Гу, XIII стагоддзе да н. э. культура Аньян. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк
**Гу** (кіт. 觚) — чаша для віна, якая адносіцца да старажытнакітайскага рытуальнага посуду. Чашы гу выкарыстоўваліся ў якасці сасудаў для пітва, а таксама для паднашэнняў падчас рытуалаў і цырымоній у перыяд дынастый Шан (1600 да н. Э. — 1027 да н. э.) і Чжоу (1046 год да н. э. — 256 год да н. э.).

Выгляд
------

Гу выглядае як высокая вузкая пасудзіна з бронзы, якая злёгку пашыраецца ў ніжняй частцы, звужаецца пасярэдзіне і моцна пашыраецца зверху. На ўнутранай частцы наносіліся надпісы, а знешняя паверхня гу часта ўпрыгожвалася таатэ. Гу з квадратнай асновай называюцца фанг гу (кіт. 方 觚).

Выкарыстанне
------------

Чаша гу, як і іншыя прадметы рытуальнага посуду, была вядомая яшчэ да наступлення бронзавага веку, а яе асаблівая форма да пачатку бронзавага веку ўжо ўстаялася. Хоць гу выраблялі з бронзы, сустракаюцца падобныя да гу чашы для віна, выкананыя задоўга да наступлення бронзавага веку з гліны і дрэва. У магільніках перыяду дынастыі Шан у Аньяне былі знойдзеныя чашы з мяккай слаба абпаленай керамікі, якія імітуюць гу і цзюе і якія служылі заменай для дарагіх бронзавых кубкаў. Гэтыя сасуды выкананыя груба і не падыходзяць для лібацыі ці піцця.

Бронзавая гу, канец XI стагоддзя да н. э.. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк
У ранні перыяд дынастыі Шан часта выраблялі керамічныя гу. Чашы гу у адрозненне ад кубкаў цзюе адносна позна сталі часткай бронзавага рытуальнай посуду, застаючыся доўгі час керамічным сасудам. Так, у культуры Эрлітоу поруч з бронзавымі чашамі былі знойдзеныя керамічныя гу, якія, на думку археолагаў, выкарыстоўваліся менш прывілеяванымі слаямі грамадства. Бронзавыя гу амаль не сустракаюцца ў культуры Эрліган, у той час як у магільніках ў Аньяне бронзавыя гу такія ж частыя, як і цзюе.

Мяркуючы па археалагічных дадзеных, гу часта выкарыстоўвалася прадстаўнікамі вышэйшага сацыяльнага класа. Знойдзеныя чашы моцна адрозніваюцца па вонкавым выглядзе і выкананні. Найбольш элегантныя гу тонкай працы са складаным узорам сустракаюцца ў раёнах пражывання высокай арыстакратыі. Простыя высокія і вузкія чашы без складаных арнаментаў выкарыстоўваліся ў дамах знаці ніжэйшага рангу. Простыя людзі не карысталіся чашамі гу. Такім чынам, гэтыя чашы з’яўляюцца своеасаблівым маркерам сацыяльнага становішча: калі на археалагічным участку была знойдзена чаша гу, то дадзенае пахаванне належыць арыстакратычнай сям’і. Зыходзячы з якасці апрацоўкі артэфакта, таксама можна меркаваць пра дастатак і становішча сям’і ў складанай сістэме рангаў кітайскай знаці.

Чашы гу разам з кубкамі цзюе — найбольш часта сустраканыя вінныя чашы сярод прадметаў рытуальнага посуду ў перыяд Шан. З надыходам эпохі Чжоу іх колькасць рэзка падае і іх месца займаюць ахвярныя чашы цзун, ху, збан ю і чжы.

Зноскі
------

1. ↑  *masbate1604*. A "Gu" vessel commented by Selena Wang for the VCM **(нявызн.)** (27 ліпеня 2010). Праверана 22 лістапада 2017.
2. ↑  *Калектыў аўтараў.* История искусства. — Litres, 2017-09-05. — С. 217—220. — 522 с. — ISBN 9785040426690.
3. ↑  *Ulrich Theobald*. Ritual Bronze Vessels (www.chinaknowledge.de) (англ.).  www.chinaknowledge.de. Праверана 22 лістапада 2017.
4. 1 2  *Metropolitan Museum of Art (New York N.Y.), Robert W. Bagley.* The Great Bronze Age of China: An Exhibition from the People's Republic of China. — Metropolitan Museum of Art, 1980. — 408 с. — ISBN 9780870992261.
5. 1 2  *Julia M. White, Ronald Y. Otsuka, Denver Art Museum.* Pathways to the Afterlife: Early Chinese Art from the Sze Hong Collection. — University of Hawaii Press, 1993. — С. 49. — 110 с. — ISBN 9780824815387.
6. ↑  *Metropolitan Museum of Art (New York N.Y.), Robert W. Bagley.* The Great Bronze Age of China: An Exhibition from the People's Republic of China. — Metropolitan Museum of Art, 1980. — С. 57. — 408 с. — ISBN 9780870992261.
7. ↑  gu | Chinese vessel(англ.), *Encyclopedia Britannica*. Праверана 22 лістапада 2017.
8. ↑  *Miriam T. Stark.* Archaeology of Asia. — John Wiley & Sons, 2008-04-15. — С. 149—176. — 383 с. — ISBN 9781405153034.
9. ↑  *Paul Nietupski, Joan O'Mara.* Reading Asian Art and Artifacts: Windows to Asia on American College Campuses. — Lehigh University Press, 2011-04-04. — 250 с. — ISBN 9781611460728.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |