**Футза́л** — камандная спартыўная гульня ў зале, у якой прымаюць удзел дзве каманды па 5 гульцоў, адзін з якіх варатар. Кожнай камандзе дазваляецца выкарыстоўваць неабмежаваную колькасць замен. У адрозненне ад некаторых іншых відаў Indoor soccer (футбол на траве або шоубол, як яго называюць у Лацінскай Амерыцы), гульня праходзіць на пляцоўцы з цвёрдым пакрыццём, пазначаным лініямі; шчыткі або борцікі не выкарыстоўваюцца. У футзале выкарыстоўваюць меншы па памерах мяч, з меншым адскокам, чым звычайны футбольны мяч. Правілы ствараюць акцэнт на імправізацыі, крэатыўнасці і тэхніцы, а таксама кантролі мяча і перадачах у абмежаванай прасторы. Назва гульні паходзіць ад партугальскага futebol de salão і іспанскага fútbol sala. Па правілах футзал нагадвае футбол, хоць існуюць некаторыя істотныя адрозненні. У Беларусі і некаторых іншых краінах часта выкарыстоўваюць тэрмін «міні-футбол».

Гісторыя
--------

Футзал пачаў сваё развіццё ў Мантэвідэа, Уругвай, у 1930-х, калі Хуан Карлас Серыяні стварыў правілы для новай версіі футбола. У Бразіліі гэтая версія футбола актыўна развівалася на вуліцах сталіцы Сан-Паўлу. Неўзабаве гэты від спорту пачаў распаўсюджвацца па ўсёй тэрыторыі Паўднёвай Амерыкі, а яго папулярнасць прывяла да з’яўлення кіруючага органа пад назвай Міжнародная федэрацыя футзала (FIFUSA — Federación Internacional de Fútbol de Salón). Першы чэмпіянат свету пад эгідай FIFUSA быў праведзены ў Сан-Паўлу ў 1972 годзе, чэмпіёнамі сталі гаспадары турніру, каманда Бразіліі. Яшчэ большая колькасць краін прыняла ўдзел у другім чэмпіянаце свету ў Мадрыдзе ў 1985 годзе.

Неўзабаве, ФІФА пачала праводзіць свае ўласныя спаборніцтвы па футзале і прызначаць свае ўласныя правілы гульні. Паводле новых правіл ФІФА, быў палепшаны тэхнічны бок гульні для гульцоў і гледачоў. Суддзя на лініі быў заменены памочнікам суддзі, і была дазволена неабмежаваная колькасць замен. Быў уведзены чацвёрты памер футбольнага мяча, вага якога была павялічана для таго, каб паменшыць адскок на 30 % у параўнанні са звычайным мячом, што дазволіла паскорыць гульню і забіваць галы галавой.

Адносіны ФІФА з членамі сваёй арганізацыі дазволілі большай колькасці краін даведацца пра міні-футбол. Упершыню ФІФА правяла свой уласны Чэмпіянат свету па футболе ў зачыненых памяшканнях у 1989 годзе ў Ротэрдаме, Нідэрланды. У 1992 годзе быў праведзены Чэмпіянат свету па міні-футболе пад эгідай ФІФА ў Ганконгу, а з 1996 года такія спаборніцтвы сталі называцца спаборніцтвы Чэмпіяната свету па футзале. Іспанія паклала канец дамінаванню Бразіліі ў гэтых спаборніцтвах, стаўшы чэмпіёнам два разы падрад у 2000 і 2004 годзе. На апошнім Чэмпіянаце свету па футзале ў Рыа-дэ-Жанэйра чэмпіёнамі зноў сталі бразільцы.

У 2002 годзе члены Панамерыканскай федэрацыі па футзале (PANAFUTSAL — The Pan-American Futsal Confederation) сфарміравалі Сусветную асацыяцыю футзала (AMF — World Futsal Association), міжнародны рэгулюючы орган, незалежны ад ФІФА. ФІФА і AMF працягваюць вызначаць уласныя правілы гульні.

Футзал пад эгідай AMF мае агульныя карані з футзалам пад эгідай ФІФА. Падзел на два розныя віды спорту адбыўся ў 1980-я гады, калі ФІФА паспрабавала атрымаць кантроль над футболам у залах і ў яе паўсталі істотныя рознагалоссі з PANAFUTSAL і FIFUSA. ФІФА забараніла ўжыванне слова «футбол» для наймення футбола ў зале ў версіі PANAFUTSAL і FIFUSA. Таму на кангрэсе FIFUSA ў 1985 годзе ў Мадрыдзе было прынята рашэнне ўжываць слова «futsal» ("футзал). Неўзабаве ФІФА таксама пачала выкарыстоўваць дадзенае слова. Прадстаўнікі FIFUSA і краін-членаў PANAFUTSAL неаднаразова сустракаліся з прадстаўнікамі ФІФА, але дасягнуць дамоўленасці па гэтай справе ім не ўдалося.

