recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кім.

**Сяргей Аляксеевіч Кім** (10 сакавіка 1937, с. Каручхоз, Шмакаўскі раён, Прыморскі край, Расія — 24 кастрычніка 2021) — эканаміст. Доктар эканамічных навук (1973), прафесар (1976).

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці (спецыяльнасць «Эканоміка і арганізацыя прамысловасці прадметаў шырокага спажывання», 1959), Усесаюзны завочны інстытут тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці (аспірантура, 1965).

Працаваў у камбінаце «Искож» (г. Нальчык), Кабардзіна-Балкарскім Саўнаргасе, Маскоўскім тэхналагічным інстытуце лёгкай прамысловасці (1965—1966, асістэнт кафедры эканомікі, арганізацыі і планавання вытворчасці), Іркуцкім інстытуце народнай гаспадаркі (1966—1973, загадчык кафедры эканомікі і арганізацыі машынабудавання, прарэктар па вучэбнай рабоце, прарэктар па навуковай рабоце), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1974—1990, загадчык кафедры галіновых эканомік), Расійскай інжынернай акадэміі менеджменту і аграбізнесу (1992—2004, загадчык кафедры эканомікі і прадпрымальніцкай дзейнасці, прарэктар па вучэбнай рабоце, прарэктар па навуковай рабоце, кансультант), Расійскім дзяржаўным сацыяльным універсітэце (2004—2007, прафесар кафедры прадпрымальніцтва, кіравання і маркетынгу), Маскоўскім гарадскім універсітэце кіравання Урада Масквы (2007—2011, прафесар кафедры менеджменту), Маскоўскім рэгіянальным сацыяльна-эканамічным інстытуце (2002—2017, загадчык кафедры менеджменту і маркетынгу, кафедры дзяржаўнага і муніцыпальнага кіравання).

Памёр 24 кастрычніка 2021 года ў г. Мыцішчы, Маскоўская вобласць.

Навуковыя інтарэсы: праблемы арганізацыі павышэння эфектыўнасці вытворчасці.

Бібліяграфія
------------

* Теоретические основы стадийно-поточного изготовления продукции и повышение эффективности производства : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 594 / С. А. Ким. — Иркутск, 1972.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кім Сяргей Аляксеевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 260. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
Помнік пасля дэмантажу, 23 кастрычніка 1956 года
Галава помніка
**Помнік Сталіну ў Будапешце** — цэнтральны скульптурны твор Будапешта да 1956 года. Быў усталяваны ў снежні 1951 года як падарунак венгерскага народа да сямідзесяцігоддзя Іосіфа Сталіна (21 снежня 1949 года). Разбураны 23 кастрычніка 1956 года падчас Венгерскага паўстання 1956 года.

Гісторыя
--------

Помнік быў узведзены на ўскрайку гарадскога парку. Вышыня помніка разам з пастаментам — 25 метраў. Бронзавая статуя Сталіна была ў восем метраў у вышыню. Сталін быў прадстаўлены прамоўцам. Аўтар помніка — венгерскі скульптар Шандар Мікуш. Помнік быў створаны ў класічны перыяд сацыялістычнага рэалізму.

23 кастрычніка 1956 года паўстанцы разбурылі статую, пакінуўшы на пастаменце толькі боты, у якія быў усталяваны венгерскі сцяг. Бронзавы напіс «Правадыр, настаўнік і лепшы сябар венгерскага народа» быў збіты з пастамента.

Пасля падзей 1956 года апусцелы пастамент быў рэканструяваны і доўгі час выкарыстоўваўся як урадавая трыбуна пры правядзенні святочных шэсцяў і дэманстрацый.

У пачатку 1990-х гадоў рэшткі пастамента-трыбуны былі канчаткова дэмантаваныя.

У 2006 годзе ў парку скульптур эпохі сацыялізму ў Будапешце (Memento Park) у паменшаным выглядзе былі пабудаваны цагляны пастамент і ніжняя частка скульптуры — боты Сталіна.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бембель.

**Таццяна Бембель** (8 кастрычніка 1964, Мінск) — беларуская мастацтвазнаўца, арт-крытык, гісторык мастацтва, галерыст, выкладчыца, аўтарка тэлеперадач і культурных праектаў.

Куратарка галерэі TUT.BY. Дачка філосафа і публіцыста Алега Бембеля, унучка скульптара і народнага мастака БССР Андрэя Бембеля. З’яўляецца членам Беларускага саюза мастакоў, Беларускага саюза дызайнераў, Беларускага саюза кінематаграфістаў. Старшыня Беларускага камітэта Міжнароднага савета музеяў «ICOM».

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1964 у Мінску. 

У 1988 годзе скончыла дзённае аддзяленне факультэта тэорыі і гісторыі мастацтваў Інстытута Імя Рэпіна ў Ленінградзе.

З 1999 па 2004 год была куратаркай галерэі Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта. 

З 2009 года пачала працаваць у галіне дакументальнага кіно, пісаць сцэнары, на аснове якіх створаны шэраг дакументальных фільмаў пра мастакоў, архітэктараў, аб праблемах культуры і мастацтва. У 2011‐2012 гадах працавала на беларускім тэлебачанні, вяла на тэлеканале «Лад» тэлепраграму «Страсці па культуры».

З 2004 па 2013 год была дырэктаркай муніцыпальнай (дзяржаўнай) Гарадской мастацкай галерэі твораў Леаніда Шчамялёва у Мінску.

Фільмаграфія
------------

* «Андрэй Бембель. Смерць. Перамога. Слава» Беларускае тэлебачанне, 2009 год.
* «Застылая музыка Лангбарда» (архітэктар, уладальнік «Гран-пры» Сусветнай Парыжскай выставы 1937 года). Студыя дакументальнага кіно, Беларускае тэлебачанне, 2010 год (у суаўтарстве з Верай Савінай).
* «Summa», 2018. У суаўтарстве з Андрэем Куцілай.

Бібліяграфія
------------

* Прадмова да кнігі *Бокач Ю.* Т. Бембель // Вячеслав Кубарев. — Мінск. — 132 с. — ISBN 978-1477417027.

