recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cucullia scrophulariae** — від начных матылькоў з сямейства соўкі.

Арэал
-----

Еўропа, акрамя поўначы; пераважнае Сярэдняя Еўропа, дзе-нідзе ў Паўднёвай; Еўрапейская частка Расіі, Малая Азія. Сустракаецца даволі часта. Насяляе на лугах, узлесках лясоў, лясных палянах, у стэпе, парках і садах.

Апісанне
--------

Размах крылаў 38-47 мм.
Пярэднія крылы ля свайго пярэдняга і ўнутранага краёў маюць каштанава-буры колер. Вонкавы край пярэдніх крылаў з вострымі зубцамі. Белая падоўжная пляма — размазаныя, у полі вонкавага краю відаць невыразна. Заднія крылы у самца бялёсага колеру з чорна-шэрай перавяззю ў вонкавага краю, а ў самкі — больш цёмныя.

Біялогія
--------

Перыяд лёту з красавіка па ліпень. У год развіваецца адно пакаленне.

Вусень
Вусень цыліндрычнай формы, тоўстая, блакітна-белая або зелянява-белая, з жоўтымі палоскамі ў чорных плямах. Па баках мае чорныя плямы; галава — жоўтая.
Стадыя вусеня з ліпеня па жнівень. Кармавыя расліны вусеняў: *Scrophularia umbrosa*, *Scrophularia nodosa*, *Scrophularia auriculata*, *Scrophularia canina*, дзіванна мяцёлчатая (*Verbascum lychnitis*), дзіванна звычайная (*Verbascum thapsus*), дзіванна чорная (*Verbascum nigrum*). Кукалка бура-жоўтага колеру.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Ламперт. Атлас бабочек и гусениц. — Минск: Харвест, 2003. — 735 с. — 5000 экз. — ISBN 985-13-1664-4.
2. 1 2 3  Природа України — Ключко З. Ф. — Совки України. Раєвського, Киев. 2006 ISBN 966-7016-39-0
3. ↑  Heiko Bellmann: Der neue Kosmos Schmetterlingsführer.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | GBIF · NCBI |
**Ядловец віргінскі** (*Juniperus virginiana*) — від дрэў сямейства Кіпарысавыя (*Cupressaceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

*Ядловец віргінскі*: ігліца і саспелыя шышкаягады
Дасягае вышыні да 30 м, дыяметр ствала да 150 см. Хутка расце. Ігліца цёмна-зялёная, дробная (0,1-0,2 см). Шышкаягады дробныя (да 0,6 см) спеюць у кастрычніку і доўга застаюцца на дрэвах. У натуральных умовах расце ў Паўночнай Амерыцы (ад Канады да Фларыды).

Распаўсюджанне
--------------

У натуральных умовах расце на ўсходзе Паўночнай Амерыкі, ад Канады да Фларыды. Ва Украіне самая старая пасадка ядлоўца віргінскага знаходзіцца на Запарожжы.

Выкарыстанне
------------

Дэкаратыўная расліна. Культывуюць у садах і парках. Мае каштоўную драўніну, якая выкарыстоўваецца, у прыватнасці, для вырабу алоўкаў. Таму ядловец віргінскі яшчэ называюць «алоўкавым дрэвам».

Захворванні
-----------

Грыб *Gymnosporangium juniperi-virginianae*
Паражаецца грыбам *Gymnosporangium juniperi-virginianae*, што ўтварае галы на галінах.

Зноскі
------

1. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 70. — 160 с. — 2 350 экз.
2. ↑   Воловник С. В. Виргинский можжевельник — старейшая посадка на юге СССР // Природа, 1979, 3 5, с. 121

Літаратура
----------

* *Єлін Ю. Я. Зерова М. Я.  (руск.) (бел. Лушпа В. І. Шабарова С. І.* Дари лісів.. — Київ, 1979. — 440 с.

Спасылкі
--------

* Фоторозповідь про заповідник «Асканія-Нова», дендрологічний парк

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85071046 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм, пабудаваны ў цэнтры вёскі Палонка Баранавіцкага раёна ў пачатку ХХ стагоддзя. Да гэтага часу ў вёсцы мелася драўляная 7 класа Параскевінская царква, пабудаваная на падмурку дамініканскага кляштара (да 1830 г. тут знаходзіўся каталіцкі кляштар дамініканцаў). У 1895 г. прыхаджане набылі 10-пудовы звон.

Архітэктура
-----------

Кампазіцыя храма мае сіметрычна-восевую аб'ёмна-прасторавую будову. Да квадратнага ў плане асноўнага сасновага зруба далучаюцца: з усходу — пяцігранная апсіда з 2 бакавымі рызніцамі, з захаду — прытвор з трох'яруснай (васьмярык на двух чацверыках) званіцай з шатровым верхам над ім. Пакаты чатырохсхільны дах асноўнага зруба завершаны васьмігранным светлавым барабанам з гранёнай цыбулепадобнай галоўкай на невысокім шатры. Падобныя 4 галоўкі ўстаноўлены па вуглах зруба. Фасады расчлянёны высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

Інтэр'ер
--------

Інтэр'ер храма асвечаны высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і арачнымі вокнамі светлавога барабана. Апсіду вылучае драўляны іканастас позняй работы. Абраз 18 ст. «Маці Божая Апека».

Літаратура
----------

* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка горада Баранавічы і Баранавіцкага раёна // Г. К. Кісялёў (галоўны рэдактар), Р. Б. Венцэль, М. К. Дзёмін і інш. (рэдкал.), М. І. Бернат (укладальнік). — Мн. БЕЛТА, 2000. — 736 с.: іл. ISBN 985-6302-28-5. — С. 646.
* Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии Архимандритом Николаем, Санкт-Петербург, 1864, Новогрудский уезд, стар. 202—213.
* Описание церквей и приходов Минской епархии, Минск, 1879.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Палонка) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Палонка) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Палонка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Пачапава Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 1838 г. з дрэва. Прыпісная да Свята-Пакроўскай царквы вёскі Пачапава. З 1943 г. і да пачатку 21 стагоддзя з'яўлялася прыхадской царквой.

