Карта
Выгляд з космасу
**Бахрэ́йн** (араб. ‏البحرين‎‎), **Карале́ўства Бахрэ́йн** (араб. مملكة البحرين‎‎) — дзяржава размешчаная на архіпелагу з 33 астравоў у заліве Сальва паміж усходнім узбярэжжам Саудаўскай Аравіі і Катарскім паўвостравам. Агульная плошча ўсіх астравоў — 703 кв. км. Самы вялікі з іх — востраў Бахрэйн (587 кв. км), другі па велічыні — востраў Мухарак (21 кв. км). Востраў Бахрэйн злучаны з усходнім узбярэжжам Саудаўскай Аравіі 26-кіламетровай дамбай-мостам. Сталіца — г. Манама. Краіна падзеленая на пяць адміністрацыйных адзінак: Манама, Мухарак, паўночны, паўднёвы і цэнтральны акругі. Афіцыйная мова — арабская, шырока распаўсюджана англійская. Частка насельніцтва гаворыць на фарсі. Валюта — бахрэйнскі дынар.

Дзяржаўная рэлігія — іслам. Яго вызнаюць 85 % насельніцтва (60 % — шыіты і 25 % — суніты, у лік якіх уваходзіць кіруючая сям'я). Шыіцкая суполка негатыўна настроеная ў дачыненні да кіруючай суніцкай меншасці. Прадстаўнікі іншых рэлігій (хрысціянства, індуізм і інш.) складаюць 15 % насельніцтва. У Каралеўстве дзейнічае таксама невялікі прыход Антыёхійскай праваслаўнай царквы.

Клімат на Бахрэйне блізкі да трапічнага. Сярэдняя тэмпература студзеня — +17 °C, ліпеня — +37 °C, улетку высокая вільготнасць. За год выпадае ў сярэднім каля 90 мм ападкаў.

Насельніцтва
------------

Насельніцтва Бахрэйна — больш 1 230 тыс. чал. (снежань 2010 г. адзнака), з якіх 62 % — бахрэйнцы-арабы, многія іранскага паходжання. Астатняя частка — імігранты, у асноўным выхадцы з азіяцкіх краін, якія складаюць 67 % эканамічна актыўнага насельніцтва Бахрэйна. Сярэднегадавы прырост карэннага насельніцтва складае 2,4 %, сярод імігрантаў — 2,9 %. Узровень беспрацоўя дасягае 23 %. Працаўладкаванне беспрацоўнай моладзі з'яўляецца адной з прыярытэтных задач эканамічнай палітыкі.

Дзяржаўны лад
-------------

Канстытуцыйная манархія. Канстытуцыя, якая абвясціла Каралеўства, прынятая ў 2002 годзе. Кіраўнік дзяржавы — кароль Хамад Бэн Іса Аль Халіфа (1999—2002 — эмір Дзяржавы Бахрэйн). Функцыянуе двухпалатны парламент — Нацыянальны сход. Палата дэпутатаў, якая складаецца з 40 дэпутатаў, абіраецца шляхам усеагульнага таемнага галасавання, члены верхняй палаты (40 дэпутатаў Кансультатыўнага савета) прызначаюцца каралём. У лістападзе — снежні 2006 адбыліся выбары ў Палату дэпутатаў 2-га склікання. У лютым 2007 года сфармаваныя кіруючыя органы і камітэты. Старшыня Нацсходу і Палаты дэпутатаў — Халіфа аз-Захрані, Старшыня Кансультатыўнага савету (Шуры) — Алі Бэн Салех ас-Салех.

Хоць палітычныя партыі фармальна забароненыя, у краіне дапускаецца дзейнасць палітычных арганізацый (іх зарэгістравана 14). Унутрыпалітычная сітуацыя ў Бахрэйне цвёрда кантралюецца кіруючай каралеўскай сям'ёй.

Знешняя палітыка
----------------

Бахрэйн трымаецца ўзважанага, неканфрантацыйнага знешнепалітычнага курсу, накіраванага на ўмацаванне рэгіянальнай стабільнасці і бяспекі.

Каралеўства, дэманструе падтрымку крокаў амерыканскай адміністрацыі ў найболей значных пунктах, уключаючы Ірак і блізкаўсходняе ўрэгуляванне. Кіраўніцтва краіны займае ў дачыненні Ірана і «іранскай ядзернай праблемы» (ІЯП) даволі гнуткую пазіцыю.

Бахрэйн цесна каардынуе сваю пазіцыю па асноўных міжнародных праблемах з удзельнікамі ССАДПЗ і ЛАД. Традыцыйным знешнепалітычным партнёрам сярод еўрапейскіх дзяржаў застаецца Вялікабрытанія. У кантактах з Францыяй і Германіяй пераважае гандлёва-эканамічны аспект. На ўзаемавыгаднай аснове будуюцца адносіны са краінамі азіяцкага рэгіёна, першым чынам з Індыяй, Японіяй, Кітаем, Тайландам, Малайзіяй, Філіпінамі.

Эканоміка
---------

Паводле класіфікацыі ААН, індэкс сацыяльна-эканамічнага развіцця Бахрэйна складае 0,846 — трэцяе месца сярод арабскіх краін і 43-я ў свеце.

