Тарлатан (пракрахмаленая газавая тканіна)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Газ (значэнні).
**Газ**, **Газа** (фр.: gaze — ад горада Газа на Блізкім Усходзе) — лёгкая, празрыстая тканіна асаблівага газавага перапляцення. У працэсе ткацтва дзве ніткі асновы пераплятаюцца з адной ніткай утка і не ўшчыльняюцца пры гэтым. За кошт прасторы паміж ніткамі газ выпрацоўваецца далікатным і напаўпразрыстым.

Назва, як лічылася, паходзіць ад горада Газы, у якім гэтая тканіна першы раз была выраблена і ў 1561 годзе прывезена ў Еўропу. Адначасова этымалагічны слоўнік Фасмера  (руск.) (бел. ўзводзіць французскае слова *gaze* да арабскага слова, якое пазначае «шоўк-сырэц». У канцы XIX стагоддзя былі ў модзе бальныя газавыя сукенкі на атласным або сацінавым чахле. У наш час газ ужываецца ў асноўным для аздаблення, асабліва ён папулярны для вясельных упрыгожванняў.

Віды
----

Балетная пачка  (руск.) (бел. з газу
Першапачаткова газ вырабляўся з шоўку і выкарыстоўваўся для пашыву адзення. Зараз яго выкарыстоўваюць у самых розных мэтах, у тым ліку і для вырабу марлевых губак у медыцынскіх мэтах. Пры выкарыстанні ў якасці медыцынскай павязкі  (руск.) (бел. марля звычайна вырабляецца з бавоўны. Гэта карысна для перавязкі ран, паколькі іншыя тканіны могуць прыліпнуць да апёку або ірваных ран. Многія сучасныя медыцынскія марлі пакрытыя пластыкавай порыстай плёнкай, якая прадухіляе прамы кантакт і дадаткова зводзіць да мінімуму адгезію раны. Акрамя таго, ён можа быць прапітаны густой, крэмавай сумессю аксіду цынку і каламіну  (англ.) (бел. каб спрыяць гаенню. Марля таксама выкарыстоўваецца падчас працэдур, звязаных з выпадковай стратай зуба; альбо марля выкарыстоўваецца для забеспячэння ціску, калі зуб перамяшчаецца назад у адпаведнае гняздо, альбо зуб заварочваецца ў марлю і змяшчаецца ў малако або фізіялагічны раствор, каб захаваць яго жывым, пакуль зуб транспартуецца або рыхтуецца да паўторнай імплантацыі.

Газ, які выкарыстоўваецца ў пераплётнай справе, называецца *mull* і выкарыстоўваецца ў выпадку прывязкі для прыклейвання тэкставага блока да вокладкі кнігі.

Сучасны газ вырабляецца з сінтэтычных валокнаў, асабліва пры выкарыстанні для пашыву адзення. Ён таксама можа быць выраблены з металу, напрыклад, драцяная сетка, змешчаная па-над гарэлкай Бунзена  (руск.) (бел. якая выкарыстоўваецца ў ахоўнай лямпе або іскрагасільніку або выкарыстоўваная ў якасці агароджы.

Планктонны газ
--------------

У заалогіі для лоўлі планктону выкарыстоўваюцца сачкі і планктонныя сеткі, вырабленыя з газу. Памер ячэйкі розных сартоў планктоннага газу можа быць ад 1,4 да 0,06 мм; сарты нумаруюцца, нумар паказвае лік нітак на 10 мм тканіны.

Зноскі
------

1. ↑  Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.
2. ↑  Dental avulsion **(нявызн.)**. *ScienceDirect*. Архівавана з першакрыніцы 27 красавіка 2021. Праверана 29 жніўня 2018.
3. ↑  Cambras, Josep (2004). *The complete book of bookbinding*. Lark Books. p. 48. ISBN 978-1-57990-646-7. Архіўная копія на Wayback Machine
4. ↑  Летние школьные практики по пресноводной гидробиологии. Методическое пособие. — Сост. С. М. Глаголев, М. В. Чертопруд. Под ред. М. В. Чертопруда. М.: «Добро-свет», МЦНМО, 1999.— 288 с. (руск.)

