recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Маўзалей Герояў** (рум.: Mausoleul Eroilor, вядомы таксама як рум.: Mausoleul de la Mateiaș) — помнік героям Першай сусветнай вайны, размешчаны ў Румыніі (Арджэш). Помнік увайшоў пад 1010-м нумарам (код AG-IV-I A-14017) у «Спіс гістарычных помнікаў» краіны, абноўлены Міністэрствам культуры Румыніі 8 ліпеня 2004 года.

Гісторыя
--------

На гэтым месцы, у так званай «зоне Mateiașului» групе румынскіх войскаў (рум.: Group Namaiesti) — на чале з генералам Траянам Гайсеану (рум.: Traian Găiseanu) — якая ўключала падраздзяленні з 22-й і 12-й пяхотных дывізій удалося супрацьстаяць больш шматлікаму, лепш узброенаму і больш падрыхтаванаму праціўніку. З 25 верасня (8 кастрычніка, па новаму стылю) па 10 (23) лістапада 1916 года ў рэгіёне ішлі зацятыя баі, якія спынілі прасоўванне войскаў Цэнтральных дзяржаў на румынскай раўніне. Але, з-за прарыву на іншым участку фронту, 16 (29) лістапада румынскім салдатам двух дывізій было загадана адступіць да Тырговіштэ.

Помнік
------

Маўзалей быў пабудаваны ў перыяд паміж 1928 і 1935 гадамі, па праекце архітэктара Думітру Іанэска Берэчэта; кіраваў будаўніцтвам Дэ Нікола. У канструкцыі быў выкарыстаны ў асноўным вапняк Albesti. Будынак складаецца з двух аб'ектаў: гарызантальнага склепа, у якім размешчана 31 крыпта з парэшткамі 2300 салдат, а на сценах якога ўмацаваныя мармуровыя пліты з імёнамі загінуўшых воінаў, і вежы, на вяршыню якой вядзе спіральная лесвіца.

З-за працёкаў вады праз вапняковыя сцены, у перыяд з 1945 па 1976 год Маўзалей Герояў зведаў капітальны рамонт. 4 сакавіка 1977 года землятрус выклікаў шматлікія расколіны, так што ў 1978 годзе зноў былі праведзены работы па абнаўленню будынка.

Маўзалей быў пашыраны ў 1980—1984 гадах за кошт будаўніцтва дадатковых парадных тэрас і лесвіц, а таксама — залаў музея і барэльефа вышынёй у 16 м, выкананага скульптарам Эйдрыянам Раду Кампулунгам.

Зноскі
------

1. ↑  Olteanu, 2009, с. 60-62

Літаратура
----------

* *Olteanu Mihaela.* Câmpulung Muscel în epoca modernâ (1821—1918). — Universitatea din Bukureşti, 2009.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карашкоў.
**Яўген Піліпавіч Карашкоў** (нар. 4 чэрвеня 1954, в. Пустошка Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Біяграфія
---------

Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, інжынер-механік.

Працоўную дзейнасць пачаў настаўнікам фізкультуры і працы Спрындаўскай васьмігадовай школы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Працаваў майстрам механазборачнага цэха № 1, намеснікам начальніка цэха па вытворчасці Барысаўскага завода «Аўтагідраўзмацняльнік» імя XXV з’езда КПСС. Служыў у радах Узброеных Сіл. Быў намеснікам начальніка, начальнікам механазборачнага цэха № 3 Барысаўскага завода «Аўтагідраўзмацняльнік» імя XXV з’езда КПСС, начальнікам цэха эксплуатацыі тэхналагічнай аснасткі, начальнікам інструментальнага аддзела, намеснікам галоўнага інжынера, намеснікам галоўнага інжынера па станкаінструментальнай вытворчасці, намеснікам генеральнага дырэктара па інфармацыйнай і кадравай рабоце рэспубліканскага ўнітарнага прамысловага прадпрыемства «Барысаўскі завод „Аўтагідраўзмацняльнік"».

Намеснік генеральнага дырэктара па ідэалагічнай рабоце адкрытага акцыянернага таварыства «Барысаўскі завод „Аўтагідраўзмацняльнік"».

Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання, Барысаўскага гарадскога і Барысаўскага раённага Саветаў дэпутатаў адпаведна 23-га і 25-га скліканняў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалямі «За працоўную доблесць», «Генерал Харазія Х. Л.», юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, ганаровымі граматамі Міністэрства аўтамабільнай прамысловасці, Мінскага аблвыканкама, Мінаўтасельгасмаша СССР і ЦК прафсаюза.

Зноскі
------

1. ↑  Карашкоў Яўгеній Піліпавіч Архівавана 18 жніўня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь пятага склікання Архівавана 20 кастрычніка 2021.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рудакоў.
**Анатоль Абрамавіч Рудакоў** (31 сакавіка 1921, Растоў-на-Доне, Расія — 10 красавіка 1990) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1967).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1940 годзе студыю тэатра імя М. Горкага ў Растове-на-Доне. Працаваў у тэатрах Расіі. З 1955 года ў Магілёўскім абласным драматычным тэатры. 

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1961 года.

Творчасць
---------

Выконваў гераічныя і характарныя ролі. Сярод работ: Кусонскі, Стрыжэўскі («Галоўная стаўка», «Даруй мне» К. Губарэвіча), «Камандзір браняпоезда» («Дні нашага нараджэння» І. Мележа), Чацкі («Гора ад розуму» А. Грыбаедава), Баян («Клоп[ru]» У. Маякоўскага), Судакоў («Гняздо глушца» В. Розава), Петручыо («Утаймаванне свавольніцы» У. Шэкспіра), Вурм, Лейстэр («Каварства і каханне», «Марыя Сцюарт» Ф. Шылера), доктар Ранк («Нора» Г. Ібсена). 

Зняўся ў тэлефільме «Атланты і карыятыды».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Герштэйн Г. Р.* Рудакоў Анатоль Абрамавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Котаў.
**Анатоль Анатольевіч Котаў** (нар. 1980, Мінск) — беларускі дыпламат, дзяржаўны і грамадскі дзеяч.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Нарадзіўся ў 1980 годзе ў Мінску. Скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін (2002). У 2002—2006 — трэці, затым другі сакратар галоўнага дагаворна-прававога ўпраўлення Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2006—2010 — трэці, другі сакратар Пасольства Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Польшча. З 2010 — галоўны саветнік, з 2014 — старшы саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Польшча. З 2015 — вядучы спецыяліст Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь, генеральны сакратар НАК. Намеснік дырэктара фонду «Дырэкцыя ІІ Еўрапейскіх гульняў 2019 года». Намеснік загадчыка аддзелам фінансавання дзяржаўных органаў галоўнана фінансавага ўпраўлення Упраўлення справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, 18 жніўня звольніўся з пасады ў знак пратэсту пасля прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі і жорсткага падаўлення масавых выступленняў супраць фальсіфікацыі выбараў. З’ехаў за мяжу, дзе стаў часткай Беларускага фонду салідарнасці спартсменаў. Адказны за знешнюю палітыку і гандаль у Народным антыкрызісным упраўленні.

