**«14+»**, таксама **«14+: Гісторыя першага кахання»** (руск.: 14+: История первой любви) — расійскі рамантычны фільм 2015 года, зняты рэжысёрам Андрэем Зайцавым па ўласным сцэнарыі. Галоўныя ролі выканалі Глеб Калюжны[ru] і Ульяна Васьковіч.

Фільм апавядае гісторыю першага кахання, якая разгортваецца ў спальным раёне Масквы. Лёша — звычайны чатырнаццацігадовы падлетак, які паўдня нудзіцца ў школе, а ў вольны час сядзіць у сацыяльных сетках, слухае музыку або бадзяецца з сябрамі па ваколіцы. Але аднойчы ён заўважае дзяўчынку Віку — і яго жыццё мяняецца. Цяпер увесь свет круціцца вакол таго, як пазнаёміцца з абранніцай, як упершыню загаварыць з ёй. Але падлеткавая няўпэўненасць і сарамлівасць не адзіныя складанасці — справа ў тым, што Віка вучыцца ў «*варожай*» школе і стасункі з ёй пагражаюць Лёшу сур’ёзнымі праблемамі.

Фільм ствараўся пры падтрымцы «*Фонда кино[ru]*» і Міністэрства культуры Расійскай Федэрацыі[ru]. Здымкі праходзілі ўлетку 2013 года ў спальных раёнах Масквы. Усе падлеткі ў кадры — непрафесійныя акцёры-дэбютанты, знойдзеныя праз сацыяльную сетку «*ВКонтакте*».

Сусветная прэм’ера фільма адбылася 7 лютага 2015 года на 65-м Берлінскім кінафестывалі, у праграме «*Generation 14plus*». Прэм’ера ў Расіі адбылася 8 чэрвеня 2015 года ў межах асноўнай конкурснай праграмы фестывалю «*Кінатаўр[ru]*». У шырокі пракат стужка выйшла 8 кастрычніка 2015 года. Вялікую папулярнасць фільм набыў на YouTube, дзе колькасць праглядаў пераадолела мяжу ў 140 мільёнаў.

У красавіку 2023 года выйшаў сіквел фільма — «*14+: Працяг*», які атрымаў адмоўныя водгукі ў прэсе і сярод гледачоў.

Сюжэт
-----

|  |
| --- |
| Слоган фільма: «*Гісторыя першага кахання*». |

Лёша — звычайны чатырнаццацігадовы падлетак, які жыве з маці ў спальным раёне Масквы. Паўдня ён нудзіцца ў школе, а ў вольны час сядзіць у сацыяльных сетках, слухае музыку або бадзяецца па ваколіцы ў кампаніі сяброў Дрона і Віцька. Аднойчы, бавячы час на вуліцы, сябры заўважаюць трох дзяўчат-аднагодак і ўвязваюцца за імі следам. Неўзабаве яны становяцца сведкамі таго, як да дзяўчат чапляецца група старэйшых дзецюкоў на чале з хуліганам Волкавым. На брутальныя заляцанні дзяўчаты адказваюць лёгкім какецтвам, а затым адпраўляюцца з хлапцамі на пустыр, дзе мае адбыцца бойка. Лёша з сябрамі адпраўляюцца следам. У бойцы прымаюць удзел групоўкі варожых школ: 39-й, дзе вучыцца Лёша, і 201-й, адкуль шайка Волкава. Трое дзяўчат хварэюць за 201-ю і здымаюць бойку на тэлефон. Лёша таксама робіць выгляд, што здымае бойку, аднак сам употай здымае адну з дзяўчат, якая моцна яму спадабалася.

Вярнуўшыся дамоў, Лёша прабівае дзяўчыну «*ВКонтакте*» — яе клічуць Віка – і з вялікай увагай даследуе яе старонку. Якраз у гэты момант у пакой заходзіць маці і спрабуе правесці з сынам выхаваўчую размову пра алкаголь, наркотыкі і дзяўчат. Лёша робіць выгляд, што ўважліва слухае, а сам, каб пазбегнуць няёмкай размовы, уключае ў навушніках музыку на поўную гучнасць. Усе яго думкі круцяцца вакол таго, як пазнаёміцца з Вікай. На самоце ён рэпеціруе знаёмства з ёй, але калі даходзіць да справы, то падысці і загаварыць не рашаецца. Перашкаджае яму і хеўра Волкава, якая часцяком круціцца ў двары Вікі. Тым часам, мама Лёшы спрабуе наладзіць сваё асабістае жыццё. Вярнуўшыся з вуліцы, Лёша застае яе за накрытым сталом у кампаніі мужчыны. Маці апраўдваецца, што гэта яе пацыент, які нядаўна выпісаўся з бальніцы, але хлопец усё разумее. Ён прымае гэта з панурай абыякавасцю і замыкаецца ў сваім пакоі.

