recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Аперацыя «Вясна»** (руск.: Операция «Весна») — аперацыя масавай дэпартацыі насельніцтва з Літоўскай ССР, якая была праведзеная 22—23 мая 1948 года. Гэта была найбольшая дэпартацыя ў гісторыі Літвы.

Падставай для аперацыі была пастанова Савета Міністраў СССР № 417 ад 21 лютага 1948 года. Аперацыя была накіравана на ліквідацыю г. зв. *лясных бандаў* і іх памочнікаў, але ахвярамі дэпартацыі станавіліся таксама заможныя гаспадары, якія не жадалі ўступаць у калгасы — часцей за ўсё літоўцы, але таксама палякі і беларусы. Усяго было выселена 49 331 чалавек.

Зноскі
------

1. ↑  Этот день в истории: 1948 год — в Литве началась операция «Весна» МГБ СССР **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2021. Праверана 11 верасня 2021.

Спасылкі
--------

* Наша Ніва, 60‑я гадавіна масавай дэпартацыі з Літвы
* Как «порабощали» Прибалтику  (руск.)
**Барыс Уладзіміравіч Івонцьеў** (18 ліпеня 1926, г. Менск — 31 жніўня 1985) — беларускі скульптар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1956 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1966 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся ў А. Бембеля, А. Глебава. Удзельнік мастацкіх выставак з 1957 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1962 года.

Творчасць
---------

«Партызан»
Працаваў у станковай і манументальнай скульптуры. Асноўныя творы: кампазіцыі «Камісар Брэсцкай крэпасці», «Я. Фамін перад расстрэлам», «Да новага жыцця», «Партызан», «Проба металу», «Недазволены прыём»; партрэты А. Гараўца, Р. Зорге, М. Кедышкі, П. Купрыянава, С. Прытыцкага, К. Арлоўскага; помнікі А. Брагіну ў г.п. Любань, загінуўшым воінам і партызанам у в. Хойнікі Мінскай вобласці, У. Леніну ў г. Лепелі (усе ў сааўтарстве).

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Беларускім музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.

Літаратура
----------

* Івонцьеў Барыс Уладзіміравіч // Беларускі саюз мастакоў: энцыклапедычны даведнік / складальнік Б. А. Крэпак. — Мінск, 1998.
**Аптычная сістэма** (англ.: optical system) — сукупнасць аптычных элементаў (праламляльных, адлюстроўваючых, дыфракцыйных і т. п.), створаная для пераўтварэння светлавых пучкоў (у геаметрычнай оптыцы), радыёхваль (у радыёоптыцы), зараджаных часціц (у электроннай і іоннай оптыцы)

**Аптычная схема** — графічнае прадстаўленне працэсу змянення святла ў аптычнай сістэме.

**Аптычны прыбор** (англ.: optical instrument) — канструктыўным вобразам аформленая для выканання канкрэтнай задачы аптычная сістэма, якая складаецца, прынамсі, з аднаго з базавых аптычных элементаў. У склад аптычнага прыбора могуць уваходзіць крыніцы святла і прыёмнікі выпраменьвання. У іншай фармулёўцы, **Прыбор** называюць аптычным, калі хоць бы адна яго асноўная функцыя выконваецца аптычнай сістэмай.

Агульныя звесткі
----------------

У аптычных прыборах не ўсе дэталі, якія ўзаемадзейнічаюць са святлом, з’яўляюцца аптычнымі, спецыяльна прызначанымі для яго змянення. Такімі неаптычнымі дэталямі ў аптычных прыборах з’яўляюцца аправы лінз, корпус і т. п.

Сукупнасць бязладна раскіданых аптычных дэталей не ўтварае аптычнай сістэмы.

Звычайна пад аптычнымі сістэмамі разумеюць сістэмы, якія пераўтвароўваюць электрамагнітнае выпраменьванне ў бачным ці блізкім дыяпазонах (ультрафіялетавы, інфрачырвоны). У такіх сістэмах пераўтварэнне пучкоў святла адбываецца за кошт праламлення і адлюстравання святла, яго дыфракцыі (якая з’яўляецца прыватным выпадкам з’явы інтэрферэнцыі (пры неабходнасці ўліку абмежавання працягласці хвалевых франтоў), паглынання і ўзмацнення інтэнсіўнасці святла (у выпадку выкарыстання квантавых узмацняльнікаў).

Тыпы і разнавіднасці аптычных сістэм вельмі разнастайныя, аднак звычайна вылучаюць паказваючыя аптычныя сістэмы, якія складаюць аптычны відарыс, і асвятляльныя сістэмы, якія пераўтвараюць светлавыя пучкі ад крыніц святла.

Базавыя аптычныя элементы
-------------------------

Таксама называюцца аптычнымі дэталямі. Гістарычна такімі элементамі з’яўляліся:

* лінзы;
* прызмы;
* люстэркі;
* светлафільтры.

У XIX стагоддзі гэтая тэтрада была дапоўнена палярызатарамі і дыфракцыйнымі элементамі (дыфракцыйная рашотка, эшалон Майкельсона).

У XX стагоддзі з’явіліся:

* элементы валаконнай оптыкі (гібкія светлаводы);
* інтэрферэнцыйныя элементы (як, напрыклад, вузкапалосныя светлафільтры і інтэрферэнцыйныя люстэркі);
* элементы галаграфічнай тэхнікі (напрыклад — тоўстаслойныя фотапласцінкі);
* элементы нелінейнай оптыкі (напрыклад — крышталі, якія выкарыстоўваюць для пераўтварэння частаты святла).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Е. А. Иофис.* Фотокинотехника (руск.) / И. Ю. Шебалин. — М.: «Советская энциклопедия», 1981. — С. 220, 221. — 447 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Сугестыя** — уздзеянне на асобу, якое прыводзіць да з'яўлення ў чалавека пэўнага стану (напрыклад, бадзёрасці, упэўненасці), пачуцця (напрыклад, страху), адносінаў (да аб'екта, да самога сябе, да свайго стану). Аб'ектам сугестыі можа быць як асобны чалавек, так і групы, калектывы, сацыяльныя пласты (феномен масавай сугестыі).

Індывідуальная і масавая сугестыя — адзін з рэгулятараў чалавечых узаемаадносін. На акты сугестыі абапіраюцца некаторыя з'явы ў выхаванні, ўздзеяння рэкламы, распаўсюджвання моды. Сугестыя з'яўляецца асноўным сродкам фарміравання веры і рэлігійных перакананняў, а таксама адным з псіхалагічных механізмаў з'яўлення канфармізму.

