У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Князеў.
**Марат Дзмітрыевіч Князеў** (1 мая 1934, Беларуская ССР — 16 красавіка 1984, Масква) — савецкі кардыяхірург, Лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР (1975, 1988), доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Біяграфія
---------

Нарадзіцца 1 мая 1934 года у вёсцы Коханава Беларускай ССР у сям’і настаўнікаў. Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Адзін з першых хірургаў СССР і Расіі, які актыўна працаваў па праблеме хірургічнага лячэння ішэмічнай хваробы сэрца. Узначальваў аддзяленне каранарнай хірургіі Усесаюзнага навуковага цэнтра хірургіі АМН СССР (цяпер — РНЦХ РАМН), г. Масква.

Пасля заканчэння інстытута працаваў хірургам райбальніцы ў Белавежскай пушчы. У 1959 годзе паступіў у аспірантуру НДІ клінічнай і эксперыментальнай хірургіі Міністэрства аховы здароўя СССР у Маскве.

У 1962 годзе паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю «Клініка, дыягностыка і хірургічнае лячэнне атэрасклератычных аклюзій біфуркацыі аорты і падуздышных артэрый». Навуковым кіраўніком быў прафесар Барыс Васільевіч Пятроўскі. Ужо кандыдатам медыцынскіх навук прыехаў у Мінск, дзе яго прынялі асістэнтам кафедры шпітальнай хірургіі БелДІУВ (цяпер — БелМАПА), але неўзабаве быў адкліканы ў Маскву ў той жа НДІ клінічнай і эксперыментальнай хірургіі, дзе і прайшоў шлях ад ардынатара да прафесара.

У 1964 годзе быў камандзіраваны ў Нью-Ёрк (ЗША) для працы лекарам у дыпламатычным прадстаўніцтве СССР пры ААН. Выконваючы асноўныя абавязкі, таксама стажыраваўся ў клініцы вядомага кардыяхірурга Майкла Эліса Дэбейкі. Вярнуўшыся праз 5 гадоў у Маскву, абараніў доктарскую дысертацыю «Вострая артэрыяльная непраходнасць аорты і артэрый канечнасцяў». Навуковым кіраўніком быў акадэмік Б. В. Пятроўскі. З 1969 узначальваў аддзяленне сасудзістай хірургіі ў НДІ і быў абраны загадчыкам створанай ім кафедры сасудзістай хірургіі Цэнтральнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

У аддзяленні распрацоўваліся прыярытэтныя праблемы хірургічнага лячэння ІХС, паталогіі груднога і брушнога аддзелаў аорты, брахіацэфальных артэрый і вазарэнальнай гіпертаніі.

Ён першым у СССР у ліпені 1970 года выканаў аўтавенознае аортакаранарнае шунтаванне з добрым вынікам 39-гадоваму мужчыне, які перанес два інфаркту міякарда.

Праца
-----

* Аўтар манаграфіі «Хірургія хранічнай ішэмічнай хваробы сэрца».
* Манаграфія «Вострыя трамбозы і эмбаліі біфуркацыі аорты і артэрый» у суаўт. з А. С. Беларусавым. — Мінск, 1977, с. 159
* Хірургія хранічнай ішэмічнай хваробы сэрца ў суаўт. з Б. У. Шабалкіным.  Мн. 1978, 250 °C.

Прэміі
------

* Дзяржаўная прэмія СССР (лістапад 1975 года) — за аднаўленчую і пластычную хірургію аорты і яе галін.
* Дзяржаўная прэмія СССР (лістапад 1988 года) — за распрацоўку і ўкараненне ў клінічную практыку метадаў хірургічнага лячэння ішэмічнай хваробы сэрца (пасмяротна).

Сям’я
-----

Жонка — Таццяна Аляксандраўна Князева (Рашэтнікава) — доктар медыцынскіх навук, прафесар Інстытута курорталогіі і рэабілітацыі, дачка Ганна, унучка Таццяна.

Смерць
------

16 красавіка 1984 года, у дзень нараджэння жонкі трагічна загінуў у ДТЗ, не дажыўшы да 50-годдзя ўсяго два тыдні. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Czech National Authority Database Праверана 24 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑  Князев М. Д.
3. ↑  Первое коронарное шунтирование человеку(недаступная спасылка)
4. ↑  Князева Т. А. **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 22 чэрвеня 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: xx0301534 |