Архітэктура
-----------

Твор народнага дойлідства. Адназрубная прамавугольная ў плане пабудова, якая пераходзіць у трохгранную апсіду, 2-схільны дах над якой пераходзіць у вадьмавы, завершаны над трохвугольным франтонам шатровай вежачкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны 4 прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Уваход арганізаваны праз нізкі прытвор. У інтэр'еры апсіда вылучана іканастасам.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Мікалаеўская царква (Пачапава)
* Свята-Мікалаеўская царква (Пачапава) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Пачапава) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Дамп памяці** (англ.: memory dump; у Unix — *core dump*) — змесціва рабочай памяці аднаго працэсу, ядра ці ўсёй аперацыйнай сістэмы. Таксама можа змяшчаць дадатковую інфармацыю аб стане праграмы ці сістэмы, напрыклад значэнні рэгістраў працэсара і змест стэку. Шматлікія аперацыйныя сістэмы дазваляюць захаваць дамп памяці для адладкі праграм. Як правіла, дамп памяці працэсу захоўваецца аўтаматычна калі працэс завяршаецца з-за крытычнай памылкі (напрыклад, з-за памылкі сегментацыі). Дамп таксама можна захаваць уручную праз адладчык ці любую іншую спецыяльную праграму.

Гісторыя
--------

Англійскі тэрмін *core dump* літаральна перакладаецца як «раздрукоўка змесціва сардэчнікаў»: на ранніх камп’ютарах, дамп значыў прынтарную раздрукоўку змесціва памяці на магнітных сардэчніках (англ.: magnetic core memory).

У Unix
------

У сучасных Unix-падобных аперацыйных сістэмах дамп памяці захоўваецца ў выглядзе файла, які звычайна завецца `core` ці `core.<нумар працэсу>`; яго фармат такі ж, як фармат выканальных файлаў гэтай АС (ELF у Linux і сучасных Unix, a.out у традыцыйных Unix-сістэмах, Mach-O у Mac OS X). Для аналізу core-файла выкарыстоўваецца адладчык (напрыклад gdb) ці інструмент objdump.

У Windows
---------

У Windows, аналагам core dump’а з’яўляецца minidump, які дазваляе захоўваць частковую ці поўную інфармацыю аб працэсе, у тым ліку і поўны змест рабочай памяці.

### Дамп сістэмы

Дамп 32-х бітнай аперацыйнай сістэмы Windows змяшчае FFFF FFFF16 ці 429496729510 (232 — 1) байтаў. Большая іх частка змяшчае значэнне па змоўчванню — лік 0. Дамп можна лагічна падзяліць на сегменты па 64 кб (FFFF16), таму .com файлы аперацыйнай сістэмы Windows не могуць перавышаць гэтага памеру і змяшчаюцца толькі ў адным сегменце, аднак праграма можа перадаваць кіраванне над выкананнем функцыі ў іншыя сегменты. Падчас запуску .com файла ўвесь код файла без зменаў заносіцца ў адзін з незанятых іншымі працэсамі сегмент.

Дамп змяшчае даныя і каманды розных працэсаў, як карыстальніцкіх праграм так і ядра аперацыйнай сістэмы (у прыватнасці ўсе перапыненні BIOS, яны ж стандартныя функцыі). Таксама ў дампе змяшчаюцца значэнні рэгістраў працэсара і змест розных стэкаў, сістэмны час і іншыя зменныя асяроддзя.

Гл. таксама
-----------

* Справаздача аб памылцы, праграмаванне
* Памылка сегментацыі
* Дамп

Спасылкі
--------

* Why does this not work!? How to find and fix faults in Linux applications.  (англ.)

Фарматы дампа памяці ў розных аперацыйных сістэмах:

* `core(5)` — старонка даведкі man для распрацоўніка Linux па фарматах выяў (англ.)
* `core(4)` — старонка даведкі man па фарматах файлаў Solaris 10 (англ.)
* `core(4)` — старонка даведкі man па фарматах файлаў HP-UX 11i (англ.)
* `core(5)` — старонка даведкі man па фарматах выяў FreeBSD (англ.)
* `core(5)` — старонка даведкі man па фарматам файлаў OpenBSD (англ.)
* `core(5)` — старонка даведкі man па фарматах файлаў NetBSD (англ.)
* `core(5)` — старонка даведкі man па фарматах файлаў Darwin і Mac OS X (англ.)
* Windows: функцыі для работы з minidump
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Ляхаўцы Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

На могілках. Пабудавана ў 1835 г. з дрэва.

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Вырашана чатырохсценным зрубам пад вальмавым бляшаным дахам, вільчык якога завершаны фігурным двух'ярусным цыбулепадобным купалам. Лучковы цяслярскай работы ўваходны праём арганізаваны ў прыбудаваным нізкім прытворы пад двухсхільным дахам з крыжам на вільчыку.

Інтэр'ер
--------

Нараджэнне Багародзiцы. Маларыцкі майстар. 1648—1650. НММ РБ
У 1830-я гг. выкананы іканастас. Абразы 17 — 18 ст.: «Барыс і Глеб», «Узнясенне» (1783), «Тайная вячэра», «Зняцце з крыжа», «Маленне Іакіма і Анны» і «Георгій Перамоганосец» (1797).

З царквы паходзіць самая ранняя з вядомых у Беларусі выяў «Нараджэння Маці Божай», якая спалучае традыцыйны варыянт іканаграфіі з фігурай праведнай Ганны, дзеў з дарункамі і сцэнай абмывання нованароджанай Марыі і сцэну «Ласканне Багародзіцы». Аўтар іконы — Маларыцкі майстар, якога адносяць да Заходнепалескай іканапіснай школы.

Зноскі
------

1. ↑  НГАБ у г. Гродна, ф. 1, Воп.19, спр.1004, арк. 9 — 29.
2. ↑  Православие на Малоритчине Архівавана 27 ліпеня 2018.  (руск.)

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Ляхаўцы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Ляхаўцы) на сайце Radzima.org
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Новы Пагост Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1878 годзе з бутавага каменю і цэглы.

Архітэктура
-----------

Помнік сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Мае кананічную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю: трох’ярусная шатровая званіца, нізкая трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, паўкруглая апсіда. Шатровы дах асноўнага аб’ёму завершаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане, шацёр званіцы — макаўкай. У дэкоры фасадаў выкарыстаны формы старажытнарускага царкоўнай архітэктуры: кілепадобныя і руставаныя ліштвы арачных аконных і дзвярнога праёмаў, аркатурныя фрызы, вуглавыя лапаткі — атынкаваныя яны кантрастна вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі.

