**Ірэна Вейсайтэ** (літ.: Irena Veisaitė; 9 студзеня 1928, Каўнас — 11 снежня 2020, Вільнюс) — савецкая і літоўская літаратуразнаўца, тэатразнаўца і тэатральны крытык, грамадскі дзеяч; аўтар прац па літаратуры Заходняй Еўропы і гісторыі тэатра.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Каўнасе ў яўрэйскай сям’і. У 1934—1941 гадах вучылася ў Каўнаскай гімназіі імя Шолам-Алейхема з навучаннем на ідышы. Падчас Другой сусветнай вайны ў Каўнаскім гета страціла бацькоў. Маці атрымалася перадаць яе літоўскай сям’і, якая хавала яе да прыходу Чырвонай Арміі.

У 1947 годзе скончыла Віленскую сярэднюю школу імя Саламеі Нерыс. У 1953 годзе скончыла Маскоўскі дзяржаўны універсітэт, дзе вывучала нямецкую мова і літаратуру. У 1963 годзе ў Ленінградскім дзяржаўным універсітэце абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук («Позняя лірыка Гейне: „Рамансера"»).

У 1953—1997 гадах выкладала ў Віленскім педагагічным інстытуце (пераўтвораным у 1992 годзе ў Віленскі педагагічны універсітэт) курсы заходнееўрапейскай літаратуры, нямецкай літаратуры, гісторыі тэатра XX стагоддзя. З 1965 года дацэнт; у 1999 годзе ганаравана звання ганаровага прафесара Віленскага педагагічнага універсітэта.

З 1963—1964 гадоў вядомая як тэатральны крытык.

Памерла на 93 годзе жыцця 11 снежня 2020 года ў Вільні ад наступстваў каранавіруснай інфекцыі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Апублікавала звыш 200 артыкулаў у Літве і іншых краінах. Складальнік некалькіх кніг; суаўтар школьных падручнікаў.

Грамадская дзейнасць
--------------------

У 1990 годзе разам з прафесарам Чаславам Кудабай стала сузаснавальнікам фонду адкрытай Літвы (Atviros Lietuvos Fondas). Да 1993 года была віцэ-старшынёй праўлення Фонду адкрытай Літвы, у 1993—2000 гадах старшыня праўлення. Член праўлення Інстытута адкрытага грамадства (Будапешт) і іншых міжнародных няўрадавых арганізацый, член кураторыўма культурнага цэнтра Томаса Мана ў Нідэ, член Літоўскага нацыянальнага камітэта ЮНЕСКА, мастацкага савета Міністэрства культуры Літвы.

Узнагароды і званні
-------------------

* 1995 — Ордэн Вялікага князя Літоўскага Гядзімінаса чацвёртай ступені.
* 2006 — Медаль Барбары Радзівіл за заслугі ў галіне культуры і асветы.
* 2008 — Ганаровы знак Міністэрства навукі і адукацыі Літвы.
* 2012 — Медаль Гётэ за дзейнасць па літоўска-германскаму культурнаму абмену і грамадзянскую мужнасць.

Кнігі
-----

* *Ауримас Шведас, Ирена Вейсайте*. Жизнь должна быть чистой. Перевод с литовского Анны Герасимовой. М.: Пробел-2000, 2019.

Зноскі
------

1. ↑  Irena Veisaitė //
2. 1 2 3  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
3. ↑  Неабходна задаць ***title=*** і ***url=*** для шаблона {{cite web}}. 
 **(нявызн.)**. *DELFI*.

Спасылкі
--------

* Gediminas Zemlickas. «Mokslas be sąžinės — pragaištingas»
* Irenai Veisaitei — Barboros Radvilaitės medalis už nuopelnus kultūrai ir švietimui
* Vytautas Toleikis «Irenos fenomenas»
* Fotokronika
* Irena Veisaitė «Holokaustas mano gyvenime»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1080244042 · ISNI: 0000 0004 1030 5764 · LCCN: n2018011471 · NKC: js20211133617 · NUKAT: n2019212060 · VIAF: 28197416 |

 |