**Ту́лча** (рум.: Tulcea, турэцкія назвы — *Hora-Tepé* і *Tolçu*) — горад у Румыніі, у гістарычнай вобласці Дабруджа, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Тулча.

З'яўляецца духоўна-адміністрацыйным цэнтрам Тульчынскай епархіі Рускай праваслаўнай стараверскай царквы ў Румыніі.

Гісторыя
--------

Паселішча на месцы Тулчы было заснавана грэкамі ў VII стагоддзі да н.э. Яно называлася Эгісас (грэч. Αιγισσος), і згадвалася ў дакументах Дыядора. Авідзій спасылаўся на яго ў працы «Ex Ponto»; ён прытрымліваўся меркавання, што назва ўзнікла ад імя заснавальніка — дака Карпіуса Аегісуса (Carpyus Aegyssus).

У I стагоддзі горад быў заваяваны Рымскай рэспублікай, і стаў базай для рымскага флоту, які абараняе паўночна-ўсходнюю мяжу імперыі. Для ўмацавання горада былі ўзведзены высокія сцены з вежамі, руіны якіх захаваліся да нашага часу.

Пасля гэтага горад знаходзіўся у падпарадкаванні Візантыйскай імперыі на працягу III—VI стагоддзяў і быў уключаны ў фему Малая Скіфія (грэч. Σκυθια Ελασσων), з 679 па XIV стагоддзе - Балгарыі, у X—XIII стагоддзяў, быў таксама часткай мясцовых дзяржаўных утварэнняў. Пасля 1390 года знаходзіўся пад уладай ваяводы Мірчы Старога.

У 1416 годзе Тулча была заваявана Асманскай імперыяй і разам з астатняй Дабруджай адышла да Румыніі ў 1878 годзе. Тулча была невялікім суднабудаўнічым пасёлкам і толькі ў 1860 годзе атрымала статус горада, стаўшы сталіцай правінцыі.

З 1916 па 1918 год падчас Першай сусветнай вайны горад быў акупаваны сіламі Цэнтральных дзяржаў, у маі 1918 года паводле ўмоў Бухарэсцкага мірнага дагавора над Паўночнай Дабруджай, куды ўваходзіла і Тулча быў усталяваны кандамініум дзяржаў Чацвярнога саюза, які дзейнічаў да лістапада таго ж года, калі пасля паражэння краін германскага блока дагавор быў адменены.

Насельніцтва
------------

Паводле перапісу 2011 года, насельніцтва Тулчы складае 66,6 тысяч жыхароў, 92,07 % з якіх з'яўляюцца румынамі па нацыянальнасці. З іншых нацыянальнасцей найбольш прадстаўлены рускія ліпаване (2,9 % ад усяго насельніцтва) і туркі (1,43 %).

Славутасці
----------

* Крэпасць Aegyssus (VIII ст. да н.э.).
* «Манумент», на тэрыторыі парку Помніка Незалежнасці. Помнік Незалежнасці быў пабудаваны ў гонар перамогі рускіх і румынскіх каралеўскіх салдатаў у руска-турэцкай вайне 1877—1878 гг. якая зацвердзіла румынскую дзяржаўнасць.
* Гісторыка-археалагічны музей

Гарады-пабрацімы
----------------

* Данія Ольбарг, Данія
* Італія Равіга, Італія
* Балгарыя Шумен, Балгарыя
* Грэцыя Іліён, Грэцыя
* Ірландыя Бішапстаўн, Ірландыя
* Расія Пушкін, Расія

Зноскі
------

1. 1 2  Comunicat de presă privind rezultatele provizorii ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011 **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Tulcea County Regional Statistics Directorate (2 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 5 лістапада 2012. Праверана 30 кастрычніка 2012.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тулча
* Афіцыйны сайт (рум.)

| Населеныя пункты на Дунаі (ад вытока да вусця) |
| --- |
|  Германія | 
* Тутлінген1
* Зігмарынген
* Ульм
* Інгальштат
* Рэгенсбург
* Пасау

 |
|  Аўстрыя | 
* Лінц
* **Вена**

 |
|  Славакія | 
* **Браціслава**
* Комарна
* Штурава

 |
|  Венгрыя | 
* Дзьёр
* Комарам
* Эстэргам
* Вішэград
* Вац
* **Будапешт**
* Сазхаламбата
* Рацкевэ
* Дунаўйвараш
* Пакш
* Бая
* Мохач

 |
|  Харватыя | 
* Вукавар
* Шаранград
* Ілак

 |
|  Сербія | 
* Апацін
* Бачка-Паланка
* Футаг
* Нові-Сад
* Срэмска-Камяніца
* Срэмскі-Карлаўцы
* **Бялград**
* Панчава
* Гроцка
* Смедарава
* Вяліка-Градыштэ
* Доньі-Міланавац
* Кладава

 |
|  Румынія | 
* Малдова-Ноя
* Аршова
* Драбета-Турну-Северын
* Калафат
* Карабія
* Турну-Мэгурэле
* Зімніча
* Джурджу
* Алтэніца
* Фетэшты
* Чэрнаводэ
* Харшова
* Брэіла
* Галац
* Ісакча
* Тулча
* Суліна

 |
|  Балгарыя | 
* Відзін
* Крышан
* Казладуй
* Нікопал
* Свіштоў
* Русэ
* Тутракан
* Сілістра

 |
|  Украіна | 
* Рэні
* Ізмаіл
* Кілія
* Вылкавэ

 |
|  1. Тутлінген — горад ля вытока ракі.  |