У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Антыгона.
**«Антыго́на»** — трагедыя старажытнагрэчаскага драматурга Сафокла, пастаўлена ў сакавіку-красавіку 442 годзе да н.э. Перакладзена на беларускую мову двойчы: Юльянам Дрэйзінам і Лявонам Баршчэўскім. 

«Антыгона» напісана на міфалагічны сюжэт фіванскага цыклу. У трагедыі «Антыгона» Сафокл выкрывае адзін з канфліктаў сучаснага яму грамадства – канфлікт паміж радавымі няпісанымі законамі і законамі дзяржаўнымі.

Сюжэт
-----

Палінік, брат рашучай Антыгоны, дачкі цара Эдыпа, якая мае велізарную сілу волі, здрадзіў родныя Фівы і загінуў у барацьбе са сваім родным братам Этэоклам, абаронцам радзімы. Цар Крэонт забараніў хаваць здрадніка і загадаў аддаць яго цела на разарванне птушкам і сабакам. Крэонт не лічыцца з традыцыйнымі радавымі законамі, у адрозненне ад дачкі сваёй сястры. Але Антыгона выканала рэлігійны абрад пахавання. За гэта Крэонт загадаў замураваць Антыгону ў пячоры. Антыгона аддала перавагу смерці падпарадкаванню цару і скончыла жыццё самагубствам. Пасля гэтага жаніх Антыгоны, сын Крэонта, Геман працяў сябе кінжалам, у роспачы ад гібелі сына пазбавіла сябе жыцця жонка Крэонта Эўрыдзіка. Усе гэтыя няшчасці прывялі Крэонта да прызнання сваёй нікчэмнасці і да пакоры перад багамі.

Рэцэпцыя
--------

У новы час трагедыя Сафокла рэдка ставілася на сцэне, але паслужыла крыніцай натхнення для шматлікіх мастакоў.

У 1943 годзе Жан Ануй на аснове трагедыі Сафокла напісаў сваю «Антыгону» — антычная драма стала для Ануя той эзопавай мовай, якая дазволіла яму ў акупаваным Парыжы заклікаць са сцэны да непадпарадкавання акупантам.

Бертольт Брэхт у 1948 годзе апрацаваў для сучаснай сцэны і актуалізаваў трагедыю: калі ў Сафокла канфлікт паміж Крэонтам і Антыгонай успыхваў пасля пераможнай вайны, то ў Брэхта Крэонт распачынаў вайну супраць Аргаса, каб адцягнуць народ ад праблем, звязаных з эканамічным заняпадам яго дзяржавы. Ён зрабіў трагедыі сучасны пралог: у красавіку 1945 года, падчас баёў у Берліне, дзве сястры апыняліся перад выбарам — прызнаць ім брата, павешанага эсэсаўцамі, або адрачыся ад яго ў імя самазахавання.

Беларускія пераклады
--------------------

* Сафокль. Антыгона / Пер. Ю. Дрэйзіна. Менск, 1926.
* Эсхіл. Прыкуты Праметэй; Сафокл. Антыгона. Мн. 1993.
* Сафокл. Эдып-цар / Пер. Л.Баршчэўскага // Дзеяслоў. 2009. № 6 (43); 2-е, папр. выданне // Старагрэцкая драматургія. Мн. 2020 («Драматургі свету»).

Зноскі
------

1. ↑  Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 2. Анкилоз — Банка. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2005. — 766 з.
2. 1 2  *Шумахер Э.* Жизнь Брехта = Leben Brechts. — М.: Радуга, 1988. — С. 187. — ISBN 5-05-002298-3.

Спасылкі
--------

* Антыгона (Сафокл) на «Беларускай Палічцы» (бел.)

| ⛭Захаваныя антычныя трагедыі |
| --- |
| Эсхіл | 

|  |  |
| --- | --- |
| Арэстэя | 
* Агамемнан
* Хаэфоры
* Эўменіды

 |
| 
* Сямёра супраць Фіваў
* Прасіцелькі
* Персы
* Прыкуты Праметэй

 |

 |
| Сафокл | 
* Цар Эдып
* Эдып у Калоне
* Антыгона
* Аякс
* Філактэт
* Электра
* Трахінянкі
* Следапыты (*захавалася часткова*)

 |
| Эўрыпід | 
* Алкеста
* Медэя
* Геракліды
* Іпаліт
* Андромаха
* Умольныя
* Гекуба
* Геракл
* Траянкі
* Іфігенія ў Таўрыдзе
* Электра
* Алена
* Фінікіянкі
* Іон
* Арэст
* Вакханкі
* Іфігенія ў Аўлідзе
* Кіклоп

 |
| Сенека | 
* Медэя
* Федра
* Эдып
* Фінікіянкі
* Геркулес у вар’яцтве
* Геркулес на Эце
* Фіест
* Траянкі
* Агамемнан

 |
| Невядомыяаўтары | 
* Рэс1
* Актавія2

 |
| 1 *Псеўда-Эўрыпід*, грэчаскі аўтар IV стагоддзя да н.э.2 *Псеўда-Сенека*, рымскі аўтар, I стагоддзе н.э. |