**Калона Найсвяцейшай Троіцы**  — чумны слуп, размешчаны на Горняй плошчы ў Оламаўцы, Чэхія. У 2000 годзе Калона Найсвяцейшай Троіцы была ўнесена ў колькасць помнікаў Сусветнай спадчыны як выбітны твор цэнтральнаеўрапейскага барока.

Гісторыя
--------

Калона Найсвяцейшай Троіцы з'яўляецца рэлігійным помнікам, узведзеным у знак падзякі за збавенне ад эпідэміі чумы. Будаўніцтва Калоны Найсвяцейшай Троіцы было распачата ў год спынення эпідэміі чумы ў Оламаўцы ў 1716 годзе і працягвалася да 1754 года. Калона ўяўляе сабой выраз чэшскага патрыятызму: над яе ўладкаваннем працавалі оламаўцкія майстры і на ёй прадстаўлены мясцовыя каталіцкія святыя, звязаныя з Оламаўцам. Базавай мадэллю Калоны Найсвяцейшай Троіцы стала калона на плошчы Санта-Марыя ў Рыме, якая была пабудавана ў 1614 годзе.

У будаўніцтве і ўбранні Калоны Найсвяцейшай Троіцы прынялі шматлікія мясцовыя оламаўцкія скульптары, муляры і мастакі. Будаўніцтва пачаткаў архітэктар Венцэль Рэдэр. Ён першы прапанаваў гарадскому савету Оламаўца пабудаваць чумны слуп у знак падзякі жыхароў горада ад збавення ад чумы; ён жа фундаваў пачатак будаўніцтва. Падчас першага этапу будаўніцтва Калоны Венцэль Рэдэр памёр. Будаўніцтва працягнулі яго пераемнікі Франц Тонек, Іаган Венцэль Ракіцкі і Аўгусцін Шольтц. У 1754 годзе будаўніцтва Калоны Найсвяцейшай Троіцы скончыў Іаган Ігнацій Ракіцкі.

Скульптурнае афармленне было распачата Філіпам Затлером. Пасля яго смерці працу працягнуў Андрэас Занер, які афармляў 18 скульптур і 9 барэльефаў на працягу дзевяці гадоў. Сімон Форстнер зрабіў пазалочаныя скульптуры Найсвяцейшай Троіцы і Дзевы Марыі.

Ядро пасля абстрэлу прускімі войскамі
Асвячэнне Калоны Найсвяцейшай Троіцы адбылося ў 1754 годзе пры ўдзеле імператрыцы Марыі Тэрэзіі і яе мужа Франца I. У 1758 годзе Оламаўц быў абложаны прускай арміяй і Калона Найсвяцейшай Троіцы была абстраляна некалькі разоў гарматамі. Пасля вайны Калона Найсвяцейшай Троіцы была адрамантавана. Некалькі снарадаў былі пакінуты, каб нагадваць пра абстрэл Калоны.

Апісанне
--------

Святая Троіца
Калону вянчае шпіль, на якім знаходзіцца выява Святой Троіцы. Каля Святой Троіцы знаходзяцца скульптуры Унебаўзяцця Багародзіцы і Арханёла Гаўрыіла. Калона складаецца з трох ярусаў, акружаных 18 каменных скульптур святых і 14 барэльефаў.

На верхнім ярусе знаходзяцца скульптуры людзей, звязаных з зямным жыццём Ісуса Хрыста. Тут знаходзяцца скульптуры Іосіфа, абручніка Дзевы Марыі, скульптуры яе бацькоў — Святой Ганны і Іаакіма, Яна Хрысціцеля. На верхнім узроўні таксама знаходзяцца скульптуры Святога Лаўрэнція і Святога Ераніма, у імя якіх асвечана капліца ў гарадской ратушы. Тры барэльефы ўяўляюць тры багаслоўскіх дабрадзейнасці: веру, надзею і любоў.