Спасылкі
--------

* Таццяна Бембель. Партал Femina.by
* Галерэя Шчамялёва мае намер падтрымліваць не вельмі вядомыя з'явы ў мастацтве
* Архівавана 2 сакавіка 2023.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Міхайлаўская царква.
**Свята-Міхайлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Рамель Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1999 годзе побач з драўляным храмам XVIII стагоддзя.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Кубападобная малітоўная зала завершана магутным 8-гранным барабанам і вуглавымі макаўкамі. Над прамавугольным прытворам надбудавана 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі, уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад 2-східьным пакрыццём.

Зноскі
------

1. ↑  Міхайлаўская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Міхайлаўская царква (Рамель, 1999) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Прыгожая.
**Таццяна Іванаўна Прыгожая** (нар. 27 верасня 1959, Саснагорск Ухцінскага раёна Комі АССР) — беларускі ўрач і палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач-анколаг.

Працавала ўрачом-інтэрнам бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі, урачом-хірургам паліклінікі № 10 г. Гомеля, урачом-анколагам радыехірургічнага аддзялення, намеснікам галоўнага ўрача па лячэбнай частцы Гомельскага абласнога анкалагічнага дыспансера. Галоўны ўрач установы «Гомельскі абласны клінічны анкалагічны дыспансер».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання. Была членам дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь у Міжпарламенцкай Асамблеі праваслаўя.

Узнагароды
----------

Узнагароджана юбілейнымі медалямі «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам Міністэрства аховы здароўя «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Рэспубліканскага камітэта Беларускага прафсаюза работнікаў аховы здароўя.

Зноскі
------

1. ↑  Пригожая Татьяна Ивановна Архівавана 26 верасня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Таццяна Аляксандраўна Калевіч** (нар. 26 студзеня 1951, Мінск) — беларускі хімік-неарганік, дырэктар Ліцэя БДУ (2005—2010), Кандыдат хімічных навук (1981).

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1973).

Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (Навукова-даследчы інстытут прыкладных фізічных праблем, 1973—1990, навуковы супрацоўнік, з 1990 — Ліцэй БДУ, выкладчык хіміі, у 1997—1998 — намеснік дырэктара ліцэя, 1998—2004 — загадчык кафедры хіміі, 2004—2010 — дырэктар ліцэя).

Навуковыя інтарэсы: неарганічная хімія; методыка выкладання хіміі ў агульнаадукацыйных установах.

Узнагароды
----------

Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (1995), прэміі спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў (1999, 2001, 2011), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2000), падзяка рэктара Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (2006), ганаровае званне «Заслужаны работнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта» (2012).

Бібліяграфія
------------

* Получение, термическая устойчивость и особенности строения кристаллогидратов ортофосфатов уранила и четырехвалентного урана : автореферат диссертации … кандидата химических наук : 02.00.01 / Колевич Татьяна Александровна. — Минск, 1981.
* Органическая химия : пособие для учащихся / [Т. А. Колевич и др.]. — Минск, 2014.
* Химия : пособие по общей и неорганической химии для учащихся лицея БГУ / Т. А. Колевич, Вадим Э. Матулис, Виталий Э. Матулис. — Минск, 2007.
* Лицей БГУ: история и современность / Т. А. Колевич // Хiмiя: праблемы выкладання. — 2006. — № 1. — С. 46—49.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Іосіфа.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Міхайлаўская царква.
**Свята-Міхайлаўскі кафедральны сабор** (першапачаткова ***Касцёл Святога Іосіфа***) — праваслаўная царква ў г. Ліда на вул. Савецкай, помнік архітэктуры класіцызму. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння. З'яляецца рэдкім прыкладам царквы-ратонды ў каталіцкім дойлідстве.

Гісторыя
--------

Сабор Архангела Міхаіла ў Лідзе. Здымак пач. XX ст.
Касцёл Святога Іосіфа пры лідскім кляштары піяраў пабудаваны ў 1797—1825 гадах. На будаўніцтва храма 5000 рублёў ахвяраваў Павел I. Кляштар зачынены ў 1832 годзе. Касцёл у 1842 годзе гарэў, у 1863 годзе перароблены на праваслаўную царкву Міхаіла Архангела, пасля Вялікай Айчыннай вайны ў 1960-я гг. будынак быў абсталяваны пад планетарый. У 1971 г. знесена мураваная брама.

Архітэктура
-----------

Корпус кляштара і званіца
Інтэр'ер
Мураваны храм-ратонда накрыты паўсферычным купалам, завершаны васьмігранным ліхтаром. Да асноўнага круглага ў плане аб'ёму прылягаюць больш нізкія прамавугольныя ў плане аб'ёмы: прытвор з чатырохкалонным порцікам на галоўным фасадзе і двухпавярховая сакрысція па восі ўсход-захад, невялікія рызаліты з поўдня і воўначы. У дэкоры фасадаў выкарыстаны дарычны ордар. Порцік і рызаліты ўвянчаны трохвугольнымі франтонамі. Вокны прамавугольныя. Унутры па перыметры залы размешчаны 8 пар дарычных калон. Побач з касцёлам размешчаны мураваныя аднапавярховы корпус кляштара і аднаярусная званіца.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Лазука Б.А.* Беларуская архітэктура XIX - пачатку XX стагоддзя // Гісторыя сусветнага мастацтва. Рускае і беларускае мастацтва XIX - пачатку XX стагоддзя. — Беларусь, 2011. — С. 342. — 430 с. — ISBN 978-985-01-0880-7.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1993. — С. 263—264.
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007. — С. 226—227.
* Лідскі Іосіфаўскі касцёл піяраў // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 426. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда)
* Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда) на сайце Radzima.org
* Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда) на сайце «Архіварта»
**Тацця́на Анатолеўна Арцю́шына** (нар. 2 жніўня 1953, Бабруйск) — беларускі ўрач-педыятр, палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут са спецыяльнасцю ўрач-педыятр, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь са спецыяльнасцю менеджар-эканаміст.

Працавала ўрачом-інтэрнам па педыятрыі Бабруйскай дзіцячай бальніцы, участковым урачом-педыятрам, галоўным урачом установы аховы здароўя «Бабруйская гарадская дзіцячая бальніца».

У 2000—2004 член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь ад Магілёўскай вобласці, член камісіі па эканоміцы, бюджэту і фінансах.

У 2004—2008 дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па Бабруйскай-Ленінскай выбарчай акрузе № 63, член Пастаяннай камісіі па працы, сацыяльнай абароне, справах ветэранаў і інвалідаў. Не замужам.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5

Спасылкі
--------

* АРТЮШИНА ТАТЬЯНА АНАТОЛЬЕВНА Архівавана 10 студзеня 2016.
* Артюшина Татьяна Анатольевна
**Таццяна Аляксандраўна Атрошанка** (сцэнічны псеўданім *Кіра Трыш*; нар. 17 ліпеня 1976, п. Вялікі Мох, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі паэт, празаік, кампазітар, спявачка.

Біяграфія
---------

Скончыла сярэднюю школу № 1 г. Буда-Кашалёва. У 1993—1998 гадах вучылася на філалагічным факультэце Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф. Скарыны. Менавіта там быў напісаны першы верш «Маладосць мая», які апублікавала газета «Гомельскі ўніверсітэт». Пасля атрымання дыплома апынулася на Маладзечаншчыне. Працавала ў гімназіі № 10 г. Маладзечна, Маладзечанскім медыцынскім каледжы і Палацы культуры г. Маладзечна.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Кіраўнік літаратурнага аб’яднання «Купалінка» «Маладзечанскай газеты».

Творчасць
---------

На Міжнародным форуме даследчыкаў беларускай казкі разам з іншымі беларускімі дзіцячымі пісьменнікамі (другая ўверсе, 2023 г.)
Вядомая як аўтар-выканаўца Кіра Трыш, яна стала ўладальніцай першай прэміі музычнага тэлеканала RU.TV Беларусь у намінацыі «Лепшае жаночае відэа». Па выніках галасавання яе кліп «Глупая зима» стаў лідарам глядацкіх сімпатый.

Аўтар кнігі паэзіі «Не я…», цыкла песень «Внутри огромного города». Друкавалася ў зборніках: «Тут я бачу свой край: Маладзечаншчына літаратурная», «Міншчына літаратурная», «Будакашалёўшчына літаратурная», «Разам з Радзімай : песні беларускіх кампазітараў і паэтаў», зборніку апавяданняў маладых пісьменнікаў «Кахаць і верыць», вучэбна-метадычным дапаможніку «Музыка в первом классе». З паэзіяй і прозай на старонках газет «Літаратура і мастацтва», «Маладзечанская газета», «Авангард», «Беларуская ніва», «Мінская праўда» і інш. у часопісах «Маладосць» і «Рюкзачок».

У 2023 годзе ў межах III Міжнароднага форума даследчыкаў беларускай казкі, які праводзіўся Цэнтрам даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, прымала ўдзел у круглым стале «Сучасная літаратурная казка: суадносіны фальклорнай і літаратурнай традыцыі».

Узнагароды
----------

Лаўрэат рэспубліканскай літаратурнай прэміі «Залаты Купідон» у намінацыі «Песенны жанр» (2013). З’яўляецца лаўрэатам «Песні года Беларусі-2011» (аўтар песні).

Заўвагі
-------

1. ↑  *Таццяна Барысюк* Казка: набыткі і планы // *Літаратура і мастацтва* : газ.. — Мн.: РВУ «Звязда», 2023-06-23. — В. 5234. — № 25. — С. 14. Архівавана з першакрыніцы 23 чэрвеня 2023.

Спасылкі
--------

* Атрошанка Таццяна Аляксандраўна
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.
**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Акцябр (Кобрынскі раён) на ўскраіне вёскі. Пабудавана ў 1937 г. з дрэва. Помнік народнага дойлідства.

Архітэктура
-----------

Развітую і шматпланавую аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю храма складаюць асноўны цэнтрычна-крыжовы зруб, пяцігранная апсіда з партатыўнымі бакавымі рызніцамі, далучаны праз трапезную прытвор-званіца. Званіца вырашана высокім шатровым васьмерыком і разам з 8-гранным шатровым барабанам з макаўкай дамінуе ў сілуэце храма. Грані-прыдзелы асноўнага зруба і бабінца завершаны трохвугольнымі франтонамі. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны адзінарнымі і здвоенымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі, фланкіраванымі вертыкальнымі брусамі-сцяжкамі.

### Інтэр'ер

У інтэр'еры пануе падкупальная прастора светлага барабана, абапёртага праз складную сістэму ветразяў на сцены цэнтральнага квадратнага зруба. У яго прастору шырокімі 3-граннымі прасветамі раскрываюцца бакавыя прыдзелы, трапезная, апсіда, вылучаная драўляным 2-ярусным іканастасам.

Абраз «Тры свяціцелі» (18-19ст.), скульптура «Укрыжаванне» (18ст.), драўляны ківот (1887).

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].

Спасылкі
--------

* Свята-Пакроўская царква (Акцябр) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Пакроўская царква (Акцябр) на сайце Radzima.org
* Свята-Пакроўская царква (Акцябр) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Пакроўская царква (Акцябр) на сайце «Архіварта»
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Андрэеў.

**Мікалай Рыгоравіч Андрэеў** (26 снежня 1915, с. Борскае, Самарская вобласць) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1949 года.

Біяграфія
---------

З ліпеня на Заходнім фронце 1941 года, удзельнік абароны Гродна. У партызанах са жніўня 1941 года: камандзір узвода, начальнік штаба атрада, у чэрвені 1943 — чэрвені 1944 г. камандзір 2-й Мінскай партызанскай брыгады. З 1944 г. на адміністрацыйна-гаспадарчай і гаспадарчай працы. Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ у 1953 годзе.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. 1 2 3  Андреев Николай Григорьевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 19. — 737 с..
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ярашэнка.

**Таццяна Аляксандраўна Ярашэнка** (укр.: Тетяна Олександрівна Ярошенко; нар. 2 чэрвеня 1963, Данецк) — украінскі вучоны і грамадскі дзеяч; бібліятэкар і бібліятэказнаўца, кандыдат гістарычных навук, дацэнт. Аўтар больш за сто публікацый.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 2 чэрвеня 1963 г. у Данецку Украінскай ССР.

