**Беларусы Казахстана** — беларуская дыяспара ў Рэспубліцы Казахстан.

Статыстыка
----------

Паводле афіцыйных дадзеных на 12 студзеня 2012 г. грамадзянамі Рэспублікі Казахстан з'яўляюцца 63694 беларуса. Найбольшая колькасць выхадцаў з Беларусі пражываюць у Кастанайскай (21 тысяча), Карагандзінскай (18 тысяч), Акмалінскай (16 тысяч), Паўночна-Казахстанскай (9 тысяч) абласцях. Дынаміка колькасці беларусаў у Казахстане па дадзеных перапісу насельніцтва: 1926 год — 25584 чалавека, 1939 год — 31.614, 1959 год —107 309, 1970 год —198 430, 1979 год − 181 821, 1989 год — 178325, 1999 год — 111924, 2009 год — 66 476.

Гісторыя
--------

Першыя беларусы з'явіліся на тэрыторыі сучаснага Казахстана пасля паўстання Кастуся Каліноўскага (Б. Залескі і інш.) У пачатку 20 стагоддзя падчас Сталыпінскай аграрнай рэформы ў Казахстан перасяляліся беларускія сяляне. У часы сталінскіх рэпрэсій у Казахстан былі сасланы беларускія дзеячы культуры (Уладзімір Дудзіцкі, Пятро Бітэль, Ян Скрыган, Сымон Хурсік і інш).

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны з Беларусі былі эвакуяваныя 10,7 тысячы рабочых і служачых, члены іх сем'яў. Сюды былі вывезены калектывы Беларускага тэатра оперы і балета, драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. За перыяд з 4 верасня 1941 па красавік 1942 коласаўцы далі 8 шэфскіх канцэртаў, 12 спектакляў і 21 канцэрт у вайсковых шпіталях. У Алматы знаходзілася і спявачка Беларускага тэатра оперы і балета Ларыса Пампееўна Александроўская. Яна выступала з казахскай артысткай Куляш Байсеітавай ў рабочых клубах Алматы і Караганды. На алмаацінскай кінастудыі беларускі рэжысёр Уладзімір Корш-Саблін у 1942 годзе стварыў першыя беларускія фільмы перыяду Вялікай Айчыннай вайны — «Беларускія навелы» («Пчолка» і «Баявыя сябры»).

Прайшоў Тыдзень беларускай літаратуры ў Казахстане (1974).

Беларусы ў незалежным Казахстане
--------------------------------

Да канца дзевяностых гадоў нацыянальныя культурныя цэнтры беларусаў былі створаны ў Паўладары, Усць-Каменагорску, Астане, Кастанаі, Карагандзе, Какшэтаў, Петрапаўлаўску. Сёння іх у Рэспубліцы зарэгістравана больш за дзесяць. Прыкладам добра арганізаванай працы нацыянальна-культурных аб'яднання з'яўляецца Алмацінскай рэгіянальны НКЦ — кіраўнік Піталенка Л. М. Паўладарскі НКЦ — кіраўнік Богнат Л. І. Карагандзінскі «Фонд беларускай культуры» Спадчына" — кіраўнік Хука А. А. , Паўночна-Казахстанскі абласны НКЦ — кіраўнік Солапава Р. В. Кастанайскую НКЦ — кіраўнік Шаўчэнка Л. В. НКЦ «Беларусь» г. Астаны — кіраўнік Раманава А. Ф..
Асацыяцыя беларусаў Казахстана зарэгістравала афіцыйную назву на ўстаноўчай канферэнцыі ў 2002 г. Да таго часу 10 гадоў дзейнічаў нацыянальны культурны цэнтр «Беларусь». Яго заснавальнік і першы кіраўнік — сенатар Павел Атрушкевіч.

Літаратура
----------

* Беларускае замежжа // Энцыклапедыя. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2010. — 480 с. : іл. Цвёрдая вокладка. На беларускай і рускай мовах. ISBN 978-985-11-0534-8

| ⛭Беларусы |
| --- |
| Культура Беларусі | 
* Абрады і звычаі
* Архітэктура
* Вёска
* Гаспадарчыя заняткі
* Дэманалогія
* Імёны
* Інтэрнэт
* ✯ Касцюм
* Кінематограф
* Кухня
* Літаратура
* Мастацтва
* Народнае дойлідства
* Міфалогія
* Музыка
* Прамысловыя заняткі
* Прозвішчы[ru]
* ✰ Танец
* Тэатр
* Тэлебачанне
* Фальклор

 |
| Беларусы паводле краін | 
* Азербайджан
* Аргенціна
* Арменія
* Аўстралія

	+ Адэлаіда
	+ Брысбен
	+ Мельбурн
	+ Перт
	+ Сідней
* Аўстрыя
* Беларусь
* Венесуэла
* Вялікабрытанія
* Германія
* Казахстан
* Канада
* Кыргызстан
* Кітай
* Латвія
* Літва
* Мексіка
* Малдова
* Новая Зеландыя
* Польшча

	+ Беласточчына
* Расія

	+ Будакі
	+ Тудаўляне
	+ Ліцвіны Севершчыны
* ЗША
* Таджыкістан
* Туркменістан
* Узбекістан
* Украіна
* Фінляндыя
* Чэхія
* Швецыя
* Эстонія

 |
| Стаўленне да рэлігіі | 
* Праваслаўе
* Каталіцтва
* Пратэстанцтва
* Атэізм
* Іслам
* Уніяцтва

 |
| Беларуская мова | 
* Латвія
* Літва
* Польшча
* Расія
* Украіна
* Эстонія

 |
| Канцэпцыі паходжання | 
* Польская
* Вялікаруская
* Крывіцкая
* Крывіцка-дрыгавіцка-радзіміцкая
* Фінская
* Балцкая
* Старажытнаруская
* Славяна-балцкая
* Сучасная

 |
| Рознае | 
* Антрапалогія
* Беларусазнаўства
* Беларусізацыя
* Беларусцы
* Бульбаш
* Вайсрутэнізацыя
* Гісторыя
* Гуды
* Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына»
* Кіраўнікі
* ✯ Краязнаўства
* Ліцвіны
* Нацыянальнае адраджэнне
* Нацыяналізм
* Нацыянальны характар
* Этнагенез
* Этнаграфія
* Этнічная тэрыторыя

 |