recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у в. Тумілавічы Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1864 годзе з дрэва. Асобна пастаўлена каркасная званіца.

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Вырашана васьмігранным зрубам, да якога па восі захад — усход далучаны прамавугольныя прырубы прытвора і апсіды. Цэнтральную кампазіцыю завяршае васьмігранны барабан, шацёр якога завершаны цыбулепадобнай галоўкай, а аснаванне апяразана поясам трохвугольных франтонаў. Такімі ж франтонамі завершаны грані аб’ёмаў. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах.

Інтэр’ер
--------

Малітоўная зала перакрыта шатровым гранёным скляпеннем з заломам пасярэдзіне, дзе абапіраецца на слупы. Абразы 1901 — 05 гг.: «Маці Божая Нерукатворная», «Успенне», «Святы Пётр і Павел», «Святы архангел Міхаіл», «Маці Божая з дзіцем», «Ісус Хрыстос», «Святы Георгій», «Маці Божая Смаленская».

* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Георгіеўская царква (Тумілавічы)
* Свята-Георгіеўская царква (Тумілавічы) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Георгіеўская царква (Тумілавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Георгіеўская царква (Тумілавічы) на сайце Radzima.org
*
**Павел Іосіфавіч Эмдзін** — расійскі ўрач, неўрапатолаг і нейрахірург. Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1941).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў мяшчанскай сям’і Іосіфа Беньямінавіча Эмдзіна.

Скончыў медыцынскі факультэт Казанскага ўніверсітэта. З 1909 па 1914 гг. працаваў у якасці клінічнага ардынатара ў клініцы вядомага неўролага Л. В. Даркшэвіча  (руск.) (бел.. У 1914 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны за працу «Імены папярочна-паласатых цягліц шкілета пасля перарэзкі нерва».

У 1924 годзе ўзначаліў клініку нервовых хвароб Данскога дзяржаўнага універсітэта (Растоў-на-Доне). У 1924—1925 гг. — дэкан медыцынскага факультэта ДДУ (гэты факультэт у далейшым стаў асобнай вышэйшай навучальнай установай). У 1930 годзе — першы загадчык арганізаванай ім кафедры неўралогіі і нейрахірургіі.

Эмдзін адным з першых стаў прымяняць хірургічныя метады лячэння нервовых хвароб. Эмдзін укараніў у практыку работы нейрахірурга раннюю ламінэктамію пры траўме пазваночніка і спіннога мозгу, шкілетнае выцяжэнне за цемянныя бугры пры траўме шыйнага аддзела хрыбетніка, апісаў клініку і гісталогію эпідэмічнага энцэфаліту, прапанаваў метад лячэння траўмаў перыферычных нерваў, распрацаваў вучэнне аб фазах раневага працэсу ў галаўным мозгу. Акрамя навуковых заслуг, адно з галоўных дасягненняў П. І. Эмдзіна ў тым, што ён арганізаваў падрыхтоўку нейрахірургаў з неўролагаў, а не з хірургаў. Яго школа выпусціла многіх вядомых спецыялістаў: В. А. Нікольскага, Д. Р. Шэфера  (руск.) (бел. Х.  І. Гаркаві і іншых

П. І. Эмдзін быў рэпрэсаваны ў 1952—1953 гг.

Сіндром Эмдзіна
---------------

Пры інфільтрацыі спіннамазгавых карэньчыкаў метастазамі рака, можа ўзнікаць звужэнне хрыбетнага канала, здушэнне спіннога мозгу і конскага хваста. Пры інфільтрацыі пухлінай крыжавога канала ўзнікае трыяда сімптомаў: 1) выяўленая боль у крыжы, якая ірадуе ў прамежнасць; 2) расстройствы адчувальнасці ў анагенітальнай зоне; 3) парушэнне функцыі тазавых органаў — сіндром крыжовай ялінкі Эмдзіна, апісаны П. І. Эмдзіным.

Зноскі
------

1. ↑  Биография юбиляра. Кафедра психиатрии ростовского государственного медицинского университета **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2012. Праверана 12 мая 2011.
2. ↑  Lichterman B. Emergence and early development of Russian neurosurgery (1890s-1930s). «Journal of the History of the Neurosciences». 16 (1-2), ss. 123-37 (2007). DOI:10.1080/09647040600700245 PMID 17365558.
3. ↑  Е. Н. Кондаков, Т. Н. Пирская // Неврологический вестник. — М.: 2008. — Т. XL. — № 4. — С. 21-25.
4. ↑  В. Л. Капустянский, А. О. Бухановский // Психиатрия на рубеже тысячелетий: Материалы научно-практической конференции психиатров Юга России (с международным и Всероссийским участием) : Сб. — Ростов-на-Дону: 1999.
5. ↑  П. И. Эмдин Синдром крестцовой ёлочки // Вестн. нейрохирургии. — М.: 1950. — № 4. — С. 35—38.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Георгіеўская царква.
**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у в. Заполле Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

Гісторыя
--------

Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 1837 (ці 1863) г. з дрэва, прыпісная да Петра-Паўлаўскай царквы ў Карэлічах. У 1903 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

Архітэктура
-----------

Да квадратнага ў плане зруба далучана пяцігранная апсіда і невялікі прытвор з двухслуповым стылізаваным порцікам на франтальнай сцяне. Агульны двухсхільны дах пры дапамозе трохвугольных застрэшкаў пераходзіць у вальмавы над апсідай. Вільчык даху па цэнтры завершаны невялікім чатырохгранным барабанам з шатровым пакрыццём. Ашаляваныя бакавыя фасады і грані апсіды прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі і расчлянёны брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Прытвор адкрыты ў малітоўную залу шырокай лучковай аркай.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Свята-Георгіеўская царква (Заполле) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Георгіеўская царква (Заполле) на сайце Radzima.org
* Свята-Георгіеўская царква (Заполле) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кавалёў.

**Рыгор Сямёнавіч Кавалёў** (1902—1944) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

Біяграфія
---------

Рыгор Кавалёў нарадзіўся 25 красавіка (па новаму стылю — 8 мая) 1902 года у вёсцы Вялікая Крушынаўка (цяпер — Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці). У 1924—1928 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай чырвонай Арміі. З 1932 года працаваў старшынёй калгаса на радзіме. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны апынуўся ў акупацыі і ўступіў байцом у партызанскі атрад. У жніўні 1944 года быў другі раз прызваны ў армію, быў стралком 2-й матастралковай быгады 3-га гвардзейскага танкавага корпуса  (руск.) (бел. 5-й гвардзейскай танкавай арміі  (руск.) (бел. 1-га Прыбалтыйскага фронту. Вызначыўся падчас Шаўляйскай аперацыі  (руск.) (бел..