Літаратура
----------

* Платонов К. И. Слово как физиологический и лечебный фактор (К физиологии психотерапии). — 3-е изд.: М. 1962 (2-е изд.: М. 1957; 1-е изд.: Харьков, 1930).
* Слободяник А.П. — «Психотерапия, внушение, гипноз» — 4-е изд. испр. и доп. — Киев: Здоров'я, 1983
Патрон у Чарнігаўскай вобласці, 15 сакавіка 2022.
**Патрон** (нар. 2019) — сабака-пашукавік, джэк-расэл-тэр’ер, талісман Дзяржаўнай службы Украіны па надзвычайных сітуацыях. Стаў героем навін, мэмаў, сімвалам міжнароднага руху гуманітарнага размініравання.

Патрон не службовы сабака. З ім з 6-імесячнага ўзросту працавалі кінолагі. Ён наведваў прыватныя і групавыя заняткі, каб сацыялізавацца з іншымі людзьмі і сабакамі. Патрон меў паехаць у зону Аперацыі аб'яднаных сіл як валанцёр, але 24 лютага 2022 пачалося ўварванне Расіі ва Украіну, і сабака застаўся выконваць свае абавязкі. Роля Патрона ў тым, што гэта талісман, які падтрымлівае баявы дух. Таксама ён з дапамогаю нюху добра знаходзіць выбохоўку, і калі нешта небяспечнае ён вынюхвае – далей працуюць сапёры. Пасля кожнага выбуху адбываецца правяранне, ці ўсе небяспечныя матэрыялы былі знішчаныя, — Патрон адмыслова рыхтаваўся адрозніваць розныя віды выбухоўкі і выбухованебяспечных матэрыялаў.

Адзначаны прэміяй *Palm Dog Award* Канскага кінафестывалю 2022.

Зноскі
------

1. ↑  БелСат
2. ↑  usfa.gov.ua
Коўка — адзін з відаў апрацоўкі металаў ціскам
**Апрацоўка металаў ціскам** — тэхналагічны працэс атрымання нарыхтовак або дэталяў у выніку сілавога інструмента ўздзеяння на апрацоўваны матэрыял.

Віды апрацоўкі металаў ціскам
-----------------------------

Працэсы апрацоўкі металаў ціскам па прызначэнню падпадзяляюць на два выгляды:

* для атрымання нарыхтовак пастаяннага папярочнага перасеку па даўжыні (пруткоў, дроту, стужак, лістоў), якія выкарыстоўваюцца ў будаўнічых канструкцыях у якасці нарыхтовак для наступнага вырабу з іх дэталяў — толькі апрацоўкай рэзаннем або з выкарыстаннем папярэдняга пластычнага формазмянення, асноўнымі разнавіднасцямі такіх працэсаў з'яўляюцца пракатка, прэсаванне і валачэнне;
* для атрымання дэталяў або нарыхтовак (паўфабрыкатаў), якія маюць набліжана формы і памеры гатовых дэталяў і якія патрабуюць апрацоўкі рэзаннем толькі для надання ім канчатковых памераў і атрымання паверхні зададзенай якасці; асноўнымі разнавіднасцямі такіх працэсаў з'яўляюцца коўка і штампоўка.

### Прокатка

Схема пракаткі
Пракатка — працэс пластычнага дэфармавання тэл паміж вярчальнымі прываднымі валікамі.

### Прэсаванне

Прэсаванне заключаецца ў прадаўліванні нарыхтоўкі, якая знаходзіцца ў замкнёнай форме, праз адтуліну матрыцы, прычым форма і памеры папярочнага перасеку выдаўленай часткі нарыхтоўкі адпавядаюць форме і памерам адтуліны матрыцы.

### Валачэнне

Валачэнне заключаецца ў працягванні нарыхтоўкі праз паражніну матрыцы, якая звужваецца; плошчу папярочнага перасеку нарыхтоўкі памяншаецца і атрымлівае форму папярочнага перасеку адтуліны матрыцы.

### Коўка

Коўкай змяняюць форму і памеры нарыхтоўкі шляхам паслядоўнага ўздзеяння універсальным інструментам (разцамі) на асобныя ўчасткі нагрэтай **нарыхтоўкі.**

### Штампоўка

Штамповачны прэс
Штампоўкай змяняюць форму і памеры нарыхтоўкі з дапамогай спецыялізаванага інструмента — штампа (для кожнай дэталі вырабляюць свой штамп), які складаецца з матрыцы, пуансона і дадатковых частак. Адрозніваюць аб'ёмнае і ліставое штампаваннем. Пры аб'емнай штампоўцы у якасці нарыхтоўкі выкарыстоўваюць сартавы метал, разрэзаны на нарыхтоўкі. На нарыхтоўку ў працэсе аб'ёмнай штампоўкі ўздзейнічаюць спецыялізаваным інструментам — пуансонам, пры гэтым метал запаўняе паражніну матрыцы, набываючы яе форму і памеры.

### Ліставая штампоўка

Ліставай штампоўкай атрымліваюць плоскія і прасторавыя полыя дэталі з нарыхтовак, у якіх таўшчыня значна менш памераў у плане (ліст, стужка, паласа). Звычайна нарыхтоўка дэфармуецца з дапамогай пуансона і матрыцы.

### Камбінацыі

Існуюць таксама працэсы, якія з'яўляюцца камбінацыямі з некалькіх метадаў. Напрыклад, метад пракатка-валачэнне, пракатка-прэсаванне і г. д.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Мілейкі.

**Міле́йкі** (трансліт.: *Miliejki*, руск.: Милейки) — аграгарадок у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Мілейкаўскага сельсавета.

Гісторыя
--------

Першае згадванне вёскі — 23 кастрычніка 1597 года ў дакуменце, які засведчыў падзел маёнтка Косава паміж князем Рыгорам Сангушкам-Кашырскім і Мікалаем Кішкам. Вёска адыйшла да ўладанняў падкаморага Слонімскага павета Мікалая Кішкі. Вёска налічвала 35 гаспадарак з 21 валокай зямлі. 
У ліку іншых гаспадароў вёскі згадваюцца Якуб Мілейка з сынам Юрыем, Грышка Мілейка з сынамі Станіславам, Андрэем, Януком і Грыцук Мілейка з сынам Паўлам. Гэта дае падставы лічыць, што назва пайшла ад імені заснавальніка (Мілейкі — памяншальна-ласкальнае ад імені Мілій).

У 1905 годзе Мілейкі — вёска ў Косаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні.
У 1924 годзе — у Косаўскай гімне Косаўскага павета Палескага ваяводства. 31 хата, 177 жыхароў.
З 1340 года вёска ў Альбінскім сельсавеце Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці. 99 хат, 383 жыхары. З 20 верасня 1947 года вёска ў Івацэвіцкім раёне. З 16 ліпеня 1954 — у Верашкоўскім сельсавеце. У 1959 годзе — 365 жыхароў. З 1979 года — цэнтр саўгаса "Мілейкі", 358 жыхароў. 1997 год — 661 жыхар, 221 гаспадарка. У 2010 годзе нададзены статус аграгарадку.

