Халкідыйская чорнафігурная чара з вачамі, *каля* 530 г. да н.э. Мюнхен: Дзяржаўны антычны збор.
Дыяніс на лодцы, якая плыве  сярод дэльфінаў. Атычны чорнафігурны *кілік* аўтарства Эксекія, *каля* 530 г. да н.э. Знойдзены ў Вульчы. Чара Дыяніса: Дзяржаўны антычны збор  (руск.) (бел. Мюнхен.
Знешні выгляд Чары Дыяніса Кубак
**Чара з вачамі** — тэрмін, які апісвае тып посуду ў старажытнагрэчаскім вазапісе, што адметны парамі вачэй, намаляваных на знешняй паверхні. Па форме гэта звычайна кілікі, яны былі асабліва распаўсюджаны ў Афінах і Халкідзе ў другой палове шостага стагоддзя да н.э. Асноўны аб’ём чары з вачамі ляжыць на кароткай прыземістай ножцы; З абодвух бакоў дамінуюць буйныя афарбаваныя пары вачэй пад выгнутымі бровамі. Вочныя яблыкі намаляваныя сілуэтамі, пазней часта запоўненыя белай фарбай або афарбаваныя белым па чорным. Некаторыя вочы «жаночыя», міндалепадобнай формы і без слёзных параток  (польск.) (бел.. У час выкарыстання ў якасці пітнога посуду, з-за неабходнага нахілу пасудзіны чара з размаляванымі вачыма, ручкамі, падобнымі на вушы і падставай ножкі, што нагадвала рот, была падобная на маску. Многія з ваз таксама мелі дыянісійскія малюнкі. Як лічыцца, вочы неслі апатрапеічную  (руск.) (бел. (антысурокавую) функцыю.

Тыпы
----

Чары з вачамі ствараліся рознымі мастакамі, пераважна ў чорнафігурным стылі, але пазней таксама ў чырвонафігурнай тэхніцы  (руск.) (бел.. Ранейшыя вазы-білінгвы ўключаюць узоры чар з вачамі з чорнафігурным унутраным бокам і чырвонафігурным вонкавым. Увядзенне гэтага тыпу і яго спецыфічнага ўпрыгожвання ў атычны вазапіс прыпісваецца Эксекію. Яго чара з вачамі, якая датуецца 540—530 гг. да н.э. і захоўваецца ў Мюнхене, лічыцца шэдэўрам гэтага тыпу. Яна паказвае Дыяніса, які ляжыць у паставе ўдзельніка сімпосія  (руск.) (бел. на лодцы. Боская прырода паказана яго атрыбутам, вінаграднай лазой, што расце ад мачты.

Іншымі добра вядомымі прыкладамі чар з вачамі адмеціліся наступныя мастакі або групы:

* Майстар Амасіса. Ён намаляваў некалькі чар з вачамі ў варыянце формы з не маючым кіля профілем (Тып B)
* Андокід
* Вазапісец Антыфона
* Эпіктэт з білінгвальнымі чарамі з вачамі
* Мастак Нікасійскай ольпы  (англ.) (бел.
* Хішылас  (ням.) (бел.
* Група Кракотас
* Група Ліфлес; яны працягвалі асноўную ворму чары з вачамі з пазнейшымі варыянтамі, часцяком адсутнічае вялікая пара вачэй.
* Група Лідос  (англ.) (бел.
* Вазапісец Лісіпіда  (англ.) (бел.
* Вазапісец Мастоса  (англ.) (бел.
* Нікасфен  (руск.) (бел.
* Ольтас з білінгвальнай чарай з вачамі
* Фейдыпас  (ням.) (бел. з білінгвальнымі чарамі з вачамі
* Скіт  (англ.) (бел. таксама з білінгвальнымі
* Група Уолтэрс 48.42, якая спецыялізавалася на франтальных выявах маскі Дыяніса і сатыраў і менад паміж вачэй, і гарганеёна  (руск.) (бел. ўнутры чары

Асаблівы тып — гэта халкідыйскі стыль чар, для якога існуюць дадатковыя варыянты. Датаванне часта бывае цяжкім, але большасць чар з вачамі былі, верагодна, створаны паміж 540 і 500 гг. да н.э. магчыма, да 480 года да н.э. Акрамя гэтага яны экспартаваліся ў Італію ў вялікіх колькасцях. Большасць ваз такога тыпу былі знойдзены сярод магільных рэчаў у залах этрускіх грабніц.

Зноскі
------

1. ↑  Friedrich Wilhelm Handorf, in: Klaus Vierneisel, Bert Kaeser (Hrsg.), Kunst der Schale — Kultur des Trinkens, München 1990, p. 419 f.
2. ↑  Alexandre G. Mitchell (2009). *Greek Vase-Painting and the Origins of Visual Humour*. Cambridge University Press. pp. 3, 38–44. .
3. ↑  Andrew J. Clark, Maya Elston, Mary Louise Hart (2002). *Understanding Greek Vases: A Guide to Terms, Styles, and Techniques*. Getty Publications. p. 90. .
4. 1 2 3 4 5  John Boardman, Schwarzfigurige Vasen aus Athen, Übers. v. Florian Felten, Mainz 1977, ISBN 3-8053-0233-9, p. 118
5. 1 2 3 4  John Boardman, Schwarzfigurige Vasen aus Athen, Übers. v. Florian Felten, Mainz 1977, ISBN 3-8053-0233-9, p. 124
6. ↑  John Boardman, Schwarzfigurige Vasen aus Athen, Übers. v. Florian Felten, Mainz 1977, ISBN 3-8053-0233-9, p. 163

Спасылкі
--------

* Kylix: eye-cup (drinking cup), ca. 530 b.c.; black-figure Greek. Obverse and reverse, between eyes: Theseus and the Minotaur at the Metropolitan Art Museum
* Athenian eyecups of the Late Archaic Period by Andrew Prentice
* Raimund Wünsche, «Trinken aus den Augen» — Griechische Augenschalen, aviso 2005,/4
* a clip showing how these vases were resembling to a mask