**Зара Рутэрфорд** (англ.: Zara Rutherford; нар. 5 ліпеня 2002) — бельгійская лётчыца.

Ва ўзросце 19 гадоў стала самай маладой жанчынай-пілотам, якая ажыццявіла адзіночны кругасветны пералёт. Свой пералёт, які падоўжыўся пяць месяцаў, яна пачала 18 жніўня 2021 года ў бельгійскім горадзе Кортрэйк і там жа завяршыла 20 студзеня 2022 года. Зара Рутэрфорд таксама з’яўляецца першым чалавекам, які здзейсніў кругасветнае падарожжа на звышлёгкім самалёце.

Ранні перыяд жыцця
------------------

Нарадзілася ў Брусэлі, у сям’і брытанскага прафесійнага пілота Сэма Рутэрфорда і бельгійскай лётчыцы-аматара і юрысткі Беатрыс дэ Сміт. У дзяцінстве Зара суправаджала бацьку ў палётах, часам сама пілатуючы частку шляху. Ва ўзросце 14 гадоў пачала навучанне на пілота і атрымала ліцэнзію ў 2020 годзе. Завяршыла A-Level па матэматыцы, вышэйшай матэматыцы, эканоміцы і фізіцы ў школе St. Swithun’s School, школе для дзяўчынак, размешчанай ва Уінчэстэры, Хэмпшыр, Англія.

Адзіночны палёт вакол свету
---------------------------

26 ліпеня 2021 года на прэс-канферэнцыі на аэрадроме Пофэм недалёка ад Уінчэстэра Рутэрфорд абвясціла аб сваім імкненні стаць самай маладой жанчынай-пілотам, якая здзейсніла адзіночны кругасветны палёт ва ўзросце 19 гадоў. Яна імкнулася пабіць рэкорд, раней усталяваны амерыканскім пілотам Шаестай Вайз у 2017 годзе ва ўзросце 30 гадоў. Акрамя гэтага рэкорду, яна таксама паспрабавала пабіць два іншыя рэкорды — стаць першай жанчынай, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа на звышлёгкім самалёце, і першай бельгійкай, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа ў адзіночку на аднаматорным самалёце. Рэкордная спроба таксама была накіравана на павышэнне дасведчанасці аб гендэрным разрыве ў такіх галінах, як навука, тэхналогіі, інжынерыя і матэматыка (STEM) і авіяцыя, а таксама на тое, каб натхніць больш жанчын і дзяўчынак на ранні ўдзел у абласцях STEM. Яе спробу падтрымалі галоўны спонсар ICDSoft (служба вэб-хостынгу), Virgin Group Рычарда Брэнсана, бельгійскі стартап SafeSky і галандская кадравая кампанія TMC Group. Яна таксама супрацоўнічала з дабрачыннымі арганізацыямі Girls Who Code і Dreams Soar, якія імкнуцца натхняць і дапамагаць жанчынам і дзяўчынкам займацца ў абласцях STEM.

Рутэрфорд пачала сваю спробу з аэрапорта Кортрэйк-Вевелгем ў Бельгіі 18 жніўня 2021 года на борце самалёта Shark UL, прадастаўленага ёй славацкім вытворцам Shark. Aero. З Кортрэйка яна вылецела на аэрадром Попэм, дзе правяла гадзіну, перш чым вылецець у Вік у Шатландыі праз Абердзін. На наступны дзень яна прызямлілася ў Рэйк’явіку, Ісландыя, пасля пяцігадзіннага пералёту.

Пачаўшы сваё падарожжа, Рутэрфорд зрабіла прыпынкі ў Грэнландыі, Канадзе, на ўсходнім узбярэжжы Злучаных Штатаў, на Багамах, астравах Цёркс і Кайкас, на Брытанскіх Віргінскіх выспах, у Калумбіі, Панаме, Коста-Рыцы, Мексіцы, на заходнім узбярэжжы Злучаных Штатаў і на Алясцы. Пасля прыбыцця ў Ном, Аляска, 30 верасня 2021 года, яна была вымушана тыдзень чакаць падаўжэння расійскай візы. Да таго часу, калі яе пашпарт вярнуўся з расійскага консульства ў Х’юстане, штат Тэхас, надвор’е сапсавалася, і ёй прыйшлося чакаць яшчэ тры тыдні, перш чым яна змагла перасекчы Берынгаў праліў, частка часу страціўшы на тэхнічнае абслугоўванне. 1 лістапада 2021 года яна нарэшце дабралася да Анадыра, Расія — пераадолеўшы палову свайго шляху. На наступны дзень з Анадыра яна вылецела ў Магадан, а 9 лістапада спынілася ў Аяне — сяле з насельніцтвам усяго 800 чалавек, ніхто з якіх не гаварыў па-англійску і ў якім не было Wi-Fi — дзе яна зноў затрымалася з-за бурана. Нарэшце, 30 лістапада яна дасягнула Хабараўску, а 2 снежня — Уладзівастоку.