18 жніўня 1944 года Кавалёў знаходзіўся сярод савецкіх байцоў, якія абаранялі вышыню на захадзе ад Шаўляя ад магутнай кантратакі батальёна пяхоты ворага, 23 танкаў і 9 бранетранспарцёраў. У крытычны момант бою Кавалёў са звязкай ручных гранат кінуўся пад нямецкі танк, коштам свайго жыцця знішчыўшы яго. Першапачаткова быў пахаваны ў літоўскай вёсцы Купры, але потым быў перапахаваны ў мястэчку Гінкунай Шаўляйскага раёна Літвы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданяў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі сяржант Рыгор Кавалёў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Рыгор Сямёнавіч Кавалёў на сайце «Героі краіны»

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Герои Советского Союза — могилевчане. — Минск, 1965.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд. доп. и испр. — Минск, 1984.
**Кліманскі** (польск.: Klimanski, Klimański; руск.: Климанский) — беларускае, польскае і рускае прозвішча. Асноваю прозвішча паслужыла царкоўнае імя Кліменцій, якое ў перакладзе з грэцкага азначае «міласцівы» ці «вінаградная лаза». Заступнікам дадзенага імя лічыўся Святы мучанік Клімент, біскуп Анкірскі, які дваццаць восем гадоў трываў пакуты за веру Хрыстову і быў абезгалоўлены падчас набажэнства ў 312 г. Славяне верылі, што калі даць дзіцяці імя святога ці вялікамучаніка, то жыццё яго будзе светлае, добрае ці цяжкае, таму што існуе нябачная сувязь паміж імем і лёсам чалавека.

Вядомыя носьбіты
----------------

* Ігнат Кліманскі (польск.: Ignatius Klimański) — каталіцкае духавенства Віленскай епархіі 1792 г.
* Аляксандр, Антон, Міхась Кліманскія (польск.: Aleksander Klimański, Michał Klimański, Anton Bonifaciiew Klimański) — удзельнікі польскага паўстання ў Расійскай імперыі ў 1863 г.

Зноскі
------

1. ↑  Происхождение фамилии Климанский Архівавана 5 сакавіка 2016.  (руск.)
2. ↑  Directorium Horarum Canonicarum in Annum Domini MDCCXCII. Pro Diaecesi Vilnensi  (лац.)
3. ↑  Powstanie styczniowe  (польск.)

Літаратура
----------

* str. 133 (Klimańscy), Herbrasz Polski, Adam Boniecki, Warszawa, 1907 r.  (польск.)

Спасылкі
--------

* Фамилия Климанский  (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фамічоў.

**Рыго́р Філа́тавіч Фамічо́ў** (10 студзеня 1925, в. Рунцава Навасільскага раёна Арлоўскай вобласці, РСФСР — 24 студзеня 1978, г. Гродна, Беларуская ССР) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Гродзенскага аблвыканкама (1972—1978).

Біяграфія
---------

Падчас Айчыннай вайны з ліпеня 1942 года быў у партызанах: радавы, камандзір аддзялення партызанскага атрада імя М. Ф. Гастэлы, 121-й брыгады імя А. Ф. Браціна Мінскай вобласці, затым — у брыгадзе імя У. І. Чапаева Баранавіцкай вобласці, намеснік камандзіра партызанскай брыгады па камсамоле, упаўнаважаны ЦК ЛКСМБ. З сакавіка 1943 — інструктар, з красавіка 1943 — член Баранавіцкага падпольнага абкама ЛКСМБ, з сакавіка 1944 года — сакратар Навагрудскага падпольнага райкама ЛКСМБ.

З 1944 года — на камсамольскай рабоце ў Гродзенскай і Баранавіцкай абласцях.

У 1958—1960 гадах — першы сакратар Поразаўскага райкама, у 1961—1968 гадах — Лідскага гаркама КПБ. У 1968—1972 гадах — загадчык аддзела, другі сакратар Гродзенскага абкама КПБ. З 1972 года і да самай сваёй смерці быў на пасадзе старшыня Гродзенскага аблвыканкама.

Ушанаванне памяці
-----------------

У горадзе Гродна адна з вуліц носіць імя Рыгора Фамічова. Таксама ў яго гонар названа адна з вуліц Ліды.

Спасылкі
--------

* Председатели Гродненского облисполкома


| ⛭Старшыні Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта |
| --- |
| БССР | Пётр Ратайка (1944—1948) • Фёдар Ляхаў (1948—1950) • Іпаліт Канановіч (1950—1961) • Мікалай Малочка (1961—1972) • Васіль Доркін (1963—1964, прам.) • Рыгор Фамічоў (1972—1978) • Сяргей Кабяк (1978—1983) • Дзмітрый Арцыменя (1983—1993) |  |
| Рэспубліка Беларусь | Дзмітрый Арцыменя (1983—1993) • Сямён Домаш (1993—1994) • Аляксандр Дубко (1994—2001) • Уладзімір Саўчанка (2001—2010) • Сямён Шапіра (2010—2013) • Уладзімір Краўцоў (2013—2020) • Уладзімір Каранік (з 2020) |
**Белаву́ша** (трансліт.: *Bielavuša*, руск.: Белоуша) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Белавушскага сельсавета.

Гісторыя
--------

Вядома з 16 ст. як Белагуша.

Пасля другога падзела Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Расійскай імперыі, сяло, з 1795 года ў Столінскай воласці Пінскага павета Мінскай губерні. У 1886 г. — 61 двор, 457 жыхароў, праваслаўная царква, млын. Паводле перапісу 1897 года сяло, 187 двароў, 827 жыхароў, піцейны дом, царкоўна-прыходская школа, прыходская праваслаўная царква, крама і ваколіца (134 двары, 760 жыхароў, крама, царква). У 1905 дзе пабудавана новая царква з дрэва, якая захавалася станам на 2017 год. У 1909 годзе сяло, 167 двароў, 920 жыхароў. Бытавалі промыслы — сплаў лесу, лоўля рыбы і ракаў, дрэваапрацоўка.

У 1921—1939 гадах у складзе Польшчы. У 1921 годзе вёска Столінскай гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства, 345 дамоў, 2229 жыхароў (з іх 2035 беларусаў, 165 яўрэяў, 20 палякаў, пераважная большасць праваслаўныя). Потым у складзе Столінскага павету.

З 1939 года ў БССР, з 12.10.1940 года цэнтр сельсавета Столінскага раёна Пінскай вобласці, а з 8.1.1954 — Брэсцкай, 491 двор, 3136 жыхароў. Напярэдадні Вялікай айчыннай вайны ў вёсцы налічвалася 535 гаспадарак, 2524 жыхары, працаваў лесазавод, меліся млын, 2 школы, аддзяленне сувязі, бібліятэка. З ліпеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія спалілі 356 двароў, загубілі 112 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўлена. У 1970 годзе цэнтр калгаса «Перамога», 881 гаспадарка, каля 3,5 тысяч жыхароў. На тэрыторыі вёскі знаходзяцца рамонтна-механічныя майстэрні, млын, ветучастак, Дом быту, клуб, бібліятэка, ашчадны банк, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, сярэдняя школа, 5 магазінаў.

