|  |
| --- |
| **Mack AC** |
|   |
| Выпуск
  | 1916–1938 |
| Вытворца
  | Mack Brothers Company |
|  |
| Колавая формула
  | 4х2, 6х4 |
| Фотагалерэя на Wikimedia Commons Фотагалерэя на Wikimedia Commons |

**Mack AC** — грузавы аўтамабіль амерыканскай кампаніі Mack Trucks. Выпускаўся з 1916 па 1938 год. Выпушчана 40 299 аўтамабіляў.

Масk АС выпускаўся ў некалькіх варыянтах з колавай формулай 4х2 і 6х4, і з некалькімі варыянтамі колавай базы. Грузападымальнасць вар'іравалася ад 3,5 да 7,5 тон.

Гісторыя
--------

Аўтамабіль быў распрацаваны ў 1915 годзе канструктарам Альфрэдам Мейзьюры (англ.: Alfred Masury). Першы прататып Е2 пабудавалі ў жніўні 1915 году, а серыйная вытворчасць шырокай гамы АС пачалася праз год.

У 1917 годзе пачаў выпускацца АС грузападымальнасцю 7,5 т.

З 1923 г. на грузавікі сталі ўсталёўваць 6-цыліндравыя рухавікі магутнасцю 97–120 к.с. (мадэлі **АН**, **AJ**, **AL**).

З 1927 года стала выпускацца мадэль **АК** з карданным прывадам.

З 1929 года выпускаліся 2- і 3-восевыя **АР** грузападымальнасцю 7,5–10 т з новым 6-цыліндравым рухавіком ў 150 к.с. Для 2-восевых варыянтаў ужываўся карданны прывад, 3-восевыя грузавікі 6x2 мелі ланцужны прывад сярэдняга моста, але ў 1931 годзе атрымалі міжвосевы дыферэнцыял і прапаноўваліся з колавай формулай 6x4. Грузавікі АР, якія сталі развіццём серыі АС, атрымалі закрытую кабіну і дыскавыя колы з пнеўматычнымі шынамі. З 1926 па 1938 год былі пабудаваныя 285 адзінак гэтай мадыфікацыі.

З 1932 году выпускаліся будаўнічыя самазвалы **АС6** з 6-цыліндравым 150-моцным рухавіком.

Без асаблівых тэхнічных змяненняў аўтамабілі выпускалі да 1938 года. За 24 гады было выраблена 40 299 аўтамабіляў.

Канструкцыя
-----------

Грузавыя аўтамабілі Масk АС выпускаліся ў некалькіх варыянтах колавай формулы (4х2 і 6х4), і з некалькімі варыянтамі колавай базы (3962, 4267 і 4572 міліметраў), грузападымальнасць якіх вагалася ад 3,5 да 7,5 тон.

### Кабіна

Кабіна
Характэрную форму перадняй частцы вызначыла размяшчэнне радыятара паміж маторным адсекам і адкрытай кабінай, што дазваляла, адкінуўшы капот, атрымаць доступ да рухавіка з трох бакоў. Акрамя таго, дзякуючы такой кампаноўцы, у непагадзь кіроўца, адкрываючы адмысловы лючок, мог задзейнічаць абагравальнік.

У 1925 годзе з'явілася лабавое шкло.

### Рухавік

На аўтамабіле быў усталяваны радны чатырохцыліндравы рухавік, магутнасцю 75 конскіх сіл.

Рухавік астуджаўся двума блокамі радыятараў, размешчаных справа і злева за капотам перад кабінай кіроўцы. Замест вентылятара выкарыстоўвалася «слімак» з крыльчаткай, замацаванай на махавіку.

Пачынаючы з 1923 года грузавікі *АС* камплектаваліся шасціцыліндравымі рухавікамі, магутнасць якіх вагалася ад 97 да 120 к.с. а з 1932 года выпускаліся будаўнічыя самазвалы *Mack АС6*, на якіх таксама ўсталёўваліся шасціцыліндравыя рухавікі, але ўжо магутнасцю 150 к.с.

### Трансмісія

На аўтамабіль усталёўвалася механічная чатырохступеньчатая каробка перадач, якая была выканана разам з дыферэнцыялам і галоўнай перадачай у сярэдняй частцы шасі. Ад іх на заднія колы круцільны момант перадаваўся не карданным валам, а з дапамогай двух бакавых ланцугоў.