Грамадская дзейнасць
--------------------

18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.

Зноскі
------

1. ↑  noc.by
2. ↑  zviazda.by
3. ↑  nashaniva.by
4. ↑  nashaniva.by
5. ↑  belarus-nau.org **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 снежня 2021. Праверана 5 жніўня 2021.
6. ↑  «Требуем признать выборы недействительными». Более 900 спортсменов и работников отрасли подписались под открытым письмом с требованиями к власти Архівавана 20 жніўня 2020.  (руск.)
**Анатоль Аляксеевіч Саланіцын** (руск.: Анато́лий Алексе́евич Солони́цын; імя пры нараджэнні — *Ота*; 30 жніўня 1934, Багародск, Горкаўскі край — 11 чэрвеня 1982, Масква) — савецкі акцёр тэатра і кіно; заслужаны артыст РСФСР (1981).

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння школы Саланіцын паступіў у будаўнічы тэхнікум. Атрымаўшы там спецыяльнасць слесара-інструментальшчыка, ён уладкаваўся на завод, але яго рабочая біяграфія працягнулася нядоўга, бо бацьку адправілі працаваць у Кіргізію, і сям’я перасялілася ў горад Фрунзэ. Там Саланіцын пачаў удзельнічаць у мастацкай самадзейнасці, чытаў вершы, выступаў з куплетамі.

У 1955 годзе Саланіцын адправіўся ў Маскву, дзе тройчы спрабаваў паступіць у ГІТІС. Быў прыняты ў Свярдлоўскі драматычны тэатр.

Скончыўшы вучобу ў студыі ў 1960 годзе, быў прыняты ў штат Свярдлоўскага драмтэатра. Тут ён сыграў масу роляў другога плана.

З 1960 па 1972 гады быў акцёрам у тэатрах Свярдлоўска, Мінска, Новасібірска, Таліна. З 1972 па 1976 гады выступаў у тэатры імя Ленсавета. Змяняў Свярдлоўск на Талін, каб сыграць у рэжысёра Арсенія Сагальчыка ў п’есе Леаніда Андрэева «Той, хто атрымлівае аплявухі». Пайшоў з Тэатра Ленсавета, калі Таркоўскі паклікаў яго ў Маскву граць Гамлета ў Ленкаме ў снежні 1976 года. На наступны год адбылася прэм’ера. Саланіцын застаўся незадаволены сваёй працай, а неўзабаве Іна Чурыкава, якая грала ў спектаклі Афелію, пайшла ў дэкрэтны адпачынак, і пастаноўку закрылі. Марк Захараў не знайшоў для Саланіцына роляў, і той цалкам пераключыўся на кіно. Роля Гамлета стала апошняй працай Саланіцына ў тэатры.

Фільмаграфія (выбраная)
-----------------------

* «Андрэй Рублёў» (1966)
* «Салярыс» (1972)
* «Узыходжанне» (1976)
* «Сталкер» (1979)
* «Раскіданае гняздо» (1981)

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 4102320 · BNE: XX4940331 · BNF: 14046472z · GND: 11892740X · ISNI: 0000 0001 1618 1748 · LCCN: n92033703 · LNB: 000186915 · NKC: xx0119491 · NLA: 35262862 · NTA: 102198187 · NUKAT: n2009152388 · SUDOC: 072246758, 078092043 · VIAF: 34659138 |

 |
**Акмеізм** (ад грэч. άκμη — «вышэйшая ступень, вяршыня, красаванне, квітнеючая пара») — літаратурная плынь, якая ўзнікла ў пачатку XX стагоддзя ў Расіі і супрацьстаяла сімвалізму. 

Акмеісты імкнуліся пераадолець схільнасць паэтаў-сімвалістаў да «звышрэальнага», шматзначнасці і цякучасці вобразаў, ускладнёнай метафарычнасці і ў сваю чаргу абвяшчалі матэрыяльнасць, прадметнасць тэматыкі, стварэнне пачуццёвых, пластычна-ясных вобразаў, выступалі за дакладнасць і выразнасць паэтычнага слова. Для паэзіі акмеістаў уласцівы своеасаблівая «прыземленасць», схільнасць да камернасці і эстэтызму, паэтызацыя мінулай культуры і біялагічнага пачатку, пачуццяў спрадвечнага чалавека (адсюль і другая назва акмеізму — *адамізм*, ад імя Адам). Акмеісты лічылі, што ў выніку адыходу ад сімвалізму паэзія стане свабоднай, а Восіп Мандэльштам успрымаў акмеізм як «тугу па сусветнай культуры».

Станаўленне акмеізму шчыльна звязана з дзейнасцю «Цэха паэтаў», цэнтральнымі фігурамі якога з'яўляліся арганізатары акмеізму Мікалай Гумілёў і Сяргей Гарадзецкі. Іншыя вядомыя акмеісты — раннія Ганна Ахматава і Восіп Мандэльштам. Акмеісты выдавалі часопіс «Гіпербарэй» (1912 — 1913), альманахі. 

Тэрмін «акмеізм» быў прапанаваны ў 1912 г. Мікалаем Гумілёвым і Сяргеем Гарадзецкім: на іх думку, на змену сімвалізму ў крызісе ідзе кірунак, які абагульняе досвед папярэднікаў і выводзіць паэта да новых вяршыняў творчых дасягненняў. Сучаснікі давалі тэрміну і іншыя тлумачэнні: Уладзімір Пяста бачыў яго вытокі ў псеўданіме Ганны Ахматавай, па-латыні гучала як «*akmatus*», некаторыя паказвалі на яго сувязь з грэчаскім «*akme*» — «вастрыё». Назва для літаратурнага плыні, па сведчанні Андрэя Белага, была абрана ў запале палемікі і не з'яўлялася цалкам абгрунтаваным: аб «акмеізме» і «адамізме» ў жарт загаварыў Вячаслаў Іваноў, Мікалай Гумілёў падхапіў выпадкова кінутыя словы і ахрысціў акмеістами групу блізкіх да сябе паэтаў.

