**Геранім Батвінка** (руск.: Героним (Иероним, Герасим) Осипович (Иосифович) Ботвинко, польск.: Hieronim Botwinko; 1779 — 29 жніўня 1875) — расійскі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Ураджэнец Магілёўскага намесніцтва. Паходзіў са шляхецкага роду Бутвілоўскіх-Батвінкаў герба «Старыконь», які спрадвеку пражываў у Вількамірскім павеце, а пасля перабраўся на Магілёўшчыну. Нарадзіўся ў сям’і Юзафа (Язэпа), відаць, млынара. Меў малодшага брата Трафіма (1782 — пасля 1814).

Паступіў на дзяржаўную службу ў 1795 годзе. У 1807 годзе «за адмысловую і дасканалую службу» яму быў прысвоены чын тытулярнага саветніка. У 1809 стаў сакратаром магілёўскага грамадзянскага губернатара, а ў 1813 годзе памочнікам палявога пошт-дырэктара[ru]. З ліпеня па лістапад 1812 г. выканаў шэраг разведвальных заданняў генералаў Баграціёна, Канаўніцына, Кутузава, за выкананне тайных загадаў і за асаблівы давер, ён заслужыў найвышэйшую падзяку: за панесеныя страты і нягоды пры наступленні варожых войскаў, ён быў узнагароджаны гадавым дараваннем, а за дбайную службу і старанную справу ордэнам Св. Уладзіміра. Удзельнік замежных паходаў 1813—1814 гг. За заслугі ў шпіёнскай службе атрымаў павышэнне да чына 7-га класа, ордэн Святой Ганны, медаль у памяць 1812 года, французскі ордэн Ліліі[ru], нарэшце залічаны ў 1814 годзе да ганаровага дваранства Пецярбурга.

Замалёўка Станіслава Мараўскага з выявамі пракурора Гераніма Батвінкі, Ігната Анацэвіча, Мікалая Навасільцава і Вацлава Пелікана
Па пратэкцыі Ксаверыя Любецкага, тагачаснага гродзенскага грамадзянскага губернатара, за старанны праслед кантрабанды Батвінка быў прызначаны ў 1816 годзе гродзенскім губернскім пракурорам, у 1817, таксама па хадатайніцтве Любецкага, пераведзены ў Вільню, атрымаў тытул надворнага саветніка і брыльянтавыя адзнакі ордэна Св. Ганны. У 1817—1831 гг. Віленскі губернскі пракурор, калежскі саветнік з 1824 г. Прымаў актыўны ўдзел у расследаванні шэрагу палітычных спраў 1823—1825 гг. у Віленскай губерні. Разглядаў справу філаматаў, браў грошы з багатых абвінавачваемых, якіх за гэта вызваляў з вязніцы.

Знаток Статута ВКЛ і расійскага права. У 1818 годзе яму было даручана праца над кадыфікацыяй законаў у Літве. Пры падтрымцы Навасільцава накапіў значны стан і ў 1819 годзе набыў вялікі радзівілаўскі маёнтак Клабіны[lt] у Вількамірскім павеце, разам з каштоўным архівам, бібліятэкай і збраёўняй.

Батвінка заўсёды падкрэсліваў, што ён рускі.

Памёр 29 жніўня 1875 года. Пахаваны на Ефрасіннеўскіх могілках.

У культуры
----------

Выведзены Ф. В. Булгарыным у рамане «Іван Выжыгін» пад імем пракурора Скацінка.

Геранім Батвінка згадваецца ў паэме Адама Міцкевіча «Дзяды» (частка III: *«Hej, posłać po Botwinkę! Zatrzymać tu klechę!»*), ва ўспамінах Станіслава Мараўскага «Некалькі гадоў маёй маладосці ў Вільні» (*Kilka lat mojej młodości w Wilnie*. Вільня, 1994, с. 232).

Сям’я
-----

Дзеці:

* Вольга, у шлюбе з Фларыянам Вайніловічам.
* Соф’я, у шлюбе з Мікалаем Пятровічам Страмілавым (10.03.1816-29.04.1856).

і інш.

Зноскі
------

1. ↑  Hieronim Botwinko //
2. 1 2 3   *Габрусевіч С. А. Марозава С. В.* Прафесар Ігнат Анацэвіч. Жыццё. Спадчына / С. А. Габрусевіч, С. В. Марозава. — Гродна: ГрДУ, 2005. — 216 с. ISBN 985—417
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Polski slownik biograficzny (Том 2), Polska Akademia Umiejętności, ISBN 8386301015
4. 1 2  В. Безотосный. Разведка и планы сторон в 1812 году. 2005
5. 1 2 3  Rytas TAMAŠAUSKAS. Knygnešys ir daraktorius Povilas Panava-Apanavičius
6. 1 2  Вильна 1823—1824: Перекрестки памяти / Сост. Федута А. И.; вступ. ст. коммент. Лав­ри­нец П. М. Рейтблат А. И. Федута А. И. — Минск: Ли­ма­риус, 2008. — 244 с. ISBN 978-985-6740-82-7.
7. ↑  Ботвинко Іеронимъ Іосифовичъ // Виленский православный некрополь. Вильна. 1892 г.
8. ↑  У кнізе «Віленскі праваслаўны некропаль» гаворыцца, што на момант смерці яму было 63 гады, што немагчыма, уличваючы пачатак службы.

Літаратура
----------

* Вильна 1823—1824: Перекрестки памяти / Сост. Федута А. И.; вступ. ст. коммент. Лав­ри­нец П. М. Рейтблат А. И. Федута А. И. — Минск: Ли­ма­риус, 2008. — 244 с. ISBN 978-985-6740-82-7.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1068725621 · VIAF: 315106113 |