**Ваяводзіна** (сербск.: Војводина) — аўтаномны край Сербіі.

Назва
-----

Калька венгерскага *Банат* (ст. венг.: ban — намеснік, ваявода).

Геаграфія
---------

Край размешчаны на поўнач ад Дуная ў паўночнай частцы Сярэднедунайскай нізіны (вышыня 70—250 м). На паўднёвым захадзе края ўзвышаецца ізаляваны краж Фрушка-Гара (вышыня да 539 м), на паўднёвым усходзе — надгор’е Паўднёвых Карпат (вышыня да 641 м).

Клімат умераны, кантынентальны. Сярэдняя тэмпература ліпеня 22—24°С, студзеня ад -1,2 да 2,6°С. Ападкаў 550—750 мм у год.

Буйныя рэкі: Дунай, Ціса, Ціміш. Буйнейшае возера: Палічка.

Пераважаюць ландшафты чарназёмных стэпаў, дзякуючы чаму Ваяводзіна з'яўляецца жытніцай усёй Сербіі. Акрамя гадоўлі збожжавых і тэхнічных культур у краі развіта садоўніцтва, вінаградарства і мяса-малочная жывёлагадоўля.

Гарады: Зрэнянін, Панчава, Субаціца, Срэмскі-Карлаўцы

Гісторыя
--------

У VI ст. на тэрыторыі сучаснай Ваяводзіны пасяліліся славяне, але ўжо ў канцы IX ст. гэтая тэрыторыя была заселена венграмі і пазней увайшла ў склад Каралеўства Венгрыя.

1520-1718 гады ў Асманскай імперыі. Потым па Пажаравацкаму мірным дагаворы ў Габсбургскай манархіі, як каронныя землі.

Падчас Рэвалюцыі 1848—49 гадоў у Венгрыі на тэрыторыі Ваяводзіны адбываліся антыфеадальныя выступы сербскіх сялян. У маі 1848 года народная скупшчына шэрагу камітэтаў Паўднёвай Венгрыі, населеных сербамі, абвясціла аўтаномію Ваяводзіны, аднак венгерскі рэвалюцыйны ўрад адмовіўся яе прызнаваць.

18 лістапада 1849 года ў выніку аб’яднання Срэма, Баната і Бачкі была сфарміравана штучная адміністрацыйная адзінка *Сербская Ваяводзіна і Тымішскі Банат*, якая існавала да 1860 года. У снежні 1860 года яе тэрыторыя ўвайшла ў склад венгерскіх каронных зямель.

* Сербская Ваяводзіна і Тымішскі Банат — аб'яднаныя Срэм, Банат і БачкаСербская Ваяводзіна і Тымішскі Банат — аб'яднаныя Срэм, Банат і Бачка
* Геаграфічныя рэгіёны сучаснай Ваяводзіны (часткі гістарычных абласцей)Геаграфічныя рэгіёны сучаснай Ваяводзіны (часткі гістарычных абласцей)

У 1918 годзе тэрыторыя Ваяводзіны ўвайшла ў Каралеўства Сербаў, Харватаў і Славенцаў, а пасля пераназвання яго ў Югаславію па новым адміністрацыйна-тэрытарыяльнаму дзяленню з земляў Ваяводзіны была сфарміравана Дунайская банавіна з цэнтрам у горадзе Нові-Сад.

Пасля капітуляцыі Югаславіі ў 1941 годзе вялікая частка Ваяводзіны была падзелена паміж Венгрыяй і Харватыяй.

У кастрычніку 1944 года савецкія войскі вызвалілі тэрыторыю Ваяводзіны, а 31 ліпеня ў Нові-Садзе Скупшчына Ваяводзіны абвясціла стварэнне Аўтаномнага края Ваяводзіна ў складзе Народнай Рэспублікі Сербія.

У 1963 годзе ФНРЮ была пераназвана ў СФРЮ, а Аўтаномны край Ваяводзіна ў Сацыялістычны Аўтаномны Край Ваяводзіна з пашыранай аўтаноміяй, якім ён і заставаўся да распаду Югаславіі.

Пасля аднабаковага абвяшчэння незалежнасці Косавам Ваяводзіна засталася адзіным аўтаномным краем пад кантролем Сербіі.

Насельніцтва
------------

Ваяводзіна вядомая сваім шматнацыянальным складам насельніцтва. Акрамя сербаў, якія складаюць 65 прац. у ёй жывуць венгры (14%), славакі (3%), харваты (3%), югаславы (3%), чарнагорцы (2%), румыны (1,5%), цыгане (1,5%), русіны (1%), македонцы (0,5%) і іншыя.

Па перапісе 2002 г. 69% вернікаў вызнае праваслаўе, 19% - каталіцызм, 3,5% - пратэстанцызм.

Афіцыйнымі мовамі з'яўляюцца сербская, венгерская, славацкая, румынская, харвацкая і русінская.

Усяго ў краі пражывае каля двух мільёнаў чалавек.

Вядомыя асобы
-------------

* Дзеян Бодзірага
* Ісідора Секуліч

Зноскі
------

1. ↑  Значэнне і тлумачэнне слова voevodina, вызначэнне тэрміна (руск.)
2. 1 2  Большая советская энциклопедия (руск.)
3. ↑  Ваяводзіна ў складзе імперыі Габсбургаў (руск.)

Спасылкі
--------

* Serbija.info Архівавана 8 мая 2008.
* Atlas of Vojvodina (Wikimedia Commons)

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ваяводзіна