Акмеізм аказаў уплыў на жывапіс (Канстанцін Каровін, Барыс Кустодзіеў, Піліп Малявін) і музыку (Анатоль Лядаў, Ігар Стравінскі).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Кароткая літаратурная · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85000557 · NKC: ph558985 |
**Блуд** (распуста) — цялесная блізкасць асоб, якія не знаходзяцца ў законным шлюбе. У хрысціянстве залічаецца да галоўных грахоў (грахоўных страсцей). Тлумачыцца ўхіленнем ад Божага провіду праз ідалапаклонства і нявер’е.

У хрысціянстве
--------------

У хрысціянстве прызнаюцца два спосабы ладу жыцця чалавека ў любадзействе: шлюб і манашаства. Блуд як скажэнне адносін паміж мужчынам і жанчынай і закладзенай у іх Божаскай мэце ёсць грэх, бо прадугледжвае толькі дасягненне пачуццёвай раскошы для сябе або для абодвух. Пры ўвасабленні ў выглядзе намеру і жарсці блуд замахваецца на чысціню і цнатлівасць чалавека. Да блуду прылічаюцца таксама прастытуцыя, гомасексуальныя адносіны і крывезмяшэнне.

### У Старым Запавеце

У Старым Запавеце 7-я запаведзь Майсеева — «не распуснічай» (гл. Вых.20: 14; Паўт.5: 18) — не праводзіць выразнай мяжы паміж паняццямі пералюбы і распусты, таму гэтая запаведзь ставіцца да ўсіх выпадкаў парушэння палавой маралі.

### Блуд у Новым Запавеце

У Новым Запавеце прысутнічаюць значна больш строгія паняцці пра цнатлівасць, пра стаўленне да цела, адпаведныя высокаму прызначэнню чалавека — яднанню з Богам: цела не для распусты, а для Бога, і Бог для цела (1Кар.6: 13). Апостал Павел называе цела храмам які жыве ў хрысціянах Святога Духа (гл. 1Кар.6: 19) і супрацьпастаўляе лад жыцця грэшніка (які робіцца адным целам з блудніцай), злучэнню верніка з Целам Хрыста — Яго Царквой (гл. 1Кар.6: 15-17). Хрыстос звяртае ўвагу на тое, што пералюб (як і блуд) здзяйсняецца перш за ўсё ў сэрцы чалавека, г.зн. у думках і пачуццях: Хто глядзіць на жанчыну з пажадай, ужо ўчыніў пералюб з ёй ў сэрцы сваім (Мф.5: 28). Распуста паказваецца Хрыстом у ліку злых намераў, якія выходзяць з сэрца і апаганьваюць чалавека (гл. Мф.15: 19; Мк.7: 21), цнатлівасць жа апостал Павел называе Божым асвячэннем хрысціян (гл. 1Сал.4: 3-5). Таму распуста і ўсялякая нечысць не павінныя нават называцца ў хрысціян, як прыстойна святым (Еф.5: 3). У сувязі з гэтым вызначаецца лёс блудадзеяў і пералюбцаў, якія Царства Божага не спадкуюць (1Кар.6: 9-10; пар .: Адкр.22: 15), бо блуд разбэшчвае душу і цела, астуджае чалавека ў яго імкненні да Бога, разлучае з Богам.

Зноскі
------

1. ↑  Блуд (Тлумачальны слоўнік беларускай мовы ў 5 тамах, 1977-1984 гг.) **(нявызн.)**, *Скарнік* (1 чэрвеня 2013). Праверана 3 кастрычніка 2017.
2. ↑  Агульны катэхізіс (Сем галоўных грахоў) **(нявызн.)**, *Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі* (2003). Праверана 3 кастрычніка 2017.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баркоўскі.
**Анатоль Аляксандравіч Баркоўскі** (нар. 6 мая 1921, Масква) — савецкі дыпламат, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол.

Біяграфія
---------

Бацька, Баркоўскі Аляксандр Віктаравіч, паходзіў з в. Міханавічы (цяпер Мінскі раён Мінскай вобласці), маці, Ганна Сямёнаўна, з Магілёўскай губерні. Паводле сямейнага падання, Анатоль Баркоўскі, у чэрвені 1941 г. па пачатку Вялікай Айчыннай вайны, пешшу з Міханавічаў, дзе быў у адпачынку, дайшоў да Масквы.

Член ВКП(б). Скончыў Маскоўскі гісторыка-архіўны інстытут (1948). 1952—1958 — 1-ы сакратар Пасольства СССР у Егіпце. 1958—1959 — 1-ы сакратар Аддзела краін Блізкага Усходу МЗС СССР. 1959—1961 — саветнік Пасольства СССР у Аб'яднанай Арабскай Рэспубліцы. 1961 — генеральны консул СССР у Дамаску (ААР). 1961—1968 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у Сірыі. 1968—1970 — супрацоўнік цэнтральнага апарату МЗС СССР. 1970—1973 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР на Кіпры. 1973—1982 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у Іраку. З 1982 — супрацоўнік цэнтральнага апарата МЗС СССР.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Дипломатический словарь / под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского в 3-х томах, М. «Наука», 1985—1986. — Т. 1. С. 114.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Палац Тышкевічаў.
**Палац Тышкевічаў** — помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваны ў 1806 г. у Валожыне, на ўзвышаным беразе р. Валожынка. Размешчаны па адрасе пл. Свабоды, 4, 17, 19. Выкарыстоўваецца як адміністрацыйны будынак.

Гісторыя
--------

Палац Тышкевічаў на малюнку Напалеона Орды. 1887 г.
Аранжарэя ў 1914 г.
Уладальнікам маёнтка Валожын і ініцыятарам будаўніцтва мураванага палаца ў стылі класіцызм быў граф Юзаф Ігнацы Тышкевіч (1724—1815), а архітэктарам — А. Касакоўскі. Уваходзіў у ансамбль колішняй Рыначнай плошчы. Палацавы комплекс арганізаваны па традыцыйнай схеме: аднапавярховы мураваны палац, бакавыя флігелі (афіцына і аранжарэя) утвараюць прамавугольны парадны двор.

У міжваенны час палац быў месцам размяшчэння штаба палка Корпуса аховы памежжа «Валожын».