Інфраструктура
--------------

У вёсцы знаходзяцца: пачатковая школа, сельскі Дом культуры, бібліятэка, фельдшарска-акушэрскі пункт, аддзяленне паштовай сувязі, крамы.

Вядомыя асобы
-------------

* Анатоль Сяргеевіч Пархута (нар. 1947) — беларускі архітэктар.
* Яраслаў Сільвестравіч Пархута (1930—1996) — беларускі пісьменнік-краязнавец, журналіст.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* «О преобразовании некоторых сельских населённых пунктов Ивацевичского района в агрогородки. Решение Ивацевичского районного Совета депутатов от 25 февраля 2010 г. №178» (руск.)
* Зайка А. "Вёска Мілейкі носіць імя заснавальніка." // "Газета для вас" №14(745), 09.04.2010

| ⛭**Мілейкаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Мілейкі |
| Вёскі | Була ·  Бусяж ·  Галік ·  Галынка ·  Гладышы ·  Грыўда ·  Даргужы ·  Дубітава ·  Жамайдзякі ·  Куляшы ·  Лазаўцы ·  Рацкавічы ·  Сакоўцы ·  Харошча |
**Суві́давіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Сувіды.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Піркаўскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Венера Каліпіга** (грэч. καλλίπυγη — якая мае прыгожы зад) — назва адной з антычных мармуровых статуй Венеры, якая знойдзена ў Залатым Доме Нерона і перайшла са збору герцагаў Фарнезэ ў Нацыянальны археалагічны музей Неапаля, у якім яна захоўваецца і да цяперашняга часу.

Венера Каліпіга
Археолагі бачаць у ёй твор новаатычнай школы. Багіня выяўлена ў ёй апранутай у доўгую туніку, падол якой яна з грацыёзным рухам падабрала ўверх і правай рукой прытрымвае ля сваіх грудзей, а левай падняла ва ўзровень з галавой, такім чынам, што ўся ніжняя частка яе тулава і ногі прадстаўляюцца зусім аголенымі. Паводле сведчання Афінея, гэта статуя — перайманне статуі, які знаходзілася ў Сіракузах і прысвечана Венеры нейкай маладой жанчынай, якая перасягнула на спаборніцтве прыгажосці сваю сястру.

Літаратура
----------

* Francis Haskell and Nicholas Penny, 1984. *Taste and the Antique* Cat. 86.
* Dericksen Brinkerhoff, review of *Aphrodite Kallipygos* by Gosta Saflund and Peter M. Fraser — American Journal of Archaeology, Vol. 69, No. 1 (Jan. 1965), pp. 78-79.
* Laurentino García y García, Luciana Jacobelli, Louis Barré, 2001. *Museo Segreto. With a Facsimile edition of Herculanum et Pompéi. Recueil général des peintures, bronzes, mosaïques… (1877).* (Pompei: Marius Edizioni) Eric M. Moormann, On-line Bryn Mawr Classical Review 20.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Венера Каліпіга**
* Венера Каліпіга // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
*Пра заліў Берынгава мора ля берагоў Аляскі гл. Брыстальскі заліў (Берынгава мора)*

Брыстальскі заліў
**Брыстальскі заліў** (англ.: Bristol Channel; вал.: Môr Hafren) — заліў Атлантычнага акіяна ў паўднёва-заходняй частцы Вялікабрытаніі. Аддзяляе Паўднёвы Уэльс ад графстваў Сомерсет і Дэвон. Распасціраецца ад вусця ракі Северн і да Кельцкага мора. Назва паходзіць ад англійскага горада Брысталь.

Даўжыня заліва каля 239 км, шырыня каля ўваходу 126 км. Глыбіні да 50 м. Берагавая лінія значна парэзаная. Прылівы вышынёй да 14,4 м. Асноўныя парты: Брысталь, Ньюпарт, Кардыф.

Гл. таксама
-----------

* Вялікі пірс (Вестан-супер-Мер)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3). — С. 278.
* Географический энциклопедический словарь: Географические названия / Гл. ред А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др.. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 74. — 538 с. — 100 000 экз. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крум.
**Хе́ндрык Крум** (эст.: Hendrik Krumm; 21 снежня 1934, в. Лейзі, востраў Саарэмаа, Эстонія — 12 красавіка 1989, Талін, Эстонская ССР, СССР) — эстонскі спявак (тэнар), педагог. Народны артыст СССР (1980). Лаўрэат Прэміі імя Г. Отса (1983).

Біяграфія
---------

Хендрык Крум нарадзіўся 21 снежня 1934 года ў вёсцы Лейзі павета Саарэмаа ў Эстоніі.

Вучыўся ў сярэдняй школе ў Лейзі, займаўся лёгкай атлетыкай. У 1953 годзе скончыў сярэднюю музычную школу ў Таліне. Да вучобы ў кансерваторыі некаторы час вучыўся скульптуры ў Дзяржаўным інстытуце мастацтваў Эстонскай ССР. У 1963 годзе скончыў Талінскую кансерваторыю па класе А. Ардэра.

З 1956 года артыст хору Эстонскага радыё. З 1957 года артыст хору, з 1961 і да канца жыцця саліст Эстонскага тэатра оперы і балета ў Таліне.

У 1965—1968 гадах стажыраваўся ў міланскім тэатры «Ла Скала» ў Італіі), дзе вучыўся ў Джэнара Бара, вучня Э. Каруза.

Вёў канцэртную дзейнасць. Выступаў як камерны спявак. У рэпертуары рамансы Г. В. Свірыдава і С. В. Рахманінава. Удзельнічаў у выкананні аратарыяльна-кантатных твораў — рэквіема Дж. Вердзі, оперы-араторыі «Цар Эдып» І. Ф. Стравінскага.

Спяваў на сцэне Вялікага тэатра ў Маскве. Гастраляваў паводле гарадоў СССР і за мяжой (Фінляндыя, Польшча, Італія, Венгрыя, Швецыя, ЗША, Японія, Канада і інш.).

Выступаў у якасці опернага рэжысёра («Баль-маскарад» Дж. Вердзі (1985), «Кармэн» Ж. Бізэ). З 1976 года выкладаў у Талінскай кансерваторыі, з 1981 года дацэнт.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Эстонскай ССР 10-га склікання.

Памёр 12 красавіка 1989 года ў Таліне падчас хірургічнай аперацыі з-за тромбу ў сэрца. Пахаваны на Лясных могілках.

Творчасць
---------

Сярод партый: Юла («Вікерцы» Э. Аава), Неэме («Агні помсты» Э. Капа), Крысціян («Сірано дэ Бержэрак» Э. Тамберга), Вадэмон («Іаланта» П. Чайкоўскага), Лыкаў («Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава), Радамес, Рычард, Манрыка («Аіда», «Баль-маскарад», «Трубадур» Дж. Вердзі), Эдгар («Лючыя дзі Ламермур» Г. Даніцэці), Сяргей («Кацярына Ізмайлава» Д. Шастаковіча).

