**Посудападобная флейта** — флейта, корпус якой мае посудападобную форму, у адрозненне ад большасці іншых духавых інструментаў, выкананых у выглядзе трубкі. Посудападобная флейта можа быць са {{нп3|Свісток|свістковай прыладай|ru|Свисток}} (свістковая) і без яго. Асноўныя матэрыялы вырабу неабпаленая гліна і кераміка.

Посудападобныя флейты былі вядомыя ў Старажытным Егіпце з XI стагоддзя да н. э. Найбольш ранняя існуючая посудападобная флейта, знойдзеная пры раскопках пагорка Німруд, датуецца IX стагоддзем да н.э.

Віды
----

Посудападобныя флейты распаўсюджаныя ў многіх народаў свету. Напрыклад, ёсць армянскі *кавіц блул*, грузінскі *бул-булі* (літаральна »салавей"), кіргізскі *{{нп3|чопа чаор||ru|Чопо чоор}}*, туркменскі *ушгюлевук* (літаральна "свістулька") або *жулжул* (гукапераймальная назва), казахскія флейты без свістковай прылады {{нп3|сазсырнай|саз-сырнай|kk|Сазсырнай}}, тастаук, {{нп3|Свістулька|ускірык|ru|Свістулька}} і г. д.

* СюньСюнь
* Украінскі свішчык
* Вадзяная свістулька

**Сюнь** - кітайская флейта, адзін з самых старажытных прадстаўнікоў дадзеных інструментаў (5 тыс. да н. э.). Выканана ў форме яйка, на вяршыні якога размяшчаецца ўваходная адтуліну без свістковай прылады (дульца), а па баках размешчаны пальцавыя адтуліны. Першапачатковы выгляд сюня не меў пальцавых адтулін і вырабляў толькі адзін гук. У далейшым колькасць адтулін паступова нарастала і дасягнула шасці. У Японіі падобны інструмент называецца *цуцібуэ* ("земляная« або "гліняная флейта").

**{{нп3|Свістулька||ru|Свистулька}}** - усходнеславянская флейта з 1-4 пальцавымі адтулінамі або без іх. Корпус у выглядзе жывёл і чалавека-наезніка. З'явілася не пазней X стагоддзя.

**Расіньёль** (фр.: rossignol à eau - салавей з вадой) - флейта, корпус якой часткова запаўняюць вадой. Робіць {{нп3|трэль||ru|Трель}} і іншыя гукі, якія нагадваюць пошчак салаўя. Была распаўсюджаная ў Францыі і гістарычных Нідэрландах у якасці дзіцячай цацкі. Падобны спосаб гукаўтварэння выкарыстоўваўся ў адным з арганных рэгістраў з сярэдзіны XV да канца XVIII стагоддзя.

* ОкаринаАкарына
* Английская окаринаАнглійская акарына
* Аппликатура английской окарины с 4 отверстиями{{нп3|Аплікатура||ru|Аппликатура}} англійскай акарыны з 4 адтулінамі

**Акарына** (італ.: ocarina - гусёнок) - вынайдзена ў 1853 годзе італьянскім майстрам {{нп3|Джузэпэ Данаці|||Giuseppe Donati}}. Корпус у выглядзе галавы гусака з 10 пальцавымі адтулінамі (8 зверху і 2 знізу). Дыяпазон *актава + кварта*, гукарад храматычны. Акарына з'явілася ў выніку пераўтварэння простай посудападобнай флейты, якая распаўсюдзілася ў Еўропе да сярэдзіны XIX стагоддзя і выкарыстоўвалася ў якасці дзіцячай цацкі.

У расійскай класіфікацыі музычных інструментаў замест тэрміна «посудападобная флейта" можа выкарыстоўвацца раўназначны еўрапейскі тэрмін "акарына" ці "флейта-акарына", таму неабходна адрозніваць паняцце *акарына* як інструмент {{нп3|Джузэпэ Данаці|||Giuseppe Donati}} і як абазначэнне посудападобнай флейты.

**Англійская акарына** — распрацаваная {{нп3|Музыкальная этнаграфія|музычным этнографам|ru|Музыкальная этнография}} англічанінам Джонам Тэйларам у пачатку 1960-х. Корпус круглявы. Дыяпазон акарыны з 4 адтулінамі *актава*, з 6 адтулінамі *актава + тэрцыя*. Гукарад храматычны. Дзве ноты здабываюцца няпоўным закрыццём адтуліны.

**{{нп3|чопа чаор||ru|Чопо чоор}}** - кіргізская гліняная флейта.

Акустычныя асаблівасці
----------------------

Вышыня гукаў залежыць ад памераў адкрытых пальцавых адтулін, а не ад іх месцазнаходжання. Напрыклад, пры адкрыцці якой-небудзь адной з дзвюх аднолькавых па памеры адтулін, флейта будзе гучаць аднолькава, нягледзячы на іх рознае размяшчэнне. Такім чынам, на флейце з дзвюма аднолькавымі адтулінамі можна атрымаць тры ноты, а з дзвюма рознымі — чатыры.

У адрозненне ад іншых флейт, на акарынах як правіла немагчымыя актаўныя *{{нп3|Перадзіманне|перадзіманні|ru|Передувание}}*. Часткова закрываючы адтуліны можна паніжаць вышыню гучання цалкам адкрытай адтуліны на паўтон.

Літаратура
----------

* Шаблон:Книга
* Шаблон:Книга
* Шаблон:Книга
* Шаблон:Книга

1. 1 2 3 4 5  Музыкальные инструменты. Энциклопедия 2008. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFМузыкальные\_инструменты.\_Энциклопедия2008 (даведка)
2. 1 2 3  Васильева 2016. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFВасильева2016 (даведка)
3. ↑  Большая российская энциклопедия 2013. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFБольшая\_российская\_энциклопедия2013 (даведка)
4. ↑  The New Grove 2001. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFThe\_New\_Grove2001 (даведка)