Славутасці
----------

* гарадзішча (мясцовая назва Акоп, Замак) каля вёскі, на правым беразе р. Гарынь — помнік археалогіі
* Свята-Троіцкая царква (1905) — помнік эклектычнай архітэктуры
* Брацкая магіла 5 воінаў 297-й стралковай дывізіі 89-га стралковага корпусу 61-й арміі 1-га Беларускага фронту, якія загінулі ў ліпені 1944 года пры вызваленні тэрыторыі Белавушскага сельсавета ад нямецка-фашысцкіх акупантаў. У 1957 годзе на магіле ўстаноўлены абеліск, які ушаноўвае памяць 41-го земляка, што загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

Вядомыя асобы
-------------

* Ізяслаў (Іван Бруцкі) (1926—2007) — мітрапаліт БАПЦ.
* Віктар Паўлавіч Бруцкі (1951—2020) — беларускі дзяржаўны і грамадскі дзеяч.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Багалу́ша, Белагу́ша, Балагу́ша**

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Белавуша

| ⛭**Белавушскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Белавуша |
| Вёскі | Рыбнікі |
**Белавежская града**, у паўночнай частцы Прыбугскай раўніны, у Камянецкім і Пружанскім раёнах Брэсцкай вобласці.

Цягнецца ад мяжы з Польшчай праз Белавежскую пушчу ў бок г.п. Шарашова і г. Пружаны ў выглядзе слабапукатай да поўдня дугі вышынёй 180—200 м (да 203 м). З’яўляецца часткай канцова-марэнных утварэнняў адной са стадый адступання дняпроўскага ледавіка. Белавежская града больш старажытная, чым узвышшы Беларускай грады. Прымеркавана да Падляска-Брэсцкай упадзіны.

Адклады антрапагену магутнасцю 80—140 м сфарміраваны ледавікамі ранняга, часткова сярэдняга плейстацэну, у іх развіты гляцыя-тэктанічныя парушэнні. Паверхня грады складзена з пясчанага і жвірова-галечнага матэрыялу, значна размытая. Вылучаюцца спадзістахвалістыя падняцці адноснай вышынёй 20—30 м (горы Казіная, Крамянёвая і інш.). Скразныя даліны злучаюць вярхоўі асноўных рэк: Нарава і Ясельды, Нараўкі і Левай Лясной. Па градзе праходзіць частка водападзелу паміж Балтыйскім (рэкі Нараў з Нараўкай і Левая Лясная) і Чорным (Ясельда з прытокамі) морамі. У паўднёва-заходняй частцы Белавежскай грады стрататыповы разрэз Белавежскага міжледавікоўя.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн. 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пірагоў.
**Рыго́р Сцяпа́навіч Піраго́ў** (руск.: Григорий Степанович Пирогов; 24 студзеня 1885, сяло Навасёлкі Разанскай губерні — 20 лютага 1931, Ленінград) — рускі спявак (бас), спевакамі сталі ўсе яго браты — Аляксандр, Аляксей, Міхаіл.

Біяграфія і творчасць
---------------------

З сялянскай сям’і. У 1898 годзе пераехаў з бацькамі ў Разань, працаваў у плотніцкай артэлі. З 16 гадоў спяваў у царкоўным хоры. У 1903 годзе паступіў у Маскоўскае музычна-драматычнае вучылішча, навучаўся спеву ў М. Я. Мядзведзева і Л. Д. Данскога да 1908 года, паралельна працуючы на фабрыцы купца В. Пярлова і выступаючы ў змяшчаюцца на яго сродкі царкоўным хоры. Спрабаваў паступіць ў Вялікі тэатр, быў прыняты ў Марыінскі тэатр, дэбютаваў у 1909 годзе ў партыі Нілаканты (опера Л. Дэліба «Лакмэ»). У 1910—1915, 1917—1921 гадах — саліст Вялікага тэатра, выступаў таксама ў Адэскім оперным тэатры, Петраградскім Народным доме. З 1921 года спяваў у операх і даваў сольныя канцэрты ў Сібіры, на Урале, на Украіне, у Закаўказзі і Узбекістане. Гастраляваў у Будапешце (1914), Рызе (1923), Берліне (канец 1923 — пачатак 1924), Бухарэсце, Празе і Капенгагене (лета 1924).

25 лістапада 1930 года ў Вялікай зале Маскоўскай кансерваторыі адбыўся апошні канцэрт спевака.

Зноскі
------

1. ↑  Czech National Authority Database Праверана 29 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

Спасылкі
--------

* Дебют Григория Пирогова // История, культура и традиции Рязанского края Архівавана 24 верасня 2015.  (руск.)
* Песни в исполнении Александра Пирогова  (руск.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13980732b · GND: 133588793 · ISNI: 0000 0000 2622 7853 · LCCN: n87800111 · NKC: osa2017958447 · VIAF: 14966800 |

 |
Курутоб
**Курутоб** (тадж.: Қурутоб) — страва таджыкскай кухні. З’яўляецца адной з самых вядомых і найстаражытнейшых страў гэтай кухні.

Тэхналогія гатавання разнастайная і адрозніваецца ад рэгіёна да рэгіёна. Гэта страва таксама гатуецца ў некаторых раёнах Узбекістана, Афганістана, Пакістана і Ірана. Яго традыцыйна ядуць рукамі.

Асноўнымі кампанентамі стравы з’яўляюцца чака (сузьма або расплаўлены курут), катык або кефір, пластовая аладка фацір, ільняны алей, памідоры, агуркі, зеляніна, цыбуля і соль. У некаторых варыянтах выкарыстоўваецца малако, сметанковае масла ці баваўняны алей, чырвоны ці чорны перац і іншыя прадукты.
**Павел Іванавіч Каршуновіч** (1967, Мінск) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзеяч. Суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2021). Прысвоены першы кваліфікацыйны клас суддзі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся у 1967 годзе ў Мінску.

У 1994 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1994 года працаваў стажорам, выконваў абавязкі суддзі суда суда Цэнтральнага раёна Мінска.

З 1995 года — суддзя суда Цэнтральнага раёна Мінска. З 1998 года — намеснік старшыні суда Цэнтральнага раёна Мінска.

З 2000 года — суддзя Мінскага гарадскога суда. З 2004 года па 10 чэрвеня 2013 года працаваў суддзёй і старшынёй суда Партызанскага раёна Мінска.

З 10 чэрвеня 2013 года па 7 верасня 2021 года працаваў суддзёй і старшынёй Мінскага гарадскога суда.

7 верасня 2021 года прызначаны суддзёй Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. 1 2  Кіраўніцтва Мінскага гарадскога суда **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 верасня 2021. Праверана 7 верасня 2021.
2. 1 2  Указ Президента Республики Беларусь от 13 июня 2013 года № 265 «О назначении П. И. Коршуновича» Архівавана 7 верасня 2021.
3. 1 2  Указ Президента Республики Беларусь от 7 сентября 2021 года № 331 «О назначении и освобождении судей»
**Рыгор Фёдаравіч Базарэвіч** (7 красавіка 1875, Мазыр — пасля 1920) — часовы генеральны консул Беларускай Народнай Рэспублікі ў Кіеве (1918).

Біяграфія
---------

З мяшчан. Скончыў юрыдычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта (1899), з дыпломам 1-й ступені. Працаваў у Кіеўскай судовай палаце.

У 1918 годзе выконваў абавязкі юрысконсульта і члена праўлення Беларускай гандлёвай палаты ў Кіеве, якая прапаноўвала беларускім вытворцам прадстаўніцтва іх інтарэсаў у продажах ва Украіне і планавала атрымаць права вывазу ў Беларусь прадуктаў харчавання.

