**«Крылы Саветаў»** (руск.: Крылья Советов) — расійскі футбольны клуб з горада Самара. Заснаваны ў 1942 годзе. Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі 2004 года. Да 2014 года быў адзіным немаскоўскім клубам, які ўдзельнічаў ва ўсіх розыгрышах найвышэйшай лігі, разам з ЦСКА, «Спартаком», «Дынама» і «Лакаматывам». З улікам чэмпіянатаў СССР клуб больш за 45 сезонаў правёў у элітных дывізіёнах расійскага футбола. Першая каманда, якая ў чэмпіянаце Расіі па футболе дасягнула мяжы ў 500 згуляных матчаў. Таксама «Крылы Саветаў» першым з расійскіх футбольных клубаў дасягнуў адзнакі ў 600 згуляных матчаў у найвышэйшым дывізіёне расійскіх першынстваў 1 жніўня 2011 года матчам на хатнім стадыёне супраць пермскага «Амкара».

Гісторыя
--------

### 1942—1990

У пачатку 1942 года старшыня цэнтральнага камітэта прафсаюза авіяцыйнай галіны Васерман напісаў ліст наркаму авіяпрамысловасці Шахурыну з просьбай арганізаваць перавод у Маскву 27 былых сталічных футбалістаў, якія апынуліся ў эвакуацыі ў Молатаве і Куйбышаве. 12 красавіка намеснік наркама Дзяменцьеў вырашыў, што было за лепшае стварыць моцную футбольную каманду ў Куйбышаве і Молатаве, не выклікаючы ў Маскву найлепшых.

Гэтак дзякуючы гэтаму лісту з працаўнікоў маскоўскіх «Завода імя Фрунзэ», «Авіяцыйнага завода № 1» імя Сталіна, варонежскага «завода № 18 імя Варашылава», а таксама авіяцыйных прадпрыемстваў, эвакуіраваных у Куйбышаў з Мінска і Данецка была заснавана каманда «Крылы Саветаў». Першы свой матч яна правяла ўжо 3 мая 1942 года. 30 ліпеня 1944 года адбыўся дэбют «Крылаў Саветаў» у Кубку СССР. У матчы 1/16 фінала «Крылы Саветаў» саступілі футбалістам маскоўскага «Лакаматыва» з лікам 1:5.

Першую гульню на першынство СССР (2-я група) «Крылы Саветаў» правялі на куйбышаўскім стадыёне «Лакаматыў» 3 чэрвеня 1945 года супраць каманды «Тарпеда» (Горкі) і завяршылі яе ўнічыю з лікам 1:1. Гол, які стаў для «Крылаў Саветаў» першым у чэмпіянатах СССР, забіў Пётр Бурмістраў. У другім матчы «Крылы Саветаў» дома атрымалі перамогу над ленінградскім «Спартаком» 3:0, а затым перамаглі з лікам 2:1 «Балтфлот». Потым былі выязныя перамогі ў Новасібірску, Чалябінску, Свярдлоўску і Молатаве. «Крылы Саветаў» выйшлі ў лідары групы, а за адзін тур да заканчэння чэмпіянату абыграўшы адэскі «Харчавік» 5:1, забяспечылі сабе выхад у першую групу.

21 красавіка 1946 года ў Алма-Аце «Крылы Саветаў» правялі свой першы матч у найвышэйшым дывізіёне СССР і саступілі ленінградскаму «Зеніту» з лікам 1:2.

### 1991—1998

Пасля спынення існавання СССР «Крылы Саветаў» засталіся ў найвышэйшай лізе. Самарскі клуб дэбютаваў у чэмпіянаце Расіі ў Маскве 29 сакавіка 1992 года ў матчы супраць сталічнага «Спартака» (0:5). Сваю першую перамогу ў чэмпіянаце Расіі «Крылы Саветаў» атрымалі 12 красавіка 1992 года ў хатнім матчы супраць пецярбургскага «Зеніта» з лікам 1:0, гол забіў Аляксандр Цыганкоў. 7 верасня 1992 года ў гасцявым матчы супраць стаўрапольскага «Дынама» «Крылы Саветаў» пацярпелі паражэнне з лікам 0:2, але за ўдзел дыскваліфікаванага футбаліста ў складзе «Дынама» гаспадарам была залічана тэхнічнае паражэнне — 0:3. Гэтак была «здабыта» першая перамога «Крылаў Саветаў» на чужым полі.

Склад
-----

*Станам на верасень 2023 года.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Расія | Бр | Іван Ламаеў | 1999 |
| 4 | Расія | Аб | Аляксандр Салдацянкоў *(капітан)* | 1996 |
| 5 | Расія | Аб | Юрый Гаршкоў | 1999 |
| 6 | Расія | ПА | Сяргей Бабкін | 2002 |
| 7 | Расія | Нап | Дзмітрый Цыпчанка | 1999 |
| 8 | Расія | ПА | Максім Віцюгоў | 1998 |
| 9 | Расія | ПА | Уладзімір Хубулаў | 2001 |
| 10 | Аргенціна | Нап | Бенхамін Гарэ | 2000 |
| 11 | Расія | ПА | Раман Яжоў | 1997
 |
| 15 | Расія | Аб | Мікалай Расказаў | 1998 |
| 17 | Беларусь | Нап | Ягор Карпіцкі | 2003 |
| 18 | Расія | ПА | Дзяніс Якуба | 1996
 |
| 20 | Боснія і Герцагавіна | ПА | Амар Рахманавіч | 1994 |
| 21 | Украіна | ПА | Дзмітрый Іванісеня | 1994 |
| 22 | Бразілія | Аб | Фернанду Кастанца | 1998 |