Пакуль Лёшавы прыяцелі адцягваюць увагу Волкава і яго п’яных дружкоў, закаханы падлетак пранікае ў пад’езд Вікі. Ён выглядвае дзяўчыну ў акно і перачытвае загатаваныя на лістку словы, але калі тая з’яўляецца, Лёшу ахоплівае паніка, і ён уцякае. Аднак, не разлічыўшы ўсяго, ён сутыкаецца з Вікай тварам да твару. Лёшу не стае смеласці загаварыць з ёй і ён сыходзіць. Дзяўчына здзіўляецца паводзінам незнаёмага хлопца і пачынае падазраваць, што гэта не выпадковая сустрэча. Дома за камп’ютарам Лёша робіць пакутлівы выбар: дадаць Віку ў сябры, адправіць ёй паведамленне? Раптам яго ўвагу прываблівае Вікін пост пра дыскатэку, якае мае неўзабаве адбыцца ў 201-й школе.

Нягледзячы на небяспеку, Лёша з прыяцелем пранікаюць у варожую школу праз акно ў туалеце. Калі на дыскатэцы ўключаюць рэтра-шлягер «*Зеленавокае таксі[ru]*», Лёша падыходзіць да Вікі і запрашае яе на танец. Падлеткі трымаюцца няёмка, на адлегласці выцягнутай рукі, і пазбягаюць глядзець адно аднаму ў вочы. Музыка мяняецца, і Віка з сяброўкамі сыходзіць. Потым адна з дзяўчат вяртаецца і кажа Лёшу, што Віка хоча з ім пагаварыць. Аднак у зацішным месцы хлопца чакае хеўра Волкава, якія ўжо збілі ў кроў яго прыяцеля. Дзяўчаты стаяць тут жа, з абыякавымі тварамі.

З маці Лёшы здараецца істэрыка. Яна тэлефануе былому мужу і крычыць, што іх сын па-зверску збіты. П’яны бацька гразіцца пайсці разабрацца, але Лёша ўгаворвае яго нічога не рабіць і пераконвае, што маці моцна перабольшвае. Застаўшыся адзін, ён адчувае сябе здраджаным і ў адчаі выдаляе ўсе напампаваныя фотаздымкі Вікі. Аднак неўзабаве Віка з сяброўкамі з’яўляецца ў яго двары. Праз прыяцеля Лёшы сяброўка Вікі перадае яму цыдулку і просьбу аб прабачэнні. Дзяўчаты ніяк не маглі перашкодзіць Волкаву, бо яго ўсе баяцца. А наогул сяброўкі зусім не супраць затусіць з хлопцамі. Лёша скача ад радасці: у цыдулцы Віка пакінула свой нумар тэлефона.

Абедзве кампаніі пачынаюць бавіць час разам. Яны гуляюць па вуліцах, дурэюць, здымаюць смешныя відэа. Позна ўвечары Лёша катае Віку на мапедзе, а потым, нягледзячы на пярэчанні Вікі, бярэцца яе правесці. У Вікіным двары падлеткі сутыкаецца з шайкай Волкава і ледзьве ратуюцца ўцёкамі. Каб перачакаць небяспеку, дзяўчына запрашае хлопца зайсці да яе. Віка знаёміць Лёшу са сваімі бацькамі — яе татам апынаецца суровы турэмны повар, а затым паказвае свой пакой. Неўзабаве, каб не злаваць Вікіных хатніх, хлопец сыходзіць, дзяўчына адпрошваецца правесці госця да ліфта. Каб зноў не нарвацца на Волкава, Лёша хоча перабрацца праз гарышча і выйсці з іншага пад’езда. Развітваючыся, закаханыя ўпершыню цалуюцца.

Бяспечна выбраўшыся з дома, Лёша ідзе па свой мапед, але там яго ўжо чакаюць Волкаў з дружкамі. Хлопец аказваецца адзін супраць цэлай хеўры хуліганаў, настроеных вельмі варожа. Калі яго літаральна прыпіраюць да сценкі, і расправа становіцца непазбежнай, пад’язджае нарад паліцыі[ru], але Лёша запэўнівае патрульных, што нічога страшнага не адбываецца — яны проста размаўляюць. Паліцэйскія вырашаюць не ўмешвацца і з’язджаюць. Лёша поўны рашучасці працягваць сутычку, але Волкаў ацаніў учынак хлопца — ён загадвае сваім сябрукам адпусціць яго і вярнуць мапед.

Дома Лёша заспявае маці і яе сяброўку Свету нападпітку. Цётка Света запэўнівае Лёшаву маці, што ўсе яе няўдачы ў асабістым жыцці ад таго, што яе сурочылі[ru]. Яна бярэцца выявіць крыніцу «*сурокаў*» — і ёй апынаецца насценны дыван, што вісіць над Лёшавым ложкам. Сонны хлопец вымушаны суправаджаць п’яных сябровак да памыйніцы, дзе яны рытуальна спальваюць дыван.