У 1982—1986 гадах навучалася на бібліятэчным факультэце Кіеўскага дзяржаўнага інстытута культуры (цяпер Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт культуры і мастацтваў), які скончыла з адзнакай па спецыяльнасці «Бібліятэказнаўства і бібліяграфія». Пасля заканчэння ВНУ ў 1986—1994 гадах працавала ў Дзяржаўнай бібліятэцы Украіны для юнацтва, прайшла ступені старшага бібліятэкара, загадчыка аддзела і намесніка дырэктара.

У 1994—1995 гадах працавала старшым выкладчыкам на бібліятэчным факультэце Кіеўскага дзяржаўнага інстытута культуры. Са студзеня 1995 года — дырэктар навуковай бібліятэкі Нацыянальнага універсітэта «Кіева-Магілянская акадэмія». З мая 2015 — віцэ-прэзідэнт гэтага ж універсітэта па навуковай рабоце і інфарматызацыі.

Таццяна Ярашэнка стажыравалася ў ЗША па праграме акадэмічных абменаў імя Фулбрайта (Yale University, 2004—2005; Columbia University, 2010—2011), па праграме IREX University Administration Support Program Fellowship (Florida State University, USA, 2017), а таксама адукацыі Акадэміі педагагічных навук Украіны (2019).

Займаецца таксама грамадскай дзейнасцю: была старшынёй секцыі ўніверсітэцкіх бібліятэк Украінскай бібліятэчнай асацыяцыі (да 2015), старшынёй праўлення арганізацыі Украінскае Фулбрайтаўскае кола (2013—2017), выканаўчы дырэктар грамадскай арганізацыі «ELibUkr Электронная бібліятэка Украіны» (з 2008).

У ліку ўзнагарод Т. А. Ярашэнка — Ганаровая грамата (2002) і знак «Выдатнік адукацыі Украіны» (2003) Міністэрства адукацыі і навукі Украіны; медаль Святога Пятра Магілы (2004); ордэн княгіні Вольгі III ступені (2005); знак адрознення Украінскай бібліятэчнай асацыяцыі «За ўклад у бібліятэказнаўства» (2010) і «За адданасць бібліятэчнай справе» (2013); ганаровае званне «Заслужаны работнік культуры Украіны» (2015).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.
**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у г. Іванава, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю пач. XX стагоддзя.

Архітэктура
-----------

«Старазапаветная Троіца». Пінскае Палессе, сярэдзіна XVII стагоддзя. Абраз са Свята-Пакроўскай царквы
Храм мае чатырохчасткавую падоўжана-восевую кампазіцыю: званіца, трапезная, асноўны аб'ём з бакавымі прыдзеламі, апсіда з рызніцамі. Двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, надбудаваная над шырокім 2-павярховым прытворам, і 8-гранны шатровы барабан над асноўным кубападобным аб'ёмам завершаны цыбулепадобнымі купалкамі. Макаўкамі завершаны двухсхільныя дахі ганка галоўнага ўвахода і прыдзелаў. Фасады прарэзаны адзінарнымі і падвойнымі арачнымі вокнамі з броўкамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі і прамавугольнымі нішамі, апяразаны прафіляванымі карнізамі з зубчастымі фрызамі.

Інтэр'ер
--------

Абразы 17 — 18 ст.: «Троіца старазапаветная» і «Маці Божая Рымская» (прывезена з закрытай Свята-Ільінскай царквы в.Дастоева), «Архангел Міхаіл», «Маці Божая Адзігітрыя» (паходзіць з Успенскай царквы в. Снітава Іванаўскага раёна), «Маці Божая Чантахоўская», «Ражджаство Маці Божай», «Уваскрасенне», «Святыя Канстанцін і Алена»; абразы 19 ст.: «Маці Божая ўсіх смуткуючых радасць», «Святы Аляксандр Неўскі», «Цуд Георгія аб змеі».

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 226.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------



|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Пакроўская царква (Іванава) на Вікісховішчы |

* Свята-Пакроўская царква (Іванава) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Пакроўская царква (Іванава) на сайце Radzima.org
* Свята-Пакроўская царква (Іванава) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Пакроўская царква (Іванава) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Георгіеўская царква.
**Свята-Георгіеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Галынка Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры паселішча.

Гісторыя
--------

У 1896 годзе была пабудавана першая вядомая царква (3 лістапада 1896 года яна была асвечана). У 1943 годзе драўляныя часткі царквы згарэлі. У такім паўразбураным стане, царква прастаяла да 1972 года. У 1972 годзе сцены, падмурак і царкоўная агароджа былі разбураныя.

14 чэрвеня 1995 года мітрапалітам Філарэтам было асвечана месца пад будаўніцтва новай царквы. 23 кастрычніка 1996 года адбылася закладка царквы.

10 лістапада 2012 года архіепіскапам Арцеміем царква была асвечана.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Вырашана манументальным прамавугольным у плане аб’ёмам з папярочным трансептам, на скрыжаванні якіх узведзены магутны 8-гранны светлавы барабан, завершаны цыбулепадобным купалам. Над фасадам надбудавана 4-гранная званіца, завершаная цыбулепадобным купалам на гранёным барабане. Бакавыя фасады расчлянёны на 3 арачныя праслы з высокімі і вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі. Аркатурай крапаваны і франтальны фасад, па цэнтры якога, як і ў крылах трансепта, акруглы аконны праём (характэрны для стылю мадэрн).

Зноскі
------

1. ↑  Храм святога велікамучаніка Георгія Перамаганосца д. Голынка Архівавана 24 снежня 2019.
2. ↑  Георгіеўская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Георгіеўская царква (Галынка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.
**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Балотня Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.

Гісторыя
--------

Паводле архіўных даных першая вядомая царква ў вёсцы была заснавана ў 1889 годзе, архітэктарам якой быў Васіль Васільевіч Сазонаў. У 1937 годзе савецкія ўлады закрылі храм, а ў будынку царквы знаходзіўся клуб. У 1941 годзе царкву пачалі аднаўляць. Пасля вайны будынак выкарыстоўваўся як спортзала і школьны буфет. У 1965 годзе царква была разбурана.

