**Амбро́зія палыналістая** (*Ambrosia artemisiifolia*) — від кветкавых раслін роду Амброзія (*Ambrosia*) сямейства Астравыя (*Asteraceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Аднагадовая травяністая апушаная расліна са сцяблом вышынёй 20—200 (20—150) см і моцным разгалінаваным коранем, пранікаючым на глыбіню да 4 м.

Батанічная ілюстрацыя з кнігі Яна Копса «*Flora Batava*», 1800—1934
Сцябло разгалінаванае ў верхняй частцы. Верхняе лісце чаргаванае, перыстараздзельная і амаль сядзячая, ніжняе — супраціўнае, на кароткіх чаранках. Верхні бок лісця цёмна-зялёнага колеру, ніжні — шараваты. Пераважна аднадомная расліна. Мужчынскія (тычынкавыя) кветкі дробныя, жоўтыя, па 5—25 кветак у кошыках, сабраных у коласападобныя суквецці па канцах парасткаў. Жаночыя кветкі знаходзяцца па 2—3 у пазухах лісця. Плод — сухая сямянка.

Арэал і экалогія
----------------

Амброзія палыналістая паходзіць з Паўночнай Амерыкі. Паўсюдна расце на тэрыторыі Канады, усходніх і паўднёва-ўсходніх штатаў ЗША. У 1863 годзе завезена ў Германію, потым у Францыю, распаўсюдзілася ў даліне ракі Рона, на тэрыторыі Бельгіі, Нідэрландаў, Вялікабрытаніі, Венгрыі, Расіі, на Балканскім паўвостраве. У цяперашні час сустракаецца ў Еўропе, Малдове, Міжземнамор’еі, на Каўказе, на тэрыторыі Украіны, Расіі, Казахстана, у Сярэдняй і Малой Азіі, Іране, Кітаі, Японіі, Афрыцы, Аўстраліі, Паўднёвай Амерыцы.

Каранцінны від на тэрыторыі Беларусі.

Расліна высушвае глебу, пагаршае яе ўрадлівасць, прыгнятае культурныя расліны на пасевах. На лугах і пашах выцясняе злакавыя і бабовыя расліны, зніжае кармавую якасць сена (з прычыны ўтрымання ў лісцях горкіх эфірных алеяў жывёла іх не паядае). Пылок амброзіі палыналістай з’яўляецца алергенам.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. 1 2  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Чёрная книга флоры Средней России. Чужеродные виды растений в экосистемах Средней России  (руск.)
5. ↑  Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH  (руск.)

Літаратура
----------

* *Кудрашова М. Г.* Амброзія // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 85. — 575 с. іл. — 10 000 экз.

Спасылкі
--------

* Амброзия полынолистная — Ambrosia artemisiifolia: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)
* Чёрная книга флоры Средней России. Чужеродные виды растений в экосистемах Средней России  (руск.)
* *Ambrosia artemisiifolia* L. (Амброзия полыннолистная) // ИАС «ООПТ России» Архівавана 3 красавіка 2023.  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7665650-0 · LCCN: sh87003121 · Microsoft: 2780504720, 2910195290 · NDL: 00577655 |