|  |  |
| --- | --- |
|  |  |



|  |
| --- |
|  |
|  | a8 | b8 | c8 | d8 xx | e8 | f8 | g8 | h8 xx |  |
| a7 xx | b7 | c7 | d7 xx | e7 | f7 | g7 xx | h7 |
| a6 | b6 xx | c6 | d6 xx | e6 | f6 xx | g6 | h6 |
| a5 | b5 | c5 xx | d5 xx | e5 xx | f5 | g5 | h5 |
| a4 xx | b4 xx | c4 xx | d4 ql | e4 xx | f4 xx | g4 xx | h4 xx |
| a3 | b3 | c3 xx | d3 xx | e3 xx | f3 | g3 | h3 |
| a2 | b2 xx | c2 | d2 xx | e2 | f2 xx | g2 | h2 |
| a1 xx | b1 | c1 | d1 xx | e1 | f1 | g1 xx | h1 |
|  |

Магчымыя хады ферзя.

**Ферзь**, або **каралева** (Unicode: ♕, ♛) — наймацнейшая шахматная фігура. Прынята, што матэрыяльная каштоўнасць ферзя роўная 8-9 пешкам. Такім чынам, па моцы ён пераўзыходзіць ладдзю і лёгкую фігуру (афіцэра ці каня), саступае двум ладдзям і прыблізна раўнамоцны з трыма лёгкімі фігурамі.

Хады ферзя
----------

Ферзь можа перамяшчацца на любую колькасць палёў па вертыкалі, гарызанталі і дыяганалі, аб'ядноўваючы здольнасці ладдзі і афіцэра (пры ўмове, што на яго шляху няма фігур). Знаходзячыся ў адным з цэнтральных палёў, ферзь можа атакаваць да 27 палёў адначасна, у куце — да 21 поля.

Ферзь у шахматнай партыі
------------------------

Кожны ігрок пачынае партыю з адным ферзём. У пачатку партыі ферзі займаюць палі d1 і d8 (палі свайго колеру). Уважаецца, што ў пачатку партыі (дэбюце) не трэба спяшацца выводзіць ферзя, бо ён, знаходзячыся ў лагеры суперніка, станае ласым кавалкам для яго фігур. Значна прыдатнейшым ферзь станае ў мітэльшпілі і эндшпілі. Так, лічаць, што ў эндшпілі кароль з ферзём пры правільнай гульні выйграюць супраць караля і лёгкай фігуры, супраць караля і ладдзі, у большасці выпадкаў — супраць караля і двух лёгкіх фігур, супраць караля, ладдзі і пешкі. Акрамя таго, найістотнай задачай большасці эндшпіляў з'яўляецца правядзенне пешкі ў ферзі, бо паспяховае выкананне гэтай задачы, як правіла, азначае перамогу ў партыі.

Ферзь у шахматных задачах
-------------------------



|  |
| --- |
|  |
|  | a8 __ | b8 __ | c8 __ | d8 ql | e8 __ | f8 __ | g8 __ | h8 __ |  |
| a7 __ | b7 __ | c7 __ | d7 __ | e7 __ | f7 __ | g7 ql | h7 __ |
| a6 __ | b6 __ | c6 ql | d6 __ | e6 __ | f6 __ | g6 __ | h6 __ |
| a5 __ | b5 __ | c5 __ | d5 __ | e5 __ | f5 __ | g5 __ | h5 ql |
| a4 __ | b4 ql | c4 __ | d4 __ | e4 __ | f4 __ | g4 __ | h4 __ |
| a3 __ | b3 __ | c3 __ | d3 __ | e3 ql | f3 __ | g3 __ | h3 __ |
| a2 ql | b2 __ | c2 __ | d2 __ | e2 __ | f2 __ | g2 __ | h2 __ |
| a1 __ | b1 __ | c1 __ | d1 __ | e1 __ | f1 ql | g1 __ | h1 __ |
|  |

Задача пра васьмярых ферзёў. Адно з магчымых развязанняў.

Ферзь фігуруе ў шматлікіх шахматных задачах. Адна з самых вядомых — задача пра васьмёх ферзёў, у задачы патрэбна размясціць 8 ферзёў так, каб яны не атакавалі адно аднаго. Матэматычным шляхам даказана, што існуе 92 рашэнні задачы пра васьмёх ферзёў.

Этымалогія
----------

Назва «ферзь» запазычаная ад арабаў, ад якіх шахматы пачалі распаўсюджвацца ў Еўропе. У хазараў гэты тытул мелі найвышэйшыя дзяржаўныя чыноўнікі, якія кантралявалі фінансы дзяржавы, шахскі двор і войска. Значэнне слова паходзіць ад арабскага «*носьбіт цяжару*».

Распаўсюджаная ў народзе назва «каралева» паходзіць ад іншага варыянту назвы гэтай фігуры — *ферзь* (ferz), запазычанага ва французскую мову, дзе слова паступова трансфарміравалася ў *vierge* — «цнатліўка, дзева, дама».

Гл. таксама
-----------

* Ферзь з Лукомля

Зноскі
------

1. ↑  Вялікі энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Ефрона (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ферзь
* Piececlopedia: Ферзь (англ.)

| Шахматныя фігуры |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Кароль | Ферзь | Ладдзя | Слон | Конь | Пешка |

 |