Архітэктура
-----------

### Палац і флігель

Флігель палаца
Архітэктар знайшоў надзвычай удалае кампазіцыйнае вырашэнне, якім гарманічна аб'яднаны двухпавярховая цэнтральная частка з чатырохкалонным порцікам і бакавыя крылы-карпусы. Стрыманы дарычны ордар, выкарыстаны ў будынку, надаў яму ўрачыстую важкасць, падкрэсленую параднасць. Апрацоўка сцен бакавых аб'ёмаў больш дробная ў параўнанні з лаканічным порцікам. Галоўны акцэнт зроблены на чаргаванні пілястраў з дарычнымі капітэлямі.

Палац і флігель — прамавугольныя ў плане аднапавярховыя будынкі з калідорнай планіроўкай, іх цэнтральныя часткі з мансардамі вылучаныя чатырохкалоннымі дарычнымі порцікамі Будынкі пастаўленыя на высокім цокальным паверсе, апрацаваным рустам.

### Аранжарэя

Колішняя аранжарэя
Будынак аранжарэі, накрыты двухсхільным вальмавым дахам са сферычным купалам у цэнтры, мае сіметрычную кампазіцыю. Франтальныя фасады рытмічна расчлянёныя прамавугольнымі вокнамі, у цэнтры вылучаныя рызалітамі з трохвугольнымі франтонамі і завершаныя развітым антаблементам. У дэкоры выкарыстаны прафіляваныя сандрыкі, пілястры. Да ўваходу вядзе вялікая каменная лесвіца. Галоўнае месца ва ўнутранай калідорнай планіроўцы адводзілася двухсветлавой параднай зале другога паверху.

### Парк

Перад палацам быў разбіты рэгулярны парк, які спускаўся да ракі.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Лазука Б.А.* Беларуская архітэктура XIX - пачатку XX стагоддзя // Гісторыя сусветнага мастацтва. Рускае і беларускае мастацтва XIX - пачатку XX стагоддзя. — Беларусь, 2011. — С. 349. — 430 с. — ISBN 978-985-01-0880-7.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------



|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Палац Тышкевічаў (Валожын) на Вікісховішчы |

* Палац Тышкевічаў (Валожын) на сайце Radzima.org
* Палац Тышкевічаў (Валожын) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Палац Тышкевічаў (Валожын) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Акно (значэнні).
Акно — від знадворку
**Акно́** (*аконны праём*) ці вітраж — адмыслова задуманая ў канструкцыі будынка архітэктурная дэталь будаўніцтва: праём у сцяне, як служыць для паступлення святла ў памяшканне і вентыляцыі. Размяшчэнне, колькасць і памеры вокнаў адыгрываюць важную ролю ў праектаванні будынка. Вокны з'яўляюцца галоўнай (да 50%) крыніцай цепластрат у будынках.

Гісторыя
--------

Паводле археалагічных даследаванняў, на тэрыторыі Беларусі найбольш архаічнае акно мела форму адтуліны ў 2 сумежных вянках зруба, звычайна ў верхняй або сярэдняй яго частцы. Вядома і валаковае акно, якое зачынялася звонку спецыяльнай засаўкай — «волакам» (выяўлена ў пабудовах Бярэсця XII — XIII стст. захавалася ў сялянскіх хатах да пачатку XX ст.). У каменным дойлідстве часоў Кіеўскай Русі ўжываліся ў асноўным 2 тыпы аконных праёмаў. Адзін — проосты арачны праём з паралельнымі шчокамі (вядомы з IX ст.), часам заглыблены з боку фасада ў дэкаратыўную нішу. Такія праёмы часам групаваліся па 2,3 і больш. З сярэдзіны XVI ст. пашырыўся другі праём з раструбам і вонкавымі адкосамі, перакрыты 2 канічнымі арачнымі перамычкамі, злучанымі вузкім бокам. У храмах сустракаюцца маленькія аконныя праёмы ў выглядзе круглых або крыжападобных адтулін, што асвятляюць храм, унутрысценавыя лесвіцы, праходы. У XI — XII стст. акно мела драўляныя (дашчаныя) аканіцы з радамі круглых адтулін дыяметрам 15—20 см, у якія ўстаўляліся шыбкі. Паміж круглымі часам праразалі трохвугольныя, ромбападобныя ці квадратныя адтуліны. У 2-й палове XIII — 1-й палове XVI стст. пашыраны арачнае акно (выкарыстоўвалася як байніца) і са спічастым завяршэннем. У XVI — XVIIст. акно ў замкавых палацах мела вапнавае абрамленне. Прамавугольныя, лучковыя, арачныя, паўцыркулярныя, крыжовыя праёмы закрываліся зашклёнымі рамамі з драўлянымі і алавянымі пераплётамі. У іх устаўлялі шкляныя круглыя, прама-, трох- ці шматвугольныя шыбкі або вітражы. У дамах невялікіх сядзіб замест шкла выкарыстоўвалі слюду, насычаную спецыяльнай смалой паперу, пергамент або палатно.

Гл. таксама
-----------

* Ліштва
* Скразняк
* Будынак
* Перапланоўка
* Архітэктура

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
* Подъяпольский, С. С. Бессонов, Г. Б. Беляев, Л. А. Постникова, Т. М. Реставрация памятников архитектуры: Учеб. пособие для архитектурных спец. высших учебных заведений / С. С. Подъяпольский, Г. Б. Бессонов, Л. А. Беляев, Т. М. Постникова; Под общ. ред. С. С. Подъяпольского. — М.: Стройиздат, 1988. — 264 с. - (Специальность «Архитектура»). — ISBN 5-274-00009-6.
* Трусаў, А. А. Акно / А. А. Трусаў // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 31. — ISBN 5-85700-077-7.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Акно
**Італьянская Паўночная Афрыка** (італ.: Africa Settentrionale Italiana) — сукупнасць тэрыторый і калоній пад кантролем Італіі ў Паўночнай Афрыцы з 1911 да Другой сусветнай вайны.

Гісторыя Італьянскай Паўночнай Афрыкі мае два этапы: 1911—1934 як Трыпалітанія і Кірэнаіка, і пасля 1934 года як Італьянская Лівія.

Італьянскі дыктатар Беніта Мусаліні ў 1939 годзе зваў узбярэжжы Лівіі Чацвёртым Берагам (італ.: Quarta Sponda) Італіі: тэрыторыя была аб'яднана з мацерыковай Італіяй.

У 1940—1943 гадах, падчас Другой сусветнай вайны, Італія спрабавала заваяваць Егіпет і Туніс, каб павялічыць Італьянскую Паўночную Афрыку.

Ваенныя дасягненні краін восі ў Паўночнай Афрыцы дазволілі Італіі прэтэндаваць на значную частку заходняга Егіпта: італьянскія фашысты спрабавалі стварыць Каралеўства Егіпет пад італьянскім кантролем у 1941—1942 гг. і авалодаць Тунісам у 1942—1943.

