Асноўныя артыкулы: **Грамадзянская вайна ў Лівіі (2014—2020)** і **Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Афрыцы**
З 2018 года на тэрыторыі Лівіі дзейнічала расійская ПВК «Вагнер». Замежнікі аказвалі падтрымку Лівійскай нацыянальнай арміі (ЛНА), лаяльнай Палаце прадстаўнікоў. Паралельна з наймітамі ў краіне працавалі прадстаўнікі Галоўнага ўпраўлення Генштаба УС РФ  (руск.) (бел..

Гісторыя
--------

У кастрычніку 2018 года брытанскі таблоід The Sun паведаміў, што ў Бенгазі і Табруку з’явіліся дзве расейскія базы. Як сцвярджалася, аб’екты былі створаны пад прыкрыццём групы Вагнера для дзейнасці агентаў ГРУ і байцоў спецназа. Расіяне выконвалі функцыі ваенных саветнікаў.

Кіраўнік кантактнай групы па ўнутрылівійскім урэгуляванні Леў Дзяньгоў заявіў, што гэтыя паведамленні не «адпавядаюць рэчаіснасці». МЗС Расіі таксама адмаўляла факт прысутнасці груп Вагнера ў краіне.

4 лютага 2020 года генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш заявіў, што арганізацыя не знайшла пацверджанняў прысутнасці наймітаў ПВК «Вагнер» у Лівіі. За месяц да гэтага прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін заявіў, што калі ў Лівіі і ёсць расійскія грамадзяне, то яны не прадстаўляюць інтарэсы дзяржавы і грошай ад яе не атрымліваюць. У пачатку чэрвеня войскі УНЗ узялі ў палон чатырох расійскіх наймітаў. Факт наяўнасці палонных расіян прызнаў і МЗС Расіі.

Кантынгент
----------

Да пачатку сакавіка 2019 года ў Бенгазі, паводле крыніц у брытанскім урадзе, знаходзіліся каля 300 супрацоўнікаў ПВК «Вагнер». У сярэдзіне лістапада Кангрэс ЗША ацаніў колькасць сіл наймітаў у 1400 чалавек. Прадстаўнікі УНЗ задакументавалі прысутнасць у краіне ад 600 да 800 «вагнераўцаў». У іх лік уваходзілі 25 пілотаў, інструктараў і дапаможны персанал. Лётчыкі выконвалі заданні на пераабсталяваных знішчальніках-бамбардзіроўшчыкаў ЛНА Су-22.

7 мая 2020 года прадстаўнікі ААН выступілі з заявай аб прысутнасці супрацоўнікаў ПВК «Вагнер» у Лівіі. Па іх інфармацыі, на той момант у краіне знаходзіліся ад 800 да 1200 яе наймітаў. Па даных ананімнай крыніцы, расіяне дапамагалі сілам Халіфа Хафтара з абслугоўваннем і рамонтам тэхнікі, а таксама ўдзельнічалі ў баявых аперацыях: аказвалі падтрымку ў якасці наводчыкаў артылерыі і авіяцыі, снайпераў і спецыялістаў па радыёэлектроннай барацьбе. Крыніцы ААН таксама ўсталявалі, што аператыўнікі з расійскай ПВК знаходзяцца ў Лівіі з кастрычніка 2018 года. Па іх ацэнцы, прысутнасць наймітаў істотна ўзмацніла армію Хафтара. Акрамя таго, сцвярджалася, што ў краіне прысутнічала і іншая прыватная ахоўная кампанія — «Расійскія сістэмы бяспекі». Яе спецыялісты ажыццяўлялі абслугоўванне і рамонт ваеннай авіяцыі.

Абвінавачванні
--------------

«Вагнераўцы», як паведамлялася, у шпіталі ў горадзе Эсбія за 50 км на поўдзень ад Трыпалі затрымалі і расстралялі траіх чалавек. Двум іншым ахвярам расіян удалося перажыць пакаранне смерцю.

23 красавіка 2020 года ўрад Фаіза Сараджа абвінаваціў расійскіх наймітаў з ПВК «Вагнер» у выкарыстанні нервова-паралітычнага газу ў раёне Салахадзін на поўдні Трыпалі.

Гл. таксама
-----------

* Наступленне на Трыпалі (2019—2020)#Паведамленні пра ПВК «Вагнер»

Заўвагі
-------

1. 1 2  Putin Plants Troops, Weapons in Libya to Boost Strategic Hold (англ.). *Al Bawaba*. Праверана 9 сакавіка 2023.
2. ↑  In Africa, Mystery Murders Put Spotlight on Kremlin's Reach **(нявызн.)**, *The New York Times* (7 August 2018). Праверана 8 August 2018.
3. ↑  The Sun: Russia sends troops and missiles to east Libya and sets up two military bases | The Libya Observer **(нявызн.)**. *libyaobserver.ly* (8 красавіка 2023). Праверана 10 красавіка 2023.
4. ↑  Новый плацдарм: что известно о переброске российских военных в Ливию **(нявызн.)**. *РБК* (9 кастрычніка 2018).
5. ↑  *Suchkov, Maxim*. Analysis: Reports on Russian troops in Libya spark controversy **(нявызн.)**. *Al-Monitor* (12 кастрычніка 2018).
6. ↑  В МИД РФ опровергли сообщения о российских наемниках в Ливии
7. ↑  ООН не нашла подтверждений наличия ЧВК «Вагнера» в Ливии Архівавана 5 лютага 2020.
8. ↑  В Ливии при отступлении четверо наемников ЧВК Вагнера попали в плен
9. ↑  Russian mercenaries back Libyan rebel leader as Moscow seeks influence in Africa **(нявызн.)** (3 March 2019).
10. 1 2  U.S. Warns Against Russia's Growing Role in Libya War **(нявызн.)** (15 November 2019).
11. ↑  *Press, Maggie Michael, The Associated*. Russian mercenaries backing militia commander trying to capture Tripoli, Libya and US officials say **(нявызн.)**. *Military Times* (5 снежня 2019).
12. ↑  ООН подсчитала бойцов ЧВК Вагнера в Ливии // Lenta.ru, 7 мая 2020
13. ↑  Russian mercenaries in Libya: 'They sprayed us with bullets' **(нявызн.)**. *Middle East Eye*.
14. ↑  Российские наемники применили нервно-паралитический газ в Триполи(недаступная спасылка)

| ⛭Найміты з былога СССР у Афрыцы |
| --- |
| асноўны артыкул: Наёмніцтва ў Афрыцы пасля 1960 года |
| Групы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Па краінах | Ангола Найміты ў Анголе • Сьера-Леонэ Найміты ў Сьера-Леонэ • Сьера-Леонэ Верталётная эскадрылля EO • Дэмакратычная Рэспубліка Конга Белыя найміты ў Конга • Дэмакратычная Рэспубліка Конга Белы легіён • Лівія Замежныя найміты ў Лівіі |
| Па нацыянальнасці | Расія Расіяне ў Эфіопіі • Расія Дзейнасць ПВК «Вагнер» (у ЦАР • у Лівіі) • Украіна Украінцы ў Эрытрэі і Эфіопіі • Беларусь Беларусы ў Кот-д’Івуары • Беларусь Беларусы ў Лівіі |
| Іншыя | Авіяцыйныя спецыялісты |

 |
| Інцыдэнты | Паланенне экіпажа Сапожнікава (1997) • Паветраныя баі (1999) • Інцыдэнт у Буаке (2004) • Катастрофа ў Рутшуру (2017) |
| Постаці | Я. І. Янакаў • Ю. Л. Сушкін • В. М. Качура |