Бахрэйн мае высокія паказчыкі эканамічнага росту (у 2007 — 7,8 %.). ВУП — 9,84 млрд дол. ЗША (18,44 тыс. дол. на душу насельніцтва). Інфляцыя — 5 %. Прыбытковая частка бюджэту (3,2 млрд дол. ЗША) на 74 % фарміравалася за кошт паступленняў ад экспарту вуглевадародаў і іх вытворных. Дэфіцыт бюджэту — 550 млн дол. ЗША. Курс бахрэйнскага дынара да долара ЗША складае 0,376 бахр. дынара за долар (май 2008). Дзяржаўны доўг — 1,85 млрд дол. (13,9 % ВУП), золатавалютныя рэзервы — 2,75 млрд дол.

Структура ВУП выглядае наступным чынам: сектар паслуг — 56 %, прамысловасць — 43 %, сельская гаспадарка 1 %. У сферы паслуг вылучаюцца фінансавы сектар (25 % ВУП) і турызм (11 %), у прамысловасці — нафтаздабыча і нафтаперапрацоўка (26 %), вытворчасць алюмінію (8 %).

Здабыча нафты ў сувязі са збядненнем радовішчаў паменшылася на 11 % да 68 млн барэляў. Перапрацоўка вуглевадароднай сыравіны склала 96 млн барэляў — прырост на 2,8 %. Здабыта 12 млрд куб. м прыроднага газу. Вытворчасць алюмінію пасля запуску пятай лініі кампаніі «ALBA» значна ўзрасло і склала 750 тыс. тон (прырост на 29 %).

Дзяржаўная энергасістэма агульнай агульнай вызначанай магутнасцю ў 1850 МВт. Cярэднягадавы узровень спажывання электраэнергіі складае 1760 МВт\*г і павялічваецца на 7 % у год, што ў хуткім часе можа абмежаваць патэнцыял эканамічнага росту. Каля 50 % патрэбнасцяў краіны ў прэснай вадзе забяспечваецца апрасняльнымі станцыямі.

Кансалідаваныя актывы банкаўскага сектара дасягнулі 140 млрд дол. (прырост 7,2 %), у тым ліку афшорных банкаў — 105 млрд, камерцыйных — 16 млрд, інвестыцыйных — 11 млрд, ісламскіх — 7 млрд. Колькасць фінансавых арганізацый узрасло да 367.

Капіталізацыя фондавага рынку перавышае 16 млрд дол. На біржы катыруюцца каштоўныя паперы 45 кампаній, вядзецца гандаль аблігацыямі. З ліпеня 2005 пачалося вылічэнне індэксу Доў-Джонс Бахрэйн.

Важнай крыніцай паступленняў у бюджэт з'яўляецца турызм (больш 1 млрд дол.). Штогод краіну наведвае не меней 5 млн турыстаў, галоўным чынам з суседніх дзяржаў Персідскага заліва.

Сельская гаспадарка з прычыны недахопу прыдатных земляў і недахопу вады развіта слаба, агульная плошча зямель, якія апрацоўваюцца — 4 тыс. гектараў.

У сферы знешнеэканамічнай дзейнасці падпісана і ратыфікавана Дамова аб вольным гандлі паміж ЗША і Бахрэйнам. Тым не менш, для практычнага пачатку дзеяння дамовы неабходна прыняцце ў Каралеўстве шэрагу законаў, першым чынам у сферы аховы інтэлектуальнай уласнасці. Бахрэйн падтрымлівае інтэграцыйныя працэсы ў рамках ССАДПЗ, у тым ліку імкненне да ўводзін адзінай валюты.

Сальда гандлёвага балансу — 2,1 млрд дол. (экспарт — 10 млрд, імпарт — 7,9 млрд.). Галоўныя артыкулы экспарту: нафта і нафтапрадукты (7,8 млрд.), алюміній (1,3 млрд.); імпарту — нафтапрадукты (з Саудаўскай Аравіі), машыны і электраабсталяванне.

Галоўныя гандлёвыя партнёры: Саудаўская Аравія (4,1 млрд дол.), ЗША (803 млн.), Японія (665 млн.), Аўстралія (350 млн.), Германія (239 млн.).

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Бахрэйн на сайце «Сусветная геаграфія»
* Карта Бахрэйна
* Турызм у Бахрэйне Архівавана 8 чэрвеня 2023.

| Краіны Азіі |
| --- |
|  | 
Аб’яднаныя Арабскія Эміраты ·  Азербайджан² ·  Аман ·  Арменія ·  Афганістан ·  Бангладэш ·  Бахрэйн ·  Бруней ·  Бутан ·  В’етнам ·  Грузія² ·  Егіпет¹ ·  Емен ·  Іарданія ·  Ізраіль ·  ✯ Інданезія ·  Індыя ·  Ірак ·  Іран ·  Казахстан² ·  Камбоджа ·  Катар ·  Кіпр ·  Кітай ·  Кувейт ·  Кыргызстан ·  Лаос ·  Ліван ·  Малайзія ·  Мальдывы ·  Манголія ·  М’янма ·  Непал ·  Пакістан ·  Паўднёвая Карэя ·  Паўночная Карэя ·  Расія² ·  Саудаўская Аравія ·  Сінгапур ·  Сірыя ·  Таджыкістан ·  Тайланд ·  Туркменістан ·  Турцыя² ·  Узбекістан ·  Усходні Тымор ·  Філіпіны ·  Шры-Ланка ·  Японія

