recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Баасізм** (араб. البعث‎‎, ад арабскага *«аль-Баас»*, што азначае *«адраджэнне»*) — арабская ідэалогія, якая ставіць сваёй мэтай стварэнне і развіццё аб’яднанай арабскай дзяржавы пад кіраўніцтвам партыі-авангарду і прагрэсіўнага рэвалюцыйнага ўрада. Ідэалогія заснавана на ідэях Закі аль-Арсузі, Мішэля Афляка і Салаха ад-Дын Бітара.

Баасісцкае грамадства імкнецца да асветы, адраджэння арабскай культуры і каштоўнасцяў. Яно падтрымлівае стварэнне аднапартыйнай дзяржавы і адхіляе палітычны плюралізм на нявызначаны прамежак часу для выканання сваіх заяўленых мэтаў. Баасізм заснаваны на прынцыпах арабскага нацыяналізму, панарабізму і ідэях сацыяльнага прагрэсу. У галіне рэлігіі ідэалогія прытрымліваецца свецкага падыходу. Баасісцкая дзяржава ў той ці іншай ступені ажыццяўляе дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі і імкнецца падтрымліваць грамадскую ўласнасць на сродкі вытворчасці, але ў той жа час выступае супраць ліквідацыі прыватнай уласнасці.

Паняцце «сацыялізм» у баасізме гуляе вялікую ролю. Прыхільнікі баасізму мяркуюць, што сацыялізм — гэта адзіны спосаб развіцця арабскага грамадства.

Партыя Баас знаходзілася ва ўладзе ў Іраку ў 1963 годзе і 1968—2003 гадах і ў сапраўдны момант з’яўляецца кіруючай партыяй Сірыі. Для абодвух рэжымаў характэрныя аўтарытарызм, пераслед палітычнай апазіцыі і забарона на крытыку іх ідэалогіі. Аднак абодва дадзеных рэжыму вызначаюцца хутчэй як неабаасісцкія, паколькі рэалізаваная ў іх на практыцы ідэалогія значна адрозніваецца ад арыгінальнай дактрыны Афляка або Бітара, напрыклад, ні адна з кіруючых баасісцкіх партый не ставіла і не ставіць сваёй мэтай аб’яднанне арабскага свету.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Д. Андерхилл, С. Барретт, П. Бернелл, П. Бернем, и др. Общая редакция: д.э.н. Осадчая И.М. Баасизм // Политика. Толковый словарь. — М.: "ИНФРА-М", Издательство "Весь Мир". (рус.). — 2001.

Літаратура
----------

* Ali, Tariq (2003). *The Clash of Fundamentalisms: Crusades, Jihads and Modernity*. Verso. ISBN 978-1859844571. .
* Bengio, Ofra (1998). *Saddam's Word: Political Discourse in Iraq*. Oxford University Press. ISBN 978-0195151855. .
* Ben-Tzur, Avraham (1968). "The Neo-Ba'th Party of Syria". *Journal of Contemporary History*, 3:3, pp. 161–181. DOI 10.1177/002200946800300310
* Blamires, Cyprian (2006). *World Fascism: A Historical Encyclopedia*. **1**. ABC-CLIO. ISBN 9781576079409.

Спасылкі
--------

* The Constitution of the Arab Socialist Baath Party
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Новы мост.
**Новы мост** — адзін з двух аўтамабільных мастоў цераз раку Прыпяць у горадзе Мазыр Гомельскай вобласці. Па трасе праходзіць аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння Р31, якая ідзе ў абыход горада. Мост пачынаецца ад скрыжавання з вуліцамі Гогаля (Мазыр) і Якуба Коласа (Навікі). Мае ў даўжыню 945,1 м, што робіць яго найдаўжэйшым мостам у Беларусі.

Мост са сталежалезабетонным пралётнымі пабудовамі ўзведзены ў 1984—1991 гадах Мастабудам.

Гл. таксама
-----------

* Стары мост

Зноскі
------

1. 1 2  Мостострой. О компании

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Джозэф Карл Робнэт Ліклайдэр** (англ.: Joseph Carl Robnett Licklider, 11 сакавіка 1915 — 26 чэрвеня 1990), вядомы ў навуковай дзейнасці і ІТ-асяроддзі як J.C.R. ці «Лік» («Lick») — амерыканскі вучоны. Раннія працы прысвечаны псіхаакустыцы, наступныя — сферы інфармацыйных тэхналогій.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1915 годзе ў Сент-Луісе. Скончыў Універсітэт Вашынгтона, атрымаў ступень бакалаўра адразу па трох спецыяльнасцях: фізіцы, матэматыцы і псіхалогіі. Доктарскую працу напісаў па псіхаакустыцы. У 1942 годзе працаваў у лабараторыі пры Гарвардскім універсітэце. У 1950 годзе перайшоў працаваць у Масачусэтскі тэхналагічны інстытут, дзе зацікавіўся камп’ютарнымі тэхналогіямі. Выказаў ідэю аб неабходнасці стварэння камп’ютараў, якія працавалі б у рэжыме рэальнага часу. Паглыбляў свае веды аб камп’ютарах у BBN. У 1958—1959 гг. быў прэзідэнтам амерыканскага акустычнага таварыства.

У 1957 годзе Ліклайдэр стаў віцэ-прэзідэнтам Bolt Beranek і Newman, Inc.

У кастрычніку 1962 года быў празначаны старшынёй Бюро метадаў апрацоўкі інфармацыі (англ. скарочана. IPTO) у DARPA.

У 1968 годзе Ліклайдэр стаў дырэктарам праекта MAC у MIT, і прафесарам кафедры электратэхнікі.

У 1985 годзе сышоў у адстаўку і стаў прафесарам у адстаўцы.

Зноскі
------

1. ↑  Список президентов на официальном сайте Американского акустического общества Архівавана 23 мая 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Матэматычная генеалогія · zbMATH Open |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 124201851 · GND: 124622259 · ISNI: 0000 0001 1059 0671 · LCCN: n80028573 · NLP: A10315986 · NTA: 074638564 · NUKAT: n98031174 · SUDOC: 073272639 · VIAF: 41929274 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ланкастэр (значэнні).

**Джозеф Ланкастэр** (25 лістапада 1778 — 23 кастрычніка 1838) — англійскі педагог, наватар народнай адукацыі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Лондане ў сям'і крамніка. Па веравызнанні быў квакерам. Займаўся бясплатным навучаннем бедных дзяцей, заснаваўшы першую такую школу ў 1798 годзе, і выпрацаваў арыгінальную школьную сістэму, якая атрымала шырокае распаўсюджванне. Пры садзейнічанні Корстана і Фокса, заснавальнікаў British and foreign Society for education, заснаваў у 1808 годзе сваю першую нармальную школу, а ў 1818 годзе — першую школу, якая рыхтавала настаўнікаў для школаў яго сістэмы.

