**Сааранбай Шарыпавіч Жаэнбекаў** (кірг.: Сооронбай Шарипович (Шарип уулу) Жээнбеков; нар. 16 лістапада 1958, сяло Кара-Кульджа, Кара-Кульджынскі (на той час — Савецкі) раён, Ошская вобласць, Кіргізская ССР, СССР) — кыргызскі дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Кыргызстана з 24 лістапада 2017 па 15 кастрычніка 2020 года.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 16 лістапада 1958 года ў сяле Кара-Кульджа Савецкага раёна  Ошскай вобласці.

З 1976 па 1977 год працаваў настаўнікам рускай мовы і літаратуры школы імя Леніна Узгенскага раёна Ошскай вобласці Кіргізскай ССР. У 1983 годзе годзе скончыў Кіргізскі сельскагаспадарчы інстытут імя К. І. Скрабіна па спецыяльнасці зоаінжынер, пасля чаго працаваў галоўным заатэхнікам саўгаса «Савет» Савецкага раёна Ошскай вобласці да 1988 года.

З 1988 па 1989 год — інструктар раённага камітэта Савецкага раёна Ошскай вобласці Камуністычнай партыі Кіргізіі. З 1989 па 1991 год — сакратар парткама саўгаса імя Ульянава Ошскай вобласці. З 1991 па 1993 — дырэктар саўгаса імя Ульянава Савецкага раёна Ошскай вобласці. З 1993 па 1996 год — старшыня праўлення калгаса «Кашка-жол» Кара-Кульджынскага раёна Ошскай вобласці.

У 1995 годзе абраны дэпутатам Сходу народных прадстаўнікоў парламента Кыргызстана I склікання. За гэты перыяд быў намеснікам і старшынёй Камітэта па аграрных пытаннях. З 1996 па 1997 год — намеснік старшыні камітэта па аграрных пытаннях Сходу народных прадстаўнікоў парламента Кыргызстана. З 1997 па 2000 год — старшыня камітэта па аграрных пытаннях СНП парламента Кыргызстана. З 2000 па 2005 год — дэпутат. У 2003 годзе годзе скончыў эканамічны факультэт Кіргізскага аграрнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «бухгалтар». З 2005 па 2007 год — дэпутат парламента III склікання, старшыня Камітэта па аграпрамысловым комплексе і экалогіі.

З 3 красавіка па 24 кастрычніка 2007 году — Міністр сельскай, воднай гаспадаркі і перапрацоўчай прамысловасці Кыргызскай Рэспублікі. 24 кастрычніка 2007 года падаў у адстаўку ў сувязі з прыняццем новай Канстытуцыі Кыргызскай Рэспублікі. Часова выконваў абавязкі міністра да фармавання новага складу ўрада. 27 снежня 2007 года ўказам Прэзідэнта Кыргызстана вызвалены ад выканання абавязкаў міністра сельскай, воднай гаспадаркі і перапрацоўчай прамысловасці.

З 2008 па 2010 год — прыватны прадпрымальнік.

З красавіка 2010 г. — в. а. кіраўніка дзяржаўнай адміністрацыі — губернатар Ошскай вобласці. 3 верасня 2010 г. указам Прэзідэнта Кыргызстана прызначаны кіраўніком дзяржаўнай адміністрацыі — губернатарам Ошскай вобласці. 16 жніўня 2012 распараджэннем прэм’ер-міністра Кыргызскай Рэспублікі прызначаны паўнамоцным прадстаўніком урада ў Ошскай вобласці.

З 11 снежня 2015 г. — дырэктар Дзяржаўнай кадравай службы. З сакавіка 2016 года — першы намеснік кіраўніка Апарата Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі.

13 красавіка 2016 года абраны Прэм’ер-міністрам Кыргызскай Рэспублікі. 21 жніўня 2017 года падаў заяву аб адстаўцы ў сувязі з рашэннем балатавацца на пасаду Прэзідэнта Кыргызстана.

На  выбарах, што прайшлі 15 кастрычніка 2017 г. абраны Прэзідэнтам Кыргызстана, набраўшы 54,76 % галасоў выбаршчыкаў. 24 лістапада 2017 года афіцыйна заняў пасаду Прэзідэнта.

