«**Таварыства мёртвых паэтаў**» (англ.: Dead Poets Society) — амерыканскі камедыйна-драматычны фільм 1989 года рэжысёра Пітэра Уіра па сцэнарыі Тома Шульмана[en]. Галоўныя ролі выканалі Робін Уільямс, Роберт Шон Леанард, Ітан Хоўк[en], Джош Чарльз[en], Гейл Хэнсен[en], Дылан Касман[en], Алелан Руджэра[en], Джэймс Уотэрстан[en].

У прэстыжную школу для юнакоў прыходзіць новы выкладчык літаратуры Джон Кітынг. Будучыя бізнесмены, палітыкі і юрысты на першым жа ўроку разумеюць, што ў іх ніколі не было такога настаўніка. Кітынг не зважае на вучэбны план ці традыцыі школы, але вучыць хлопцаў самастойнаму мысленню і зачароўвае іх сваёй любоўю да паэзіі. І вось ужо ў пячоры недалёка ад школы збіраецца Таварыства мёртвых паэтаў — група старшакласнікаў, якія з захапленнем чытаюць адзін аднаму вершы і шукаюць свой шлях у жыцці.

Сусветная прэм’ера «*Таварыства мёртвых паэтаў*» адбылася 2 чэрвеня 1989 года ў Злучаных Штатах Амерыкі. Кінастужка мела фінансавы поспех, сабраўшы ў сусветным пракаце 235.9 млн долараў пры бюджэце ў 16.4 млн. Фільм атрымаў прызнанне сярод гледачоў і крытыкаў і быў удастоены шэрагу значных ўзнагарод, сярод якіх прэмія «*Оскар*» за Найлепшы арыгінальны сцэнарый, прэмія «*BAFTA*» за Найлепшы фільм і Найлепшую арыгінальную музыку, прэмія «*Сезар*» за Найлепшы замежны фільм, 4 намінацыі на «*Залаты глобус*».

Сюжэт
-----

Вермонт, 1959 год. Тод Эндэрсан распачынае навучанне ў прэстыжнай школе для юнакоў Акадэмія Уэлтан, у аснове якой ляжаць чатыры прынцыпы: «*Традыцыя*», «*Гонар*», «*Дысцыпліна*», «*Дасканаласць*» («*Tradition*», «*Honour*», «*Discipline*», «*Excellence*»). Суседам Тода па пакоі апынаецца Ніл Пэры, адзін з самых шматабяцальных вучняў Уэлтана. Пасля цырымоніі ў гонар пачатку вучэбнага года ў пакой Ніла заходзяць яго сябры Чарлі Далтан, Нокс Оверстрыт і Стывен Мікс. Яны высмейваюць школу, абвяшчаючы яе прынцыпамі «*Пародыю*», «*Жах*», «*Упадніцтва*», «*Спражненне*» («*Travesty*», «*Horror*», «*Decadence*», «*Excrement*»), а саму яе імянуючы «*Hellton*» (англ.: hell — «*пекла*»).

Юнакі знаёмяцца з новым настаўнікам літаратуры Джонам Кітынгам, які просіць клікаць яго цытатай з Уітмена «*О, капітан, мой капітан![en]*». Сам у мінулым выпускнік Уэлтана, Кітынг заклікае сваіх вучняў зрабіць сваё жыццё незвычайным, узяўшы за дэвіз словы «*Carpe diem*» — «*Лаві імгненне*». На наступным занятку Кітынг высмейвае прадмову да хрэстаматыі, дзе прапануецца метад ацэнкі вершаў. Ён патрабуе, каб вучні вырвалі прадмову і вучыліся думаць самастойна. Юнакі здзіўляюцца нестандартным метадам выкладання новага настаўніка. Яны знаходзяць альбом яго выпуску і даведваюцца, што ў свой час ён быў сябрам Таварыства мёртвых паэтаў. Яшчэ больш заінтрыгаваныя, хлапчукі звяртаюцца да самога Кітынга, і той апавядае, што Таварыства яднала юнакоў-рамантыкаў. Яны збіраліся ў пячоры непадалёк ад школы, чыталі вершы Таро[en], Уітмена, Шэлі, а таксама і свае творы — яны цалкам аддаваліся любові да паэзіі.

