**Се́нтэндрэ** (венг.: Szentendre) — горад на поўначы Венгрыі, у медзье Пешт, размешчаны за 20 км на паўночны захад ад Будапешта, на правым беразе Дуная. Насельніцтва на 2018 год — 26 447 чалавек.

Горад з’яўляецца важным турыстычным цэнтрам у наваколлі Будапешта, ён вядомы сваімі шматлікімі мастацкімі майстэрнямі і музеямі.

Назва
-----

Горад названы ў гонар Святога Андрэя.

Гісторыя
--------

У цэнтры Сентэндрэ
Мясцовасць, дзе знаходзіцца Сентэндрэ, была заселена чалавекам яшчэ 20 000 гадоў таму. Пазней тут жылі плямёны ілірыйцаў і эравіскаў. У I стагоддзі н.э. рымляне заснавалі тут ваенны лагер і крэпасць Ульцы́зія Ка́стра (*Ulcisia Castra*, даслоўна *Воўчы лагер*). У V стагоддзі тут быў важны населены пункт спачатку лангабардаў, затым авараў.

У пісьмовых крыніцах Сентэндрэ ўпершыню згадваецца ў 1009 годзе: тут на схіле знаходзіўся касцёл Святога Андрэя, вакол якога і вырас горад. Прынамсі да XIV стагоддзя ён заставаўся даволі важным цэнтрам паміж Будай і Вішэградам. Па захопе Буды туркамі ў 1541 годзе Сентэндрэ часова прыходзіць у заняпад.

Аднак калі ў 1690 годзе туркі зноў захапілі Бялград, кайзер Леапольд I надаў сербам прывілеі сяліцца ў Сентэндрэ, чым і скарысталіся 6000 чалавек. За імі ў горад пацягнуліся і эмігранты з Далмацыі, Грэцыі і Босніі. Па стане на 1720 год колькасць славян складала 88 % насельніцтва горада, большасць з якіх былі сербы. Але ў XIX стагоддзі значная колькасць сербаў вярнулася на сваю радзіму: іх колькасць у Сентэндрэ скарацілася з 45 % да 20 %. На іх месца прыйшлі венгры, дунайскія швабы і славакі.

У XX стагоддзі ідылічнае мястэчка адкрылі для сябе мастакі, музы́кі і паэты і заснавалі ў ім у 1926 годзе мастацкую калонію. З 1990-х гадоў горад стаў важным турыстычным цэнтрам.

Царква Дабравешчання ўзімку
Абраз над уваходам у Сербскую царкву

Насельніцтва
------------

### Нацыянальны склад (на 2011 год)

* Венгры — 92,3 %
* Немцы — 1 %
* Славакі — 0,6 %
* Цыганы — 0,5 %
* Сербы — 0,4 %
* Іншыя — 1 %
* Няма адказу — 4,2 %

### Рэлігійны склад

* Каталікі — 49,3 %
* Кальвіністы — 13,5 %
* Лютэране — 2 %
* Уніяты — 1,4 %
* Іншыя хрысціяне — 1,2 %
* Іншыя рэлігіі — 0,3 %
* Атэісты — 16,9 %
* Няма адказу — 15,4 %

Славутасці
----------

Галоўная плошча з Чумной калонай
* плошча Фё Тэр — галоўная плошча горада, з шматлікімі будынкамі ў стылях барока і ракако, царквой Дабравешчання і калонай, узведзенай у 1763 годзе, з нагоды заканчэння эпідэміі чумы.
* Праабражэнская сербская царква (таксама вядомая як Табацкая царква), XVIII ст.
* Бялградскі сабор
* Царква Святога Арханёла Міхаіла (Пажаравацкая царква), XVIII ст.
* Касцёл Святых Пятра і Паўла
* Кандытарская Добаш

### Музеі

* Музей грамадскага транспарту Будапешта
* Дом-музей сям’і Санта
* Музей Лаяша Вайды
* Музей Карая Ферэнцы
* Музей марцыпану
* Музей віна
* Музей сербскага праваслаўнага мастацтва
* Венгерскі этнаграфічны музей пад адкрытым небам

Гарады-пабрацімы
----------------

* Вертгайм[d], Германія
* Залэу[d], Румынія
* Каліш, Польшча
* Стары Град, Харватыя

Асобы
-----

* Ёван Авакумавіч (1748—1810) — сербскі паэт
* Каці Вольф (\* 1974) — венгерская спявачка і мадэль, удзельніца Еўрабачання-2011
* Якаў Ігнятавіч (1822—1889) — сербскі пісьменнік
* Бені Ферэнцы (1890—1967) — венгерскі скульптар і графік
* Шандар Шопрані (1926—1995) — венгерскі археолаг

Галерэя
-------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1. Gazetteer of Hungary, 1st January 2021 — KSH.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1125966'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сентэндрэ
* Афіцыйны сайт (англ.)