У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Аўгусцін.

**Святы Аўгусцін (Блажэнны)** (лац.: Augustinus Sanctus, поўн. **Аўрэлій Аўгусцін**; 13 лістапада 354 — 28 жніўня 430) — філосаф, прапаведнік, хрысціянскі багаслоў і палітык. Святы каталіцкай царквы, лічыцца блажэнным у праваслаўі. Адзін з Айцоў Царквы, аказаў велізарны ўплыў на заходнюю філасофію і каталіцкую тэалогію. Частка звестак пра Аўгусціна атрыманая з яго аўтабіяграфічнай «Споведзі» («Confessiones»).

Праз маніхейства, скептыцызм і неаплатанізм прыйшоў да рымскага хрысціянства, вучэнне якога аб грэхападзенні і памілаванні зрабілі на яго моцнае ўражанне. У прыватнасці, ён бароніць (супраць Пелагія) вучэнне аб перадвызначэнні: чалавеку загадзя перадвызначана Богам блажэнства ці пракляцце. Чалавечая гісторыя, якую Аўгусцін выкладае ў кнізе «Аб горадзе Божым», «першай сусветнай гісторыі», паводле яго ёсць барацьба двух варожых царстваў — царства прыхільнікаў усяго зямнога, ворагаў Божых, г. зн. свецкага царства (civitas terrena ці diaboli), і царства Божага (civitas dei). Пры тым ён атаясамлівае Царства Божае, у адпаведнасці з яго зямной формай існавання, з рымскай царквой. Аўгусцін вучыць аб тым, што пры стварэнні свету Бог заклаў у матэрыяльны свет у зародку формы ўсіх рэчаў, з якіх яны пасля самастойна развіваюцца. Аўгусцін стаў пачынальнікам напрамку неаплатанізму ў хрысціянскай філасофіі (аўгусцінізма), які панаваў у Заходняй Еўропе да XIII ст. калі яго змяніў хрысціянскі арыстоцелізм Альберта Вялікага і Тамаша Аквінскага.

Яго памяць адзначаецца Каталіцкай царквой 28 жніўня, Рускай праваслаўнай царквой — 15 чэрвеня паводле старога стылю.

Біяграфія
---------

Аўгусцін нарадзіўся 13 лістапада 354 г. у афрыканскай рымскай правінцыі Нумідыя, ў Тагасце (зараз Сук-Арас у Алжыры). Першую адукацыю атрымаў ад хрысціянкі-маці, аднак яго бацька быў паганцам. У моладзі Аўгусцін быў цалкам свецкім чалавекам, шукаў асалодаў, захапляўся лацінскай літаратурай. Скончыўшы школу ў Тагасце накіраваўся ў бліжэйшы культурны цэнтр — Мадаўру. Увосень 370 накіраваўся на трохгадовае навучанне рыторыцы ў Карфаген.

Прага да чагосьці вышэйшага абудзілася ў ім толькі пасля чытання «Hortensius» Цыцэрона. Ён зацікавіўся філасофіяй, пачаў чытаць Біблію, далучыўся да папулярнай тады секты маніхеяў, з якім заставаўся разам каля 10 гадоў, але не знайшоўшы нідзе задавальнення, амаль зняверыўся і толькі знаёмства з платанічнай і неаплатанічнай філасофіяй дапамагло яму знайсці выйсце для сябе. У той самы час выкладаў рыторыку спачатку ў Тагасце, а пасля ў Карфагене. У «Споведзі» Аўгусцін падрабязна спыніўся на 9 гадах, змарнаваных ім на «шалупінне» маніхейства. У 383 нават духоўны маніхейскі лідар Фаўст не даў рады адказаць на яго пытанні.

Тады ж, у 383 А. ён выправіўся з Афрыкі ў Рым, каб знайсці настаўніцкую працу ў Рыме, але ўжо ў 384 атрымаў працу настаўнікам красамоўства ў Медыялане (Мілане). Тут, дзякуючы мясцоваму біскупу Амвросію, бліжэй пазнаёміўся з хрысціянствам, і гэтая акалічнасць, разам з чытаннем пасланняў апостала Паўла, зрабілі радыкальную перамену ў яго ладзе думак і жыцця. Гэтай падзеі Каталіцкая царква прысвяціла нават асобная свята (3 мая).

Прачытаўшы некаторыя трактаты Плоціна на лаціне, Аўгусцін азнаёміўся з неаплатанізмам, які прадстаўляў Бога як нематэрыяльнае трансцэндэнтнае Быццё. Наведаўшы прапаведзі Амвросія Медыяланскага, Аўгусцін зразумеў рацыянальную перакананасць ранняга хрысціянства. Паводле падання аднойчы ў садзе Аўгусцін пачуў голас дзіцяці, які казаў яму наўгад адкрыць пасланні апостала Паўла, дзе яму патрапілася Пасланне да рымлянаў. Пасля таго ён, разам з маці, братам, абодвума стрыечнымі братамі, сябрам Аліпіем і двумя вучнямі, аддаліўся на колькі месяцаў у Касыцыяк, на вілу аднаго з сяброў. На ўзор цыцэронавых «Тускуланскіх гутарак», Аўгусцін склаў некалькі філасофскіх дыялогаў.

На Вялікдзень 387 Аўгусцін разам з сваім сынам прыняў хрышчэнне ад Амвросія. Пасля вярнуўся ў Афрыку, папярэдне прадаўшы ўсю сваю маёмасць і амаль цалкам раздаўшы ўсё бедным. Пэўны час прабавіў у строгай самоце кіраўніком духовай грамады і ў 391, уступіўшы ў духовае званне з санам прэсвітэра, заняўся дзейнасцю прапаведніка і ў 395 быў пасвечаны ў біскупы ў Гіпоне.