---

**Дзяржавы і краі са спрэчным статусам**:
Абхазія ·  Азад Кашмір ·  Вазірыстан  ·  Дзяржава Ва ·  Дзяржава Шан ·  Заходні бераг ракі Іардан ·  Іракскі Курдыстан ·  Нагорна-Карабахская Рэспубліка ·  Палесцінская аўтаномія ·  Паўднёвая Асеція ·  Паўночны Кіпр ·  Тайвань

---

**Залежныя тэрыторыі**:
Акратыры і Дэкелія (Брыт.) ·  Брытанская тэрыторыя ў Індыйскім акіяне ·  Ганконг (Кітай) ·  Какосавыя астравы (Аўстр.) ·  Востраў Каляд (Аўстр.) ·  Макаа (Кітай) 
¹ У асноўным у Афрыцы  ² Часткова ў Еўропе
 |

| Краіны ля Персідскага заліва |
| --- |
| 
Сцяг ААЭ Аб’яднаныя Арабскія Эміраты • Сцяг Амана Аман • Сцяг Бахрэйна Бахрэйн • Сцяг Ірака Ірак • Сцяг Ірана Іран • Сцяг Катара Катар • Сцяг Кувейта Кувейт • Сцяг Саудаўскай Аравіі Саудаўская Аравія
 |

| Краіны Аравійскага паўвострава |
| --- |
| 
Сцяг Бахрэйна Бахрэйн • Сцяг Емена Емен • Сцяг Катара Катар • Сцяг Кувейта Кувейт • Сцяг ААЭ ААЭ • Сцяг Амана Аман • Сцяг Саудаўскай Аравіі Саудаўская Аравія
 |


| Ліга арабскіх дзяржаў |
| --- |
| 
Сцяг ААЭ ААЭ •
Сцяг Алжыра Алжыр •
Сцяг Амана Аман •
Сцяг Бахрэйна Бахрэйн •
Сцяг Джыбуці Джыбуці •
Сцяг Егіпта Егіпет •
Сцяг Емена Емен •
Сцяг Іарданіі Іарданія •
Сцяг Ірака Ірак •
Сцяг Каморскіх Астравоў Каморы •
Сцяг Катара Катар •
Сцяг Кувейта Кувейт •
Сцяг Лівана Ліван •
Сцяг Лівіі Лівія •
Сцяг Марока Марока •
Сцяг Маўрытаніі Маўрытанія •
Сцяг Палесціны Палесціна •
Сцяг Самалі Самалі •
Сцяг Саудаўскай Аравіі Саудаўская Аравія •
Сцяг Сірыі Сірыя •
Сцяг Судана Судан •
Сцяг Туніса Туніс
 |


| Арганізацыя ісламскага супрацоўніцтва |
| --- |
| 
* ААЭ
* Азербайджан
* Албанія
* Алжыр
* Аман
* Афганістан
* Бангладэш
* Бахрэйн
* Бенін
* Бруней
* Буркіна-Фасо
* Габон
* Гамбія
* Гаяна
* Гвінея
* Гвінея-Бісау
* Джыбуці
* Егіпет
* Емен
* Іарданія
* ✯ Інданезія
* Ірак
* Іран
* Казахстан
* Камерун
* Каморы
* Катар
* Кот-д’Івуар
* Кувейт
* Кыргызстан
* Ліван
* Лівія
* Мазамбік
* Малайзія
* Малі
* Мальдывы
* Марока
* Маўрытанія
* Нігер
* Нігерыя
* Пакістан
* Палесціна
* Самалі
* Саудаўская Аравія
* Сенегал
* Сірыя
* Судан
* Сурынам
* Сьера-Леонэ
* Таджыкістан
* Тога
* Туніс
* Туркменістан
* Турцыя
* Уганда
* Узбекістан
* Чад

Дзяржавы-назіральнікі
Боснія і Герцагавіна
Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка
Расія
Тайланд

Мусульманскія арганізацыі і абшчыны — назіральнікі
Нацыянальна-вызваленчы фронт маро
Паўночны Кіпр

Міжнародныя арганізацыі — назіральнікі
Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва
Арганізацыя Аб’яднаных Нацый
Афрыканскі саюз
Ліга арабскіх дзяржаў
Рух недалучэння

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Іраніка · Кругасвет · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis · Сучаснай Украіны · Энцыклапедыя ТАСС |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX453566 · BNF: 11880331f, 15284432j, 11939913g · GND: 4004268-6 · ISNI: 0000 0004 0402 3058, 0000 0001 2108 4192 · LCCN: n79118921 · NDL: 00575522 · NKC: ge124250 · NLA: 35739310 · LIBRIS: 140230 · SUDOC: 027334902 · VIAF: 131340012 |

 |