Зноскі
------

1. ↑  Крум Хендрык
2. ↑  КРУМ у энцыклапедыі музыкі

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · MusicBrainz |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 134963164 · ISNI: 0000 0000 6690 8186 · LCCN: n86133948 · NLA: 35994350 · VIAF: 94031946 |
**Хан Мён Сук** (кар. 한명숙, 韓明淑; род. 24 сакавіка 1944, Пхеньян) — карэйская палітык, 37-ы прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя. Яна з’яўляецца першай жанчынай-прэм’ер-міністрам у гісторыі Карэі.

Біяграфія
---------

Хан Мён Сук нарадзілася 24 сакавіка 1944 года ў Пхеньяне. У 1950 годзе падчас Карэйскай вайны яна бегла з сям’ёй у Паўднёвую Карэю. У жаночым універсітэце Іхва вывучала французскую мову і літаратуру.

Была дэпутатам Нацыянальнага сходу Карэі ад Аб’яднанай новай дэмакратычнай партыі ў 2000—2008.

2001—2003 — міністр па пытаннях гендэрнай роўнасці.

2003—2004 — міністр па ахове навакольнага асяроддзя.

20 красавіка 2006 года ўзначаліла ўрад. Сышла ў адстаўку з пасады прэм’ер-міністра 7 сакавіка 2007 года і абвясціла, што будзе балатавацца ў прэзідэнты, аднак унутрыпартыйныя выбары кандыдата прайшлі для яе няўдала.

У 2008 годзе балатавалася ў парламент, але не была абраная. Тым не менш у студзені 2012 года была абраная лідарам галоўнай апазіцыйнай Аб’яднанай Дэмакратычнай партыі, ад якой перамагла на парламенцкіх выбарах у красавіку і стала дэпутатам парламента. Але АДП не ўдалося атрымаць перамогу над кіруючай партыяй «Сэнуры», і Хан Мён Сук сышла ў адстаўку з пасады лідара партыі ў красавіку 2012 года.

Зноскі
------

1. ↑  Han Myung-sook // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
2. ↑  South Korea Nominates First Female Prime Minister The New York Times (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1153503662 · ISNI: 0000 0000 2773 3563 · LCCN: n86115972 · VIAF: 75339338 |
**Брыта фон Хорн** (швед. Brita Clara Alice Augusta Florence von Horn, 1 красавіка 1886 — 14 лютага 1983) — шведская пісьменніца і рэжысёр.

Біяграфія
---------

Брыта фон Хорн нарадзілася ў Стакгольме ў 1886 годзе Яна была дачкой камергера Хенінга фон Хорна і баранэсы Флорэнс Бонэ, прыходзілася цёткай Карлу фон Хорну, вядомаму па сваёй службе ў ААН.

У сваёй тэатральнай дзейнасці Брыта фон Хорн стварыла некалькі тэатральных труп. У пачатку 1930-х гг. яна стварыла тэатр у Свеавегене, але праз год ён збанкрутаваў.

У 1940 г. Брыта разам з пісьменнікам Вільгельмам Мубергам і акцёрам і рэжысёрам Хэльгэ Хегерманам стала сузаснавальніца Шведскай драматычнай студыі, першымі пастаноўкамі якой сталі Brudsporre Эбэ Ліндэн і Pappersväggen Дыктэ Шогрэн.

У 1912 г. Брыта дэбютавала як пісьменніца, напісаўшы п’есу «Лукрэцыя». У 1917 г. адбылася прэм’ера яе п’есы Kring drottningen на сцэне Шведскага тэатра ў Хельсінкі з удзелам Паўліны Бруніус і Ёсты Экмана у галоўных ролях. У 1925 г. яе п’еса Kungens amour была як радыёспектакль транслявацца на шведскім радыё.

У 1930—1941 гг. Брыта была тэатральным рэцэнзентам газеты Östergötlands Dagblad і супрацоўнічала з газетай Arbetet, пісала артыкулы і чытала лекцыі.

Блізкай сяброўкай Брыты была Эльса Колін, з якой яны некаторы час жылі разам у Скагене, стварылі тэатральную трупу Dramatikerstudion, для якой напісалі п’есу Aschebergskan på Wittskövle. Гэтая п’еса была пастаўлена толькі ў 1944 г. пасля смерці Эльсы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Brita Clara Alice Augusta Florence von Horn 1886-04-01 — 1983-02-14 Författare, dramatiker, regissör Праверана 10 кастрычніка 2020.
2. 1 2  Brita Klara Alice Augusta Florance, f. 1886 i Stockholm — Riksarkivet. Праверана 10 кастрычніка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q48761314'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0003 8432 8144 · LIBRIS: 189861 · VIAF: 275257510 |
Дыван «Намазлык». Тэбрызская школа. XV стагоддзе. Прыватная калекцыя Э. Паравачы, Італія.
**Тэбрызскі дыван** — тэрмін, які вызначае дываны, вырабленыя на паўночным захадзе Персіі, на тэрыторыі Іранскага Азербайджана, і якія ўваходзяць у агульную катэгорыю персідскіх дываноў  (руск.) (бел..

Геаграфія вытворчасці тэбрызскіх дываноў ахоплівае гарады — Тэбрыз, Ардэбіль, Мерагэ  (руск.) (бел. Мерэнд  (руск.) (бел. Маку  (руск.) (бел. Хой  (руск.) (бел. Урмію, Зенджан, Гараджа, Херыз (Герыз), Сараб  (руск.) (бел. Ахмедабад, Мірыш, Ахар, Сельмас  (руск.) (бел. Гараван, Сена, Карадаг і інш. Шырока вядомыя такія кампазіцыі як *Тэбрыз, Бахшайыш  (руск.) (бел. Герэджэ, Гораван, Герыс, Лечэктурундж, Афшан, Агаджлы  (руск.) (бел. Аўчулуг, Дордфасіл  (руск.) (бел.* (азерб.: Dörd fəsil - Чатыры пары года).

Гл. таксама
-----------

* Азербайджанскі дыван

Зноскі
------
Брысеіда і Фенікс, настаўнік Ахіла
**Брысеі́да** (стар.-грэч.: Βρισηΐς) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, адна з цэнтральных постацей сюжэту паэмы Гамера «Іліяда». Брысеіда — «імя па бацьку», мянушка па бацьку Брысу з Місіі, яе ўласнае імя — **Гіпадамія**.

Падчас Траянскай вайны Брысеіда захоплена грэкамі і як доля ў ваеннай здабычы аддадзена Ахілу, які робіць яе сваёй наложніцай. Яе муж Мінес і тры брата былі забіты пры ўзяцці Лірнеса.