Правілы
-------

Як міжнародныя кіруючыя органы, ФІФА і AMF нясуць адказнасць за падтрымку і прамульгацыю афіцыйных правілаў сваіх уласных варыянтаў футзала. Падобна футболу, футзал мае свае правілы, якія вызначаюць усе аспекты гульні, уключаючы магчымасць змен з улікам мясцовых матчаў і чэмпіянатаў. Правілы гульні па футзале ўключаюць 17 пунктаў.

### Гульцы, экіпіроўка і судзейства

Кожная каманда складаецца з 5 гульцоў, адзін з якіх з’яўляецца брамнік. Максімальная колькасць запасных гульцоў сем з неабмежаванай колькасцю замен падчас гульні. Замены могуць адбывацца нават тады, калі мяч знаходзіцца ў гульні. Калі ў камандзе менш, чым тры футбаліста матч адмяняецца.

Футбольная форма ўяляе сабой : футболку з рукавамі, шорты, гетры, шчыткі, вырабленыя з гумы або пластыка, і абутак на гумовай падэшве. Брамнік можа насіць спартыўныя штаны, яго форма павінна быць іншага колеру, каб адрозніць яго ад іншых гульцоў сваёй каманды і суддзі. Насіць ювелірныя вырабы падчас гульні забараняецца, як і іншыя прадметы, якія могуць прадстаўляць небяспеку іншым гульцам.

Матч праводзіцца суддзёй, які сочыць за выкананнем правілаў гульні, і толькі галоўны суддзя мае права перапыніць матч у выпадку перашкод правядзенню матчу. Галоўнаму суддзі дапамагае яго памочнік. Рашэнні, якія прымаюць суддзі, з’яўляюцца канчатковымі і могуць быць зменены толькі ў тым выпадку, калі суддзі лічаць гэта неабходным, да таго часу як гульня яшчэ не аднавілася. Акрамя іх ёсць яшчэ трэці суддзя і суддзя-хранаметрыст, які вядзе ўлік парушэнняў у матчы. У выпадку прычынення траўмы суддзі або яго памочніку, трэці арбітр можа замяніць памочніка суддзі.

### Поле

Пляцоўка вырабляецца з дрэва або пластыка, могуць быць выкарыстаны любыя роўныя, гладкія, не абразіўныя матэрыялы. Даўжыня пляцоўкі падчас правядзення міжнародных спаборніцтваў вар’іруецца ў дыяпазоне 38-42 м, шырыня 18-25 м. Падчас правядзення іншых матчаў яна можа складаць 25-42 м у даўжыню і 15-25 м у шырыню. Вышыня столі павінна быць не менш за 4 м. Вароты прамавугольнай формы размяшчаюцца па цэнтру кожнай лініі брамы. Адлегласць паміж унутранымі бакамі стоек брамы павінна быць 3 м адна ад другой, а ніжняя частка перакладзіны брамы павінна быць на вышыні 2.2.м над паверхняй пляцоўкі. Сетка, вырабленая з канопляў, джуту або нейлону, мацуецца да задняй часткі перакладзіны і стоек брамы. Ніжняя частка сеткі прымацоўваецца да закругленай трубы ці іншых прыстасаванняў, якія падыходзяць для мацавання. Таўшчыня брамы ў верхняй частцы 80 см і 1 м у ніжняй.

Перад кожнымі варотамі знаходзіцца штрафная пляцоўка. Лінія, якая пазначае край штрафной пляцоўкі, называецца лінія штрафной пляцоўкі. У раёне штрафной пляцоўцы брамніку дазваляецца дакранацца рукамі да мяча. Знак, для таго каб прабіваць пенальці размяшчаецца за 6 м ад лініі брамы па цэнтры футбольных варот. Іншы знак для прабівання штрафнога ўдару размяшчаецца за 10 м ад лініі брамы па цэнтры футбольных варот. Пенальці з адлегласці 6 м прызначаецца ў выпадку парушэння правіл у зоне штрафной. Пенальці прызначаецца з адлегласці 10 м у выпадку, калі футбалісты адной каманды парушылі правілы 6 разоў. Свабодны ўдар выконваецца з другой штрафной адзнакі, размешчанай на адлегласці 10 м ад лініі брамы.

