«Волга» ГАЗ-22«Волга» ГАЗ-22«Волга» ГАЗ-22 на Вікісховішчы«Волга» ГАЗ-22 на ВікісховішчыАгульныя даныя

|  |  |
| --- | --- |
| Вытворца: | ГАЗ  СССР |

|  |  |
| --- | --- |
| Выпуск: | 1962—1970 |

На рынку

|  |  |
| --- | --- |
|   | Пераемнік**Пераемнік**ГАЗ-24-02 |



**ГАЗ-22 «Волга»** — савецкі легкавы аўтамабіль. Вырабляўся Горкаўскім аўтамабільным заводам з 1962 па 1970 г. Універсал на базе **ГАЗ-21**.

Гісторыя
--------

Доследныя ўзоры аўтамабіляў «Волга» з кузавам універсал з'явіліся ў канцы 1960 года на базе г.зв. другой серыі — ГАЗ-21І. Вядучым канструктарам кузава быў Пётр Лапшын.
Серыйны выпуск **ГАЗ-22** пачаўся ў 1962 годзе ўжо на базе трэцяй серыі «Волгі» *ГАЗ-21Л*.

У 1965 годзе быў пачаты выпуск новай базавай мадыфікацыі *ГАЗ-21Р*. Мадэрнізаваны базавы ўніверсал атрымаў пазначэнне **ГАЗ-22В**. На аўтамабілях былі ўзмоцненыя ланжароны, на даху з'явіліся падоўжныя выштампоўкі для надання дадатковай цвёрдасці, памяняліся падшыпнікі ступіцаў і сталі даўжэйшымі ачышчальнікі шкла.

Выпуск універсалаў ГАЗ-22 скончыўся разам з седанам ГАЗ-21 — у чэрвені 1970 года.

Агульныя звесткі
----------------

Аўтамабіль меў пяцідзверны апорны кузаў з 5-7-месцавым трансфармуемым салонам. Пры складванні задняй сядушкі ўтваралася роўная пляцоўка для грузу. У спалучэнні з высокай столлю гэта забяспечвала досыць вялікую ёмістасць аўтамабіля. Рысоры былі больш цвёрдымі, чым у седана. Грузапад'ёмнасць складала 176 кг (пры перавозцы 5 чалавек) ці 400 кг (пры перавозцы двух чалавек).

Цікава, што на заводзе бакавіна кузава ўніверсала ГАЗ-22 выраблялася са штатнай цэльнаштампаванай бакавіны кузава ГАЗ-21 (узору пасля 1961 года), у якое ўручную адразалася задняя-верхняя частка, замест якой далучалася асобна адштампаваная дэталь.

У адрозненні ад седана з шынамі 6.70—15", для ўніверсалаў ГАЗ-22 ужываліся больш грузапад'ёмныя шыны памеру 7.10—15" (магчыма было таксама выкарыстанне шын 7.00—15" ад аўтамабіля ЗІМ; а на карэтах хуткай дапамогі выкарыстоўваліся звычайныя шыны 6.70—15").

У астатнім кузавы і агрэгаты ўніверсалаў ГАЗ-22 былі аналагічныя седану ГАЗ-21Р/ВУС.

Распаўсюджанне
--------------

Практычна ўсе выпушчаныя аўтамабілі размяркоўваліся паміж дзяржаўнымі арганізацыямі, пераважна — таксапаркамі, гандлёвымі арганізацыямі і службаю хуткай медыцынскай дапамогі. У сістэме размеркавання Дзяржплана СССР пры рэалізацыі аўтамабіляў сярод арганізацый на ўніверсал *ГАЗ-22*/*ГАЗ-22В* быў усталяваны кошт 1845 руб, на санітарныя *22Б*/*22Д* — 1755 руб.

У таксі ўніверсалы ГАЗ-22 выкарыстоўваліся ў якасці грузапасажырскіх — перавозілі пасажыраў з габарытным багажом. ГАЗ-22 выкарыстоўваліся пажарнікамі ў якасці штабных машын. Таксама ў аэрапортах для паркоўкі самалётаў выкарыстоўваліся як эскортныя аўтамабілі ГАЗ-22 са спецколерам і з табло на вечку багажніка з надпісам «Ідзі за мною/FOLLOW ME». Медыцынская (санітарная) мадыфікацыя ўніверсала была шырока распаўсюджана ў службе Хуткай Медыцынскай Дапамогі. Кузавы, якія адслужылі сваё, часам выкарыстоўвалі ў якасці асновы для стварэння чыгуначных мотадрызін, якія забяспечвалі самаробным шасі з чыгуначнымі коламі.