Туніс увайшоў у склад «чацвёртага берага» ў лістападзе 1942 года. Уся тэрыторыя пад уладай Італіі была захоплена англа-амерыканскімі войскамі ў 1943 годзе, у выніку і Італьянская Паўночная Афрыка была ліквідавана.

Зноскі
------

1. ↑  Knox, MacGregor (1986). *Mussolini Unleashed, 1939-1941: Politics and Strategy in Fascist Italy's Last War*. Cambridge University Press. p. 138. ISBN 0521338352. .
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сувораў.
**Анатоль Анатолевіч Сувораў** (нар. 19 жніўня 1948, Брэст) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1972 года — асістэнт кафедры архітэктурнага праектавання Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута, з 1975 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Адміністрацыя Партызанскага раёна па адрасе вул. Захарава, 53
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): кінатэатр «Масква», будынак райвыканкама і РК КПБ Партызанскага раёна (1980) у Мінску, Дом сувязі ў пас. Нарач (1980), археалагічны музей «Бярэсце» ў Брэсце (1981).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Суворов Анатолий Анатольевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Палац Ракоўскіх** (укр.: Палац Раковських) — архітэктурнае збудаванне ў вёсцы Казынці ў Вінніцкай вобласці.

Гісторыя палаца
---------------

Названы ў гонар памешчыка Ракоўскага, які валодаў вёскай у ХІХ стагоддзі і пабудаваў гэты палац у часы свайго кіравання.

Будынак палаца будаваўся ў два этапы: спачатку быў перабудаваны невялікі палац, а пазней — вялікі трохпавярховы будынак. Вакол будынкаў вялізны парк, які займае ажно восем гектараў. У часы праўлення Ракоўскага слугі старанна даглядалі газон і дрэвы ў парку. Паводле сьведчаньняў відавочцаў, спадар Ракоўскі валодаў адным з першых аўтамабіляў. Падчас Другой сусветнай вайны і пасля яе заканчэння ва ўсім палацы размяшчалася вайсковая частка.

Школа на тэрыторыі палаца адкрыта ў 1862 годзе і, бадай, з'яўляецца самай старой у вобласці. З моманту адкрыцця ў ёй вучыліся 6 хлопчыкаў, а ў 1869 годзе пачалі набіраць дзяўчынак. У школе вучыліся былы старшыня Вярхоўнага суда Васіль Анапенка, генералы Валерый Беўз і Аляксандр Беўз, мастак Фёдар Панчук, контр-адмірал ВМФ Іван Князюк, галоўны архітэктар Адэсы М. Цыркун і галоўны уролаг Вінніцы М. Білаус.

Сучасны стан
------------

Сёння (па стане на 2022 год) у галоўным корпусе знаходзіцца сярэдняя школа, у невялікім палацы — інтэрнат для настаўнікаў.

Галерэя
-------

* Вялікі палацВялікі палац
* Вялікі палац, тыльны бокВялікі палац, тыльны бок
* Парк і палацПарк і палац
* Старыя дрэвы каля палацаСтарыя дрэвы каля палаца
* Элементы аздаблення задняй часткі вялікага палацаЭлементы аздаблення задняй часткі вялікага палаца
* Уваход у Казінецкую школу, размешчаную на тэрыторыі палацаУваход у Казінецкую школу, размешчаную на тэрыторыі палаца
* Малы палацМалы палац

Зноскі
------

1. ↑  Палац Раковських у Липовецькому районі

Спасылкі
--------

* На Вінниччині продовжуються обстеження туристичних об’єктів // Вінницька ОДА.  (укр.)
* Турыстычныя маршруты Турбаўшчыны (буклет)
**Анатоль Аляксандравіч Шаўня** (2 верасня 1930, пасёлак Дорахава, Рузскі раён, Маскоўская вобласць, РСФСР) — беларускі паэт, крытык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і рабочага-перасяленца з Беларусі. Скончыў перакладчыцкі факультэт 1-га Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў (1954), працаваў у рэдакцыі газеты «Советская Белоруссия» літсупрацоўнікам, потым выконваў абавязкі загадчыка аддзела крытыкі і бібліяграфіі. З 1959 г. — літсупрацоўнік, пасля рэдактар грамадска-палітычнага аддзела часопіса «Беларусь». З 1981 г. — рэдактар студыі «Летапіс» кінастудыі «Беларусьфільм».

Творчасць
---------

Першыя вершы надрукаваў у 1953 г. у інстытуцкай шматтыражцы. Аўтар зборнікаў вершаў «Паводка» (1975), «Урок дабрыні» (1980).

Перакладае з італьянскай мовы на беларускую. У яго перакладзе асобнымі выданнямі выйшлі аповесць Л. Стурані «Праўдзівая гісторыя» (1957), «Прыгоды К’ядзіна» М. Арджылі і Г. Паркі (1959), аповесць В. Берціні «Юнацтва становіцца ў строй» (1960), раман Д. Арфелі «Лішнія» (1965), анталагічны зборнік сучаснага італьянскага апавядання "Золата Фарчэлы (1968), «Казкі нашых дзён» М .Арджылі (1971). Шмат вершаў сучасных італьянскіх паэтаў перакладзена ім для зборніка «Ад вежаў Ферары» (1974).

Напісаны таксама сцэнарыі мультыплікацыйнага фільма «Квака-задавака» (з З. Калядэнкам, пастаўлены ў 1977), дакументальнага фільма «Кандрат Крапіва» (1982), шэрагу іншых дакументальных і навукова-папулярных фільмаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Анатоль Аляксандравіч Шаўня // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995.
**Палац Сташыца** (польск.: Pałac Staszica) — палац у Варшаве.

Гісторыя
--------

Палац Сташыца, перабудаваны ў псеўдарускім стылі. 1890—1924.
Пабудаваны ў 1820—1823 гадах па замове Станіслава Сташыца. Будынак узведзены ў класічным стылі па праекце архітэктара Антоніа Караці. Будынак быў перададзены Сташыцам варшаўскаму Таварыству сяброў навукі — першай польскай навуковай арганізацыі.

У 1830 годзе перад будынкам быў адкрыты помнік Мікалаю Каперніку работы скульптара Бертэля Торвальдсена.

Пасля Польскага паўстання 1830 года таварыства сяброў навукі было закрыта, у будынку размяшчалася кіраўніцтва дзяржаўнай латарэі.