 |  | 

| № |  | Паз. | Імя | Нар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 | Нідэрланды | Аб | Глен Бейл | 1995 |
| 24 | Расія | Аб | Раман Яўгеньеў | 1999 |
| 30 | Расія | ПА | Арцём Сакалоў | 2003
 |
| 31 | Расія | Аб | Георгій Зотаў | 1990 |
| 33 | Расія | Аб | Аляксей Лысоў | 2005 |
| 39 | Расія | Бр | Яўген Фралоў | 1988 |
| 41 | Расія | ПА | Ягор Ушакоў | 2002 |
| 44 | Харватыя | Аб | Матэа Барач | 1994
 |
| 72 | Расія | Аб | Уладзіслаў Цеплякоў | 2004 |
| 73 | Расія | Нап | Уладзіслаў Шытаў | 2003 |
| 76 | Расія | ПА | Іван Бабёр | 2006 |
| 77 | Расія | Нап | Уладзімір Пісарскі | 1996 |
| 81 | Расія | Бр | Багдан Аўсяннікаў | 1999 |
| 95 | Расія | Аб | Ілья Гапонаў | 1997

 |

 |

Галоўныя трэнеры
----------------

* Віктар Новікаў (1945—1946)
* Аляксандр Абрамаў (1947—1952)
* Пётр Бурмістраў (1953—1954)
* Вячаслаў Салаўёў (1954—1957)
* Аляксандр Абрамаў (1958—1960)
* Віктар Карпаў (1961—1969)
* Усевалад Блінкоў (1969—1971)
* Генадзь Сарычаў (1972)
* Віктар Кірш (1973—1977)
* Аляксандр Гулеўскі (1978)
* Віктар Кірш (1979)
* Альфрэд Фёдараў (1980)
* Барыс Стральцоў (1981)
* Генадзь Сарычаў (1981—1985)
* Валяр’ян Панфілаў (1985)
* Віктар Лукашэнка (1986—1988)
* Віктар Анціховіч (1989—1993)
* Валерый Багданаў (1994)
* Анатоль Кікін (1994)
* Аляксандр Авяр’янаў (1994—1998)
* Аляксандр Тарханаў (1999—2003)
* Гаджы Гаджыеў (2003—2006)
* Сяргей Аборын (2007)
* Аляксандр Тарханаў (2007)
* Леанід Слуцкі (2008—2009)
* Юрый Газаеў (2009—2010)
* Аляксандр Тарханаў (2010—2011)
* Андрэй Кобелеў (2011—2012)
* Гаджы Гаджыеў (2012—2013)
* Аляксандр Цыганкоў (2013—2014)
* Уладзімір Кухлеўскі (2014)
* Франк Веркотэрэн (2014—2016)
* Вадзім Скрыпчанка (2016—2017)
* Андрэй Ціханаў (2017—2018)
* Міядраг Божавіч (2018—2020)
* Андрэй Талалаеў (2020)
* Ігар Осінькін (з 2020 года)

Крыніцы
-------

1. ↑  500 матчей «Крыльев Советов» в премьер-лиге России. kc-camapa.ru

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме ФК Крылы Саветаў Самара
* Афіцыйны сайт

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Одноклассники · Facebook · Telegram · Twitter |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Тэматычныя сайты | FootballFacts.ru · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА |

| ⛭Расійская Прэм’ер-ліга |
| --- |
| Сезон 2023/24 | 
* Арэнбург
* Ахмат (Грозны)
* Балтыка (Калінінград)
* Дынама (Масква)
* Зеніт (Санкт-Пецярбург)
* Краснадар
* Крылы Саветаў (Самара)
* Лакаматыў (Масква)
* Пары (Ніжні Ноўгарад)
* Растоў (Растоў-на-Доне)
* Рубін (Казань)
* Сочы
* Спартак (Масква)
* Урал (Екацярынбург)
* Факел (Варонеж)
* ЦСКА (Масква)

 |
| Былыя ўдзельнікі | 
* Акіян (Находка)
* Аланія (Уладзікаўказ)
* Амкар (Перм)
* Анжы (Махачкала)
* Арсенал (Тула)
* Асмарал (Масква)
* Волга (Ніжні Ноўгарад)
* Дынама (Стаўрапаль)
* Енісей (Краснаярск)
* Жамчужына (Сочы)
* КАМАЗ (Набярэжныя Чоўны)
* Кубань (Краснадар)
* Лада (Тальяці)
* Лакаматыў (Ніжні Ноўгарад)
* Мардовія (Саранск)
* Масква
* Прамень-Энергія (Уладзівасток)
* Ротар (Валгаград)
* Сатурн (Раменскае)
* Сібір (Новасібірск)
* СКА-Хабараўск
* Сокал (Саратаў)
* Спартак (Нальчык)
* Тамбоў
* Тарпеда (Масква)
* Том (Томск)
* Тосна
* Тэкстыльшчык (Камышын)
* Уралан (Эліста)
* Уфа
* Хімкі
* Цюмень
* Чарнаморац (Новарасійск)
* Шыннік (Яраслаўль)

 |