Пасля вылету з Расіі 11 снежня Рутэрфорд мела намер зрабіць прыпынак у Кітаі, але з-за строгіх абмежаванняў па COVID-19 была вымушана зрабіць крук над Японскім морам і замест гэтага вылецець у Паўднёвую Карэю. Падчас шасцігадзіннага пералёту ёй было цяжка звязацца з авіядыспетчарамі ў Сеуле, і яна звярнулася па дапамогу да авіякампаніі KLM, якая перасылала яе паведамленні ў авіядыспетчарскую службу і дапамагала ёй знайсці правільныя частоты. У той жа дзень яна прызямлілася ў Кімпхо. 13 снежня яна вылецела з прыпынкам у Муане, а на наступны дзень зноў вылецела ў Тайбэй, Тайвань. 16 снежня Рутэрфорд прызямлілася ў Кларке, Пампанга, на Філіпінах. Яна мела намер зрабіць другі прыпынак у Думагетэ, але на наступны дзень павінна была вылецець у Ката-Кінабалу, Малайзія, каб пазбегнуць надыходзячага тайфуну «Раі».

Пасля Ката-Кінабалу яна зрабіла прыпынкі ў Кетапанге і Джакарце ў Інданэзіі і Селетары ў Сінгапуры. Падчас палёту ў Банда-Ачэх 27 снежня яна праляцела вельмі блізка да навальнічных аблокаў і ўбачыла маланкі прыкладна ў 3 кіламетрах ад самалёта. Пасля Банда-Ачэха яна зрабіла прыпынкі ў Каломба, Шры-Ланка, і Каімбатур, Індыя. Пасля прыпынку на Новы год ў Мумбаі Рутэрфорд пачала 2022 год з прыпынкаў у Эль-Айн у Аб’яднаных Арабскіх Эміратах і ў Эр-Рыядзе і Табуке ў Саудаўскай Аравіі, дзе яе вітаў саудаўскі прынц, былы пілот і астранаўт Султан бін Салман Аль Сауд. Пасля прыпынку ў Александрыі ў Егіпце 8 студзеня 2022 года яна прыбыла ў Іракліян на грэцкім востраве Крыт.

Рутэрфорд зрабіла прыпынкі ў Сафіі, Балгарыя, 14 студзеня 2022 года, і ў Сеніцы, Славакія, перш чым прызямліцца ў Бенешове, Чэшская Рэспубліка, 16 студзеня. Яна прызямлілася ў аэрапорце Франкфурта-Эгельсбах, Германія, 19 студзеня і прыбыла ў Кортрэйк, Бельгія, 20 студзеня 2022 года, завяршыўшы сваё кругасветнае падарожжа.

