Фоліа 4v. Правая верхняя сцэна: Лот і яго дочкі ўцякаюць з Садома; уверсе злева: ахвяра Ісаака; справа справа: Якаў і Ісаў; злева ўнізе: лесвіца Якава. 
Сцэны з Выходу (фоліа 14v). Верхняя правая сцэна: дзясятая пошасць са смерцю першародных егіпцян; уверсе злева: яўрэі, якія пакідаюць Егіпет; унізе справа: армія фараона; унізе злева: яўрэі толькі што перайшлі Чырвонае мора, якое зачыняецца і топіць войска фараона
Генеральная ўборка дома да Песаха (фоліа 15r:3).
**Залатая Агада** — ілюмінаваны яўрэйскі рукапіс, які, верагодна, быў зроблены ў Каталоніі ў другой чвэрці XIV стагоддзя. Гэта пасхальная Агада  (руск.) (бел. (הגדה של פסח), якая з’яўляецца выдатным творам сефардскага мастацтва  (ісп.) (бел..

Серыя з 56 мініяцюр, задуманых як апавядальныя сцэны, якія маюць фоны з залатых лістоў, характарызуе гэтую Агаду  (руск.) (бел. як адзіны рукапіс;  з-за гэтых залатых лістоў твор звычайна называюць «Залатой Агадай».

Рукапіс захоўваецца ў Брытанскай бібліятэцы (Лондан), дзе ён каталагізаваны пад назвай «Add. MS. 27210».

Паходжанне і характарыстыка рукапісу
------------------------------------

Сярод ілюстраваных рукапісаў на іўрыце, і нават сярод усіх існуючых *Агадаў*, *Залатая Агада* лічыцца адной з самых выдатных і паходзіць з сярэдневяковага Княства Каталонія  (руск.) (бел..

Мініяцюрны рукапіс на іўрыце, які належыць сефардскаму мастацтву  (ісп.) (бел. «Залатая Агада», верагодна, быў створаны ў Барселоне каля 1320 года.

Залатая Агада была зроблена для багатай яўрэйска-іспанскай сям’і. Як і любая кніга на іўрыце, рукапіс адкрываецца па гадзіннікавай стрэлцы, гэта значыць, пачынаючы з таго, што ў кнізе на раманскай мове будзе задняй вокладкай.

Іўрыцкі тэкст *Залатой Агады* быў напісаны на пергаментных старонках з выкарыстаннем спецыяльна сефардскай каліграфіі.

Згодна з тытульным надпісам на іўрыце, які рукапіс мае на франтыспісе, поўная яго назва — *Seder haggadah shel* Pesach (סדר הגדה של פסח), што азначае «Парадак пераказу пра Песах».

Зноскі
------

1. ↑  Add. MS. 27210, f. 14v.
2. 1 2 3  Архівавана 13 жніўня 2018. «Sacred Texts: Golden Haggadah», *Bilbioteca Británica*, Gran Bretaña Архівавана 13 жніўня 2018. (consultado 1 de junio de 2015).
3. ↑  Ejemplos de páginas doradas a la hoja en la *Hagadá* de 1320:
4. ↑  Londres, Biblioteca Británica, Add. MS. 27210 Архівавана 29 мая 2021..
5. ↑  Архівавана 7 жніўня 2020. «Turning the Pages: The Golden Haggadah», versión virtual de la *Hagadá Dorada*, Biblioteca Británica, Londres Архівавана 7 жніўня 2020. (consultado 2 de junio de 2015).
6. ↑  Cada folio de la *Hagadá Dorada* es leído desde arriba hacia abajo y derecha a izquierda.
7. ↑  Fol. 2r Архівавана 23 снежня 2019.. El frontispicio en cuestión fue realizado en las postrimerías del siglo VII.

Літаратура
----------

* Bezalel Narkiss, The Golden Haggadah: A Fourteenth-century Illuminated Hebrew Manuscript in the British Museum, Londres: British Museum, 1970  (англ.)
* Joseph Gutmann  (ням.) (бел. Hebrew Manuscript Painting, Londres: Chato & Windus, 1979  (англ.)
* Bezalel Narkiss, The Golden Haggadah, Londres: British Library, 1997  (англ.)
* Katrin Kogman-Appel  (ням.) (бел. «Die Modelle des Exoduszyklus der Goldenen Haggada (London, British Library, Add. 27210)», en: Judentum — Ausblicke und Einsichten: Festgabe für Kurt Schubert, ed. Clemens Thoma  (англ.) (бел. Günter Stemberger  (чэшск.) (бел. y Johann Maier, Fráncfort: P. Lang, 1993, pp. 269-99  (ням.)
* Marc Michael Epstein  (англ.) (бел. The Medieval Haggadah: Art, Narrative, and Religious Imagination, New Haven: Yale University Press, 2011  (англ.)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Залатая Агада на Вікісховішчы |

* Hagadá Dorada
* Add. MS. 27210 — Código y ficha de la *Hagadá Dorada* en el catálogo oficial de la Biblioteca Británica Архівавана 29 мая 2021..
* «Turning the Pages: The Golden Haggadah», versión virtual de la *Hagadá Dorada* (folios selectos), *Biblioteca Británica*, Londres, [2014].
* Архівавана 13 жніўня 2018. «Sacred Texts: Golden Haggadah», *Bilbioteca Británica*, Londres (en inglés).
* «El legado de Sefarad», *Centro Cultural Cervantes*, España, 1997.
* Ladenheim, Benito. «Manuscritos hebreos ilustrados», *Milim Cultural*, Argentina, 2007.
* Richard McBee, Golden Haggadah: A Unique Methodology, 12 de abril de 2012

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4505274-8 · LCCN: nr2002013092 · VIAF: 176940958 |