Народны Сакратарыят БНР 30 кастрычніка 1918 (або 17 верасня 1918) года прызначыў Рыгора Базарэвіча часовым кіраўніком Генеральнага консульства ў Кіеве. Консул не здолеў паскорыць наладжванне беларуска-украінскага тавараабмену праз неадназначнае стаўленне да дзейнасці Беларускай гандлёвай палаты з боку Украінскай Дзяржавы. Міністэрства замежных спраў Украінскай Дзяржавы звярнулася 25 лістапада 1918 года з засцярогамі да Народнага Сакратарыята БНР. Сітуацыю мусіў змяніць прыезд 28 лістапада 1918 года ў Кіеў Аляксандра Цвікевіча.

Пераехаў у Адэсу, у 1919 годзе ўваходзіў у склад абвешчанага Аляксандрам Бахановічам Часовага краявога ўрада Беларусі.

У 1920 годзе звяртаўся ў Канстанцінопальскую місію БНР.

Сям’я
-----

Вядомы два браты Рыгора Базарэвіча. 

Міхаіл (1864 — пасля 1918) — у службе і класным чыне па сканчэнні фізіка-матэматычнага факультэта Кіеўскага ўніверсітэта (1888). Працаваў настаўнікам фізікі і матэматыкі, у т.л. у Крэмянчугскай жаночай гімназіі (з студзеня 1888 прынамсі да 1890), 2-й Кіеўскай мужчынскай гімназіі (з студзеня 1896). З 1909 года дзейсны стацкі саветнік. Інспектар Кіеўскай вучэбнай акругі (прынамсі ў 1896—1910), у 1917 годзе памочнік папячыцеля Віленскай вучэбнай акругі, лаяльна ставіўся да ідэі ўвядзення ў пачатковых і сярэдніх навучальных установах прадметаў беларуская мова, беларуская літаратура і беларусазнаўства. У 1918 годзе дырэктар дэпартамента агульных спраў Міністэрства народнай асветы. 

Канстанцін — службовец упраўлення Палескіх чыгунак.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Архівы БНР. — Т. 2. — С. 69, 196, 203, 204, 205, 209, 216.
2. 1 2  Матяш, 2016

Літаратура
----------

* Українська консульська служба 1917—1923 рр. як державний інститут: становлення, функціонування, персоналії [Текст] / Ірина Борисівна Матяш. — Київ: Інститут історії України НАН України, 2016. — 482 c.
**Павел Іванавіч Лаўрэнка** (17 чэрвеня 1912, Растоў-на-Доне — 2002) — беларускі інжынер-будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1972). Кандыдат тэхнічных навук (1959), прафесар (1977).

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў грамадзянскага паветранага флоту ў 1937 годзе. Працаваў кіраўніком будаўніцтва комплексу Мінскага аэрапорта і авіярамзавода, з 1956 года — выкладчык, загадчык кафедры, дэкан будаўнічага факультэта, да 1992 года прафесар кафедры эканомікі будаўніцтва Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1958 года. Член КПСС з 1944 года. Пражываў у г. Мінск.

Дзейнасць
---------

Удзельнічаў у праектаванні жылога пасёлка Мінскага аэрапорта (1949—1955).

Мае публікацыі, у т.л. падручнікі «Эканоміка архітэктурнага праектавання» (Мінск, 1971, з А. І. Трушкевіч), «Арганізацыя планавання і кіравання праектаваннем і будаўніцтвам» (Мінск, 1985).

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1949), медалямі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Лавренко Павел Иванович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar693923 |
**Аймякон** (руск.: Оймякон) — пасёлак у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Аймяконскага ўлуса Якуціі. Насельніцтва 527 чал. (2005). Вышыня 741 м над у.м. Размешчаны на левым беразе ракі Індыгірка. Разам з горадам Верхаянск лічыцца полюсам холада Зямлі (найменьшая тэмпература, афіцыйна зафіксаваная ў Аймяконе —67,7 °C.

Аймякон найбольш вядомы як адзін з «Полюсаў холаду» на планеце; па шэрагу параметраў Аймяконская даліна — найбольш суровае месца на Зямлі, дзе пражывае пастаяннае насельніцтва.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аймякон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n2002040799 · NKC: ge932346 · SUDOC: 177393300 · VIAF: 144441989 |
**Курт Хорст Шлосар** (в.-луж.: Kurt Horst Šlosar, ням.: Horst Schlossar; 23 верасня 1903, Дрэздэн, Германія — 10 сакавіка 1964, Дрэздэн, Германская Дэмакратычная Рэспубліка) — сербалужыцкі мастак і графік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 23 верасня 1903 года ў Дрэздэне ў сям'і чэшскага мастака Густава Шлосара (1871-1961) і лужычанкі Ліны Швабіц (1877-1951) з вёскі Дзельна-Кісліца каля горада Бенадзіцы. З 1910 года па 1918 год навучаўся ў сербалужыцкай народнай школе ў Дрэздэне. Пасля школы працаваў вучнем мастака на фарфоравай фабрыцы. У 1923 годзе атрымаў нямецкае грамадзянства. Працаваў мастаком на фарфоры на фабрыцы ў ваколіцах Будапешта. З 1927 па 1937 год навучаўся ў Дрэздэне ў Акадэміі выяўленчых мастацтваў пад кіраўніцтвам мастака-экспрэсіяніста Ота Дзікса. Нягледзячы на прыналежнасць да нацыянальнай славянскай меншасці, выстаўляў свае карціны на выставах падчас нацысцкага рэжыму да 1943 года, калі быў прызваны ў армію. Большасць даваенных работ Курта Шлосара згарэлі ў час бамбардзіроўкі Дрэздэна ў лютым 1945 года. Пасля вайны знаходзіўся да 30 мая 1945 года ў лагеры для ваеннапалонных у амерыканскай зоне акупацыі ў Аўстрыі.
Пасля вяртання ў Лужыцу працягнуў пісаць карціны. У 1946 годзе заснаваў у Радвары Сербалужыцкую школу мастацтваў. З 1949 года быў старшынёй заснаванага ў 1948 годзе Таварыства сербалужыцкіх мастакоў. Атрымаўшы ад гэтага таварыства стыпендыю, напісаў некалькі карцін, прысвечаных вёсцы Слепа. У апошнія гады свайго жыцця пісаў карціны, прысвечаныя індустрыялізацыі ГДР і Народнай арміі ГДР.

Узнагароды
----------

* У 1959 годзе быў удастоены прэміі імя Якуба Чышынскага.

Літаратура
----------

* *Alfred Krawc*. Šlosar, Horst // Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. — Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1984. — 546 p.
* *Jonathan Osmond*. Horst Schlossar. Dix-Meisterschüler, sorbischer Volksmaler, sozialistischer Realist und NVA-Künstler // Lětopis. — 2013. — Февраль. — С. 3-24.

*M. Nowak-Njechorński*. Nekrolog // Rozhlad. — 1964. — Апрель. — С. 126 - 127.