Нягледзячы на тое, што грэкі знішчылі ўсю сям'ю Брысеіды, яна малюецца як кахаючая Ахіла рабыня. Пазней Брысеіду ў Ахіла адымае правадыр грэчаскага войска Агамемнан. Гэта выклікае абурэнне Ахіла, і ён адмаўляецца ад удзелу ў вайне. Грэкі церпяць паражэнне, у тым ліку гіне сябар Ахіла Патрокл. Агамемнан вымушаны вярнуць Брысеіду Ахілу, пасля чаго той ізноў бярэ ўдзел у баявых дзеяннях.

Яна аплаквала Ахіла пасля яго смерці.

У літаратуры і мастацтве
------------------------

Намалявана на карціне Палігнота ў Дэльфах. Гераіня трагедыі Акцыя «Брысеіда». Ліст Брысеіды Ахілу склаў Авідзій (Гераіды III). У Сярэднявеччы яе імя пісалі як *Прэсіда*.

Брысеіда з'яўляецца ў «Рамане пра Трою» Бенуа дэ Сент-Мора. Пачынаючы з «Філастрата» Бакача яе імя ў літаратурнай традыцыі змяняецца на *Крэсіда*; менавіта пад такім імем яна фігуруе ў паэме Чосера «Траіл і Крэсіда» і ў аднайменнай драме Шэкспіра.

У астраноміі
------------

У гонар Брысеіды названы астэроід (655) Брысеіда  (англ.) (бел. адкрыты ў 1907 годзе.

Зноскі
------

1. ↑   Гамер. Іліяда I 392; Гігін. Міфы 106
2. ↑   Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э IV 1; IV 3; IV 7
3. ↑   Гамер. Іліяда XIX 293—296; Авідзій. Героиды III 47-50
4. ↑   Праперцый. Элегіі II 9, 9-14
5. ↑   Паўсаній. Апісанне Элады X 25, 3
6. ↑   Персій. Сатыры I 76
7. ↑   Першы Ватыканскі міфаграф III 6, 2
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Раінчык.
**Ірына Анатолеўна Раінчык** (нар. 16 красавіка 1973, Магілёў) — беларуская дзяржаўная дзяячка, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

Біяграфія
---------

Скончыла Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова (выхавацель), Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова (псіхолаг), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (ідэолаг).

Працавала выхавацелем, загадчыкам ясляў-сада № 36 Магілёўскага аўтамабільнага завода імя С. М. Кірава, загадчыкам санаторнага ясляў-сада № 36 аддзела адукацыі адміністрацыі Кастрычніцкага раёна горада Магілёва. Была начальнікам аддзела ідэалагічнай работы адміністрацыі Кастрычніцкага раёна горада Магілёва, намеснікам кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна горада Магілёва па сацыяльнях пытаннях. У жніўні 2021 года абрана старшынёй Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў.

Выбіралася дэпутатам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Ирина Раинчик избрана председателем Могилевского областного Совета депутатов(недаступная спасылка)
2. ↑  Раинчик Ирина Анатольевна Архівавана 18 жніўня 2020.
3. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання
**Хендрык ван Бален (Старэйшы)** (нідэрл. Hendrik van Balen) (каля 1575, Антверпен — 17 ліпеня 1632, Антверпен) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак.

Бален вучыўся ў Адама ван Ноарта і ва ўзросце 17 гадоў быў прыняты ў гільдыю мастакоў Антверпена, якая насіла імя Святога Лукі. З 1592 па 1593 г. ён быў дэканам гэтай гільдыі.

У 1605 годзе Хендрык ван Бален ажаніўся з Маргарэт Брырс. У ван Баленаў было адзінаццаць дзяцей, у гісторыю ўвайшлі мастакі Хендрык ван Бален Малодшы (1623—1661), Каспар ван Бален (1615—1641) і Ян ван Бален (1611—1654). У рэестры гільдыі запісана 26 вучняў ван Балена, сярод іх Антоніс ван Дэйк і Франс Снейдэрс.

Прыналежнасць ван Балена да Братэрства Раманістаў гаворыць аб тым, што ён як мінімум адзін раз пабываў у Рыме ці ўвогуле Італіі. У 1613 годзе ван Бален быў дэканам Братэрства Раманістаў.

Магіла ван Балена Старэйшага знаходзіцца ў антверпенскай царкве Св. Якава.

Зноскі
------

1. ↑  Hendrik van Balen d.Æ.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3362041'></a>
2. ↑  Hendrik Van Balen The Elder — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
**«Клетка малпы»** (ням.: «Affenkäfig») — крыптонім антыпартызанскай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайны супраць савецкіх партызан і мясцовага насельніцтва ў Гарадоцкім, Мехаўскім, часткова Невельскім (Расія) раёнах у лістападзе 1942 г.

Праводзілася сіламі 12-й танкавай дывізіі  (руск.) (бел. батальёна з ахоўнай дывізіі і паліцэйскімі з мясцовых гарнізонаў. 11 лістапада нямецкія карныя часткі пачалі сцягваць кальцо акружэння вакол лагераў 4-й Беларускай партызанскай брыгады, пад ахову якой пайшло насельніцтва з вёсак. Манеўруючы ў лясіста-балоцістай мясцовасці, партызаны пазбягалі адкрытых сутыкненняў з варожымі танкамі і замацаваліся ў цяжкадаступным для праціўніка лясным масіве. Не дасягнуўшы намечанай мэты, нямецкія падраздзяленні знішчылі 58 вёсак, у т.л. Ахрамеева, Вусце, Гумнічына, Падранды, Петрачыха, Рудзіха, Янава і інш. расстралялі больш за 1200 чал.: пераважна старых і жанчын з малалетнімі дзецьмі, якія там засталіся. У нямецкай справаздачы аб аперацыі «Waldwinter» адзначана, што адшукаць жывёлу і прадукты харчавання 286-я ахоўная дывізія не змагла з-за амаль поўнасцю разбураных 12-й танкавай дывізіяй вёсак у Гарадоцкім раёне ў выніку праведзенай аперацыі.

Літаратура
----------

* «Клетка малпы» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 4. Кадэты — Ляшчэня / БелЭн; Рэдкал.: Г. П.Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. — 432 с.: іл. – С. 193. — ISBN 985-11-0041-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Леснякова.
**Ірына Аляксееўна Леснякова** (16 сакавіка 1947, г. Краёва, Румынія) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Наварасійскі камунальна-будаўнічы тэхнікум у 1965 г. у 1974 годзе — Беларускі політэхнічны інстытут. Працавала старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзяржпраекце, з 1981 года — вядучы архітэктар у Мінскграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): серыя тыпавых праектаў малых архітэктурных формаў (1973—1975), дзіцячы садок па вул. В. Харужай (1977), добраўпарадкаванне мікрараёна па вул. В. Харужай (1981) у Мінску, добраўпарадкаванне пасёлка Сосны (1982), дзіцячага санаторыя «Случ» у в. Кірава (1984) Мінскай вобласці, гарадскі парк у Салігорску (1987).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Леснякова Ирина Алексеевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**«Waldwinter»** (бел.: «Зімовы лес») — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайны супраць савецкіх партызанскіх брыгад 3-й і 4-й Беларускіх, «За Савецкую Беларусь», Сіроцінскай, «Няўлоўныя», атрадаў Беларускай дыверсійнай брыгады імя Леніна, некалькіх спецгруп і цывільнага насельніцтва ў трохвугольніку чыгунак Віцебск — Невель — Полацк (Віцебскі, Гарадоцкі, Мехаўскі, Полацкі, Сіроцінскі раёны) 27 снежня 1942 — 25 студзеня 1943 гг.

