| Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі |
| --- |
| 
* **Путч**: Мелілья
* Тэтуан
* Севілья
* Барселона (1)
* Мантанья
* Хіхон
* Аўеда (1)
* Гранада
* Казармы Лаёла
* Мяцеж на флоце**1936 год**: Гвадарама
* Алькасар
* Эстрэмадура
* Паветраны мост
* Мерыда
* Сігуэнса
* Бадахос
* Балеарскія астравы
* Кордава
* Гіпускаа
* Сьера-Гуадалупе
* Монтэ-Пелада
* Талавера
* Ірун
* Іспанская Гвінея
* Мыс Спартэль
* Сесенья і Эсківіяс
* Мадрыд
* Вільярэаль
* Асейтуна
* Лапера
* Карунская дарога (1)
* Карунская дарога (2)**1937 год**: Карунская дарога (3)
* Малага
* Харама
* Аўеда (2)
* Гвадалахара
* Пасабланка
* Паўночная Іспанія
* Біская
* Більбаа
* Барселона (2)
* Сеговія
* Уэска
* Альбарасін
* Герніка
* Брунетэ
* Сантандэр
* Сарагоса
* Кінта
* Бельчытэ
* Астурыя
* Сабіньяніга
* Эль-Мазука
* Фуэнтэс-дэ-Эбра
* Мыс Шэршэль
* Тэруэль**1938 год:** Вальядалід
* Альфамбра
* Арагон
* Каспэ
* Барселона (3)
* Лерыда
* Гандэса
* Сегрэ
* Левант
* Балагер
* Лос-Бласкес
* «Мяшок Б’ельсы»
* «Мяшок Мерыда»
* Мыс Палас
* Лінія XYZ
* Эбра**1939 год:** Каталонія
* Вальсекілья
* Менорка
* Картахена
* Пераварот
* Апошняе наступленне

 |

**Бой пры Монтэ-Пелада** — адзін з першых баёў грамадзянскай вайны ў Іспаніі, які стаў вядомым дзякуючы ўдзелу ў ім італьянскіх добраахвотнікаў-рэспубліканцаў батальёна імя Матэоці, калі 28 жніўня 1936 года італьянцы і іспанскія анархісты штурмам захапілі пазіцыю мяцежнікаў на гары Монтэ-Пелада, недалёка ад Уэскі.

Планы і сілы бакоў
------------------

Монтэ-Пелада ў Арагоне, паміж Уэскай і Альмудэварам, пасля пачатку бунту вайскоўцаў стаў месцам засяроджвання больш за пяцьсот нацыяналістаў. Каталонія і ўсходняя частка Арагона засталіся лаяльнымі Рэспубліцы.

У сталіцы Каталоніі Барселоне сталі фарміравацца калоны добраахвотнікаў для барацьбы з мяцежнікамі, многія з якіх накіроўваліся ў Арагон, каб падтрымаць мясцовых рэспубліканцаў. Чатыры калоны («Ленін», «Карл Маркс», «Аскаса» і «Лос-Агілучас») былі адпраўлены ва Уэску, а астатнія — у напрамку Сарагосы і Тэруэля.

Адной з першых сфармаваных была калона «Аскаса». Яна складалася з вялікага кантынгенту італьянскіх добраахвотнікаў (батальён імя Матэоці), у асноўным з эмігрантаў, праціўнікаў фашысцкага рэжыму Мусаліні, узначаленых вядомым лідарам італьянскай Рэспубліканскай партыі Марыа Анджэлоні. Група была папоўнена каталонскімі анархістамі і камуністамі-антысталіністамі з POUM. Неўзабаве калоны падышлі да Уэскі. Была зроблена спроба аблажыць горад.

Бой
---

28 жніўня, у 12 гадзін, да гары Монтэ-Пелада прыбыла рэспубліканская калона ў складзе каля 1200 італьянцаў і 860 іспанцаў, у суправаджэнні 3 самаробных браняваных машын і пры падтрымцы больш за 10 гармат. Пазіцыя нацыяналістаў была абнесена сцяной з бярвення і ўзмоцнена 6 кулямётамі і 3 невялікімі гарматамі. 

У палове першага пачалася атака. На працягу паўтары гадзіны рэспубліканцы атакавалі пазіцыю праціўніка, несучы цяжкія страты. Адзін бранявік быў знішчаны, іншы пашкоджаны, многія апалчэнцы атрымалі раненні, але нацыяналісты трымаліся. Толькі дзякуючы абстрэлу з гармат, у выніку якога загінулі практычна ўсе яе абаронцы, пазіцыя была ўзята. Апошнія 40 тых, хто выжыў схаваліся ў лагеры, працягнулі супраціў, але затым здаліся. 10 палонных былі расстраляны.

Рэспубліканскі бок таксама панёс значныя страты, уключаючы камандзіра італьянскага батальёна Марыа Анджэлоні.

Захоп Монтэ-Пелада не прывёў да ўзяцця Уэскі.

Спасылкі
--------

* Batalla de Monte Pelado
* Mario Angeloni (1896—1936)