Інтэр’ер
--------

У скляпеністым памяшканні малітоўнай залы драўляная скульптура «Укрыжаванне» XVII—XVIII стст. абразы XIX ст. «Маці Божая Адзігітрыя», «Забойства Іаана», «Архангел Гаўрыіл», «Архангел Міхаіл», іканастас.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Віцебская вобласць. — 496 с. іл. — С. 312
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэд. савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Мікалаеўская царква (Новы Пагост)
* Свята-Мікалаеўская царква (Новы Пагост) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Новы Пагост) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Новы Пагост) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Ганьск.

**Ганьск-Калонія** (польск.: Hańsk-Kolonia) — вёска ў Польшчы, за 20 км на паўднёвы захад ад Уладавы і за 60 км на ўсход ад Любліна.

Уваходзіць у склад гміны Ганьск Уладаўскага павета Люблінскага ваяводства.

У 1975—1998 гадах населены пункт адносіўся да Хэлмскага ваяводства. Да 1967 года мясцовасць складала адзіны населены пункт Ганьск, які быў падзелены ў гэтым годзе на Ганьск Первшы, Ганьск Другі і Ганьск-Калонію, якія атрымалі статус салецтваў.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Рухчы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі, на скрыжаванні дарог на Столін і Плоніцу.

Гісторыя
--------

Царква ў 1937 годзе
Пабудавана ў 1730 годзе з дрэва ўладальнікамі маёнтка Скірмунтамі.

У 2020 годзе ў храме, які мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці рэспубліканскага значэння, без адпаведнага дазволу былі праведзены рамонтна-рэстаўрацыйныя работы: вонкавыя сцены абабітыя вагонкай, вокны заменены на пластыкавыя. Такім чынам былі парушаны патрабаванні Кодэкса аб культуры, што прывяло да пэўных зменаў знешняга выгляду царквы. У сувязі з гэтым аддзел культуры Столінскага райвыканкама падрыхтаваў матэрыялы для складання пратаколу аб адміністрацыйным правапарушэнні.

Архітэктура
-----------

«Нараджэнне Маці Божай». 1648—1650
Помнік архітэктуры, у якім спалучаюцца традыцыйныя прыёмы народнага дойлідства і рысы барока. Вырашана адзіным прамавугольным зрубам з трохсценнай апсідай няправільнага трапецападобнага абрысу. Будынак накрыты вальмавым дахам, раней пакрытым гонтай, які завершаны васьмігранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай. Высокія аконныя праёмы прастакутныя. Столь плоская, бэлечная. Уваход арганізаваны праз нізкі прамавугольны прытвор пад двухсхільным дахам. Гарызантальна ашаляваныя сцены расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

### Званіца

Побач, на ўсход ад царквы, пастаўлена двух’ярусная чацверыковая зрубна-каркасная званіца, накрытая шатровым, раней гонтавым дахам.

Зноскі
------

1. ↑  Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. СПб. 1864.
2. ↑  У Столінскім раёне незаконна рэканструявалі царкву XVIII стагоддзя (руск.). Мінск:  БелТА (20 красавіка 2020). Праверана 21.04.2020.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл. — С. 396
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Рухча 1) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Рухча 1) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Рухча 1) на сайце «Архіварта»
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Макараўшчына Лепельскага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1886 годзе з цэглы. У 1990-я гады вернута вернікам.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. У аснове аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі вялікі кубападобны аб'ём пад чатырохсхільным дахам, завершаным макаўкай. Да яго далучаны прамавугольныя ў плане прытвор, бакавыя прыдзелы і апсіда. Над прытворам надбудавана двух'ярусная васьмігранная шатровая званіца, завершаная макаўкай. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, крапаваны вуглавымі руставанымі лапаткамі і паўкалонамі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Свята-Мікалаеўская царква (Макараўшчына) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Макараўшчына) на сайце Radzima.org
*
**Cilihili** (сапр. імя: Сесілія Нордлунд; поўнае імя: Метэ Мары Сесілія Нордлунд шведск.: Mette Marie Cecilia Nordlund, нар. 1973, Эстэрсунд, Емтланд, Швецыя) — шведскі кампазітар, аўтар песень, спявачка і гітарыст з горада Мальмё. Музыка ў гуртах Souls (з імі Сесілія давала гастролі ў ЗША ў сярэдзіне 1990-х), Monkeystrikes і Sunshine Rabbits. У пачатку 2009 года выйшаў сольны альбом «Not listening», запісаны з 2007 па 2008 год у «Aerosol Grey Machine Studios» у Сконэ, Швецыя, у супрацоўніцтве з прадзюсарам Крыстаферам Лундквістам. У запісе альбома прымалі ўдзел шведскія музыканты Лота Венглен і Фрэдрык Мір.

Летам 2009 года Сесілія ў якасці Рэжысёра зняла кліп на першы сінгл з новага альбома Хелены Юсефсан.

11 сакавіка 2011 года ў Стакгольме, Гётэбаргу, Мальмё і іншых буйных гарадах Швецыі адбыўся прэм’ерны паказ дакументальнага фільма «Jag är min egen Dolly Parton» пра вядомых спявачак з горада Мальмё, сярод іх была і Сесілія Нордлунд. Акрамя яе ў стужцы прастаўляюць Хелену Юсефсан, Ніну Персан з гурта The Cardigans і іншых шведскіх спявачак. Рэжысёрам фільма выступіла Джэсіка Нетэлблат (Jessica Nettelbladts).

Дыскаграфія
-----------

* «Not listening» (18 лютага 2009)

Зноскі
------

1. ↑  Біяграфія спявачкі MySpace
2. ↑  RoxetteBlog — Premiere of documentary film featuring Helena Josefsson

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 7 мая 2021.
* Cilihili (англ.) на сайце *Myspace*
* Канал Сесілія Нордлунд на *YouTube*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Myspace · Myspace |
| Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
**Вучэбны корпус факультэта гідрамеліярацыі** — будынак у г. Горкі, размешчаны ў паўночна-заходняй частцы ансамбля Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. Пабудаваны ў 1973 г. з цэглы.

Архітэктура
-----------

Уключае 3 зблакіраваныя прамавугольныя ў плане адна-, двух- ў трохпавярховыя аб’ёмы. Вырашаны ў строгіх формах, пазбаўленых вонкавага дэкору. Сцены абліцаваны чырвонай керамічнай пліткай. Планіроўка калідорная.

Літаратура
----------

* 868.  // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Магілёўская вобласць. — 408 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Лучнікі Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Размешчаны ў цэнтральнай частцы паселішча.