На падмурку разбуранага храма 14 кастрычніка 1995 года па благаславенні архіепіскапа Арыстарха пачалося будаўніцтва новага храма. Да 2002 года набажэнствы здзяйсняліся ў малільным доме. З 2002 года набажэнствы праводзяцца ў новым храме.

Зноскі
------

1. ↑  Храм Покрова Пресвятой Богородицы, д. Болотня

Спасылкі
--------

* Свята-Пакроўская царква (Балотня) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Пакроўская царква (Балотня) на сайце «Архіварта»
**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Гальшаны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

25 ліпеня 1900 года быў закладзены першы камень пад падмурак храма. На месца будаўніцтва прыхаджане падводамі падвозілі зямлю і камяні, насыпаўшы грунт вышэй за ўзровень вуліцы так, што старая царква засталася збоку. Будаўніцтва праводзілася на сродкі, выдзеленыя Найсвяцейшым Сінодам — 15,5 тысяч рублёў, ахвяраванні вернікаў і сродкі дабрахотных ахвяравальнікаў, якія паступалі з усёй Расіі дзякуючы просьбе айца Уладзіміра ў царкоўнай прэсе. Царква была пабудавана за адзін год у 1901 годзе з цэглы.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца, трапезная, асноўны аб’ём, 5-гранная апсіда з бакавымі 4-граннымі рызніцамі. У сілуэце будынка дамінуюць цыбулепадобныя купалы над званіцай і 4-схільным дахам асноўнага кубападобнага аб’ёму.

Галоўны ўваход адзначаны буйным парталам з высокім 2-гранным шчытом і арачным праёмам на 2 парах паўкалон. Падобнымі парталамі аформлены бакавыя ўваходы. У люкарне над галоўным уваходам размешчаны абраз «Спас Пантакратар». Лаканічнае дэкаратыўнае ўбранне белакаменных фасадаў абмежавана ажурнымі фрызавымі паясамі з гарадкоў, плоскімі броўкамі арачных аконных праёмаў, вуглавымі лапаткамі, поясам какошнікаў каля аснавання шатра званіцы.

Абкружана каванай агароджай з брамай.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Левченко, А. Гольшанской Свято-Георгиевской церкви 100 лет (1901—2001) : история, факты, комментарии / Священник Андрей Левченко. — Гольшаны: Свято-Георгиевская церковь, 2003. — 22. с.: ил.

Спасылкі
--------

*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Міхайлаўская царква.
**Свята-Міхайлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Новы Двор Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Масушынская, 16.

Гісторыя
--------

Старая царква 1941—1944 гады
У 1868 годзе была пабудавана драўляная царква. У 1964 годзе яна была разабрана. Сёння на яе месцы знаходзіцца помнік савецкаму салдату.

Новы прыход быў зарэгістраваны 21 чэрвеня 1993 года. Храм асвечаны ў 1994 годзе. Знаходзіца ў 30 метрах па левым баку ад старой царквы.

У 2004 годзе быў пастаўлены новы іканастас. У 2008 годзе вакол храма была ўсталяваная агароджа.

Пры храме дзейнічае нядзельная школа.

Архітэктура
-----------

Пабудаваны з белай цэглы ў форме прастакутніка. Унутры абтынкаваны і пафарбаваны. Храм складаецца з асноўнай часткі і бабінца, лесвіца якога вядзе на званіцу. Царква мае два купалы з бляхі (не афарбаваны), крыжы на купалах звычайныя, металічныя, дах бляшаны.

Зноскі
------

1. ↑  Храм Святога Міхала Арханёла д. Новый Двор Архівавана 24 снежня 2019.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Міхайлаўская царква (Новы Двор) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Георгіеўская царква.
**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Вялікія Круговічы Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

Гісторыя
--------

Царква на малюнку Д. Струкава. 1864
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў XIX стагоддзя з дрэва як прыходская. Асобна пастаўлена званіца.

Архітэктура
-----------

Свята-Георгіеўская царква са званіцай
Царква ўяўляе саобй Двухзрубны храм: асноўны кубападобны аб’ём з трохграннай апсідай і бакавымі рызніцамі. У прасторавай кампазіцыі дамінуе высокі васьмігранны барабан са шлемападобным купалам. Арачныя аконныя праёмы аформлены разнымі ліштвамі.

### Інтэр’ер

Унутры апсіду вылучае двух’ярусны іканастас на 17 абразоў. Абраз XVIII стагоддзя «Маці Божая» і драўляная скульптура «Укрыжаванне».

Абразы «Марыя Егіпецкая», «Св. Іадосій Ігуменскі», «Прасвятая Багародзіца» і царскія вароты з іконамі «архангел Гаўрыіл», «Прасвятая Багародзіца», «Св.апосталы Мацвей і Марк», «Св.апосталы Лука і Іаан», «Успенне Прасвятой Багародзіцы», «Св. Мікалай Цудатворац» XIX стагоддзя — Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 123Ж000006шыфр 123Ж000006

Зноскі
------

1. ↑  Описание церквей и приходов Минской епархии. Слуцкий уезд. Мн. 1897. С. 142.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Круговічы)
* Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Круговічы) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* [ Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Круговічы)] на сайце Radzima.org
* [ Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Круговічы)] на сайце Глобус Беларусі (руск.)
**Свята-Кацярынінская царква** — помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваная ў 1822 годзе з цэглы ў вёсцы Гадзічава Гомельскага раёна.

Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Цэнтрычны квадратны ў плане аб’ём завершаны драўляным чатырохгранным плоскім барабанам. Галоўны і бакавыя фасады вылучаныя чатырохкалоннымі порцікамі дарычнага ордара, алтарны — рызалітам. Храм перакрыты пакатым шматгранным шатром. Плоскасныя атынкаваныя фасады расчлянёныя дзвюма ярусамі лучковых аконных праемаў з замковым каменем у ліштвах, аперазаныя міжпаверхавай цягай і прафіляваным карнізам з сухарыкамі.

