**TAM, Tanque Argentino Mediano** — сярэдні танк, спраектаваны для аргенцінскай арміі заходне-германскай фірмай «Тысен Хеншэль» на шасі БМП «Мардэр».

Гісторыя стварэння
------------------

Шматлікія гады пасля Другой сусветнай вайны асновай аргенцінскіх бранетанкавых сіл быў танк «Шэрман». Але да пачатку 1970-х гадоў падтрымка гэтых танкаў у працоўным стане стала вельмі цяжкая, было прынята рашэнне пра пераход да новага танка. Большасць танкаў, якая выпускаліся ў той час, важыла больш 40 тон, гэтыя танкі было небяспечна пускаць па нетрывалых мастах краіны. Таму было вырашана распрацаваць новы танк, які адпавядаў усім патрабаванням аргенцінскай арміі. Неўзабаве кантракт на вытворчасць танка быў складзены з заходнегерманскай фірмай «Тиссен Хеншель», якая вырабляла ў той час БМП «Мардер». Першы прататып TAM (Tank-Argentina-Middle, «Танк Аргенцінскі Сярэдні») быў гатовы ў 1976 годзе, яшчэ два — у наступным. Танк быў прыняты на ўзбраенне войскам Аргенціны. Завод для вытворчасці гэтых танкаў быў пабудаваны недалёка ад Буэнас-Айрэса. За ўвесь час вытворчасці было выпушчана каля 200 танкаў, але ніводны з іх не ўдзельнічаў у Фалклэндскай кампаніі. Для сумесных дзеянняў з TAM «Тысен Хеншэль» распрацавалі БМП VCTR, якая была выпушчана ў колькасці 150 машын, перш чым фінансавы крызіс вымусіў спыніць яе вытворчасць у 1986 годзе.

Абсталяванне танка
------------------

Корпус танка TAM узяты ад БМП «Мардэр», які знаходзіўся на ўзбраенні заходнегерманскага войска ў колькасці звыш 2000 адзінак. Кіроўца танка змесцаваны наперадзе злева. Справа ад яго знаходзяцца рухавік і трансмісія. Лэбавая браня мае вялікі кут нахілу, каб забяспечыць максімальную абароненасць пры выкананні вагавых катэгорый танка. Аднак браня саступае брані ОБТ, такіх як «Леапард-1» і AMX-30. Цалкам зварная вежа знаходзіцца ў задняй частцы танка, у ёй знаходзяцца тры пасажыры: камандзір і наводчык — справа, зараджальнік — злева. Асноўным узбраеннем з'яўляецца 105-мм гармата з эжэктарам для выдалення парахавых газаў пасля стрэлу. Гармата мае куты вертыкальнага навядзення ад +18° да ?7°. Спаренно з гарматай усталяваны 7,62-мм кулямёт, такі ж кулямёт можа быць усталяваны на даху вежы ў якасці зенітнага. З кожнага боку вежы можа быць усталявана па 4 гранатамёта для стральбы дымавымі ці аскепкавымі гранатамі. Боекамплект складаецца з 50 стрэлаў для 105-мм гарматы і 6000 патронаў да 7,62-мм кулямётам.

Далейшае развіццё
-----------------

На базе TAM/VCTP у 1988—1993 гадах створаны БРЭМ VCRT і 155-мм самаходная гаўбіца VCA 155 да стадыі прататыпаў. Танк TAM быў выпрабаваны ў Перу і ў Панаме.

| Серыйныя сярэднія і асноўныя баявыя танкі перыяду халоднай вайны |
| --- |
| Танкі савецкайшколы танкабудавання | Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік Т-44 ·  Т-54  ·  Т-55  ·  Т-62 ·  Т-64 ·  Т-72 ·  Т-80 ·  Кітай Тып 59 ·  Тып 69 ·  Тып 79 ·  Тып 80 ·  Тып 85 ·  Тып 88 ·  Румынія TR-580 ·  Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія M84  ·  Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Чханмахо |  |
| Танкі краін НАТА | Вялікабрытанія «Цэнтурыён» ·  «Чыфтэн» ·  «Вікерс» ·  «Чэленджэр» ·  Германія «Леапард» ·  «Леапард 2» ·  Італія OF-40 ·  Злучаныя Штаты Амерыкі M46 «Патан» ·  M47 «Патан II» ·  M48 «Патан III» ·  M60 ·  M1 «Абрамс» ·  Францыя AMX-30 |
| Танкі трэціх краін | Аргенціна TAM ·  Ізраіль «Меркава» ·  Індыя «Віджаянта» ·  Паўднёвая Карэя Тып 88 K1 ·  Швейцарыя Pz.61 ·  Pz.68 ·  Швецыя Strv-74 ·  Strv-103 ·  Японія Тып 61 ·  Тып 74 |