Спасылкі
--------

* Біяграфія на сайце Сербалужыцкага інстытута(недаступная спасылка)  (верхнялуж.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1047083108 · NKC: xx0259567 · NUKAT: n2018168394 · VIAF: 306282761 |
**Макратэхналогія** — сукупнасць тэхналагічных працэсаў, якія адносяцца да стварэння і вытворчасці звышнавукаёмістай прадукцыі (між іншым, касмічная, авіяцыйная, мікраэлектронная, камп’ютарная, квантавая, ядзерная тэхнікі).

На 2009 год з ліку 50 г. зв. крытычных макратэхналогій 22 кантралююцца ЗША, 8–10 — Германіяй, 7 — Японіяй, па 3–5 — Велікабрытаніяй і Францыяй, па 1 — Швецыяй, Нарвегіяй, Італіяй, Швейцарыяй (т. ч. краіны «Вялікай сямёркі» разам кантралююць 46 з 50 крытычных макратэхналогій).

Літаратура
----------

* Современные глобальные трансформации и проблема исторического самоопределения восточнославянских народов. Под ред. Ч. С. Кирвеля. — 2-е изд. пер. и доп. — Гр. : ГрГУ, 2009.
**Медаль «У памяць вайны 1853—1856»** — узнагарода Расійскай імперыі ў гонар Крымскай вайны.

Гісторыя
--------

Медаль быў заснаваны 26 жніўня 1856 года да дня каранавання Аляксандра ІІ. Ён меў два варыянта — са светлай і цёмнай бронзы. Усяго на Санкт-Пецярбургскім і Екацярынбургскім манетных дварах было адчаканена больш 1 700 000 медалёў абодвух выглядаў.

Медалямі са светлай бронзы на Георгіеўскай і Андрэеўскай стужках узнагароджваліся ўсе вайсковыя чыны, якія прымалі непасрэдны ўдзел у баявых дзеяннях, чыны дзяржаўнага апалчэння і маларасійскіх казачых палкоў і сёстры літасці, якія выконвалі свае абавязкі на баявых пазіцыях. Медалі з цёмнай бронзы насілі на Уладзімірскай і Аннінскай стужках усе вайсковыя чыны, якія знаходзіліся на дзейснай службе, купцы і ганаровыя грамадзянне, што аказалі фінансавую падтрымку дзяржаве падчас вайны, і спадчынныя дваране.

Узнагароджанне медалямі працягвалася да 26 жніўня 1859 года. За гэты час статут медаля дапаўняўся і ўдакладняўся. Пасля права на атрыманне медаля распаўсюдзілася і на замежнікаў, якія знаходзіліся на рускай службе, і каталіцкае духавенства.

Апісанне
--------

На правым боку медаля выяўлены вензелі імператараў Мікалая І і Аляксандра ІІ, увянчаныя каронамі і асененыя прамянямі «ўсёвідушчага вока», змешчанага над імі. Унізе, пад вензелямі, уздоўж борціка медаля, размешчаны даты: «1853-1854-1855-1856». На адваротным боку змешчаны гарызантальны надпіс у пяць радкоў: «НА ТЯ — ГОСПОДИ — УПОВАХОМЪ, — ДА — НЕ ПОСТЫДИМИСЯ — ВО ВЕКИ».

Зноскі
------

1. ↑  Медаль «У памяць Крымскай вайны 1853—1856 гг.»
**Медаль «У памяць Айчыннай вайны 1812 года»** — узнагарода Расійскай імперыі ў гонар перамог рускай арміі над французамі.

Гісторыя
--------

Узнагарода была прызначана для прадстаўнікоў дваранства і купецтва, якія садзейнічалі перамозе рускай арміі.

На правым баку ўзнагароды змешчана выява «усёвідушчага вока», унізе — надпіс «1812 годъ». Адваротны бок медаля змяшчае надпіс у чатыры радкі «НЕ НАМЪ // НЕ НАМЪ // А ИМЕНИ // ТВОЕМУ», што з’яўляецца скарачэннем цытаты з Псалтыра і даслоўна азначае «Не нам, Господи, не нам, но имени Твоему даруй славу, по милости Твоей и по истине Твоей».

Бронзавы медаль
---------------

Бронзавы медаль быў заснаваны ў жніўні 1814 года, праз восем месяцаў пасля выдачы сярэбраных, якія ў сваю чаргу прызначаліся для ўсіх удзельнікаў баёў ад простага салдата да генерала.

Узнагарода дыяметрам 21 мм (малы бронзавы медаль) мацавалася да Уладзімірскай стужцы. Агульны тыраж — 7 606 тысяч экзэмпляраў.
Першапачаткова яе планавалася выпусціць з профільным партрэтам імператара Аляксандра I. Аднак па невядомых прычынах медаль быў адчаканены з прамяністым «усёвідушчым вокам».
.

Зноскі
------

1. ↑  Бронзавы медаль «У памяць Айчыннай вайны 1812 года»
**«Дабравешчанне»** (італ.: Annunciazione) — карціна, якая належыць пэндзлю мастака італьянскага Адраджэння Леанарда да Вінчы. «Дабравешчанне» было створана ў 1472—1475 гадах маладым Леанарда, які працаваў яшчэ ў рамках майстэрні свайго настаўніка Верок'я. З 1867 года і па цяперашні час твор захоўваецца ў музеі Уфіцы.

Сюжэт «Дабравешчання» ўзыходзіць да евангельскага тэксту, які апавядае пра паведамленне архангелам Гаўрыілам Дзеве Марыі пра будучае нараджэнне Ісуса Хрыста.

Лічаць, што на заднім плане ў цэнты карціны выяўлена возера Кома і гара Монтэ-Сан-Марціна, а ракурс адпавядае пункту назірання з невялікай вёскі Ліерна, каля Ф'юмелатэ.

Апісанне
--------

Кампазіцыя твора простая і ў пэўным сэнсе традыцыйная. На пярэднім плане мастак намаляваў укленчанага крылатага архангела Гаўрыіла з белай лілеяй (сімвал бязгрэшнасці Дзевы Марыі) у левай руцэ. Правай рукой архангел бласлаўляе Марыю, якая сядзіць каля свайго дома. Адзенні архангела сцелюцца па дыване з кветак і травы, намаляваных даволі ўмоўна. Дзеву Марыю мастак, паводле традыцыі, піша з Бібліяй, якая ляжыць на мармуровай падстаўцы, багата ўпрыгожанай рэльефам.

Гарызанталь кампазіцыі дае магчымасць мастаку змясціць на задні план вялікі пейзаж: разьбяныя сілуэты дрэў, рака, якая цячэ удалячынь, над ёй віднеюцца мачты караблёў, вежы і сцены партовага горада, ахутаныя бледна-блакітнай смугой вяршыні гор.

Фрагменты карціны
-----------------

* Архангел Гаўрыіл Архангел Гаўрыіл
* Дзева Марыя Дзева Марыя
* Біблія і рука Дзевы Марыі Біблія і рука Дзевы Марыі
* Пейзаж на заднім плане: выразна бачны порт, караблі, вяршыні гор Пейзаж на заднім плане: выразна бачны порт, караблі, вяршыні гор
* Фрагмент мармуровай падстаўкі з рэльефам Фрагмент мармуровай падстаўкі з рэльефам

Гл. таксама
-----------

* Дабравешчанне

Зноскі
------

1. 1 2  Leonardo da Vinci: The Annunciation // *ArtChive.com,*. — 2009.