Праводзілася сіламі 286-й ахоўнай дывізіі «Рыхерт» у складзе 2-га грэнадзёрскага матарызаванага палка, 2 ахоўных палкоў, 794-га ахоўнага батальёна, 600-га паліцэйскага батальёна, 8-га артылерыйскага палка, танкавых падраздзяленняў, 690-й роты палявой жандармерыі, зогдэркаманд з гаспадарчай камендатуры Віцебска. З мэтай стварэння шчыльнай лініі загароды ўздоўж чыгункі Віцебск—Невель да аперацыіі былы прыцягнуты 391-я вучэбна-палявая дывізія і «баявая група Шэвелеры». Была працягам аперацыі «Affenkäfid».

Жорсткія баі ішлі ўздоўж ракі Обаль каля вёсак Лахначы, Равенец, Шыліна, Катляры, Токарава, Пяцеры, Заходы. Пасля баёў большасці партызанскіх фарміраванняў удалося прарвацца цераз чыгунку Полацк — Невель і вывесці за сабою ў Расонскі раён тысячы мясцовых жыхароў. У зоне аперацыі да 27 студзеня вялі баі некалькі атрадаў 4-й Беларускай партызанскай брыгады, спецыяльныя дыверсійныя і разведвальныя групы.

У ходзе аперацыі немцы забілі 1627 чал. 2041 чал. вывезлі на прымусовыя працы ў нацысцкую Германію. Поўнасцю спалілі вёсак Аржавухава, Белае, Чарбамыслы з большасцю жыхароў, захапілі 7468 галоў жывёлы, 894 кані, каля 1 тыс. штук птушкі, 446,8 т. збожжа, 14,5 т. бульбы, 75,9 ільнасемя і льнотрасты і інш. У час аперацыі 286-я дывізія была знята з забеспячэння вермахта, бо забяспечвала сябе за кошт мясцовага насельніцтва.

Літаратура
----------

* «Зімовы лес» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 448. — ISBN 985-11-0041-2.
* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941-1945: Энцыклапедыя / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн. 1990. — С. 221. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.

Спасылкі
--------

* Партизанское движение Архівавана 4 сакавіка 2016. // Информационный региональный портал г. Городок (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кандратовіч.
**Васіль Іванавіч Кандратовіч** (28 снежня 1906, в. Клінск, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — 8 студзеня 1993) — беларускі інжынер-эканаміст.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі ў 1934 года. Працаваў інжынерам-эканамістам, начальнікам архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення Магілёўскага гарвыканкама, Магілёўскага філіяла Белдзяржпраекта, з 1944 года — дырэктарам Белдзяржпраекта, з 1962 па 1982 г. — навуковым супрацоўнікам БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года. Член КПСС з 1932 года. Пражывае ў г. Мінск.

Творчасць
---------

Браў удзел у распрацоўцы генпланаў Бабруйска, Мінска, Магілёва, Оршы, Полацка (1945—1948), схемы размяшчэння прадукцыйных сіл БССР (1957), у распрацоўцы праектаў Заслаўскага вадасховішча, абваднення р. Свіслач, інжынернага абсталявання Мінска (1945—1950), у даследаванні праблем горадабудаўніцтва.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1949, 1958), Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1956).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кондратович Василий Иванович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar2771086 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Святагор.
**Наталля Аркадзеўна Святагор** (нар. 25 сакавіка 1958, г. Краснаполле, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1980 годзе БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура». З 1980 года працуе ў праектным інстытуце «Мінскпраект»: архітэктар, вядучы архітэктар (з 1993), загадчыца групы архітэктараў (з 1997), галоўны архітэктар праектаў (з 2008), загадчыца групы архітэктараў (з 2011).

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2007 года.

Творчасць
---------

Больш за 30 гадоў працуе ў вобласці буйнапанэльнага домабудавання. У складзе калектыва УП «Мінскпраект» займалася маналітным домабудаваннем (жылыя дамы па праспекце Ракасоўскага і ў мікрараёне «Вяснянка»), буйнапанэльнымі дамамі серыі М-464 (дамы з убудаванымі памяшканнямі ў мікрараёне «Вяснянка», 1980—1982), пераўтварэннем серыі М-464-9 (забудова квартала па вул Шаранговіча, 1996—1998), патэнт № 1345.

Адзін з аўтараў мадэрнізаванай серыі са схаваным каркасам, у якой па перыметры вонкавых сцен выкананы эркеры, адзначанай у 1999 годзе дыпломам Рэспубліканскага фестывалю архітэктуры «Брэст-99» за навацыю ў вобласці архітэктуры і горадабудаўніцтва. Два першыя дамы-прадстаўнікі — у квартале па вул. Алібегава (2002—2003), патэнт № 1425. Адзін з аўтараў патэнта на секцыі буйнапанэльных дамоў серый М-464-У і М-464-М.

Жылыя дамы М-464М-9 па вул. Матусевіча сталі пераможцамі ў намінацыі «Аб’ект года» ў катэгорыі «Новае будаўніцтва» за 2006 год.

У 2005—2007 гадах распрацоўвала секцыі-ўстаўкі ў мікрараёне Дружба-1, забудова мікрараёнаў Лошыца, Сухарава-4, −5. У 2008-09 гадах займалася праектаваннем жылых дамоў у мікрараёне «Масюкоўшчына-3» з убудаванымі прадуктовым магазінам і кафэ, у 2009—2010 — комплексу жылых 9-10-павярховых дамоў у мікрараёне «Масюкоўшчына-4».

Жылыя дамы ў квартале Адоеўскага-Бельскага—Панамарэнка, у мікрараёнах Каменная Горка, Шаранговіча, мікрараён № 5 пасёлка Усходні.

За перыяд 1998—2013 створаны 12 тыпаў секцый з рознай канфігурацыяй і набораў кватэр, у тым ліку секцыі са свабоднай (студыйнай) планіроўкай.

У 2012—2013 гадах спраектавала шматфункцыянальны дзелавы цэнтр «Мінск-Сіці».