У 1811 годзе было ўжо 95 школаў Ланкастэрскай сістэмы, у якіх вучыліся 30000 вучняў. Яго спроба ўжываць сваю сістэму ў вышэйшай адукацыі пацярпела няўдачу; ён эміграваў у Амерыку, з 1828 года жыў у Канадзе, затым арганізаваў навучальную справу ў Калумбіі (1820-1829). Памёр у Нью-Ёрку ад траўмаў, атрыманых пасля траплення пад экіпаж.

Педагагічная сістэма Ланкастэра апісана ім у двух кнігах: «Improvement in Education» (Лондан, 1805) і «The British System of Education» (1810). Вядомы тым, што выступаў катэгарычна супраць «прамых» цялесных пакаранняў, замест гэтага звязваючы вінаватых вучняў у мяшках і падвешваючы іх над падлогай.

Зноскі
------

1. ↑  Joseph Lancaster // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  *University of Toronto, Laval University* JOSEPH LANCASTER // Dictionary of Canadian Biography, Dictionnaire biographique du Canada / G. Brown, D. Hayne, F. Halpenny et al. — UTP, Presses de l'Université Laval, 1959. — ISSN 0420-0446; 0070-4717 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1067935'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q180865'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3101851'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7896496'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5546378'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55723359'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3402572'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5479642'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q838302'></a>
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 4 мая 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

Спасылкі
--------

* Biography at the *Dictionary of Canadian Biography Online*
* British & Foreign School Society
* British Schools Museum, Hitchin, UK Архівавана 14 верасня 2020.
* A Film about Lancasterian Monitorial School

Пры напісанні артыкула выкарыстаны матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона (1890—1907).
Спіральная галактыка NGC 3982
**Новы агульны каталог туманнасцей і зорных скопішчаў** (англ.: New General Catalogue of Nebulaes and Star Clusters; азначэнне аб’ектаў **NGC**; сустракалася транслітарацыя азначэння **НГК**) — каталог аб’ектаў далёкага космасу.

Гэта адзін з найбольшых неспецыялізаваных каталогаў, бо змяшчае ў сабе ўсе тыпы аб’ектаў далёкага космасу (галактыкі, туманнасці, зорныя скопішчы), і найбольш вядомы ў аматарскай астраноміі каталог.

Каталог быў складзены ў 1880-х гадах Джонам Людвікам Эмілем Дрэерам[ru] на аснове назіранняў Уільяма Гершэля, а потым паслядоўна пашыраны двума Індэкснымі каталогамі (каля 5000 аб’ектаў).

Аб’екты паўднёвай часткі зорнага неба каталагізаваныя менш падрабязна.

Новы агульны каталог утрымліваў шмат памылак, якія былі потым выпраўленыя ў абноўленым NGC.

Гл. таксама
-----------

* Спіс аб’ектаў NGC

Спасылкі
--------

* The NGC/IC projectАрхівавана 15 студзеня 2013.
* The top astro photos of the NGC catalog Архівавана 14 мая 2011.
* Інтэрактыўны каталог на англійскай

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7742697-6 · Microsoft: 71743626 · VIAF: 179797444 |

| ⛭Астранамічныя каталогі |
| --- |
| Гістарычныя | Шы Шэня  • Гіпарха  • Альмагест  • Ас-Суфі  • Аль-Біруні  • Амара Хаяма  • Ат-Тусі  • Гурганскі зідж  • Уранаграфія  • Уранаметрыя  • Тыха Браге  • Галея  • Гевелія  • Джона Флемстыда  • Лакайля  • Месье  • Вольфа |
| Сучасныя | 2MASS  • Abell  • AC  • BD  • C  • CCDM  • CD  • COROT  • CPD  • DDO  • FK4/FK5  • GC  • GCVS  • Gl/GJ  • GSC  • HD  • HIP  • HR  • IC  • IDS  • KIC  • MCG  • NGC  • NHICAT  • NSV  • OGLE  • PD  • PGC  • RCW  • RECONS  • RNGC  • ROSAT  • SAO (CAO)  • SDSS  • STF  • TYC  • UGC  • WDSC |
**Новы Львоў** (укр.: Новий Львів) — мясцовасць у Сыхіўскім раёне Львова, якая знаходзіцца між вуліц В. Стуса, Дзіброўнай, І. Франка і П. Мырнага.

Гісторыя
--------

У пачатку ХХ ст. гэта быў фальварак, названы ў 1881 г. Красучынам - у гонар ягонага ўладальніка - М. Красуцкага (раней называўся Катэрыніўкай), які знаходзіўся на скрыжаванні сучасных вуліц В. Стуса і Герояў Крут.

Ф. Касслер і А. Остэн запланавалі ў 1910 г. стварыць тут раён індывідуальнай забудовы па тыпу віл. Яны стварылі план горада-саду ў выглядзе прамавугольніка з вялікай круглай плошчай у цэнтры, ад якой разыходзіліся шэсць вуліц. На іх планавалася будаваць вілы і 2-3-павярховыя дамы, акружаныя садамі. Да пачатку Першай сусветнай вайны паспелі збудаваць толькі некалькі домікаў у раёне цяперашніх вуліц Цярнопальскай (№15) і Герояў Крут (№6, 6а). Ад астатняга горада новы раён меў аддзяляць парк "Залізна вада", закладзены ў 1905 г. на схілах паміж Красучынам і Сафіеўкай.

У 1930-х гг. паміж вуліцамі Цешынскай (цяпер Цярнопальская) і Св. Сафіі (цяпер Яраславенка) быў перабудаваны пад кіраўніцтвам архітэктара Тадэвуша Врубеля раён віл ў стылі функцыяналізму. Большасць з іх пабудавана па тыпавых праектах. Толькі некалькі дамоў маюць індывідуальныя рысы. Сярод іх віла пры былой вул. Шлёнскай 11 (Сілезскай, цяпер Кібальчыча), пабудаваная Врубелем у 1932 г. для мастака А.Э. Бажэмскага, з кампазіцыяй "дзяўчына з ручніком" у стылі ар-дэко на сцяне фасада, пазней (у пасляваенныя гады аж да часу масавай пабудовы тыпавых пяціпавярховікаў) у адным з суседніх дамоў № 15 злева знаходзілася хлебная крама. Менавіта гэты ўчастак стаў называцца Новым Львовам.