Таварам народнага спажывання ўніверсал ГАЗ-22 не з'яўляўся, гэта значыць, магчымасць набыць яго ў асабістае карыстанне ў звычайным парадку прадугледжана не была. Адно з нешматлікіх выключэнняў — ГАЗ-22 артыста Юрыя Нікуліна, прададзены яму ў спецыяльным парадку для перавозкі аб’ёмнага цыркавога рыштунку.

У сувязі з пастаўкамі толькі ў дзяржаўныя арганізацыі, дзе дзейнічалі нормы спісання па тэрміне эксплуатацыі з утылізацыяй, колькасць захаваных да нашых дзён асобнікаў невялікая, а іх захаванасць звычайна вельмі дрэнная — у сілу свайго ўтылітарнага прызначэння гэтыя аўтамабілі ездзяць да поўнага зносу і маюць шмат пераробак.

Як і базавы седан, універсалы ГАЗ-22 пастаўляліся на экспарт. Так, брытанскі часопіс «The Motor» у ліпені 1964 года, пры заўвазе ў некаторай старамоднасці і недынамічнасці, вельмі высокай адзнакі ганараваліся такія якасці ўніверсала, як ёмістасць, канструктыўны запас трываласці, праходнасць, даўгавечнасць. Аўтар артыкула Рэб Кук (Rab Cook) адрасаваў машыну ў першую чаргу дробнаму фермеру, захапляючыся яе ўніверсальнасцю і практычнасцю. Вялікай увагі заслужыў і кошт аўтамабіля, які складала 998 фунтаў з падаткамі за аўтамабіль у поўнай камплектацыі. Сур’ёзныя нараканні выклікалі толькі адсутнасць якіх-небудзь сервапрывадаў, абмежаваныя межы падоўжнай рэгулёўкі пярэдняй канапы і дызайн, які патрабаваў абнаўлення[*крыніца?*]. У Вялікабрытаніі прадалі каля палутара дзясяткаў машын. У Фінляндыі на частку ўніверсалаў усталёўвалі трэці шэраг сядзенняў і прадавалі машыну як васьмімесцавую, з улікам таго, што на пярэдняй канапе маглі сядзець тры чалавекі. Таксама ў Фінляндыі выраблялі фургоны.

Мадыфікацыі
-----------

| Спіс мадыфікацый аўтамабіля ГАЗ-22 |
| --- |
| Найменне | Апісанне | Магутнасць, к.с. | Тэрмін выпуску | Папярэднік |
| 22 | Базавая мадэль на базе ГАЗ-21Л | 75 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22А | Эксперыментальны фургон | 75 | не выпускаўся |  |
| 22Б | Базавая мадэль машыны хуткай дапамогі | 75 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22БК | Варыянт 22Б з фарсіраваным рухавіком | 80 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22БКЮ | Трапічны варыянт 22БК | 80 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22БМ | Варыянт 22Б з палепшаным аздабленнем і фарсіраваным рухавіком | 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22БМЮ | Трапічны фарыянт 22БМ | 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22В | Базавая мадэль на базе ГАЗ-21Р | 75 | 02.1965-07.1970 | ГАЗ-22 |
| 22ВУС | Універсал на базе 21УС (22В з палепшаным аздабленнем) | 75 | 02.1965-07.1970 | 22К |
| 22Г | Варыянт з палепшаным аздабленнем і фарсіраваным рухавіком | 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22ГЮ | Трапічны варыянт 22Г | 85 | 04.1964-02.1965 |  |
| 22Д | Базавая мадэль машыны хуткай дапамогі на базе 22В | 75 | 02.1965-07.1970 | 22Б |
| 22Е | Варыянт 22Д з палепшаным аздабленнем і фарсіраваным рухавіком | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22БМ |
| 22ЕЮ | Трапічны варыянт 22Е | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22БМЮ |
| 22К | Мадыфікацыя 22 з палепшаным аздабленнем і фарсіраваным рухавіком | 80 або 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22КЮ | Трапічны варыянт мадэлі 22К | 80 або 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22М | Варыянт 22В з палепшаным аздабленнем і фарсіраваным рухавіком | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22К |
| 22МЮ | Трапічны варыянт 22М | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22КЮ |
| 22Н | Варыянт 22М з правабаковым размяшканнем органаў кіравання | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22П |
| 22НЮ | Трапічы варыянт 22Н | 80 або 85 | 02.1965-07.1970 | 22ПЮ |
| 22П | Варыянт 22К з правабаковым размяшканнем органаў кіравання | 80 або 85 | 04.1962-02.1965 |  |
| 22ПЮ | Трапічны варыянт 22П | 80 або 85 | 04.1962-02.1965 |  |
|

Мадыфікацыі з палепшаным аздабленнем мелі дэкаратыўны надпіс "Волга" на пярэдніх крылах, храмаваную акантоўку лэбавага шкла і молдынгі ўздоўж крылаў.

