У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Каламан.

**Каламан II Асень** (балг.: Калиман II Асен) — балгарскі цар у 1256 годзе. Сын Аляксандра, брата балгарскага цара Івана Асеня II, унук Івана Асеня I .

Герб цара Балгарыі, Агульны гербоўнік, Канстанцкі кодэкс, Конрад фон Груненберг

Паходжанне
----------

Паводле Георгія Акрапаліта, забіты цар Міхаіл II Асень быў яго стрыечным братам. Армянскі святар Аракел у 1258 годзе згадваў, што балгарскі цар быў забіты сынам свайго дзядзькі. Лічыцца, што Міхаіл II Асень меў толькі аднаго дзядзьку — севастакратара Аляксандра. З-за гэтага лічыцца, што Каламан II быў яго сынам.

Адносна асобы Каламана II працягваецца яшчэ адна спрэчка. Некаторыя аўтары атаясамляюць яго з севастакратарам Калаян, кцітарам Баянскай царквы. Асноўным аргументам на карысць гэтага сцвярджэння з’яўляецца падабенства іх імёнаў. Гэты пункт гледжання, аднак, быў аспрэчаны пазнейшымі гістарыёграфамі, якія ўсталявалі, што Каламан II загінуў у 1256 годзе ці напачатку 1257 года, а Калаян, у адпаведнасці з надпісам у Баянскай царкве, памёр не раней за 1259 год. З таго ж надпісу вядома, што Калаян з’яўляўся стрыечным братам цара. Царом Балгарыі ў 1259 года быў Канстанцін I Ціх, так што севастакратар быў яго стрыечным братам, а не Міхаіла II Асеня.

Імя
---

Правільнае вымаўленне імя цара застаецца дыскусійным. Напрыклад, Петар Нікаў лічыць, што яно павінна прамаўляцца як *«Каламан»* (Каломан). Ён абгрунтоўвае сваю версію венгерскім паходжанні гэтага імя. Імя *«Каліман»* — грэчаскі варыянт венгерскага імя. Венгерскае паходжанне імя адстойвае Ёрдан Андрэеў. Ён кажа, што ў заходніх дакументах балгарскага цара называлі *Каламан*. Паводле меркавання іншых аўтараў, напрыклад, Івана Бажылава, пры яго жыцці кіраўніка называлі на грэчаскі манер *Каліманам*, гэты варыянт імя сустракаецца ў пазнейшых крыніцах, напрыклад, у Паісія Хілендарскага, Феадора Граматыка, а таксама ў так званай Каліманавай грамаце. У лацінскіх крыніцах імя пішацца як *Каламан*, па ўзоры імя каталіцкага святога Каламана. У лісце Папы Інакенція IV цару ад 21 сакавіка 1245 года балгарскі цар Каламан I Асень называецца гэтак жа — «Colomanno in Bulgaria».

Цар Балгарыі
------------

Пасля 1254 года балгарскія баяры арганізавалі змову супраць Міхаіла II Асеня. У выніку змовы Каламан забіў свайго стрыечнага брата і быў каранаваны ў 1256 годзе. Але ў яго былі небяспечныя праціўнікі. Першым сярод іх быў князь Расціслаў Міхайлавіч — бацька царыцы, з якой Каламан ажаніўся, каб надаць свайму ўзыходжанню від спадчыннасці. Расціслаў Міхайлавіч прывёў войскі да Тырнава для абароны дачкі. Цар Каламан II быў пакінуты сваімі прыхільнікамі, бег з горада і неўзабаве быў забіты пры нявысветленых акалічнасцях. Расціслаў Міхайлавіч увайшоў у сталіцу і абвясціў сябе царом Балгарыі, аднак не быў прыняты мясцовай знаццю. У выніку князь разам з дачкой з’ехаў у Бялград, а балгарскія баяры ўзвялі на прастол зяця Івана Асеня II Міцу Асеня.

Сям’я
-----

Каламан Асень II ажаніўся ў 1256 годзе з Ганнай (Лізаветай), дачкой князя Расціслава Міхайлавіча. Дзяцей у іх не было.

Зноскі
------

1. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. ↑  *Acropolitae, G.* — Historia, p. 152
3. ↑  *Божилов, Ив.* — Фамилията Асеневци (1186—1460). Генеалогия и просопография. С. 1994, Изд. на БАН, с. 113
4. 1 2  *Андреев, Й.*, «Българските ханове и царе», В. Търново, 2004, с. 207
5. ↑  *Златарски В.*, История на българската държава през Средните векове, том 3, София, 467—468
6. 1 2  *Божилов, Ив.* — Фамилията Асеневци (1186—1460). Генеалогия и просопография. С. 1994, Изд. на БАН, с. 114
7. ↑  *Ников, П.* — Българо-унгарски отношения, с. 13
8. ↑  *Андреев, Й.*, «Българските ханове и царе», В. Търново, 2004, с. 197 и сл. 207 и сл.
9. ↑  *Божилов, Ив.* — Фамилията Асеневци (1186—1460). Генеалогия и просопография. С. 1994, Изд. на БАН, с. 105
10. ↑  «Латински извори за българската история», том ІV, БАН, София, 1988 г. с.89-92

Літаратура
----------

* Божилов, Ив. «*Фамилията на Асеневци (1186—1460). Генеалогия и просопография*», Издателство на БАН «Марин Дринов», София, 1994
* Fine, Jr. John V.A. (1987). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest.* Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 9780472100798.

| ⛭Кіраўнікі Балгарыі |
| --- |
| Вялікая Балгарыя(632—668) | 
* Кубрат
* Батбаян

 |
| Першае Балгарскаецарства (681—1018) | 
* Аспарух
* Тэрвел
* Кармесій
* Севар
* Кармісош
* Вінех
* Тэлец
* Сабін
* Умор
* Такту
* Паган
* Тэлерыг
* Кардам
* Крум
* Амуртаг
* Маламір
* Прэсіян
* Барыс I
* Уладзімір Расатэ
* Сімяон I
* Пётр I
* Барыс II

 |
| Заходне-Балгарскаецарства (970—1018) | 
* Раман
* Самуіл
* Гаўрыіл Радамір
* Іван Уладзіслаў
* Прэсіян II

 |
| Другое Балгарскаецарства (1186—1396) | 
* Пётр IV
* Іван Асень I
* Іванка1
* Калаян
* Барыл
* Стрэз1
* Алексій Слаў
* Іван Асень II
* Каламан I Асень
* Міхаіл I Асень
* Каламан II Асень
* Міца Асень
* Канстанцін I Ціх
* Івайла
* Іван Асень III
* Георгій I Тэртэр
* Смілец
* Чака
* Феадор Святаслаў Тэртэр
* Георгій II Тэртэр
* Міхаіл III Шышман
* Іван Стэфан
* Іван Аляксандр
* Іван Шышман
* Іван Срацімір
* Канстанцін II Асень

 |
| Трэцяе Балгарскаецарства (1878—1946) | 
* Аляксандр I
* Фердынанд I
* Барыс III
* Сімяон II

 |
| 1 Узурпатары. Не з’яўляліся царамі афіцыйна. |


| ?Каламан II Асень — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Іван Асень I |  | NN[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Аляксандр Асень[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Алена-Яўгенія Балгарская[d] |  | Стэфан Неманя[d] |  |
|  | Каламан II Асень |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | NN[d] |  | Іван Асень I |  | NN[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · Rodovid · genealogics.org |