У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Заменгоф.

**Лідзія Лазараўна Заменгоф** (эспер.: Lidja Zamenhof, польск.: Lidia Zamenhof, 1904 — восень 1942, ці жнівень 1944) — польская эсперантыстка, перакладчык, адвакат, грамадскі дзеяч, дачка Л. Л. Заменгофа.

Біяграфія
---------

Лідзія Заменгоф нарадзілася ў Варшаве ў 1904 годзе, была малодшай дачкой заснавальніка эсперанта Л. Л. Заменгофа. Вывучыла эсперанта ва ўзросце 9 гадоў, і з 14 гадоў пачала перакладаць на эсперанта з польскай мовы, яе першыя публікацыі з’явіліся праз некалькі гадоў. Атрымаўшы юрыдычную адукацыю ў Варшаўскім ўніверсітэце ў 1925 годзе, яна цалкам прысвяціла сябе дзейнасці ў сферы эсперантызма і гамаранізма. Пачынаючы з Венскага Сусветнага кангрэса эсперантыстаў 1924 яна прымала ўдзел ва ўсіх Сусветных кангрэсах да 1939 года (за выключэннем кангрэса ў 1938 годзе ў Англіі, бо ў гэты час яна знаходзілася ў ЗША). У 1925 годзе падчас 17-га Сусветнага кангрэса эсперантыстаў у Жэневе яна пазнаёмілася з верай Бахаі і з гэтага часу стала актыўным прыхільнікам гэтай рэлігіі. Лідзія Заменгооф была сакратаром варшаўскага таварыства эсперантыстаў «Канкорда», працавала ў якасці інструктара выкладання эсперанта па метаду Чэха, аб’ехала шмат краін для прапаганды гэтага метада і самой мовы эсперанта. Сваю дзейнасць Лідзія Заменгоф вяла ў супрацоўніцтве з рознымі арганізацыямі эсперантыстаў — Міжнароднай студэнцкай лігай, Сусветнай асацыяцыяй эсперанта, а таксама з арганізацыямі прыхільнікаў веры Бахаі.

Супрацоўнічала са шмат якімі эсперанта-выданнямі. Вядомы яе пераклад на эсперанта рамана Quo vadis? Г. Сянкевіча, апублікавны ў 1933 годзе.

У 1937 годзе Лідзія Заменгоф пераехала ў ЗША, дзе доўгі час выкладала эсперанта, але ў снежні 1938 года іміграцыйная служба ЗША адмовілася працягнуць яе візу з-за незаконна «аплочваемай працы» па выкладанню эсперанта, і яна была вымушана вярнуцца ў Польшчу.

Пасля акупацыі Польшчы ў 1939 годзе яе дом у Варшаве апынуўся на тэрыторыі Варшаўскага гета. Лідзія бала арыштаваная па абвінавачванню ў тым, што яна вяла ў ЗША антынацыстскую прапаганду, але праз некалькі месяцаў была вызвалена. Яна здабывала ежу і лекі для арыштаваных а на прапапновы бегчы з краіны — адмаўлялася. У 1942 годзе яе зноў арыштавалі і адправілі ў лагер смерці ў Трэблінке, дзе яна загінула ў газавай камеры восенню 1942 года. Іншыя крыніцы паведамляюць, што яе растралялі ў жніўні 1944 года.

Ушанаванне памяці
-----------------

Сімвалічная магіла Лідзіі Заменгоф
* Сімвалічная магіла (кенатаф) Лідзіі Заменгоф знаходзіцца на Яўрэйскіх могілкх Варшавы — мемарыльная таблічка на магіле яе маці, Клары Заменгоф, побач з такой жа таблічкай ў гонар яе сястры Соф’і, якая таксама загінула ў Трэблінке.
* У 1933 годзе ў гонар Лідзіі Заменгоф назвалі адно з аддзяленняў дзіцячай клінікі доктара Заменгофа ў Беластоку, Польшча.
* У 1995 годзе ў Мемарыяльным музеі Халакоста ў Вашынгтоне прайшоў вечар памяці Л. Заменгоф, дзе былі адзначаны намаганні эсперантыстаў па спасенню яўрэяў, якіх пераследвалі падчас Другой сусветнай вайны.
* У 2004 годзе, да 100-годдзя з дня нараджэння Лідзіі Заменгоф была выдана кніга «Por ke la tagoj de la homaro estu pli lumaj», у якую увайшлі яе шматлікія публіцыстычныя артыкулы, рэцнзіі эсэ.

Зноскі
------

1. ↑  Lidia Zamenhof
2. ↑  Архіваваная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 жніўня 2010. Праверана 8 снежня 2011. Notes on the life of Lidia Zamenhof
3. ↑  Smith, Peter (2000). "Zamenhof, Lidia". *A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith*. Oxford: Oneworld Publications. pp. 368. ISBN 1-85168-184-1.
4. ↑  Heller, Wendy *Lidia, The Life of Lidia Zamenhof Daughter of Esperanto*, 1985, pp. 234—235
5. ↑  Bahá'í Norge: Zamenhof Архівавана 9 жніўня 2006 года.
6. ↑  zeoj **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 27 мая 2009. Праверана 26 мая 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | JewAge · WikiTree · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1489149 · BNF: 12203626v · CiNii: DA04439742 · GND: 130471909 · GTAA: 172441, 172468 · ICCU: CFIV240775 · ISNI: 0000 0000 8224 9360 · LCCN: n86087714 · NDL: 00621679 · NKC: xx0082448 · NLP: A23994617 · NTA: 069820856 · NUKAT: n2006095868 · VIAF: 47869953 |

 |