На трохвосевых мадэлях, пры агульным ланцужным прывадзе з прамежкавага вала з дыферэнцыялам, пары бартавых колаў ахоплены яшчэ адной ланцугом такім чынам, што ўсе колы каляскі круцяцца ў адным кірунку з аднолькавай хуткасцю. Пазней аўтамабілі атрымалі і арыгінальны міжвосевы дыферэнцыял. Акрамя восі кручэння, задняя каляска трохвосевых варыянтаў мела чатыры вертыкальныя кароткія рысоры з гумавымі пракладкамі, якія дазвалялі ёй перамяшчацца ў невялікіх межах налева або направа.

Пры пярэдніх вядучых колах *(мадыфікацыі AP, 6х6)* ролю швораня адыгрывалі пары канічных шасцерняў, адна з якіх была апорнай, а другая (верхняя) — вядучай.

### Інавацыі

На канструктыўныя рашэнні, якія былі выкарыстаны ў грузавіку Масk АС, было выдадзена 18 патэнтаў. Былі запатэнтаваныя: поршні з шэрага чыгуну, адлітыя парамі з легіраванай сталі цыліндры, якія затым падвяргаліся тэрмаапрацоўцы. Таксама былі запатэнтаваныя штампаваная рама з хром-нікелевай сталі, металічныя працоўныя дэталі, якія ўзмоцнены метадам павярхоўнага ўшчыльнення, а таксама шэраг дэталяў са сплаваў алюмінію, напрыклад картэр рухавіка.

Першая сусветная вайна
----------------------

У ходзе Першай сусветнай вайны аўтамабілі Мack AC знаходзіліся на ўзбраенні войскаў ЗША, Францыі і Вялікабрытаніі. Аўтамабілі вялікімі партыямі пастаўляліся для Брытанскай арміі, 4470 адзінак былі накіраваны ў Францыю ў дапамогу пехацінцам Амерыканскай арміі.

Большасць выкарыстоўваліся ва ўзброеных сілах як бартавыя грузавікі і артылерыйскія цягачы. Больш цяжкія, 7,5-тонныя мадыфікацыі, выкарыстоўваліся для перавозкі танкаў Renault FT17  (фр.) (бел..

«Bulldog»
---------

*The «Bulldog» Mack* — рэкламны плакат 1917 года
За сваю характэрную знешнасць, — прысадзістую выправу, масіўны прасападобны капот, па баках якога ўсталёўваліся вялізныя фары, і даволі шырока расстаўленыя колы, — аўтамабіль атрымаў мянушку *«Bulldog» (Бульдог)*.

Мянушка настолькі трывала прыжылася, што была ўзята кампаніяй Mack Brothers у якасці свайго сімвала, і ўжо з чэрвеня 1921 году да баку кабіны прыкаваныя сталёвыя штампаваныя пласціны з выявай бульдога, які ірве кнігу ўліку кошту транспартных перавозак «Hauling Costs». У 1922 годзе кампанія афіцыйна прыняла бульдога ў якасці карпаратыўнага знака.

Фігурка бульдога на цягачы Mack B series  (англ.) (бел.
У 1932 годзе галоўны інжынер кампаніі Mack Trucks Alfred Masury падаў заяўку атрыманне патэнта на арыгінальны дызайн і канструкцыю статуэткі бульдога. 11 кастрычніка 1932 года патэнт быў выдадзены і з 1933 года капоты грузавікоў пачалі ўпрыгожваць маскатам бульдога, які ўсталёўваецца і на сучасных грузавіках кампаніі.

Зноскі
------

1. 1 2   Архівавана 21 студзеня 2013. Афіцыйны сайт Mack Trucks — Гісторыя
2. 1 2  Кочнеў, Я.Д. (2008). *Энцыклапедыя ваенных аўтамабіляў. — 2-е выд. Перапрац. і дап.*. М.: ТАА «Кніжнае выдавецтва "За рулем"». pp. 640 с. ISBN 5-9698-0040-6.
3. 1 2   Архівавана 21 студзеня 2013. Афіцыйны сайт Mack Trucks — Гісторыя
4. 1 2  *А. Красноў* BULLDOG // *«Основные Средства»* : часопіс. — 2001. — № 12.
5. ↑
6. ↑   Архівавана 26 студзеня 2012.
7. ↑   Архівавана 21 студзеня 2013. Афіцыйны сайт Mack Trucks — Гісторыя

Літаратура
----------

* *А. Красноў* BULLDOG // *«Основные Средства»* : часопіс. — 2001. — № 12.