Віка рыхтуецца ў госці да Лёшы, а той разграбае завалы ў сваім пакоі, спрабуючы надаць яму больш-менш прыстойны выгляд. Хлопец сустракае дзяўчыну ў метро і прыводзіць яе да сябе. Ён паказвае сяброўцы свой пакой і прызнаецца, што бацька з імі не жыве. Віка заўважае на сцяне плакат з героем фільма «*Брат*» Данілам Багровым. Лёша ў захапленні расказвае, што гэта яго самы ўлюбёны фільм. Калі тэмы для размовы сканчваюцца, ён прапануе Віцы выпіць — у яго прызапашана бутэлька вішнёвага лікёру і талерка маліны — і тая згаджаецца. Затым, каб здзівіць дзяўчыну, Лёша дастае стары бацькоўскі касетнік — такіх яна ў жыцці не бачыла — і ставіць музыку. На касеце апынаецца тая самая песня, што гучала на дыскатэцы. Лёша зноў запрашае Віку на танец, але гэтым разам іх абдымкі значна цясней і пяшчотней.

Раніцай, вярнуўшыся з дзяжурства, мама выяўляе сляды гулянкі: шклянкі, недапіты лікёр, ягады. Яна ўжо збіраецца задаць сыну прачуханку, але раптам бачыць, што ў пасцелі Лёша не адзін. Збянтэжаная, яна сыходзіць у свой пакой і са слязьмі і істэрычным смехам глядзіць на дзіцячыя здымкі сына. Віка будзіць Лёшу і кажа, што вярнулася яго мама. Той рэзка ўскаквае і ліхаманкава спрабуе нацягнуць адзенне. Але мама ўжо пайшла, і Лёша бачыць у акно як яна разгублена цягнецца прэч. У прыхожай яна пакінула сыну пакет, у якім швэдар адзін у адзін, як у Данілы Багрова. Лёша апранае швэдар і паказваецца Віцы, ёй яго від прыходзіцца да спадобы. «*Усё ж добра?*» — пытаецца Віка, і закаханыя смяюцца.

Акцёрскі склад
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|    Глеб Калюжны[ru]    | –   *Аляксей «Лёша» Васін* |
|    Ульяна Васьковіч[d]    | –   *Віка* |
|    Вольга Азалапіня    | –   *Людміла, мама Лёшы* |
|    Дзмітрый Блахін    | –   *дзядзя Валера* |
|    Ірына Фралова    | –   *мама Вікі* |
|    Шандар Беркешы[ru]    | –   *тата Вікі* |
|    Уладыслаў Гарачкін    | –   *брат Вікі* |
|    Дзмітрый Барынаў    | –   *Дрон* |
|    Данііл Пікула    | –   *Віця* |
|    Ксенія Пахомава    | –   *сяброўка Вікі* |
|    Лізавета Македонская    | –   *Каця* |
|    Аляксей Філімонаў[ru]    | –   *Волкаў* |
|    Наталля Пікула    | –   *настаўніца матэматыкі* |

Стварэнне
---------

### Задума і сцэнарый

Ідэя фільма з’явілася ў Андрэя Зайцава, калі ён завяршаў працу над сваім папярэднім фільмам «*Гультаі*». Рэжысёр выпадкова ўбачыў карціну «*Шведская гісторыя кахання[en]*» Роя Андэрсана і загарэўся ідэяй зняць такое ж кіно, толькі ў сучасным антуражы.

Многія моманты фільма рэжысёр і сцэнарыст Андрэй Зайцаў узяў са свайго ўласнага жыцця. Так, падзеі кінастужкі адбываюцца ў Бабушкінскім раёне[ru] Масквы, дзе прайшло дзяцінства рэжысёра. Як і галоўны герой фільма, ён вырас без бацькі. З рэальнага жыцця былі ўзяты і асобныя сцэны. Так, сапраўды мела месца гісторыя, калі маці будучага рэжысёра выпіла з сяброўкай, і яны знайшлі на дыване сурокі[ru].

### Падбор акцёраў

Усіх дзяцей-акцёраў аўтары фільма знайшлі праз сацыяльную сетку «*ВКонтакте*».

Спачатку пошукі вяліся звычайным шляхам — праз акцёрскія агенцтвы, у кінашколах і тэатральных кружках. Аднак, такі спосаб не апраўдаў сябе. «*Яны там, як з аднаго канвеера: усміхаюцца, правільна гавораць добра завучаны тэкст. І сапраўдных дзяцей-асоб на такіх кастынгах я не сустрэў*», — апавядае рэжысёр. Таму паралельна быў распачаты пошук у інтэрнэце, праз сацыяльную сетку «*ВКонтакте*». Каманда ўводзіла нумар школы, узрост 14–15 гадоў і глядзела профілі дзяцей, іх фотаздымкі. Затым рассылаліся лісты, і дзяцей запрашалі на кастынг. Усяго было разгледжана каля 1000 кандыдатур.

На ролю Лёшы быў запрошаны Глеб Калюжны[ru], малады рэпер, які выступаў на разагрэве ў дарослых рэпераў. Рэжысёр звярнуў увагу, што аватар Глеба перавесілі сабе на старонкі некалькі іншых хлопцаў і дзяўчат з розных класаў. Ён паглядзеў фотаздымкі хлопца, яго кліпы — і запрасіў на кастынг.