У адным з такіх будынкаў з савецкіх часоў дзейнічала жыллёва-екстпуатаційная кантора (ЖЭК) Новага Львова, у пачатку 2010-х гг. кіраўніцтва камунальнага прадпрыемства ЖКХ Новага Львова перамясцілася ў памяшканне іншага аддзялення ЖЭС за рынкам «Верхні Шувар», сад каля дома прыватызаваны і забудаваны шматпавярховымі дамамі. За 1990-2000-я гг. у мікрараёне дадалося некалькі шматпавярховак, а многія вілы падвергліся перабудове, месцы былых вытворчых прадпрыемстваў паміж вул. Угорскай і Цярнопальскай ў 2010-х гг. забудоўваюцца дамамі-хмарачосамі.

| ⛭Мясцовасці Львова |
| --- |
| Галіцкі раён | 
* Цэнтр
* Замкавая гара
* Цытадэль
* Кракаўскае прадмесце
* Сафііўка
* Снопкіў

 | Герб Львова |
| Лычакіўскі раён | 
* Лычакіў
* Вынныкы
* Вэлыкі Крыўчыці
* Знэсіння
* Кайзэрвальд
* Лысынычы
* Маёрыўка
* Пагулянка
* Підбірці
* Прафесарская калонія
* Фылыпіўка
* Цэтнэрыўка
* Шцілерыўка
* Ялівэць
* Пасікы

 |
| Франкіўскі раён | 
* Вулька
* Кастэліўка
* Кульпаркіў
* Новы Світ
* Багданіўка

 |
| Залізнычны раён | 
* Білагоршча
* Жаўтнэвэ
* Лэвандзіўка
* Рудна
* Скнылівак
* Сыгніўка
* Багданіўка
* Клэпарыў

 |
| Шаўчэнкаўскі раён | 
* Брухавычы
* Воля-Гамулэцка
* Вэлыкі Грыбовычы
* Галоска
* Града
* Дубляны
* Завадзіў
* Замарстыніў
* Зарудці
* Зашкіў
* Збоішчы
* Збыранка
* Кам’янка
* Малі Грыбовычы
* Малэхіў
* Підзамчэ
* Підраснэ
* Раснэ
* Раснэ-Рускэ
* Клэпарыў

 |
| Сыхіўскі раён | 
* Сыхіў
* Боднарыўка
* Казэльныкы
* Новы Львоў
* Пірагіўка
* Пэрсэнкіўка
* Пасікы
* Снопкіў

 |
**Джозеф Айзек Скулінг** (англ.: Joseph Isaac Schooling; нар. 16 чэрвеня 1995, Сінгапур) — сінгапурскі плывец, адзіны алімпійскі чэмпіён з Сінгапура, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2015 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2017.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1995 годзе ў Сінгапуры, у сям’і змешанага англійскага і кітайскага паходжання. Пасля заканчэння другога класа Англа-кітайскай сярэдняй школы працягнуў навучанне ў ЗША. Скончыў спартыўную школу-інтэрнат Боліс у Джэксанвіле, Фларыда, і паступіў у Тэхаскі ўніверсітэт у Осціне.

У 2011 годзе стаў чэмпіёнам Гульняў Паўднёваўсходняй Азіі. У 2012 годзе прадстаўляў сваю краіну на Алімпійскіх гульнях у Лондане, але не змог узняцца вышэй за 26-е месца. У 2013 годзе зноў стаў чэмпіёнам Гульняў Паўднёва-Усходняй Азіі. У 2014 годзе стаў сярэбраным прызёрам Гульняў Садружнасці і выйграў Азіяцкія гульні. У 2016 годзе стаў алімпійскім чэмпіёнам на гульнях у Рыа-дэ-Жанейра на дыстанцыі 100 м батэрфляем, апярэдзіўшы ў фінальным заплыве Майкла Фелпса, Чада ле Кло і Ласла Чэха, якія падзялілі другое месца.
Вітражы
**Новы Сабор** або **Сабор Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі** (ням.: Maria-Empfängnis-Dom) — каталіцкая царква ў горадзе Лінц (Аўстрыя); кафедральны сабор епархіі Лінца. Найбуйнейшае царкоўнае збудаванне ў Аўстрыі (змяшчальнасць — да 20 000 чалавек).

Гісторыя
--------

Будаўніцтва царквы Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі было ініцыявана ў 1855 годзе біскупам Францам Ёзефам Рудзігерам. У 1862 годзе быў пакладзены першы камень; ў 1924 годзе храм быў асвячоны біскупам Іаганесам Марыя Гфелльнерам. Царква пабудаваная ў гатычным стылі.

Першапачаткова быў запланаваны больш высокі шпіль, але архітэктару не дазволілі пабудаваць вежу вышэй паўднёвай вежы сабора Святога Стэфана ў Вене. Вежа сабора Беззаганнага зачацця Найсвяцейшай Багародзіцы ў Лінцы мае вышыню 135 м, што на 1 м 44 см ніжэй венскага сабора.

Вітражы сабора ўтрымліваюць партрэты розных спонсараў будаўніцтва храма. Асабліва адметны вітраж з гісторыяй горада Лінца. Падчас Другой сусветнай вайны былі пашкоджаны некаторыя вітражы, асабліва ў паўднёвай частцы сабора. Гэтыя вітражы не былі адноўлены ў першапачатковым выглядзе і былі замененыя вітражамі сучаснага мастацтва.

Зноскі
------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425'></a>

Літаратура
----------

* *Scherndl, Balthasar.* Führer durch den Mariä Empfängnis Dom in Linz. — Linz-Urfahr: Verlag des katholischen Pressevereins, 1902.
* *Ebner, Johannes; Würthinger, Monika.* Der Neue Dom zu Linz auf dem Weg zur Kathedrale und Pfarrkirche. Vom Projekt zur Weihe (1924) // Oberösterreichische Heimatblätter 53 (1999) 1—2. — S. 21—24.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт парафіі Беззаганнага зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі Архівавана 28 студзеня 2010.  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4443335-9 · LCCN: no2010180222 · VIAF: 160159807 |
**Новы ўніверсітэт** (славенск.: Nova univerza) — славенская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Нова-Горыца.

Агульная характарыстыка
-----------------------

Новы ўніверсітэт з’яўляецца прыватным славенскім універсітэтам у горадзе Нова-Горыца. Універсітэт атрымаў дзяржаўную акрэдытацыю ў 2017 годзе. Першым рэктарам універсітэта быў Дзімітрый Рупель, цяпер гэтую пасаду займае Мацей Аўбель.

Напрамкі навучання і даследаванняў у цяперашні час ахопліваюць права, адміністраванне, міжнародныя адносіны, еўрапейскія навукі, альтэрнатыўнае вырашэнне спрэчак, даследаванні бяспекі, славеназнаўства, этыку ў грамадскім жыцці і міждысцыплінарнае права і праграмы кіравання ў сферы нерухомасці, інфраструктуры і ўстойлівага будаўніцтва. Разам са сваімі асацыяванымі членамі Новы ўніверсітэт прапануе праграмы ў галіне аховы здароўя, будаўніцтва і эканомікі.

Новы ўніверсітэт працуе ў чатырох месцах: у Нова-Горыцы, Крані, Марыбары і ў Любляне, дзе таксама ёсць памяшканне ўніверсітэцкай бібліятэкі.

