**Хве́дар Якубавіч Ню́нька** (6 красавіка 1928, в. Алешавічы, гміна Каменка, Гродзенскі павет, Беластоцкае ваяводства, Польшча, цяпер Мастоўскі раён Беларусі — 15 жніўня 2018) — беларускі грамадска-культурны дзеяч у Літве. Старшыня Таварыства беларускай культуры ў Літве (4.2.1989 — 29.9.2014).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў вёсцы Алешавічы ў гміне Каменка ў Заходняй Беларусі, што тады ўваходзіла ў склад Польшчы. Быў другім пасля сястры дзіцём у сялянскай сям’і (2,5 гектары зямлі). Атрымаўшы ў Мастах зямлю і лес ад мясцовага фабрыканта, ягоны бацька Якуб збудаваў там дом з крамай тканіны і харчавання. У 1936 годзе сям’я пераехала на кватэру ў Шчучын, дзе бацька адчыніў галантэрыйную і школьных прыладаў краму.

У 1943 годзе сям’я Нюнькі пераехала ў Вільню, у якой ён у 1948 годзе скончыў расійскую гімназію імя Чарняхоўскага. Вучыўся на лясным факультэце Літоўскай сельскагаспадарчай акадэміі (скончыў у 1953 годзе).

Працуючы некаторы час шафёрам у Вільні і Коўне, у хімлясгасе; паводле ўласных успамінаў, у 1954 годзе купіў новы аўтамабіль «Пабеда». Затым пераехаў за горад у Яшуны, дзе атрымаў пасаду ляснічага. У 1957 годзе вярнуўся ў горад Вільню, праз некаторы час уладкаваўся на працу ў кантору «Лесахімік». З 1959 года памяняў спецыяльнасць лесніка на будаўніка. Цягам 35 гадоў да 1992 году працаваў галоўным спецыялістам па каштарысах у праектных будаўнічых інстытутах Вільні. Апошнія гады, дзякуючы акорднай аплаце, месячныя аклады складалі да тысячы і больш рублёў. Гэта дазволіла ажыццявіць шмат турыстычных падарожжаў па Савецкім Саюзе і за мяжу.

З 1980-х гадоў вёў актыўную грамадска-культурную працу па адраджэнні беларускасці ў Літве. Далучыўся да працы ў клубе «Сябрына». Ад утварэння 4 лютага 1989 года да 29 верасня 2014 года ён з’яўляўся старшынёй Таварыства беларускай культуры ў Літве (ТБК).

На пасяджэнні Рады ТБК 29.9.2014 года Хведару Нюньку быў выказаны недавер і прыпынена яго старшынства ў арганізацыі. Агульны сход ТБК 17.1.2015 года выключыў Хведара Нюньку з шэрагаў арганізацыі. Сярод прычын выступоўцы на сходзе адзначалі распачатыя супраць Хведара Нюнькі крымінальныя справы па эканамічных парушэннях з нерухомай і фінансавай маёмасцю ТБК, а таксама тое, што за 25 гадоў старшынства Х. Нюнькі арганізацыя не ўздымала пытанне генацыду беларусаў у Літве да якога, на думку прамоўцаў, датычны літоўскі савецкі функцыянер Уладас Нюнка[ru].

Судовае пасяджэнне па справе дамоў, дзе Х. Нюнька адказчык, адбылося 21 верасня 2016 года. Віленскі акружны суд сваім рашэннем ад 7 снежня 2016 года паставіў кропку ў судовай справе. Адкінутыя ўсе абвінавачанні ў адносінах да асобы Хведара Нюнькі, і ў якасці кампенсацыі суд прысудзіў выплаціць на яго карысць 3000 еўра.

У жніўні 2017 года Хведар Нюнька перанёс цяжкую аперацыю. Па словах яго дачкі, ён упаў і моцна ўдарыўся галавой. Каб выратаваць яму жыццё дактарам давялося рабіць складаную аперацыю звязаную з трэпанацыяй чэрапа.

Памёр Хведар Нюнька 15 жніўня 2018 года. Развітанне адбылося царкве Прападобнай Ефрасінні Полацкай на Ліпаўскіх могілках, на якіх і быў пахаваны 17 жніўня.

Зноскі
------

1. ↑  Naša Nìva — 1991. — ISSN 1819-1614; 1819-1630 Праверана 16 жніўня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1272304'></a>
2. ↑  Нюнька, 2000
3. ↑   Архівавана 5 сакавіка 2016.
4. ↑   Архівавана 5 сакавіка 2016.
5. ↑   Архівавана 19 лістапада 2017.
6. ↑
7. ↑
8. ↑   Архівавана 19 лістапада 2017.
9. ↑  zbsb.org(недаступная спасылка)
10. ↑  zbsb.org
11. ↑  Памёр Хведар Нюнька // Наша Ніва

Літаратура
----------

* *Хведар Нюнька.* Мае ўспаміны. — Вільня: Jusida, 2000. — 20 с. — 300 экз.(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| q: | Хведар Нюнька ў Вікіцытатніку |

* 
* 
* 
* 
*