**Мукан Тулебаевіч Тулебаеў** (каз.: Мұқан Төлебаев, 13 сакавіка 1913, с. Каршыган, Сямірэчанская вобласць, Туркестанскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя — 2 красавіка 1960) — казахскі кампазітар, адзін з заснавальнікаў нацыянальнай кампазітарскай школы. Народны артыст СССР (1959). Сталінская прэмія (1949).

Адзін з аўтараў музыкі Дзяржаўнага гімна Казахскай ССР (1945).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 28 лютага (13 сакавіка) 1913 года ва ўрочышчы Каршыган Сямірэчанскай вобласці Туркестанскага генерал-губернатарства Расійскай імперыі (цяпер — Саркандскі раён Алмацінскай вобласці Казахстана). Паходзіць з роду Садыр племя Найман  (руск.) (бел. Сярэдняга жуза.

Першым яго настаўнікам быў дзядзька, акын і дамбрыст — Апырбай Ауэльбаеў.

У 1929—1933 гадах вучыўся ў Капальскім  (руск.) (бел. педагагічным тэхнікуме.

Летам 1936 года ўдзельнічаў у аглядзе талентаў, лепшыя з якіх былі накіраваны ў Алма-Ату, а потым на вучобу ў Маскву. У 1938—1941 вучыўся ў Казахскай опернай студыі пры Маскоўскай кансерваторыі. Спачатку вучыўся па класе вакалу, затым праз 2 гады перавёўся на кампазітарскае аддзяленне па класе Б. Шэхтэра  (руск.) (бел. а пазней — Р. Гліэра.

У пачатку вайны знаходзіўся ў шэрагах народных апалчэнцаў у Маскве, увосень 1941 года па стане здароўя вярнуўся ў Алма-Ату.

З 1941 па 1946 год браў урокі кампазіцыі ў Я. Брусілоўскага.

У 1942—1944 гадах — дырыжор Казахскага дзяржаўнага аркестра народных інструментаў імя Курмангазы ў Алма-Аце.

У 1951 годзе скончыў Маскоўскую кансерваторыю, дзе вучыўся ў М. Мяскоўскага і У. Ферэ  (руск.) (бел..

У 1953—1956 гадах выкладаў у Алма-Ацінскай кансерваторыі.

З 1942 года — член Саюза кампазітараў Казахскай ССР, з 1948 года — член праўлення, з 1956 па 1960 — старшыня праўлення. Член праўлення Саюза кампазітараў СССР  (руск.) (бел..

Дэпутат Вярхоўнага Савета Казахскай ССР  (руск.) (бел. 4-5-га скліканняў.

Памёр 2 красавіка (па іншых крыніцах — 2 чэрвеня) 1960 года. Пахаваны ў Алма-Аце на Цэнтральных могілках.

Творчасць
---------

Сярод твораў: опера «Біржан і Сара» (паст.1946), сімфанічная паэма «Казахстан» (1951), харавая сюіта «Юнацтва» (1954), рамансы (больш за 50), песні.

Складальнік зборніка народных казахскіх песень «Макпал» (1979).

Зноскі
------

1. 1 2  Тулебаев Мукан Тулебаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Казахская политическая и интеллектуальная элита: клановая принадлежность и внутриэтническое соперничество **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 21 лістапада 2018. Праверана 21 лістапада 2018.
3. ↑  Тулебаев Мукан Тулебаевич (1913—1960) **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 31 кастрычніка 2014. Праверана 22 верасня 2014.
4. ↑  Место захоронения **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 6 чэрвеня 2021. Праверана 6 чэрвеня 2021.

Літаратура
----------

* Тулебаеў Мукан Тулебаевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мукан Тулебаевіч Тулебаеў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | International Music Score Library Project · MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | GND: 122693469 · ISNI: 0000 0001 2320 8080 · LCCN: n96019981 · NKC: mzk2011649700 · VIAF: 57502020 |