Інтэр’ер
--------

Інтэр’ер царквы
У цэнтральную залу з плоскай столлю чатырма шырокімі аркамі раскрываюцца вузкія памяшканні прытвора, прыдзелаў з самастойнымі ўваходамі і апсіды, па баках якой вылучаныя невялікія рызніцы абапал апсіды, дзякоўская і хрысцільня — абапал прамавугольнага прытвора. Столь абапіраецца на 4 вуглавыя пілоны, цераз якія перакінуты аркі.

Помнік рэспубліканскага значэння.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Кацярынінская царква (Гадзічава) на Вікісховішчы |


* Свята-Кацярынінская царква (Гадзічава) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Кацярынінская царква (Гадзічава) на сайце Radzima.org
* Свята-Кацярынінская царква (Гадзічава) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Кацярынінская царква (Гадзічава) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Галоўчыцах Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Стары будынак царквы, 1900 год.
Першая прыходская царква была пабудавана каля 1766 года. У 1942 годзе ў храме адбыўся пажар. У 1943 годзе царква была адбудавана з разабранай і перавезенай яўрэйскай сінагогі з Антопаля. У 1948 годзе храм быў закрыты, будынак выкарыстоўваўся пад склад. У 1952 годзе будынак царквы быў аддадзены пад сельскі клуб.

У верасні 1989 года будынак быў вернуты вернікам. 31 сакавіка 1990 года царква была асвячона. У 2007 годзе царква была занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Зноскі
------

1. ↑  6. Православный приход храма Воздвижения Креста Господня в агрогородке Головчицы  Архівавана 24 снежня 2019.
2. ↑  Головчицы. Церковь Воздвижения Креста Господня.

Спасылкі
--------

* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Галоўчыцы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Осіпаў.

**Кірыл Нікіфаравіч Осіпаў** (2 лютага 1907 — 16 жніўня 1975) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (15 жніўня 1941 года).

Біяграфія
---------

Осіпаў К. Н. беларус па нацыянальнасці, нарадзіўся ў вёсцы Збароў у сялянскай сям'і. Пасля заканчэння сямі класаў працаваў у райкаме камсамола Жлобіна. У Чырвоную Армію ўступіў у 1929 годзе, прыймаў удзел у савецка-фінскай вайне. У 1931 годзе ўступіў у КПСС. У 1935 годзе скончыў артылерыйскае вучылішча.

Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне з чэрвеня 1941 года. Осіпаў быў сакратаром партбюро 245-га гаубічнага артылерыйскага палка (37-я стралковая дывізія, 19-я армія, Заходні фронт), калі, будучы старшым палітруком, апынуўся ў абкружэнні. Осіпаў у складзе групы войскаў генерал-лейтэнанта І. В. Болдзіна з баямі спрабаваў выйсці з акружэння. У жніўні 1941 года, перайшоўшы лінію фронту, змог наладзіць сувязь з Коневым І. С.; пры яго ўдзеле быў распрацаваны і ажыццёўлены план злучэння групы з войскамі Чырвонай Арміі. 15 жніўня 1941 года Осіпаву К. Н. было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. У 1942-1943 гадах ён працаваў пры штабе партызанскага руху пры ваенсавеце Заходняга фронту, пакуль у 1944 годзе зноў не апынуўся на фронце, прыняўшы ўдзел у вызваленні Беларусі, у баях ва Усходняй Прусіі і супраць Японіі.

Працягнуўшы пасля вайны службу ў арміі, Осіпаў К. Н. у 1947 годзе скончыў Вышэйшую афіцэрскую артылерыйскую школу і ў 1955 годзе пайшоў у запас у званні палкоўніка. Быў пахаваны ў Гомелі на Давыдаўскіх могілках, дзе ў 1976 годзе на яго магіле ўсталявалі абеліск.

Узнагароды
----------

* Герой Савецкага Саюза (15 жніўня 1941 года);
* ордэн Леніна;
* два ордэна Чырвонага Сцяга;
* ордэн Аляксандра Неўскага;
* ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені;
* ордэн Чырвонай Зоркі.

Памяць
------

У гонар Осіпава К. Н. названая адна з вуліц Гомеля.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
2. 1 2 3 4  Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. — Мн.: БелСЭ, 1985. — 64—65 с. — 8 000 экз.
3. ↑  Гарады і вёскі Беларусі / Рэдкал. Г. П. Пашкоў і інш.. — Мінск, 2005. — Т. 2, кн. 2. Гомельская вобласць. — С. 251. — 520 с. — ISBN 985-11-0330-6.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Грыцавічы Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Першыя згадкі пра храм датуюцца другой паловай XIX стагоддзя. Храм быў пабудаваны з дрэва. У 1962 годзе царква была закрыта і перададзена калгасу, які выкарыстоўваў будынак як месца для захоўвання збожжа. З часам дах прыйшоў у трухлявасць і стаў працякаць.

У 1990-я гады храм быў аддадзены вернікам для аднаўлення. Драўляны храм аднаўленню не падлягаў, таму было прынята рашэнне яго знесці і на гэтым месцы пабудаваць новы мураваны.

У 1997 годзе быў асвечаны новы цагляны храм.

Зноскі
------

1. ↑  Храм Узвышэння Святога Крыжа д. Грицевичи Архівавана 25 снежня 2019.
2. ↑  Грицевичи. Церковь Воздвижения Креста Господня.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Крыжаўзвіжанская царква.
**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Святая Воля Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры паселішча.

Гісторыя
--------

Першы храм быў пабудаваны ў 1727 годзе на сродкі князёў Іосіфа і Міхаіла Агінскіх. У пачатку XX стагоддзя храм згарэў ад удару маланкі. У 1928 годзе была заснавана часовая царква.

У 1991 годзе побач са старым храмам быў закладзены новы аднайменны храм, а ў 1994 годзе быў асвячоны архіепіскапам Стэфанам. Стары храм у 1994 годзе быў разабраны. У 1997 годзе каля храма была пабудавана нядзельная школа, а ў 2000 годзе званіца.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы паводле праекта архітэктара Л. В. Макарэвіча

Архітэктура храма вырашана ў стылізаваных формах уладзіміра-суздальскага царкоўнага дойлідства. Цэнтрычны аб’ём завершаны сферычным купалам, над якім узведзены цыліндрычны светлавы барабан пад цыбулепадобным купалам. Бакавыя фасады расчлянёны на 3 арачныя праслы з высока ўзнятымі арачнымі праёмамі. Алтарны фасад вырашаны 3 паўкруглымі апсідамі з конхавымі пакрыццямі. З боку храма адасоблена пастаўлена 3-ярусная (васбмярык на 2 чацьверыках) званіца, завершаная макаўкай. Насычаная архітэктурная пластыка заснавана на формах старажытнарускага царкоўнага дойлідства.

