Члены Саюза: сінія - члены ЕС, жоўтыя - астатнія, Лівія — назіральнік
**Саюз для Міжземнамор'я** (MU; фр.: Union méditerranéenne/Union pour la Méditerranée, англ.: Mediterranean Union) — міжнародная арганізацыя, якая аб’ядноўвае краіны Міжземнамор’я і краіны, якія ўваходзяць у Еўрапейскі саюз. Існуе з 2008 года.

Мэты арганізацыі
----------------

Са звароту прэзідэнта Францыі Нікаля Сарказі да жыхароў Міжземнамор’я: «*Робім адзіную справу, з агульнай мэтай, аб’яднанай структурай*»[*крыніца?*].

Саюз пазіцыянуе сябе як натуральны працяг барселонскага працэсу — працэсу еўрапейскага і міжземнаморскага супрацоўніцтва.

Саюз павінен займацца пытаннямі энергіі і энерганосьбітаў, бяспекі, барацьбы з тэрорам, міграцыі, гандлю. Міжземнаморскі і Еўрапейскі саюзы працуюць разам у рамках некаторых агульных структур, у тым ліку праваахоўныя структуры ў рамках барацьбы з карупцыяй, тэрарызмам, арганізаванай злачыннасцю, гандлем людзьмі.

Гісторыя стварэння
------------------

### Францыя Роля і пазіцыя Францыі

Лічыцца, што аўтарства першапачатковага праекта Міжземнаморскага саюза належыць асабістаму дарадцы Нікаля Сарказі, Анры Гэно (фр.: Henri Guaino), які пасля заняў ва ўрадзе Сарказі пасаду спецыяльнага дарадцы пры прэзідэнце Рэспублікі.

Адной з мэт праекта з’яўлялася прасоўванне Францыі на ключавыя пазіцыі ў еўрапейскім дыялогу з міжземнаморскім рэгіёнам, не ўсе краіны якога ўваходзяць у ЕС, лідарства ў тэхналагічным развіцці паўночнаафрыканскіх краін і прамы доступ Еўрасаюза да газавых радовішчаў Паўночнай Афрыкі. Газаправод, які ў будучыні зможа дастаўляць афрыканскі прыродны газ у Еўропу, знаходзіцца ў стадыі актыўнага будаўніцтва.

У прыватнасці ў 2008 годзе ўрад Ізраіля прыняў рашэнне аб дадатковым фінансаванні будаўніцтва газаправода з Егіпта ў паўночным кірунку для павелічэння патэнцыйнай прапускной здольнасці.

### Германія Роля і пазіцыя Германіі

Знешнепалітычнае ведамства Германіі, краіны, якая займае лідзіруючыя пазіцыі ў Еўрапейскім саюзе, першапачаткова было вельмі занепакоена магчымым умацаваннем пазіцый Францыі, і як следства, магчымым паслабленнем уплыву ФРГ. Таксама, не будучы міжземнаморскай дзяржавай, Германія не магла прэтэндаваць на непасрэдны ўдзел у Міжземнаморскім саюзе, а вымушана была б прызнаць ролю Францыі як пасярэдніка ў палітычным дыялогу з краінамі Міжземнамор’я і краінамі-пастаўшчыкамі афрыканскага прыроднага газу. Такое становішча прывяло б да страты ФРГ статусу найбуйнейшага еўрапейскага лідара.

Толькі пасля ўнясення змяненняў у пачатковы план праекта, Германія пагадзілася падтрымаць стварэнне Міжземнаморскага саюза.

Змены агаворваюць роўны ўдзел усіх краін ЕС у дыялогу Міжземнаморскага саюза. Рашэнне аб пачатку працэсу стварэння Міжземнаморскага саюза было прынята на саміце ЕС.

### Турцыя Вялікабрытанія Ролі і пазіцыі Турцыі і Вялікабрытаніі

Францыя з’яўляецца праціўнікам уступлення Турцыі ў Еўрасаюз. Турцыя, будучы краінай-кандыдатам у ЕС, палічыла, што ўдзел у Міжземнаморскім саюзе можа негатыўна паўплываць на працэс інтэграцыі Турцыі ў ЕС. Палітычны і эканамічны дыялог унутры ЕС можа быць заменены дыялогам з ЕС пасродкам Міжземнаморскага саюза.

Вялікабрытанія падтрымала пратэст турэцкага боку, будучы стратэгічным партнёрам Турцыі і прадстаўніком турэцкіх інтарэсаў у ЕС. Пасля Турцыя пагадзілася прыняць удзел у праекце, атрымаўшы запэўненні ў тым, што працэсы інтэграцыі Турцыі ў абодва саюза не стануць узаемавыключальнымі.