Структура
---------

* Еўрапейскі юрыдычны факультэт
* Факультэт дзяржаўных і еўрапейскіх навук
* Факультэт славенскіх і міжнародных навук

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭Універсітэты Славеніі |
| --- |
| 
* Еўра-Міжземнаморскі ўніверсітэт
* Люблянскі ўніверсітэт
* ‎Марыбарскі ўніверсітэт
* Нова-Горыцкі ўніверсітэт
* Нова-Месцкі ўніверсітэт
* Новы ўніверсітэт
* ‎Прыморскі ўніверсітэт

 |
**Касцёл францысканцаў** — каталіцкі храм у в. Грынявічы (Свіслацкі раён). Пабудаваны ў 1792 г. Помнік архітэктуры позняга барока.

Францысканскі кляштар быў заснаваны у 1679 годзе ў маёнтку Лапеніца ў Ваўкавыскім павеце Янам Агінскім разам з другой жонкай Яаннай Тэадорай з Нарушэвічаў.

Архітэктура
-----------

Касцёл пасля перабудовы ў царкву, пач. XX ст.
Касцёл з боку апсіды
Мураваная трохнефная базіліка з бязвежавым фасадам і прамавугольнай алтарнай апсідай накрытая пакатым (раней высокім) двухсхільным дахам. Кароткія бакавыя нефы завершаныя невысокімі аб’ёмамі сакрысцій. Сцены бакавых фасадаў рытмічна расчлянёныя плоскімі пілястрамі. Вокны з лучковымі завяршэннямі. Пукаты галоўны фасад падзелены на два ярусы на ўзроўні карнізаў нефаў і завершаны фігурным франтонам. Дэкор галоўнага фасада і інтэр'ер змененыя пры перабудове касцёла пад праваслаўную царкву ў 1870 г. Зберагліся дзверы з каванымі накладкамі, фрагменты мураванай агароджы і брама XVIII ст.

Зноскі
------

1. ↑  Цудатворны абраз Маці Божай Студэнцкай і гарадзенская шляхта: ідэнтыфікацыя, радаводы, сувязі. «Герольд Litherland» № 18. 2011.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 249.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Касцёл францысканцаў (Грынявічы) на сайце Radzima.org
* Касцёл францысканцаў (Грынявічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
Запіс у працоўнай кніжцы Марыі Аліевай пра абранне старшынёй СПБ
**Свабодны прафсаюз Беларускі** (скар.: **СПБ**) — беларускі прафесійны саюз, член Беларускага кангрэса дэмакратычных прафсаюзаў. Асноўныя галіны, у якіх дзейнічаюць прафсаюзы СПБ — металаапрацоўка, хімічная, нафтахімічная (Бабруйск, Наваполацк, Полацк, Светлагорск) прамысловасць і энергетыка

Гісторыя
--------

Свабодны прафсаюз Беларусі быў створаны на аснове стачачных камітэтаў, якія ўзначалілі страйкавы рух рабочых у красавіку — маі 1991 года. 16-17 лістапада 1991 года прайшоў устаноўчы з’езд СПБ, а ў ліпені 1992 года прафсаюз быў афіцыйна зарэгістраваны. 21 жніўня 1995 года дзейнасць Свабоднага прафсаюза Беларусі была прыпынена за арганізацыю страйку ў Мінскім метрапалітэне.

6 лютага 1996 года Свабодны прафсаюз Беларусі прайшоў перарэгістрацыю ў Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь і быў перайменаваны ў Свабодны прафсаюз Беларускі. 30 ліпеня 1999 года Свабодны прафсаюз Беларускі прайшоў перарэгістрацыю ў Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

У ліпені 2022 года Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь спыніў дзейнасць прафсаюза па прычыне таго, што кіраўніцтва і шэраг членаў прафсаюза прымала ўдзел у так званай дэструктыўнай дзейнасці, масавых мерапрыемствах, якія парушалі грамадскі парадак, распаўсюджвалі інфармацыйную прадукцыю эстрэмісцкага зместу.

Кіраўнікі
---------

* Генадзь Аляксандравіч Быкаў (1991—1995)
* Марыя Рыгораўна Аліева (29 сакавіка 1997 — 26 красавіка 1999)
* Генадзь Аляксандравіч Быкаў (з 1999)
* Мікалай Шарах (у цяперашні час)

Зноскі
------

1. 1 2  Незалежныя дэмакратычныя прафсаюзы Беларусі — лакаматыў сацыяльных пераўтварэнняў? // С. 13—14.
2. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 21 августа 1995 года № 336 «О некоторых мерах по обеспечению стабильности и правопорядка в Республике Беларусь»
3. ↑  Свидетельство о регистрации от 06.02.1996 г. № 034
4. ↑  По искам Генерального прокурора прекращена деятельность так называемых независимых профсоюзов (руск.). *Официальный telegram-канал Генеральной прокуратуры Беларуси* (19 ліпеня 2022). Праверана 20 ліпеня 2022.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Архівавана 15 ліпеня 2022.
**Шыле́ла**, або **шыля́ла** (англ.: shillelagh, shillalah), або **блэктарн** (літар.: *цёрн*), або **«ірландская дубінка»** — традыцыйная зброя, спартыўны снарад, сродак ірландскага бою на дубінкі (бата), прадмет культуры ірландскага народу. Наогул, пад агульнай назвай «ірландскай дубінкі» існавалі розныя ўстаноўленыя віды (гл. лорга-ярнай, кліт-альпін). Адзін з асноўных і найбольш вядомых — драўляны кій даўжынёю каля 1,2 м (чатыры футы), абавязкова прамы і аднолькавы таўшчынёю і тугасцю ўздоўж сябе. Найлепшым матэрыялам традыцыйна лічыўся цёрн (адсюль адна з назваў), але таксама ўжываліся ясень, дуб, арэх.
Дарожны рух на аўтамагістралі.
**Даро́жны рух** — сукупнасць грамаскіх адносін, якія ўзнікаюць пры перамяшчэнні людзей і грузаў пры дапамозе транспартных сродкаў або без іх у межах дарог.

Дарожны рух падчыняецца правілам дарожнага руху, якія ўключаюць у сябе як свод законаў, так і нефармальныя правілы, якія вырабатываюцца з цягам часу.

Арганізаваны дарожны рух мае добра распрацаваную сістэму прыярытэтаў праезда, разметку і сістэму знакаў, сродкі рэгулявання патокаў на скрыжаваннях.

Гл. таксама
-----------

* Правілы дарожнага руху

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дарожны рух
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Антонія Падуанскага.
**Касцёл святога Антонія i кляштар дамініканцаў** існаваў у Друі ў другой палове XVIII — пачатку XX ст.