Літаратура
----------

* *AA.VV.* Galleria degli Uffizi. — Roma, 2003. — (I Grandi Musei del Mondo).
* *Milena Magnano.* Leonardo. — Milano: Mondadori Arte, 2007. — (I Geni dell’arte). — ISBN 978-88-370-6432-7.
* *Gloria Fossi.* Uffizi. — Firenze: Giunti, 2004. — ISBN 88-09-03675-1.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Дабравешчанне (карціна Леанарда да Вінчы)**

| ⛭Леанарда да Вінчы |
| --- |
| Захаваныя працы | Дабравешчанне • Святы Еранім • Пакланенне вешчуноў • Джынеўра Бенчы • Мадонна з гваздзіком • Мадонна Бенуа • Дама з гарнастаем • Партрэт музыканта • Таемная вячэра • Мадонна ў скалах • Мона Ліза • Святая Ганна • Іаан Хрысціцель |  |
| Прыпісваецца Леанарда | Хрышчэнне Хрыста • Мадонна Дрэйфуса • Прыгожая Фераньера • Мадонна Літа • Вакх |
| Згубленыя працы | Галава Медузы • Конь Леанарда • Мадонна з верацяном • Сальватор Мундзі • Леда і лебедзь • Бітва пры Ангіяры |
| Кодэксы і вынаходствы | Атлантычны кодэкс • Кодэкс аб палёце птушак • Кодэкс Трывульцыё • Вітрувіянскі чалавек |
| Вынаходствы | Робат Леанарда • Танк Леанарда • Калясцовы пісталет |
| Біяграфіі і фільмы | Жыццё Леанарда да Вінчы • Код да Вінчы |
Агульная характарыстыка
-----------------------

Метэаназіранні ў Брэсце вядуцца з 1834 года. Клімат у раёне горада — умерана кантынентальны. З-за ўплыву марскіх паветраных мас характэрна мяккая зіма і ўмерана цёплае лета. Цыклоны, якія з’яўляюцца прычынай гэтага, прыходзяць з Атлантычнага акіяна, прасоўваючыся з захаду на ўсход. Сярэдняя тэмпература студзеня −2,7 °C, ліпеня +20,8 °C. Гадавая колькасць ападкаў 609 мм. Сярэднегадавая тэмпература паветра ў Брэсце складае +8,8 °C, сярэднегадавая хуткасць ветру — 2,6 м/с, сярэднегадавая вільготнасць паветра — 76 %. Вегетацыйны перыяд доўжыцца 214 сутак.

Сярэдняя сутачная тэмпература падае ніжэй за нуль, у сярэднім 4 снежня, пасля чаго наступае кліматычная зіма. Надвор'е зімой, як правіла, няўстойлівае, з рэгулярнымі адлігамі, таму снежны покров можа за зіму ўсталёўвацца і сыходзіць некалькі разоў. Апошні зімні дзень выпадае ў сярэднім на 3 сакавіка, гэта значыць зіма доўжыцца 91 дзень. 
Сярэдняя працягласць кліматычнага лета (з перыядам сярэднясутачных тэмператур вышэй +15 градусаў) складае 112 дзён. Пачынаецца лета ў сярэднім 18 мая, апошні дзень летняга перыяду даводзіцца на 6 верасня..
Вясной сярэдняя сутачная тэмпература паветра вышэй 5 °C усталёўваецца, у сярэднім, 30 сакавіка і дасягае 10 °C 22 красавіка. Увосень сярэднясутачная тэмпература апускаецца ніжэй +10 °C 7 кастрычніка і ніжэй +5 °C 3 лістапада.. 

У годзе ў сярэднім 160 дзён ідзе дождж, 68 дзён — снег. Туманы назіраюцца на працягу 33 дзён, навальніцы — 27 дзён.

### Тэмпература паветра

| **Клімат Брэста за перыяд 2001 - 2011 гг** |
| --- |
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Абсалютны максімум, °C | 11,4 | 14,4 | 19,4 | 26,5 | 31,6 | 32,0 | 35,0 | 35,5 | 31,5 | 24,4 | 19,0 | 12,3 | 35,5 |
| Сярэдні максімум, °C | −0,8 | 0,5 | 6,4 | 14,4 | 19,8 | 22,7 | 26,0 | 24,5 | 19,3 | 12,2 | 6,2 | 0,4 | 12,6 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | −2,7 | −1,9 | 2,7 | 9,3 | 14,6 | 17,5 | 20,8 | 19,3 | 14,2 | 8,6 | 4,0 | −1,2 | 8,8 |
| Сярэдні мінімум, °C | −4,6 | −4,3 | −1 | 4,2 | 9,4 | 12,3 | 15,5 | 14,1 | 9,2 | 5,0 | 1,8 | −2,9 | 4,9 |
| Абсалютны мінімум, °C | −26,1 | −22 | −14,9 | −4,8 | −1,2 | 4,0 | 8,8 | 4,9 | −2 | −5,8 | −14,2 | −22,2 | −26,1 |
| Норма ападкаў, мм | 42 | 38 | 31 | 29 | 76 | 62 | 83 | 77 | 48 | 41 | 41 | 42 | 609 |
| *Крыніца: www.weatheronline.co.uk экстрэмумы і ападкі з Кліматычнага манітора* |

Зноскі
------

1. ↑  Брест. Энциклопедический справочник. — Мн.: Белорусская энциклопедия им. П. Бровки, 1987. — С. 9.
2. ↑  «После раздела Речи Посполитой», gerb.brestobl.com  (Праверана 27 красавіка 2009)
3. ↑  Погода и Климат
4. ↑  Погода и Климат. Климат Бреста
**Медаль «За здушэнне польскага мецяжу 1863—1864 гадоў»** — узнагарода Расійскай імперыі ў гонар падаўлення ў заходніх губернях нацыянальна-вызваленчага паўстання.

Гісторыя
--------

Узімку 1863 года на тэрыторыі польскіх і беларускіх земляў, якія ўвайшлі ў канцы XVIII стагоддзя ў склад Расійскай імперыі, успыхнула другое за апошнія 30 год нацыянальна-вызваленчае паўстанне. Для ўшаноўвання асоб, якія прымалі ўдзел у падаўленні паўстання, імператарскім дваром быў выпушчаны медаль «За ўціхамірванне польскага мецяжу 1863—1864 гадоў».

Узнагарода была заснавана 1 студзеня 1865 года. Медалі са светлай бронзы атрымалі ўсе ваенныя чыны, а таксама казачыя палкі і конныя сотні, якія прымалі непасрэдны ўдзел у баявых дзеяннях. Гэты ж медаль выдавалі грамадзянскім асобам усіх саслоўяў, якія са зброяй у руках выступілі супраць паўстанцаў.