### Працягласць гульні

Стандартны матч складаецца з двух аднолькавых таймаў, якія працягваюцца па 20 мінут кожны. Працягласць кожнага тайма можа быць павялічана, каб даць магчымасць выканаць пенальці або штрафны ўдар супраць той каманды, гульцы якой здзейснілі больш за 5 парушэнняў правілаў. Перапынак паміж двума таймамі не можа перавышаць 15 мінут.

Падчас некаторых матчаў, калі гульня не можа скончыцца нічыёй, пераможца вызначаецца трыма спосабамі: мяч, забіты ў гасцях, дадатковы тайм і выкананне пенальці. Мяч, забіты ў гасцях, азначае, што калі каманды згулялі ўнічыю дома і на выездзе, гол, забіты ў гасцевым матчы лічыцца за два.
Дадатковы час складаецца з двух таймаў працягласцю 5мінут. Калі пераможца не вызначыцца ў дадатковы час, прабіваюцца 5 пенальці футбалістамі кожнай каманды; каманда, якая забіла больш, становіцца пераможцам. Калі пасля выканання 5 пенальці пераможца не выяўлены, кожная каманда працягвае выконваць па адным пенальці да тых часоў, пакуль адна з каманд не заб’е больш, чым іншая. У адрозненне ад дадатковага часу, галы, забітыя ў серыі пенальці, не залічваюцца да мячоў, забітых на працягу ўсяго матча.

### Пачатак і аднаўленне гульні

У пачатку матчу падкінутая ўверх манета вызначае, хто пачне гульню. Увод мяча ў гульню з цэнтра поля сігналізуе аб пачатку матчу, а таксама выкарыстоўваецца для пачатку другога тайма і кожнага дадатковага перыяду. Гэтую працэдуру выконваюць кожны раз пасля забітага мяча, калі іншая каманда пачынае гульню з цэнтра поля. Пасля часовага спынення гульні па любой прычыне, не прадугледжанай Правіламі гульні, суддзя ўводзіць мяч у гульню ў тым месцы, дзе гульня была спынена пры ўмове, што да спынення мяч нахадзіўся ў гульні і не перасёк бакавую лінію пляцоўкі або лінію варот. Калі мяч сыходзіць за лінію варот або бакавую лінію, трапляе ў столь ці гульня была спынена арбітрам матчу, мяч знаходзіцца па-за гульні. Калі мяч трапляе ў столь памяшкання, гульня аднаўляецца ўдарам у карысць каманды, сапернік якога апошнім дакрануўся да мяча ў тым месцы, адкуль ён трапіў у столь.

### Парушэнне правілаў

Штрафны ўдар можа быць прызначаны на карысць каманды саперніка, калі гулец паспрабаваў або зрабіў падножку свайму саперніку, штурхнуў, тузануў або насеў на свайго апанента, ударыў або паспрабаваў ударыць свайго саперніка. Затрымка з’яўляецца парушэннем, якое караецца штрафным ударам. Усе парушэнні правілаў накопліваюцца. Прамы штрафны ўдар выконваецца там, дзе здарылася парушэнне, за выключэннем, калі парушэнне было здзейснена супраць гульца той каманды, якая абараняецца ў сваёй штрафной пляцоўцы. У такім выпадку свабодны ўдар можа быць выкананы з любога месца ўнутры штрафной. Пенальці прызначаецца ў выпадку, калі футбаліст зрабіў адпаведнае парушэнне правілаў у межах сваёй штрафной пляцоўкі.

Непрамы свабодны ўдар дазваляецца зрабіць процілеглай камандзе, калі брамнік выпусціў мяч з рук, а затым зноў дакрануўся да яго рукамі, калі ён узяў мяч у рукі, калі перадачу яму аддаў яго партнёр па камандзе, або ён трымае (кантралюе) мяч на сваёй палове поля больш за 4 секунды. Непрамы свабодны ўдар таксама прадастаўляецца процілеглай камандзе, калі футбаліст гуляе небяспечна, наўмысна блакуе свайго апанента, перашкоджвае брамніку сапернікаў весці мяч у гульню рукамі, або што-небудзь яшчэ, калі гульня спыняецца для папярэджання або выключэння футбаліста. Штрафны ўдар выконваецца з месца, дзе адбылося парушэнне.

