Гл. таксама: Грамадзянская вайна на Доне
**Усевялікае Войска Данское** (*Данская рэспубліка*) — дзяржава (рэспубліка), абвешчаная Колам Выратавання Дона 18 мая 1918 года на тэрыторыі казацкай Вобласці Войска Данскога пасля ліквідацыі Данской Савецкай Рэспублікі ў выніку ўстанаўлення казацкімі атрадамі кантролю над Новачаркаскам 10 мая 1918 года. Яно было зацверджана пастановай Вялікага Данскога Кола 15 верасня таго ж года. Атаман П. М. Красноў прапанаваў гэтую назву для ўзноўленай Данской рэспублікі, кіруючыся тытулам, прынятым у царскіх пасланнях на Дон у XVII ст.: «да Атаманаў і Казакоў і да ўсяго Вялікага Войска Данскога».
Пала пад ударамі Чырвонай арміі ў пачатку 1920 года.

Сістэма кіравання
-----------------

Парламенцкая рэспубліка. Парламент — Вайскавое кола.

Кіраўнік дзяржавы:

* 1918—1919 — атаман П. М. Красноў,
* 1919—1921 — генерал А. П. Багаеўскі (пасля адстаўкі Краснова).

Міністр гандлю і прамысловасці: Лебедзеў Уладзімір Аляксандравіч (1918—1920).

Існавала шырокае мясцовае самакіраванне (акруговыя кругі, станічныя кругі, грамадзянства станіц), такім чынам, строй быў блізкі да федэратыўнага.

Судовая сістэма: міравыя суддзі, ранейшыя станічныя і валасныя суды, Данскі Сенат, вышэйшае звяно судовай сістэмы, і Суд абароны Дона, надзвычайны орган для пераследу камуністаў.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльная структура
----------------------------------------

Усевялікае Войска Данское падраздзялялася на 10 акругаў, у асноўным на тэрыторыі сучасных Растоўскай і Валгаградскай абласцей Расійскай Федэрацыі, а таксама Луганскай і Данецкай абласцей Украіны.

Узброеныя Сілы Данской Рэспублікі
---------------------------------

**Казацкая нацыянальная гвардыя**

Дзяржаўная сімволіка
--------------------

Пячатка Войска Данскога (1704 год) — адноўленая ў якасці пячаткі Усевялікага Войска Данскога з 4.05.1918
Пячатка Войска Данскога (XVII стагоддзе) — аснова дзяржаўнай пячаткі Усевялікага Войска Данскога з 15.09.1918
* **Дзяржаўная пячаць**: з 4.05.1918 г. «Голы казак у папасе, з шашкай, стрэльбай і амуніцыяй, сядзіць верхам на бочцы», з 15.09.1918 г. «Елень (алень) працяты стралой».
* **Дзяржаўны сцяг**: складаецца з трох падоўжных палос роўнай шырыні — сіняй, жоўтай, пунсовай. Колеры сімвалізуюць колеры карэнных грамадзян Данской вобласці. Сіні колер сімвалізуе казакоў, жоўты — калмыкаў, пунсовы — іншагародніх сялян.
* **Гімн**: «Ускалыхнуўся, усхваляваўся праваслаўны Ціхі Дон».
* **Дзяржаўная мова**: руская.

Знешняя палітыка
----------------

Усевялікае Войска Данское было абвешчана як спадчына «дапятроўскага казацтва». Знаходзілася ў стане вайны з РСФСР і ў саюзе з Добраахвотніцкай арміяй Дзянікіна. Пётр Красноў знаходзіўся ў добрых асабістых адносінах з гетманам Украінскай Дзяржавы Паўлам Скоропадским; у 1918 годзе абмяркоўваўся праект аб’яднання Украінскай Дзяржавы, Усевялікага Войска Данскога і Кубанскай Народнай Рэспублікі на федэратыўных пачатках.

Пасол на Украіне і ў Германіі: Чэрачукін Аляксандр Васільевіч.

Асноўныя законы
---------------

Першапачаткова, законы Усевялікага Войска Данскога былі разгледжаны Колам Выратавання Дона на ранішнім пасяджэнні 4 мая 1918 года, і ўяўлялі сабой амаль поўную копію асноўных законаў Расійскай імперыі. У далейшым, у ходзе пасяджэння Вялікага Вайсковага Круга, засядаўшага на працягу 35 дзён, былі падрабязна разгледжаны пытанні дзяржаўнасці Дона і 15-га верасня 1918 года Круг прыняў новую рэдакцыю асноўных законаў УВД.

Грашовая эмісія
---------------

Усевялікае Войска Данское паспела выпусціць сваю валюту, так званыя «данскія грошы».

Гісторыя
--------

* Гл. Данская Савецкая Рэспубліка

Гл. таксама
-----------

* Данскія казакі
* Данскі рубель
* Казацтва

Зноскі
------

1. ↑  *Никитин В. Ф.* За Русь святую! //Великое братство казачьих войск «Казакия»  (Праверана 26 чэрвеня 2009)(Праверана 26 чэрвеня 2009)
2. ↑  Брат забітага бальшавікамі М. П. Багаеўскага, які быў на пасадзе абласнога прэм’ер-міністра пры атамане А. М. Каледзіне
3. ↑  *Краснов П. Н.* Всевеликое Войско Донское // Архив русской революции — Т. 5. — Берлин, 1922. — Гл. IX.
4. ↑  Закон Всевеликого Войска Донского от 4.05.1918 г.
5. ↑  *Туроверов Н. Н.* Основные законы Всевеликого Войска Донского. — Париж: Издание казачьего союза, 1952. — 54 с. Архівавана 6 кастрычніка 2013.

Спасылкі
--------

* *Гапонаў* О. Аб войсковом сцяге і гербе Всевеликого Войскі Донского // Сайт «Вольная станіца»  (1 снежня 2012)
* *Цярэшчанка А.* Архівавана 5 сакавіка 2016. Г. Канстытуцыйныя акты Усевялікага Войска Данскога Архівавана 5 сакавіка 2016. // Сайт краязнаўчага бібліятэчна-бібліяграфічнага журнала «Донская хроніка» — Растоў н/Д, Данская дзяржаўная публічная бібліятэка, 2003.  (1 *снежня* Архівавана 5 сакавіка 2016. *2012* Архівавана 5 сакавіка 2016.)
* Навукова-папулярны фільм Казацкая рэспубліка

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4710929-4 |