**Барыс Рыгоравіч Галёркін** (20 лютага (4 сакавіка) 1871, Полацк — 12 ліпеня 1945, Ленінград) — расійскі і савецкі механік і матэматык (найбольш вядомы сваімі вынікамі ў галіне тэорыі пругкасці); акадэмік АН СССР (1935; член-карэспандэнт з 1928 года), інжынер-генерал-лейтэнант (1942), Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР (1934).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў яўрэйскай рамеснай сям’і. Ужо з 12 гадоў падпрацоўваў перапіскай папер у сіроцкім судзе (верагодна, у той час у яго і выпрацаваўся прыгожы дробны почырк).

Курс гімназіі здаў экстэрнам (у Мінску ў 1893 годзе ва ўзросце 22 гадоў) — вочна вучыцца не атрымалася з-за таго, што бацька трымаўся вельмі нацыяналістычных поглядаў і забараняў яму вучыць рускую мову. У тым жа годзе паступіў у Пецярбургскі тэхналагічны інстытут. Падчас вучобы там падпрацоўваў прыватнымі ўрокамі па матэматыцы і старажытнаяўрэйскай мове. Як і многія іншыя студэнты-тэхнолагі, ён апынуўся ўцягнутым у палітычнае жыццё, увайшоў у сацыял-дэмакратычны гурток. У год заканчэння інстытута (1899) ён стаў членам РСДРП.

У 1899 годзе скончыў Пецярбургскі тэхналагічны інстытут і пачаў працаваць на Харкаўскім заводзе  (руск.) (бел. Рускага паравозабудаўнічага і механічнага таварыства  (руск.) (бел..

У 1903 годзе ён — інжынер на лініі Кітайска-Усходняй чыгункі, якая будуецца, праз паўгода — загадчык тэхаддзела Паўночнага механічнага і кацельнага завода ў Санкт-Пецярбургу.

У 1906 Б. Р. Галёркін становіцца членам Пецярбургскага Камітэта РСДРП і становіцца прафесійным рэвалюцыянерам (нідзе не служыць).

У 1906 годзе быў арыштаваны і за ўдзел у рэвалюцыйным руху асуджаны на 1,5 гады зняволення. Прысуд апынуўся дзіўна мяккім, калі ўлічыць, што пры арышце некаторыя камітэтчыкі адстрэльваліся.

У заключэнні напісаў першую сваю навуковую працу «Тэорыя падоўжнага выгібу і ўжыванне яе да разліку канструкцый» (апублікавана ў 1909).

З 1909 года пачаў працаваць выкладчыкам у Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце. У 1920 годзе абраны загадчыкам кафедры будаўнічай механікі і тэорыі пругкасці на механічным факультэце. У 1924—1929 гадах выкладаў таксама ў ЛДУ.

У 1934 годзе атрымаў дзве вучоныя ступені: доктара тэхнічных навук і доктара матэматыкі, а таксама званне заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі РСФСР.

У 1939 годзе пагадзіўся ўзначаліць кафедру будаўнічай механікі Ваеннага інжынерна-тэхнічнага ўніверсітэта ў Санкт-Пецярбургу. Удзельнічаў у абароне Ленінграда.

Кансультаваў праектаванне і будаўніцтва буйных гідраэлектрастанцый (Волхаўская ГЭС  (руск.) (бел. Днепрагэс і інш.) і цеплаэлектрастанцый ў СССР. Па завяршэнні будаўніцтва Днепрагэс (1932) Б. Р. Галёркін — член Урадавай камісіі па яго прыёмцы. У 1936 ён быў прызначаны старшынёй камісіі па экспертызе праекта канструкцыі Палаца Саветаў у Маскве  (руск.) (бел..

Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені 1942 года. Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна.

Памёр 12 ліпеня 1945 года. Пахаваны на Літаратарскіх мастках  (руск.) (бел. Волкаўскіх могілак  (руск.) (бел. Санкт-Пецярбурга

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя працы па будаўнічай механіцы і тэорыі пругкасці.

Барыс Галёркін распрацаваў метады рашэння дыферэнцыяльных раўнанняў тэорыі пругкасці: яго імем названы метад канчатковых элементаў  (руск.) (бел. матэматычнага аналізу, які ўжываецца для колькаснага і аналітычнага рашэння дыферэнцыяльных ўраўненняў у прыватных вытворных  (руск.) (бел..

Адзін са стваральнікаў тэорыі выгібу пласцінак.

Метады Галёркіна  (руск.) (бел. ўключаюць у сябе:

* уласна метад Галёркіна  (руск.) (бел. або метад Бубнова — Галёркіна,
* метад Пятрова — Галёркіна  (англ.) (бел..

### Бібліяграфія

* Собр. соч. Т. 1-2. — М. 1952-53.

Ушанаванне памяці
-----------------

У гонар Б. Р. Галёркіна названы астэроід  (укр.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
3. 1 2  Галёркин Борис Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  *И. Б.‎* Галеркин, Борис Григорьевич // *Еврейская энциклопедия* — СПб.: 1910. — Т. 6. — С. 75.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4173137'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21096043'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24977360'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24291038'></a>
5. ↑  Галёркин Борис Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
6. ↑  Матэматычная генеалогія — 1997.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984'></a>
7. 1 2 3 4 5 6  Галёркин Борис Григорьевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 134. — 737 с.
8. ↑  *А. П. Филин* Очерки об ученых-механиках. М.: Издательский дом Стратегия, 2007. 784 с.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6 Кн. 2: Усвея — Яшын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 6. — 616 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.
* Галёркин Борис Григорьевич // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)

Спасылкі
--------

* Профіль Барыса Рыгоравіча Галёркіна на афіцыйным сайце РАН

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Матэматычная генеалогія · Structurae · zbMATH Open · All-Russian Mathematical Portal · MacTutor History of Mathematics archive |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| CONOR: 116860771 · ISNI: 0000 0001 0954 9700 · LCCN: n98001339 · NUKAT: n2003098467 · SUDOC: 133006492 · VIAF: 11614897 |

 |