Жоўтыя і чырвоныя карткі таксама выкарыстоўваюцца ў футзале. Жоўтая картка папярэджвае футбалістаў за іх дзеянні, а калі яны атрымліваюць дзве, ім паказваюць чырвоную картку, пасля якой яны пакідаюць поле. Жоўтую картку паказваюць у выпадку, калі гулец праяўляе неспартыўныя паводзіны, нязгода, робіць пастаянныя парушэнні Правілаў гульні, затрымлівае аднаўленне гульні, не прытрымліваецца належнай адлегласці ад футбаліста каманды саперніка, калі мяч зноў уводзіцца ў гульню, парушае працэдуру замены, выходзіць на поле або калі яго пакідае без дазволу суддзі. Футбалісту паказваюць чырвоную картку і выдаляюць з поля ў выпадку сур’ёзнага парушэння Правілаў гульні, агрэсіўных паводзін, пляўкоў у твар іншых футбалістаў, наўмыснай гульні ў мяч рукамі ў межах сваёй штрафной пляцоўкі, каб не даць сапернікам забіць гол (за выключэннем брамніка ў межах сваёй штрафной пляцоўкі). Таксама караецца чырвонай карткай затрымка саперніка, які набліжаецца да брамы і мае магчымасць забіць гол. Гулец, якому паказалі чырвоную картку, павінен пакінуць поле. Запасны гулец можа выйсці на пляцоўку праз дзве хвіліны пасля таго, як яго партнёр па камандзе пакінуў поле. Калі каманда з пяці гульцоў забіла гол камандзе, у якой менш за 5 футбалістаў, іншы гулец можа пачаць гульню з камандай, у якой менш за 5 футбалістаў. Калі колькасць футбалістаў у камандах аднолькавая, падчас таго, калі забіваецца мяч, ці калі каманда з меншай колькасцю футбалістаў забівае гол, абедзве каманды застаюцца з той жа колькасцю гульцоў.

Кіруючыя органы
---------------

Футзал у цяперашні час мае два кіруючых органа: Міжнародная асацыяцыя футзала (**AMF**) і Міжнародная федэрацыя футбольных асацыяцый (**FIFA**). AMF з’яўляецца пераемнікам арганізацыі **FIFUSA**. FIFA пазней праявіў цікавасць да міні-футбола, аднак перамовы паміж FIFA і AMF, прымірыць арганізацыі не мелі поспеха. FIFA арганізуе ўласныя асобныя спаборніцтвы.

| Рэгіён | Прадстаўніцтва AMF | Прадстаўніцтва FIFA |
| --- | --- | --- |
| **Свет** | **Міжнародная асацыяцыя футзала (AMF)**Asociación Mundial de Fútbol de Salón | **Міжнародная федэрацыя футбольных асацыяцый (FIFA)**Fédération Internationale de Football Association |
| **Азія** | **Азіяцкая канфедэрацыя футзала (CAFS)**Confederation of Asian Futsal | **Азіяцкая канфедэрацыя футбола (AFC)**Asian Football Confederation |
| **Афрыка** | **Афрыканская канфедэрацыя футзала (CAFUSA)**Confédération Africaine de Futsal | **Афрыканская канфедэрацыя футбола (CAF)**Confederation of African Football |
| **Паўночная Амерыка, Цэнтральная Амерыка, Карыбскі басейн** | **Канфедэрацыя Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі і Карыбскага басейна па футзале (CONCACFUTSAL)**Confederation of North, Central American and Caribbean Futsal
**Панамерыканская канфедэрацыя футбола (CPFS)**Confederación Panamericana de Fútbol | **Канфедэрацыя футбола Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі і Карыбскага басейна (CONCACAF)**Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football |
| **Паўднёвая Амерыка** | **Паўднёваамерыканская канфедэрацыя па футзале (CSFS)**Confederação Sul-Americana de Futebol de Salão
**Панамерыканская канфедэрацыя футбола (CPFS)**Confederación Panamericana de Fútbol | **Паўднёваамерыканская канфедэрацыя футбола (CONMEBOL)**Confederación Sudamericana de Fútbol |
| **Акіянія** |  | **Канфедэрацыя футбола Акіяніі (OFC)**Oceania Football Confederation |
| **Еўропа** | **Еўрапейскі саюз футзала (UEFS)**European Union of Futsal | **Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый (UEFA)**Union of European Football Associations |

