
* Флора
* Фаўна
* Азёры
* Адміністрацыйны падзел
* Раёны
* Сельсаветы
* ≛ Гарады
	+ Сталіца
	+ *Гістарычныя сталіцы*
* Пасёлкі гарадскога тыпу
* Аграгарадкі

 |
| Грамадстваі сімвалы | 
* Насельніцтва
	+ Беларусы
* Мовы
	+ Беларуская
		- *«Наркамаўка»*
		- *Тарашкевіца*
		- *Трасянка*
	+ Руская
		- *Руская мова ў Беларусі*
		- *Русіфікацыя Беларусі*
* Паланізацыя Беларусі
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Рэлігія
* Свабода слова
* ≛ Узнагароды
	+ ✰ Герой Беларусі
* Герб
* ✰ Сцяг
* Гімн
* ✰✰ Бела-чырвона-белы сцяг
* ✰ Герб «Пагоня»
* Штандар Прэзідэнта
* Узброеныя сілы
* СМІ
* Тэлебачанне
* IT-сфера
* Правы чалавека
* ✯ Краязнаўства

 |
| Эканоміка | 
* Валюта
* Нацыянальны банк
* Сельская гаспадарка
* Турызм і адпачынак
	+ ≛ Сусветная спадчына
* Транспартная сістэма
* Энергетыка
* Газатранспартная сістэма
* Суднабудаўніцтва
* Гандаль
* Жыллёвае будаўніцтва
* Сувязь
* Пошта
* Інтэрнэт

 |
| Культура | 
* ✯ Адзежа
* Архітэктура
* Выяўленчае мастацтва
* Скульптура
* Кіно
	+ Беларусьфільм
	+ Спіс фільмаў
* Літаратура
	+ ✯✰ Дзіцячая літаратура
	+ ✰ Беларускае фэнтэзі
* Музеі
* Музыка
	+ конкурс песні Еўрабачанне
* Святы
* Славутасці
* ✰ Танцы
* Традыцыі
* Тэатры
* Бібліятэкі

 |
| Партал «Беларусь» |

| ⛭Краіны Еўропы: Энергетыка |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |