**Дзевятоўка** – жылы раён у Ленінскім раёне Гродна. Размешчаны ў паўночнай частцы Гродна. Абмежаваны вуліцамі Брыкеля, Таўлая, Малышчанская, Белыя Росы, Дзяржынскага. Складаецца з 8 мікрараёнаў.

Мяжуе з былымі вёкамі Малышчына, Падкрыжакі, раёнам Грандзічы, вёскай Лапенкі і прамзонай уздоўж вуліцы Дзяржынскага. Размешчаны на ўзвышшы. Самая высокая кропка - 173 м над у.м. (найбольшая вышыня ў Гродне - 180 м). Насельніцтва раёна - амаль 80 000 чалавек (2023 год).

Забудаваны шматпавярховымі панэльнымі дамамі. Ушчыльненне раёна працягваецца.

Назва
-----

Утвораны на месцы вёскі Дзевятоўка, якая фармальна ўвайшла ў склад Гродна ў 2008 годзе. 

Вядомыя мінімум 5 варыянтаў паходжання назвы. Паводле адной з версій, калісьці вёска налічвала 9 двароў, або ў мясцовага пана было 9 сыноў. Паводле іншай, вёска месцілася «дзе вятла» (дрэва), а пазней стала Дзевятоўкай.

Асноўныя вуліцы
---------------

* вул. Белыя Росы
* вул. Брыкеля
* вул. Дзяржынскага
* вул. Курчатава
* вул. Ліможа
* вул. Малышчанская
* вул. Таўлая

Інфраструктура
--------------

### **Грамадская інфраструктура**

Касцёл на Дзевятоўцы - від з дрона, 2018
У раёне тры агульнаадукацыйныя школы: СШ №27, СШ №36 (да 2022 года адзіная ў Гродне з польскай мовай навучання; цяпер - цалкам рускамоўная) і СШ №32 з беларускамоўнымі класамі, а таксама гімназія №6. Ёсць 11 дзіцячых садкоў.

У цэнтры раёна, на Ліможа, 25, у адным будынку размешчаны гарадская паліклініка №6 і жаночая кансультацыя №5. Дзіцячае аддзяленне паліклінікі №6 размешчана на Дзяржынскага, 123/1.

На Дзяржынскага знаходзіцца мінірынак «Дзевятоўка». Дзевятоўка была першым гарадскім мікрараёнам, дзе з’явіўся афіцыйны мінірынак.

Кропкамі прыцягнення раёна таксама з’яўляюцца гандлёвыя цэнтры - «Замак» і «Еўраопт» на Ліможа, «Лімож» на Брыкеля. 

У 2022 годзе на вуліцы Курчатава заклалі парк у 2 га. Жыхары раёна дамагаліся стварэння зялёнай зоны адпачынку не менш за 15 гадоў.

### **Транспартная інфраструктура**

На Дзяржынскага размешчаны канцавы прыпынак «Дзевятоўка» і разваротнае кальцо тралейбусаў №№ 6, 7, 10, 12, 11, 14, 19, 20. У раёне таксама ходзяць тралейбусы №№ 23, 24.
У раёне ёсць разваротныя кольцы аўтобусаў № 2, № 5; ходзяць аўтобусы №№ 9, 10, 14, 16, 17, 18, 19, 24, 26, 28, 30, 43, 49, 59.

Славутасці
----------

### Касцёл

Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля - самы вялікі ў Гродне. Яго пачалі ўзводзіць у 1997 годзе, асвечаны ў 2011 годзе. Збудаваны ў стылі неаканструктывізму з клінкернай цэглы. Жыхары мікрараёна называюць касцёл Чырвоным. На тэрыторыі комплексу размешчана скульптура Святой Кацярыны Александрыйскай – апякункі чыгуначнікаў. Тры з васьмі нядзельных службаў у касцёле праходзяць на беларускай мове.

У 2014 годзе ў касцёле стварылі самую вялікую батлейку ў Беларусі. Яе памеры - 5,5 на 5 м. На ёй размешчаны больш за 100 лялек. Сканструяваў батлейку айцец Казімір Зымула. Частка яе зроблена ў Тухаве (Польшча).