Спіс правілаў
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Памеры пляцоўкі** | Мінімальнага даўжыня поля 25x16m, максімальная 42x25m. |
| **Мяч** | Памер 4: акружнасць 62-64 см, вага паміж 400—440 г. ў пачатку гульні.Пры падзенні з вышыні 2 м, першы адскок не павінен быць ніжэй за 50 см, альбо больш за 65 см. |
| **Час** | Гульня працягваецца два перыяды па 20 хвілін са спыненнямі, калі мяч паза гульнёй. Паміж гэтымі двума перыядамі ёсць перапынак 15 хвілін. Кожная каманда можа выкарыстоўваць адзін тайм-аўт за перыяд, які доўжыцца адну хвіліну. Некаторыя з ніжэйшых ліг і турніраў выкарыстоўваюць 24-хвілінныя перыяды са спыненнем часу. |

Турніры FIFA
------------

### Мужчынскія нацыянальныя каманды

#### Сусветныя

| Турнір | Год | Горад | Краіна | Чэмпіён  | 2-я  | 3-я  | 4-я |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Чэмпіянат свету па міні-футболе FIFA | 1989 | Ротэрдам | Нідэрланды | Бразілія Бразілія | Нідэрланды Нідэрланды | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Бельгія Бельгія |
| 1992 | Ганконг | Ганконг | Бразілія Бразілія | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Іспанія Іспанія | Іран Іран |
| 1996 | Барселона | Іспанія | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Украіна Украіна |
| 2000 | Гватэмала | Гватэмала | Іспанія Іспанія | Бразілія Бразілія | Партугалія Партугалія | Расія Расія |
| 2004 | Тайбэй | Тайвань | Іспанія Іспанія | Італія Італія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна |
| 2008 | Рыа-дэ-Жанэйра | Бразілія | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Італія Італія | Расія Расія |
| 2012 | Бангкок | Тайланд | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Італія Італія | Калумбія Калумбія |
| 2016 | Багата | Калумбія |  |  |  |  |
| Кубак Канфедэрацыі па міні-футболе FIFA | 2009 | Трыпалі | Лівія | Іран Іран | Уругвай Уругвай | Лівія Лівія | Гватэмала Гватэмала |
| Міжземнаморскі Кубак па міні-футболе | 2010 | Трыпалі | Лівія | Харватыя Харватыя | Лівія Лівія | Славенія Славенія | Францыя Францыя |
| Mundialito (міні-футбол) | 1994 | Мілан | Італія | Італія Італія | Харватыя Харватыя | Іспанія Іспанія | Венгрыя Венгрыя |
| 1995 | Рыа-дэ-Жанэйра | Бразілія | Бразілія Бразілія | Італія Італія | Іспанія Іспанія | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША |
| 1996 | Рыа-дэ-Жанэйра | Бразілія | Бразілія Бразілія | Парагвай Парагвай | Аргенціна Аргенціна | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША |
| 1998 | Рыа-дэ-Жанэйра | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Італія Італія |
| 2001 | Жойнвілі | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Партугалія Партугалія | Чэхія Чэхія |
| 2002 | Рэджо-дзі-Калабрыя | Італія | Бразілія Бразілія | Італія Італія | Расія Расія | Аргенціна Аргенціна |
| 2006 | Алгарві | Партугалія | Партугалія Партугалія | Харватыя Харватыя | Ангола Ангола | Мазамбік Мазамбік |
| 2007 | Алгарві | Партугалія | Партугалія Партугалія | Славакія Славакія | Венгрыя Венгрыя | Харватыя Харватыя |
| 2008 | Алгарві | Партугалія | Партугалія Партугалія | Венгрыя Венгрыя | Ангола Ангола | Лівія Лівія |
| Гран-пры па міні-футболе | 2005 | Брускі (Санта-Катарына) | Бразілія | Бразілія Бразілія | Калумбія Калумбія | Аргенціна Аргенціна | Уругвай Уругвай |
| 2006 |  | Бразілія | Бразілія Бразілія | Італія Італія | Харватыя Харватыя | Аргенціна Аргенціна |
| 2007 |  | Бразілія | Бразілія Бразілія | Іран Іран | Аргенціна Аргенціна | Венгрыя Венгрыя |
| 2008 |  | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Украіна Украіна | Парагвай Парагвай |
| 2009 |  | Бразілія | Бразілія Бразілія | Іран Іран | Румынія Румынія | Чэхія Чэхія |
| 2010 |  | Бразілія | Іспанія Іспанія | Бразілія Бразілія | Парагвай Парагвай | Іран Іран |
| 2011 | Манаус | Бразілія | Бразілія Бразілія | Расія Расія | Аргенціна Аргенціна | Іран Іран |
| 2013 | Марынга | Бразілія | Бразілія Бразілія | Расія Расія | Іран Іран | Парагвай Парагвай |
| Арабскі чэмпіянат па міні-футболе | 1998 | Каір | Егіпет | Егіпет Егіпет | Марока Марока | Лівія Лівія | Дзяржава Палесціна Палесціна |
| 2005 | Каір | Егіпет | Егіпет Егіпет | Марока Марока | Ліван Ліван | Лівія Лівія |
| 2007 | Трыпалі | Лівія | Лівія Лівія | Егіпет Егіпет | Ліван Ліван | Марока Марока |
| 2008 | Порт-Саід | Егіпет | Лівія Лівія | Егіпет Егіпет | Іарданія Іарданія | Ліван Ліван |