Гісторыя
--------

Фундаваны ў 1706 годзе (паводле іншых звестак, у 1690) браслаўскім падчашым П. А. Качаноўскім. У 1765—1773 гг. паводле праекта італьянскага архітэктара А. Парака створаны мураваны кляштарны комплекс дамініканцаў у стылі позняга барока. Ён складаўся з касцёла св. Антонія (асвячоны ў 1767 годзе біскупам-суфраганам Ф. Тавянскім) і келейнага корпуса. Кляштар скасаваныў 1832 годзе. У 1839 г. яго будынкі перададзены праваслаўнаму ведамству. Спустошаныя будынкі ў канцы ХІХ ст. сталі разбіраць на цэглу. У 1909 г. касцёл узарваны.

Архітэктура
-----------

Уяўляў сабой трохнефную дзвюхвежавую базіліку з трансептам і прэсбітэрыем, завершаным паўкруглай апсідай. Вышыня касцёлу 35 м, шырыня сярэдняга нефа 9,5 м. Трансепт і сярэдні неф мелі аднолькавую вышыню і значна большыя памеры, чым бакавыя нефы, былі перакрыты крыжовымі скляпеннямі на папружных арках. Над сяродкрыжжам — купал. Бакавыя фасады члянёныя лапаткамі. Галоўны фасад дэкарыраваны пілястрамі, масіўнымі карнізамі, фігурнымі валютамі. У дэкоры ўваходнага парталу і інтэр'ераў выкарыстаны арнамент стылю ракако. На восі галоўнага ўваходу была фігурная каменная брама.

* Галоўны фасадГалоўны фасад
* Брама-званіцаБрама-званіца

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008.— 488 с.: іл. ISBN 978-985-11-0395-5.
* *Габрусь Т. В.* Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 230.
* *Ярашэаіч А. А.* Друйскі кляштар дамініканцаў // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

Спасылкі
--------

* Касцёл святога Антонія і кляштар дамініканцаў (Друя) на сайце Radzima.org
Пуск ракеты.
**MIM-104 Patriot** (англ.: Patriot — *патрыёт*; па кадыфікацыі МА ЗША — **MIM-104**) — амерыканскі зенітны ракетны комплекс, які знаходзіцца на ўзбраенні Арміі ЗША і войскаў шэрагу іншых краін.

Вырабляецца групай амерыканскіх кампаній на чале з «Рэйтэон». Комплекс «Пэтрыёт» ствараўся для замены комплексаў «Найк Геркулес» і «Хок» у якасці ўніверсальнага сродку супрацьпаветранай абароны пазіцыйных раёнаў войскаў на сярэдніх і вялікіх вышынях. Акрамя таго, «Пэтрыёт» павінен быў забяспечваць супрацьракетную абарону (СРА) на ўзроўні войска ЗША. У кастрычніку 1980 года быў падпісаны кантракт на вытворчасць серыйнай партыі комплексаў і ракет, у снежні 1981 года пачаліся пастаўкі ў войска. На ўзбраенне прыняты ў 1982 годзе.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме MIM-104 Patriot
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Шарджа.

**Шарджа** (араб. لشارقة) — трэці па велічыні горад ААЭ, адміністрацыйны цэнтр эмірата Шарджа. 

Насельніцтва 519 тыс. чалавек (2003).

Гісторыя
--------

Паселішчы на месцы Шарджа вядомыя са старажытных часоў. Бурны росквіт гандлю ў XIX стагоддзі зрабіў горад самым важным марскім портам.

Геаграфія
---------

Размешчаны на беразе Персідскага заліва на паўночны ўсход ад сталіцы — Абу-Дабі па суседстве з Дубаем і Аджманам, утварае агламерацыю. За апошнія 20 гадоў горад моцна павялічыўся ў памерах, увабраўшы ў сябе прыгарадныя вёскі. Зараз Шарджа займае тэрыторыю ў 235,5 км², прамысловыя кварталы і прыгарады працягнуліся на некалькі кіламетраў у напрамку пустыні на поўнач і ўсход. Цэнтр ж горада размясціўся ўздоўж лагуны, дзе размешчаны зоны адпачынку і паркі.

Славутасці
----------

* Царква Святога Рыгора Асветніка

Транспарт
---------

У горадзе ёсць марскі порт і буйны міжнародны аэрапорт, які дзейнічае з 1932 года.

Зноскі
------

1. ↑  Статыстычныя даныя пра колькасць насельніцтве ў ААЭ (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4497280-5 · LCCN: no91003289 · NKC: ge1014440 · SUDOC: 050433148 · VIAF: 135150789 |
**Віцебскія прывілеі** — устаўныя граматы вялікіх князёў ВКЛ, паводле якіх дакументальна фіксаваліся аўтаномныя правы Віцебскай зямлі.

Першы прывілей Віцебску быў дадзены ў 1390-х гадах Вітаўтам. Прывілей 1444 г. Казіміра IV пацверджаны прывілеем 1503-га г. Аляксандра. Гэты прывілей пацвярджаўся граматамі вялікіх князёў ВКЛ у 1509, 1541, 1547, 1561 гадах.

Гл.таксама
----------

* Конныя мяшчане

Літаратура
----------

* Віцебскія прывілеі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4). — С. 235.
* Беларусь: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: Б. І. Сачанка і інш. — Мн.: БелЭн, 1995. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
**Magazyn Polski**, **Польскі часопіс** — гістарычна-грамадска-культурны часопіс, орган Саюза палякаў на Беларусі. Выдаецца з 1992 ў Гродне на польскай мове (асобныя матэрыялы на беларускай і рускай мовах).

Выданне ставіць за мэту садзейнічанне адраджэнню і развіццю польскай мовы, нацыянальнай свядомасці палякаў, што жывуць на Беларусі. У часопісе надрукаваны шматлікія артыкулы, нарысы, інтэрв'ю, паведамленні, успаміны, працы навукоўцаў з Беларусі і Польшчы, якія датычаць гістарычнай і культурнай спадчыны польскага і беларускага народаў. Змешчаны асобныя мастацкія творы польскіх аўтараў.


1. ↑  Strona Główna
2. ↑  eLibrary.ru — 1998.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4037789'></a>
3. ↑  Historia — Саюз палякаў на Беларусі.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1005242'></a>
4. ↑  MAGAZYN POLSKI i GŁOS ZNAD NIEMNA – kolejne numery już dostępne — 2018.
**Асаблі́ва ахо́ўныя прыро́дныя тэрыто́рыі і аб'е́кты** - тэрыторыі, акваторыі і аб'екты, цалкам або часткова, пастаянна або часова выключаныя з інтэнсіўнага гаспадарчага выкарыстання (таксама тыя, што знаходзяцца ў карыстанні і валоданні), для якіх заканадаўствам і нарматыўнымі актамі устанаўліваецца асаблівы рэжым аховы і выкарыстання.