Натхнёны аповедам «*капітана*», Ніл прапануе сябрам аднавіць Таварыства. Да яго далучаюцца Чарлі Далтан, Нокс Оверстрыт, Стывен Мікс, Джэрард Пітс і Рычард Кэмеран. Тод таксама згаджаецца, але пры ўмове, што ён не будзе чытаць. Ніл знаходзіць на сваім стале кнігу паэзіі, пакінутую Кітынгам, дзе адзначаны вершы вартыя прачытання. Ноччу сябры ўцякаюць з кампуса ў пячору, дзе праводзяць першую сустрэчу Таварыства.

З урока ва ўрок Кітынг вучыць юнакоў жыць на сваіх уласных умовах, на ўсё глядзець з нечаканага пункту гледжання. Для ілюстрацыі гэтай ідэі ён прапануе вучням узлезці на настаўніцкі стол і паглядзець на клас — з такога ракурсу ён выглядае зусім іначай. Працягваючы заахвочваць юнакоў да свабоднага мыслення, Кітынг задае напісаць верш. Гэта вельмі пужае Тода, і ён не выконвае заданне. Тады Кітынг вымушае хлопца выйсці да дошкі і перад класам скласці верш экспромтам. І Тод спраўляецца.

Распаленыя Кітынгам, хлопцы пачынаюць глядзець на жыццё па-новаму. Ніл, якога бацькі рыхтавалі да медыцынскай кар’еры, выяўляе ў сабе прагу да акцёрства. Насуперак волі бацькоў ён тайна праходзіць пробы і атрымлівае ролю Пака[en] ў мясцовай пастаноўцы п’есы «*Сон у летнюю ноч*». Нокс, безнадзейна закаханы ў чырлідарку Крыс, рашае любой цаной дабіцца яе ўзаемнасці. Пасля чарговага збору Таварыства ён асмельваецца патэлефанаваць дзяўчыне, і яна запрашае Нокса на вечарыну ў яе доме. Падчас вечарыны Нокс цалуе спячую Крыс. Гэта заўважае яе хлопец Чэд, у шаленстве ён збівае Нокса, але той не здаецца. Неўзабаве ён прыходзіць у яе школу і прылюдна чытае верш, прысвечаны ёй.

Чарлі публікуе артыкул у школьнай газеце ад імя Таварыства з патрабаваннем прымаць дзяўчат у Уэлтан. Усчынаецца скандал, і дырэктар Нолан спрабуе прымусіць Чарлі раскрыць, хто яшчэ належыць да Таварыства мёртвых паэтаў, але той не выдае таварышаў. Нолан падазрае, што гэта ўплыў неардынарных метадаў Кітынга. Ён звяртаецца да настаўніка з патрабаваннем выхоўваць юнакоў у павазе да аўтарытэтаў і традыцый. Кітынг папярэджвае хлопцаў, каб яны паводзілі сябе больш абачліва.

Бацька Ніла даведваецца, што яго сын у тайне ад яго бярэ ўдзел у п’есе. Ён забараняе Нілу гэтым займацца і прымушае яго кінуць тэатр напярэдадні прэм’еры. Ніл просіць парады ў Кітынга, і той раіць стаяць на сваім і даказаць свайму бацьку, што яго любоў да акцёрскага майстэрства — гэта ўсур’ёз. Аднак Нілу не стае адвагі пагаварыць з бацькам, ён рашае аслухацца і тайна іграць.

У дзень прэм’еры ў школу юнакоў прыходзіць Крыс. Яна абвінавачвае Нокса, што ён выставіў яе на пасмешышча. Аднак Нокс бачыць яе нераўнадушша і стаіць на сваім: ён запрашае дзяўчыну ў тэатр, нягледзячы на небяспеку зноў быць пабітым. Падчас спектаклю ён бярэ Крыс за руку, і яна не працівіцца. П’еса ідзе пры поўным зале, і гледачы застаюцца ўражаныя пастаноўкай і асабліва натхнёнай ігрой Ніла. Аднак у нейкі момант у зал уваходзіць яго бацька, і ён няўмольны. Адразу пасля спектакля ён у гневе вязе Ніла дадому і абвяшчае, што забярэ яго з Уэлтана і адправіць у ваенную акадэмію, а потым у Гарвард. Не маючы ніякай падтрымкі з боку занепакоенай маці і не маючы адвагі патлумачыць бацьку свае пачуцці, Ніл ноччу здзяйсняе самагубства.