#### Кантынентальныя

| Рэгіён | Год | Краіна | Чэмпіён  | 2-я  | 3-я  | 4-я |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Афрыка (CAF) | 1996 | Егіпет | Егіпет Егіпет | Гана Гана | Зімбабвэ Зімбабвэ | Самалі Самалі |
| 2000 | Егіпет | Егіпет Егіпет | Марока Марока | Лівія Лівія | Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка ПАР |
| 2004 | Егіпет | Егіпет Егіпет | Мазамбік Мазамбік | Марока Марока |  |
| 2008 | Лівія | Лівія Лівія | Егіпет Егіпет | Марока Марока | Мазамбік Мазамбік |
| 2011 | Буркіна-Фасо |  |  |  |  |
| Азія (AFC) | 1999 | Малайзія | Іран Іран | Паўднёвая Карэя Паўднёвая Карэя | Казахстан Казахстан | Японія Японія |
| 2000 | Тайланд | Іран Іран | Казахстан Казахстан | Тайланд Тайланд | Японія Японія |
| 2001 | Іран | Іран Іран | Узбекістан Узбекістан | Паўднёвая Карэя Паўднёвая Карэя | Японія Японія |
| 2002 | Інданезія | Іран Іран | Японія Японія | Тайланд Тайланд | Паўднёвая Карэя Паўднёвая Карэя |
| 2003 | Іран | Іран Іран | Японія Японія | Тайланд Тайланд | Кувейт Кувейт |
| 2004 | Макаа | Іран Іран | Японія Японія | Тайланд Тайланд | Узбекістан Узбекістан |
| 2005 | В’етнам | Іран Іран | Японія Японія | Узбекістан Узбекістан | Кыргызстан Кыргызстан |
| 2006 | Узбекістан | Японія Японія | Узбекістан Узбекістан | Іран Іран | Кыргызстан Кыргызстан |
| 2007 | Японія | Іран Іран | Японія Японія | Узбекістан Узбекістан | Кыргызстан Кыргызстан |
| 2008 | Тайланд | Іран Іран | Тайланд Тайланд | Японія Японія | Кітай Кітай |
| 2010 | Узбекістан | Іран Іран | Узбекістан Узбекістан | Японія Японія | Кітай Кітай |
| 2012 | ААЭ | Японія Японія | Тайланд Тайланд | Іран Іран | Аўстралія Аўстралія |
| 2014 | В’етнам | Японія Японія | Іран Іран | Узбекістан Узбекістан | Кувейт Кувейт |
| 2016 | Тайбэй |  |  |  |  |
| Еўропа (UEFA) | 1996 | Іспанія | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Бельгія Бельгія | Італія Італія |
| 1999 | Іспанія | Расія Расія | Іспанія Іспанія | Італія Італія | Нідэрланды Нідэрланды |
| 2001 | Расія | Іспанія Іспанія | Украіна Украіна | Расія Расія | Італія Італія |
| 2003 | Італія | Італія Італія | Украіна Украіна | Іспанія Іспанія | Чэхія Чэхія |
| 2005 | Чэхія | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Італія Італія | Украіна Украіна |
| 2007 | Партугалія | Іспанія Іспанія | Італія Італія | Расія Расія | Партугалія Партугалія |
| 2010 | Венгрыя | Іспанія Іспанія | Партугалія Партугалія | Чэхія Чэхія | Азербайджан Азербайджан |
| 2012 | Харватыя | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Італія Італія | Харватыя Харватыя |
| 2014 | Бельгія | Італія Італія | Расія Расія | Іспанія Іспанія | Партугалія Партугалія |
| 2016 | Сербія |  |  |  |  |
| 2018 | Славенія |  |  |  |  |
| Паўночная і Цэнтральная Амерыка(CONCACAF) | 1996 | Гватэмала | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Куба Куба | Мексіка Мексіка | Гватэмала Гватэмала |
