**Фрол Парфіравіч Шмыгаў** (29 жніўня, 1913, в. Петухі, Томская губерня, Расійская імперыя — 15 кастрычніка 1993, Мінск, Рэспубліка Беларусь) — беларускі савецкі гісторык, дыпламат, кандыдат гістарычных навук, заслужаны работнік вышэйшай школы БССР, рэктар двух ВНУ БССР, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання, старшыня Пастаяннай камісіі Вярхоўнага Савета БССР па замежных справах. У складзе дэлегацыі Беларускай ССР удзельнічаў у рабоце Сан-Францыскай канферэнцыі 1945 года, на якой быў прыняты Статут ААН.

Біяграфія
---------

 Надмагільны помнік Фрола Шмыгава на Усходніх могілках Мінска
Фрол Парфіравіч Шмыгаў нарадзіўся 29 жніўня 1913 года (16 жніўня 1913 па старым стылі) у сялянскай сям’і ў вёсцы Петухі, Томская губерня, Расійская імперыя (цяпер Ключэўскі раён, Алтайскі край, Расія) .

У 1935 годзе Фрол Шмыгаў скончыў Пермскі педагагічны інстытут (цяпер Пермскі дзяржаўны педагагічны універсітэт). З 1938 года — выкладчык кафедры Пермскага педінстытута. З 1941 — загадчык кафедры і член КПСС.

З 1944 года Фрол Шмыгаў працаваў загадчыкам аддзела Міністэрства замежных спраў БССР. У 1945 быў у складзе дэлегацыі БССР, якая прымала ўдзел у Сан-Францыскай канферэнцыі 1945 года. У 1949 з-за абвастрэння адносін з міністрам замежных спраў Кісялёвым сышоў з Міністэрства і працягнуў кар’еру ў сферы вышэйшай адукацыі.

З 1949 па 1952 гады Фрол Шмыгаў працаваў намеснікам дырэктара і загадчыкам кафедры Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў (цяпер — Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт). З 1952 — прарэктар БДУ, у 1956 — загадчык кафедры БДУ. З 1957 — дэкан гістарычнага факультэта Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага (верагодна па сумяшчальніцтву). З 1961 па 1970 — рэктар Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. З 1970 — рэктар Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага (цяпер Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт).

Фрол Шмыгаў памёр 15 кастрычніка 1993 года. Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

Сан-Францыская канферэнцыя
--------------------------

З 25 красавіка па 26 чэрвеня 1945 года ў Сан-Францыска праходзіла міжнародная канферэнцыя з удзелам 50 дзяржаў, на якой быў падпісаны Статут ААН, які ўступіў у дзеянне 24 кастрычніка 1945 года. З боку БССР на канферэнцыю была адпраўлена дэлегацыя, у якую ўваходзілі наркам замежных спраў Кузьма Венедыктавіч Кісялёў (кіраўнік дэлегацыі), А. Жебрак, У. Перцаў, Г. Байдакоў, Ф. Шмыгаў, М. Лынькоў і В. Фармашаў (паводле іншай крыніцы, Фрол Шмыгаў быў генеральным сакратаром дэлегацыі БССР). Фрол Шмыгаў быў адным з тых, хто паставіў свой подпіс пры прыняцці Статута ААН.

Яшчэ раней, ў 1944 годзе праходзіла Канферэнцыя ў Думбартан-Окс, на якой былі выпрацаваны асноўныя палажэнні для будучага Статута ААН. Фрол Шмыгаў некалькі месяцаў, са жніўня па кастрычнік 1944 года, правёў у амерыканскім горадзе Думбартан-Окс, вывяраючы тэксты будучага статута. Гэта была карпатлівая праца, так як былі варыянты тэксту на розных мовах. Нельга было дапусціць рознагалоссяў і розначытанняў  .

Сучаснікі пра Фрола Шмыгава
---------------------------

Пётр Садоўскі беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат, напісаў пра Шмыгава ў сваёй аўтабіяграфіі:

> 
> 
> Тадышні рэктар ін’язу прафэсар Шмыгаў быў, канечне, як усе кіраўнікі ВНУ, ідэалягічна чалавекам артадаксальным, аднак быў даволі лібэральны і прагрэсіўны ў адносінах да навуковых лінгвістычных дасьледаваньняў.
> 
> 
> 

Дзмітрый Быкаў расійскі пісьменнік, паэт і публіцыст, літаратурны крытык, радыё- і тэлевядучы, журналіст, напісаў аб Шмыгаве в часопісе «Собеседник»:

> 
> 
> Рэктарам Мінскага ін’яза быў Ф. П. Шмыгаў. Сустракаючыся са студэнтамі, ён здымаў капялюш. ВНУ грымеў на ўсю рэспубліку, самадзейны тэатр ставіў спектаклі, носьбіты мовы чыталі лекцыі…
> 
> 
> 
> *Арыгінальны тэкст* (руск.)  
> 
> *Ректором Минского иняза был Ф.П.Шмыгов. Встречаясь со студентами, он снимал шляпу. Вуз гремел на всю республику, самодеятельный театр ставил спектакли, носители языка читали лекции...*
> 
> 
> 
>

Сям’я і дзеці
-------------

Жонка Фрола Шмыгава — Антаніна Апанасаўна. У сям’і быў сын Ігар і дачка Ірына. Першая жонка Фрала Шмыгава — Лізавета Мікалаеўна. У іх у сям’і было двое дзяцей: Георгій Шмыгаў і дачка Наталля. Нашчадкі Шмыгава пайшлі па слядах бацькі, стаўшы патомнымі дыпламатамі. Ігар Шмыгаў працаваў на пасадзе саветніка, часовага паверанага ў справах у Пасольстве Рэспублікі Беларусь у ЗША, саветніка-пасланніка Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве. Георгій Шмыгаў знаходзіўся ў ЗША з дыпламатычнай місіяй, а таксама працаваў у Маскве. Унук Антон Ігаравіч Шмыгаў працаваў першым сакратаром аддзела АБСЕ і Савета Еўропы ўпраўлення агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь, першым сакратаром Пасольства Рэспублікі Беларусь у Аўстрыі.

Зноскі
------

1. 1 2  БСЭ 1974, с. ?. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFБСЭ1974 (даведка)
2. 1 2  "Этот день в истории 29 августа". Советская Белоруссия. 29 августа 2013. Праверана 2014-10-05. `{{cite news}}`: Праверце значэнне даты ў: `|date=` (даведка)
3. ↑  БСЭ 1974. Памылка шаблона sfn: няма якара: CITEREFБСЭ1974 (даведка)
4. 1 2  *Дергач Ірына* Последний из пяти первых. — 1990. — В. 30 кастрычніка — 6 лістапада. — № 5.
5. ↑  История факультета **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Официальный сайт Исторического факультета Белорусского государственного педагогического университета имени М. Танка. Архівавана з першакрыніцы 6 кастрычніка 2014. Праверана 5 кастрычніка 2014.
6. ↑  Пётр Кухарчык: «Юбілей яшчэ наперадзе» (бел.) // *Настаўнік*. — Мн.: РУП «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2009. — В. 26 ллістапада. — № 16 (1065). — С. 2.
7. ↑  Вайткун, Алексей (24 сакавіка 2010). "Это мы: Белорусы в ООН". TUT.BY. Архівавана з арыгінала 16 красавіка 2012. Праверана 2014-10-05. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка) Архівавана 16 красавіка 2012. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 16 красавіка 2012. Праверана 4 чэрвеня 2021.
8. ↑  *Карафа-Корбут, Елена (автор сценария); Лескин, Андрей (режиссёр)*. На карте мира. Фильм десятый **(нявызн.)** (документальный фильм)(недаступная спасылка). *С чего начинается родина*.  СТВ (21 снежня 2009). Архівавана з першакрыніцы 6 кастрычніка 2014. Праверана 5 кастрычніка 2014. онлайн-запись фильма на сайте mail.ru
9. ↑  *Садоўскі, Пётра.* Мой шыбалет. Аўтабіяграфічныя шыбалескі (бел.). — Радыё Свабодная Эўропа/Радыё Свабода, 2008. — 426 с. — ISBN 978-0-929849-26-3. (бел.)
10. ↑
11. ↑  Embassy Row. — 2002. — В. Wednesday, June 19.

Літаратура
----------

* Беларуская Савецкая Энцыклапедыя / гал. рэд. П. У. Броўка. — Мн.: Паліграфічны камбінат імя Якуба Коласа, 1974. — Т. 11. Футбол — Яя. — 656 с. — 25 000 экз.


| ⛭Рэктары Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка |
| --- |
| 
* Дзмітрый Сцяпура (1914—1918)
* Васіль Рудніцкі (1931—1932)
* Васіль Волкаў (1932—1934)
* Абрам Мельцэр (1934—1936)
* Ізраіль Леўтаў (1937—1939)
* Грыгорый Пазняк (1939—1940)
* Іван Ермакоў (1940—1941)
* Міхаіл Жаўрыд (1944—1945)
* Максім Макарэвіч (1946—1953)
* Іван Лакін (1953—1970)
* Фрол Шмыгаў (1970—1977)
* Аляксандр Караткевіч (1977—1993)
* Леанід Ціханаў (1993—2003)
* Пётр Кухарчык (2003—2014)
* Аляксандр Жук (з 2014)

 |