Па просьбе сям’і Ніла, дырэктар Нолан усчынае расследаванне. Ён праводзіць допыт сяброў Ніла, і Кэмеран, каб пазбегнуць пакарання, здае сваіх сяброў: ён падрабязна апісвае сустрэчы Таварыста мёртвых паэтаў, пералічвае ўсіх удзельнікаў і вінаваціць ва ўсім уплыў Кітынга. Пасля допыту Кэмеран заклікае і астатніх узяць з яго прыклад і скінуць усю адказнасць на Кітынга. Чарлі ўдарае Кэмерана па твары, і яго выключаюць са школы. Хлопцаў па адным выклікаюць у кабінет Нолана і прымушаюць падпісаць ліст, які пацвярджае віну Кітынга. Калі надыходзіць чарга Тода, ён не хоча падпісваць, але бачачы, што ўсе гэта зрабілі, і пад ціскам бацькоў — падпісвае.

Кітынга звальняюць, і містэр Нолан, які выкладаў англійскую мову ў Уэлтане да таго, як стаць дырэктарам, бярэ на сябе выкладанне ў класе, пакуль не будзе знойдзены новы пастаянны выкладчык. Падчас урока ў клас прыходзіць містэр Кітынг, каб забраць асабістыя рэчы. Калі ён ужо збіраецца сысці, Тод выкрыквае, што іх яны не хацелі сведчыць супраць Кітынга і што іх прымусілі падпісаць паперы. Нолан пагражае Тоду выключэннем са школы, калі той не змоўкне. Тады Тод падымаецца на парту і звяртае да Кітынга словамі «*О, капітан! Мой капітан!*». Нолан прыходзіць у шаленства, аднак Тод не слухае пагроз. Следам за Тодам на парты падымаюцца іншыя сябры Таварыства мёртвых паэтаў (за выключэннем Кэмерана), а таксама і некаторыя іншыя вучні Кітынга. Крануты іх падтрымкай і адвагай, Кітынг глядзіць на іх з гонарам і дзякуе.

Акцёрскі склад
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|    Робін Уільямс    | –   *Джон Кіцінг* |
|    Роберт Шон Леанард    | –   *Ніл Пэры* |
|    Ітан Хоўк[en]    | –   *Тод Эндэрсан* |
|    Джош Чарльз[en]    | –   *Нокс Оверстрыт* |
|    Гейл Хэнсен[en]    | –   *Чарлі Далтан* |
|    Дылан Касман[en]    | –   *Рычард Кэмеран* |
|    Алелан Руджэра[en]    | –   *Стывен Мікс* |
|    Джэймс Уотэрстан[en]    | –   *Джэрард Пітс* |

Вытворчасць
-----------

Арыгінальны сцэнарый быў напісаны Томам Шульманам[en] на аснове яго досведу вучобы ў Акадэміі Мантгомеры Бэл[en] ў Нашвіле, штат Тэнесі. У прыватнасці, вобраз Кітынга быў натхнёны настаўнікам Шульмана Сэмюэлам Пікерынгам[en].

Першапачаткова ў крэсла рэжысёра быў запрошаны Джэф Кэнью[en], які бачыў у галоўнай ролі Ліяма Нісана. Іншымі акцёрамі, якія разглядаліся на ролю Кітынга, былі Дасцін Хофман, Мэл Гібсан, Том Хэнкс і Мікі Рурк. У выніку роля дасталася Робіну Уільямсу, якому аддавалі перавагу прадстаўнікі Touchstone Pictures[en]. Тым не менш, у першы дзень здымак за межамі Атланты Уільямс не з’явіўся на пляцоўцы, бо не хацеў працаваць з Кэнью. Тады студыя спаліла ўжо пабудаваныя дэкарацыі і замяніла Кэнью іншым рэжысёрам.

