**Нікаля-Жазэф-Ларан Жыльбэр** (фр.: Nicolas Joseph Laurent Gilbert; 15 снежня 1751, Фантэнуа-ле-Шато — 16 лістапада 1780, Парыж) — французскі паэт
.

Біяграфія
---------

Нікаля-Жазэф-Ларан Жыльбэр нарадзіўся 15 снежня 1751 года ў Фантэнуа-ле-Шато (Латарынгія) у небагатай сям'і, аднак, атрымаў прыстойную адукацыю. Апынуўшыся ў Нансі без сродкаў да існавання, ён займаўся дробнай літаратурнай працай і ўрокамі з надзеяй на будучую славу. Яго першы паэтычны дэбют быў няўдалы; ён прыняў удзел у акадэмічным конкурсе 1772 года п'есай «Le génie aux prises avec la fortune ou le poète malheureux», якая не спадобілася нават ганаровага водгуку. Гэта паслужыла першай прычынай азлаблення Жыльбера на грамадства; калі ж у 1774 годзе, прыехаўшы ў Парыж з рэкамендацыйным лістом да д'Аламбера, ён сустрэў халоднасць і абыякавасць ва ўсяго гуртка энцыклапедыстаў, злосць абудзіла ў ім прыродны сатырычны талент.

Помнік Жыльберу
У цэлым шэрагу сатырычных твораў ен зло і таленавіта абсмяяў сучасных яму філосафаў, норавы грамадства і распаўсюджаныя ў ім заганы. Асабліва дасталася асабістым літаратурным ворагам Жыльбера, як, напрыклад, Лагарпу. Сатыра Жыльбера стварыла яму шмат ворагаў, са слоў якіх з'явіліся легенды пра вар'яцтва паэта, аб яго п'янстве і самагубстве ў прыпадку шаленства. Ва ўсіх гэтых доўга трывалых чутках аб прычыне заўчаснай смерці Жыльбера не было нават падабенства праўды, гэтак жа, як і ў аповядах яго абаронцаў аб яго надзвычайнай беднасці.

Нападаючы на энцыклапедыстаў, Жыльбэр знаходзіў падтрымку ў варожай ім партыі — у Фрэрона  (англ.) (бел. у валадарнага прынца Сальм-Сальмскага. А за тое, што ён пісаў хвалебныя, нават некалькі ўгодлівыя оды сваім заступнікам, а таксама каралю і членам каралеўскай сям'і, Жыльбер у канцы жыцця атрымліваў рэгулярныя субсідыі ад караля і з іншых крыніц. Ранняя ж смерць паэта была следствам падзення з каня.

Сорт бэзу звычайнага 'Gilbert', названага ў гонар паэта, у Мінскім батанічным садзе
Большасць хвалебных од Жыльбера, а таксама яго паэмы «Le poète malheureux» і «Carnaval des auteurs» пазбаўленыя сур'езнага літаратурнага значэння; але тры творы Жыльбера.: «Le XVIII siècle», «Mon Apologie» і «Ode, imitée de plusieurs psaumes» — несумненна таленавітыя, «Le XVIII siècle» не саступае лепшым сатырам Буало, а яго ода, напісаная за тыдзень да смерці, прасякнута сапраўднай паэзіяй балеснага прымірэння з лёсам. Адзін верш оды, «Au banquet de la vie infortuné convive», стаў класічным ў французскай літаратуры і ў некалькі змененай форме і перайшоў у рускую мову («яму няма месца на балі жыцця», «усе мы госці на свяце жыцця»).

Поўны збор твораў Жильбера быў апублікаваны ў 1778 годзе, перавыдадзены і дапоўнены. Ш. Надзье ў 1840 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2  Library of the World's Best Literature / пад рэд. C. D. Warner — 1897.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835'></a>
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 1 студзеня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

Літаратура
----------

* *Венгерова З. А.* Жильбер, Николя-Жозеф-Лоран // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* *Delessarts*. Les siècles littéraires.
* *Puymaigre*. Poetès et romanciers de la Lorraine.
* *Villemain*. Tableau de la littérature au XVIII s.
* *Ch. Nodier*. прадмова да выдання 1840.