Дзяўчыну на ролю Вікі не ўдавалася знайсці вельмі доўга. Былі разгледжаны сотні варыянтаў, перш чым рэжысёр звярнуў увагу на Ульяну Васьковіч. Бацькі Ульяны з кінематаграфічнага асяроддзя, і сябар яе бацькі параіў яе Андрэю Зайцаву. Андрэй знайшоў старонку дзяўчыны «*ВКонтакте*», паглядзеў яе фотаздымкі і вырашыў паклікаць на пробы. Пазней рэжысёр узгадваў, што гэта было дакладнае пападанне: «*Калі б яна адмовілася здымацца, то ў нас не было б галоўнай гераіні, таму што лепш за яе мы нікога нават блізка не бачылі. Зрэшты, як і Глеба, так што „запасных" варыянтаў на галоўныя ролі ў нас не было*».

### Здымкі

Здымкі фільма адбываліся ўлетку 2013 года ў спальных раёнах Масквы. Сярод здымачных лакацый: раёны Бабушкінскі[ru], Мядведкава[ru]; станцыя метро «*Бабушкінская*».

Здымачны перыяд склаў 67 дзён (замест прынятых для такога фармату 30—35 дзён). У асноўным гэта было выклікана складанасцямі ў працы з непрафесійнымі ацёрамі-дзецьмі. Для дакладнага пападання ў вобраз часам патрабавалася па 17—18 дубляў. Паколькі дзеці хутка стамляліся і пачыналі іграць «*на аўтамаце*», пад асабліва складаныя сцэны адводзілася па 2—3 здымачныя дні. Рэжысёр так апісвае працу з дзецьмі: «*Вось ён адчыняе дзверы, уваходзіць, глядзіць на гераіню. Не тое! Зноў уваходзіць, глядзіць. Не тое: вочы пустыя, уваходзіць хлопчык-робат… Так штораз. І раптам нешта адбываецца: і вочы што трэба, і ўсе рухі дакладныя да міліметра*».

Рэжысёр адмовіўся ад здымак на ручную камеру дзеля больш камфортнай для гледача статыкі. Рэжысёр адзначае: «*Здымаць так, з пляча, значна прасцей і хутчэй, але часта гэты спосаб выкарыстоўваюць неапраўдана. І галоўнае — гэта немагчыма глядзець на вялікім экране: шмат буйных дрыжачых планаў, ад якіх жудасна стамляюцца вочы, а агульных, дзе было б паветра, амаль няма. Так што мне хацелася зрабіць нармальнае, класічнае кіно са статычнай камерай, з панарамамі і без трасяніны*».

Паводле задумы рэжысёра, каб паказаць стан закаханасці, у фільме не павінна было быць пахмурных кадраў. Аднак надвор’е не спрыяла, і на перыяд здымкаў акурат прыпала 80% непагодлівых дзён. Каб выйсці са становішча, здымачная група штодня рыхтавала па дзве лакацыі. Калі было кепскае надвор’е, здымаліся сцэны на кватэры, а калі добрае — здымкі адбываліся на вуліцы.

### Музычнае суправаджэнне

Адрыяна Чэлентана, 2013 год.
Рабочая назва карціны была «*Чэлентана*». Рэжысёр меркаваў выкарыстаць шмат песень Адрыяна Чэлентана, а ў пакоі галоўнага героя мусіў вісець яго плакат. Аднак у выніку на сцяне апынуўся плакат з выявай Данілы Багрова з фільма «*Брат*», бо, калі дзеці сталі прыходзіць на кастынг, высветлілася, што яны нават не ведаюць, хто такі Чэлентана. Тады рэжысёр папрасіў дзяцей падзяліцца сваімі ўлюбёнымі трэкамі, якія яны слухаюць ва «*ВКонтакте*». На аснове гэтых песень і быў складзены саўндтрэк. У яго ўвайшло 22 песні самых розных выканаўцаў, палова з якіх — заходнія, у тым ліку «Radiohead», Серж Генсбур, Ману Чао[en]. З Адрыяна Чэлентана рэжысёр пакінуў толькі адну песню: з яе пачынаецца фільм, і яна задае настрой усёй карціне.

Выбар такога разнастайнага рэпертуара пацягнуў за сабой складанасці з набыццём аўтарскіх правоў. Так, высветлілася, што Чэлентана ўвогуле забараняе выкарыстоўваць арыгінальныя запісы сваіх песень. Тады аўтары фільма набылі правы на выкананне і зрабілі запіс з вакалам Аляксея Сулімы з праекту «*Голас*». Запіс даслалі Чэлентана, той яго ўхваліў і даў дазвол на перазапіс і выкарыстанне ў фільме. Яшчэ больш праблем узнікла з песняй «*Creep[en]*» у выкананні «Radiohead»: давялося пісаць лісты аўтарам, у тым ліку Тому Ёрку[en], дэманстраваць ім фрагменты фільма, каб яны далі дазвол і знізілі суму, якую належала заплаціць за права выкарыстання.