Галерэя
-------

* ЗваніцаЗваніца
* Помнік на месцы былой царквыПомнік на месцы былой царквы
* Нямецкія могілкі часоў Першай сусветнай вайныНямецкія могілкі часоў Першай сусветнай вайны

Зноскі
------

1. ↑  22. Приход храма Воздвижения Креста Господня д. Святая Воля Ивацевичского района **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 21 студзеня 2021. Праверана 9 снежня 2019.
2. ↑  Крыжаўзвіжанская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Святая Воля) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Свята-Засіма-Саваціеўскі мужчынскі манастыр** ― манастыр у в. Вялікая Кракотка, Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Свята-Раства-Багародзіцкая царква
Мужчынскі манастыр бярэ свой пачатак ад храма Божага Нараджэння Найсвятой Багародзіцы.

У 1883 годзе з бутавага каменя быў пабудаваны храм. У 1959—1961 гады храм закрылі і размясцілі ў ім клуб. У 1990—1991 гадах царква была адноўлена.

У 2002 годзе ў будынку былой школы быў арганізаваны скіт. 29 чэрвеня 2009 года сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы заснаваў у вёсцы Вялікая Кракотка мужчынскі манастыр.

У комплекс манастыра ўваходзяць 2 храмы, надбрамная капліца з аркавым праходам, трапезная, жылы манастырскі комплекс, сталярная майстэрня, гаспадарчыя пабудовы, дом паломніка, агарод, пчальнік, сажалка.

Зноскі
------

1. ↑  История обители
2. ↑  СВЯТО-ЗОСИМО-САВВАТИЕВСКИЙ ВЕЛИКО-КРАКОТСКИЙ МУЖСКОЙ МОНАСТЫРЬ Архівавана 21 снежня 2019.

Спасылкі
--------

* Свято-Зосимо-Савватиевский Велико-Кракотский мужской монастырь, д. Великая Кракотка на monasterium.by
* Свята-Засіма-Саваціеўскі мужчынскі манастыр на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну.
**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — помнік у Баранавічах, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Кампазіцыйны цэнтр плошчы. Пастаўлены ў 1960 годзе. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну. Аўтары помніка — скульптар М. Альтшулер, архітэктары М. Мілавідаў, С. Ожагаў, А. Марэніч.

Апісанне
--------

Бронзавая скульптура
Помнік на плошчы
Агульная вышыня помніка складае 11,2 м, вышыня фігуры 1,6 м. Скульптурную фігуру У. I. Леніна з бронзы, пастаўленую на высокім гранітным пастаменце, і асіметрычна размешчаную выцягнутую па гарызанталі трыбуну аб’ядноўвае нізкі, развіты ў плане ступеньчаты стылабат. Фігура ў стрыманым руху. Твар у дакладных партрэтных і разам з тым абагульненых формах. Пры сціплых памерах і лаканічнай прарысоўцы дэталей помнік вызначаецца выразнасцю і манументальнасцю.

Літаратура
----------

* *Л. Г. Лапцэвіч, У. С. Марокін.* 98. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Баранавічы)
**Помнік Сталіну на Цэнтральнай плошчы ў Мінску** — цэнтральны скульптурны твор Мінска ў сталінскі перыяд гісторыі Беларускай ССР.

Апісанне
--------

Быў створаны аўтарскім калектывам скульптараў З. І. Азгура, А. А. Бембеля, А. К. Глебава і С. І. Селіханава. Пасля ўзгаднення агульнага эскіза працу падзялілі на зоны для больш хуткай працы. Заір Азгур рабіў галаву і плечы, Андрэй Бембель — ногі і ніжнюю частку, а Сяргей Селіханаў і Аляксей Глебаў падзялілі корпус.

Фігура кіраўніка савецкай дзяржавы І. В. Сталіна ўзносілася на вышыню каля 10 метраў (без пастамента). На пастаменце фігуры Сталіна змяшчаўся арнамент зацверджанага ў год адкрыцця помніка новага сцяга БССР (гэты ж арнамент змяшчаецца на цяперашнім афіцыйным сцягу Беларусі).

Гісторыя
--------

Бронзавая скульптура была адліта па загадзя падрыхтаванай мадэлі помніка, вылепленая з гліны.

Афіцыйнае адкрыццё помніка адбылося 21 верасня 1952 года. Цэнтральная плошча была запоўнена цалкам — сабраліся некалькі дзясяткаў тысяч чалавек. Мітынг, прысвечаны адкрыццю манумента, адкрыў сакратар Мінскага абласнога камітэта КП (б) Б К. Т. Мазураў.

Сакратар мінскага камітэта КП(б)Б І. Д. Варвашэня зачытаў на ім пастанову «О переименовании центральной улицы города Минска от Дома Правительства БССР до Московского шоссе в проспект имени Сталина».

Праз 8 гадоў па смерці Сталіна, 3 лістапада 1961 года помнік поўнасцю дэмантаваны за адну ноч.

Акрамя Цэнтральнай плошчы, помнікі Сталіну былі ўстаноўлены ў парку «Прафінтэрн» (цяпер — парк імя М. Горкага), а таксама ля ўваходу ў бібліятэку імя Леніна.

Зноскі
------

1. ↑  «Арт-календарь-2015». Корпус, ноги и голова Сталина, которые поделили четыре именитых белорусских скульптора  Архівавана 16 сакавіка 2015.

Спасылкі
--------

* Памятник Сталину И. В. (англ.)(недаступная спасылка).  Мінск стары і новы (17 кастрычніка 2010). Архівавана з першакрыніцы 13 кастрычніка 2013. Праверана 9 кастрычніка 2013.
* *Бембель, Таццяна*. Корпус, ноги и голова Сталина, которые поделили четыре именитых белорусских скульптора (руск.)(недаступная спасылка). *Арт-календар*.  TUT.by (11 снежня 2017). Архівавана з першакрыніцы 16 сакавіка 2015. Праверана 10 снежня 2017.
* Помнік Сталіну ў Мінску (1953, март)
**Свята-Ефрасіннеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Радунь Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Чырвонаармейская.

