**Хань Дэжан** (кіт. трад. 韩德让, спр. 韓德讓, піньінь *Hán Déràng*; 941—1011), вядомы пад сваім кіданьскім імем  (англ.) (бел. **Елюй Лун’юнь** (кіт. трад. 耶律隆运), **Сіннін** (кіт. трад. 兴宁), ці **Яагэ** (кіт. трад. 尧哥) — кітайскі палітык. Займаў пасаду прэм’ер-міністра Ляа  (англ.) (бел. падчас праўлення імператрыцы Сяа Чуо. Ён быў ураджэнцам Хэбэй Юйцянь (祖籍河北玉田) і нарадзіўся ў сям’і хоу Шы.

Ранні перыяд жыцця
------------------

Хань Дэжан нарадзіўся ў 941 годзе як чацвёрты сын Хань Куансі  (англ.) (бел. міністра Ляа (韓匡嗣 秦王) і лэдзі Сяа (蕭氏). Аднак яго бацька памёр на паўднёвым захадзе Нанкіна пасля таго, як адправіўся туды, каб сустрэцца з пасланнікам.

Палітычная кар’ера
------------------

### Праўленне імператара Цзін-цзуна

Хань Дэжан служыў ваенным афіцэрам у 979 годзе (10-ы год праўлення імператара Цзін-цзуна з Ляа). Яго паступова павышалі. Ён застаўся ў Нанкіне і неўзабаве пасля павышэння стаў самым уплывовым і магутным міністрам.

У 979 годзе, у першы год эпохі Цяньхэна (乾亨), Хань ваяваў супраць уварвання дынастыі Паўночная Сун у Юду, Нанкін, і неўзабаве пасля яго паходу супраць яе быў узнагароджаны *Ляасінскай арміяй* (辽兴军). Пасля гэтага ён увайшоў у Паўночны суд у якасці сакрэтнага пасланніка Паўднёвага двара і стаў самым уплывовым чалавекам сярод народа Хань. На гэты момант Хань Дэжану было ўжо 38 гадоў.

### Праўленне імператара Шэн-цзуна

Калі старэйшы сын імператара Цзін-цзуна, Елюй Лунсю (耶律隆绪) узышоў на трон як імператар Шэн-цзун  (руск.) (бел. у 982 годзе, імператрыца Сяа, удава Цзін-цзуна, стала яго рэгентам, таму што Шэн-цзуну было ўсяго 11 гадоў. Яна загадала Хань Дэжану ўзяць на сябе кіраўніцтва імператарскай гвардыяй. У 985 годзе Хань стаў палітыкам і прэм’ер-міністрам Ляа. Хань адыграў важную ролю ў прыняцці рашэнняў і стабілізацыі палітычнай сітуацыі ў першыя гады праўлення Шэн-цзуна.

Хань узначаліў сваю армію, каб разграміць войскі Цаа Біня  (англ.) (бел. і Мі Сіня  (кіт.) (бел. ў іх экспедыцыі ў Паўночную Сун. Хань стаў герцагам Чуго (楚国公), а потым ванам Чу (楚王). Пазней ён быў прызначаны прэм’ер-міністрам Паўночнай Сун (北府宰相) і сакрэтным пасланнікам Тайнага савета (兼领枢密使). Ён таксама быў тайным саветнікам Паўночнай Сун (兼北院枢密使). Імператар даверыў яму і зрабіў ванам Ці (齐王).

Пасля заключэння Чаньюаньскага міру  (англ.) (бел. Хань стаў ванам Цзінь (晋国王) і атрымаў імперскае імя Ляа Елюй Лун’юнь (耶律隆运). Аднак у 1011 годзе ён рушыў услед за Шэн-цзунам у Каро  (руск.) (бел. дзе памёр і атрымаў пасмяротнае імя  (англ.) (бел. Вэнчжун (文忠). Яго храм быў пабудаваны ў маўзалеі Цяньлін  (руск.) (бел..

Спадчына
--------

Хань ніколі не жаніўся і не меў дзяцей. Ведаючы гэта, Шэн-цзун паслядоўна зрабіў спадчыннікамі Ханя двух сыноў свайго малодшага брата Елюй Лун’ю (耶律隆祐) — Елюй Цзун’е (耶律宗業) і {{||||耶律宗范}}. Аднак пераемнікаў ні ў таго, ні ў іншага не было. Такім чынам, падчас праўлення імператара Даа-цзуна  (руск.) (бел. яны ўзялі сваім спадчыннікам сына вана Вэй Елюй Цзунсі (耶律宗熙 魏王).

У масавай культуры
------------------

* У 2009 годзе ў тэлесерыяле KBS2?! «Імператрыца Чхон-чху  (англ.) (бел.» *сыграў Лі Джын У  (англ.) (бел..*
* У кітайскім тэлесерыяле 2020 года «Легенда пра Сяа Чуо  (англ.) (бел.» сыграў Шон Доу  (англ.) (бел..

Зноскі
------

1. 1 2  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>
2. ↑  *中國文化硏究所學報* [*The Journal of the Chinese Culture Institute*] [англійская і кітайская]. University of California: Institute of Chinese Culture and History, Hong Kong. 2000. p. 236.
3. ↑  *中國文化硏究所學報* [*The Journal of the Chinese Culture Institute*] [англійская і кітайская]. University of California: Institute of Chinese Culture and History, Hong Kong. 2000. p. 236.
4. ↑  Louise Standen, Naomi (1994). *Frontier Crossings from North China to Liao, C. 900-1005* [англійская]. University of Michigan: University of Durham. Праверана June 16, 2021.
5. ↑  *Chinese Funerary Biographies: An Anthology of Remembered Lives* [англійская]. University of Washington Press. 13 December 2019. ISBN 9780295746425. Праверана June 14, 2021.
6. ↑  У маўзалеі Цяньлін  (руск.) (бел. таксама знаходзяцца магілы імператара Цзін-цзуна і імператрыцы Сяа Яньянь.
7. ↑  韩德让 (한덕양) (кар.). *m.blog.naver.com*.  Naver (11 ліпеня 2015). Праверана June 26, 2021.
8. ↑  [천추태후소태후의 연인, 한덕양은 누구?] (кар.). *bakong.tistory.com* (4 мая 2009). Праверана June 26, 2021.
9. ↑  Хоць Хань Дэжан паказаны ў гэтым серыяле палюбоўнікам Сяа Яньянь, але паколькі пра гэта не было ніякіх запісаў, таму здаецца, што іх адносіны могуць быць проста легендай або чуткамі
10. ↑  电视剧燕云台的微博\_微博 (кіт.). *m.weibo.cn*.  Weibo. Праверана June 14, 2021.
11. ↑  Legenda Xiao Chuo (індан.). *m.wetv.vip*. Праверана June 16, 2021.
12. ↑  The Legend of Xiao Chuo" is a New C-Drama Guilty Pleasure (англ.). *www.jaynestars.com* (11 лістапада 2020). Праверана June 26, 2021.


| ?Хань Дэжан — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Han Kuangsi[d] |  | Han Zhigu[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Хань Дэжан |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Xiao Shi[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | CBDB: 0044646 |