Гаворачы аб выбары музыкі, рэжысёр адзначаў: «*Гэта вельмі дорага, але ні на якія кампрамісы мы не пайшлі, бо музыка па настроі ідэальна падыходзіла да тых ці іншых эпізодаў. І гэта толькі так падаецца, што песню лёгка купіць! У адной песні, напрыклад, аказалася 8 аўтараў, і кожны павінен быў даць дабро на продаж правоў на гэтую кампазіцыю*».

Спіс песень, выкарыстаных у фільме:

* Adriano Celentano — «*Ciao Ragazzi*»
* Radiohead — «*Creep[en]*»
* Richard Cheese[en] — «*Creep*»
* The Ska Vengers[en] — «*Vampire*»
* Serge Gainsbourg, Jane Birkin — «*Je t'aime… moi non plus[en]*»
* Mano Negra[en] — «*Out of Time Man[fr]*»
* The Business[en] — «*Saturday’s Heroes*»
* Neil Sedaka[en] — «*Happy Birthday, Sweet Sixteen[en]*»
* Stan Getz[en], João Gilberto[en], Astrud Gilberto[en], Antônio Carlos Jobim[en] — «*Corcovado (Quiet Nights of Quiet Stars)[en]*»
* Корабль — «*Нет бабы. Нет слёз*»
* Пропаганда[ru] — «*Quanto Costa*»
* Ленинград[ru] — «*ИТД*»
* ЯйцЫ Fаберже[ru] — «*Все на футбол*»
* Глеб Калюжный[ru] — «*Духом не падай вниз*»
* Михаил Боярский — «*Зеленоглазое такси[ru]*»
* Александр Пушной — «*Du Taxi (Зеленоглазое такси)*»
* Газон — «*Пьяные*»
* Верка Сердючка — «*Дольче Габбана*»
* Гастрит — «*Фрутэлла*»
* ЯйцЫ Fаберже[ru] — «*Hools*»
* Фабрика[ru] — «*Романтика*»
* Фабрика[ru] — «*5 минут*»

Выхад і прыём
-------------

### Пракат і зборы

Прэм’ера фільма адбылася 7 лютага 2015 года на 65-м Берлінскім кінафестывалі, у праграме «*Generation 14plus*». Прэм’ера ў Расіі адбылася 8 чэрвеня 2015 года ў межах асноўнай конкурснай праграмы фестывалю «*Кінатаўр[ru]*». Акрамя таго фільм дэманстраваўся на Шанхайскім міжнародным кінафестывалі (14 чэрвеня), Міжнародным фестывалі моладзевага кіно ў Сеуле[en] (6 жніўня), Фестывалі расійскіх фільмаў «Спадарожнік над Польшчай»[pl] (5 лістапада), Каірскім міжнародным кінафестывалі (13 лістапада).

Незадоўга да выхаду ў шырокі пракат карціна апынулася ў цэнтры скандалу. Група актывістаў звярнула ўвагу на трэйлер фільма, які на той момант вісеў у інтэрнэце ўжо паўтара месяцы. Зрабіўшы выснову, што фільм будзе прапагандаваць алкагалізм, наркотыкі і секс сярод падлеткаў, актывісты выпусцілі свой ролік, у якім асуджалі будучы фільм і заклікалі пасадзіць рэжысёра ў турму. Для дэманстрацыі непрыстойнасці фільма, у роліку была выкарыстана эратычная сцэна з «*Шведскай гісторыі кахання[en]*» Роя Андэрсана, у той час, як у самім «*14+*» эратычныя сцэны практычна адсутнічаюць. Скандал выліўся ў шэраг пікетаў перад кінатэатрамі падчас прэм’ерных паказаў. У канчатковым выніку актывісты дасягнулі адваротнага эфекту: да карціны аказалася прыцягнута ўвага, а ў яе абарону выступілі міністр культуры Уладзімір Мядзінскі і Мікіта Міхалкоў. Яны наведалі прэм’еру карціны ў кінатэатры «*Кастрычнік*», і Міхалкоў перад паказам зрабіў гарачую прамову, у якой усяляк заступаўся за фільм. Асабліва ён хваліў карціну за любоў, з якой аўтары глядзяць на сваіх герояў. Гэта стала тым выпадкам, калі нават паслядоўныя праціўнікі Міхалкова, якія крытыкуюць любое яго выказванне, аказаліся цалкам на яго баку.

У расійскі пракат фільм выйшаў 8 кастрычніка 2015 года і дэманстраваўся ў 300 кінатэатрах. У расійскім пракаце фільм паглядзелі больш за 50 тысяч чалавек, а зборы склалі 173 616 $. 10 мая 2017 года фільм выйшаў у французскі пракат, дзе за шэсць тыдняў было прададзена ўсяго 785 білетаў.

Вялікую папулярнасць фільм набыў на YouTube. У жніўні 2016 года фільм быў выкладзены на канале «*Киностудия СЕНТЯБРЬ*» і за чатыры месяцы сабраў 10 мільёнаў праглядаў. У сакавіку 2017 года фільм размясціў канал «*CD LAND VIDEO*». Тут за чатыры месяцы карціна дасягнула 20 мільёнаў праглядаў, а ў сакавіку 2020 года колькасць праглядаў пераадолела мяжу ў 100 мільёнаў. Па стане на 2023 год колькасць праглядаў на адным гэтым канале складала больш за 140 мільёнаў.

