**Эмануэль Сведэнборг** (шведск.: Emanuel Swedenborg, 29 студзеня 1688 г. Стакгольм — 29 сакавіка 1772 г. Лондан) — шведскі рэлігійны філосаф, тэолаг і вынаходнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям'і лютэранскага біскупа, прафесара тэалогіі. З дзяцінства цікавіўся навукамі, навучаўся па самастойна абранай праграме, што ў выніку паўплывала на фарміраванне рознабаковых ведаў. У 1709 г. скончыў Упсальскі ўніверсітэт. 

У 1710 — 1715 гг. вандраваў па еўрапейскіх краінах, некаторы час жыў у Лондане, дзе вывучаў фізіку і механіку. У 1716 — 1718 гг. выдаваў у Швецыі навуковы часопіс «Паўночны Дэдал», у якім апублікаваў праект свайго лятальнага апарата. Займаў пасаду асэсара кіраўніцтва шахтамі, выконваў даручэнні пры двары Ульрыкі Элеаноры. З-за заікання адмовіўся ў 1724 г. выкладаць ва Упсальскім універсітэце. 

У 1744 г. выехаў у працяглую вандроўку. Падчас знаходжання ў Нідэрландах у мроях убачыў Ісуса Хрыста, пасля чаго завёў дзённік мрояў і прыняў рашэнне займацца тэалогіяй. 

Памёр у 1772 г. у Лондане пасля перанесенага інсульту.

Погляды
-------

Эмануэль Сведэнборг меў досвед у розных навуках свайго часу, напісаў некалькі прац па мінералогіі, даследваў чалавечы мозг і адным з першых прапанаваў ідэю нейрона. Выступаў за вегетарыянства. У рэлігійных пытаннях прытрымліваўся плюралізму. У канцы жыцця сфарміраваў так званае «нябеснае вучэнне», у якім выступаў за матэрыяльнасць душы, спасціжэнне свету праз інтуіцыю і ўяўленні, казаў пра тое, што другое прышэсце Ісуса Хрыста і Страшны Суд ужо адбыліся ў духоўным свеце.

Стаўленне сучаснікаў і нашчадкаў да спадчыны Эмануэля Сведэнборга не было адназначным, паколькі многія сцверджанні ён будаваў на аснове мрой і ўяў, да якіх адносіўся надзвычай сур'ёзна. Аказаў прамы ўплыў на погляды Імануіла Канта і Джона Уэслі. Тэалагічныя працы садзейнічалі станаўленню спірытуалізму.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Emanuel Swedenborg Праверана 1 лістапада 2017.
2. 1 2  Emanuel Swedenborg // Nationalencyklopedin — 1999. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1165538'></a>
3. ↑  *Вл. Соловьев* Сведенборг, Эммануил // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1900. — Т. XXIX. — С. 75–80.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21596827'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892964'></a>

Спасылкі
--------

* Кароткая біяграфія
* Тэксты прац
* Фонд Сведэнборга

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | zbMATH Open · Discogs · Project Gutenberg · Internet Speculative Fiction Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Шведскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10230076 · BIBSYS: 90064728 · BNC: a10161065 · BNE: XX841802 · BNF: 11925817d · BPN: 03231431 · CiNii: DA00469661 · CONOR: 41902691 · EGAXA: vtls001643650 · GND: 118620169 · ICCU: CFIV085289 · ISNI: 0000 0001 2146 4419 · LCCN: n80044859 · LNB: 000021924 · NDL: 00458176 · NKC: jn19981002179 · NLA: 35534351 · NLG: 67659 · NLP: a0000001179567 · NSK: 000011292 · NTA: 070466556 · NUKAT: n94002345 · PTBNP: 99252 · LIBRIS: 199196 · SUDOC: 027152537 · VIAF: 106965706 · ULAN: 500081597 |

 |