Гісторыя
--------

22 мая 1999 года протаіерэем Міхалам Вейга была здзейснена закладка будаўніцтва храма. Грамада была зарэгістравана 30 чэрвеня 1999 года.

Першае набажэнства адбылося 5 мая 2002 года. У 2003 годзе будаўніцтва было скончана. 7 жніўня 2004 года храм быў асвячоны мітрапалітам Мінскім і Слуцкім Філарэтам.

Першым настаяцелем да 6 чэрвеня 2008 года быў святар Сергій Чарны. Цяперашні настаяцель — святар Ігар Штэпа.

Архітэктура
-----------

Галоўны інжынер Б. П. Яноўскі.

Зноскі
------

1. ↑  Свята-Мікалаеўская царква (Лучнікі)
2. ↑   Архівавана 26 кастрычніка 2019.
3. ↑  Мікалаеўская царква
**Ян Лехань** (польск.: Jan Lechoń), сапр. **Лешак Сэрафіновіч** (польск.: Leszek Serafinowicz; 13 сакавіка 1899, Варшава — 8 чэрвеня 1956, Нью-Ёрк) — польскі паэт, літаратурны і тэатральны крытык.

Продкі Яна Леханя былі туркамі, што хрысціліся і з часам апалячыліся. У 1907 пачаў навучанне ў школе. У 1913 выдаў дэбютны зборнік вершаў «На залатым полі» (*Na złotym polu*), у наступным годзе выйшаў другі зборнік — «Па розных сцежках» (*Po różnych ścieżkach*), прысвечаны Леапольду Стафу. У 1916-20 навучаўся на філасофскім факультэце Варшаўскага універсітэта, але так яго і не скончыў.

Ян Лехань быў адным з заснавальнікаў у 1919 літаратурнай групы «Скамандар» (названа ў гонар ракі, што цякла каля Троі), куды ўваходзілі таксама Юліян Тувім, Антоній Сланімскі, Яраслаў Івашкевіч.

Вядомасць яму прынёс зборнік вершаў «Пурпуровая паэма» (*Karmazynowy poemat*, 1920). Аднак хутка праз рознага кшталту праблемы, у тым ліку ў прыватным жыцці, паэт робіць у 1921 годзе спробу самагубства, пасля пэўны час лечыцца ў псіхіятрычным шпіталі.

У 1926-29 Ян Лехань выдае сатырычны часопіс «Варшаўскі цырульнік» (*Cyrulik Warszawski*). У 1925 атрымлівае прэмію Польскай асацыяцыі кнігавыдаўцоў за зборнік вершаў «Срэбнае і чорнае» (*Srebrne i czarne*, 1924), а ў 1935 — прэмію Польскай акадэміі літаратуры.

З 1930 па 1939 працуе культурным аташэ ў польскай амбасадзе ў Парыжы. Пасля капітуляцыі Францыі пераязджае ў Бразілію, пазней — у Нью-Ёрк, дзе робіцца сувыдаўцом многіх польскіх газет і часопісаў, а ў 1942 — адным з заснавальнікаў Польскага інстытуту навукі і мастацтва ў Амерыцы. З 1924 па 1942 Ян Лехань не пісаў, хоць слава яго ўвесь час шырылася. У 1942 годзе ён выдае зборнік «Лютня пасля Бэкварка» (*Lutnia po Bekwarku*), а ў 1943 — «Арыя з курантамі» (*Aria z kurantem*). Адзін з апошніх вершаў Яна Леханя — «Іліяда».

Здзейсніў самагубства, скочыўшы з 12-га паверху гатэля «Гудзон». Сярод прычын гэтага называюць узмацненне камуністычнага рэжыму ў Польшчы або дэпрэсію з-за нападкаў праз яго сэксуальную арыентацыю. Прах паэта ў 1991 годзе быў перавезены з Нью-Ёрка ў Варшаву і пахаваны на Лясных могілках у Лясках, у сямейным склепе.

На беларускую мову некаторыя вершы пераклаў Максім Танк, Марыя Пушкіна, Ігар Жалткоў.

Зноскі
------

1. ↑  Jan Lechoń // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Jan Lechoń (właściwie Leszek Józef Serafinowicz) // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>
3. ↑  Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.

Спасылкі
--------

* Пераклады на сайце «ПрайдзіСвет»
**Сесілія Фламанд** (шведск.: Cecilia Lovisa Margareta Flamand, 20 ліпеня 1860, Стакгольм — 12 кастрычніка 1922) — шведская балерына. Салістка Каралеўскага балета ў Стакгольме з 1883 па 1909 год.

Біяграфія
---------

Сесілія Фламанд была дачкой ювеліра Канстанціна Фламанда і Хэдвіг Шэстэт.

З 1873 па 1877 год вучылася ў Каралеўскім балеце, з 1877 па 1881 год выступала ў масоўцы, з 1881 па 1883 год — другая танцоўшчыца, з 1883 па 1909 год — салістка Каралеўскага балета.

У 1880—1883 гадах была вучаніцай Шарлоты Цёрнер. У 1882 годзе атрымала стыпендыю для навучання танцам у школе Аўгуста Бурнанвіля ў Капенгагене. Фламанд выступала ў якасці запрошанага артыста ў Хоф-оперы ў Берліне ў 1884 годзе.

Сярод яе роляў: Абаціса ў «Robert», Ундзіна, Літоўка, Іспанскае сола, люстраны танец у *«La ventana»* і *«Pas des mauteaux»*.

Сесілія Фламанд лічылася адной з дзевяці лепшых балерын Каралеўскага балета ў перыяд з 1864 па 1901 год, нараўне з Амандай Форсберг, Хільдай Лунд, Амаліяй Полсан, Агнес Крыстэнсан, Гунхільдай Росен, Джэні Брант, Ганнай Вестберг і Вікторыяй Страндын.

Зноскі
------

1. ↑  Flamand, CECILIA LOVISA MARGARETA //  — Svenskagravar.se. Праверана 29 снежня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26699962'></a>
2. ↑  Cecilia Lovisa Margareta Flamand i Adolf Lindgren och Nils Personne, Svenskt porträttgalleri (1897), volym XXI. Tonkonstnärer och sceniska artister
3. ↑  Hitta graven
4. ↑  Flamand, Cecilia Lovisa Margareta i Albin Hildebrand, Svenskt porträttgalleri (1913), volym XXVI. Register

Літаратура
----------

* Svenska kvinnor från skilda verksamhetsområden : Biografisk uppslagsbok
**Гапо́нава** (трансліт.: *Haponava*, руск.: Гапоново) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

Гісторыя
--------

### У складзе Расійскай імперыі

У другой палове XIX стагоддзя фальварак, прыватная ўласнасць у Крайскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні.

