Цэнтр Жытоміра ўначы.
**Жытомірская вобласць** (укр.: Житомирська область) — вобласць на паўночным захадзе Украіны.

### Агульныя звесткі

Адміністрацыйны цэнтр Жытомірскай вобласці — горад Жытомір.

Колькасць адміністрацыйных адзінак і населеных пунктаў вобласці:

* раёнаў — 4;
* населеных пунктаў — 1673, у тым ліку:
	+ сельскіх — 1619;
	+ гарадскіх — 54, у тым ліку:
		- пасёлкаў гарадскога тыпу — 43;
		- гарадоў — 11, у тым ліку:
			* гарадоў абласнога значэння — 5;
			* гарадоў раённага значэння — 6;
* тэрытарыяльных грамад — 65, у тым ліку:
	+ вясковых грамад — 30;
	+ пасялковых грамад — 22;
	+ гарадскіх грамад — 12.

Мясцовае самакіраванне ў вобласці ажыццяўляе Жытомірскі абласны савет, выканаўчую ўладу — абласная дзяржаўная адміністрацыя. Кіраўніком вобласці (губернатарам) з’яўляецца старшыня аблдзяржадміністрацыі, які назначаецца Прэзідэнтам Украіны.

Геаграфічныя звесткі
--------------------

### Месцазнаходжанне

На ўсходзе мяжуе з Кіеўскай вобласцю, на поўдні — з Вінніцкай вобласцю, на захадзе — з Хмяльніцкай і Ровенскай абласцямі Украіны. На поўначы мяжуе з Беларуссю.

Працягласць вобласці з захада на ўсход 170 км, з поўначы на поўдзень — 230 км.

### Клімат

Паўночная частка вобласці размяшчаецца ў зоне лісцяных лясоў. Поўдзень — у зоне лесастэпу. Клімат умерана кантынентальны з вільготным цёплым летам і мяккай воблачнай зімой. Сярэдняя тэмпература студзеня −5,5 °C, ліпеня +18,5 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 753 мм.

### Рэльеф

Паверхня ўяўляе сабой хвалістую раўніну з агульным зніжэннем у поўночным і паўночна-ўсходнім кірунку. Большая частка вобласці (паўднёвая і паўднёва-заходняя) ляжыць у межах Прыдняпроўскага і Валына-Падольскага ўзвышшаў. Паўночна-ўсходнюю частку займае Палеская нізіна.

Глебы: на поўначы — дзярнова-падзолістыя, на поўдні — чарназёмы звычайныя.

### Карысныя выкапні

На тэрыторыі вобласці ёсць паклады будаўнічых пяскоў, пірафілітавых сланцаў, керамічных глінаў і шэрагу іншых відаў мінеральнай будаўнічай сыравіны. Таксама прысутнічаюць рэдказямельныя элементы — ванадый, скандый, гафній, торый, якія карыстаюцца значным попытам на светавым рынку.

Перспектыўным з’яўляецца радовішча мармуру, які мае малюнак надзвычайнай красы, добра палюецца.

У вобласці здабываецца каляровы напаўкаштоўны камень — берыл, а таксама тапаз, кварц.

### Водныя аб’екты

Па тэрыторыі вобласці цячэ 221 рэчка агульнай даўжынёй 5366 км. Усе рэкі належаць да басейна Дняпра. Найвялікшыя рэкі паводле даўжыні ў межах вобласці — Цецераў — 247 км, Случ (прыток Гарыні) — 194 км, Ірпень — 174 км, Ірша — 136 км. На тэрыторыі вобласці знаходзіцца даволі шмат вялікіх азёраў. Найбуйнейшыя — Чорнае, Азэранскае, Дужае, Дзядовае, Прыбылавецкае — размешчаныя ў басейне ракі Убарць.

Гісторыя
--------

Засяленне вобласці пачалося яшчэ ў эпоху палеаліту.

У V—VII стагоддзях тэрыторыя вобласці была заселеная даўнімі ўсходнеславянскімі плямёнамі: поўнач — драўлянамі, цэнтральная частка і поўдзень — палянамі.