5 кастрычніка 2020 года людзі, незадаволеныя вынікамі парламенцкіх выбараў, выйшлі на пратэсты. На іх думку, у парламент прайшлі партыі, якія падтрымлівалі прэзідэнта. Увечары пратэстоўцы ўварваліся ў будынак Белага дома ў Бішкеку, дзе знаходзяцца парламент і адміністрацыя прэзідэнта. Потым пайшлі ў Камітэт нацыянальнай бяспекі і вызвалілі з-пад варты экс-прэзідэнта Алмазбека Атамбаева, а наступнай раніцай захапілі будынак урада. Яны таксама запатрабавалі адстаўкі Сааранбая Жаэнбекава.

Той у выніку ўвёў у Бішкеку надзвычайнае становішча, паўторна арыштаваў Атамбаева. Новым прэм'ерам быў прызначаны Садыр Жапараў. 15 кастрычніка Прэзідэнт Кыргызстана Сааранбай Жаэнбекаў сышоў у адстаўку, запабягаючы эскалацыі канфлікту.

Сям’я
-----

Трэці сын у шматдзетнай сям’і старшыні калгасу і хатняй гаспадыні. У Жаэнбекава ёсць 4 сястры і 5 братоў. Старэйшы брат быў прафесарам, акадэмікам, доктарам эканамічных навук. Іншы брат — губернатар Джалал-Абадскай вобласці да рэвалюцыі 2005 года, у цяперашні час — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Кыргызстана ў Кувейце, Марока, Іарданіі і Бахрэйне. Малодшы брат быў спікерам парламента V склікання, зараз з’яўляецца дэпутатам.

Жанаты, двое дзяцей — сын і дачка.

Інтэрнэт-мем
------------

Калі Жаэнбекаў быў прэм’ер-міністрам, 20 чэрвеня 2017 года са словамі «Ідзі прэч!» (кірг.: «Чык эшикке!») ён выгнаў з пасяджэння ўрада Алмазбека Абдыкарава, намесніка дырэктара дзяржагенцтва архітэктуры і будаўніцтва, і заявіў, што той не падрыхтаваўся да пасяджэння, пасля таго як Абдыкараў не змог адказаць на пытанні прэм’ера. За некалькі гадзін гэтая навіна стала адной з самых гарачых, фраза «Чык эшикке» стала папулярнай у сацыяльных сетках, з’явіліся каментары і мемы.

Зноскі
------

1. ↑  Sooronbaj Dscheenbekow // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Sooronbaj Dscheenbekow // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  Премьер-министр Кыргызской республики **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 16 красавіка 2016. Праверана 29 лістапада 2017.
4. ↑   Биография Сооронбая Жээнбекова
5. ↑  В Кыргызстане избрали нового премьер-министра **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 20 красавіка 2016. Праверана 29 лістапада 2017.
6. ↑   "Премьер Киргизии уходит в отставку в связи с участием в президентских выборах". *ТАСС* [руская]. Праверана 2017-11-29.
7. ↑   Сооронбай Жээнбеков избран президентом Киргизии
8. ↑   Новый президент Киргизии Сооронбай Жээнбеков вступил в должность **(нявызн.)**.  Комсомольская правда (24 лістапада 2017). Праверана 29 лістапада 2017.
9. ↑  nashaniva.by
10. ↑   Sooronbai Jeenbekov, Longtime Atambaev Ally With A Southern Touch, Poised For Kyrgyz Presidency (англ.).
11. ↑   "Что известно о Сооронбае Жээнбекове, его родственниках и имуществе?". *Кактус* [руская]. Праверана 2017-11-29.
12. ↑  *CA-portal.ru*. Сооронбай Жээнбеков: семья, братья и собственность нового президента Кыргызстана (руск.)(недаступная спасылка).  www.ca-portal.ru. Архівавана з першакрыніцы 20 кастрычніка 2017. Праверана 29 лістапада 2017.
13. ↑   *Sputnik*. "Чык эшикке!" — уморительный мем заразил соцсети (руск.).  ru.sputnik.kg. Праверана 29 лістапада 2017.

| Прэзідэнты Кыргызстана |
| --- |
| Сцяг Кыргызстана | 
* Аскар Акаеў (1990—2005)
* Курманбек Бакіеў (в. а. 2005)
* Курманбек Бакіеў (2005—2010)
* Роза Атунбаева (прэзідэнт пераходнага перыяду, 2010—2011)
* Алмазбек Атамбаеў (2011—2017)
* Сааранбай Жаэнбекаў (2017—2020)
* Садыр Жапараў (з 2020)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Brockhaus · Treccani · OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1163123129 · LCCN: n2019015763 · VIAF: 3672153239462929450009 |