У 1857—1862 гадах у будынку размяшчалася Варшаўская медыка-хірургічная акадэмія. У канцы XIX ст. у будынку размяшчалася 1-я мужчынская гімназія (расійская). У 1890 годзе сенатар А. Л. Апухцін прапанаваў перабудаваць будынак у псеўдарускім стылі, што і было зроблена па праекце архітэктара Уладзіміра Пакроўскага. У будынку была ўстроеная дамавая царква Святой Таццяны.

У 1924—1926 гадах будынак быў перабудаваны ў неакласічным стылі па праекце Марыяна Лялевіча. У міжваенныя гады ў будынку размяшчалася некалькі навуковых арганізацый: Варшаўскае навуковае таварыства, каса імя Мяноўскага, Дзяржаўны метэаралагічны інстытут і Археалагічны музей Варшавы.

Палац быў пашкоджаны падчас аблогі Варшавы ў 1939 годзе і сур’ёзна пашкоджаны ў 1944-м падчас Варшаўскага паўстання.

У 1946—1950 гадах палац быў адноўлены. У цяперашні час будынак належыць Польскай акадэміі навук.

Спасылкі
--------

* Pałac Staszica na stronie warszawa1939.pl (польск.)
**Бульвар Казіміра Кунцэвіча** (трансліт.: *buĺvar Kazimira Kunceviča*, руск.: Бульвар Казимира Кунцевича) — вуліца ў Наваполацку.

Апісанне
--------

Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы горада (9-ы мікрараён) у раёне актыўнага будаўніцтва шматкватэрных жылых дамоў і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Якуба Коласа углыб мікрараёна. Працягласць бульвара складае каля 300 метраў, асноўная прастора бульвара мае выключна пешаходны характар. Названы ў гонар Казіміра Адольфавіча Кунцэвіча, аднаго з першабудаўнікоў горада і горадаўтвараючага прадпрыемства, кіраўніка будаўніча-мантажнага трэста № 16 «Нафтабуд».

Гл. таксама
-----------

* Спіс вуліц Наваполацка

Зноскі
------
**Сіндыкат** (ад грэч. Syndikos — які дзейнічае разам) — тэрмін, першапачаткова які адносіцца да трэйд-юніёнаў (прафесійных саюзаў). У больш позні час сіндыкат - гэта арганізацыйная форма манапалістычнага аб'яднання, пры якой увайшоўшыя ў яго кампаніі губляюць камерцыйную збытавую самастойнасць, але захоўваюць юрыдычную і вытворчую свабоду дзеянняў. Іншымі словамі, у сіндыкаце збыт прадукцыі, размеркаванне заказаў ажыццяўляецца цэнтралізавана.

Гл. таксама
-----------

* Картэль
* Трэст
* Канцэрн

Літаратура
----------

* Сіндыкат // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 398. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778655473 |
**Італьянскі саюз працы (ІСП)** (італ.: Unione Italiana del Lavoro) — прафсаюз у Італіі, створаны ў 1950 годзе былымі членамі Усеагульнай італьянскай канфедэрацыі працы, якія прытрымліваліся сацыялістычных і сацыял-дэмакратычных поглядаў. Па стане на 2011 год прафсаюз прадстаўляў каля 2,2 мільёнаў працоўных.

Італьянскі саюз працы ўваходзіць у Міжнародную канфедэрацыю прафсаюзаў і Еўрапейскую канфедэрацыю прафсаюзаў.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 24 жніўня 2020.
2. ↑   (італ.) members page from uil.it Архівавана 2 снежня 2011 года.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11867862c · ISNI: 0000 0001 0469 372X · LCCN: n50078483 · SUDOC: 028946472 · VIAF: 156670352 |
Будынак Асамблеі Палаца Нацый
**Палац Нацый** (фр.: Palais des Nations) — комплекс будынкаў, пабудаваны ў перыяд паміж 1929 і 1938 гадамі, у парку Арыяна, у Жэневе, Швейцарыя. Палац Нацый выкарыстоўваўся ў якасці штаб-кватэры Лігі Нацый да 1946 года. З 1966 года ў Палацы размяшчаецца Еўрапейскае аддзяленне ААН у Жэневе — другая найважнейшая рэзідэнцыя ААН у свеце пасля Нью-Ёрка.

Акрамя таго, у Палацы таксама размяшчаюцца офісы рэгіянальных аддзяленняў МАГАТЭ, ЮНЕСКА, ЮНКТАД, УКГП ААН, Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па прамысловым развіцці, а таксама Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН (ФАО).

Кожны год у жэнеўскай штаб-кватэры ААН праводзіцца каля 8000 пасяджэнняў, з якіх каля 600 з’яўляюцца буйнымі канферэнцыямі. 100 тысяч чалавек штогод наведвае адкрытыя залы Палаца ў якасці турыстаў.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4200526-7 · NKC: pna20191045049 · VIAF: 173734435 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нікулін.
**Анатоль Аляксандравіч Нікулін** (руск.: Анатолий Александрович Никулин; 21 жніўня 1923, Саратаў — 14 кастрычніка 1996, Разань) — савецкі і расійскі вучоны, доктар медыцынскіх навук, прафесар (1967). У 1961—1983 гг. рэктар Разанскага медыцынскага інстытута.

Член КПСС з 1945 года.
Скончыў з адзнакай Саратаўскі медыцынскі інстытут (1946).
У 1949 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю.
У 1959—1990 гг. загадчык кафедры фармакалогіі Разанскага медыцынскага інстытута.
У 1956—1958 гг. дэкан лячэбнага факультэта. З 1958 г. прарэктар.
У 1966 г. абараніў доктарскую дысертацыю. Распрацоўваў напрамак апітэрапіі.

Спасылкі
--------

* Архівавана 25 чэрвеня 2017.  (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кавалёў.

**Анатоль Анатольевіч Кавалёў** (13 студзеня 1939, Гомель — 9 сакавіка 2008) — беларускі фізік. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1989), доктар фізіка-матэматычных навук (1988), прафесар (1991).

Біяграфія
---------

Скончыў Гомельскі педінстытут (1961). У 1967—1971 гадах — старшы інжынер, малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута фізікі АН БССР. У 1971—1973 гадах — старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі электронікі АН БССР. У 1982—1998 гадах — намеснік дырэктара па навуковай рабоце, у 1998—2004 гадах — дырэктар Інстытута электронікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адначасова з 1973 года — загадчык лабараторыі гэтага інстытута.