У канцы 1988 года Пітэр Уір сустрэўся з Джэфры Катцэнбергам[en] з Walt Disney Studios[en]. Катцэнберг, які кіраваў Touchstone Pictures[en], прапанаваў Уіру азнаёміцца са сцэнарыем Шульмана. Вяртаючыся на самалёце ў Сідней, Уір прачытаў сцэнарый і застаўся ў захапленні. Праз шэсць тыдняў ён вярнуўся ў Лос-Анджэлес, каб правесці кастынг галоўных герояў фільма. Па-сапраўднаму здымкі фільма стартавалі толькі тады, калі Уір атрымаў пасаду рэжысёра.

У версіі Шульмана Кітынг быў хворы і павольна паміраў ад лімфомы Ходжкіна, прысутнічала сцэна, дзе ён быў на смяротным ложы ў бальніцы. Уір палічыў гэтую сюжэтную лінію непатрэбнай, мяркуючы, што гэта засяродзіць увагу гледачоў на хваробе Кітынга, а не на тым, што ён адстойваў.

На раннім этапе вытворчасці Дысней прапаноўваў змяніць сцэнарый такім чынам, каб юнакі знайшлі захапленне не ў паэзіі, а ў танцах. Таксама прапаноўвалася змяніць назву на «*Султаны свінга*» (англ.: Sultans of Swing), а асноўную ўвагу засяродзіць на характары містэра Кітынга, а не на саміх юнаках. Гэтыя прапановы былі наадрэз адхілены.

### Здымкі

Здымкі фільма пачаліся ў лістападзе 1988 года і завяршыліся ў студзені 1989 года. Здымкі адбываліся ў штаце Дэлавэр: у Школе св. Андрэя[en], Тэатры Эверэт у Мідлтаўне[en], у Нью-Касле[en] і ў суседнім Уілмінгтане. Сцэны ўрокаў Кітынга ў класным пакоі былі зняты ў гукавым кіназдымачным павільёне[en] ў Уілмінгтане. У перыяд здымкаў Уір прасіў маладых акцёраў не выкарыстоўваць сучасны слэнг, у тым ліку і не падчас здымкаў.

### Музычнае суправаджэнне

Арыгінальную музыку да фільма напісаў французскі кампазітар Марыс Жар. Гэта было яго чацвёртае супрацоўніцтва з Пітэрам Уірам пасля карцін «*Год небяспечнага жыцця[en]*» (1982), «*Сведка*» (1985) і «*Бераг маскітаў[en]*» (1986).

| № | Назва | Працягласць |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Carpe Diem» (бел.: Лаві імгненне) | 04:46 |
| 2. | «Neal» (бел.: Ніл) | 03:16 |
| 3. | «To The Cave» (бел.: Да пячоры) | 02:34 |
| 4. | «Keating's Triumph» (бел.: Трыумф Кітынга) | 05:55 |
| 5. | «Football Training» (бел.: Футбольная трэніроўка) | 02:30 |

Выхад і прызнанне
-----------------

### Пракат і зборы

Прэм’ера фільма адбылася 2 чэрвеня 1989 года ў Злучаных Штатах Амерыкі. Пракат у ЗША прынёс карціне 95.9 мільёнаў долараў. Агулам зборы карціны склалі 235.9 мільёнаў долараў.

### Рэйтынгі

Агрэгатар крытычных аглядаў «*Metacritic*» дае фільму ўсярэдненую ацэнку ў 79 балаў са 100 на аснове 14 рэцэнзій прафесійных крытыкаў. Карыстальніцкі рэйтынг на гэтым рэсурсе складае 8.3/10. Паводле дадзеных іншага папулярнага агрэгатара крытычных аглядаў «*Rotten Tomatoes*» сярод 63 рэцэнзентаў 53 далі станоўчую ацэнку фільму, што складае 84 %. Глядацкі рэйтынг кінастужкі склаў 92 % на аснове больш чым 250 тысяч галасоў. Абагуленае меркаванне крытыкаў сфармулявана наступным чынам: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Уражваючая ігра маладога акцёрскага складу і насамрэч натхняючая роля Робіна Уільямса прыносяць школьнай драме Пітэра Уіра вышэйшае ўшанаванне. | "|

 Глядацкія ацэнкі на іншых папулярных рэсурсах, прысвечаных кіно: 4/5 на сайце «*AllMovie*», 4.3/5 на сайце «*AlloCiné*», 7.6/10 на сайце «*FilmAffinity*», 8.1/10 на сайце «*IMDb*», 8.2/10 на сайце «*КиноПоиск*».

