У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дэкамерон (значэнні).

**«Дэкамеро́н»** (італ.: Il Decamerone, ад грэч. δέκα «дзесяць», *ἡμέρα* «дзень» — літаральна: «*Дзесяцідзён*») — збор ста навел італьянскага пісьменніка Джавані Бакача, адна з самых знакамітых кніг ранняга італьянскага Рэнесансу, напісаная прыблізна у 1352—1354 гады. Большасць навел гэтай кнігі прысвечана тэме кахання, пачынаючы ад яго эратычнага і сканчаючы трагічным аспектамі. На беларускую мову перакладзены фрагмент.

Сюжэт
-----

Расказчыкі Дэкамерона. Мініяцюра XV стагоддзя
Схема гэтага твора сустракаецца ў Бакача і раней, у «Амета» (любоўныя апавяданні сямі німф) і «Філакола» (13 любоўных пытанняў). Структура сачынення дваякая — выкарыстоўваецца «рамачная кампазіцыя» з устаўнымі навеламі. Падзеі кнігі адбываюцца ў XIV стагоддзі, падчас эпідэміі чумы 1348 года. Група з 3 высакародных юнакоў і 7 дам, сустрэтая ў царкве Санта Марыя Навела, пакідаюць абхопленую заразай Фларэнцыю і з’язджаюць на загарадную вілу ў 2 мілях ад горада, каб там выратавацца ад хваробы. (Традыцыйна лічыцца, што гэта Віла Пальм’еры ў Ф'езоле).

За горадам яны бавяць свой час, расказваючы адзін аднаму розныя цікавыя гісторыі. Шматлікія з іх — не арыгінальныя сачыненні Бакача, а перапрацаваныя ім фальклорныя, легендарныя і класічныя матывы — напрыклад, з *«Метамарфоз»* Апулея, анекдоты, якія складалі значную частку гарадскога фальклору, і рэлігійна-павучальныя «прыклады», якімі прыпраўлялі свае пропаведзі праслаўленыя служыцелі царквы, французскія фабліо і ўсходнія казкі, вусновыя апавяданні сучасных яму фларэнтыйцаў. Бакача таксама чэрпаў сюжэты з італьянскага зборніка XIII стагоддзя *«Cento novelle antiche».* Індыйскі зборнік казак «Панчатантра» паўплываў на структуру і шэраг навел, а *«Historia gentis Langobardorum»* Паўла Дыякана — на спосаб апісання чумы. (Зводную табліцу выкарыстаных ім крыніц гл. *Спіс навел Дэкамерона*).

Кожны дзень пачынаецца застаўкай да дзесяці навел, якая апавядае пра тое, як бавіць час гэта невялікая група маладых адукаваных людзей, якія тонка адчуваюць прыгажосць прыроды, прытрымліваюцца правіл высакароднасці і выхаванасці. У абрамленні навел «Дэкамерона» можна бачыць утапічную ідылію, першую рэнесансную ўтопію: культура ёсць ўзвышаный і цэментуючый асновай гэтай ідэальнай супольнасці.

Д. У. Уотэрхаус. «Дэкамерон»
Такім чынам, навелы «Дэкамерона» расказваюць на так званым «балі падчас чумы». Апавяданне пачынаецца раніцай у сераду, падзеі доўжацца 10 дзён, і ў кожны дзень расказваюць па 10 гісторый. Кожны дзень абіраецца «кароль» ці «каралева», якія ўсталёўваюць парадак дня і прызначаюць тэму для апавяданняў, якімі суразмоўцы займаюць адзін аднаго. Гэтай тэмы павінны прытрымлівацца ўсе апавядальнікі, за выключэннем Дыянеа, які атрымлівае прывілей расказаць сваю гісторыю апошнім і на любую тэму. У пятніцу і суботу кіраўнікі не абіраюцца і навелы не расказваюць. Пасля таго, як усе 10 навел у адзін дзень расказаны, аўтар іх «абрамляе» — паказвае чытачу апавядальнікаў, і тое, як яны абменьваюцца ўражаннямі ад навел.

У канцы кожнага дня адна з дам выконвае вершаваную баладу, якая ёсць свайго роду музычным кантрапунктам для расказаных гісторый. Гэтыя балады — лепшыя ўзоры лірыкі Бакача, у іх «з большага апяваюцца радасці простага і чыстага кахання або пакуты закаханых, якім што-небудзь перашкаджае быць разам». Паколькі ў выходныя гісторыі не расказваюць, усе падзеі займаюць 2 тыдні, і пасля заканчэння дзеянні, ізноў-ткі ў сераду, маладыя людзі вяртаюцца ў Фларэнцыю.

«Дэкамерон» у мастацтве
-----------------------

### Кінематограф

* У 1993 беларускі рэжысёр анімацыйных фільмаў Алег Паўлавіч Белавусаў стварыў поўнаметражны фільм Дэкамерон па матывах навел Джавані Бакача. У 2006 завяршыў працу над другой поўнаметражнай версіяй.

Зноскі
------

1. 1 2  *Хлодовский. Р. И.* Джованни Боккаччо и новеллисты XIV века // История всемирной литературы. — Т. 3. — М. 1985. — **С. 77-88**
2. ↑  Смирнов. А. А. Джованни Боккаччо

Літаратура
----------

* Бакача Д. Дэкамерон: Глава з аднаіменнай кнігі/ Пераклад са стараітальянскай мовы Бусел М.// Крыніца. 1996. № 8. С. 67-75.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дэкамерон