Сярэдні ўзровень прысвечаны мараўскім і чэшскім святым. Тут прадстаўлены скульптуры Святых Кірылы і Мяфодзія (прапаведавалі хрысціянства ў Чэхіі ў 863 годзе), Святога Уласія Севастыйскага (заступнік адной з галоўных цэркваў Оламаўца), Святога Войцеха (заступнік Чэхіі), Святога Яна Непамуцкага і Святога Яна Саркандэра (падчас будаўніцтва яшчэ не быў кананізаваны).

На ніжнім узроўні знаходзяцца скульптуры Святога Маўрыкія і Святога Вацлава (заступнік Чэхіі) — гэтым святым прысвечаны дзве цэрквы ў Оламаўцы; Святога Фларыяна (заступнік Аўстрыі), Святога Яна Капістрана (два разы быў у Оламаўцы), Святога Антонія Падуанскага (яго імем названы манастыр у Оламаўцы), Святога Алаіза Ганзагі (заступнік студэнтаў; статуя падкрэслівае, што Оламаўц з'яўляецца ўніверсітэцкім горадам). Паміж статуямі размешчаны барэльефы 12 апосталаў.

Капліца
-------

Барэльеф у капліцы, які адлюстроўвае Распяцце Ісуса Хрыста
Усярэдзіне Калоны знаходзіцца капліца з барэльефамі, што адлюстроўваюць Каіна і Авеля, патоп, Ісака і распяцце Ісуса Хрыста.

Хранаграмы
----------

Хранаграма на паўднёвым баку калоны
На Калоне знаходзяцца хранаграмы. Вялікія літары ў іх тэкстах ідэнтычны рымскім лічбам, якія пазначаюць год заканчэння будаўніцтва Калоны Найсвяцейшай Троіцы.

* 

TR**IV**N**I** **V**EROQ**V**E **D**EO
PRAESENT**I**B**V**S A**V**G**V**ST**I**S
FRAN**CI**S**C**O ATQ**V**E THERES**I**A
**C**O**L**OSS**V**S **I**STE
A **C**ARDINA**L**E TRO**I**ER
**C**ONSE**C**RAT**V**S 9. SEPT.
* 

G**L**OR**I**A **D**EO PATR**I**
**D**EO F**ILI**O
**D**EO PARA**CL**ETO
* 

SA**C**RATA S**I**NT
E**I** SO**LI**
**C**OR**D**A O**M**N**I**A
* 

**I**N F**ID**E P**L**ENA
SPE F**I**R**M**A
**C**HAR**I**TATE PERFE**C**TA

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 31 ліпеня 2019.
2. ↑  Památkový katalog NPÚ Праверана 14 лютага 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41593640'></a>
3. ↑   Праверана 3 мая 2020.

Літаратура
----------

* Perůtka, Marek (ed.) (2001). Sloup Nejsvětější Trojice v Olomouci. Olomouc: Statutární město Olomouc. (includes English summary)
* Los, Petr & Brabcová, Jitka (2002). Svatí na sloupu Nejsvětější Trojice v Olomouci. Olomouc: Danal. ISBN 80-85973-94-4
* Tichák, Milan (2002). Příběhy olomouckých pomníků. Olomouc: Burian a Tichák, s. r. o.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Калона Найсвяцейшай Троіцы

| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Чэхіі |
| --- |
|  | 
Чэскі-Крумлаў • Гістарычны цэнтр Прагі • Тэльч • Паломніцкі касцёл Святога Яна Непамуцкага • Кутна-Гора: гістарычны цэнтр горада з касцёлам Святой Варвары і кафедральным саборам Багародзіцы ў Седльцы • Культурны ландшафт Ледніцы-Вальціцы • Сады і замак Кромержыжа • Гістарычная вёска Голашавіцы • Літамішльскі замак • Калона Найсвяцейшай Троіцы ў горадзе Оламаўц • Віла Тугендгат у горадзе Брно • Яўрэйскі раён і базіліка Св. Пракопа ў горадзе Тршэбіч
 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh2016002654 · NKC: ph138416 |