**Дзірк (Тэадор) ван Бабюрэн** (каля 1595 года, Вейк-бей-Дзюрстэдэ — 21 лютага 1624, Утрэхт) — галандскі жывапісец эпохі барока. Заснавальнік і адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў утрэхцкай школы караваджызму.

Біяграфія
---------

Дзірк (Тэадор) ван Бабюрэн нарадзіўся каля 1595 года ў горадзе Вейк-бей-Дзюрстэдэ правінцыі Утрэхт Рэспублікі Сямі Аб’яднаных Ніжніх Земляў. У раннім дзяцінстве з бацькамі пераехаў ва Утрэхт. Жывапісу вучыўся ў майстэрні вядомага галандскага мастака-партрэтыста і старшыні гільдыі святога Лукі Паўлюса Янсана Марэльсэ. У 1611 годзе ван Бабюрэн уступіў у гільдыю мастакоў Утрэхта, што дало яму права на прафесійную дзейнасць. Для завяршэння навучання разам з Давідам дэ Хаенам ён у 1612 годзе з’ехаў у Італію. У Рыме яго мецэнатам стаў маркіз Вінчэнца Джустыніяні. У Італіі ван Бабюрэна прыцягнула наватарскае мастацтва Караваджа, пад уплывам якога канчаткова склаўся яго ўласны творчы почырк. У Караваджа ён запазычаў кампазіцыйную выразнасць, кантраснае асвятленне і імкненне да рэалістычнай выявы натуры — рысы, якія сталі характэрнымі для караваджызму. За час працы ў Італіі Дзірк ван Бабюрэн піша шэраг карцін на біблейскія тэмы, удзельнічае ў роспісе капэлы царквы Сан-П’етра-ін-Манторыа ў Рыме. У 1620 годзе мастак вяртаецца ў Нідэрланды і адкрывае сваю майстэрню ва Утрэхце. У гэты перыяд у яго творчасці пераважалі жанравыя сюжэты, для якіх былі характэрны вылучаныя на пярэдні план буйныя паўфігуры з кантраснай святлаценню, якія адрозніваюцца яркасцю колеру і тэмпераментнай манерай выканання. Многім карцінам ўласцівы адценне грубаватага натуралізму, што ў пэўнай меры было выклікам пратэстанцкай маралі. Дзірк ван Бабюрэн пайшоў з жыцця ў росквіце гадоў і свайго таленту 21 лютага 1624 года.

Зноскі
------

1. ↑  Art UK — 2003. Праверана 12 жніўня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7257339'></a>
2. ↑  Dirck van Baburen // Athenaeum Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q32061534'></a>
3. ↑  Czech National Authority Database Праверана 29 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
4. ↑  RKDartists Праверана 27 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  *Slatkes L. J.* Dirck (Jaspersz.) van Baburen // Baburen, Dirck (Jaspersz.) van // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T005524<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103891406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1633121 · BNF: 17960059k · BPN: 44646044 · GND: 121401448 · ISNI: 0000 0001 1620 9712 · LCCN: nr2001018860 · NKC: xx0251787 · NLP: A35869951 · NTA: 070245495 · LIBRIS: 176962 · SUDOC: 169121135 · VIAF: 36845034 · ULAN: 500115412 |

 |