**«Трое з Прастаквашына»** (руск.: Трое из Простоквашино) — савецкі маляваны мультфільм 1978 года, пастаўлены рэжысёрам Уладзімірам Паповым па матывах аповесці Эдуарда Успенскага «Дзядзька Фёдар, сабака і кот».
Фільм стаў першым у трылогіі пра гарадскога хлопчыка па мянушцы Дзядзька Фёдар, бяздомнага ката Матроскіна, сабака Шарыка і іншых, якія ў сілу розных прычын сталі жыць у вёсцы Прастаквашына[⇨].

Сюжэт
-----

Дзядзька Фёдар, вельмі самастойны гарадскі хлопчык, пакідае бацькоўскі дом са сваім новым гадаванцам і сябрам — гаспадарчым катом Матроскіным. Сябры прыходзяць у вёску Прастаквашына, дзе знаёмяцца з мясцовым сабакам Шарыкам, які паказвае ім на свабодны дом. У той жа дзень яны знаёмяцца з сельскім паштальёнам Печкіным, які першым жа справай прапануе падпіску на газеты і часопісы. Матроскін пераконвае сяброў завесці карову, і за адсутнасцю грошай на куплю, прыяцелі адпраўляюцца шукаць скарб. Вяртаючыся са знойдзеным скарбам, героі адымаюць у паштальёна Печкіна галчонка, якога той хацеў здаць на досведы. Галчонок прыжываецца ў доме і навучваецца казаць фразу «Хто там?» дзякуючы чаму выконвае функцыі вартаўніка. Бацькі Дзядзькі Фёдара, высветліўшы прычыну сыходу сына з хаты, даюць нататку ў газеце аб знікненні хлопчыка. Аб гэтым даведаецца паштальён Печкін, які паведамляе пра месцазнаходжанне хлопчыка бацькам у абмен за абяцанае ўзнагароджанне — ровар. Бацькі, даведаўшыся, дзе знаходзіцца хлопчык, нягледзячы на начны час, неадкладна адпраўляюцца за ім у вёску. Дзядзька Фёдар да няшчасця напярэдадні захварэў і ў момант сустрэчы з бацькамі ляжаў з высокай тэмпературай і не спаў. Не спалі і Матроскін з Шарыкам. Печкін абвінавачвае гадаванцаў у катаванні хлопчыка, прапануе аддаць іх, як і галчонка, на досведы, чым наклікае справядлівы адказны рык. Аднак памірыцца атрымоўваецца досыць хутка. На наступны дзень бацькі хлопчыка забіраюць хлопчыка у горад, а Матроскін і Шарык вырашаюць застацца, раячы Дзядзьку Фёдара прыязджаць да іх на канікулы і ў госці па выхадных.

Стваральнікі
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Аўтар сцэнарыя | Эдуард Успенскі |
| Рэжысёр | Уладзімір Папоў |
| Кампазітар | Яўген Крылатаў |
| Мастакі-пастаноўшчыкі | Мікалай Ерыкалаў, Лявон Хачатран |
| Аператар | Кабул Расулаў |
| Гукааператар | Барыс Фільчыкаў |
| Мантаж | Наталля Стяпанцава |
| Мастакі: | Марына Восканьянц, Эльвіра Маслава, Галіна Зеброва, Марына Рогава, Рэната Міранкова, Дзмітрый Анпілаў, Сяргей Маракасов |
| Ролі агучвалі: | Марыя Вінаградава — *дзядзька Фёдар*Алег Табакоў — *кот Матроскін*Леў Дураў — *сабака Шарык*Барыс Новікаў — *Ігар Іванавіч Печкін, паштальён*Валянціна Талызіна — *мама дзядзькі Фёдара* (у кнізе — Рыма)Герман Качына — *тата дзядзькі Фёдара* (у кнізе — Дзмітрый)Зінаіда Нарышкіна — *галчаня* (у кнізе — Хапайка) |
| Рэдактар | Раіса Фрычынская |
| Асістэнты | Лідзія Нікіціна, Людміла Крутовская |
| Дырэктар карціны | Любоў Бутырына |

Вытворчасць
-----------

Па жаданні рэжысёра Уладзіміра Папова праца над стварэннем экранных вобразаў была падзелена паміж мастакамі-пастаноўшчыкамі.
Лявон Хачатран працаваў над вобразамі паштальёна Печкіна, таты і мамы Дзядзькі Фёдара і самога Дзядзькі Фёдара. Маму Дзядзькі Фёдара Лявон Хачатран змаляваў са сваёй жонкі, актрысы Ларысы Мяснікавай. Мікалай Ерыкалаў працаваў над вобразамі жывёл: ката Матроскіна, сабакі Шарыка, каровы Муркі і яе цяля Гаўрушы.

