**Саборныя могілкі** — колішнія могілкі ў Магілёве. Размяшчаліся на месцы сучаснага сквера 60-годдзя Кастрычніка перад будынкам філіяла Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі

Саборныя могілкі з царквой на плане горада 1835 года.
Царква на могілках. 1926
На Саборных могілках хавалі заможных гараджан праваслаўнага веравызнання, дваран, купцоў, чыноўнікаў, ваенных, святароў, педагогаў, урачоў, удзельнікаў Крымскай вайны 1853—1856 гг. руска-турэцкай вайны 1877—1878 гг.. Назву звязваюць з узвядзеннем у Магілёве царквы Св. Іосіфа Абручніка (які значна пазней стаў кафедральным саборам), у закладцы якой удзельнічалі расійская імператрыца Кацярына II і аўстрыйскі імператар Іосіф II. Дзеля вызвалення месца для знакавай царквы, пабудаванай з мэтай увекавечвання памяці пра сустрэчу ў Магілёве двух манархаў, архіепіскап Магілёўскі і Беларускі Георгій Каніскі ў 1782 г. распарадзіўся перанесці драўляную прыхадскую Васкрасенскую царкву, якая стаяла на рагу вуліц Шклоўскай і Зяньковіцкай, на тагачасную ўскраіну горада.

Царква на могілках прастаяла да 1930-х гадоў. Канчаткова могілкі былі зруйнаваныя ў 1965—1966 гадах у сувязі з пракладкай праспекта Міру. Афіцыйна прадстаўнікі гаркамунгаса перапахавалі на вайсковыя могілкі па вул. Лазарэнкі парэшткі воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Астатнія пахаванні было прапанавана перапахаваць сваякам на іншых гарадскіх могілках, аднак, многія сем’і або эмігравалі за мяжу, або не перажылі рэпрэсіі і вайну, або не жадалі афішаваць сваё сваяцтва з пахаванымі на Саборных могілках.

Саборныя могілкі на нямецкім аэрафотаздымку 1943 года. Справа дамы на рагу сучасных вул. Першамайскай і пр. Міру
Зносілі Саборныя могілкі ўлетку, пахавальні галоўным чынам ускрывалі, магілы з плітамі разварочвалі, пагоркі над магіламі зраўноўвалі з зямлёй, папярэдне зразаўшы зваркай металічныя крыжы. Зону адпачынку добраўпарадкавалі бульдозерамі і коўшавымі экскаватарамі.

Паводле некаторых звестак надмагільныя пліты і помнікі з Саборных могілак вывозілі на Польскія могілкі, дзе знішчаліся.

Памятны знак на месцы могілак
У 2018 годзе было прапанавана паставіць на месцы могілак у цэнтры сквера паклонны крыж. Замест яго ў кастрычніку 2019 года быў устаноўлены памятны знак у выглядзе вялікага каменя з умураваным званом.

Сярод пахаваных на могілках
---------------------------

* Мікалай Дзярагін — кіраўнік Магілёўскай кантрольнай палаты, правадзейны стацкі саветнік.
* Мацвей Васілевіч Фурсаў — краязнаўца, гісторык, археолаг, правадзейны стацкі саветнік.
* К. Чалоўскі — выкладчык Магілеўскай семінарыі і іншых навучальных устаноў Магілёва. Займаўся навуковай працай і зрабіў першае апісанне флоры Магілёўскай губерні.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Соборное кладбище: любовь сильнее смерти 30.05.2018 Архівавана 11 мая 2019.
2. 1 2  Исследование могилевского некрополя XIX — начала XX века Архівавана 6 мая 2019.
3. 1 2  Сидоренко Б. Забытые захоронения Могилева//Столп православия. — 2006. — № 1. — 28 с.
4. ↑  ВУЛІЦЫ ГОРАДА РАСКАЗВАЮЦЬ (Бібліяграфічны паказальнік). КЛАДБІШЧЭНСКАЯ (КРЫЛЕНКІ)
5. ↑  Поклонный крест планируется установить в сквере на проспекте Мира в Могилеве 21.04.18 Архівавана 11 мая 2019.
6. ↑  В сквере на месте Соборного кладбища в Могилеве поставили памятный знак.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Саборныя могілкі (Магілёў)

| ⛭Могілкі Магілёва |
| --- |
| Дзеючыя | 
* Загорскія
* Пашкаўскія1
* Грузаўскія1
* Паўднёва-Усходнія (Лаўсанаўскія)1
* Цішоўскія1

 |
| Абмежавана дзеючыя | 
* Польскія
* Успенскія
* Ст. Лупалава
* Па вул. Крупскай
* Казіміраўскія
* Машэкаўскія
* пас. Броды
* Яўрэйскія

 |
| Закрытыя | 
* Вайсковыя (брацкая магіла)
* Карабанаўскія
* Васкрасенскія
* Лупалаўскія

 |
| Знішчаныя | 
* Саборныя
* Халерныя

 |
| 1Па-за межамі горада |