Літаратура
----------

* Андреева Р. П. Газ // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 140. — ISBN 5-86617-030-2. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Газ (тканіна) на Вікісховішчы |


| ⛭Тэкстыль |
| --- |
| Тканы | 
* Аб’яр
* Адрас
* Аргандзі
* Арганза
* Атлас
* Баратэя
* Барэж
* Батыст
* Бенгалін
* Брыльянцін
* Бязь
* Вельвет
* Вісон
* Габардзін
* Газ
* Гродэтур
* Грэнадзін  (шведск.) (бел.
* Дзюфель
* Дзюшэз
* Драгет
* Драп
* Дымка
* Дэнім
* Каверкот
* Казінет
* Каламянка
* Каленкор
* Кальмук
* Каніфас
* Каразея
* Кардура
* Кісяя
* Клееная тканіна
* Крэп
	+ Крэпдэшын
	+ Крэп-жаржэт
* Крэтон
* Купра
* Лавабль
* Ластык
* Ладэн
* Лубяная тканіна
* Мадапалам
* Малескін
* Маркізет
* Марля
* Матласэ
* Міткаль
* Мокет
* Муар
* Мультан
* Муслін
	+ Зефір
	+ Нансук
	+ Тарлатан
* Нанбук
* Нанка
* Оксфард
* Палатно
* Паплін
* Паркаль
* Парусіна
	+ Брызент
* Пліс
* Равендук
* Рагожа
* Рацін
* Рыпс
* Рыпстоп
* Саржа
* Сацін
* Сірсакер
* Тармалама
* Тарно
* Тасьма
* Тафта
* Твіл
* Туаль
* Фай
* Філь-а-філь
* Фланель
* Фуляр
* Хабутай
* Цвід
	+ Данегольскі цвід
* Цік
* Часуча
* Чынц
* Шавіёт
* Шалон
* Шамбрэ
* Шыфон
* Эпонж

 |
| Тканы дэкаратыўны | 
* Дамаст
* Дэрмацін
* Жакардавая тканіна
* Залотная тканіна
* Камлот
* Ламе
* Парча
* Сангкет
* Фацін
* Шанжан

 |
| Тканы варсаваны | 
* Аксаміт
* Вельвет
* Дувецін
* Корд
* Крымплен
* Махровая тканіна
* Плюш
* Сінель
* Сукно
* Трып
* Фланель
* Фліс

 |
| Нятканы | 
* Балоння
* Вацін
* Лямец
* Тапа
* Флізелін
* Флок

 |
| Трыкатаж | 
* Балбрыган
* Вараная воўна
* Велюр
* Джэрсі
* Піке
* Фліс

 |
| Карункі | 
* Сетка
* Цюль

 |
| Тэхнічны  (англ.) (бел. | 
* Банарная тканіна
* Бельтынг
* Брызент
* Вугляроднае валакно
* Міткаль
* Сярпянка
* Тэрмалін

 |
| Гандлёвыя маркі™ | 
* Cordura
* Coolmax
* Dacron
* Gore-Tex

 |
| Арнаменты | 
* Аргайл
* Вішы
* Ёлачка
* Гусіныя лапкі
* Пейслі
* Двухбаковая тканіна
* Свастыка
* Тартан

 |
| Матэрыялы | 
* Акрыл
* Альпака
* Бавоўна
* Віскоза
* Воўна
	+ Ангора
	+ Кашамір
	+ Махер
* Джут
* Какос
* Каноплі
* Кеўлар
* Лён
* Марскі шоўк
* Мембранная тканіна
* Мікрафібра
* Нейлон
* Поліэстэр
* Рамі
* Сізаль
* Поліўрэтанавыя валокны
* Шоўк
* Эластамер

 |
| Аздабленне | 
* Аблямоўка
* Абровы ўзор  (узб.) (бел.
* Апрэтура
* Батык
* Ікат
* Каляндраванне
* Крэшаванне
* Мерсерызацыя  (руск.) (бел.
* Муараванне
* Прасаванне
* Санфарызацыя
* Тэкстыльны друк
* Фарбаванне
* Шарачак
	+ Тартан

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |