**Рух за вызваленне дэльты Нігера, МЕНД** (англ.: The Movement for the Emancipation of the Niger Delta, MEND) — нігерыйская антыўрадавая хрысціянская паўстанцкая групоўка, якая дзейнічае на тэрыторыі дэльты Нігера і выступае за нацыяналізацыю нафтавых рэсурсаў Нігерыі.

МЕНД упершыню заявіла пра сябе ў пачатку 2006 года, пасля арышту актывіста народа іджо Альхаджы Муджахіда Дакубо-Асары.

Арганізацыя займаецца выкраданнем нафтавікоў, выбухамі трубаправодаў і супрацьстаяннем нігерыйскай арміі. Лічыцца, што серыя тэрактаў, учыненых гэтай групоўкай вясной 2006 года, панізіла здабычу нафты ў Нігерыі на 25%.

У перыяд 2006—2009 групоўка здзейсніла цэлы шэраг нападаў, асабліва часта яны адбываліся ў 2006 годзе, у тым ліку 9 чалавек было забіта пры нападзе на офіс італьянскай нафтавай кампаніі «Eni».

У 2009 годзе лідары групоўкі адмовіліся ад гвалту і падпісалі перамір’е з урадам. 12 ліпеня, за дзень да вызвалення лідара руху Генры Аку, баевікі Руху за вызваленне дэльты Нігера ўпершыню правялі аперацыю на тэрыторыі найбуйнейшага горада Нігерыі Лагас. У выніку нападу баевікоў на наліўны пірс для нафтавых танкераў загінулі як мінімум пяць чалавек.

MEND вядзе барацьбу за незалежнасць дэльты Нігера і нацыяналізацыю нафтагазавай галіны, рэгулярна нападаючы на ​​аб’екты, якія належаць замежным кампаніям, і захопліваючы ў палон іх супрацоўнікаў. Так, 1 кастрычніка 2010 года з танкера, пры дапамозе якога, як мяркуецца, ажыццяўлялася кантрабанда нафты, былі выкрадзеныя 2 марака. У 2013 годзе тэрарысты абвясцілі аб аперацыі «Барбароса», у рамках якой падлягалі знішчэнню мячэці, мусульманскія арганізацыі, у тым ліку дабрачынныя, вядомыя мусульманскія святары і чыноўнікі-мусульмане. Гэта стала адказам тэрарыстаў-хрысціян МЕНД на дзейнасць ісламісцкіх тэрарыстаў.

* 2006, 24 студзеня — напад групы з 30 чалавек, узброеных АК-47 на офіс італьянскай нафтавай кампаніі. 8 паліцэйскіх і 1 служачы загінулі.
* 2006, 18 лютага — баевікі МЕНД захапілі 9 нафтавых рабочых фірмы Royal Dutch Shell.
* 2006 9 сакавіка — 30 катэраў па 15 чалавек у кожным, узброеныя аўтаматамі, кулямётамі і гранатамёта, атакавалі нафтаналіўны танкер. Адбылася жорсткая перастрэлка з 7 патрульнымі ўрадавымі катэрамі. Загінула 13 нігерыйскіх салдат.
* 2009, 15 мая — Рух за вызваленне дэльты Нігера аб’явіў татальную вайну дзяржаве. Па сцвярджэнні МЕНД, тры катэры ўрадавых войскаў былі захопленыя баевікамі, шэсць патоплены, яшчэ тры знішчаны цалкам.

Крыніцы
-------

1. 1 2  Who are Nigeria's Mend oil militants? (англ.).  BBC News. Праверана 2014-1-5.
2. ↑  Movement for the Emancipation of the Niger Delta (MEND) (англ.)(недаступная спасылка). *Terrorist Organization Profile*.  University of Maryland. Архівавана з першакрыніцы 6 студзеня 2014. Праверана 2014-1-5.
3. ↑  Akpan 2010, p. 31.
4. ↑  Движение за освобождение дельты Нигера объявило перемирие **(нявызн.)**.
5. ↑  В Нигерии похищены двое моряков с танкера MV Eckhardt
6. ↑  Нигерийские террористы-христиане объявили о намерении начать крестовый поход против мусульманского севера
7. ↑  Крестовый поход начнется 31 мая в Нигерии

Спасылкі
--------

* Elias Courson. Movement for the Emancipation of the niger delta (MEND) // Discussion paper 47. — Uppsala: Nordiska Afrikainsititet, 2009. — ISBN 978-91-7106-657-2. — ISSN 1104-8417.Nseabasi S. Akpan. Kidnapping in Nigeria’s Niger Delta: An Exploratory Study (англ.) // Journal of Social Sciences. — Kamla-Raj, 2010. — Vol. 24, no. 1. — P. 33-42. — ISSN 0971-8923.
* *Nseabasi S. Akpan.* Kidnapping in Nigeria’s Niger Delta: An Exploratory Study(англ.) // *Journal of Social Sciences*. — Kamla-Raj, 2010. — Т. 24. — № 1. — С. 33—42. — ISSN 0971-8923.(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: ns2013001343 · VIAF: 297465402 |