### Узнагароды

Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 20 кінаўзнагародамі і яшчэ 19 намінацыямі. Сярод найбольш значных узнагарод прэмія «*Оскар*» за Найлепшы арыгінальны сцэнарый, прэмія «*BAFTA*» за Найлепшы фільм і Найлепшую арыгінальную музыку, прэмія «*Сезар*» за Найлепшы замежны фільм, 4 намінацыі на «*Залаты глобус*».

| Кінафестываль / Кінапрэмія | Дата | Прэмія / Катэгорыя | Намінант(ы) | Вынік | Сп. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Залаты глобус | 20.01.1990[en] | Найлепшы фільм — Драма[en] | «*Таварыства мёртвых паэтаў*» | Намінацыя |  |
| Найлепшы рэжысёр[en] | Пітэр Уір | Намінацыя |
| Найлепшая мужчынская роля — Драма[en] | Робін Уільямс | Намінацыя |
| Найлепшы сцэнарый[en] | Том Шульман[en] | Намінацыя |
| BAFTA | 11.03.1990[en] | Найлепшы фільм[en] | «*Таварыства мёртвых паэтаў*» | Перамога |  |
| Прэмія Дэвіда Ліна за дасягненні ў рэжысуры[en] | Пітэр Уір | Намінацыя |
| Найлепшая мужчынская роля[en] | Робін Уільямс | Намінацыя |
| Найлепшы арыгінальны сцэнарый[en] | Том Шульман | Намінацыя |
| Найлепшы мантаж[en] | Уільям М. Андэрсан[en] | Намінацыя |
| Найлепшая арыгінальная музыка[en] | Марыс Жар | Перамога |
| Оскар | 26.03.1990[en] | Найлепшы фільм | «*Таварыства мёртвых паэтаў*» | Намінацыя |  |
| Найлепшая рэжысура | Пітэр Уір | Намінацыя |
| Найлепшая мужчынская роля | Робін Уільямс | Намінацыя |
| Найлепшы арыгінальны сцэнарый[en] | Том Шульман | Перамога |
| Варшаўскі кінафестываль | 05-15.10.1990 | Прыз глядацкіх сімпатый | «*Таварыства мёртвых паэтаў*» | Перамога |  |
| Сезар | 09.03.1991 | Найлепшы замежны фільм | «*Таварыства мёртвых паэтаў*» | Перамога |  |

