У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Ян Тарноўскі.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Тарноўскі.
**Ян Амор Тарноўскі** (польск.: Jan Amor Tarnowski, лац.: Joannes Tarnovius, 1488 — 16 мая 1561) — польскі шляхціч, рыцар, военачальнік, ваенны тэарэтык і дзяржаўны дзеяч Каралеўства Польскага. Тарноўскі быў вялікім каронным гетманам з 1527 года і быў заснавальнікам горада Цярнопаля, дзе ён заклаў Цярнопальскі замак і Цярнопальскае возера.

Біяграфія
---------

Ян Тарноўскі нарадзіўся ў 1488 годзе, сын Яна Амора Тарноўскага Малодшага, кашталяна кракаўскага, і яго другой жонкі Барбары з Рожнава, унучкі рыцара Завіша Чорнага. Род Тарноўскіх быў знатным родам, які стаў вядомы ў сярэдзіне XIV стагоддзя. У Тарноўскага было пяць зводных братоў і сясцёр ад першага шлюбу бацькі: Ян Амор Тарноўскі, Ян Аляксандр, Катажына, Сафія і Эльжбета. У яго таксама было пяць адзінакроўных сясцёр ад першага шлюбу яго маці. Раннія гады жыцця прайшлі ў Разнова. Ян Тарноўскі першапачаткова выхоўваўся, каб стаць святаром; але пасля смерці бацькі ў 1500 годзе, яго настаўнік Мацей Джавецкі пераканаў маці Яна Барбару адмовіцца ад гэтага плана. У 1501 годзе Тарноўскі быў адпраўлены да двара караля; але 17 чэрвеня 1501 года кароль Ян I Ольбрахт памірае, і Ян Тарноўскі вярнуўся ў Разнова, у маёнтак маці.

Бюст Тарноўскага на Красінскім палацы ў Варшаве.
У 1508 годзе Тарноўскі ваяваў супраць Масковіі ў бітве пад Оршай; у 1509 годзе супраць Малдовы ў бітве пад Хоцінам, і на Днястры ў якасці камандзіра сваёй ўласнай харугвы. У 1512 годзе ўдзельнічаў у бітве пад Лапушным, у якой татары былі разбітыя польска-літоўскім войскам.

Святочны бургіньёт Я. Тарнаўскага.
Здзейсніў паломніцтва ў Святую Зямлю, і ў 1518 годзе стаў кавалерам ордэна Святога Гроба Гасподняга ў Іерусаліме. Пасля падарожнічаў па ўсёй Еўропе, і быў прысвечаны ў рыцары каралём Мануэлам I Партугальскім за яго паслугі супраць маўраў у Афрыцы.

Тарноўскі быў уладальнікам Тарнава, Вявёркі, Разнова, Пшаворска і Старога Сяла. У 1522 годзе, ён стаў кашталянам войніцкім; у 1527 годзе, ваяводам рускім; ў 1535 годзе ваяводам кракаўскім. У 1536 годзе стаў кашталянам кракаўскім і старостам сандамірскім.

У 1521 годзе прыняў удзел у войнах Габсбургаў супраць Асманскай імперыі. Ён быў адным з першых гетманаў Войска Польскага пасля вялікіх рэформаў. Тарноўскі прывёў польскую армію да многіх перамог, сярод іх бітва пад Абертынам супраць Малдовы ў 1531 годзе, і пад Старадубам супраць маскавітаў ў 1535 годзе.

Тарноўскі распрацаваў, сярод іншага, конную артылерыю, палявыя шпіталі з фінансаваннем урадам, штаб-кватэры, і палявых сапёраў. На працягу ўсёй сваёй працы ў якасці гетмана, ён прапаведаваў дактрыну аб гнуткасці.

Паэт Ян Каханоўскі напісаў верш Аб смерці Яна Тарноўскага. Тарнаўскі з’яўляецца адной з асобаў, намаляваных на Янам Матэйкам на карціне Пруская даніна.

