Блакітны месяц падчас месяцавага зацьмення 31 снежня 2009 года
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Блакітны месяц (значэнні).
**Блакітны месяц** (англ.: Blue Moon) — тэрмін, які ўжываецца ў астраноміі для вызначэння другой поўні на працягу аднаго каляндарнага месяца. Гэта даволі рэдкая падзея, якое назіраецца ў сярэднім кожныя 2,7154 года, у розных краінах і розныя часы называлася па-свойму. Назва абумоўлена не зменай колеру Месяца, а ідыёматычны выразам «Once in a Blue Moon», якое ўзялі з англійскай мовы. Яно перакладаецца як «Аднойчы пры блакітным месяцы», гэта значыць вельмі рэдка, альбо ніколі. Сама поўня мае звычайны, папяліста-шэры колер; з'яўленне у Месяца блакітнага адцення з'яўляецца вельмі рэдкай з'явай, абумоўленай аптычным эфектам.

Аптычны эфект
-------------

Вядома, што святло з даўжынямі хваляў, адпаведнымі сіняму колеру і яго адценняў, лепш рассейваецца ў зямной атмасферы. Гэта адбываецца з-за таго, што частата святла істотна менш ўласнай частаты малекул; падобнае з'ява ў фізіцы называецца рэлееўскім рассейваннем. Тое ж самае адбываецца, калі Месяц (не абавязкова ў поўню) набывае блакітнае адценне. У гэтым выпадку святло рассейваецца не толькі на малекулах паветра, але і на часціцах пылу, што вырабляюцца буйнымі пажарамі ці вывяржэнні вулканаў. Напрыклад, у Альберце (адна з правінцый Канады) пасля моцнага пажару на тарфяных балотах 23 верасня 1950 г. якія да гэтага павольна тлелі на працягу многіх гадоў, густы дым, які змяшчаў часціцы памерам каля 1 мікраметра у дыяметры, распаўсюдзіўся на поўдзень і ўсход краіны. Дзякуючы гэтаму месяц і нават Сонца, бачнае днём, набылі бледна-ліловае і блакітнае адценні.

Блакітны месяц ў бліжэйшыя гады
-------------------------------

Дадатковая, трынаццатая па ліку поўня часцей за ўсё трапляе на 31-дзённыя месяцы. Яе можна будзе назіраць у наступныя гады:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Год
  | Поўня
  | Блакітны месяц
  |
| 2015 | 2 ліпеня | 31 ліпеня |
| 2018 | 2 студзеня | 31 студзеня |

Гл. таксама
-----------

* Фазы Месяца
* Зялёны прамень

Зноскі
------

1. ↑  *Sue Ann Bowling*. Blue Moons and Lavender Suns (англ.).  Alaska Science Forum (22 лютага 1988). Архівавана з першакрыніцы 9 красавіка 2012. Праверана 15 кастрычніка 2009.
2. ↑  *Giesen, Jurgen*. Blue moon (англ.).  Physik und Astromonie. Архівавана з першакрыніцы 9 красавіка 2012. Праверана 15 кастрычніка 2009.

| ⛭Месяц |
| --- |
| Асаблівасці | 
Унутраная структура •
Гравітацыя •
Тапаграфія •
Магнітнае поле •
Атмасфера
 | Поўны месяц |
| Арбіта Месяца | 
Фазы
(Маладзік •
Першая чвэрць •
Поўнік •
Апошняя чвэрць •
Блакітны месяц) •
Сонечнае зацьменне •
Месячнае зацьменне •
Сонечнае зацьменне на Месяцы •
Прылівы і адлівы
 |
| Паверхня | 
Геаграфічныя структуры
(моры •
кратары •
горы •
даліны •
разоры) •
Селенаграфія •
Бачны бок •
Адваротны бок •
Басейн Паўднёвы полюс — Эйткен •
Лёд •
Пік вечнага святла •
Касмічнае надвор'е •
Кароткачасовыя месяцовыя з’явы
 |
| Навука аб Месяцы | 
Геалогія (храналогія) •
Мінералогія •
Сейсмалогія •
Мадэль ударнага фармавання Месяца •
KREEP •
ALSEP •
Лазерная лакацыя •
Позняя цяжкая бамбардзіроўка •
Месяцовыя пароды •
Выпятрэнне •
Месяцатрус •
Маскон •
Рэгаліт •
Метэарыты
 |
| Даследаванне | 
Даследаванне •
Праграма «Месяц» •
Праграма «Апалон» •
Каланізацыя •
Месяцовая змова •
Горад Груйтуйзена
 |
| Іншае | 
Каляндар •
Месяц •
Паўмесяц •
Міфалогія •
Мастацтва •
Ілюзія •
Паходжанне •
Гіпатэтычныя натуральныя спадарожнікі Зямлі
 |