У пачатку XX стагоддзя фальварак, 46 жыхароў, уваходзіў у Гапонаўскую сельскую грамаду, якой належалі 175 дзесяцін зямлі.

### Найноўшы час

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гапонава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі.

З 20 жніўня 1924 года вёска ў Крайскім сельсавеце Плешчаніцкага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 года Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года Мінскай вобласці. У 1926 г.одзе 10 двароў, 65 жыхароў. У 1929 годзе на базе фальварка арганізаваны калгас «Прамень сацыялізму», працавала кузня. У 1941 годзе 17 двароў, 61 жыхар.

У Другую сусветную вайну аку­панты знішчылі 17 двароў, загубілі 2 жыхароў, 20 вяскоўцаў вывезлі ў Германію, адзін жыхар загінуў на фронце.

З 25 снежня 1962 года ў Лагойскім раёне. У 1969 годзе 8 двароў, 34 жы­хары. На 1 студзеня 2003 года 3 двары, 5 жыхароў. Вёска ў калгасе імя Будзённага (цэнтр — Крайск).

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Літаратура
----------

* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Лагойскага раёна: У 2 кн. Кн. 2. / Рэд. кал. Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск.: БелЭН, 2004. 488 с. — С. 415

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Крайскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Крайск |
| Аграгарадкі | Малыя Нястанавічы |
| Вёскі | Асінцы ·  Баброва 1 ·  Баброва 2 ·  Белае ·  Будзенічы ·  Булахаўка ·  Вялікія Нястанавічы ·  Гапонава ·  Гарбоўшчына ·  Грыневічы ·  Дзераўно ·  Завішына ·  Завішынская Рудня ·  Задроздзе ·  Заполле ·  Краснаволле ·  Людзвінова ·  Ляўданшчына ·  Мяжанка ·  Прагон ·  Пятроліна ·  Рагозіна ·  Стрый ·  Студзянец ·  Сушкава ·  Траянец ·  Хадакі ·  Ціхонавічы |
Гранулы гапкаліту
**Гапкаліт** — распаўсюджаны каталізатар пераўтварэння монааксіда вугляроду (СО) у вуглякіслы газ (СО2). Назва «гапкаліт» (англ.: hopcalite) утворана ад першых літар Універсітэта Джонса Хопкінса (ЗША) — «hop» і Універсітэта Каліфорніі (ЗША) — «cal», дзе фундаментальныя даследаванні ўгарнага газу праводзіліся яшчэ падчас Першай сусветнай вайны і дзе ў 1918 годзе быў вынайдзены гэты тып каталізатараў.

Гапкаліт часцей за ўсё ўяўляе сабой сумесь, якая складаецца з аксідаў медзі і марганцу, якія дазваляюць кіслароду паветра ўзаемадзейнічаць з некаторымі хімічнымі злучэннямі пры пакаёвай тэмпературы. Найбольш вядомыя варыянты гапкаліту — гэта т.з. «гапкаліт I», які складаецца прыкладна з 60 % дыяксіду марганцу (MnO2) і 40 % аксіду медзі (CuO) пры малярных адносінах MnO2 : CuO роўных 1,375 і «гапкаліт II», які ўяўляе сабой сумесь 50 % MnO2, 30 % CuO, 15 % Co2O3 і 5 % Ag2O. Знешне гапкаліт мае ўласцівасці порыстай масы і нагадвае актывіраваны вугаль.

Выкарыстанне
------------

Гапкаліт у асноўным ўжываецца ў сродках індывідуальнай абароны органаў дыхання. У СССР гапкаліт доўгі час ужываўся пры вытворчасці дадатковых патронаў для процівагазаў (так званыя «гапкалітавыя патроны» ДП-1 і ДП-2). Цяпер выпуск дадатковых патронаў ДП-1 спынены. Тым не менш, гапкаліт па-ранейшаму шырока распаўсюджаны ў сродках асабістай абароны і вялікай колькасці разнастайных прамысловых фільтраў. Таксама гапкаліт ужываецца ў прыборах для кантролю над утрыманнем монааксіда вугляроду (CO) у памяшканнях. Дзеянне прыбораў заснавана на рэгістрацыі цеплыні, якая вылучаецца пры каталітычным акісленні монааксіду вугляроду (CO) да дыяксіду вугляроду (CO2). Часам гапкаліт ужываецца для ачысткі газавай сумесі ад азону, вокісу этылену і іншых лятучых арганічных злучэнняў.

Зноскі
------

1. ↑  Lamb А. The removal of carbon monoxide from air // The journal of industrial and engineering chemistry. — 1920. — p. 213

Літаратура
----------

* Сергей Бесараб. HOPKALITE. История про угарный газ // Патрэон — patreon.com, 21 августа 2020, 23:41
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Усходні вакзал.
Усходні вакзал у Парыжы
**Усходні вакзал** (фр.: Gare de L'Est) — адзін з сямі парыжскіх вакзалаў, які абслугоўвае ўсходні напрамак Францыі (Нансі, Страсбург, Рэймс), а таксама дальнія кірункі: Швейцарыя, Люксембург, Германія, Аўстрыя. Знаходзіцца на Плошчы 11 лістапада 1918 г. (Place du 11-Novembre-1918) у 10-ай акрузе Парыжа.

Гісторыя
--------

Фае вакзала
Цягнікі TGV на платформе вакзала
Пабудаваны архітэктарам Ф. Дзюкенэ ў 1847—1849 гг.
4 кастрычніка 1883 г. з гэтага вакзала ўпершыню адправіўся легендарны цягнік Усходні экспрэс (Venice Simplon Orient-Express).

Архітэктура
-----------

У памяць бітвы пад Вердэнам над касамі вакзала размешчаны два пано: «Патрыёты ўходзяць на фронт» і «Вяртанне ваеннапалонных».

Здарэнні
--------

5 красавіка 2007 г. цягнік, які рухаўся з прыгарада Шато-Цьеры (Chateau-Thierry), урэзаўся ў абмежавальны буфер. У выніку аварыі раненні атрымалі 71 чалавек.

