У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нараджэнне Маці Божай.
**«Нараджэнне Божай Маці»** — абраз сярэдзіны XVII стагоддзя са Свята-Успенскай царквы ў горадзе Магілёве. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

Сюжэт
-----

Дзея адбываецца ў вялікім памяшканні з пліткавай падлогай, раскрытым у прастору праз шырокую арку-вакно. 

Злева пад светла-карычневым балдахінам (полагам) з зялёнай на карычневай падкладцы драпіроўкай на высокім ступенчатым узвышшы, на ложку, нібы на троне, сядзіць праведная Ганна, абапіраючыся спіной на гару белых з тканымі прошвамі падушак. Яе ногі прыкрытыя чырвонай, у кветкі, коўдрай. Адзенне Ганны сіняга колеру, на галаве белая з чырвонымі затканымі палосамі намітка.

Побач з ёй — жанчыны-служанкі, якія трымаюць посуд з падарункамі ў руках. Іх вопратка светла-вохрыстая, цёмна-чырвоная, сіняя, светла-зялёная. Трэцяя жанчына, з непакрытымі валасамі, клапатліва расхінае занавес над Ганнай. На чырвоным поясе ў адной служанкі жоўты кашалёк.

Каля ўзвышша сядзяць насупраць адна другой жанчыны ў вохрыстым, цёмна-чырвоным, сінім адзенні, у намітках. На руках адной з іх на белым покрыве ляжыць маленькая Марыя, якую толькі што выкупалі. Побач стаіць цэбар значных памераў з вадой і просценькі вазок, засланы для дзіцяці.

Справа, ля накрытага зялёным з цёмна-чырвоным шлякам абрусам стала, на якім стаяць букет кветак у збане і керамічная чаша, паказаны Іаакім у сінім хітоне і цёмна-чырвоным гімаціі з кіем у руцэ. Яго выява з’яўляецца на абразах з XIV стагоддзя. Трэба адзначыць, што Іаакім знаходзіцца ў тым жа пакоі, а не выдалены на галерэю ці ў падсобнае памяшканне, як на старажытных абразах.

На заднім плане ў ружовым з авальным завяршэннем акне за рэльефнай рашоткай намаляваны тры шэрыя дамы. Рэльеф рашоткі створаны густым рэнесансавым арнаментам, выразаным па ляўкасе і пазалочаным; у яго ўкрапаны камяніцы рэнесансавага тыпу.

Вохрыста-фіялетавая падлога расчэрчана чырвонымі лініямі на квадраты. Фігуры прыземістыя. Справа ўнізе надпіс бяліламі ў два радкі, а таксама надпісы над німбамі Ганны і Іаакіма.

Паходжанне
----------

Абраз выяўлены ў 1918 годзе ва Успенскай царкве Магілёва.

Ікона раскрыта ў Дзяржаўнай мастацкай рэстаўрацыйнай майстэрні М. А. Баранавым  (руск.) (бел. В. В. Філатавым  (руск.) (бел. А. М. Рабінінай у 1954—1956 гадах (Масква).

Значэнне іконы
--------------

Фрагмент іконы
«Нараджэнне Маці Божай» 1649 года з Магілёва — адзін з першых падпісных і датаваных абразоў музейнага збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублік Беларусь. У правым ніжнім вугле захаваўся надпіс з датай: *«Року Бжого 1649 Петръ Евсеевич з Голынца»*. Невядома, хто пакінуў гэты надпіс — іканапісец або фундатар. У архіўных дакументах было выяўлена імя жыхара Магілёва Зурасты Пятра Яўсеевіча, з якім сёння звязваюць паходжанне абраза.

Аўтар твора, захоўваючы асноўныя рысы традыцыйнай іканаграфіі, перадае змест сюжэта рэалістычна, са мноствам этнаграфічных і бытавых дэталяў: на жанчынах народныя галаўныя ўборы — сялянскія вышываныя наміткі; на падушках — вязаныя карункі-прошвы. У кампазіцыю абраза ўведзены адлюстраванні керамічнага і драўлянага посуду, драўлянага ложка, збана з палявымі кветкамі на стале. Іканапісец надзяляе персанажы канкрэтнымі характарыстыкамі, якія адпавядаюць нацыянальнаму беларускаму тыпажу. Цяжка знайсці больш дакладную этнаграфічна, поўную і праўдзівую перадачу прадметаў сялянскага побыту ў помніках іканапісу першай паловы XVII стагоддзя.

Выстаўкі
--------

* Мінская абласная выстаўка. Мінск. 1918
* 1-я Усебеларуская мастацкая выстаўка. Мінск. 1926
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стагоддзяў. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Беларусі XVI—XVIII стагоддзяў. Знаходкі М. М. Шчакаціхіна (1886—1940). Мінск. 1996
* Мастацтва Магілёўшчыны XVII—XVIII стагоддзяў. Мінск. 1998
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стагоддзяў. Мінск. 2000.

У культуры
----------

Паштовая марка Беларусі.
У 1996 годзе выява іконы была выкарыстана на паштовай марцы «Белпошты».

Зноскі
------

1. ↑  Балыкина Е. Н. ШЕДЕВРЫ ИКОНОПИСИ БЕЛАРУСИ XII—XVIII ВВ. Архівавана 28 лютага 2021.  (руск.)
2. 1 2 3 4  Пётр Яўсеевіч. Нараджэнне Маці Божай. 1649(недаступная спасылка)
3. 1 2 3 4 5  Ярашэвіч А. А. [ 
СЮЖЭТЫ НАРАДЖЭННЯ БАГАРОДЗІЦЫ Ў СТАРАБЕЛАРУСКІМ МАСТАЦТВЕ]
4. 1 2 3 4 5 6  Жывапіс барока Беларусі / Аўт.-склад. Н. Ф. Высоцкая. — Мн.: БелЭН; МФКД.2003. — 304 с.:іл. С. 41-42.
5. ↑  Жывапіс Беларусі ХІІ-XVІІІ стагоддзяў. Аўтар уступнага тэксту Н. Высоцкая. Мн. 1992. № 17-19

Спасылкі
--------

* Пётр Яўсеевіч. Нараджэнне Маці Божай. 1649(недаступная спасылка)