Аўгусцін памёр 28 жніўня 430, падчас першай асады Гіпона вандаламі.

Пасля некалькіх перапахаванняў рэшткі Аўгусціна ў 1842 зноў вернутыя ў Алжыр і захоўваюцца ля помніка Аўгусціна на развалінах Гіпона.

Палітычныя погляды
------------------

Аўгусцін даводзіў перавагу духовай улады над свецкай. Дзяржава патрэбная з-за сілы грэхападзення чалавека і няздольнасці самастойна выйсці на шлях веры. Успрыняўшы вучэнне Аўгусціна, царква абвясціла сябе зямной часткай Божага горада, і пазіцыянавала сябе як вярхоўнага арбітра ў зямных справах.

Аўгусцін рэзка супрацьпастаўляў царкву і дзяржаву. Сваім меркаваннем пра тое, што «горад зямны», гэта значыць дзяржаўнасць, звязаны з царствам д'ябла, ён паклаў пачатак многім сярэдневечным ерасям. Але адначасова ён абмяркоўваў ідэю абнаўлення «горада зямнога» ў рэчышчы хрысціянскай цноты: усе формы кіравання павінны паважаць Бога і чалавека.

Творы
-----

Самыя вядомыя творы:

* De civitate Dei (Пра горад Божы)
* Confessiones (Споведзь), духовая біяграфія
* De Trinitate (Пра Троіцу)
* De libero arbitrio (Аб свабоднай волі)
* Retractationes (Перагляды).

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 20 ліпеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. ↑
3. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326'></a>
4. ↑

Літаратура
----------

* Troeltsch Е. Augustin, die Christliche Antike und das Mittelalter. Münch.— В. 1915
* Cayré F. Initiation a la philosophie de S. Augustin. P. 1947
* Gilson É. Introduction à l'étude de Saint Augustin. P. 1949
* Jaspers К. Platon. Augustin. Kant. Drei Grander des Philosophierens. Münch. 1967
* Flasch K. Augustin: Einführung in sein Denken. Stuttg. 1980
* Клот, «Der heil. Kirchenlehrer Augustin» (2 т. Ахен, 1840);
* Біндэман, «Der heilige Augustin» (Берл. 1844);
* Пужула, «Vie de St. Augustin» (2 выд. 2 т. Парыж, 1852; у ням. пер. Гуртэра, 2 т. Шафг. 1847);
* Дорнар, «Augustin, sein theologisches System und seine religionsphilos. Anschauung» (Berlin, 1873).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аўгусцін Аўрэлій
* Збор сачыненняў А. Аўгусціна *(латынь)*
* Лацінскія тэксты найважнейшых сачыненняў
* S. Aurelii Augustini opera omnia: Patrologiae Latinae elenchus
* Аўгусцін Аўрэлій // Каталіцкая энцыклапедыя

| ⛭Патрыстыка |
| --- |
| Апостальскія мужы і апалагеты | 
* Варнава Апостал
* Клімент Рымскі
* Ігнацій Антыяхійскі
* Палікарп Смірнскі
* Папій Іерапольскі
* Арыстон Пельскі
* Ірыней Ліёнскі
* Іўсцін Філосаф
* *Таціян*
* *Пастыр Ерма*
* *Дыдахэ*
* *Клімент Александрыйскі*

 |
| Грэчаская патрыстыка | 
* *Арыген* †каля 254
* *Еўсевій Памфіл* †каля 340
* Антоній Вялікі †356
* Яфрэм Сірын †373
* Афанасій Вялікі †373
* Васілій Вялікі †379
* Кірыл Іерусалімскі †386
* Грыгорый Багаслоў †389
* Макарый Вялікі †391
* Грыгорый Ніскі †каля 394
* Епіфаній Кіпрскі †403
* Іаан Златавуст †407
* *Феадор Мапсуестыйскі* †каля 428
* Кірыл Александрыйскі †444
* Псеўда-Дзіянісій Арэапагіт †да 532
* Максім Спавяданнік †662
* Іаан Дамаскін †753

 |
| Лацінская патрыстыка | 
* *Тэртуліян* †каля 225
* Кіпрыян †258
* Іларый †367
* Амвросій †397
* Еранім †420
* Аўгусцін †430
* Грыгорый Вялікі †604
* Ісідор Севільскі †636

 |
| Усходняя патрыстыка | 
* Феадор Мапсуестыйскі †428
* Феадарыт Кірскі †457
* Севір Антыяхійскі †538

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · КиноПоиск · MusicBrainz · Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Музычны Рымана · Праваслаўная · Праваслаўная багаслоўская · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Catholic (1997—…) · Infernal (6e éd.) · Notable Names Database · Pauly-Wissowa · Treccani · Universalis · Гранат |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12669459, ADV12136295, ADV12256199, ADV11410565 · BIBSYS: 90579045 · BNC: a10480274 · BNE: XX978571, XX840516 · BNF: 11889551s · CiNii: DA00262357 · CONOR: 7444067 · EGAXA: vtls002515802 · GND: 118505114 · GTAA: 78744 · ICCU: CFIV004595 · ISNI: 0000 0001 2137 6443 · LCCN: n80126290 · LNB: 000027031 · NDL: 00431905 · NKC: xx0003884 · NLA: 35010207 · NLG: 338914, 199541 · NLP: A10126314 · NSK: 000100954 · NTA: 068358903 · NUKAT: n93125348 · PTBNP: 2555 · LIBRIS: 174788 · SUDOC: 027280896 · VIAF: 66806872, 6909159478265027990005 · ULAN: 500104317 |

 |