### Крытыка

Высокую ацэнку крытыкаў атрымаў Андрэй Зайцаў — і як рэжысёр, і як сцэнарыст. «*Яго талент сцэнарыста і далікатнасць, з якой ён прасякае кожную сцэну, робяць яго працу арыгінальным і прывабным фільмам*», — адзначаецца ў аглядзе на сайце «*aVoir-aLire.com*».

Высокай пахвалы крытыкаў удастоіўся кастынг фільма і ў прыватнасці ігра Глеба Калюжнага[ru] і Ульяны Васьковіч[d], якія выканалі галоўныя ролі. «*Дзякуючы іх праўдападобнай і шчырай ігры вельмі лёгка пазнаць у героях сябе*», — адзначае рэдакцыя сайта «*Cinemaplex*». Асобнае ўхваленне атрымала акцёрская праца актрысы Вольгі Азалапіні, якая сыграла эмацыйную маму Лёшы.

Крытыкі падзяліліся ў меркаванні наконт праўдзівасці сюжэту. Так, у рэцэнзіі газеты «*Коммерсантъ*» сцвярджаецца, што «*„14+" — гэта рэдкі фільм, у якім не адчуваецца фальшы і ўмоўнасці ў выяўленні жыцця падлеткаў*», у «*Новой газете[ru]*»
ўвага акцэнтуецца на «*дыялогах, „сарваных з языка", дакладных рэакцыях-водыгрышах*», а ў «*Российской газете[ru]*» заяўляецца адваротнае: «*Уся гэта канструкцыя працавала б пры адным адзіным дапушчэнні — калі б у ёй не было ні грама фальшы і адкрытага глупства. У „14+", нажаль, хапае і таго, і іншага*».

Марыя Куўшынава з часопіса «*Сеанс[ru]*» звярнула ўвагу, што ў карціне выдатна выяўлена існаванне падлеткаў на мяжы рэальнага і віртуальнага сусветаў: «*Што можа быць нудней за акно браўзера на кінаэкране, але заходы галоўнага героя ў профіль яго пакуль яшчэ далёкай каханай у „14+" ператвараюцца ледзь не ў псіхалагічны экшан*».

Некаторыя рэцэнзенты падкрэслівалі неабходнасць аддзяляць мастацкія якасці фільма ад суб’ектыўнага ўспрыняцця яго тэматычнага, жанравага і маральнага аспектаў. Аляксей Літоўчанка з «*Российской газеты[ru]*» адзначыў: «*Даваць якую-небудзь ацэнку гэтаму фільму няправільна, якім бы ён ні быў у сваёй лірычнасці, кранальнасці, чароўнай дзіцячай наіўнасці і сентыментальнасці. Калі ў ім і ёсць нейкія недахопы, то яны ляжаць у плоскасці ўспрымання, а не ў плоскасці аб’ектыўных якасцяў*».

Дзяніс Корсакаў з «*Ведомостей[ru]*» падагуліў сваю рэцэнзію наступнай высновай: «*Гэта вельмі просты фільм пра каханне, ад якога немагчыма адарвацца і на які потым цяжка забыцца. Наўпрост у ім (рэдкі выпадак, асабліва ў расійскім кіно) абсалютна ўсё зроблена правільна*».

### Узнагароды

Фільм быў адзначаны шэрагам узнагарод на кінафестывалях і кінапрэміях:

| Фестываль / Прэмія | Дата | Прэмія / Катэгорыя | Намінант(ы) | Вынік | Сп. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Берлінскі кінафестываль | 05–15.02.2015 | Прэмія «*Хрустальны мядзведзь*» праграмы «*Generation 14plus*» — Найлепшы фільм | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Намінацыя |  |
| Кінатаўр | 07–14.06.2015[ru] | Галоўны прыз | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Намінацыя |  |
| Спецыяльны дыплом журы «*За таленавіты і шчыры позірк на пакаленне „ВКонтакте", якое спазнае вечныя каштоўнасці кахання*» | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Перамога |
| Спадарожнік над Польшчай[pl] | 05–15.11.2015 | Спецыяльны прыз «*За стварэнне глыбокай і хвалюючай ролі маці*» | Вольга Азалапіня | Перамога |  |
| Цёмныя ночы[en] | 13–29.11.2015 | Гран-пры кінафестывалю дзяцей і моладзі «*Just Film*» | «*14+*», Андрэй Зайцаў, Вольга Граніна | Перамога |  |
| Фестываль расійскага кіно ў Анфлёры[fr] | 24–29.11.2015[fr] | Найлепшы фільм | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Перамога |  |
| Сталкер[ru] | 10–15.12.2015 | Прыз «*Сталкер*» — Другі прыз | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Перамога |  |
| Жорж[ru] | 15.04.2016 | Спецыяльны прыз арганізатараў прэміі | «*14+*», Андрэй Зайцаў | Перамога |  |
| Сузор’е | 12–17.08.2016 | Найлепшая галоўная жаночая роля | Вольга Азалапіня | Перамога |  |
| Найлепшы мужчынскі дэбют | Глеб Калюжны[ru] | Перамога |
| Фестываль расійскага кіно «Кінарама» ў Біярыцы | 10–13.05.2017 | Прыз глядацкіх сімпатый | «*14+*», Андрэй Зайцаў | 2-е месца |  |
| Маскоўскі кінафестываль | 22–29.06.2017[fr] | Прыз мэра сталіцы «*За стварэнне вобразу Масквы ў кінамастацтве*» | «*14+*», Андрэй Зайцаў | 2-е месца |  |