Узнагароды
----------

Узнагароджана Граматай Камітэта архітэктуры і горадабудаўніцтва (2006), Ганаровымі граматамі УП «Мінскпраект» (2005, 2009, 2010).

Літаратура
----------

* Святогор Наталья Аркадьевна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Чэкан.
**Васіль Іванавіч Чэкан** (нар. 18 кастрычніка 1959, Марцінава Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

Біяграфія
---------

Скончыў Іванаўскае пажарна-тэхнічнае вучылішча Міністэрства ўнутраных спраў СССР па спецыяльнасці «Супрацьпажарная тэхніка і бяспека», Наваполацкі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва».

Праходзіў службу на розных пасадах у органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Віцебскай вобласці і г. Віцебска, узначальваў Віцебскае абласное ўпраўленне Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, быў начальнікам Дэпартамента па матэрыяльных рэзервах Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

Зноскі
------

1. ↑  Чэкан Васілій Іванавіч
**Насірыя** — горад у Іраку, сталіца мухафазы Ды-Кар. Размешчаны за 370 км на паўднёвы ўсход ад Багдада на беразе ракі Еўфрат. Насельніцтва горада — 560 200 чалавек (ацэнка 2003 года), чацвёрты па велічыні горад Ірака пасля Багдада, Басры і Масула. Недалёка ад горада ляжаць руіны старажытных шумерскіх гарадоў Ур і Ларса.

Насірыя з'яўляецца гандлёвым цэнтрам, навакольныя землі выкарыстоўваюцца для земляробства — вырошчваюць фінікі, бавоўнік, рыс і збожжавыя культуры. Распаўсюджаны жывёлагадоўля і рамёствы.

Горад заснаваны ў 1872 годзе шэйхам Насірам Садунам.

Зноскі
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 7544214-0 · LCCN: n89146532 · VIAF: 239229090 |
**Аперацыя «Альберт II»** (ням.: Operation «Albert II») — кодавая назва карнай антыпартызанскай аперацыі супраць 2-й Мінскай партызанскай брыгады ў Пухавіцкім раёне Беларускай ССР 11 лістапада 1942 г.

Праводзілася сіламі, якія ўдзельнічалі ў аперацыі «Альберт I», 14-га нямецкага паліцэйскага палка СС, 2 ахоўных батальёнаў, некалькіх танкавых рот, артылерыйскіх дывізіёнаў і спецыяльных падраздзяленняў пад камандаваннем обергрупенфюрэра СС Э. фон дэм Бах-Зялеўскага.

Савецкія партызаны сустрэлі праціўніка на загадзя занятай лініі абароны ўздоўж левага берага р. Пціч, каля вёсак Ліпск, Гарэлец, Пясчанка. Аднак нямецкім сілам удалося фарсіраваць р. Пціч ніжэй па цячэнні і выйсці ў тыл партызанам каля в. Пясчанка. Але ў фланг нямецкім падраздзяленням ударылі партызанскія атрады імя Суворава і Кутузава, пасля чаго немцы былі вымушаны спешна перайсці да абароны ў чаканні падмацавання. Удзень партызаны ўтрымлівалі занятыя імі пазіцыі, увечары адарваліся ад праціўніка і выйшлі ў Асіповіцкі лес. Партызаны брыгад імя Варашылава і 2-й Мінскай знішчылі нямецкія танк, роту, больш за 10 аўтамашын, забілі і паранілі каля 40 чал.

Літаратура
----------

* «Альберт II» // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 36. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Наталля. Маці Божая Адзігітрыя. Рафаіл** — іканапісны складзень, створаны ў 1760 годзе, з Усехсвяцкай царквы ў г. п. Тураў Гомельскай вобласці. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

Сюжэт
-----

Архангел Рафаіл
У сярэдніку на вохрыстым сярпе стаіць Маці Божая ў сінім хітоне, аранжава-чырвоным на зялёнай падкладцы мафорыі з сядзячым на левай руцэ дзіцем у белым хітоне, жоўтым гімаціі з блакітнай дзяржавай у левай руцэ. На галовах Маці Божай і дзіцяці — кароны.

На правай створцы — архангел Рафаіл у сінім сподзе, вохрыстай далматыцы, падпяразанай чырвоным поясам, чырвоным на зялёнай падкладцы гімаціі, з белай хусткай на шыі. Крылы шэра-зялёныя. У левай руцэ белая лілея.

На левай створцы — Наталля ў сінім хітоне, вохрыстым кароткім адзенні, аранжава-чырвоным плашчы, з белай хусткай на галаве. У левай руцэ зялёна-сіняя галінка.

Ніжнюю палавіну складня займаюць блакітныя воблакі, зверху ў цэнтральнай частцы — пазалочаны раслінны ляпны арнамент, на створках — жоўты фон, аранжава-чырвоныя аркі.

Паходжанне
----------

Абраз выяўлены 22-й экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1972 ва Усехсвяцкай царкве г. п. Турава Гомельскай вобласці.

Ікона раскрыта брыгадай рэстаўратараў Дзяржаўнага Рускага музея ў складзе І. В. Ярыгінай, С. І. Голубева, М. Г. Малкіна, А. Т. Дзеднянкова ў 1974-75 (Ленінград).

Выстаўкі
--------

* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Іканапіс Беларусі XVII—XVIII стст. Яраслаўль. Масква. 1990
* Мастацтва Гомельшчыны XII—XX стст. Мінск. 1994
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 2000.
* Іканапіс Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцці. Іспанія. 1999—2000. Мінск. 2001

Зноскі
------

1. ↑  Балыкина Е. Н. ШЕДЕВРЫ ИКОНОПИСИ БЕЛАРУСИ XII—XVIII ВВ. Архівавана 28 лютага 2021.  (руск.)
2. 1 2 3 4 5 6  Жывапіс барока Беларусі / Аўт.-склад. Н. Ф. Высоцкая. — Мн.: БелЭН; МФКД.2003. — 304 с.:іл. С. 41-42.
Фатаграфія з самалёта. На фота добра бачныя міжгрыўныя ўпадзіны, запоўненыя талымі снегавымі водамі.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Грыва.
**Гры́вы** ў геамарфалогіі — формы рэльефу ў выглядзе вузкіх, пакатых, лінейна выцягнутых узвышэнняў рознага паходжання (эолавага, алювіяльнага, ледавіковага, водна-эразійнага, дэфляцыйнага і інш.). Часам утвараюць грывасты рэльеф. Даўжыня ад некалькіх соцень метраў да дзесяткаў і соцень кіламетраў, вышыня ад некалькіх да 100—160 м. У поймах рэк узнікаюць у выніку міграцыі рэчышча. Грывай таксама называюць граду, парослую лесам.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Васіль Іванавіч Курылаў**  (30 лістапада 1947, Брэст — 12 лістапада 2019, Брэст) — савецкі футбаліст, паўабаронца; беларускі футбольны трэнер. Майстар спорту СССР.