Крыніцы
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17   Праверана 11 ліпеня 2016.
2. ↑   Праверана 11 ліпеня 2016.
3. ↑
4. ↑  AllMovie — 1994.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q477809'></a>
5. 1 2   Праверана 11 ліпеня 2016.
6. 1 2 3   Праверана 11 ліпеня 2016.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13   Праверана 11 ліпеня 2016.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11   Праверана 11 ліпеня 2016.
9. ↑  Box Office Mojo — 1999. Праверана 7 сакавіка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>
10. ↑  Box Office Mojo — 1999. Праверана 10 мая 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>
11. ↑
12. ↑   — Box Office Mojo.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>
13. ↑  Шведская база дадзеных фільмаў — Svenska Filminstitutet.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1139587'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1146587'></a>
14. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 красавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
15. 1 2  Dead Poets Society (1989) — IMDb (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 1 красавіка 2023.
16. ↑  Real-life professor inspires 'Dead Poets' character(англ.) // *TimesDaily[en]*. — Florence, AL, USA: Tennessee Valley Printing Co. Inc. July 10, 1989. — P. 4B.
17. ↑  *Bill Henderson.* Williams and Then Some(англ.) // *The New York Times*. — January 12, 1992. — P. 13.
18. 1 2 3  Dead Poets Society (1989) (англ.).  Сайт «*AFI Catalog*». Праверана 1 красавіка 2023.
19. ↑  *Eila Mell.* Casting Might-Have-Beens: A Film by Film Directory of Actors Considered for Roles Given to Others (англ.). — McFarland, 2005. — P. 66. — 350 p. — ISBN 978-0-7864-2017-9.
20. ↑  *Celia Brady.* Bring Back the Kids: Hollywood's Littlest Stars and Biggest Egos in their Middle Ages(англ.) // *Spy*. — March 1989. — P. 107.
21. ↑  *Keri Walsh.* Mickey Rourke (англ.). — London: Bloomsbury Academic, 2014. — P. 2. — 144 p. — (Film Stars). — ISBN 9781844574308.
22. ↑  *Tierney Bricker*. Secret Heartbreak, Unbreakable Bonds and Bombed Auditions: 30 Secrets You Might Not Know About Dead Poets Society (англ.).  Сайт «*E! Online*» (2 чэрвеня 2019). Праверана 1 красавіка 2023.
23. 1 2 3  *Dead Poets Society - Script to Screen*. Сайт «YouTube», канал «University of California Television». 2013-03-07. Праверана 2023-04-01. `{{cite AV media}}`: Курсіў або паўтлусты шрыфт недапушчальны ў: `|publisher=` (даведка)
24. 1 2 3  *James King.* Fast Times and Excellent Adventures: The Surprising History of the '80s Teen Movie (англ.). — Constable, 2018. — 452 p. — ISBN 9781472123725.
25. ↑  *Tom McCurrie*. Dead Poets Society's Tom Schulman on the Art of Surviving Hollywood (англ.).  Сайт «*Writers SuperCenter*» (15 сакавіка 2004). Архівавана з першакрыніцы 25 красавіка 2019. Праверана 1 красавіка 2023.
26. ↑  *Ryan Cormier*. 25 'Dead Poets Society' in Delaware facts (англ.).  Сайт «*Delaware Online*» (12 жніўня 2014). Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2018. Праверана 1 красавіка 2023.
27. ↑  Dead Poets Society — Release Info (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 1 красавіка 2023.
28. ↑  Dead Poets Society (1989) (англ.).  Сайт «*Box Office Mojo*». Праверана 1 красавіка 2023.
29. ↑  Dead Poets Society (англ.).  Сайт «*Metacritic*». Праверана 1 красавіка 2023.
30. 1 2  Dead Poets Society (англ.).  Сайт «*Rotten Tomatoes*». Праверана 1 красавіка 2023.
31. ↑  Dead Poets Society (1989) (англ.).  Сайт «*AllMovie*». Праверана 1 красавіка 2023.
32. ↑  Le Cercle des poètes disparus (фр.).  Сайт «*AlloCiné*». Праверана 1 красавіка 2023.
33. ↑  El club de los poetas muertos (ісп.).  Сайт «*FilmAffinity*». Праверана 1 красавіка 2023.
34. ↑  Общество мертвых поэтов (1989) (руск.).  Сайт «*КиноПоиск*». Праверана 1 красавіка 2023.
35. ↑  Dead Poets Society (1989) — Awards (англ.).  Сайт «*Internet Movie Database*». Праверана 1 красавіка 2023.
36. 1 2  The 71st Academy Awards | 1999 (англ.).  Сайт прэміі «*Оскар*». Праверана 1 красавіка 2023.
37. 1 2  Film in 1990 (англ.).  Сайт прэміі «*BAFTA*». Праверана 1 красавіка 2023.
38. 1 2  La Cérémonie des César 1991 (фр.).  Сайт Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа. Праверана 1 красавіка 2023.
39. 1 2  Winners & Nominees 1990 (англ.)(недаступная спасылка).  Сайт прэміі «*Залаты глобус*». Архівавана з першакрыніцы 19 студзеня 2018. Праверана 1 красавіка 2023.
40. ↑  6. Warszawski Tydzień FIlmowy - 1990 (польск.).  Сайт Варшаўскага кінафестывалю. Праверана 18 красавіка 2024.

Спасылкі
--------

* Таварыства мёртвых паэтаў на сайце «Internet Movie Database» (англ.)


