Лінія Керзона і тэрытарыяльныя змены Польшчы з 1939 па 1945 гады. Ружовыя і жоўтыя зоны ўяўляюць даваенныя тэрыторыі Польшчы (Крэсы ўсходнія) і Германіі (Вернутыя тэрыторыі) адпаведна.
**Перасяленне польскага насельніцтва** з былых усходніх тэрыторый Польшчы, таксама вядомае як выгнанне палякаў з Усходніх Крэсаў (польск.: Wysiedlenie Polaków z Kresów Wschodnich), адбывалася ў канцы і пасля Другой сусветнай вайны і прывяло да вымушанай міграцыі прадстаўнікоў польскай нацыянальнасці з 1944 па 1946 гады. Гэта падзея была элементам афіцыйнай палітыкі СССР, які перасяліў больш за мільён польскіх грамадзян. Яны былі дэпартаваны з польскіх тэрыторый, анексаваных Савецкім Саюзам падчас Другой сусветнай вайны і ўключаных у склад Украінскай, Беларускай і Літоўскай ССР паводле дамоўленнасцей Тэгеранскай канферэнцыі 1943 года.

Этнічная высылка польскага насельніцтва была ўсхвалена кіраўнікамі краін антыгітлераўскай кааліцыі — Франклінам Рузвельтам, прэзідэнтам ЗША, Уінстанам Чэрчылем, прэм'ер-міністрам Вялікабрытаніі, і Іосіфам Сталіным, кіраўніком СССР, — на канферэнцыях у Тэгеране і Ялце. Па сутнасці яна стала адным з найбуйнейшым пасляваенных перасяленняў з тэрыторый Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, з якіх перасялілася ў агульнай складанасці каля дваццаці мільёнаў чалавек. Па афіцыйных дадзеных, у ходзе кантраляванага дзяржавай выгнання паміж 1945 і 1946 гадамі прыкладна 1,167,000 палякаў былі вымушаны пакінуць заходнія рэспублікі Савецкага Саюза, менш за 50% з тых, хто быў зарэгістраваны для дэпартацыі.

Гэты працэс вядомы пад такімі назвамі, як выгнанне, дэпартацыя ці рэпатрыяцыя, у залежнасці ад кантэксту і крыніцы. Тэрмін «рэпатрыяцыя», які афіцыйна выкарыстоўваўся ў кантраляванай камуністамі Польшчы і ў СССР, быў наўмысным элементам маніпуляцыі грамадскай думкай і не з'яўляўся карэктным, бо дэпартаваныя людзі з'яджалі з сваёй роднай зямлі, а не вярталіся на яе. Гэты працэс таксама часта называецца першай рэпатрыяцыяй, калі маецца на ўвазе другая рэпатрыяцыя ў 1955—1959 гадах. У больш шырокім кантэксце перасяленне палякаў часам апісваецца як кульмінацыя працэсу «дэ-паланізацыі» абласцей падчас і пасля Другой сусветнай вайны. Працэс планаваўся і праводзіўся камуністычным рэжымам СССР і ў пасляваеннай Польшчы. Многія з дэпартаваных палякаў былі пераселены ў былыя нямецкія ўсходнія правінцыі, якія пасля 1945 года называлі «Вернутымі тэрыторыямі» Польскай Народнай Рэспублікі.

Зноскі
------

1. 1 2   (англ.) Jerzy Kochanowski (2001). "Gathering Poles into Poland. Forced Migration from Poland's Former Eastern Territories". In Philipp Ther, Ana Siljak (рэд.). *Redrawing Nations: Ethnic Cleansing in East-Central Europe, 1944-1948*. Lanham: Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-0-7425-1094-4. `{{cite book}}`: Невядомы параметр `|chapterurl=` ігнараваны (прапануецца `|chapter-url=`) (даведка)
2. ↑   (англ.) Jürgen Weber (2004). *Germany, 1945-1990: A Parallel History*. Budapest: Central European University Press. pp. 2. ISBN 963-9241-70-9.
3. ↑   (польск.) various authors; Włodzimierz Borodziej; Ingo Eser; Stanisław Jankowiak; Jerzy Kochanowski; Claudia Kraft; Witold Stankowski; Katrin Steffen (1999). Stanisław Ciesielski (рэд.). *Przesiedlenie ludności polskiej z Kresów Wschodnich do Polski 1944-1947*. Warsaw: Neriton. p. 468. ISBN 83-86842-56-3.
4. ↑   (англ.) Z. R. Rudzikas (2002). Antonino Zichichi, Richard C. Ragaini (рэд.). "Democracy and Mathematics in Lithuania". *International Seminar on Nuclear War and Planetary Emergencies, 34th session*. World Scientific: 190. ISBN 978-0-300-12599-3. Праверана 2009-07-10. `{{cite journal}}`: Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|trans_title=` (даведка)
5. ↑   (англ.) Timothy D. Snyder (2007-10-10). "The Local World War". *Sketches from a Secret War: A Polish Artist's Mission to Liberate Soviet Ukraine*. New Haven, Connecticut2007: Yale University Press. pp. 190–193. ISBN 0-300-12599-2. `{{cite book}}`: Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|chapterurl=` (даведка)Папярэджанні CS1: месца (link)
6. ↑   (англ.) Bogumiła Lisocka-Jaegermann (2006). "Post-War Migrations in Poland". In Mirosława Czerny (рэд.). *Poland in the geographical centre of Europe*. Hauppauge, New York: Nova Science Publishers. pp. 71–87. ISBN 1-59454-603-7. `{{cite book}}`: Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|chapterurl=` (даведка)
7. ↑  Norman Davies, *God's Playground*, Chapters XX-XXI, ISBN 83-240-0654-0, ZNAK 2006
8. ↑   (польск.) Sławomir Cenckiewicz (2005). "SB a propaganda polonijna: Między sowiecką agenturą a koncepcją "budowania mostów"". Праверана 2009-07-10. Takie postrzeganie „zagranicznych Polaków" potwierdza chociażby tzw. pierwsza kampania powrotowa (zwana niesłusznie repatriacją), którą komuniści zainicjowali niemal od razu po zakończeniu II wojny światowej. `{{cite journal}}`: Шаблон цытавання journal патрабуе `|journal=` (даведка); Шаблон цытавання мае пусты невядомы параметр: `|trans_title=` (даведка) Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 3 сакавіка 2016. Праверана 20 лістапада 2014.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 3 сакавіка 2016. Праверана 20 лістапада 2014.
9. ↑   (польск.) Józef Poklewski (1994). *Polskie życie artystyczne w międzywojennym Wilnie*. Toruń: Toruń University Press. p. 321. ISBN 83-231-0542-1.
10. ↑   (польск.) Jan Czerniakiewicz (1992). *Stalinowska depolonizacja Kresów Wschodnich II Rzeczpospolitej (Stalinist de-Polonization of the Eastern Borderlands of the 2nd Republic)*. Warsaw: Centre for Eastern Studies, Warsaw University. p. 20.