З 2007 года — галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута фізікі імя Б. І. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя даследаванні ў галіне лазернай фізікі і аптычнай апрацоўкі інфармацыі. Выканаў першыя работы па даследаванні анізатрапіі вымушанага выпраменьвання лазераў на аснове раствораў арганічных злучэнняў. Даследаваў уплыў спектральна-люмінесцэнтных уласцівасцяў пасіўных засавак на аснове раствораў складаных малекул на дынаміку генерацыі і параметры выпраменьвання монаімпульсных цвёрдацельных лазераў. Прапанаваў і абгрунтаваў эфектыўныя метады звужэння спектру і дыяграмы накіраванасці мона- і двухімпульсных цвёрдацельных лазераў для мэтаў аптычнай лакацыі, галаграфіі і двухэкспазіцыйнай галаграфічнай інтэрфераметрыі. Выявіў новыя эфекты фазавай мадуляцыі і самамадуляцыі выпраменьвання ў вадкакрысталічных фотатропных асяроддзях, прапанаваў і даследаваў новы клас кіраваных вадкакрысталічных пасіўных засавак для лазераў. Даследаваў ўласцівасці шматканальнай мадуляцыі лазернага выпраменьвання ў прасторава-інтэграваных ВК-структурах, перспектыўных для выкарыстання ў сістэмах аптычнай апрацоўкі, запісы і захоўвання інфармацыі.

Аўтар больш за 220 навуковых прац, у тым ліку 1 манаграфіі, 34 вынаходак.

Узнагароды
----------

Дзяржаўная прэмія СССР 1985 года за даследаванні фотарэфрактыўных і вадкіх крышталяў для сістэм аптычнай апрацоўкі інфармацыі. Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі 1996 года за цыкл прац «З’явы анізатрапіі ў лазерах і прынцыпы палярызацыйнай лазернай спектраскапіі» (у аўтарскім калектыве).

Асноўныя працы
--------------

* Оптические квантовые генераторы. Мн. 1975 (совм. с В. А. Пилиповичем).
* Обращение волновых фронтов в нематиках, активированных красителями, в поле излучения импульсного рубинового лазера // Квантовая электроника. 1995. Т.22, № 8.

Зноскі
------

1. ↑  Вобласць у асобах. Юбіляры года. Кавалёў Анатоль Анатольевіч
2. ↑  КАВАЛЁЎ Анатоль Анатольевіч

Спасылкі
--------

* Анатоль Анатольевіч Кавалёў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)
**Палац Сан-Тэльма** (ісп.: Palacio de San Telmo) — барочная рэзідэнцыя за сценамі старой Севільі, якую займае адміністрацыя аўтаномнай супольнасці Андалусія. Будаўніцтва пачалося ў 1682 годзе на сродкі інквізіцыі як школа для сірот маракоў. У 2-й палове XIX стагоддзя ў палацы пражывала інфанта Луіза Фердынанда з мужам, герцагам дэ Манпансье.

Збудаванне ў плане квадратнае, на вуглах пастаўлены вежы. Унутры — шырокі двор з садам. З інтэр’ераў найболей пышна ўпрыгожана капэла. Цясляны партал у стылі чурыгерэска можа служыць эталонам гэтага напрамку; ён быў скончаны да 1754 года. Па фасадзе ўстаноўлены статуі 12 знакамітых севільцаў, сярод якіх Веласкес, Лопэ дэ Руэда, Мурылья, Барталамэ дэ лас Касас.

|  |  |  |  |  |
| Агульны выгляд |  | Цясляны партал |  | Статуі ганаровых севільцаў |

Зноскі
------

1. 1 2 3  Digital Guide to the Cultural Heritage of Andalusia Праверана 1 ліпеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5758805'></a>
2. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNE: XX131162 · GND: 4605990-8 · VIAF: 124345894 · ULAN: 500308944 |
**Апо́рная ры́фма** — рыфма, у якой супадаюць націскныя, г. зв. апорныя, склады (пераднаціскны зычны і націскны галосны), у той час як паслянаціскныя склады не супадаюць. Ужываўся гэты від рыфмы даволі шырока яшчэ ў беларускім фальклоры:

Ой, брат не брат — *татарын*:
Прадаў сястрыньку за *талер*.
Асаблівае пашырэнне апорная рыфма набыла ў сучаснай паэзіі:

З палёгкай тузануўся *поезд*
і стаў… Я выйшаў на *перон*.
Блішчалі рэйкі, нібы *полаз*
блішчыць зімоваю *парой*.
(А. Вярцінскі «Начны бераг»)
Вельмі часта сугучнасць апорных націскных складоў узбагачаецца за кошт супадзення асобных паслянаціскных і пераднаціскных гукаў. Такія ўзбагачаныя апорныя рыфмы гучаць выразна, своеасабліва:

А мой певень *гаспадар*
Ды ўсіх курэй *распрадаў*.
(Народная песня)

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Громаў.
**Павел Аляксеевіч Громаў** (20 кастрычніка 1924, в. Цімошкіна, Кальчугінскі раён, Уладзімірская вобласць — да 2009, в. Цімошкіна, Кальчугінскі раён, Уладзімірская вобласць) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1962).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 20 кастрычніка 1924 года ў вёсцы Цімошкіна Уладзімірскай вобласці ў сям’і протаіерэя Аляксея Сяргеевіча Громава. Меў брата Сяргея.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Скончыў Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1951 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1957 па 1985 г. — галоўным архітэктарам сектара, старэйшым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам аддзела БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1954 года. Пражываў у Мінску, пасля выхаду на пенсію вярнуўся на радзіму. Пахаваны за алтаром мясцовай Дабравешчанскай царквы, дзе хавалі яго продкаў-святароў.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы Магілёўскай шашы (1952), эксперыментальнага жылога раёна па вул. Валгаградскай (1957) у Мінску, генплан Салігорска, ПДП мікрараёна Машэкаўка ў Магілёве (1958), эксперыментальны ПДП цэнтра і жылога раёна Барысава (1967).

Больш за 70 навуковых прац у вобласці планіроўкі і забудовы жылых тэрыторый, структуры жыллёвага фонду, дэмаграфічнага складу, архітэктуры жылля ў гарадах БССР, у т.л.: «Мікрараёны Беларусі» (1963), «Новыя гарады Беларусі» (1966), «Рэкамендацыі па планіроўцы, забудове і пераўтварэнні гарадоў з улікам асваення поймавых і забалочаных тэрыторый» (1981), «Архітэктурна-планіровачная і тыпалагічная арганізацыя жылых тэрыторый гарадскіх паселішчаў» (1987), «Добраўпарадкаванне і азеляненне жылых зон мікрараёнаў масавага жыллёвага будаўніцтва ў гарадах Беларускай ССР» (РКН 36-87) — усё ў аўтарскім калектыве.