Зноскі
------

1. ↑  Сборы / 14+ (2015) — КиноПоиск. Праверана 4 верасня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2389071'></a>
2. 1 2 3  26-й «Кинотавр». День второй: «14+. История первой любви» и «Ангелы революции» (руск.).  Сайт «*Cinemaplex*» (10 чэрвеня 2015). Праверана 2 кастрычніка 2023.
3. ↑  14+ (2015) — IMDb (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 16 чэрвеня 2023.
4. ↑  14+, режиссер Андрей Зайцев, 2015 (руск.)(недаступная спасылка).  Сайт «*Ruskino.ru*». Архівавана з першакрыніцы 31 жніўня 2019. Праверана 31 жніўня 2019.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  О фильме — 14+ (руск.)(недаступная спасылка).  Афіцыйны сайт фільма «14+». Архівавана з першакрыніцы 20 сакавіка 2018. Праверана 31 жніўня 2019.
6. ↑  Фильм «14+. Продолжение»: что не так в сиквеле культовой картины о влюбленных подростках
7. ↑  Рецензии / 14+ Продолжение
8. ↑  14+ (2015) (руск.).  Сайт «*КиноПоиск*». Праверана 31 мая 2023.
9. 1 2 3 4 5  *Ярослав Забалуев*. «Мои актеры не знали, кто такой Федор Бондарчук» (руск.).  Сайт «*газета.ru*» (8 кастрычніка 2015). Праверана 26 мая 2023.
10. 1 2  *Максим Туула*. Андрей Зайцев: «Для меня спальный район – это абсолютно понятное существо» (руск.).  Сайт «*Бюллетеня Кинопрокатчика*» (8 чэрвеня 2015). Праверана 16 чэрвеня 2023.
11. 1 2 3 4 5 6  *Игорь Карасев*. На премьере скандального "14+" в Петербурге активисты назвали фильм "порнографией" (руск.).  Сайт «*metronews.ru*» (8 кастрычніка 2015). Праверана 26 мая 2023.
12. ↑  14+ — Filming & production (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 16 чэрвеня 2023.
13. 1 2 3  *Денис Корсаков*. Фильм «14+» – один из лучших отечественных фильмов года (руск.).  Сайт газеты «*Ведомости[ru]*» (6 кастрычніка 2015). Праверана 26 мая 2023.
14. 1 2  14+ — Release Info (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 16 чэрвеня 2023.
15. ↑  *Nour El Safoury*. FestBeat: Good films on day one of the 37th CIFF (англ.) (13 лістапада 2015). Праверана 10 кастрычніка 2023.
16. 1 2  *Лариса Малюкова*. «Бить морды… лучше ногами» (руск.)(недаступная спасылка).  Сайт «*Новой газеты[ru]*» (5 кастрычніка 2015). Архівавана з першакрыніцы 10 сакавіка 2022. Праверана 10 сакавіка 2022.
17. ↑  14+ (2015) — дата выхода в России и других странах (руск.).  Сайт «*КиноПоиск*». Праверана 31 мая 2023.
18. ↑  14+ (2015) — кассовые сборы (руск.).  Сайт «*КиноПоиск*». Праверана 31 мая 2023.
19. ↑  14 ans, premier amour : Box Office (фр.).  Сайт «*AlloCiné*». Праверана 10 чэрвеня 2023.
20. ↑  Мелодрама «14+» набрала 100 млн просмотров на YouTube и получит сиквел (руск.).  Сайт «*film.ru*» (27 сакавіка 2020). Праверана 10 чэрвеня 2023.
21. ↑  Солидно: российская картина «14+» получила более 100 миллионов просмотров на YouTube (руск.).  Сайт «*teleprogramma.pro*» (27 сакавіка 2020). Праверана 10 чэрвеня 2023.
22. ↑  *Елена Трусова*. Андрей Зайцев: «"14+ Продолжение" смело можно назвать "Я шагаю по Москве 60 лет спустя"» (руск.).  Сайт «*ПрофиСинема*» (21 красавіка 2023). Праверана 10 чэрвеня 2023.
23. ↑  *Claudine Levanneur*. 14 ans - premier amour - la critique du film (фр.).  Сайт «*aVoir-aLire.com*» (9 мая 2017). Праверана 16 жніўня 2023.
24. ↑  *Андрей Плахов*. Джинн из бутылки ликера (руск.).  Сайт «*Коммерсантъ*» (12 кастрычніка 2015). Праверана 1 верасня 2023.
25. ↑  *Александр Нечаев*. В прокат вышла подростковая мелодрама "14+" Андрея Зайцева (руск.).  Сайт «*Российской газеты*» (6 кастрычніка 2015). Праверана 10 кастрычніка 2023.
26. ↑  *Мария Кувшинова*. Два детства. Русское кино в Берлине (руск.).  Сайт часопіса «*Сеанс[ru]*» (3 лютага 2015). Праверана 10 кастрычніка 2023.
27. ↑  *Алексей Литовченко*. Жестокое прекрасное далёко (руск.).  Сайт «*Российской газеты*» (7 кастрычніка 2015). Праверана 1 верасня 2023.
28. ↑  14+ — Awards (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 16 чэрвеня 2023.
29. ↑  14 ans - Premier amour (фр.).  Сайт «*kinoglaz.fr*». Праверана 10 кастрычніка 2023.
30. ↑  14+ — Generation 2015 (ням.).  Сайт Берлінскага кінафестывалю. Праверана 25 мая 2023.
31. ↑  Фестиваль "Кинотавр" назвал победителей (руск.).  Сайт «*Российской газеты*» (15 чэрвеня 2015). Праверана 25 мая 2023.
32. ↑  *Алина Краснова*. Кинотавр-2015: победители и красная дорожка закрытия фестиваля (руск.).  Сайт «*The Voice Mag*» (15 чэрвеня 2015). Праверана 25 мая 2023.
33. ↑  «Страна Оз» Василия Сигарева побеждает на 9-м Фестивале российских фильмов «Спутник»! (руск.).  Сайт Фестывалю расійскіх фільмаў «Спадарожнік над Польшчай»[pl] (15 лістапада 2015). Праверана 26 мая 2023.
34. ↑  *Anna Franklin*. FNE at Tallinn Black Nights 2015: Prize Winners (англ.).  Сайт «*Film New Europe*» (30 лістапада 2015). Праверана 25 мая 2023.
35. ↑  *Sophie Quesnel*. À Honfleur, le jury a dévoilé le palmarès du 23e festival du film russe (фр.).  Сайт «*Actu.fr*» (29 лістапада 2015). Праверана 25 мая 2023.
36. ↑  Итоги XХI Международного Кинофестиваля «Сталкер» (руск.).  Сайт кінафестывалю «*Сталкер[ru]*» (16 снежня 2015). Праверана 27 мая 2023.
37. ↑  Лауреаты премии «Жорж 2016» — Специальный приз организаторов премии (руск.)(недаступная спасылка).  Сайт прэміі «*Жорж[ru]*» (15 красавіка 2016). Архівавана з першакрыніцы 25 мая 2023. Праверана 25 мая 2023.
38. ↑  В городе воинской славы – Орле подвели итоги фестиваля актеров кино «Созвездие» (руск.).  Сайт «*Мир фестивалей*». Праверана 25 мая 2023.
39. ↑  В Орле подведены итоги XXIII Международного фестиваля актеров кино «Созвездие» (руск.).  Сайт «*Первый Областной Портал Новостей*» (17 жніўня 2016). Праверана 25 мая 2023.
40. ↑  Kinorama 2017 (фр.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 чэрвеня 2017. Праверана 11 чэрвеня 2017.
41. ↑  Московский кинофестиваль 2017 (ММКФ 2017) (руск.).  Сайт «*Вокруг ТВ*». Праверана 26 мая 2023.
42. ↑  Завершился Московский Международный кинофестиваль (руск.).  Сайт «*RusTeam.media*» (29 чэрвеня 2017). Праверана 29 верасня 2023.