Медалём з цёмнай бронзы былі ўзнагароджаны вайсковыя чыны і службоўцы ваенных ведамстваў, якія знаходзіліся на тэрыторыі ваенных дзеянняў, але не прымалі ўдзелу ў баявых аперацыях.

Апісанне
--------

Мела дзве разнавіднасці — са светлай і цёмнай бронзы. На правым боку медаля, ва ўсё поле, знаходзіцца выява дзяржаўнага герба Расійскай імперыі. На адваротным боку — буйны кругавы надпіс: «ЗА УСМИРЕНИЕ ПОЛЬСКАГО МЯТЕЖА»; усярэдзіне яе змешчана ў адзін радок дата — «1863-1864».

Медаль насіўся на грудзі, на стужцы колераў дзяржаўнага сцяга — з чорнай, жоўтай і белай палосамі аднолькавай шырыні. З 13 жніўня 1911 года, згодна з указам Мікалая II, параненыя і кантужаныя ў баях атрымалі магчымасць насіць гэтыя медалі на стужцы з бантам.

Зноскі
------

1. ↑  Медаль «За ўціхамірванне польскага мецяжу 1863—1864 гг.»
**Пінскі манетны скарб** — скарб, знойдзены ў 1804 годзе ў г.Пінск. Уладальнік зямлі, на якой быў выяўлены скарб, шляхціц Рыдзеўскі падараваў імператару Аляксандру I 20 залатых манет, у тым ліку 6 златнікаў Уладзіміра Святаслававіча (980—1025) і Канстанціна VIII (1025-28), 4 або 5 намісмаў Рамана IV (1068-71), 2 намісмы Нікіфара Ватаніята (1078-81) і, верагодна, іншых імператаў. У Эрмітаж перададзена 12 манет — усе златнікі і 6 намісмаў. Лёс астатніх манет скарбу невядомы. Ухаваны ў 3-й чвэрці 11 стагоддзя.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).
***Osteoglossum bicirrhosum*** — від рыб сямейства *Osteoglossidae*.

Арэал
-----

Басейн Амазонкі і рэк Рупунуні  (англ.) (бел. і Аяпокі  (руск.) (бел. у Французскай Гвіяне.

Гэты від жыве ў цёплых водах з тэмпературай 24 — 30 °C. Устойлівы да нізкага узроўню кіслароду ў вадзе.

Апісанне
--------

Яна вырастае да 90 см у даўжыню і больш за 2 кілаграмы весам. У канцы ніжняй сківіцы два вусы. Спінны і анальны плаўнікі амаль звязаны з хваставым плаўніком. Анальны плаўнік даўжэй, у самцоў, чым у самак.

Маладыя асобіны з жоўта-аранжавымі бакамі і сінім бляскам, дарослыя маюць серабрыстую афарбоўку.

Харчаванне
----------

Усяедны, як правіла, атрымлівае харчаванне ад паверхні вады, можа выскачыць з вады, каб злавіць казурку, якая сядзіць на нізкай нахіленай галіне.
Зямля Вільгельма II (Антарктыда)  
Зямля Вільгельма IIЗямля Вільгельма IIЗямля Вільгельма II на карце Антарктыды.
**Зямля Вільгельма II** (англ.: Wilhelm II Land) — частка тэрыторыі Антарктыды, якая ляжыць паміж 87°43' і 91°54' усходняй даўгаты. Абмываецца морам Дэйвіса.

Вышыня ледніковага покрыва ў паўднёвай частцы Зямлі Вільгельма II перавышае 2000 м. Свабодны ад лёду толькі размешчаны на ўзбярэжжы пагаслы вулкан Гаўсберг вышынёй 369 м.

Зямля Вільгельма II была адкрыта ў лютым 1902 нямецкай экспедыцыяй Эрыха фон Дрыгальскага і названая ў гонар імператара Германскай імперыі Вільгельма II.
Тэрытарыяльныя прэтэнзіі ў Антарктыцы **Зямля Каралевы Мод** (нарв.: Dronning Maud Land) — шырокая вобласць на атлантычным ўзбярэжжы Антарктыды, што ляжыць паміж 20° заходняй і 44° 38' усходняй даўгаты.

Плошча — каля 2 500 000 км². На значную частку яе тэрыторыі прэтэндавалі Нарвегія (з 1938) і Германія (з 1939).

У цяперашні час тэрыторыя падпадае пад дзеянне Дагавора аб Антарктыцы, які забараняе краінам любое яе выкарыстанне, акрамя навукова-даследчых работ.

Названая ў гонар нарвежскай каралевы Мод (Поўнае імя Maud Charlotte Mary Victoria; 26 лістапада 1869 года — 20 лістапада 1938 г.).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4393524-2 · LCCN: n90685158 · NKC: ge329565 · VIAF: 134765552 |
**Чэн Дзін Хва** (кіт. трад. 陳廷驊, спр. 陈廷骅, піньінь *Chén Tínghuá*, пал. *Чэнь Цінхуа*; 1923 — 17 чэрвеня 2012) — ганконскі мільярдэр, заснавальнік кампаніі Nan Fung Group  (руск.) (бел. кіраўнік тэкстыльнай арганізацыі Nan Fung Textiles Consolidated Limited і кампаніі Nan Fung Development Limited.

Біяграфія
---------

У 1954 годзе заснаваў кампанію Nan Fung Textiles Limited  (руск.) (бел. якая стала філіялам канцэрна Nan Fung Textiles Consolidated Limited, галоўнай спецыялізацыяй якога была баваўняная вытворчасць і пража. Прадпрымальнік стаў яго кіраўніком, пазней дыверсіфікаваў вытворчасць у галіну нерухомай маёмасці, грузаперавозак, інвестыцый, каштоўных папер, будаўніцтва і іншыя сферы. Яго ўласны капітал складаў прыблізна 3,7 мільярда даляраў.

Садзейнічаў фонду Медыцынскага даследчага ўніверсітэта University’s Chinese Medicinal Material Research Fund, а таксама фондаў — Three-Year MBA Programme Endowment Fund і D H Chen Foundation Student Loans Fund for Shaw College. Актыўна займаўся дабрачыннай дзейнасцю, створаны ім фонд ажыццяўляў значныя ахвяраванні медыцынскім, адукацыйным, рэлігійным арганізацыям.

У 2010 годзе ў сувязі з хваробай Альцгеймера ганконскі суд абвясціў Чэн Дзін Хва няздольным кіраваць кампаніяй. Правы кіравання сямейным бізнэсам перайшлі яго малодшай дачкі Віўен, з чым не пагадзілася яе старэйшая сястра Энджэла, якая пражывала ў ЗША, што вылілася ў чараду судовых спрэчак.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* 
*
**Падследнасць** у крымінальным працэсе Рэспублікі Беларусь — сукупнасць устаноўленых законам прыкмет крымінальнай справы, паводле якіх КПК вызначае, які орган павінен весці следства або дазнанне па гэтай справе.