Гісторыя
--------

22 лістапада 2000 года была зарэгістравана абшчына. У 2009 годзе настаяцелем храма стаў іерэй Мікалай Семашкевіч. Будаўніцтва храма было пачата з асвячэння месца і закладкі капсулы ў 2009 годзе, якое здзейсніў епіскап Арцемій.

У 2014 годзе былі скончаны будаўніцтва храма і яго ўнутранае аздабленне (тынкоўка, афарбоўка). У пачатку лістапада 2015 года былі ўстаноўлены купалы. 15 лістапада 2015 года адбылося асвячэнне храма архіепіскапам Арцеміем.

З 16 лістапада 2015 года настаяцелем храма з’яўляецца іерэй Яўген Шулейка.

Архітэктура
-----------

Храм будаваўся па тыпавым праекце, распрацаваным Воранаўскім райвыканкамам. Будынак храма блочна-цагляны і мае форму чатырохканцовага крыжа, увенчанага трыма купаламі.

Зноскі
------

1. ↑  Год прожит: что сделано
2. ↑  Церковь святой преподобной Евфросинии Полоцкой городского поселка Радунь Архівавана 25 снежня 2019.
3. ↑  Храм святой прападобнай Еўфрасінні Полацкай г.п. Радунь Архівавана 25 снежня 2019.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну.

**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — колішні помнік у Барысаве, які размяшчаўся па праспекце Рэвалюцыі, каля цэнтральнага ўвахода ў парк культуры і адпачынку імя М. Горкага. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну.

Помнік у 1936 годзе
Скульптура У. I. Леніна была створана Аляксандрам Грубэ, барэльефы на пастаменце — Андрэем Бембелем. Помнік урачыста адкрыты 15 ліпеня 1934 года. У мерапрыемстве ўдзельнічаў народны паэт Беларусі Янка Купала, які прэзентаваў жыхарам горада сваю паэму «Барысаў», апублікаваную 11 ліпеня 1934 у газеце «Звязда» з падзагалоўкам *«Да адкрыцьця помніка Леніну ў Барысаве»*. Вобраз правадыра, створаны Грубэ, адрозніваўся ад агульнапрынятых пазней, Ленін тут не прызываў за сабой і не паказваў на светлую дарогу ў будучыню, яго правая рука была апушчана ўніз і звернутая да народа.

Разбураны помнік. 1943
У Вялікую Айчынную вайну ў 1941 годзе помнік разбураны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1947 г. на пастаменце, які захаваўся, устаноўлена новая скульптура правадыра. У той жа час праўнучка скульптара Андрэя Бембеля, Вера Бембель-Бельская, у інтэрв’ю прыгадвала, што *«прадзед любіў скульптуру „Ленін-правадыр" (створана ў 1953 г. пастаўлена ў Барысаве), у ёй шмат дынамікі»*. Не выключана, што ў 1947 годзе была пастаўлена часовая шаблонная скульптура, а ў 1953 — аўтарская праца Бембеля.

У лістападзе 1986 года на Цэнтральнай плошчы быў пастаўлены новы помнік Леніну. У красавіку 1987 года стары помнік на праспекце Рэвалюцыі быў дэмантаваны ўначы, працаўнікі далі падпіску аб неразгалошванні акалічнасцей зносу. Тагачасныя ідэолагі асцерагаліся, што знос можа быць няправільна ўспрыняты гараджанамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  38. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1987. — Мінская вобласць. Кніга 1. — 284 с.: іл.
2. 1 2 3 4  «Ленина» в Борисове убрали в темное время суток рабочие, давшие подписку о неразглашении. 24 августа 2019(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* 38. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1987. — Мінская вобласць. Кніга 1. — 284 с.: іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Від на паўднёвую частку вуліцы Друры-Лейн ад вуліцы Лонг Акр у бок Олдвіча
**Друры-Лейн** (*Drury Lane*) — вуліца ў лонданскім раёне Ковент-Гардэн, якая злучае Олдвіч з Холбарнам. Паўночны адрэзак адносіцца да бора Кэмдэн, паўднёвы — да Вэстмінстэра. Вядомая галоўным чынам дзякуючы размешчанаму тут старадаўняму тэатру Друры-Лейн.

Вуліца атрымала імя сэра Уільяма Друры, да рэзідэнцыі якога яна вяла. Дом сэра Уільяма Друры быў пабудаваны ў часы каралевы Елізаветы I. Прыдворныя, якія збіраліся ў яго доме, былі звязаны з паўстаннем графа Эсекскага. За домам быў разбіты невялікі сад. У XVIII стагоддзі Друры-лейн праславілася ў англійскай літаратуры як логава распусты — тут існавалі шматлікія прытоны і распівачныя.
**Помнік Скандэрбегу** — конны манумент у Тыране, прысвечаны правадыру антыасманскага албанскага паўстання, нацыянальнаму герою Албаніі Георгі Кастрыёці па мянушцы Скандэрбег, які апяваецца ў народных песнях.

Помнік Скандэрбегу размешчаны ў цэнтры галоўнай плошчы Тыраны, якая таксама носіць яго імя. Помнікі гэтаму нацыянальнаму герою пастаўлены ў многіх гарадах Албаніі, а таксама ў Рыме і Косаве, але самым велічным з'яўляецца манумент, пастаўлены ў цэнтры Тыраны ў 1968 годзе да 500-годдзя з дня смерці героя. Аўтар манумента — выдатны албанскі скульптар Адысэ Паскалі (1903—1985).

Помнік уяўляе з сябе 11-мятровую бронзавую статую, якая ўзвышаецца на каменным пастаменце. Скандэрбег сядзіць на баявым кані, у шлеме з казінымі рогамі і шабляй у руцэ.

* 
* 
* 
*

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Помнік Скандэрбегу (Тырана)
* Skanderbeg Statue (англ.)

1. ↑   Праверана 13 чэрвеня 2019.