Тэрыторыі
---------

Тэрыторыі ўтвараюцца з мэтай захавання своеасаблівых эталонаў прыроды, забеспячэння экалагічнай раўнавагі і падтрымкі асяроддзя, прыдатнага для чалавека, жывёл і раслін, вывучэння натуральных і антрапагенных працэсаў у біясферы і кантролю за іх зменамі, аховы прыродных рэсурсаў, каштоўных натуральных і штучных прыродных комплексаў, аб’ектаў і з’яў, генафонду расліннага і жывёльнага свету і інш. Маюць экалагічнае, рэсурса- і аб'ектаахоўнае, навуковае, асветнае, выхаваўчае, культурнае, эстэтычнае, рэкрэацыйнае або гістарычнае (у асобных выпадках) і іншыя значэнне. Да іх адносяцца тэрыторыі запаведнікаў, нацыянальных паркаў, заказнікаў, некаторых помнікаў прыроды. У сусветнай практыцы асноўнай формай з'яўляюцца нацыянальныя і прыродныя паркі, запаведнікі (рэзерваты).

Аб'екты
-------

Да аб'ектаў належаць некаторыя помнікі прыроды: асобныя рэдкія і векавыя дрэвы і іх групы, валуны, валунна-галечныя кангламераты і іх групы, геалагічныя агаленні, унікальныя формы рэльефу, крыніцы і інш.

Гл. таксама
-----------

* Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Беларусі

Літаратура
----------

* Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі і аб'екты // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
**Аме́лькаўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Амелькаўшчына.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Дубровіцкага сельсавета. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 28 лістапада 1991 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хойніцкага гарсавета.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
**Асабняк Кацнельсон** — будынак у Бабруйску па вуліцы вул. Інтэрнацыянальнай (былая вул. Прысутная), 25, створаны ў стылі мадэрн.

Гісторыя
--------

Шыльды на будынку
Пабудаваны ў 1912 годзе, спачатку належаў купчысе Канцельсон. Гаспадыня асабняка, купчыха 1-й гільдыі Пая-Брайна Кацнельсон, займалася гандлем лесам. У 1901 годзе абарот яе фірмы склаў два мільёны рублёў у год, а імя Кацнельсон было добра вядома за межамі Расійскай імперыі, у прыватнасці, на англійскім рынку. Яе сын, Нісан Іосіфавіч Кацэнельсон  (руск.) (бел. па спецыяльнасці фізік-эксперыментатар, быў грамадскім дзеячам і дэпутатам Дзяржаўнай думы I склікання  (руск.) (бел. ад Курляндскай губерні.

З лістапада 1918 года ў будынку дзейнічаў павятовы рэвалюцыйны камітэт, у гонар чаго ў 1958 г. на будынку была адкрытая памятная дошка.

Сёння ў сценах асабняка працуе гарадская бібліятэка, унутраная планіроўка нядрэнна захавалася.

Архітэктура
-----------

Задні фасад
Будынак з'яўляецца тыповым прыкладам «апартаментаў» заможных месцічаў. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Будынак аднапавярховы, драўляны, Г-падобны ў плане, завершаны двухсхільным дахам. Галоўны фасад дэкараваны двума двухпавярховымі вежамі з шатрамі. У цэнтры вылучаецца круглая мансарда з выхадам на балкон. Планіроўка калідорнага тыпу з двухбаковым размяшчэннем розных па памеры памяшканняў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск) на сайце Radzima.org
2. ↑  Дом купчихи Кацнельсон  (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск)
* Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск) на сайце Radzima.org
* Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск) на сайце «Архіварта»
**Амбіёрыкс** (*Ambiorix*) — суправіцель племя эбуронаў, які праславіўся сваім супраціўленнем рымскаму вайскаводу Юлію Цэзару, які ўвекавечыў імя варвара ў сваіх «Запісках пра Гальскую вайну». У XIX стагоддзі Амбіёрыкс стаў нацыянальным героем Бельгіі.

Біяграфія
---------

У 57 годзе да н.э. Юлій Цэзар захапіў Галію, а таксама тэрыторыю сучасных Бельгіі і Нідэрландаў (да ракі Рэйн). У гэтых месцах жыло некалькі плямёнаў, якія варагавалі паміж сабой. Кіраўнікамі эбуронаў былі Амбіёрыкс і Катувалк. У 54 годзе да н.э. войскам Цэзара запатрабавалася больш правіянта, і мясцовым плямёнам прыйшлося аддаць частку свайго, у той год беднага, ураджая. Гэта выклікала незадаволенасць эбуронаў, і Цэзар загадаў паставіць лагеры каля паселішчаў варвараў, каб сачыць за дастаўкай правіянта.

Гэта прывяло да паўстання эбуронаў. Аднак, усвядоміўшы магчымасці праціўніка, лідары эбуронаў пайшлі на хітрасць. Яны пераканалі рымскіх военачальнікаў у сваёй лаяльнасці і папярэдзілі пра тое, што нібыта рыхтуецца напад германцаў з-за Рэйна. Рымляне вырашылі перагрупавацца, каб сустрэць ворага. У гэтым паходзе эбуроны заспелі рымскія войскі знянацку і выразалі адзін легіён і пяць кагорт — каля шасці тысяч воінаў.

Помста Цэзара была жудаснай. Каля 50 тысяч рымскіх салдатаў і прыцягнутыя на іх бок суседнія варварскія плямёны рабавалі мясцовасць, пасля чаго племя эбуронаў назаўжды знікла. Лічыцца, што сам Амбіёрыкс са сваімі набліжанымі змог выжыць і схаваўся за Рэйнам.

Гл. таксама
-----------

* Верцынгетарыкс
* Амбиорикс // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (11-th) · Brockhaus · Pauly-Wissowa · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1015573355 · NTA: 189620420 · NUKAT: n2020163004 · VIAF: 176951962, 34159939581725252466 |
**Дабрыня** — ваявода Уладзіміра I Святаславіча, брат яго маці Малушы. Прататып быліннага героя Дабрыні Мікіціча.

Калі ў 970 годзе вялікі князь Святаслаў падзяліў Кіеўскую Русь паміж двума старэйшымі сынамі, наўгародскія паслы, па загадзе Дабрыні, выпыталі да сябе Уладзіміра, які і паехаў у Ноўгарад са сваім дзядзькам.

Адпраўляючыся ў 979 з Ноўгарада ў Кіеў з намерам вырваць уладу з рук старэйшага брата, Уладзімір кіраваўся Дабрынем, які жадаў адабраць у Яраполка і нявесту апошняга, Рагнеду, дачку полацкага валадара Рагвалода, каб выдаць яе за Уладзіміра. Адказ Рагнеды: «Не жадаю разуці рабычыча» — моцна абразіў Дабрыню, сястру якога назвалі рабыняй, і пасля перамогі, здабытай над Рагвалодам, ён, паводле летапісу, загадаў пляменніку «быць з ёй (Рагнедай) перад бацькам яе і маці».

