У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Капуцыны.
**Ордэн Меншых Братоў Капуцынаў** (лац. *Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum*; італ.: capuccino ад італ.: capuccio — капюшон), скарочана **капуцы́ны** — каталіцкі манаскі ордэн, адгалінаванне францішканаў.

Гісторыя
--------

Матэа Серафіні з Баскіа
Заснаваны ў Італіі ў 1525 годзе як адна з трох галін ордэна францысканцаў. Заснавальнік Матэа Серафіні з Баскіа імкнуўся надаць ордэну характар аскетызму часоў Святога Францыска Асізскага (XIII ст.), пашырыць уплыў на ніжэйшыя слаі грамадства.

У 1619 годзе Папа Павел V зацвердзіў ордэн як самастойны. У апошняй чвэрці 16 ст. Капуцыны распаўсюдзіліся ў Францыі, Іспаніі, Швейцарыі, у 17 ст. праніклі ў Бразілію, Цэнтральную Амерыку, Індыю і інш. У адрозненне ад адукаваных езуітаў капуцыны вялі місіянерскую дзейнасць сярод простага люду, іх называлі пралетарыямі сярод манахаў. Жаночая галіна ордэна — капуцынкі — заснавана ў 1538. Іх кляштары былі ў Германіі, Швейцарыі, Перу

У Вялікім Княстве Літоўскім яны аселі ў Любяшове (1756, цяпер Валынская вобласць Украіны) і Юравічах (1781, цяпер Калінкавіцкі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай з канца 18 ст. дзейнасць капуцынаў у Расійскай імперыі стала затухаць, у 1888 іх кляштары зачынены.

З 1931 выдаецца квартальнік «Collectanea Franciscana» («Францысканскія зборнікі»). З 1940 года ў Рыме дзейнічае Гістарычны інстытут, які даследуе гісторыю францысканцаў, у т. л. капуцынаў.

У Другую сусветную вайну ордэн моцна пацярпеў, але аднавіўся. У 1965 годзе ў свеце былі 93 адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі капуцынаў (правінцыі, віцэ-правінцыі і інш.).

Сучасны стан
------------

Паводле звестак на 2010 год ордэн налічваў 10 519 манахаў, з якіх 6 939 былі святарамі. Паводле звестак на 2013 год ордэн налічваў 10 659 манахаў, з якіх 7 021 святар. Ордэн налічвае 1628 абшчын.

У Італіі і ЗША найбольшая колькасць абшчын ордэна, там яны падзелены на вялікую колькасць правінцый. Капуцыны актыўна прадстаўлены на постсавецкай прасторы: ва Украіне яны маюць сем абшчын (у Вінніцы, Дніпрадзэржынску, Днепрапятроўску, Кіеве, Красыліве, Ужгарадзе і Старакасцянцініве), у Беларусі таксама сем (Слонім, Маладзечна, Докшыцы, Ліпнішкі, Смалявічы, Валкалата, Верхнядзвінск), у Расіі — адну ў Варонежы.

Адзенне капуцынаў складае бурага колеру рызу з прышытым да яго каптуром, вераўчаны пояс з вузлом, які сімвалізуе непарушнасць манаскіх зарокаў, і сандалі на босых нагах.

Капуцыны па-ранейшаму займаюцца місіянерствам і маюць каля 200 місій па ўсім свеце, асабліва ў Індыі, Эфіопіі і Турцыі.

Капуцынкі, жаночая галіна ордэна, у 2002 годзе налічвалі 2263 манашак у 157 манастырах. Як і іншыя галіны францысканскага ордэна, капуцыны маюць вялікую колькасць членаў Трэцяга ордэна (тэрцыярыяў). Паводле звестак на пачатак XXI стагоддзя тэрцыярыі капуцынаў былі аб'яднаны больш за 11 500 абшчын і налічвалі каля 73 тысяч членаў.

Зноскі
------

1. ↑  Ордэн капуцынаў апублікаваў найноўшыя статыстычныя даныя
2. 1 2  Order of Friars Minor Capuchin
3. ↑  Афіцыйны сайт ордэна Архівавана 14 ліпеня 2014.
4. ↑  Капуцини на Україні
5. ↑  Капуцыны ў Беларусі
6. ↑  Абшчына Братоў Меншых Капуцынаў у Варонежы
7. ↑  «Капуцины» //Католическая энциклопедия. Т.2. М.:2005. Ст. 791—797

Літаратура
----------

* Капуцыны. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Капуцыны (манаскі ордэн)
* Афіцыйная старонка Беларускай Кустодыі Ордэна Меншых Братоў Капуцынаў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| CiNii: DA0324190X · GND: 1012705-7 · ISNI: 0000 0001 2337 4441 · LCCN: n79015672 · NKC: kn20010724358, ph121450 · VIAF: 158900335 |

 |