**Вендэлін Бёхайм** (ням.: Wendelin Boeheim; 1832, горад Вінер-Нойштат, Аўстрыя — 1900, Вена) — аўстрыйскі вайсковы дзеяч і гісторык-збраязнавец.

Біяграфія
---------

Даглядальнік імператарскага збору зброі ў Вене (з 1878), стваральнік і першы дырэктар Венскага мастацка-гістарычнага музею (заснаванага на базе збору). Рэдактар аўтарытэтнага ў тагачаснай Еўропе «Часопісу гістарычнага збраязнаўства» (з 1897). Аўтар прац па ваеннай тэхніцы і музейным рэчазнаўстве, у тым ліку энцыклапедычнага «Даведніка па ўзбраенні» (*Handbuch der Waffenkunde*, 1890), іншых кніг і артыкулаў па старажытным узбраенні, мастацкіх рамёствах, майстрах збройніцтва. Апублікаваў рад гістарычных дакументаў з архіваў Вінер-Нойштата і Венскай палацавай бібліятэкі.

Адзначаецца  дакладнасць і падрабязнасць аналізу ў творчасці Бёхайма, якая адбывалася ў перыяд імклівага накаплення, рэгістрацыі і асэнсавання крыніц, звязаных са стварэннем навукі аб гісторыі зброі.

Атрымаў ваенную адукацыю ў Акадэміі Марыі-Тэрэзы, удзельнічаў у аўстра-італа-французскай (1859) і аўстра-прускай (1866). Капітан у адстаўцы (з 1875).

«Даведнік па ўзбраенні»
-----------------------

Праца была выдадзена ў Лейпцыгу (1890) і стала класічнай яшчэ пры жыцці аўтара. Эвалюцыя амаль усіх відаў наступальнага і засцерагальнага ўзбраення на працягу 4—18 ст. выкладзена ў сістэматычным парадку; выклад аснаваны на матэрыяле з Аўстрыі, Германіі, Францыі, Іспаніі, Італіі, Венгрыі і іншых краін Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Улічаныя некаторыя матэрыялы з Усходняй Еўропы. Закранаюцца звесткі аб каўказскай, турэцкай, персідскай, кітайскай і японскай зброі. Ёсць рэчазнаўчы матэрыял.

Важнай адметнасцю працы было апісанне збройнай справы ў сярэднявечнай Еўропе як наднацыянальнай, у процівагу распаўсюджанаму падыходу, у якім перабольшваюцца тагачасныя нацыянальныя асаблівасці.

Праца не закранала агульных заканамернасцяў ваеннай справы і прычын тэхнічнага прагрэсу ў ёй. Аднак нават частковыя назіранні Бёхайма былі ўспрынятыя збраязнаўчай супольнасцю як аўтарытэтныя, і вызначылі шмат кірункаў пазнейшых даследаванняў.

Некаторыя меркаванні і тлумачэнні Бёхайма пацвердзіліся толькі часткова (напрыклад, роля ўплыву Усходу ў час крыжовых паходаў) і нават былі абвергнутыя (пра вынаходніцтва агнястрэльнай зброі на Усходзе, пра існаванне даспеху з нашытымі кольцамі), а здабыткі археалогіі 20 ст. паправілі ці змянілі некаторыя з яго перыядызацый (напр. шпораў з зоркамі, ужывання пісталетаў, арбалетных крукоў).

Зноскі
------

1. 1 2  Wendelin Böheim // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Wendelin Böheim // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41640909'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q496126'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19276262'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q324303'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q98818'></a>
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
4. 1 2 3 4 5 6 7  Кірпічнікаў. Аб кнізе і яе аўтары…

Літаратура
----------

* Кирпичников А. Н. О книге и ее авторе // Бехайм В. Энциклопедия оружия. — СПб, 1995.


|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Вендэлін Бёхайм на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 116217936 · ISNI: 0000 0001 0969 0931 · LCCN: no99042882 · NKC: xx0161995 · NLP: A11386885 · NTA: 146811364 · NUKAT: n2009167737 · PTBNP: 85751 · VIAF: 47508161 |

 |