У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дэбрэ.

**Жан-Батыст Дэбрэ** (фр.: Jean-Baptiste Debret, 18 красавіка 1768, Парыж — 28 чэрвеня 1848, Парыж) — французскі мастак. Найбольшую вядомасць атрымаў як стваральнік літаграфічных выяў жыцця насельніцтва Бразіліі ў XIX стагоддзі. Дэбрэ атрымаў другую прэмію на Салоне прыгожых мастацтваў у 1798 годзе.

Біяграфія
---------

Як мастак сфармаваўся ў Францыі, калі ў мастацтве пераважаў неакласіцызм. Навучаўся ў Акадэміі прыгожых мастацтваў, вучань Жака-Луі Давіда (1748—1825), які быў яго стрыечным братам. У 1780-х гадах суправаджаў Давіда ў паездцы ў Рым. У 1798 годзе дэбютаваў у Парыжскім салоне прыгожых мастацтваў, дзе атрымаў другі прыз.

Уручэнне Ордэна Ганаровага Легіёна 15 ліпеня 1804 года ў Доме інвалідаў (1812)
У сакавіку 1816 года адправіўся ў падарожжа ў Бразілію ў складзе Французскай мастацкай місіі  (англ.) (бел. — групы банапартысцкіх  (англ.) (бел. мастакоў і дзеячаў мастацтва, якім было даручана стварыць у Рыа-дэ-Жанейра Ліцэй мастацтваў і рамёстваў пад заступніцтвам партугальскага караля Жуана VI і графа да Барка. Пазней, у гады кіравання імператара Педру I, ліцэй ператварыўся ў Імперскую акадэмію прыгожых мастацтваў  (англ.) (бел..

Доўгі час карыстаўся добразычлівасцю спачатку партугальскага каралеўскага двара, які знаходзіўся ў выгнанні ў Бразіліі, затым бразільскага імператара  (англ.) (бел. ў Рыа-дэ-Жанейра. Дэбрэ часта атрымліваў замовы на партрэты членаў каралеўскай сям’і. У снежні 1822 года Дэбрэ заснаваў атэлье пры Імператарскай акадэміі, а ў 1826 годзе стварыў уласную мастацкую школу ў Бразіліі. У 1829 годзе арганізаваў першую мастацкую выставу ў Бразіліі, дзе таксама прадставіў уласныя працы і творы вучняў. Падобна Давіду пры Напалеоне, Дэбрэ нярэдка атрымліваў замовы на афармленне афіцыйных і публічных цырымоній і свят, і нават спраектаваў некаторыя ўзоры прыдворных гарнітураў. Партрэт Жуана VI (1817) нагадвае партрэты Напалеона ваеннай і імперскай сімволікай.

Знаходзячыся ў Бразіліі, часта перапісваўся са сваім братам, які застаўся ў Парыжы. Заўважыўшы яго цікавасць да бразільскай штодзённасці, Дэбрэ з 1816 па 1831 год пасылаў яму малюнкі вулічных сцэн, мясцовых звычаяў і розных падзей. Асаблівую цікавасць выклікалі становішча чорных рабоў  (руск.) (бел. і жыццё мясцовых індзейцаў  (руск.) (бел.. Нараўне з працамі нямецкага мастака Ёгана Морыца Ругендаса  (руск.) (бел. (ням.: Johann Moritz Rugendas), працы Дэбрэ — адна з найважнейшых дакументальных крыніц пра жыццё Бразіліі ў першай палове XIX стагоддзя.

Звяржэнне Бурбонаў паслужыла штуршком да таго, што Дэбрэ ў 1831 годзе вярнуўся ў Францыю. У Францыі быў абраны членам Акадэміі прыгожых мастацтваў. У перыяд 1834—1839 гадах Дэбрэ апублікаваў у 3-х тамах серыю гравюр пад назвай «Маляўнічае і гістарычнае падарожжа ў Бразілію, або Жыццё французскага мастака ў Бразіліі» (фр.: Voyage Pittoresque et Historique Brésil). У іх дэталёва паказана вонкавае аблічча, адзенне і паўсядзённы побыт бразільцаў, як белых, так і чорных, а таксама прадстаўнікоў карэнных плямёнаў, у тым ліку пазней зніклых (напрыклад, камаканы і батакуды  (руск.) (бел.). Некаторыя яго гарадскія замалёўкі не толькі адлюстроўваюць паўсядзённае жыццё афрабразільцаў, але і ўтрымліваюць элементы сатыры і гумару.

На жаль, праца не мела камерцыйнага поспеху. Каб зарабіць на жыццё, Дэбрэ рабіў літаграфічныя выявы свайго далёкага сваяка Давіда, аднак іх тыраж і, адпаведна, прыбытковасць былі невялікія.

Памёр 28 чэрвеня 1848 года ў Парыжы ў галечы.

Галерэя
-------

* У хаце цыган (1820)У хаце цыган (1820)
* Вулічны музыка з берымбаў  (руск.) (бел. (1826)Вулічны музыка з берымбаў  (руск.) (бел. (1826)
* Публічная лупцоўка раба (1830)Публічная лупцоўка раба (1830)
* Сігнальная труба правадыра барора  (руск.) (бел. (1834)Сігнальная труба правадыра барора  (руск.) (бел. (1834)
* Сямейная вячэра (1839)Сямейная вячэра (1839)
* Пакаранне раба (1834-1839)Пакаранне раба (1834-1839)
* Негрыцянкі (1835)Негрыцянкі (1835)
* Конны індзеец чаруа  (руск.) (бел.Конны індзеец чаруа  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑  Jean Baptiste Debret<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Jean Baptiste Debret // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2017. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00047807<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104041233'></a>
3. ↑  Jean-Baptiste Debret // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
4. ↑  *Pontual R.* Jean-Baptiste Debret // Debret, Jean-Baptiste // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T021703<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103902254'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
5. ↑
6. ↑  RKDartists Праверана 7 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
7. ↑
8. 1 2  Araujo, Ana Lucia (2015). *Brazil Through French Eyes: A Nineteenth-Century Artist in the Tropics*. UNM Press. pp. 45. ISBN 978-0826337467.

Спасылкі
--------

* DezenoveVinte — Arte Brasileira do século XIX e início do XX  (парт.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10283979 · BNF: 12460857j · GND: 119057395 · ISNI: 0000 0000 8084 3278 · LCCN: n82027719 · NKC: jo20201076835 · NLP: A29601241 · NTA: 072331461 · NUKAT: n2017060361 · PTBNP: 36764 · LIBRIS: 212507 · SUDOC: 067057527 · VIAF: 5028617 · ULAN: 500011760 |

 |