Меркаваныя ўдзельнікі Міжземнаморскага саюза;   
 Міжземнаморскія краіны (сіні)   
 Краіны-члены ЕС (светла-шэры)
### Храналогія

**1995 год.** — Адбылася барселонская канферэнцыя Еўра-міжземнаморскага партнёрства якая дала старт працэсу міждзяржаўнага супрацоўніцтва, які атрымаў назву «барселонскі працэс». Ініцыятарам канферэнцыі выступае Еўрапейскі саюз на чале з Іспаніяй.

**2006 - 2007 гады.** — Кандыдат у прэзідэнты Францыі ад партыі "Саюз за народны рух" Нікаля Сарказі ў якасці аднаго з пунктаў сваёй перадвыбарчай праграмы абвяшчае стварэнне «Міжземнаморскага саюза».

**6 Мая 2007 года.** — У другім туры выбараў на пасаду прэзідэнта Францыі перамагае Нікаля Сарказі.

**23 Кастрычніка 2007 года.** — Прэзідэнт Францыі запрашае ўсіх лідараў Міжземнамор'я на саміт у Францыю.
Называецца час — чэрвень 2008 г. час пачатку старшынства Францыі ў Еўрасаюзе. Ідэя французскага прэзідэнта сустракаецца з крытыкай некаторых краін Еўрапейскага саюза, у тым ліку найбольш важкага ўдзельнікам ЕС - Германіі.

**14 Сакавіка 2008 года.** — Германія, у выніку працяглых перамоў з Францыяй прымае рашэнне падтрымаць праект Міжземнаморскага саюза пры ўмове ўдзелу ў ім усіх краін-чальцоў ЕС, у тым ліку тых, якія не маюць выхаду да Міжземнага мора. Германскі бок выказваецца за стварэнне Саюза ў новым, змененым выглядзе і абяцае прыняць актыўны ўдзел у яго прасоўванні.
Краіны-ўдзельніцы Еўрапейскага саюза сцвярджаюць праект. Называецца дата саміту ў Парыжы — 13-14 ліпеня 2008 года.

**14 Сакавіка 2008 года.** — Турцыя адмаўляецца падтрымаць праект, у выпадку калі яго прызнаюць альтэрнатывай інтэграцыі Турцыі ў ЕС.

Пасля, атрымаўшы запэўненні ў тым, што ўдзел у праекце не з’яўляецца альтэрнатывай працэсу інтэграцыі Турцыі ў ЕС, турэцкі бок пагадзіўся змяніць сваё стаўленне да праекту Саюза і прыняць удзел у ім.

**13 Ліпеня 2008 года.** — Саміт у Парыжы заснаваў Міжземнаморскі саюз. Прадстаўлена 43 дзяржавы.

Дзейнасць
---------

**4 Лістапада 2008 года** — Міністры замежных спраў краін Міжземнаморскага саюза вырашылі на сустрэчы ў Марселі, што штаб-кватэра арганізацыі будзе грунтавацца ў Барселоне, а таксама што ў дзейнасці арганізацыі будуць на роўных правах прымаць удзел прадстаўнікі Ізраіля і Лігі арабскіх дзяржаў.

**4 Сакавіка 2010 года.** — Адкрылася штаб-кватэра Саюза для Міжземнамор’я ў Барселоне

Склад
-----

У Міжземнаморскі саюз уваходзяць 43 краіны, а таксама Ліга арабскіх дзяржаў. Лівія лічыцца назіральнікам, так як яе лідар адмовіўся прыехаць на арганізацыйны саміт, назваўшы новую арганізацыю змовай па падрыву адзінства арабскіх і афрыканскіх краін.

