**Сядзіба Льва Стругача** — драўляная сядзіба ў в. Будзёнаўка Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Пабудаваны на мяжы ХІХ і ХХ стагоддзяў. Сядзіба стаіць у вёсцы Будзёнаўка, ранейшая назва Святы Дух.

Сядзібу ў стылі мадэрн пабудаваў буйны прамысловец Лейба Стругач – адзін з самых багатых яўрэяў Беларусі. Ён валодаў вінакурна-дражджавым заводам у Ашмянах, таксама акцыянерам Лідскага бровара і рыжскага акцыянернага таварыства "Дрожджы". 

Пасля смерці Лейбы Стругача ў 1906 годзе, дом перайшоў ва ўладанне яго сынам. У 1939 годзе сядзібу нацыяналізавалі савецкія ўлады. Падчас Другой сусветнай вайны сыны Лейбы Стругача загінулі ў Ашмянскім гета. Апошнім уласнікам сядзібы было ўпраўленне адукацыі Ашмянскага райвыканкаму. Нейкі час там жылі сем’і настаўнікаў.

Сядзібу прадавалі інвестару – мясцоваму мясакамбінату. Але той не здолеў зрабіць рэстаўрацыю. Там планавалі адкрыць базу адпачынку, але ў выніку застаўся незавершаны рамонт. Тады ж з будынка знікла тынкоўка.

Летам 2019 года сядзібу выставілі на аўкцыён. Яе ацанілі ў $ 4 000. Тады яе ніхто не набыў, тады яе выставілі на продаж ў студзені 2020 года з паніжэннем цаны на 80%. Яе набыў жыхар Ашмян Віталь Баброўскі – яго дваюрадная бабуля была жонкай старэйшага сына заснавальніка сядзібы Лейбы Стругача – Абрама Стругача. 

Калі Баброўскі выкупіў сядзібу, то казаў, што плануе ў ёй аргінізаваць "Дом байкера". На другім паверсе мужчына планаваў жыць сам, а ўнізе — размясціць кавярню, кіназалу альбо більярд. Таксама ён хацеў аднавіць басейн і аранжарэю. 

Але ў 2023 годзе стала вядома, што Баброўскі знішчыў гістарычны выгляд будынка. Зруб заклалі газасілікатнымі блокамі, змянілі канструкцыю даху, размяшчэнне вокнаў і іх памер, таксама гэтага знік фігурны франтон. У выніку дом пачаў нагадваць звычайны сучасны катэдж, а не мадэрновы асабняк канца XIX стагоддзя. 

Раней на тэрыторыі сядзібы быў сад, кветнікі. Часткова захаваліся гаспадарчыя пабудовы, брама з калонамі, каменны мур па перыметры тэрыторыі, а таксама дом для працоўных і лямус. У пачатку 2000-х гадоў на тэрыторыі яшчэ існавала стайня, але ў апошнія гады яна была страчана.

Архітэктура
-----------

Двухпавярховы драўляны дом пад тынкам у стылі мадэрн з балконамі і адкрытай верандай. Дом дапаўнялі ўнутраны двор, басейн, сад, кветнікі, гаспадарчыя пабудовы, брама з калёнамі, каменны мур па ўсім перыметры. Апроч таго, тут былі стайня, свіран, дом для працоўных, лямус — двухпавярховая гаспадарчая пабудова.

Зноскі
------

1. 1 2  Сядзібу XIX ст пад Ашмянамі рэканструявалі "па-хазяйскі" - і знішчылі гістарычны выгляд  (бел.). *Hrodna.life* (31 студзеня 2024). Праверана 31 студзеня 2024.
2. ↑  Фотафакт. У Ашмянах разбураецца ўнікальная сядзіба прадпрымальніка ХІХ стагоддзя(недаступная спасылка)
3. ↑  *К, А.*. Сядзібу самага багатага яўрэя Беларусі выставілі на аўкцыён. Будынак у Ашмянах ацанілі ў 4 тысячы долараў  (бел.). *Hrodna.life* (19 ліпеня 2019). Праверана 31 студзеня 2024.
4. ↑  «Тут жыла сястра маёй бабулі». Фантастычная гісторыя пакупкі стагадовай сядзібы пад Ашмянамі  (бел.). *Наша Ніва*. Праверана 31 студзеня 2024.
5. ↑  Ошмянец реконструирует имение Стругача — Ошмяны. Ошмянский вестник. Ашмянскi веснiк (руск.)  **(нявызн.)**? (4 лістапада 2021). Праверана 31 студзеня 2024.
6. ↑  Сядзібу самага багатага яўрэя Беларусі выставілі на аўкцыён. Будынак у Ашмянах ацанілі ў 4 тысячы долараў

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сядзіба Стругача
* Сядзіба Стругача на сайце Radzima.org
* Сядзіба Стругача на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*