| 2000 | Коста-Рыка | Коста-Рыка Коста-Рыка | Куба Куба | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Мексіка Мексіка |
| 2004 | Коста-Рыка | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Куба Куба | Коста-Рыка Коста-Рыка | Мексіка Мексіка |
| 2008 | Гватэмала | Гватэмала Гватэмала | Куба Куба | Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША | Панама Панама |
| 2012 | Гватэмала | Коста-Рыка Коста-Рыка | Гватэмала Гватэмала | Панама Панама | Мексіка Мексіка |
| Акіянія (OFC) | 1992 | Аўстралія | Аўстралія Аўстралія | Вануату Вануату | Новая Зеландыя Новая Зеландыя |  |
| 1996 | Вануату | Аўстралія Аўстралія | Вануату Вануату | Фіджы Фіджы | Самоа Самоа |
| 1999 | Вануату | Аўстралія Аўстралія | Фіджы Фіджы | Вануату Вануату | Папуа — Новая Гвінея Папуа-Новая Гвінея |
| 2004 | Аўстралія | Аўстралія Аўстралія | Новая Зеландыя Новая Зеландыя | Вануату Вануату | Фіджы Фіджы |
| 2008 | Фіджы | Саламонавы Астравы Саламонавы а-вы | Французская Палінезія Французская Палінезія | Вануату Вануату | Новая Зеландыя Новая Зеландыя |
| 2009 | Фіджы | Саламонавы Астравы Саламонавы а-вы | Фіджы Фіджы | Вануату Вануату | Новая Каледонія Новая Каледонія |
| 2010 | Фіджы | Саламонавы Астравы Саламонавы а-вы | Фіджы Фіджы | Новая Зеландыя Новая Зеландыя | Вануату Вануату |
| 2011 | Фіджы | Саламонавы Астравы Саламонавы а-вы | Французская Палінезія Французская Палінезія | Новая Зеландыя Новая Зеландыя | Вануату Вануату |
| 2013 | Новая Зеландыя | Аўстралія Аўстралія | Малайзія Малайзія | Новая Зеландыя Новая Зеландыя | Французская Палінезія Французская Палінезія |
| 2014 | Новая Каледонія | Малайзія Малайзія | Новая Каледонія Новая Каледонія | Новая Зеландыя Новая Зеландыя | Французская Палінезія Французская Палінезія |
| Паўднёвая Амерыка (CONMEBOL) | 1992 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай | Эквадор Эквадор |
| 1995 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Уругвай Уругвай | Парагвай Парагвай |
| 1996 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Уругвай Уругвай | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай |
| 1997 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай |  |
| 1998 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Парагвай Парагвай | Уругвай Уругвай |  |
| 1999 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Уругвай Уругвай | Аргенціна Аргенціна |  |
| 2000 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Уругвай Уругвай | Балівія Балівія |
| 2003 | Парагвай | Аргенціна Аргенціна | Бразілія Бразілія | Парагвай Парагвай | Перу Перу |
| 2008 | Уругвай | Бразілія Бразілія | Уругвай Уругвай | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай |
| 2011 | Аргенціна | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай | Калумбія Калумбія |