Сям’я
-----

Каля 1511 года Тарноўскі ажаніўся з Барбарай Тэнчынскай, дачкой Мікалая Тэнчынскага, ваяводы рускага. Яна была пляменніцай мужа яго першай маці. Пасля смерці Тэнчынскай, Тарноўскі ажаніўся з Сафіяй Шыдлавецкай ў 1530 годзе, з якой меў чатырох дзяцей, сярод іх Ян Аляксандр Тарноўскі, Ян Амор Тарноўскі, Сафія Тарноўская (жонка Канстанціна Астрожскага) і Ян Кшыштаф Тарноўскі.

Зноскі
------

1. ↑  *Dr. Constant v. Wurzbach* Tarnowski, Johann Magnus // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Т. 43. — S. 90.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q25856'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q665807'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90795030'></a>
2. ↑  Jan Amor Tarnowski // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>

Літаратура
----------

* Consilium rationis bellicae Jana Tarnowskiego. — Kraków, 1858 Архівавана 4 кастрычніка 2013.
* Ustawy prawa ziemskiego polskiego, dla pamięci lepszej krótko i porządnie z statutów i z konstytucyj zebrane, z przydatkiem: O obronie koronnej, i o sprawie i powinności urzędników wojennych, Jego M. Pana Jana Tarnowskiego niekiedy kasztelana krakowskiego etc. etc. temi czasy rycerskiemu stanowi barzo potrzebne. — Kraków, 1858
* Bibliografia Literatury Polskiej — Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy. — Warszawa, 1965, s. 330—334
* *Karol Łopatecki*. Czy Jan Tarnowski jest twórcą prawa wojskowego na terenie Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego?*, [w:]* Kultura społeczna i religijna Małopolski od XIII do XVI wieku*. red. W. Szymborski, J. Kozioł. — Tarnów, 2011, s. 13-21.*

Спасылкі
--------

* Генеалогія Тарноўскіх Архівавана 19 кастрычніка 2013.

| ⛭Гетманы вялікія каронныя |
| --- |
| Мікалай Камянецкі · Мікалай Фірлей · Ян Амор Тарноўскі · Мікалай Сяняўскі · Ежы Язлавецкі · Мікалай Мялецкі · Ян Замойскі · Станіслаў Жалкеўскі · Станіслаў Канецпольскі · Мікалай Патоцкі · Станіслаў Рэвера Патоцкі · Ян Сабескі · Дымітр Ежы Вішнявецкі · Станіслаў Ян Ябланоўскі · Фелікс Казімір Патоцкі · Геранім Аўгустын Любамірскі · Адам Мікалай Сяняўскі · Станіслаў Матэвуш Жавускі · Юзаф Патоцкі · Ян Клеменс Браніцкі · Вацлаў Жавускі · Францішак Ксаверый Браніцкі · Пётр Ажароўскі |  |


| ?Ян Амор Тарноўскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Rafał of Tarnów[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Ян з Тарнава[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Тарноўскі[d] |  |  |  |  | Q9248930? |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ян Амор Тарноўскі Малодшы[d] |  |  |  |  | Катажына з Тарноўскіх[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Эльжбета са Штэрнберга[d] |  |  | Мікалай з Гарбава[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Завіша Чорны |  |  |  |
|  | Ян Амор Тарноўскі |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ян з Ражнова[d] |  |  |  |  | Кацярына[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Барбара[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Барбара з Ражнова[d] |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Q61867011? |  | Q61867016? |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Малгажата Шафранек[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Q61867012? |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны Аўстрыйскай імперыі · Вялікая нарвежская · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | WeRelate · IPSB: jan-amor-tarnowski-hetman-wiesz · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11324648 · CiNii: DA13914009 · GND: 104279745 · ISNI: 0000 0000 8082 7999 · LCCN: n85260610 · NUKAT: n01036945 · VIAF: 2901537 |

 |