**Таропецкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Таропец.

Геаграфія
---------

Раён размешчаны ў заходняй частцы вобласці, мяжуе: на поўначы — з Наўгародскай вобласцю, Холмскі раён, на ўсходзе — з Андрэапальскім раёнам, на поўдні — з Заходнядзвінскім раёнам, на захадзе — з Пскоўскай вобласцю, Куньінскі, Вялікалуцкі і Лакнянскі раёны. 
Плошча 3373 км².  

Асноўныя рэкі — Заходняя Дзвіна (па мяжы з Заходнядзвінскім раёнам), Таропа, Кунья, Сярожа. Шмат азёр.

Гісторыя
--------

У канцы I тыс. тэрыторыю на поўнач ад воз. Залікоўскае (Залікоўе) засялялі крывічы (магільнік Таропец-2 — культуры смаленскіх доўгіх курганоў з драўлянымі канструкцыямі пад насыпам — на паўднёвы ўсход ад воз. Светліцкае; паселішчы). Аб далёкіх сувязях сведчаць элементы скандынаўскай культуры IX ст. скарб дырхемаў (не менш за 73 манет, выпушчаных паміж 751/752 і 867). На ўсходнім беразе воз. Залікаўскае вядомыя сопкі (магільнік Таропец-4), суадносныя са славенамі, на паўночным — магільнік ці сядзіба X ст. (знойдзены скандынаўская фібула, страва з меднага сплаву ўсходняй працы IX—X стст. і інш.). У X—XI стст. цэнтр гэтай агламерацыі, якая іграла важную ролю на шляху «з варагаў у грэкі», знаходзіўся пры ўпадзенні р. Таропа ў воз. Залікаўскае з курганным могільнікам Таропец-1 (у т. л. трупаспалення 2-й пал. X або пач. XI ст. трупапалажэнне воіна 2-й пал. XI — пач. XII ст.) і на левым беразе р. Таропа (урочышча Ладзейніца). Сярод знаходак: зброя, саманідскія дырхемы, скарб (сярэбраныя бранзалеты, заходнееўрапейскія дэнарыі і інш.).

Горад Таропец упершыню згадваецца ў летапісах у 1074 годзе.

Таропецкі раён утвораны ў 1927 годзе ў складзе Ленінградскай вобласці з часткі тэрыторыі Таропецкага павета Пскоўскай губерні. У 1929 годзе ўвайшоў у Заходнюю вобласць, з 1935 года — у складзе Калінінскай вобласці. У 1944—1957 гг. — у складзе Вялікалуцкай вобласці, з 1957 ізноў у Калінінскай вобласці.
Плоскашскі раён (цэнтр пасёлак Плоскаш) ўвайшоў у склад Таропецкага раёна ў студзені 1960 года.

Насельніцтва
------------

Колькасць насельніцтва, жыхароў: 22 923 (1959), 40 801 (1970), 25 235 (2002), 20 526 (2010), 18 451 (2017).

Муніцыпальна-тэрытарыяльны падзел
---------------------------------

У Таропецкім раёне 305 населеных пунктаў у складзе аднаго гарадскога і васьмі сельскіх паселішчаў.

Эканоміка
---------

На тэрыторыі Таропецкага раёна ўжыццяўляюць сваю дзейнасць 15 буйных і сярэдніх прадпрыемстваў розных формаў уласнасці.

Транспарт
---------

Раён перасякае Кастрычніцкая чыгунка (лінія Балагое—Соблага—Вялікія Лукі).  

На поўдні — аўтамагістраль М9 «Балтыя».

Культурная спадчына
-------------------

На тэрыторыі Таропецкага раёна размешчана больш за 80 помнікаў агульнарасійскай культурнай спадчыны і больш за 100 помнікаў рэгіянальнай спадчыны, улучаныя ў рэестр помнікаў культурнай спадчыны народаў Расіі.

Вядомыя людзі
-------------

З землямі цяперашняга Таропецкага раёна злучаны лёсы многіх вядомых рускіх, савецкіх і расійскіх дзеячаў. Таропчане могуць па праве ганарыцца Аляксандрам Яраславічам Неўскім, які хоць адкрыта і не княжыў у Таропцы, але выпрабоўваў да яго самыя цёплыя пачуцці, якія ён пераняў ад сваёй маткі таропецкай князёўны Феадосіі. Ён не раз разам з дружынай бараніў *горад свайго дзяцінства* ад непрыяцеля, а ў 1239 годзе згуляў менавіта ў Таропцы сваё першае вяселле з дачкой Брачыслава Полацкага князёўнай Аляксандрай. На Таропецкай зямлі ў дзіцячыя гады жыл кампазітар Мадэст Пятровіч Мусаргскі (1839-1881).

Зноскі
------

1. ↑  Тверская область. Общая площадь земель муниципального образования Архівавана 2 жніўня 2018.
2. ↑  Архивированная копия **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 19 красавіка 2012. Праверана 30 кастрычніка 2013. Справка об изменениях в административно-территориальном делении Тверской губернии — Калининской области.
3. ↑  Перечень объектов культурного наследия Торопецкого района Архівавана 22 жніўня 2013. // Торопецкое историческое общество

Спасылкі
--------

* Адміністрацыя Таропецкага раёна
* Сайт раённай газеты «Мой край» Архівавана 26 студзеня 2018.
* Гістарычная даведка Архівавана 11 сакавіка 2007.
* Эканамічная даведка Архівавана 28 верасня 2007.
* Раён на архіўных і сучасных картах Архівавана 21 снежня 2014.

| ⛭Цвярская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Аленінскі
* Андрэапальскі
* Асташкаўскі
* Балагоўскі
* Бежацкі
* Бельскі
* Весьягонскі
* Вышневалоцкі
* Жаркоўскі
* Заходнядзвінскі
* Зубцоўскі
* Калінінскі
* Калязінскі
* Канакоўскі
* Кашынскі
* Кесавагорскі
* Кімрскі
* Краснахолмскі
* Куўшынаўскі
* Ліхаслаўльскі
* Лясны
* Максаціхінскі
* Малакоўскі
* Нялідаўскі
* Пенаўскі
* Рамешкаўскі
* Ржэўскі
* Сандаўскі
* Санкоўскі
* Селіжараўскі
* Спіраўскі
* Старыцкі
* Таржоцкі
* Таропецкі
* Удомельскі
* Фіраўскі

 |  |
| Гарадскія акругі | 
* Азёрны
* Асташкаў
* Вышні Валачок
* Кімры
* Ржэў
* Сонечны
* Таржок
* Удомля
* Цвер

 |
| Гарады | 
* Андрэапаль
* Асташкаў
* Балагое
* Бежацк
* Белы
* Весьягонск
* Вышні Валачок
* Заходняя Дзвіна
* Зубцоў
* Калязін
* Канакова
* Кашын
* Кімры
* Красны Холм
* Куўшынава
* Ліхаслаўль
* Нялідава
* Ржэў
* Старыца
* Таржок
* Таропец
* Удомля
* **Цвер**

 |
| Пгт | 
* Азёрны
* Аленіна
* Белы Гарадок
* Васільеўскі Мох
* Вялікаакцябрскі
* Жаркоўскі
* Ізапліт
* Казлова
* Калашнікава
* Кесава Гара
* Краснамайскі
* Кужэнкіна
* Максаціха
* Малакова
* Новазавідаўскі
* Орша
* Пена
* Радчанка
* Рамешкі
* Рэдкіна
* Сандава
* Санкова
* Селіжарава
* Сонечны
* Спірава
* Старая Таропа
* Сухаверкава
* Фірава

 |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | 
* Лясное

 |