Ацэнкі
------

У апытанні, праведзеным 8—9 лютага 2014 года сярод 1,5 тысячы жыхароў Расіі фондам «Грамадскае меркаванне», трылогія «Трое з Прастаквашына» падзяліла трэцяе месца з анімацыйным фільмам «Шрэк»: па 5 % рэспандэнтаў аддалі ім перавагу як улюбёнаму мультфільму, у той час як 1-ае месца заняў мультсерыял «Ну, пачакай!» з 20 % галасоў, 2-е месца — мультсерыял «Маша і Мядзведзь» з 7 % галасоў.

Працягі
-------

У 1980 годзе на хвалі поспеху мультфільма «Трое з Прастаквашына» рэжысёр Уладзімір Папоў зняў па сцэнару Эдуарда Успенскага працяг гісторыі пра Дзядзьку Фёдара і яго сяброў — «Канікулы ў Прастаквашына», а ў 1984 годзе — мультфільм «Зіма ў Прастаквашына».
Аднак з-за канфлікту, які ўзнік паміж рэжысёрам з мастаком-пастаноўшчыкам Лявонам Хачатранам, мастаком у гэтых серыях выступіў Аркадзь Шэр, што прыкметна адбілася на знешнім выглядзе герояў, але не адбілася на папулярнасці мультфільмаў.

У 2017 годзе прэс-служба студыі «Саюзмультфільм» паведаміла, што ў перыяд з 2018 па 2020 год намечаны выпуск 30 новых серый мультфільма, у якіх будзе паказана, як змяніліся «Прастаквашына» і яго героі за 20 гадоў.
Эдуард Успенскі, які не даваў дазволу «Саюзмультфільму» на выкарыстанне створаных ім персанажаў, выказаў абурэнне з нагоды анонсу прэм’еры новых серый, вызначанай на 1 красавіка 2018 года. Успенскі заявіў аб парушэнні аўтарскіх правоў і сваёй гатоўнасці звярнуцца ў суд.
Тым не менш за 3 красавіка 2018 года студыя «Саюзмультфільм» апублікавала першы эпізод серыяла ў сеціве.

Зноскі
------

1. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Персоналии | Анпилов Дмитрий Степанович **(нявызн.)**.  www.animator.ru. Праверана 8 жніўня 2018.
2. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Персоналии | Маракасов Сергей **(нявызн.)**.  www.animator.ru. Праверана 8 жніўня 2018.
3. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Персоналии | Никитина Лидия Ивановна **(нявызн.)**.  www.animator.ru. Праверана 8 жніўня 2018.
4. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Персоналии | Крутовская Людмила Петровна **(нявызн.)**.  www.animator.ru. Праверана 8 жніўня 2018.
5. 1 2  *Марына Макеева* Знешні выгляд ката Матроскіна прыдумаў мастак са Свіблава // *Зорны бульвар*. — 2017. — № 51 (561). — С. 13.
6. ↑  Ваўка і Зайца любяць больш за Шрэка // *Metro Масква* : газета. — 2014. — № 28. — С. 11. (Праверана 29 красавіка 2016)
7. ↑  Серыял «Ну, пачакай!» стаў самым любімым мультфільмам Расіі (руск.).  РІА Навіны (26 лютага 2014). Праверана 29 красавіка 2016.
8. ↑  Трое из Простоквашино и другие приключения Дяди Фёдора **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 1 чэрвеня 2008. Праверана 28 красавіка 2020.
9. ↑  «Союзмультфильм» снимет продолжение «Трое из Простоквашино» **(нявызн.)**.  РИА Новости (1 чэрвеня 2017). Праверана 28 красавіка 2020.
10. ↑  *Виктория Крайт, Игорь Лоцман*. «Пусть они их озвучивают в гробу!»: Эдуард Успенский разгневан анонсом первой серии «Простоквашино» **(нявызн.)**.  АО «Телеканал 360» (2 сакавіка 2018). Праверана 28 красавіка 2020.
11. ↑  «Одноклассники» и «ВКонтакте» получили эксклюзивные права на показ нового «Простоквашино» (руск.).  Рамблер (3 красавіка 2018). Праверана 20 мая 2019.
12. ↑  Успенский прокомментировал выход новой серии «Простоквашино» **(нявызн.)** (3 красавіка 2018). Праверана 28 красавіка 2020.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · Аниматор.ру |