**Уладзіслаў Міхайлавіч Паўлюкоўскі**, больш вядомы пад псеўданімам **Улад-Ініцкі** (1 (13) мая 1895, в. Ініца, Наваградскі павет — 8 верасня (ці 8 лістапада) 1955, Вільня) — беларускі паэт, празаік, этнограф, краязнавец, мастак, ваенны фатограф.

Біяграфія
---------

Паходзіў з мнагадзетнай сялянскай сям’і. Скончыў пачатковую школу ў Стоўбцах і гарадскую школу ў Навагрудку. Працаваў у канцылярыі маёнтка князя Радзівіла. Вучыўся ў Харкаўскім мастацкім вучылішчы.

У Першую сусветную вайну служыў у расійскім войску ў чыне прапаршчыка, палкавы пісар у штабе 530-га Васіль-Сураўскага палка, баявыя дзеянні якога канцэнтраваліся пераважна на Віленшчыне. Падпаручнік (ЗАФ ад 8 чэрвеня 1917, старшынства 21 верасня 1916). Падчас службы рабіў фатаграфіі баёў з ворагам, салдат і афіцэраў свайго падраздзялення, пацярпелых, параненых, ахвяр вайны. З атрыманых здымкаў склаў фотаальбом «Памяткі вайны 1914—1917 гг.», які зараз захоўваецца ў ЦНБ імя Якуба Коласа НАН Беларусі. 

Удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі на баку чырвоных.

У 1920 годзе вярнуўся ў родную вёску Ініца. У сярэдзіне 1920-х пераехаў у Вільню (Заходняя Беларусь у складзе Польшчы). Сябра Беларускай сялянска-работніцкай грамады (БСРГ). У 1926 годзе за актыўную грамадска–палітычную дзейнасць супраць польскай дзяржавы быў арыштаваны і зняволены ў Лукішках. Дзякуючы апеляцыйнаму суду вызваліўся ў 1927 годзе.
Ізноў арыштаваны польскімі ўладамі ў 1939 годзе, змешчаны ў канцлагер Бяроза-Картузскі. Вызваліўся ў верасні 1939 года ў выніку прыхода савецкіх войск. Пакінуў успаміны пра знаходжанне ў лагеры «*Арышты; Бяроза і Воля*».

Вярнуўся ў Вільню. З ліпеня 1941 года загадчык бібліятэкі і сакратар Віленскага беларускага гісторыка–этнаграфічнага музея імя І. Луцкевіча, сябра навуковай рады музея. Па ліквідацыі музея ў лістападзе 1944 года, быў прызначаны дырэктарам зноў утворанага Літаратурнага музея А. Пушкіна ў Вільні (1946—1948).

Магіла Уладзіслава Паўлюкоўскага на могілках Роса, 2022 г.
29 жніўня 1948 года арыштаваны савецкімі органамі бяспекі, перавезены ў Мінск. Асуджаны да 10 гадоў лагераў. Вызвалены ў 1953 годзе. Вярнуўся ў Вільню паралізаваным і невылечна хворым. Памёр у 1955 годзе, пахаваны на віленскіх могілках Роса.

Творчасць
---------

Пачаў друкавацца з 1926 года. У другой палове 1920–х гадоў яго вершы, артыкулы, замалёўкі, апавяданні друкуюцца ў газетах і часопісах «Маланка», «Шлях моладзі», «Авадзень», «Хрысьціянская Думка», «Сцяг Працы», «Сялянская ніва», «Пралескі», «Наша праўда», «Народная справа», «Грамадзянін», «Заранка». 

На працягу 1928—1929 гадоў выдаў тры кнігі (частка з іх прысвечана вязніцы: вершы «*Лукішкі*», «*Дзень у адзіночцы*», «*У вастрозе*», «*Відзежа ў вастрозе*»). 

Перакладаў расійскіх класікаў (Леў Талстой, Міхаіл Зошчанка).

Як мастак–графік удзельнічаў у выданні віленскіх беларускіх календароў-гадавікоў, падручнікаў, фотаальбомаў, буклетаў, розных дапаможнікаў па мастацтве, разьбе па дрэве. 

Карыстаўся псеўданімамі: *У-Ініцкі; Улад. Ініцкі; У. І. Ніцкі; Улад-Ініцкі; Унучак; Унучакаў Зямляк; У. Паў-скі; Ул. Паў-скі;* крыптанімамі: *У. І.; У.-І.; Ў. П.*

Бібліяграфія
------------

* Сон Гаўрылы: і розныя вершы. – Вільня : Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928. – 32 с.
* Апавяданні. Вільня, 1929
* Клім бабаю і іншыя жарты: Вершы. - Вільня : Выдавецтва У. Знамяроўскі і Э Будзька, 1929. – 32 с.
* Aryšty. Biareza i vola: (uspaminy aryštanta). - Vilnia : adbitka z "Krynicy", 1940. – 68 с. ( Бяроза і Воля (1 частка), 2-я частка)

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Беларускія пісьменнікі 1994, с. 507.
2. ↑  Хімічная атака пад Крэвам. Як немцы намагаліся даць па "Рускім носе" ў Першую сусветную вайну

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — С. 210. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).
* *І. Багдановіч, Л. Войцік.* Паўлюкоўскі Уладзіслаў // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1994. — Т. 4. Лазарук — Перкін. — С. 507—508. — 524 с.; іл.. — ISBN 5-85700-153-6.
* ПАУЛЮКОЎСКІ Уладзіслаў //  Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя праваслаўныя свяшчэнна- і царкоўнаслужыцелі Беларусі 1917—1967: Энцыклапедычны даведнік: У 2 т. Т. 1. — Мн:, 2007.
* *Мікола Мікуліч.* «Каб загінула цемра, прапала няволя...»: Творчая індывідуальнасць Улад-Ініцкага // *Полымя (часопіс)*. — 2022. — № 4. — С. 66-78.

Спасылкі
--------

* *Сяргей Чыгрын*. Забыты Уладзіслаў Паўлюкоўскі **(нявызн.)**.  racyja.com (12 снежня 2021).
* Паўлюкоўскі Уладзіслаў на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 303270889 · БАП: 130292 |