Літаратура
----------

* *Margarita Levantovskaya.* Andrei Zaitsev: 14+ (2015)(англ.) // *KinoKultura[d]*. — October 2015. — № 50. — ISSN 1478-6567.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт фільма «14+» Архівавана 20 сакавіка 2018.
* Фільм «14+» на YouTube
* Прэс-канферэнцыя на Кінатаўры на YouTube
* 14+ на сайце «Internet Movie Database» (англ.) 6.9 з 10 зорак (на 25.05.2023)
* 14+ на сайце «*КиноПоиск*»  (руск.) 6.6 з 10 зорак (на 25.05.2023)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

| ⛭Фільмы Андрэя Зайцава |
| --- |
| Дакументальныя | 
* Мой дом (кароткаметражны, 2000)
* Глеб (2002)
* Віктар Астаф’еў. Вясёлы жаўнер[ru] (2010)
* Жыве такі «паніч» (2010)
* Мост над безданню (кароткаметражны, 2012)
* Мая Вялікая вайна. Успаміны ветэранаў (міні-серыял, 2012)

 |
| Мастацкія | 
* Плакат (кароткаметражны, 2006)
* Гультаі (2011)
* ✰ 14+ (2015)
* Блакадны дзённік (2020)
* 14+: Працяг (2023)

 |