Зрабіўшыся адзіным князем, Уладзімір даручыў кіраванне Ноўгарадам Дабрыню, які, па прыкладзе пляменніка, паставіў там, на беразе Волхава, балван Пяруна (праз чатыры гады пры хрышчэнні наўгародцаў сам жа скінуў яго ў рэчку). Адгэтуль, у 985, ён хадзіў разам з Уладзімірам вадой на багатую Волжскую Булгарыю. Мір з булгарамі заключаны быў па радзе Дабрыні, які казаў, што такі багаты народ, які носіць боты, не будзе плаціць даніну, і раіў пашукаць лепш лапцюжнікаў.

Што тычыцца ўдзелу Дабрыні ў хрышчэнні наўгародцаў у 989, то яго, здаецца, трэба прызнаць пэўным, але весткі аб тым летапісаў нявызначыныя і блытаныя, а падрабязнасці эпізоду, перададзеныя Тацішчавым са слоў так званага Якімаўскага летапісу, заснаваныя, як думаюць, на старадаўняй наўгародскай прымаўцы: «Пуцята хрысціў мячом, а Дабрыня агнём».

Праз некаторы час наўгародскім пасаднікам стаў сын Дабрыні — Канстанцін Дабрыніч.

Зноскі
------

1. ↑  Добрыня Малкович // *Русский биографический словарь* — СПб.: 1905. — Т. 6. — С. 483–485.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q25864769'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21175477'></a>
**Брэндан Мур** (англ.: Brendan Moore; нар. 17 лютага 1972, Шэфілд, Англія) — англійскі прафесійны снукерны рэферы. Дэбютаваў у якасці суддзі ў 2001 годзе, але ўпершыню працаваў на матчы прафесійнага тура ў 2005 годзе. У 2008 годзе Мур дэбютаваў на чэмпіянаце свету, найбуйнейшым снукерным першынстве, у матчы паміж Стывам Дэвісам і Сцюартам Бінэмам, які скончыўся перамогай другога з лікам 10:8. На адкрытым чэмпіянаце Уэльса 2010 судзіў свой першы рэйтынгавы фінал. У тым жа 2010 году працаваў на сваім першым фінале турніру трайной кароны - чэмпіянаце Вялікабрытаніі, а ў 2012 годзе абслугоўваў вырашальны матч турніру Мастэрс і паўфінальны паядынак чэмпіянату свету паміж Роні О’Саліванам і Мэцью Стывенсам. У 2014 годзе ўпершыню судзіў фінальны паядынак чэмпіянату свету паміж Маркам Сэлбі і Роні О’Саліванам.

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 7 чэрвеня 2022.
2. ↑   — 2012. Праверана 7 чэрвеня 2022.

Спасылкі
--------

Профіль Брэндана Мура на Pro Snooker Blog

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Амга (значэнні).
**Амга́** (руск.: Амга, якуцк.: Амма) — сяло ў Расіі, у Якуціі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнага ўлуса. Насельніцтва (2010 г.) — 6533 чал.

Амга знаходзіцца на левым беразе ракі Амга. Яно было заснавана ў 1652 г. рускімі перасяленцамі. У 1881—1884 гг. у ім знаходзіўся ў палітычнай высылцы пісьменнік Уладзімір Галакціёнавіч Караленка.

Амга — важны транспартны цэнтр. Працуюць аўтобусная станцыя, рачная прыстань, мясцовы аэрапорт. Аснова эканомікі — сельская гаспадарка, гандаль, перапрацоўка мяса. Дзейнічае музей грамадзянскай вайны, пры ім — сталая музейная экспазіцыя «Старая Слабада».

Спасылкі
--------

* Амгінскі ўлус
**«Прыазёр’е»** — былы беларускі футбольны клуб з горада Верхнядзвінск. У 2014—2015 гадах выступаў у Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

Гісторыя
--------

Каманда «Прыазёр’е» была заснавана ў 2013 годзе прадпрымальнікам Андрэем Чарняўскім як пераемніца каманды «Мёры», якая ў 2012 годзе выступала ў Другой лізе. «Прыазёр’е» захавала ігракоў і трэнерскі штаб «Мёраў», у 2013 годзе ўпэўнена перамагло ў чэмпіянаце Віцебскай вобласці, а на наступны год заявілася ў Другую лігу. Заняўшы 17-е месца, у сезоне 2015 каманда выступіла горш і з жыткавіцкім ЮАС-ДЮСШ падзяліла апошні 20-ы радок. У сезоне 2016 года «Прыазёр’е» не заявілася ў Другую лігу і спыніла існаванне, замест яе ў чэмпіянаце Віцебскай вобласці стала выступаць верхнядзвінская «Дзвіна-Барс».

Статыстыка выступленняў
-----------------------

### Чэмпіянат і Кубак Беларусі

| Сезон | Ліга | М | Г | В | Н | П | Галы | Ачкі | Кубак | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Чэмпіянат Віцебскай вобласці (Д4) | **1** | 14 | 11 | 1 | 2 | 41–15 | **34** |  |  |
| 2014 | Другая — А (Д3) | **9** | 22 | 7 | 5 | 10 | 37–43 | **26** | 1/64 фіналу |  |
| Матчы за 17 месца1 | **17** | 2 | 1 | 1 | 0 | 5–4 |  |  |
| 2015 | Другая — А (Д3) | **10** | 18 | 1 | 3 | 14 | 14–59 | **6** | 1/32 фіналу |  |
| Матчы за 20 месца2 | **19/20** | 2 | 1 | 0 | 1 | 3–3 |  |  |
|

* **1** Стыкавыя матчы супраць дзяржынскай «Лівадыі», якая заняла 9 месца ў групе Б (1:0, 4:4).
* **2** Стыкавыя матчы супраць жыткавіцкага ЮАС-ДЮСШ, якое заняла 10 месца ў групе Б (0:3, 3:0 — абодва тэхнічныя вынікі).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | teams.by |
**Еўдакі́я Ільі́нічна Ура́лава** (22 жніўня 1902, в. Сакалянка Смаленскай губерні — 17 мая 1985) — беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, наркам асветы БССР (1938—1941), міністр асветы БССР (1946—1947).

Біяграфія
---------

Член УКП(б)/КПСС з 1926. У 1921—1929 гадах — настаўніца, жаночы арганізатар валаснога камітэта УКП(б), інструктар Рослаўльскага павятовага камітэта УКП(б), народны суддзя горада Рослаўль.

У 1931 скончыла Вышэйшыя юрыдычныя курсы ў Маскве. З 1931 года на працы ў Полацкім гарадскім Судзе, у пракуратуры горада Полацк.

У 1937 па сакавік 1938 года 2-і сакратар Полацкага акруговага камітэта, далей 1-ы сакратар Полацкага раённага камітэта КП(б) Беларусі.