#### Клубныя

* Міжкантынентальны кубак па міні-футболе FIFA
* Кубак UEFA па міні-футболе
* Кубак Лібертадорэс па міні-футболе CONMEBOL
* Клубны чэмпіянат Азіі па міні-футболе
* Клубны чэмпіянат Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі па міні-футболе

### Былыя турніры

* Міні-футбол на Панамерыканскіх гульнях

### Жаночыя нацыянальныя каманды

#### Сусветныя

| Турнір | Год | Краіна | Чэмпіён  | 2-я  | 3-я  | 4-я |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Чэмпіянат свету FIFA | 2010 | Іспанія | Бразілія Бразілія | Партугалія Партугалія | Расія Расія & Іспанія Іспанія |
| 2011 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Партугалія Партугалія | Расія Расія |
| 2012 | Партугалія | Бразілія Бразілія | Партугалія Партугалія | Іспанія Іспанія | Расія Расія |
| 2013 | Іспанія | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Партугалія Партугалія |

#### Кантынентальныя

| Рэгіён | Год | Краіна | Чэмпіён  | 2-я  | 3-я  | 4-я |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Азія (AFC) | 2015 |  |  |  |  |  |
| Паўднёвая Амерыка (CONMEBOL) | 2005 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Эквадор Эквадор | Аргенціна Аргенціна | Уругвай Уругвай |
| 2007 | Эквадор | Бразілія Бразілія | Калумбія Калумбія | Венесуэла Венесуэла | Уругвай Уругвай |
| 2009 | Бразілія | Бразілія Бразілія | Калумбія Калумбія | Венесуэла Венесуэла | Перу Перу |
| 2011 | Венесуэла | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна | Парагвай Парагвай | Венесуэла Венесуэла |

Турніры FIFUSA/AMF
------------------

### Мужчынскія нацыянальныя каманды

#### Сусветныя

| Турнір | Год | Горад | Краіна | Чэмпіён  | Фіналіст  |  | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Чэмпіянат свету па футзале FIFUSA | 1982 | Сан Паўлу | Бразілія | Бразілія Бразілія | Парагвай Парагвай | Калумбія Калумбія | Уругвай Уругвай |
| 1985 | Мадрыд | Іспанія | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Парагвай Парагвай | Аргенціна Аргенціна |
| 1988 | Мельбурн | Аўстралія | Парагвай Парагвай | Бразілія Бразілія | Іспанія Іспанія | Партугалія Партугалія |
| 1991 |  | Італія | Партугалія Партугалія | Парагвай Парагвай | Бразілія Бразілія | Балівія Балівія |
| 1994 |  | Аргенціна | Аргенціна Аргенціна | Калумбія Калумбія | Уругвай Уругвай | Бразілія Бразілія |
| 1997 |  | Мексіка | Венесуэла Венесуэла | Уругвай Уругвай | Бразілія Бразілія | Расія Расія |
| 2000 |  | Балівія | Калумбія Калумбія | Балівія Балівія | Аргенціна Аргенціна | Расія Расія |
| Чэмпіянат свету па футзале AMF | 2003 | Асунсьён | Парагвай | Парагвай Парагвай | Калумбія Калумбія | Балівія Балівія | Перу Перу |
| 2007 |  | Аргенціна | Парагвай Парагвай | Аргенціна Аргенціна | Калумбія Калумбія | Перу Перу |
| 2011 | Багата | Калумбія | Калумбія Калумбія | Парагвай Парагвай | Аргенціна Аргенціна | Расія Расія |
| 2015 | Мінск | Беларусь | Калумбія Калумбія | Парагвай Парагвай | Аргенціна Аргенціна | Бельгія Бельгія |
| Футзал на Сусветных гульнях | 2013 |  | Калумбія | Калумбія Калумбія | Венесуэла Венесуэла | Бразілія Бразілія | Аргенціна Аргенціна |

#### Кантынентальныя

| Турнір | Год | Краіна | Чэмпіён  | Фіналіст  |  | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Еўропа (UEFS) | 1989 | Іспанія | Партугалія Партугалія | Іспанія Іспанія | Чэхаславакія Чэхаславакія | Ізраіль Ізраіль |
| 1990 | Партугалія | Партугалія Партугалія | Чэхаславакія Чэхаславакія | Іспанія Іспанія | Англія Англія |
| 1992 | Партугалія | Іспанія Іспанія | Расія Расія | Партугалія Партугалія | Ізраіль Ізраіль |
| 1995 | Марока | Славакія Славакія | Марока Марока | Расія Расія | Чэхія Чэхія |
| 1998 | Славакія | Расія Расія | Іспанія Іспанія | Славакія Славакія | Беларусь Беларусь |
| 2004 | Беларусь | Беларусь Беларусь | Чэхія Чэхія | Расія Расія | Украіна Украіна |
| 2006 | Каталонія | Расія Расія | Каталонія Каталонія | Чэхія Чэхія | Бельгія Бельгія |
| 2008 | Бельгія | Расія Расія | Чэхія Чэхія | Беларусь Беларусь | Бельгія Бельгія |
| 2010 | Расія | Расія Расія | Бельгія Бельгія | Чэхія Чэхія | Беларусь Беларусь |
| 2012 | Беларусь | Бельгія Бельгія | Чэхія Чэхія | Расія Расія | Каталонія Каталонія |
| 2014 | Чэхія | Беларусь Беларусь | Бельгія Бельгія | Каталонія Каталонія | Расія Расія |

Спасылкі
--------

* Футзал  (англ.)
* Правіла гульні  (англ.) Архівавана 22 лістапада 2010.
* Архівавана 25 мая 2009.
* Гісторыя міні-футбола  (руск.)
* Архівавана 29 красавіка 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Спартыўная каталанская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7624096-4 · NDL: 01023473 · NKC: ph120406 |