Біяграфія
---------

Выхаванец брэсцкай ДЮСШ-4. У 1965 году правёў адзін матч за брэсцкі «Спартак» у другой лізе. У 1966—1968 гадах сыграл 27 матчаў, забіў 4 гола за «Дынама» Мінск у чэмпіянаце СССР. У 1969—1970 гадах гуляў у складзе «Металурга» Запорожжа. Далей выступаз за каманды другой лігі: «Авангард» Севастопаль (1971), «Авангард» Роўнае (1972), «Колас» Палтава (1973—1974), «Буг»/«Дынама» Брэст (1975—1978); на працягу трох месяцаў 1978 года забіў тры галы прамым ударам з вуглавога.

Пачынаючы з сезона-1979 працаваў другім трэнерам і начальнікам каманды ў «Дынама Брэст», з мая 1982 да канца года выконваў абавязкі старшага трэнера. на працягу двух гадоў вучышся ў Вышэйшай школе трэнераў. Працаваў начальнікам каманды і ў 1992 году выконваў абавязкі галоўнага трэнера «Вераса». У 1993 — трэнер, у 1993—1994 — галоўны трэнер у «Дынама» Брэст.

У складзе юнацкай зборнай СССР пераможца юнацкага турніру УЕФА 1966.

Зноскі
------

1. ↑  Васіль Курылаў

Спасылкі
--------

* Статыстыка на сайце *footballfacts.ru* (руск.)
**Наталля Аляксандраўна Лазебнікава** (нар. 4 мая 1980, Кіеў) — украінская артыстка балета, прыма-балерына Нацыянальнай оперы Украіны імя Т. Шаўчэнкі, заслужаная артыстка Украіны (2008).

Біяграфія
---------

Наталля Лазебнікава нарадзілася 4 мая 1980 года ў Кіеве, Украіна.

У 1996—1997 гадах — стажыравалася ў Балетнай школе прынцэсы Грэйс (Манака).

У 1997 годзе скончыла Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча і была прынята салісткай у балетную трупу Нацыянальнай оперы Украіны імя Т. Шаўчэнкі.

Гастралявала ў Францыі, Італіі, Іспаніі, Швейцарыі, Германіі, Японіі, Канадзе, Аргенціне, Вялікабрытаніі і іншых краінах.

Партыю Нікіі ў класічным балеце «Баядэрка» Л. Мінкуса ўпершыню выканала на сцэне Татарскага акадэмічнага дзяржаўнага тэатра оперы і балета імя Мусы Джаліля ў 2007 годзе.

### Сям’я

Выхоўвае дваіх дзяцей.

Творчасць
---------

Балерына лірыка-рамантычнага плану, выконвае на сцэне Нацыянальнай оперы Украіны партыі класічнага і неакласічнага рэпертуару.

Сярод яе вядомых партый — Джульета («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Адэта — Адылія («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Нікія, Гамзаці («Баядэрка» Л. Мінкуса), Прынцэса Аўрора («Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Жызель («Жызель» А. Адана), Сільфіда («Сільфіда» Германа Левенскольда  (руск.) (бел.), Раймонда («Раймонда» А. Глазунова), Кітры («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Клара («Шчаўкунок» П. Чайкоўскага), Папялушка («Папялушка» С. Пракоф’ева), Фрыгія («Спартак» А. Хачатурана), Сванільда («Капелія» Л. Дэліба), Балерына («Пятрушка» І. Стравінскага), Аксана («Ноч перад Калядамі» Я. Станковіча), Маўка («Лясная песня  (руск.) (бел.» Скарульскага  (руск.) (бел.), Беласнежка («Беласнежка і сем гномаў» Б. Паўлоўскага), Мальвіна («Бураціна і чароўная скрыпка» Ю. Шаўчэнкі), Зарэслава («Уладар Барысфена» Я. Станковіча), Мары Дзюплесі («Дама з камеліямі» Л. В. Бетховена, І. Брамса і іншых кампазітараў), Лілея («Лілея» К. Данькевіча) і іншыя.

Узнагароды
----------

* Лаўрэат міжнародных конкурсаў балета імя Сержа Ліфара (1994, другая прэмія; 1996, трэцяя прэмія)
* Дыплом Еўрапейскага конкурсу маладых артыстаў балета (Лазана, Швейцарыя, 1996)
* Заслужаная артыстка Украіны (2008)

Зноскі
------

1. ↑  Лазебникова Наталя Олександрівна/ Хореографічне мистецтво України в персоналіях: довідник під упорядкуванням В.Туркевича. К.: Біографічний інститут НАН України, 1999.- С.117.
2. ↑  *Айсылу Кадырова* Этот Солор ещё заматереет Архівавана 4 сакавіка 2016. // Вечерняя Казань. — 2007. — № 99 (3457) от 23.06.
3. ↑   Архівавана 22 березня 2019. Наталья Лазебникова. Как я полюбила балет
4. ↑   Архівавана 22 березня 2019. Виртуозы элевации
5. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 615/2008 - Офіцiйне представництво Президента України **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 8 чэрвеня 2010. Праверана 8 студзеня 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грэсь.
**Васіль Іосіфавіч Грэсь** (13 лютага 1925, в. Пяшчанікі, Заблудаўскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1976). Заслужаны работнік транспарту БССР (1976).

Біяграфія
---------

Удзельнік партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З 1949 года кіроўца аўтамабіля Брэсцкага аўтакамбіната № 3.

У 40 гадоў пайшоў вучыцца ў старэйшыя класы вячэрняй школы. Выхаваў дваіх сыноў. Накатаў без аварый больш за мільён кіламетраў, ударнік пяцігодкі, Заслужаны работнік транспарту рэспублікі, у спаборніцтвах па фігурным ваджэнні аўтамашыны заняў першае месца і прызнаны лепшым шафёрам Міністэрства аўтамабільнага транспарту БССР. Першым у краіне стаў вадзіць цяжкія аўтацягнікі — грузавую машыну з 2 прычэпамі.

У 1986 годзе ўзначаліў Маскоўскую арганізацыю ветэранаў.

Узнагароды
----------

Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні заданняў 9-й пяцігодкі  (руск.) (бел. і сацыялістычных абавязацельстваў.

Зноскі
------

1. 1 2  Гресь Василий Иосифович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 169. — 737 с.
2. 1 2 3 4 5  ГРЕСЬ ВАСИЛИЙ ИОСИФОВИЧ Архівавана 22 лютага 2020.  (руск.)

Літаратура
----------

* Бурко И. «Путь без привалов»//«Земные звезды», стр 73.
* Счастливый путь : [Рассказ водителя брест. автокомбината № 1] / Лит. запись Р. Е. Айзенштата

Спасылкі
--------

* ГРЕСЬ ВАСИЛИЙ ИОСИФОВИЧ Архівавана 22 лютага 2020.  (руск.)