З 1938 года ўзначаліла Народны камісарыят асветы БССР, пасля стала першым міністрам асветы Беларускай ССР (займала пасаду па 1947).

У 1948—1950 гадах — намесніца старшыні Беларускага рэспубліканскага таварыства па распаўсюджванню палітычных і навуковых ведаў.

У 1950—1958 гадах — намесніца старшыні СМ БССР.

Абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання, член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1946—1950). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1938—1947 і 1951—1959 гадах. Член ЦК КПБ у 1938—1949 і 1952—1960 гадах. У 1954 скончыла Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС.

Памерла ў 1985 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Руская Вікіпедыя — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q206855'></a>

Літаратура
----------

* Уралова Евдокия Ильинична // Белорусская ССР. Краткая энциклопедия. — Минск: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. Биографический справочник. — С. 624. — 737 с.
* Уралова Евдокия Ильинична. Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
**«Пакруойіс»** (літ.: Futbolo klubas „Pakruojis") — літоўскі футбольны клуб з Пакруойіса, які існаваў у 2016—2019 гадах.

Гісторыя
--------

«Пакруойіс» быў створаны ў студзені 2016 года, замяніўшы расфарміраваны ў жніўні 2015 года іншы клуб з горада, «Круою». «Пакруойіс» адмаўляў гістарычную сувязь з «Круояй», аднак узяў у свае шэрагі шмат яе былых футбалістаў і галоўнага трэнера Айдаса Дамбраўскаса. Клуб намераваўся ў 2016 годзе выступаць у Першай лізе, аднак не атрымаў ліцэнзію і ў выніку выступіў у зоне «Захад» Другой лігі, дзе атрымаў упэўненую перамогу.

Сезон 2017 у Першай лізе каманда пачала добра і ішла адным з лідараў, аднак няўдалы канец пакінуў яе на 9-м радку. У сезоне 2018 пасля першай паловы турніру «Пакруойіс» ішоў на другім месцы, аднак завяршыў чэмпіянат сёмым. У 2019 годзе каманда заняла апошняе 15-е месца і спыніла існаванне, ігракі і трэнеры ў наступным годзе далучыліся да клуба «СЦ Пакруойіс» з Трэцяй лігі.

Дасягненні
----------

### Нацыянальныя

* **Другая ліга**
	+ **Пераможца (1):** 2016

Статыстыка выступленняў
-----------------------

### Чэмпіянат Літвы

| Сезон | Ліга | М | Г | В | Н | П | Галы | Ачкі | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Другая — зона Захад (Д3) | **1** | 18 | 16 | 2 | 0 | 67–17 | **50** |  Выхад у Першую лігу |
| 2017 | Першая (Д2) | **9** | 28 | 11 | 6 | 11 | 40–46 | **39** |  |
| 2018 | Першая (Д2) | **7** | 26 | 13 | 3 | 10 | 44–44 | **42** |  |
| 2019 | Першая (Д2) | **15** | 28 | 3 | 3 | 22 | 25–145 | **12** |  Вылет у Другую лігу, спыненне існавання |
|

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Старонка ў Facebook  (літ.)
**Новы палац** (ням.: Neues Schloss) — палац у цэнтры Штутгарта, Бадэн-Вюртэмберг.

Палац-рэзідэнцыя вюртэмбергскіх герцагаў і каралёў быў пабудаваны ў 1746—1807 гадах. Побач з палацам знаходзіцца Стары замак, разам яны ўтвараюць Палацавую плошчу Штутгарта.
У канцы Другой сусветнай вайны палац быў амаль цалкам разбураны. У 1957 годзе было вырашана аднавіць палац. Сёння ў будынку размяшчаюцца міністэрствы фінансаў і культуры зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Зноскі
------

1. ↑  archINFORM — 1994. Праверана 30 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. 1 2  Corpus der barocken Deckenmalerei in Deutschland<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107174967'></a>

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Новы палац**

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4222252-7 · VIAF: 234664527 |
**Экбата́на** (грэч. Ἐκβάτανα, Ἀγβάτανα, арам.: Hagmatana) — два гарады ў Мідыі: галоўны горад Мідыі-Атрапатэны (на поўначы) і сталіца Вялікай Мідыі (на поўдні).

Залаты рытон часоў Ахеменідаў, знойдзены ў Экбатане. Нацыянальны музей Ірана
Паўночная Экбатана  — сталіца Кіра, акружаная сям'ю сценамі, якія ўзвышаліся адна над адной зубцамі, пафарбаванымі ў белы, чорны, пурпурны, блакітны, чырвоны, сярэбраны і залаты колеры (адпаведна пяці планетам, месяцу і сонцу). У Авесце яна апісваецца, як умацаваны і населены горад. Герадот прыпісвае заснаванне Экбатаны Дэёку; у кнізе Юдзіф ёсць апісанне Экбатаны і яе сцен, нібы пабудаваных Арфаксадам. Пра гэты ж горад, як мяркуюць, гаворыцца ў кнізе Тавіта. Разваліны паўночнай Экбатаны знаходзяцца ў мясцовасці Такці-Салейман, дзе можна распазнаць авальную агароджу з квадратных каменных пліт, канічны ўзгорак, басейн з пітнай вадой. Горад існаваў да XIII стагоддзя; заняпад яго быў выкліканы нашэсцем манголаў (гл. Rawlinson, «Journal of the geogr. Society» (X).

Паўднёвая Экбатана, цяпер Хамадан, стала галоўным горадам Вялікай Мідыі пры Дарыі I і летняй рэзідэнцыяй персідскіх цароў (Страбон XI, XIII; Ксенафонт, Анаб. III, V; Дыядор. II, XIII), якія жылі ў цудоўным палацы, нібы пабудаваным (паводле грэкаў) Семірамідай. Аляксандр Вялікі заняў яе пасля бітвы пры Арбелах і знайшоў тут казну Дарыя III. Пазней яна была пад уладай Селеўкідаў. Палібій дае такое апісанне Экбатаны: «Царскі палац меў 7 стадый у акружнасці; у палаца была цытадэль, але горад не меў сцен». Багацце і пышнасць Экбатаны і палаца, разрабаваных Аляксандрам Вялікім, а потым пры Антыгоне і Селеўку Ніканоры, дае Палібію падставу называць Экбатану першым горадам і гаварыць, што ён зручны для пісьменнікаў, якія любяць цуды, але не для праўдзівых гісторыкаў. У палацы ўсе драўляныя часткі былі з кедра і кіпарыса; бэлькі, столі і калоны былі абіты сярэбранымі і залатымі пласцінкамі; дахавыя дошкі былі з чыстага срэбра. У так званым храме Эны былі калоны, аздобленыя золатам.

Літаратура
----------

* Экбатана // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Экбатана

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa · Treccani · Настольны |