У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Іказнь.
Від на вёску з боку возера
**Іказнь** (трансліт.: *Ikazń*, руск.: Иказнь) — аграгарадок (да 2009 г. вёска) у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Іказнь уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета. Насельніцтва 305 чал. (2005). Знаходзіцца за 15 км на ўсход ад Браслава, за 31 км ад чыгуначнай станцыі Мёры, на аўтамабільнай дарозе Браслаў — Мёры.

Назва
-----

Варыянты назвы вёскі ў гістарычных крыніцах: *Икажно*, *Кажня*, *Ыкажна*, *Иказно*.

Гісторыя
--------

Першы пісьмовы ўспамін пра Іказнь датуецца 1499 годам, калі навакольныя землі набыў сакратар вялікай княгіні Алены Іван Сапега. 25 сакавіка 1504 года вялікі князь Аляксандр дазволіў яму заснаваць у маёнтку замак, мястэчка і назваць апошняе «паводле свайго меркавання».

У пачатку XVI ст. у Іказні збудавалі царкву, якую неўзабаве пераабсталявалі на кальвінскі збор. У 1515 годзе мястэчка спалілі маскоўскія захопнікі, аднак Іказненскі замак вытрымаў аблогу. У Інфлянцкую вайну ў 1561 годзе яны зноў спрабавалі здабыць замак. Польскі гісторык А. Гваньіні ў «Хроніцы Еўрапейскай Сарматыі» (2-я пал. XVI ст.) адзначаў, што *«Іказнь — замак мураваны і места драўлянае… ад Браслава за 2 мілі ляжыць»*.

Іказненскі замак, з карты 1613
6 чэрвеня 1593 года ўладальнік Іказні Леў Сапега фінансаваў тут касцёл Цела і Крыві Хрыста, пры якім адкрыліся школа і шпіталь. У 1627 Ян Сапега выдаткаваў грошы для ўніяцкай царквы. Станам на 1628 год у мястэчку было 5 дамоў пры рынку і 80 вулічных; сярод насельнікаў 5 шаўцоў, 4 млынары, купец, кравец, рэзнік.

Падчас Трынаццацігадовую вайну ў 1654 годзе Іказненскі замак занялі маскоўскія, а ў 1655 годзе — шведскія войскі. Паводле падымнага рэестру 1690 года, у іказненскіх уладаннях ваяводы віленскага Казіміра Яна Сапегі налічвалася 240 дымоў. У Вялікую Паўночную вайну Іказнь моцна пацярпела ад ваенных дзеянняў паміж прыхільнікамі Станіслава Ляшчынскага і Аўгуста Моцнага (страты ацэньваліся ў 50 тыс. фларынаў). Станам на 1781 у парафіяльнай школе было 14 вучняў, на 1782 — 12.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Іказнь апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Дзісенскім павеце Мінскай, пазней Віленскай губерні. У 1800 годзе вёска перайшла ў валоданне старосты браслаўскага I. Бужынскага, у гэты час тут было 50 двароў, касцёл, царква, плябаніі каталіцкая і ўніяцкая, карчма, млын, папскі двор.

У 1919 годзе Іказнь была адным з цэнтраў сялянскага паўстання на Дзісеншчыне супраць бальшавіцкай улады («мяцеж зялёных»). Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) мястэчка апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Перабродскай гміне Браслаўскага павета. Станам на 1931 годзе ў Іказні было 96 двароў, пачатковая школа, млын, дзейнічаў гурток Беларускага Інстытута гаспадаркі і культуры.

У 1939 годзе Іказнь увайшла ў БССР, дзе ў 1940 зрабілася цэнтрам Іказненскага сельсавета Браслаўскага раёна. Статус паселішча змянілі да вёскі. З 1970 года Іказнь у складзе Цяцеркаўскага сельсавета. Станам на 1971 тут было 88 гаспадарак, на 1994 — 128 двароў.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Флор Манцэвіч (1890—1941) — педагог і грамадскі дзеяч.
* Мікола Дварэцкі (1903—1988) — беларускі рэлігійны дзеяч, паэт, публіцыст.

Дэмаграфія
----------

* **XVII стагоддзе**: 1628 — каля 600 чал.
* **XVIII стагоддзе**: 1800 — 163 чал.
* **XIX стагоддзе**: 1879 — 541 чал. (270 муж. і 271 жан.)
* **XX стагоддзе**: 1931 — 480 чал.; 1971 — 268 чал.; 1994 — 328 чал.; 1997 — 325 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2005 — 305 чал.

### Інфраструктура

У Іказні працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бібліятэка, дом культуры.

Памятныя мясціны
----------------

* Іказненскі касцёл Божага Цела
* Свята-Мікалаеўская царква 1905 г.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Віцебская вобласць: нарматыўны даведнік / У. М. Генкін, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2009. — 668 с. ISBN 978-985-458-192-7 (DJVU).
2. ↑  Решение Браславского районного Совета депутатов от 27.03.2009 № 137 «О преобразовании сельских населённых пунктов в агрогородки»  (руск.)
3. 1 2  Кастусь Шыдлоўскі. Іказнь // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2. С. 478.
4. 1 2  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
5. ↑  Кастусь Шыдлоўскі. Іказнь // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2. С. 479.
6. ↑  Ikaźń // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy (польск.). — Warszawa, 1882. S. 255.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іказнь (аграгарадок)
* Здымкі на Radzima.org
* Тетёркинский сельсовет Архівавана 22 верасня 2013.

| ⛭**Цяцеркаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Цяцеркі |
| Аграгарадкі | Іказнь ·  Мількі |
| Вёскі | Антанова ·  Атраднае ·  Барадзенічы ·  Белабокі ·  Біейкі ·  Буеўшчына ·  Вісяты ·  Вуглы ·  Галубоўшчына ·  Густаты ·  Гушчына ·  Дзірнічы ·  Заполеўшчына ·  Запружаны ·  Інава ·  Інава Малое ·  Ісакаўцы ·  Калеснікі ·  Канцыінаўка ·  Кляўсы ·  Лінкаўшчына ·  Лявонкавічы ·  Падгайцы ·  Паддубнікі ·  Пажардзе ·  Петкуны ·  Рафалова ·  Рудабісць ·  Рысевічы ·  Рэвуты ·  Рэпішча ·  Самуйлы ·  Слабада-Сасноўка ·  Солакаўшчына ·  Спаруны ·  Старыкі ·  Стрыжкі ·  Суднікі ·  Укля ·  Хутары Іказненскія ·  Шаўляны |
| Хутары | Баравыя ·  Бондараўшчына ·  Зарачаны ·  Канцынава ·  Пасюцішкі |