Батлейка ў касцёле Найсвяцейшага Адкупіцеля, 2020
### Храм Раства Хрыстова

Праваслаўную царкву пачалі будаваць у 2012 годзе з жоўтай клінкернай цэглы, у стылі абарончых храмаў. У Беларусі захавалася толькі дзве такія царквы — у Сынкавічах і ў Мураванцы. Аўтар праекта храма – архітэктар Ежы Усціновіч, выкладчык Беластоцкай палітэхнікі. Царква павінна стаць самай высокай у Гродне.

### **Помнік «Белым Росам»**

У 1983 годзе на Дзевятоўцы здымалі фільм «Белыя росы». Пасля здымак на вуліцы Курчатава захавалася студня. У 2018 годзе паблізу яе, на месцы знесенай вёскі, усталявалі драўляныя фігуры герояў фільма - Федоса, Цімафея і іх сабакі Валета. У 2022 годзе іх забралі на рэстаўрацыю, а пасля вярнулі ў новы парк праз дарогу, дапоўніўшы кампазіцыю часткай хаты, гняздом і студняй з жураўлём.

### Могілкі

Дзевятоўскія могілкі - адны з самых старых у акрузе. Найстарэйшыя пахаванні датуюцца 1894 годам. З прозвішчаў самыя распаўсюджаныя — Пляга і Саўко. Дубу, што расце на ўзмежжы, не менш за 150 гадоў. Маюць плошчу ўсяго 0,24 га.

У гімназіі №6 створаны музей «Жывая гісторыя горада (мікрараён Дзевятоўка)».

1. ↑  Бескрайние поля, деревенские хаты и новостройки. Как выглядела Девятовка 40 лет назад? (руск.)  **(нявызн.)**?. *NewGrodno.By* (8 чэрвеня 2023). Праверана 1 лютага 2024.
2. 1 2 3 4  "А вы думалі – звычайны спальнік". Адзіная экскурсія Фэста экскурсаводаў за межамі цэнтра прайшла на Дзевятоўцы  (бел.). *Hrodna.life* (1 лютага 2024). Праверана 1 лютага 2024.
3. ↑  Уберут последний час языка и литературы: польскую школу в Гродно с 2022 года русифицируют до конца (уточнено) (руск.)  **(нявызн.)**?. *Hrodna.life - русская версия* (1 чэрвеня 2022). Праверана 1 лютага 2024.
4. ↑  Раёны, кварталы: лётаем над Дзевятоўкай  (бел.). *Hrodna.life* (1 лютага 2024). Праверана 1 лютага 2024.
5. ↑  На улице Курчатова в Гродно рядом с храмом появится сквер. Его название определят с помощью народного голосования (руск.)  **(нявызн.)**?. *Новости — Новости и события Гродно. Вечерний Гродно* (6 кастрычніка 2022). Праверана 1 лютага 2024.
6. ↑  Urban Hrodna - городская среда Гродно **(нявызн.)**. *Telegram*. Праверана 1 лютага 2024.
7. ↑  Костел на Девятовке в Гродно расписание служб (руск.)  **(нявызн.)**?. *msj.by* (19 верасня 2018). Праверана 1 лютага 2024.
8. ↑  Навошта ў касцёле 150 лялек. Як у Гродне стварылі самую вялікую рухомую батлейку  (бел.). *Hrodna.life* (23 лютага 2020). Праверана 1 лютага 2024.
9. ↑  Приход храма Рождества Христова (руск.). *orthos.org*. Праверана 1 лютага 2024.
10. ↑  *Новік, Ірына*. Деревянные герои "Белых рос" появились на месте снесённой деревни (руск.)  **(нявызн.)**?. *Hrodna.life - русская версия* (27 мая 2018). Праверана 1 лютага 2024.
11. ↑  Возвращение героев: скульптуры из «Белых Рос» вернулись в новый сквер Девятовки (руск.). *grodno.in*. Праверана 1 лютага 2024.