У раннефеадальны перыяд (XI — пачатак XII стагоддзяў) сучасная тэрыторыя Жытомірскай вобласці ўваходзіла ў склад старадаўняй усходнеславянскай дзяржавы — Кіеўскай Русі.

У першай палове XIII стагоддзя Жытоміршчына пацярпела ад татара-мангольскага нашэсця.

У 1350—1360 гадах усходняя частка вобласці ўвайшла ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У XIV—XVI стагоддзях большая частка тэрыторыі вобласці ўваходзіла ў склад Кіеўскага ваяводства.

Пасля Люблінскай уніі і ўтварэння Рэчы Паспалітай на тэрыторыі вобласці пашырыўся сялянскі вызваленчы рух, прайшло паўстанне пад кіраўніцтвам Севярына Налівайкі, вяліся ваенныя дзеянні Казацка-сялянскай вайны.

Пасля далучэння тэрыторыі сучаснай вобласці да Расійскай імперыі ў канцы XVIII стагоддзя была ўтвораная Валынская губерня, у 1804 годзе яе цэнтрам зрабіўся Жытомір.

Жытомірская вобласць была ўтвораная 22 верасня 1937 года ў межах УССР.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
------------------------------------

У складзе вобласці 23 адміністрацыйныя раёны, 11 гарадоў, з якіх 5 — абласнога значэння, 43 пасёлкі гарадскога тыпу, 1588 вёсак.

### Гарады

* Алеўск
* Андрушэўка
* Баранаўка
* Бярдзічаў
* Жытомір
* Карастышаў
* Корасцень
* Малін
* Наваград-Валынскі
* Оўруч
* Радамышль

### Раёны вобласці

* Бярдзічаўскі раён
* Жытомірскі раён
* Корасценскі раён
* Наваград-Валынскі раён

Заўвагі
-------

1. ↑  Уряд визначив адміністративні центри та затвердив території громад усіх областей

| Жытомірская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Бэрдычыўскі
* Жытомірскі
* Звягельскі
* Корасценскі

 | Сцяг Жытомірскай вобласціСцяг Жытомірскай вобласціГерб Жытомірскай вобласціГерб Жытомірскай вобласці |
| Гарады | 
* Алэўск
* Андрушыўка
* Бараніўка
* Бярдзічаў
* **Жытомір**
* Звягель
* Карастышыў
* Корасцень
* Малын
* Оўруч
* Радамышль
* Чудніў

 |
| Пгт | 
* Азэрнэ
* Біла Крыныця
* Брусыліў
* Бучманы
* Быкіўка
* Вакулэнчук
* Вэлыкі Каравынці
* Галавынэ
* Гарадныця
* Гарадок
* Гранітнэ
* Грышкіўці
* Гуйва
* Дзіброва
* Доўбыш
* Дружба
* Іванопіль
* Іршанск
* Кам’яны Брыд
* Корнын
* Лугыны
* Любар
* Мар’яніўка
* Мыралюбіў
* Мыропіль
* Нава Барава
* Навагуйвынскэ
* Народычы
* Новаазэранка
* Нові Білакаровычы
* Палянка
* Папільня
* Пулыны
* Пэршатраўнэвэ
* Пэршатравэнск
* Раманіў
* Ружын
* Хорашыў
* Чаповычы
* Чэрвонэ
* Чэрняхіў
* Яблунэць
* Ямільчынэ

 |

| Адміністрацыйны падзел Украіны |
| --- |
| Вобласці | Адэская ·  Валынская ·  Вінніцкая ·  Данецкая ·  Днепрапятроўская ·  Жытомірская ·  Закарпацкая ·  Запарожская ·  Івана-Франкоўская ·  Кіеўская ·  Кіраваградская ·  Луганская ·  Львоўская ·  Мікалаеўская ·  Палтаўская ·  Ровенская ·  Сумская ·  Харкаўская ·  Херсонская ·  Хмяльніцкая ·  Цярнопальская ·  Чаркаская ·  Чарнавіцкая ·  Чарнігаўская |  |
| Аўтаномная рэспубліка | Крым |
| Гарады са спецыяльным статусам | Кіеў ·  Севастопаль |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4706103-0 · NKC: ge1148099 · VIAF: 238138029 |