**Брэсцкі абласны краязнаўчы музей** — музей, заснаваны ў 1945 годзе ў горадзе Брэсце. Адкрыты для наведвальнікаў 22 ліпеня 1957 года. Зарэгістраваны 16.04.2001 г. як установа культуры з сучаснай назвай.

Гісторыя
--------

Крыжаўзвіжанскі касцёл, у якім да пачатку 1990-х гг. размяшчаўся музей
Краязнаўчы музей у Брэсце адкрыўся вясной 1941 г. але ў Вялікую Айчынную вайну пад час гітлераўскай акупацыі ўсе яго экспанаты былі знішчаны. 27 сакавіка 1945 г. выканкам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў працоўных прыняў рашэнне аб стварэнні абласнога гістарычнага музея. 11 чэрвеня 1945 г. Савет Народных Камісараў БССР падтрымаў гэтую ініцыятыву пастановай «Аб аднаўленні абласных гісторыка-краязнаўчых музеяў у гарадах Гомелі, Бабруйску, Пінску і Брэсце». 30 жніўня 1945 г. Брэсцкі абласны камітэт КП(б)Б пастанавіў пачаць збор і вывучэнне матэрыялаў пра Вялікую Айчынную вайну на тэрыторыі вобласці. 14 верасня 1948 г. Брэсцкі гарвыканкам вырашыў перадаць пад музей будынак Крыжаўзвіжанскага касцёла (узведзены ў 1856 г.). Першая пастаянная экспазіцыя музея пачала дзейнічаць у 1957 г. 

З 1990 года размяшчаецца ў будынку, узведзеным у пачатку XX стагоддзя, які быў пабудаваны для мясцовага купца Арона Фогеля. Будынак музея ўключаны ў зону гістарычнай планіроўкі і забудовы Брэста. Музеем кіравалі Н. П. Паўлоўская, І. В. Біруля, Н. М. Калашнікава, М. М. Слепакова, Т. А. Слесарук, Т. М. Новікава. З 2010 г. дырэктар А. У. Міцюкоў.

Фонды
-----

Гравюра Брэста, 1657 год
Дыван персідскі. Брэсцкі абласны краязнаўчы музей
Асноўны фонд музея і яго філіялаў (2008) налічвае 161 900 адзінак захоўвання, навукова-дапаможны — 54 569 адзінак. Агульная экспазіцыйная плошча 510 м², выставачная — 248,8 м². На 1-м паверсе ў 4 залах размешчана экспазіцыя «Родная прырода», у якой прадстаўлены асноўныя тыпы раслін і жывёл, што насяляюць Брэсцкую вобласць. 

Скарб залатых і сярэбраных вырабаў, знойдзены ў в. Страдзеч у 1962 годзе. Булава гетмана і пярнач XVII ст.
Экспанаты 1-й залы характарызуюць фізіка-геаграфічныя асаблівасці Берасцейшчыны, карысныя выкапні і геалагічную гісторыю краю. Тут дэманструюцца акамянеласці мелавога перыяду мезазойскай эры — марскія вожыкі, губкі, ракавіны марскіх малюскаў, а таксама рэканструкцыя левай пярэдняй канечнасці маманта вышынёй 3,5 м. Прыродныя ландшафты Брэсцкай вобласці і асноўныя прадстаўнікі флоры і фаўны паказаны ў 4 дыярамах. Асаблівае месца ў экспазіцыі займае калекцыя насякомых (налічвае каля 500 прадстаўнікоў розных атрадаў). Другая зала прысвечана самаму вялікаму і старажытнаму лесу Еўропы — Белавежскай пушчы. Экалагічныя праблемы, пытанні аховы навакольнага асяроддзя раскрываюць экспанаты наступных залаў.

  

Залузскі і Грабавецкі (на заднім плане) ідалы

Філіялы
-------

Музей мае 4 філіялы: археалагічны музей «Бярэсце», музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці», мастацкі музей, «Камянецкая вежа».

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Брэсцкі абласны краязнаўчы музей
* brokm.by — афіцыйны сайт Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея

| ⛭Філіялы Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея |
| --- |
| Археалагічны музей «Бярэсце» ·  Выратаваныя мастацкія каштоўнасці ·  Мастацкі музей Брэста ·  Камянецкая вежа |

| ⛭Славутасці Брэста |
| --- |
| Раёны і кварталы | 
* Гарадзішча старажытнага Бярэсця
* Брэсцкая крэпасць (Берасцейскі замак†)

 | Брэсцкая крэпасцьГарадзішча старажытнага Бярэсця |
| Вуліцы і плошчы | 
* Савецкая
* 17 Верасня
* Савецкіх Пагранічнікаў
* пл. Свабоды
* К. Маркса
* Леніна
* Будзённага
* Дзяржынскага
* Астроўскага
* Гогаля
* Маскоўская

 |
| Палацы і сядзібы | 
* Белы палац
* Асабняк па вуліцы Міцкевіча, 22
* Асабняк па вуліцы Міцкевіча, 26
* Асабняк па вул. Леніна
* Асабняк па вул. Леванеўскага

 |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | 
* Брэсцкая абласная філармонія
* Чыгуначны вакзал
* Будынак банка
* Яўрэйская бальніца
* Дом распусты
* Дом культуры чыгуначнікаў
* Мужчынская гімназія

 |
| Музеі | 
* Брэсцкі абласны краязнаўчы музей
* Археалагічны музей «Бярэсце»
* Музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці»
* Мастацкі музей Брэста
* Музей гісторыі горада Брэста
* Музей абароны Брэсцкай крэпасці-героя
* Музей «5-ты форт»
* Брэсцкі чыгуначны музей

 |
| Помнікі і мемарыялы | 
* Мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой»
* Помнік Тысячагоддзя Брэста
* Бюст П. І. Клімука
* Помнік У. І. Леніну
* Помнік Вызвалення
* Межавы знак

 |
| Манастыры, саборы і храмы | 
* Свята-Мікалаеўскі сабор
* Касцёл Святога Крыжа
* Свята-Сімяонаўскі сабор
* Свята-Мікалаеўская брацкая царква
* Свята-Афанасьеўская капліца
* Царква Раства Багародзіцы
* Кірха
* Касцёл Святой Тройцы і кляштар аўгусцінцаў†
* Касцёл Ісуса і Святога Казіміра і калегіум езуітаў†
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля і кляштар бернардзінцаў†
* Касцёл Святой Барбары і кляштар трынітарыяў†
* Касцёл Святой Сафіі і кляштар дамініканцаў†
* Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінак†
* Касцёл і кляштар брыгітак†
* Петрапаўлаўская царква і манастыр базыльян†
* Касцёл Святога Крыжа і Святой Ганны†
* Вялікая сінагога†

 |
| Тэатры | 
* Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі
* Брэсцкі абласны тэатр лялек

 |
| Сады і паркі, могілкі | 
* Гарнізонныя могілкі
* Трышынскія могілкі
* Каталіцкія могілкі
* Парк імя Першага мая
* Парк воінаў-інтэрнацыяналістаў

 |
| † страчаныя аб'екты |