Зноскі
------

1. 1 2  base Mérimée — ministère de la Culture, 1978.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q68471231'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q809830'></a>

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12368617h · GND: 4407674-5 · LCCN: no2014085872 · Mérimée: PA00086491 · SUDOC: 174869045 · VIAF: 305247364 |

 |
**До́мжарыцы** (трансліт.: *Domžarycy*, руск.: Домжерицы) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, на правым беразе ракі Сергуч. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета. Цэнтр сельсавета і адміністрацыйна-гаспадарчы, навуковы цэнтр Бярэзінскага біясфернага запаведніка. За 35 км на паўднёвы захад ад Лепеля, 150 км ад Віцебска.

Насельніцтва
------------

* 445 жыхароў, 172 двары (1997)

Планіроўка
----------

Забудоўваецца паводле генплана 1966 г. (праектны інстытут лясной гаспадаркі СССР) і яго карэкціроўкі 1973 г. 1976 г. і 1987 г. БелНДІдзіпрасельбуд). Цэнтрам кампазіцыі з'яўляецца вялікая прамавугольная ў плане плошча — грамадска-адміністрацыйны і культурна-гандлёвы цэнтр (трохпавярховы адміністрацыйна-лабараторны корпус запаведніку, зблакіраваны з двухпавярховым будынкам музея прыроды, чатырохпавярховы атэль са сталоўкай і рэстаранам на першым паверсе, сярэдняя школа з інтэрнатам і сталоўкай, дзіцячы сад, гандлёвы цэнтр у блоку з Домам культуры). На заходнім баку плошчы пабудаваныя двухпавярховыя васьмі- і шаснаццацікватэрныя жылыя дамы. Упрыгожваюць плошчу дэкаратыўны вадаём, кветнікі, газоны. Паблізу плошчы знаходзіцца двухпавярховы медпункт. Вёска забудаваная пераважна двухпавярховымі васьмі- і шаснаццацікватэрнымі жылымі дамамі. У паўднёвай частцы — аднапавярховая забудова сядзібнага тыпу. Пры добраўпарадкаванні шырока выкарыстаныя малыя формы дойлідства, групы дэкаратыўных дрэваў, газоны, кветнікі і інш. Усе грамадскія і жылыя будынкі выкананыя па індывідуальных праектах. На ўсходзе вёскі спартыўная зона са стадыёнам, адкрытым плавальным басейнам, на захадзе і поўдні — вытворчая зона.

Распрацоўка праекту і забудова вёскі адзначаны дыпломам ВДНГ СССР (1981).

Цікавыя факты
-------------

* У наваколлі вёскі праходзілі здымкі мастацкага фільма «Людзі на балоце» рэжысёра Віктара Турава.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Віцебская вобласць: нарматыўны даведнік / У. М. Генкін, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2009. — 668 с. ISBN 978-985-458-192-7 (DJVU).
2. ↑  Людзі на балоце **(нявызн.)**.  Форум сайта «Глобус Беларуси» (21 лютага 2015). Праверана 28 лістапада 2016.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Домжарыцы
* Домжарыцы на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭**Домжарыцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Домжарыцы |
| Вёскі | Барсукі ·  Валова Гара ·  Кветча ·  Крайцы ·  Ніўкі ·  Пераходцы ·  Рожна ·  Саўскі Бор ·  Ствольна ·  Чарніца |
Помнік Яну Кіліяну каля лютэранскай царквы ў Хохкірхе, Германія
**Ян Кі́ліян**, англійскі варыянт — **Джон Кіліян** (в.-луж.: Jan Kilian, англ.: John Kilian, 22 сакавіка 1811, вёска Дзеляны, каля Хохкірха, Германія — 12 верасня 1884, Сербін, Тэхас, ЗША) — лютэранскі пастар, пад кіраўніцтвам якога група лужыцкіх эмігрантаў у 1854 годзе прыбыла ў ЗША і заснавала ў штаце Тэхас населены пункт Сербін.

Магіла Кіліяна ў Сербіне, штат ТэхасМагіла Кіліяна ў Сербіне, штат Тэхас

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 22 сакавіка 1811 года ў сям’і Пятра Кіліяна і Марыі з роду Матакец у вёсцы Дэляны, каля горада Хохкірха. У дзесяцігадовым узросце страціў бацьку і быў аддадзены на выхаванне свайму дзядзьку Яну Матайку ў вёску Нечын. Сярэднюю адукацыю атрымаў у гімназіях у Рахлаў і Баўтцэне, па заканчэнні якіх паступіў на тэалагічны факультэт Лейпцыгскага універсітэта. З 1834 па 1837 год быў пастарам лютэранскага прыходу ў Хохкірху. Пасля смерці дзядзькі стаў настаяцелем прыхода ў вёсцы Котацы. З 1848 года служыў у Вайгерсдорфе, Усходняя Прусія.

У 1854 годзе ўзначаліў групу лужычанаў з лютэранскіх прыходаў ва Усходняй Прусіі і Саксоніі ў складзе 558 чалавек, якія адправіліся ў ЗША на караблі «Ben Nevis» і заснавалі прыкладна ў 80 кіламетрах на ўсход ад Остына лужыцкую калонію. 25 сакавіка 1854 года пад яго кіраўніцтвам быў заснаваны лютэранскі прыход, які ўвайшоў у склад лютэранскага саюза «Лютэранская царква — Місурыйскі сінод», стаўшы першым лютэранскім прыходам на тэрыторыі Тэхаса. У канцы XIX стагоддзя Сербін, заснаваны першымі каланістамі-лужычанамі, стаў «мацярынскай» калоніяй для далейшых эмігрантаў з Лужыцы.

Памяць
------

* Каля лютэранскага прыходу ў Хохкірхе ўсталяваны помнік, прысвечаны Яну Кіліяну.
* У тэхаскім універсітэце «Concordia University Texas» знаходзіцца кампус, які носіць імя Яна Кіліяна.