Для экспарту ў краіны з левабаковым рухам выпускаліся Волгі з правым размяшчэннем органаў кіравання (мадыфікацыі *22П* і *22Н*). Акрамя перанесеных на іншы бок руля, педаляў і панэлі прыладаў, гэтыя аўтамабілі мелі рычаг пераключэння перадач размешчаны на падлозе.

Аўтамабілі ў трапічным выкананні, прызначаныя для экпарту ў краіны з гарачым кліматам, адрозніваліся адсутнасцю жалюзі радыятара і іх прывада, інакш наладжаным тэрмастатам і абабіўкай салона светлых тонаў.

### ГАЗ-22А

Разам з універсалам і санітарным аўтамабілем была распрацаваная мадыфікацыя с кузавам фургон **ГАЗ-22А**.

Грузавы адсек аўтамабіля быў пазбаўлены шыбаў (яно было заменена металічнымі філёнгамі) і быў аддзелены ад кабіны кіроўцы металічнай сеткай. У параўнанні з седанам аўтамабіль зведаў кампанавальныя змены — запасное кола было замацавана пад дном у заднім свесе кузава, а паліўны бак быў размешчаны ў межах колавай базы.

* Грузападымальнасць, кг — 500;
* Ёмістасць грузавога адсека, м³ — 2,4;
* Унутранная вышыня грузавога адсека, мм — 645;
* Падрыхтаваная вага, кг — 1420.

Аўтамабіль атрымаў негатыўныя водгукі спецыялістаў, бо грузавы адсек атрымаўся невялікім і не адпавядаў грузападымальнасці 500 кг. Таму фургон так і не быў пастаўлены ў серыную вытворчасць. Адзіны асобнік быў пабудаваны ў 1958 годзе на Горкаўскім заводзе аўтобусаў.

Аднак, у сувязі з патрэбай гарадскіх арганізацый у машынах такога тыпу, пікапы і фургоны будаваліся шэрагам аўтарамонтных прадпрыемстваў — як на базе новых ГАЗ-21 і ГАЗ-22, так і на базе спісаных машын.

### ГАЗ-22Б, -22Д

Санітарны варыянт аўтамабіля меў пазначэнне **22Б**.

На левым пярэднім крыле была ўсталявана паваротная фара-шукальнік, а на даху — фара з чырвоным крыжам. Выява чырвонага крыжа таксама наносілася на пярэднія дзверы і шкло задніх дзвярэй. Прадугледжвалася магчымасць усталявання радыёстанцыі двухбаковай сувязі з цэнтральнай дыспетчарскай «хуткай дапамогі».

Салон аўтамабіля быў разделены перагародкай на дзве часткі — кабіну вадзіцеля і санітарную частку. У ёй знаходзіліся два адкідныя сядзеннні для медыцынскага персанала, размешчаныя адзін за адным, і насілкі. На перагародцы быў усталяваны адкідны столік.

Невялікія памеры санітарнага аддзялення запатрабавалі прымянення спецыяльных насілак, якія былі карацей стандартных і мелі высоўныя ручкі. Ніжняя створка мела накіравальныя палазы, па якіх рухаліся насілкі на гумовых роліках.

Запасное кола і інструмент размяшчаліся ў спецыяльным металічным корабе з левага боку. Усе бакавыя вокны ў санітарным адсеку былі з матавым шклом.

У адрозненне ад базавага ўніверсала ў кабіне сядзенні вадзіцеля і пасажыра былі асобнымі. Санітарны аўтамабіль таксама адрозніваўся падвескай і шынамі, якія былі запазычаныя ў звычайнага седана. Гэта было выклікана тым, што маса нават цалкам загружанай санітарнай машыны была меней поўнай загрузкі звычайнага ўніверсала (універсал быў разлічаны на перавозку пяці чалавек і 176 кг груза, у тый час як санітарная версія максімальна ўмяшчала толькі пяць пасажыраў). Прымяненне падвескі і шын ад седана дазволіла палепшыць плаўнасць хода медыцынскай машыны.

Пасля запуска ў лютым 1965 годзе ўдасканаленай базавай мадэлі ў аўтамабіля змяніўся індэкс — **22Д**.