| Сцяг | Краіна | Насельніцтва,чел. | Тэрыторыя,км² | Выхад даМіжземнагамора |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Албанія | Албанія | &&&&&&&&03020209.&&&&&03 020 209 | &&&&&&&&&&028748.&&&&&028 748 | ёсць |
|  Алжыр | Алжыр | &&&&&&&035200000.&&&&&035 200 000 | &&&&&&&&02381740.&&&&&02 381 740 | ёсць |
| Сцяг ЕС Аўстрыя | Аўстрыя | &&&&&&&&08572895.&&&&&08 572 895 | &&&&&&&&&&083871.&&&&&083 871 | няма |
| Сцяг ЕС Балгарыя | Балгарыя | &&&&&&&&07364570.&&&&&07 364 570 | &&&&&&&&&0110912.&&&&&0110 912 | няма |
| Сцяг ЕС Бельгія | Бельгія | &&&&&&&010431477.&&&&&010 431 477 | &&&&&&&&&&030528.&&&&&030 528 | няма |
|  Боснія і Герцагавіна | Боснія і Герцагавіна | &&&&&&&&03839737.&&&&&03 839 737 | &&&&&&&&&&051197.&&&&&051 197 | ёсць |
| Сцяг ЕС Венгрыя | Венгрыя | &&&&&&&081751600.&&&&&081 751 600 | &&&&&&&&&&093030.&&&&&093 030 | няма |
| Сцяг ЕС Вялікабрытанія | Вялікабрытанія | &&&&&&&064100000.&&&&&064 100 000 | &&&&&&&&&0244820.&&&&&0244 820 | ёсць |
| Сцяг ЕС Германія | Германія | &&&&&&&081757600.&&&&&081 757 600 | &&&&&&&&&0357050.&&&&&0357 050 | няма |
| Сцяг ЕС Грэцыя | Грэцыя | &&&&&&&011306183.&&&&&011 306 183 | &&&&&&&&&0131990.&&&&&0131 990 | ёсць |
| Сцяг ЕС Данія | Данія | &&&&&&&&05540241.&&&&&05 540 241 | &&&&&&&&&&043094.&&&&&043 094 | няма |
|  Егіпет | Егіпет | &&&&&&&084550000.&&&&&084 550 000 | &&&&&&&&01001449.&&&&&01 001 449 | ёсць |
|  Іарданія | Іарданія | &&&&&&&&06259932.&&&&&06 259 932 | &&&&&&&&&&089342.&&&&&089 342 | няма |
| Ізраіль | Ізраіль | &&&&&&&&08051200.&&&&&08 051 200 | &&&&&&&&&&020770.&&&&&020 770 | ёсць |
| Сцяг ЕС Ірландыя | Ірландыя | &&&&&&&&04581269.&&&&&04 581 269 | &&&&&&&&&&070273.&&&&&070 273 | няма |
| Сцяг ЕС Іспанія | Іспанія | &&&&&&&046704314.&&&&&046 704 314 | &&&&&&&&&0506030.&&&&&0506 030 | ёсць |
| Сцяг ЕС Італія | Італія | &&&&&&&060605053.&&&&&060 605 053 | &&&&&&&&&0301318.&&&&&0301 318 | ёсць |
| Сцяг ЕС Рэспубліка Кіпр | Кіпр | &&&&&&&&&0838897.&&&&&0838 897 | &&&&&&&&&&&09251.&&&&&09 251 | ёсць |
| Сцяг ЕС Латвія | Латвія | &&&&&&&&01997500.&&&&&01 997 500 | &&&&&&&&&&064589.&&&&&064 589 | няма |
|  Ліван | Ліван | &&&&&&&&04516100.&&&&&04 516 100 | &&&&&&&&&&010452.&&&&&010 452 | ёсць |
|  Сцяг Лівіі | Лівія | &&&&&&&&05613380.&&&&&05 613 380 | &&&&&&&&01759540.&&&&&01 759 540 | ёсць |
| Сцяг ЕС Літва | Літва | &&&&&&&&02944459.&&&&&02 944 459 | &&&&&&&&&&065303.&&&&&065 303 | няма |
| Сцяг ЕС Люксембург | Люксембург | &&&&&&&&&0537853.&&&&&0537 853 | &&&&&&&&&&&02586.&&&&&02 586 | няма |
| Сцяг ЕС Мальта | Мальта | &&&&&&&&&0452515.&&&&&0452 515 | &&&&&&&&&&&&0316.&&&&&0316 | ёсць |
| Манака | Манака | &&&&&&&&&&035986.&&&&&035 986 | &&&&&&&&&&&&&&01.9500001,95 | ёсць |
|  Марока | Марока | &&&&&&&033241259.&&&&&033 241 259 | &&&&&&&&&0446550.&&&&&0446 550\* | ёсць |
|  Маўрытанія | Маўрытанія | &&&&&&&&03069000.&&&&&03 069 000 | &&&&&&&&01030700.&&&&&01 030 700 | няма |
| Сцяг ЕС Нідэрланды | Нідэрланды | &&&&&&&016357373.&&&&&016 357 373 | &&&&&&&&&&041526.&&&&&041 526 | няма |
|   | Палесцінская аўтаномія | &&&&&&&&04136540.&&&&&04 136 540 | &&&&&&&&&&&06020.&&&&&06 020 | ёсць |
| Сцяг ЕС Партугалія | Партугалія | &&&&&&&010707924.&&&&&010 707 924 | &&&&&&&&&&092391.&&&&&092 391 | няма |
| Сцяг ЕС Польшча | Польшча | &&&&&&&038483957.&&&&&038 483 957 | &&&&&&&&&0312683.&&&&&0312 683 | няма |
| Сцяг ЕС Румынія | Румынія | &&&&&&&019942642.&&&&&019 942 642 | &&&&&&&&&0238391.&&&&&0238 391 | няма |
|  Сірыя | Сірыя | &&&&&&&022838000.&&&&&022 838 000 | &&&&&&&&&0185180.&&&&&0185 180 | ёсць |
| Сцяг ЕС Славакія | Славакія | &&&&&&&&05409000.&&&&&05 409 000 | &&&&&&&&&&049037.&&&&&049 037 | няма |
| Сцяг ЕС Славенія | Славенія | &&&&&&&&02053355.&&&&&02 053 355 | &&&&&&&&&&020273.&&&&&020 273 | няма |
|  Туніс | Туніс | &&&&&&&010383577.&&&&&010 383 577 | &&&&&&&&&0163610.&&&&&0163 610 | ёсць |
| Турцыя | Турцыя | &&&&&&&074724269.&&&&&074 724 269 | &&&&&&&&&0783562.&&&&&0783 562 | ёсць |
| Сцяг ЕС Фінляндыя | Фінляндыя | &&&&&&&&05474094.&&&&&05 474 094 | &&&&&&&&&0338145.&&&&&0338 145 | няма |
| Сцяг ЕС Францыя | Францыя | &&&&&&&065447374.&&&&&065 447 374 | &&&&&&&&&0674843.&&&&&0674 843 | ёсць |
| Харватыя | Харватыя | &&&&&&&&04284889.&&&&&04 284 889 | &&&&&&&&&&056542.&&&&&056 542 | ёсць |
| Чарнагорыя | Чарнагорыя | &&&&&&&&&0625266.&&&&&0625 266 | &&&&&&&&&&013812.&&&&&013 812 | ёсць |
| Сцяг ЕС Сцяг Чэхіі | Чэхія | &&&&&&&010532770.&&&&&010 532 770 | &&&&&&&&&&078866.&&&&&078 866 | няма |
| Сцяг ЕС Швецыя | Швецыя | &&&&&&&&09354426.&&&&&09 354 426 | &&&&&&&&&0449964.&&&&&0449 964 | няма |
| Сцяг ЕС Эстонія | Эстонія | &&&&&&&&01286479.&&&&&01 286 479 | &&&&&&&&&&045226.&&&&&045 226 | няма |