Зноскі
------

1. ↑  Find a Grave — 1996. Праверана 28 красавіка 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

Літаратура
----------

* Blasig, A. The Wends of Texas (The Naylor Company. San Antonio, Texas. 1957)
* Grider, S. The Wendish Texans (The University of Texas Institute of Texan Cultures. San Antonio, Texas. 1982)
* Malinkowa, T. Shores of Hope: Wends Go Overseas (Austin: Concordia University Press, 2009)
* Nielsen, G. In Search of Home, Nineteenth-Century Wendish Immigration (College Station: Texas A & M University Press.1989)
* Trudla Malinkowa: Ufer der Hoffnung. Sorbische Auswanderer nach Übersee. Domowina-Verlag, Bautzen 1995
* Arnd Matthes: Die Familie Kilian in Döhlen. W: Lětopis. Zwjazk 58 (2011), čo. 2, str. 70-73
* Trudla Malinkowa: Lutherski farar — serbski kěrlušer — nawoda wupućowarjow (2). W: Rozhlad, 04/2011
* Jan Kilian (1811—1884). Pastor, Poet, Emigrant, Schriften des Sorbischen Instituts 58, ISBN 978-3-7420-2273-8

Спасылкі
--------

* Біяграфія Архівавана 3 жніўня 2012.  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 17139153z · GND: 121262774 · ISNI: 0000 0000 2316 9205 · LCCN: n85170326 · NKC: js2014846422 · NUKAT: n2015050890 · VIAF: 47613532 |

 |
**Усць-Джэгуцінскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Усць-Джэгута. Плошча раёна — 890,15 км² (з 2013 года).

Гісторыя
--------

Усць-Джэгуцінскі раён быў утвораны Пастановай УЦВК ад 23 студзеня 1935 года. 12 кастрычніка 1943 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у сувязі з ліквідацыяй Карачаеўскай аўтаномнай вобласці Усць-Джэгуцінскі раён з усімі населенымі пунктамі перададзены ў склад Стаўрапольскага края.

12 студзеня 1957 года Чаркеская аўтаномная вобласць была пераўтворана ў Карачаева-Чаркескую АВ у складзе Стаўрапольскага края. Ёй былі таксама перададзены Зелянчукскі, Карачаеўскі і Усць-Джэгуцінскі раёны Стаўрапольскага края.

1 лютага 1963 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР Усць-Джэгуцінскі раён скасаваны.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 1 лютага 1963 года ў Карачаева-Чаркескай аўтаномнай вобласці Стаўрапольскага края ўтвораны Прыкубанскі сельскі раён. З 1 лютага 1963 года цэнтр Прыкубанскага сельскага раёна — станіца Усць-Джэгуцінская. У склад Прыкубанскага сельскага раёна перададзены Джэгуцінскі і Усць-Джэгуцінскі сельскія Саветы са скасаванага Усць-Джэгуцінскага раёна.

23 сакавіка 1977 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР быў утвораны Усць-Джэгуцінскі раён з цэнтрам у горадзе Усць-Джэгута.

Зноскі
------

1. ↑

| ⛭Карачаева-Чаркесія |
| --- |
| Раёны | 
* Абазінскі
* Адыгэ-Хабльскі
* Зелянчукскі
* Карачаеўскі
* Малакарачаеўскі
* Нагайскі
* Прыкубанскі
* Урупскі
* Усць-Джэгуцінскі
* Хабезскі

 |  |
| Гарады | 
* Карачаеўск
* Тэберда
* Усць-Джэгута
* **Чаркеск**

 |
| Пгт | 
* Арджанікідзэўскі
* Дамбай
* Меднагорскі
* Новы Карачай
* Правакубанскі
* Ударны
* Эльбрускі

 |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | 
* Адыгэ-Хабль
* Зелянчукская
* Інжыч-Чукун
* Каўказскі
* Праградная
* Учкекен
* Хабез
* Эркен-Шахар

 |
**Барселонскі метрапалітэн** (ісп.:  і катал.: Metro de Barcelona) — метрапалітэн у сталіцы Каталоніі Барселоне і яе прыгарадах, складае аснову хуткаснага грамадскага транспарту горада. Барселонскае метро пачало працу ў 1924 годзе.

У цяперашні час сістэма барселонскага метро ўключае 209 станцый на 9 лініях агульнай працягласцю 157,5 км. Вядуцца работы па ўзвядзенню яшчэ дзвюх ліній.

Барселонскі метрапалітэн абслугоўваецца двума аператарамі: TMB (катал.: Transports Metropolitans de Barcelona) і чыгуначнай кампаніяй FGC (катал.: Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya - Дзяржаўная чыгунка Каталоніі).

Кошт праезду € 2,00 (разавы квіток; сапраўдны на працягу 45 хвілін пасля кампаставання на ўсе віды гарадскога транспарту - аўтобус, трамвай, фунікулёр і інш.

Спасылкі
--------

* Транспартнае кіраванне Барселоны Архівавана 6 чэрвеня 2011.
* Афіцыйны сайт TMB
* Каталонскія чыгункі Архівавана 11 чэрвеня 2011.

| ⛭Метрапалітэны і падземныя трамваі Іспаніі |
| --- |
| Дзеючыя | Мадрыд | Барселона | Валенсія | Більбаа | Пальма-дэ-Мальёрка | Севілья | Алікантэ (лёгкарэйкавая сістэма) | Сцяг Іспаніі |
| Будуюцца і праектуюцца | Малага (падземны трамвай) |
| Адкладзеныя | *няма* |
**Ян Карнеліс Верспронк** (нідэрл. Johannes Cornelisz Verspronck; нар. у 1597 (ці ў 1600/1603 гг.), Харлем — пахаваны 30 чэрвеня 1662 года, Харлем) — галандскі мастак часоў Залатога веку галандскага жывапісу.

Жыццё і творчасць
-----------------

Верспронк усё сваё жыццё правёў у родным Харлеме. Нарадзіўся ў сям’і мастака Карнеліса Энгельсзона з горада Гаўда; у бацькі і вучыўся партрэтнага жывапісу. З 1632 года ён — член харлемскай гільдыі Святога Лукі і з гэтага моманту пачалася кар’ера Верспронка як партрэтыста сярод жыхароў Харлема. Адмысловая цікавасць у замоўцаў, у першую чаргу ў жанчын, выклікала найдакладны і майстэрскі малюнак Верспронкам розных дробязяў на яго карцінах — каштоўнасцяў, кветак, тканін. У 1642 годзе ён напісаў групавы партрэт жанчын, якія ўзначальвалі камісію дабрачыннага таварыства Святога Духа («Heilige Geesthuis»), якія засядаюць за вялікім дарадчым сталом.

За гады сваёй дзейнасці Верспронк стварыў больш за 100 карцін. Адна з іх, «Дзяўчынка ў блакітнай сукенцы», упрыгожвала галандскую банкноту вартасцю ў 25 гульдэнаў, выпушчаную ў абарачэнне ў верасні 1945 года. Партрэт амстэрдамскага гандляра Жана ле Гоша (1632) набыў Герман Герынг для сваёй калекцыі. Цяпер месцазнаходжанне карціны невядома. У 1945 годзе ў Берліне быў знішчаны пры пажары «Партрэт маладой жанчыны» працы Верспронка.

