**Уільям Філдынг Огбарн** (англ.: William Fielding Ogburn; 29 чэрвеня 1886, Батлер, Джорджыя, ЗША — 27 красавіка 1959, Талахасі, Фларыда, ЗША) —  амерыканскі сацыёлаг. Адзін са стваральнікаў сацыялогіі навукі і сацыялогіі тэхнікі. Доктар сацыялогіі, прафесар.

Біяграфія
---------

У 1910 годзе студэнтам пазнаёміўся ў ідэямі Зігмунда Фрэйда. Пасля атрымання адукацыі працаваў сацыёлогам у Чыкагскім універсітэце. У 1918 годзе прайшоў дыдактычны псіхааналіз у Т. Бароу. У 1919 годзе даследаваў псіхалагічныя падставы эканамічнага разумення гісторыі. Выкарыстоўваў тэорыі неўрозаў Фрэйда і індустрыяльных псіхозаў К. Паркера.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аказаў вялікі ўплыў на ўкараненне псіханалізу ў амерыканскую сацыялогію.

У пачатку 1920-х гадоў Огбарн даследаваў праблему сацыяльных зменаў. Распрацаваў канцэпцыю «культурнага адставання», паводле якой вядучым фактарам сацыяльных зменаў з’яўляюцца «матэрыяльная культура» (або тэхніка), што развіваецца больш хутка ў параўнанні з «нематэрыяльнай (адаптыўнай) культурай». Сярод прычын культурнага адставання Огбарн адзначаў наступныя: наяўнасць у адаптыўнай культуры малой колькасці вынаходніцтваў; існаванне перашкод адаптыўным зменам; апасродкаванасць кантактаў паміж матэрыяльнай і адаптыўнай культурамі; супраціў адаптацыі, што праяўляецца ў пэўных арыентацыях, адзнаках якой-небудзь групы і інш.

У цыкле артыкулаў «Нацыянальная палітыка і тэхніка» (1930-я), «Тэхніка і сацыялогія» (1938) і іншых працах развіваў ідэі пра тое, што менавіта дасягненні навукі і тэхнікі маюць вынікам змены сацыяльнага і культурнага жыцця. Даследаваў шляхі адаптацыі чалавечай прыроды і грамадства. Даказваў, што ўрбанізацыя і індустрыялізацыя вядуць да скарачэння і распаду сям’і. У 1930—1940-х актыўна займаўся сацыялогіяй навукі і тэхнікі, даследаваў наступствы навукова-тэхнічнага прагрэсу для грамадства.

Навуковая спадчына
------------------

* «*Сацыяльныя змены*» (1922)
* «*Сацыяльныя эфекты авіяцыі*» (1946)
* "*Даведнік па сацыялогіі* "(1947, у суаўтарстве)
* «*Тэхніка і міжнародныя адносіны*» (1949, рэдактар)

Зноскі
------

1. 1 2  William Fielding Ogburn // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2  *Brozović D. Ladan T.* William Fielding Ogburn // Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 с. — ISBN 978-953-6036-31-8<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619'></a>
3. ↑  Матэматычная генеалогія — 1997.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984'></a>

Літаратура
----------

* Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Матэматычная генеалогія |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · American National Biography · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a10184417 · BNE: XX1051665 · BNF: 122969388 · CiNii: DA01520844 · GND: 118786873 · ISNI: 0000 0001 2123 7291 · LCCN: n50029677 · Microsoft: 2091386882 · NKC: uk2007347661 · NLG: 249425 · NTA: 070416389 · NUKAT: n99711602 · SUDOC: 031826873 · VIAF: 22205983 |

 |