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · The American Film Institute Catalog of Motion Pictures |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a12012518 · BNE: XX3819482 · BNF: 12184845d · GND: 4517777-6 · LCCN: n90699304 · VIAF: 229012705 |

 |

| ⛭Фільмы Пітэра Уіра |
| --- |
| 
* Фільмаграфія Пітэра Уіра
* Спіс узнагарод і намінацый Пітэра Уіра[en]

 |
| 
Чалавек на зялёным ровары (1969, тэлефільм) •
Засталося трое (1971, фрагмент «*Міхаэль*») •
Хомсдэйл (1971) •
Што адбылося ў Зялёнай даліне? (1973, дакументальны фільм) •
Машыны, што з’елі Парыж (1974) •
Пікнік ля Вісячай скалы (1975) •
Апошняя хваля (1977) •
Вадаправодчык (1979, тэлефільм) •
Галіпалі (1981) •
Год небяспечнага жыцця (1982) •
Сведка (1985) •
Бераг маскітаў (1986) •
Таварыства мёртвых паэтаў (1989) •
Від на жыхарства (1990) •
Бясстрашны (1993) •
Шоу Трумана (1998) •
Гаспадар мораў на краі свету (2003) •
Шлях дамоў (2010)
 |


| ⛭Прэмія BAFTA за найлепшы фільм |
| --- |
| 1948—1960 | 
* Лепшыя гады нашага жыцця (1948)
* Гамлет (1949)
* Выкрадальнікі ровараў (1950)
* Усё пра Еву (1951)
* Карусель (1952)
* Гукавы бар’ер (1953)
* Забароненыя гульні (1954)
* Плата за страх (1955)
* Рычард III (1956)
* Жэрвеза (1957)
* Мост праз раку Квай (1958)
* Шлях наверх (1959)
* Бэн-Гур (1960)

 |
| 1961—1980 | 
* Кватэра (1961)
* Балада пра салдата / Махляр (1962)
* Лоўрэнс Аравійскі (1963)
* Том Джонс (1964)
* Доктар Стрэйнджлау, або Як я навучыўся не хвалявацца і палюбіў бомбу (1965)
* Мая выдатная лэдзі (1966)
* Хто баіцца Вірджыніі Вулф? (1967)
* Чалавек на ўсе часы (1968)
* Выпускнік (1969)
* Паўночны каўбой (1970)
* Бутч Кэсідзі і Сандэнс Кід (1971)
* Ускрысенне, праклятая нядзеля (1972)
* Кабарэ (1973)
* Амерыканская ноч (1974)
* Лакомб Люсьен (1975)
* Аліса тут больш не жыве (1976)
* ✯ Палёт над гняздом зязюлі (1977)
* Эні Хол (1978)
* Джулія (1979)
* Манхэтэн (1980)

 |
| 1981—2000 | 
* Чалавек-слон (1981)
* Агнявыя калясніцы (1982)
* Гандзі (1983)
* Выхаванне Рыты (1984)
* Поля смерці (1985)
* Пурпурная ружа Каіра (1986)
* Пакой з выглядам (1987)
* Жан дэ Фларэт (1988)
* Апошні імператар (1989)
* Таварыства мёртвых паэтаў (1990)
* Хвалебныя хлопцы (1991)
* Група «Камітментс» (1992)
* Говардс Энд (1993)
* Спіс Шындлера (1994)
* Чатыры вяселлі і адны пахаванні (1995)
* Розум і пачуцці (1996)
* Англійскі пацыент (1997)
* Мужчынскі стрыптыз (1998)
* Закаханы Шэкспір (1999)
* Прыгажосць па-амерыканску (2000)

 |
| 2001—2020 | 
* Гладыятар (2001)
* Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка (2002)
* Піяніст (2003)
* Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля (2004)
* Авіятар (2005)
* Гарбатая гара (2006)
* Каралева (2007)
* Адкупленне (2008)
* Мільянер з трушчоб (2009)
* Валадар буры (2010)
* Прамова караля (2011)
* Артыст (2012)
* ✯ Аперацыя «Арго» (2013)
* 12 гадоў рабства (2014)
* Малалецтва (2015)
* Выжылы (2016)
* Ла-Ла Лэнд (2017)
* Тры білборды за межамі Эбінга, Місуры (2018)
* Рома (2019)
* 1917 (2020)

 |
| 2021—ц.ч. | 
* Зямля качэўнікаў (2021)
* Улада сабакі (2022)
* На заходнім фронце без перамен (2023)
* Опенгеймер (2024)

 |

| ⛭Прэмія «Давід дзі Данатэла» за найлепшы замежны фільм |
| --- |
| 1950-я | 
* Прынц і танцоўшчыца (1958)
* Жыжы (1959)

 |
| 1960-я | 
* Нюрнбергскі працэс (1962)
* Самы доўгі дзень (1963)
* Лоўрэнс Аравійскі (1964)