Зноскі
------

1. ↑  Johannes Corneliszoon Verspronck // Trove — 2009. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18609226'></a>
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 12 жніўня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
*Пра станцыю метро гл. станцыя метро Інвалідаўна*
Інвалідаўна, 2010 г.
**Дом інвалідаў** (чэшск.: Invalidovna) — велічны комплекс пабудоў эпохі барока ў пражскім раёне Карлін, які служыў інтэрнатам для ваенных ветэранаў.

Пасля з'яўлення Дому інвалідаў у Парыжы і ваеннага шпіталя ў Чэлсі імператар Карл VI Габсбург загадаў пабудаваць інвалідныя дамы ў найбуйнейшых гарадах Габсбургскай дзяржавы. У Празе інвалідны дом спраектаваў найбольш запатрабаваны чэшскі дойлід таго часу, Кіліян Ігнац Дынцэнгофер. Яго кансультаваў малодшы Фішэр фон Эрлах.

Інтэрнат для ветэранаў вайны быў разлічаны на знаходжанне 4000 чалавек з фізічнымі пашкоджаннямі і іх сем'яў.
Будаўніцтва праходзіла ў 1731—1737 гг. і было прыпынена ў 1740 годзе пасля смерці Карла VI. Паспелі пабудаваць толькі дзявятую частку першапачатковага праекта. Недабудаваны будынак мог змяшчаць толькі 2000 чалавек.

Будынак часоў развіцця чэшскага барока не быў перабудаваны, хоць і меў разнастайнае выкарыстанне. Пасля 1920 г. быў адрамантаваны па праекце Іосіфа Вейрыха і Віктара Бенеша, а пабудова была абсталявана электрычнасцю. Памяшканне выкарыстоўвалася як ваенны архіў. У 2002 годзе будынак пацярпеў ад чарговай паводкі.

На тэрыторыі інваліднага дому праходзілі здымкі некалькіх гістарычных стужак, уключаючы аскараносны фільм Мілаша Формана «Амадэй».

* Фасад на вуліцу СокалаўскаяФасад на вуліцу Сокалаўская
* Усходні фасад комплексуУсходні фасад комплексу
* Унутраны дворУнутраны двор
* Заходні корпусЗаходні корпус
* Заходні парталЗаходні партал

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Інвалідаўна на Вікісховішчы |

* Web www.invalidovna.cz
* Podrobnosti k Invalidovně na stránce Reflex.cz Архівавана 28 снежня 2007.
* Podrobnosti o karlínské Invalidovně na webu Úřadu městské části Praha 8
**Сеткаваты гельмінтаспарыёз** — грыбковае захворванне, якое выклікаецца грыбам гельмінтаспорый ячменны (*Pyrenophora teres*) (сін. Drechslera teres, Helminthosporium teres).

Апісанне і эпідэміялогія
------------------------

Пашыраны на ячмені, у асобныя гады пашкоджвае 68-70 % раслін. Праяўляецца ў фазе ўсходаў, найбольшага развіцця дасягае ў перыяд цвіцення і налівання зерня. На лісці з’яўляюцца бурыя плямы з бледна-жоўтай аблямоўкай, падоўжнымі і папярочнымі палоскамі, якія ўтвараюць сеткаваты малюнак. Зліцця плям і расшчаплення лісця не адбываецца, што адрознівае сеткаваты гельмінтаспарыёз ад паласатага. На плямах цёмна-шэры налёт канідый грыба.

Меры барацьбы
-------------

Правільныя севазвароты (нельга сеяць збожжавыя па збожжавых), збор насення з найменш пашкоджаных участкаў, ачыстка і пратручванне насення, лушчэнне і глыбокае зяблевае ворыва пасля ўборкі ўраджаю, прасторавая ізаляцыя ад леташніх пасеваў і іншае.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Буга С. Ф.* Гельмінтаспарыёзы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.. — С. 30

Літаратура
----------

* *Буга С. Ф.* Гельмінтаспарыёзы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.. — С. 30.
* *Войтова Л. Р.* Гельминтоспориозы хлебных злаков в условиях Белоруссии. — Сборник научных трудов Белорусской сельскохозяйственной академии, 1971, т. 76
**Аскарбінавая кіслата**, вітамін C (*Acidum ascorbinicum*) C6H8O6 — арганічнае злучэнне, роднаснае глюкозе. Выконвае важную ролю ў жыццядзейнасці арганізма чалавека і жывёл. Адыгрывае важную ролю ў акісляльна-аднаўленчых працэсах, садзейнічае працэсу ўтварэння дэзоксірыбануклеінавай кіслаты.

Бясколернае крышталічнае рэчыва, кіслае на смак. Малекулярная маса 176,13. Добра раствараецца ў вадзе, раствараецца ў этаноле. Амаль не раствараецца ў эфіры, бензоле, хлараформе, тлушчах. Растворы аскарбінавай кіслаты хутка акісляюцца на паветры.

Арганізм чалавека, прыматаў, марскіх свінак, некаторых птушак і рыб не здольны сінтэзаваць аскарбінавую кіслату. Неабходная колькасць яе здабываецца з ежы. Недахоп аскарбінавай кіслаты ў арганізме вядзе да захворвання цынгой.

Крыніцы аскарбінавай кіслаты
----------------------------

Аскарбінавая кіслата ўтрымліваецца ў ягадах, агародніне, садавіне, ігліцы хвоі і елкі. У медыцынскіх мэтах аскарбінавую кіслату атрымліваюць сінтэтычна з глюкозы.

Літаратура
----------

* Хімічны слоўнік навучэнца: дапаможнік для вучняў / Б. М. Качаргін, В. М. Макарэўскі, Л. Я. Гарнастаева, В. С. Аранская. — Мінск: Народная асвета, 2003. — С. 40—41. — 287 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-12-0631-8.

Спасылкі
--------

* Аскорбиновая кислота\* (Ascorbic acid\*)(недаступная спасылка) // Регистр лекарственных средств России  (руск.)
* Аскорбиновая кислота\* // Реестр лекарственных средств  (руск.)
* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аскарбінавая кіслата


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119494735 · LCCN: sh85143977 · Microsoft: 2986274086, 2780022331 · NDL: 00560395 · NKC: ph394393 |