Адрозніваюць падследнасць прадметную (радавую), тэрытарыяльную (мясцовую) і персанальную. Прадметная падследнасць вызначаецца характарам злачынства, у залежнасці ад якога размяжоўваецца падследнасць паміж следчымі пракуратуры, органаў дзяржаўнай бяспекі і фінансавых расследванняў, унутраных спраў, а таксама органам дазнання. Персанальная падследнасць вызначаецца асаблівасцямі суб’екта злачынства. Напрыклад, справы пра злачынства непаўналетніх падследныя следчым органам унутраных спраў, справы пра злачынствы ваеннаслужачых — следчым ваеннай пракуратуры. Тэрытарыяльная падследнасць вызначаецца месцам учынення злачынства: як правіла, папярэдняе следства праводзіцца ў тым раёне (горадзе), дзе адбылося злачынства. З мэтай забеспячэння найбольшай хуткасці, аб’ектыўнасці і паўнаты расследавання яно можа праводзіцца па месцы знаходжання злачынца або на месцы знаходжання большасці сведак.

Літаратура
----------

* *Г. А. Маслыка.* Падследнасць // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пятроўскае (значэнні).

**Пятроўскае** (руск.: Петро́вское) — сяло ў Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пятроўскага раёна і Пятроўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

Размешчана на захад ад Тамбова на рацэ Дзерзаўка. У сяле размешчана чыгуначная станцыя Ізбердзей Паўднёва-Усходняй чыгункі на лініі Мічурынск — Гразі.

Гісторыя
--------

У матэрыялах перапісу 1763 года Пятроўскае значыцца як новапаселеная слабада генерал-ад’ютанта графа А. Б. Бутурліна. У слабадзе было 4 двары, у якіх пражывала 11 чалавек. Паводле перапісу 1858 года, у Пятроўскім ужо было 355 жыхароў.

Лёс Пятроўскага крута змяніўся з пабудовы ў 1868 годзе чыгункі і збудаваннем каля Пятроўскага чыгуначнай станцыі. Чыгуначная станцыя, названая Мураўёўкай, спрыяла росту Пятроўскага.

У 1912 годзе, з адкрыццём у Пятроўскім драўлянай царквы, яно стала сялом.

У 1998 годзе ў склад сяла Пятроўскае ўключаны пасёлак Гарбачоўка і вёска Малая Дубаўка.

Зноскі
------

1. ↑  История храмов Петровского района

| ⛭Тамбоўская вобласць |
| --- |
| Раёны | Бондарскі • Гаўрылаўскі • Жэрдзеўскі • Знаменскі • Інжавінскі • Кірсанаўскі • Мардоўскі • Маршанскі • Мічурынскі • Мучкапскі • Нікіфараўскі • Первамайскі • Пічаеўскі • Пятроўскі • Расказаўскі • Ржаксінскі • Сампурскі • Сасноўскі • Стараюр’еўскі • Тамбоўскі • Такароўскі • Увараўскі • Умёцкі |  |
| Гарады | Жэрдзеўка • Катоўск • Кірсанаў • Маршанск • Мічурынск • Расказава • **Тамбоў** • Уварава |
| Пгт | Дзмітрыеўка • Знаменка • Інжавіна • Мардова • Мучкапскі • Новапакроўка • Новая Ляда • Первамайскі • Ржакса • Сасноўка • Такароўка • Умёт |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | Бондары • Гаўрылаўка 2-я • Пічаева • Пятроўскае • Сацінка • Стараюр’ева |
Сістэмы падаткаабкладання даходаў фізічных асоб:      Падаходны падатак з фізічных асоб адсутнічае      Тэрытарыяльная      На аснове пражывання      На аснове грамадзянства
**Падаходны падатак** ці **падатак на даход грамадзян** — від падаткаў, які бярэцца з сукупнага даходу грамадзян у грашовай (нацыянальнай або замежнай валюце) ці натуральнай формах, атрыманага на тэрыторыі краіны або за яе межамі на працягу каляндарнага года.

У Беларусі
----------

У Беларусі падаходны падатак адносіцца да прамых падаткаў і бярэцца на аснове закона «Аб падаходным падатку з грамадзян», які быў прняты Вярхоўным Саветам у 1991 годзе. Уплывае на фарміраванне мясцовых бюджэтаў або адносіцца да разраду ўласных (замацаваных) падаткаў і поўнасцю застаецца на тэрыторыі мясцовых Саветаў. Плацельшчыкамі падаходнага падатку з’яўляюцца грамадзяне і асобы без грамадзянства, якіяпастаянна або часова пражываюць на яе тэрыторыі. Законам прадугледжаны даходы, што не падлягаюць падаткаабкладанню (дапамога, аліменты, стыпендыі, пенсіі і г.д.), а таксама ільготы, па якіх асобныя катэгорыі грамадзян ад выплаты падатку вызваляюцца поўнасцю або сума падатку паніжаецца (інваліды, слабазабяспечаныя грамадзяне, сем’і з дзецьмі і г.д.), ільготы па падатку з даходаў, атрыманых ад рэалізацыі сельскагаспадарчай прадукцыі і інш.

З 1999 года ўведзена сістэма ўсеагульнага дэкларавання пры налічэнні падаходнага падатку, паводле якой кожны падаткаплацельшчык павінен зарэгістравацца ў падатковых органах па месцы жыхарства і кожны год падаваць дэкларацыю аб даходах, атрыманых за год.

Літаратура
----------

* *Кірэева А. Ф.* Падаходны падатак // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 487. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11934237b · GND: 4070938-3 · LCCN: sh85064772 · Microsoft: 165786947 · NDL: 00572313 · NKC: ph117180 |

 |
**Мікалай Анімеле** — беларускі этнограф і археолаг сярэдзіны XIX стагоддзя.

Быў вольнаадпушчаным селянінам Віцебскай губерні. Даты нараджэння і смерці Мікалая Анімеле невядомыя. Сабраны ім па праграме Рускага геаграфічнага таварыства этнаграфічны матэрыял паслужыў асновай для выдання зборніка «Побыт беларускіх сялян». У зборніку ўтрымліваецца асабліва шмат матэрыялаў аб сямейных і грамадскіх абрадах і звычаях беларусаў (хрышчэнне, вяселле, памінкі, каляндарныя святы, талака), тэкстаў прыказак, песень і паданняў. Вельмі падрабязна апісаны парадак шлюбнай цырымоніі і традыцыі вясельнага застолля. Мікалая Анімеле можна лічыць першым даследчыкам беларускай дуды. Ён упершыню падрабязна апісаў канструкцыйныя асаблівасці, геаграфічны арэал пашырэння, спосаб трымання і тэхніку грання на дудзе. Некалькі менш падрабязна асветлена матэрыяльная культура беларусаў на прыкладзе сялянскай культуры Віцебшчыны. У працы падкрэсліваецца сацыяльная і маёмасная дыферэнцыяцыя сялянства.

Бібліяграфія
------------

* Быт белорусских крестьян. Этнографический сборник Имперского Русского географического общества. — СПб. 1854. — Вып. 2. — С. 111—268.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Анимелле Николай // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 19. — 737 с..

Літаратура
----------

* Анімеле Мікалай // Наш край. Вэб-сайт пра наваколлі Віцебска. — Электрон. старонка.
* *Бандарчык В. К.* Анімеле Мікалай // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. — Т. 1. — Мн. 2003.