У невялікай колькасці выпускаліся машыны з фарсіраваным рухавіком магутнасцю 80 к.с. і палепашым аздабленнем кузава, прызначаныя для экспарту — **22БК** і **22БМ**. Існавалі экспартныя трапічныя варыянты **22БКЮ** і **22БМЮ** (з 1965 па 1970 г. **22Е** — экспартны с фарсіраваным рухавіком і **22ЕЮ** — яго трапічны варыянт.)

Усяго за восем гадоў было выраблена больш за 14 тысяч санітарных аўтамабіляў.

Зноскі
------

1. ↑  *«М20. Победа»* («DeAgostini») **№87**: 11. 2014. ISSN 2305-4026.  (руск.)
2. ↑  Падерин, Иван (2007). *21*. М.: «ЗахаровПадерин». p. 297. ISBN 978-5-903572-01-4. .  (руск.)
3. ↑  За рулём, 2023, с. 76
4. ↑  Падерин, Иван (2007). *21*. М.: «ЗахаровПадерин». p. 296. ISBN 978-5-903572-01-4. .  (руск.)
5. 1 2 3  *«М20. Победа»* («DeAgostini») **№88**. 2014. ISSN 2305-4026.  (руск.)
6. ↑  Труба должна дымить! // *Авторевю* : часопіс. — 2013. — № 17. Архівавана з першакрыніцы 17 сакавіка 2015. (руск.)

Літаратура
----------

* *Падерин И.В.* 21. — ЗахаровПадерин, 2007. — 312 с. — ISBN 978-5-903572-01-4. (руск.)
* *Автолегенды СССР. ГАЗ-М22 Волга* («DeAgostini») **№18**. 2009. ISSN 2071-095X.  (руск.)
* *Автомобиль на службе. ГАЗ-22Б Волга* («DeAgostini») **№65**. 2014. ISSN 2223-0440.  (руск.)
* Спасти и сохранить // *За рулём* : часопіс. — 2011. — № 04. — С. 274-280. (руск.)
* Труба должна дымить! // *Авторевю* : часопіс. — 2013. — № 17. Архівавана з першакрыніцы 17 сакавіка 2015. (руск.)
* *Канунников С.* Универсал не для всех // *За рулём* : часопіс. — 2023. — № 5 (1103). — С. 76-79.  (руск.)

Гл. таксама
-----------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ГАЗ-22
* ГАЗ-21
* ГАЗ-24-02

| ⛭Легкавыя аўтамабілі Горкаўскага аўтамабільнага завода |
| --- |
| Раннія мадэлі | 
* ГАЗ-А
* М-1
* ГАЗ-11
* ГАЗ-М-20 «Перамога»

 |
| «Волга» | 
* ГАЗ-21
* ГАЗ-22
* ГАЗ-23
* ГАЗ-24
* ГАЗ-24-02
* ГАЗ-24-10
* ГАЗ-24-12
* ГАЗ-24-24
* ГАЗ-24-34
* ГАЗ-24-76 «Scaldia»
* ГАЗ-24-95
* ГАЗ-3102
* ГАЗ-31022
* ГАЗ-31029
* ГАЗ-3105
* ГАЗ-3110
* ГАЗ-31105
* ГАЗ-311055
* ГАЗ-3111
* Volga Siber

 |
| Прадстаўніцкія мадэлі | 
* ЗІМ (ГАЗ-12)
* Аўтамабілі «Чайка»
	+ *ГАЗ-13 «Чайка»*
	+ *ГАЗ-14 «Чайка»*
* ГАЗ-3105

 |
| Павышанай праходнасці | 
* ГАЗ-21
* ГАЗ-61
* ГАЗ-64
* ГАЗ-67
* ГАЗ-69
* М-72
* ГАЗ-46
* ГАЗ-2308 «Атаман»
* ГАЗ-3106

 |
| Грузапасажырскія, спартыўныяі эксперыментальныя мадэлі | 
* ГАЗ-4
* ГАЗ-61-417
* ГАЗ-А-Аэра
* ГАЗ-АААА
* ГАЗ-ВМ
* ГАЗ-25
* ГАЗ-ГЛ-1
* ГАЗ-67-420
* М-73
* ГАЗ-16
* ГАЗ-18
* ГАЗ-19
* ГАЗ-415
* ГАЗ-3103
* ГАЗ-3107
* ГАЗ-2301
* ГАЗ-2304 «Бурлак»
* ГАЗ-3115
* ГАЗ-3301
* ГАЗ-2332 CityVan

 |