Зноскі
------

1. 1 2 3   Праверана 18 жніўня 2021.
2. ↑   Праверана 18 жніўня 2021.
3. ↑  *Hoffman R.* LinkedIn — 2003. Праверана 18 жніўня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q213660'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q211098'></a>
4. ↑  Teenage pilot Zara Rutherford completes solo round-world record **(нявызн.)**, *BBC News* (20 студзеня 2022). Праверана 20 студзеня 2022.
5. ↑  Levaux.  British-Belgian teen becomes youngest woman to fly solo round the world(англ.), *Reuters* (20 студзеня 2022). Праверана 21 студзеня 2022.
6. 1 2 3 4 5  *Ives, Mike*. Teenage Aviator Aims to Be Youngest Woman to Circle the Globe Solo **(нявызн.)**. *The New York Times* (25 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
7. 1 2 3 4  Teenage pilot Zara Rutherford begins solo round-world record bid **(нявызн.)**.  BBC News (18 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
8. ↑  Zara Embarks On World Record Flight Attempt **(нявызн.)**.  www.stswithuns.com (18 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
9. 1 2 3  *PA Media*. Student, 19, hopes to be youngest woman to fly solo around the world **(нявызн.)**. *The Guardian* (26 ліпеня 2021). Праверана 10 January 2022.
10. 1 2  *El-Bawab, Nadine*. Zara Rutherford tries to break record for youngest pilot to fly solo around the world **(нявызн.)**. *ABC News* (15 снежня 2021). Праверана 18 December 2021.
11. 1 2 3 4  *Cairns, Rebecca*. This teenage aviator hopes to be the youngest woman to fly solo around the world **(нявызн.)**. *CNN* (18 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
12. ↑  ICDSoft Is the Main Sponsor of a World Record Attempt **(нявызн.)**. *www.icdsoft.com* (14 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
13. 1 2  *Branson, Holly*. Supporting Zara Rutherford's solo flight around the world **(нявызн.)**. *Virgin Group* (12 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
14. ↑  People Fly Technology - Fly Solo Around The World **(нявызн.)**. *tmc-employeneurship.com*. Праверана 10 January 2022.
15. ↑  *Ashworth, James*. Zara Rutherford lands at Popham Airfield in record attempt **(нявызн.)**. *www.basingstokegazette.co.uk* (18 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
16. ↑  *Hendry, Alan*. Zara heading for Greenland in aviation record bid after stopping off in Wick **(нявызн.)**. *www.johnogroat-journal.co.uk* (20 жніўня 2021). Праверана 10 January 2022.
17. ↑  Made it to Iceland! 5 hour flight over water and due to clouds I was stuck at 1500 feet (500 metres) the whole way… Was amazing seeing the volcano and getting so close.
18. 1 2 3 4 5 6  Arrivals Board **(нявызн.)**. *FlyZolo.com*. Праверана 10 January 2021.
19. 1 2 3 4 5  *Pop, Valentina*. A teen pilot flies around the world and into the record books **(нявызн.)**. *The Financial Times* (7 студзеня 2022). Праверана 10 January 2022.
20. ↑  *Wildes, Michael*. Pilot Attempting Around-the-World Flight Hits Halfway Point **(нявызн.)**. *www.flyingmag.com* (3 лістапада 2021). Праверана 10 January 2022.
21. 1 2  *De Abreu, Kristine*. Zara Rutherford Hurries to Malaysia Ahead of Super-Typhoon **(нявызн.)**. *explorersweb.com* (16 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
22. ↑  Teen solo pilot gets an assist from KLM during around-the-world flight **(нявызн.)**. *nltimes.nl* (12 снежня 2021). Праверана 18 December 2021.
23. ↑  *Orban, André*. Belgian-British teenager Zara Rutherford lands in Korea on her solo world tour with the help of a KLM pilot she wants to thank **(нявызн.)**. *www.aviation24.be* (12 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
24. ↑  Teen aviator Zara Rutherford lands historic flight in Seoul **(нявызн.)**. *CNN Travel*. Праверана 18 December 2021.
25. ↑  *Everington, Keoni*. Teen global aviator raves about Taiwanese bubble tea **(нявызн.)**. *Taiwan News* (15 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
26. ↑  *Lee Hsin-Yin*. Female teen aviator tests mettle in round-the-world flight **(нявызн.)**. *Focus Taiwan* (15 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
27. ↑  *Matias Pizarro, Shirley*. EXCLUSIVE: Eyeing Guinness record, teen Belgian lady pilot lands at Clark Airport **(нявызн.)**. *Manila Bulletin* (15 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
28. ↑  *Abarro, Mico*. Teen aviator on record solo flight skips 2nd stop in PH **(нявызн.)**. *ABS-CBNnews.com* (16 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
29. 1 2  *Clarke, Kelly*. Meet the teenage pilot who battled thunderstorms in her around-the-world solo flight **(нявызн.)**. *www.thenationalnews.com* (4 студзеня 2022). Праверана 10 January 2022.
30. ↑  Coimbatore-based company to sponsor British-Belgian teen pilot's bid to circle to globe **(нявызн.)**. *The Times of India* (31 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
31. ↑  Elgi supports Zara Rutherford in her quest to be the youngest woman to solo circumnavigate the globe **(нявызн.)**. *Elgi Equipments* (30 снежня 2021). Праверана 10 January 2022.
32. ↑  Youngest woman to fly solo around the world arrives in Saudi Arabia **(нявызн.)**. *Arab News* (7 студзеня 2022). Праверана 10 January 2022.