 |
| 1970-я | 
* Французскі сувязны (1972)
* Хросны бацька (1973)
* Ісус Хрыстос — суперзорка (1974)
* Пекла ў паднябессі (1975)
* Нэшвіл (1976)
* Марафонец (1977)
* Блізкія кантакты трэцяй ступені (1978)
* Дрэва жадання (1979)

 |
| 1980-я | 
* Крамер супраць Крамера (1980)
* Мефіста (1982)
* Гандзі (1983)
* Фані і Аляксандр (1984)
* Амадэй (1985)
* З Афрыкі (1986)
* Пакой з краявідам (1987)
* Бывайце, дзеці (1988)
* Чалавек дажджу (1989)

 |
| 1990-я | 
* Таварыства мёртвых паэтаў (1990)
* Сірано дэ Бержэрак / Гамлет (1991)
* Запалі чырвоны ліхтар (1992)
* Ледзяное сэрца (1993)
* У імя бацькі (1994)
* Крымінальнае чытво (1995)
* Нэлі і месье Арно (1996)
* Насмешка (1997)
* Мужчынскі стрыптыз (1998)
* Цягнік жыцця (1999)

 |
| 2000-я | 
* Усё пра маю маці (2000)
* На чужы густ (2001)
* Чалавек, якога не было (2002)
* Піяніст (2003)
* Нашэсце варвараў (2004)
* Малышка на мільён (2005)
* Сутыкненне (2006)
* Вавілон (2007)
* Старым тут не месца (2008)
* Гран Тарына (2009)

 |
| 2010-я | 
* ✯ Бясслаўныя вырадкі (2010)
* Тагасветнае (2011)
* Развод Надэра і Сімін (2012)
* Джанга вызвалены (2013)
* Гатэль «Гранд Будапешт» (2014)
* Бёрдмэн (2015)
* Шпіёнскі мост (2016)
* Пад покрывам ночы (2017)
* Дзюнкерк (2018)
* Рома (2019)

 |
| 2020-я | 
* Паразіты (2020)
* 1917 (2021)
* Белфаст (2022)
* Фабельманы (2023)

 |

| ⛭Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм |
| --- |
| 1970-я | 
* Пах жанчыны (1976)
* Мы так любілі адзін аднаго (1977)
* Незвычайны дзень (1978)
* Дрэва для чаравікаў (1979)

 |
| 1980-я | 
* Манхэтэн (1980)
* Цень воіна (1981)
* Чалавек-слон (1982)
* Віктар/Вікторыя (1983)
* Фані і Аляксандр (1984)
* Амадэй (1985)
* Пурпурная ружа Каіра (1986)
* Імя ружы (1987)
* Апошні імператар (1988)
* Кафэ «Багдад» (1989)

 |
| 1990-я | 
* Небяспечныя сувязі (1990)
* Таварыства мёртвых паэтаў (1991)
* Тато-герой (1992)
* Высокія абцасы (1993)
* Піяніна (1994)
* Чатыры вяселлі і адно пахаванне (1995)
* Зямля і воля (1996)
* Рассякаючы хвалі (1997)
* Віртуозы (1998)
* Жыццё цудоўнае (1999)

 |
| 2000-я | 
* Усё пра маю маці (2000)
* Любоўны настрой (2001)
* Малхоланд Драйв (2002)
* Боўлінг для Калумбіны (2003)
* Таямнічая рака (2004)
* Цяжкасці перакладу (2005)
* Малышка на мільён (2006)
* Маленькая міс Шчасце (2007)
* Жыццё іншых (2008)
* Вальс з Башырам (2009)

 |
| 2010-я | 
* Гран Тарына (2010)
* Сацыяльная сетка (2011)
* Развод Надзера і Сімін (2012)
* ✯ Аперацыя «Арго» (2013)
* Разамкнуты круг (2014)
* Мамачка (2015)
* Бёрдмэн (2016)
* Я, Дэніэл Блэйк (2017)
* Нелюбоў (2018)
* Крамныя зладзеі (2019)

 |
| 2020-я | 
* Паразіты (2020)
* Запой (2021)
* Бацька (2022)
* Звяры (2023)
* Проста, як Сільвен (2024)

 |