У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лужаны.

**Лужаны** (укр.: Лужани) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіцманскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны на рацэ Прут.

Гісторыя
--------

Лужыны ўпершыню згадваюцца ў 1453 г. у гаспадарчай грамаце, у якой засведчана набыццё вёскі за 400 турэцкіх залатых баярынам Фёдарам Вітольдам у памешчыка Косця Враныча. Спачатку Лужаны ўваходзілі ў склад Малдаўскага княства, якое знаходзілася ў васальнай залежнасці ад Асманскай імперыі, з 1774 г. — у межах Аўстрыі (з 1867 г. — Аўстра-Венгрыі). Ад 1918 г. — у складзе Румыніі, ад 1940 г. — УССР. З ліпеня 1941 г. па сакавік 1944 гг. знаходзілася пад румынскай акупацыяй. Цяпер жыхары пераважна займаюцца сельскагаспадарчай вытворчасцю, аднак пасёлак і мае слаўнае прамысловае мінулае. У 1866 г. праз Лужаны пракладзена чыгунка, якая злучыла Чарнаўцы са Львовам. У 1898—1900 гг. чэшскім інжынерам Пацыкам тут быў пабудаваны цукровы завод. У 1906 г. ад чыгуначнай станцыі пракладзены асобны шлях, тады ж для патрэб сахараварні набыты паравоз. У 1944 г. абсталяванне завода было перавезена на цукровыя заводы ў Чарнаўцы і на завод «Хрэшчацік». У 2-й палове 1950-х гг. на тэрыторыі сахараварні ўвялі ў эксплуатацыю лесаабробчы завод (пасля аб’яднаны з дрэваапрацоўчым камбінатам ў Кіцманскім раёне), у 1960-х гг. адкрыты завод жалезабетонных вырабаў і канструкцый.

У Лужанах ёсць школа, клуб, бібліятэка, музычная школа, бальніца. Ёсць парк — помнік садова-паркавага мастацтва мясцовага значэння «Лужанскі парк», закладзены ў XIX ст. За сродкі дабрачынцаў і грамадскасці ў Лужанах ўстаноўлены помнікі Т. Р. Шаўчэнку і Нябеснай Сотні.

Падчас Рэвалюцыі Годнасці жыхары Лужан прымалі самы актыўны ўдзел. Пасля перамогі Майдана ў Кіеве ў Лужанах была створана самая шматлікая ў вобласці вясковая «народная самаабарона» колькасцю ў 300 чалавек, якая ў перыяд адсутнасці міліцыі на працягу доўгага часу паспяхова сачыла за парадкам і законам. З першых дзён вайны з Расіяй лужанчане сталі сузаснавальнікамі букавінскага валанцёрскага руху. Лужанская валанцёрская група «Дапамога ўкраінскай арміі Чарнаўцы-Лужаны» займаецца дабрачыннай дзейнасцю і сёння.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»

| ⛭ Населеныя пункты Кіцманскага раёна |
| --- |
| Горад | **Кіцмань** |  |
| Пгт | Лужаны ·  Нэпалокіўці |
| Вёскі | Ашыхлібы ·  Бэрэгамэт ·  Біла ·  Барыўці ·  Брусэнкы ·  Брусныця ·  Бурдэй ·  Валява ·  Востра ·  Вэрхні Станіўці ·  Вынаград ·  Вытыліўка ·  Гаўрыліўці ·  Глыныця ·  Давыдзіўці ·  Дзіброва ·  Драчынці ·  Дубіўці ·  Зэлэніў ·  Іванкіўці ·  Кальніўці ·  Кысэліў ·  Клівадын ·  Клакічка ·  Карастувата ·  Лашкіўка ·  Малятынці ·  Мамаіўці ·  Ныжні Станіўці ·  Новы Кысэліў ·  Нові Драчынці ·  Оршыўці ·  П’ядыкіўці ·  Рэвакіўці ·  Рэвнэ ·  Стаўчаны ·  Стрылэцькы Кут ·  Сухавэрхіў ·  Хлівышчэ ·  Чартарыя ·  Шыпынці ·  Шышкіўці ·  Южынэць |

| ⛭Чарнавіцкая вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Выжныцкі
* Дністроўскі
* Чарнавецкі

 | Сцяг Чарнавіцкай вобласціСцяг Чарнавіцкай вобласціГерб Чарнавіцкай вобласціГерб Чарнавіцкай вобласці |
| Гарады | 
* Вашкіўці
* Выжныця
* Гэрца
* Застаўна
* Кіцмань
* Новадністроўск
* Навасэлыця
* Сакыраны
* Старажынэць
* Хацін
* **Чарнаўцы**

 |
| Пгт | 
* Бэрэгамэт
* Глыбока
* Кэльмэнці
* Кастрыжыўка
* Краснаільск
* Лужаны
* Нэпалокіўці
* Путыла

 |