Узнагароды
----------

* ордэн Айчыннай вайны (1985),
* медалі.

Зноскі
------

1. ↑  Благовещенский погост
2. ↑  Благовещенский погост

Літаратура
----------

* Громов Павел Алексеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-286144 |
**Апонаўцы** — археалагічны помнік: безкурганны могільнік яцвягаў каля в. Апонаўцы (Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць). За 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, на пакатым узвышшы памерам 150х80 м, выцягнутым з усходу на захад. Адкрыў у 1887 г. і даследаваў 14 пахаванняў у 1891 г. В. А. Шукевіч, у 1888 г. Э. А. Вольтэр даследаваў 51 пахаванне. Пахаванні 2 тыпаў: больш старажытныя каменныя муроўкі ў 3—4 паралельныя радкі, форма муру прамавугольная; муроўкі пазнейшага часу авальнай формы з 1—2 вялікімі камянямі ў галавах і нагах. Пахавальны абрад — трупапалажэнне ў ямах глыбінёй 0,6—1,3 м, нябожчык абкладзены дошкамі. У запаўненні магіл выяўлены вугальныя праслойкі. Інвентар мужчынскіх пахаванняў: баявыя сякеры, жалезныя нажы і кінжалы, крэсівы, паясны набор (спражкі, бронзавыя накладкі). Інвентар жаночых пахаванняў: сярэбраныя (адзін з выявай птушкі) і бронзавыя пярсцёнкі, скроневыя кольцы, бронзавыя бранзалеты і завушніцы, бразготкі, бляшкі рознай формы і дробныя шкляныя пацеркі ад галаўнога ўбору, кавалкі тканіны, пражскія грошы XV ст. і літоўскія дэнарыі XIV—XV стст. у т.л. дэнарый Вітаўта пачатку XV ст. з надпісам «печать» на адным баку і выявай кап’я і крыжа — на другім.

Літаратура
----------

* Квяткоўская, А. В. Апонаўцы / А. В. Квяткоўская // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 36. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Квяткоўская, А. В. Апонаўцы / А. В. Квяткоўская // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 40. — ISBN 5-85700-077-7.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Левановіч.
Артыкул пра пісьменніка. Пра геолага гл. Павел Антонавіч Леановіч.
**Павел Антонавіч Левановіч** (3 лістапада 1914, вёска Мазалава, Мсціслаўскі раён, Магілёўская вобласць — 20 снежня 1943) — беларускі празаік, публіцыст.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Вучыўся на геаграфічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Удзельнік паходаў Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь (1939). Пасля заканчэння ўніверсітэта (1940) працаваў у часопісе «Іскры Ільіча». На пачатку Вялікай Айчыннай вайны трапіў у палон. Уцёк з Крычаўскага лагера ваеннапалонных, удзельнічаў у мсціслаўскім падполлі. У 1943 г. прызваны ў Савецкую Армію. Удзельнічаў у баях, быў паранены. Памёр ад ран 20.12.1943 г. Пахаваны ў брацкай магіле на вайсковых могілках в. Старына Горацкага раёна.

Творчасць
---------

Нарысы і апавяданні пачалі з'яўляцца ў друку ў 1934 г. Выступаў таксама з вершамі. У 1938 г. выйшла кніга апавяданняў для дзяцей «Дружба». У 1940 г. падрыхтаваў зборнік апавяданняў, рукапіс загінуў у вайну. Восенню 1943 г. змяшчаў матэрыялы ў франтавым друку.

Зноскі
------

1. ↑  Інфармацыя з данясення аб беззваротных стратах
2. ↑  Інфармацыя пра спіскі пахаванняў

Літаратура
----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Павел Антонавіч Левановіч на Вікісховішчы |

* Павел Антонавіч Левановіч // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995.
**Партыя народнай рэвалюцыі Беніна** (фр.: Parti de la Révolution Populaire du Bénin) — палітычная партыя ў Народнай Рэспубліцы Бенін. Заснавана ў 1975 г. на чале з старшынёй ЦК генералам М. Керэку. З прыняццем новай Канстытуцыі Беніна, 30 лістапада 1975 г. партыя стала адзінай легальнай палітычнай арганізацыяй у краіне. У лістападзе 1979 г. адбыўся I з'езд ПНРБ, на якім быў зацверджаны курс сацыялістычнай арыентацыі Беніна і зноў абраў М. Керэку старшынёй ЦК ПНРБ.

У 1989 г. партыя адмовілася ад ідэй марксізма-ленінізма, у 1990 г. спыніла сваё існаванне.

Удзел у выбарах у парламент
---------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Год выбараў** | **Дэпутаты ад ПНРБ** | **Агульная колькасць дэпутатаў** |
| 1979 | 336 | 336 |
| 1984 | 196 | 196 |
| 1989 | 206 | 206 |
|
Апора ЛЭП.
Апоры моста: устоі жоўтыя, быкі — чырвоныя.
**Апоры** — элементы будынка, які служаць для ўстаноўкі апаратаў на падмуркі і апорныя канструкцыі. Асноўная функцыя — перадача напружання ад адной часткі канструкцыі на іншыя або на падмурак. Выкарыстоўваюцца вельмі розныя канструкцыі і матэрыялы апор у залежнасці ад велічыні і характару напружання. 

Для падтрымання пралётаў мастоў апорамі служаць устоі і быкі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Апора
* Апоры паветраных ліній электраперадачы
* Апоры ў ВСЭ(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4130618-1 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сітнікава.

**Арына Сітнікава** (нар. 6 лістапада 2001, Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванка спартовай школы БАЦАРа г. Брэст, першы трэнер была Ніна Мікалаеўна Жукава.

Сезон-2020 правяла ў складзе БАЦАРа, дзе адгуляла 21 матч. У 2021 годзе абараняла колеры жаночай каманды «Днепр-Магілёў», прыняла ўдзел у 24-х гульнях.

У лютым 2022 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

Выступала ў WU-17 (2017—2018), у 2018 годзе дэбютавала за зборную WU-19.

Зноскі
------

1. 1 2  Soccerdonna — 2010.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41779610'></a>
2. ↑  ДАР’Я ТАТАРЫН І АРЫНА СІТНІКАВА — ФУТБАЛІСТКІ «ДЫНАМА-БДУФК»
3. ↑  #18 Арина Ситникова

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | soccerdonna.de (ігрок) |