Арганізацыя работы
------------------

Краіна-ўдзельнік узначальвае Саюз на прынцыпах ратацыі (прынцып, падобны да існуючага ў ЕС).

Зноскі
------

1. ↑  Sparks Expected to Fly Whoever Becomes France's President(англ.), *"Deutsche Welle"* (13 Студзеня 2007). Праверана 21 кастрычніка 2011. «Sarkozy has proposed the idea of a Mediterranean Union, modeled on the EU, but which would include Turkey. He said the union would work closely with the EU, and have some shared institutions.».
2. ↑  Sarkozy takes French presidency(англ.), *"BBC"* (6 Мая 2007). «Conservative candidate Nicolas Sarkozy has won the hotly-contested French presidential election. The final count gave Mr Sarkozy 53.06%, compared with 46.94% for socialist Segolene Royal, with turnout at 85%.».
3. ↑  Renata Goldirova.  France muddies waters with 'Mediterranean Union' idea(англ.), *"Euobserver"* (25 Кастрычніка 2007).
4. ↑  Mediterranean Union Chooses Barcelona as Headquarters(англ.), *"Deutsche Welle"* (4 Лістапада 2008). Праверана 21 кастрычніка 2011. «French Foreign Minister Bernard Kouchner and his Egyptian counterpart, Ahmed Aboul Gheit announced the location of the new union's main office on Tuesday, Nov. 4, in Marseille.».
5. ↑  The Union for the Mediterranean is launched in Barcelona(англ.), *«The Ministry of the Spanish Presidency of the European Union»* (4 сакавіка 2010). Праверана 21 мая 2010. «Barcelona has become the "capital and driver of Mediterranean unity", according to the new Secretary General of the UpM, the Jordanian Ahmad Masadeh.».(недаступная спасылка)

| Міжземнаморскі Саюз |
| --- |
| 
**Члены ЕС:** Аўстрыя · Балгарыя · Бельгія · Венгрыя · Германія · Грэцыя · Данія · Ірландыя · Іспанія · Італія · Кіпр · Латвія · Літва · Люксембург · Мальта · Нідэрланды · Партугалія · Польшча · Румынія · ✰ Славакія · Славенія · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чэхія · Швецыя · Эстонія**Іншыя краіны:** Албанія · Алжыр · Боснія і Герцагавіна · Вялікабрытанія · Егіпет · Іарданія · Ізраіль · Ліван · Манака · Марока · Маўрытанія · Палесцінская аўтаномія · Сірыя · Туніс · Турцыя · Чарнагорыя**Назіральнік:** Лівія
 |