У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Аляксандр IV.

**Аляксандр IV** (323—309 гг. да н.э.) — македонскі цар, які намінальна кіраваў у 316—309 гг. да н.э.

Біяграфія
---------

| Аляксандр IV Македонскі |
| --- |
|  асабістае імяяк Сын Ра |  Аляксандр IV Македонскі |
|  троннае імяяк Цар |  Сэрца Ра радасна, Абрана Амонам |

Сын Аляксандра Вялікага ад Раксаны, князёўны Бактрыі, нарадзіўся праз месяц пасля смерці бацькі і быў неадкладна абвешчаны царом і суправіцелем свайго дзядзькі, Філіпа Арыдэя ў 323 да н.э. Вавілонскія крыніцы завуць македонскім царом тым часам менавіта Філіпа Арыдэя, не згадваючы пра немаўля Аляксандры. Ніводны з суправіцеляў не меў ніякага палітычнага ўплыву: Філіп быў разумова адсталым, а Аляксандр немаўлём. Ад іх імя кіраваў шэраг рэгентаў, у той час як военачальнікі македонскай арміі, надзеленыя Аляксандрам Вялікім сатрапіямі, тым часам набіралі сілу і адваёўвалі сабе незалежнасць. Спачатку так званыя македонскія цары знаходзіліся пад апекай Пердыкі, затым, пасля яго гібелі ў 321 да н.э. улада над імі перайшла да старога паплечніка Філіпа II, кіраўніка Македоніі Антыпатра.

Яшчэ праз два гады, пасля смерці Антыпатра, цары далучыліся да варагуючых партый. Філіп Арыдэй, які падахвочваецца ўладалюбівай жонкай Эўрыдзікай, прыняў бок Касандра, сына Антыпатра, а Аляксандра IV далучылі да партыі яго бабулі Алімпіяды, маці Аляксандра Вялікага, і Палісперхана, былога паплечніка Антыпатра.

У 317 да н.э. Філіп Арыдэй быў забіты Алімпіядай, і яе чатырохгадовы ўнук Аляксандр IV застаўся адзіным царом Македоніі. У наступным годзе пераможацКасандр пакараў смерцю Алімпіяду. Цяпер у Аляксандра IV не заставалася заступнікаў, а толькі ворагі. Тытулаванага цара з маці трымалі пад шчыльнай апекай у крэпасці Амфіпаля, практычна пад арыштам. Касандр пазбавіў хлопчыка царскіх прывілеяў і слуг, загадаўшы абыходзіцца з ім як з простым македонцам.

Пра цара памяталі іншыя дыядохі. Антыгон I Аднавокі ў Малой Азіі выпусціў дэкрэт з патрабаваннем вызваліць Аляксандра і аднавіць у правах на трон (Дыядор Сіцылійскі, 19.61), аднак выклікаць такім чынам хваляванні ў Македонію яму не ўдалося.

Да 309 да н.э. Касандр умацаваўся ў Македонію, але законны спадчыннік сталеў, і ў яго было нямала прыхільнікаў. У сувязі з гэтым Касандр загадаў тайна пакараць смерцю чатырнаццацігадовага Аляксандра і яго маці Раксану. Паводле географа Паўсанія (9.7), іх атруцілі. Целы Аляксандра і Раксаны тайна закапалі, і македонцы не хутка даведаліся пра смерць свайго цара.

Са смерцю Аляксандра IV завяршылася 400-гадовае валадаранне македонскай дынастыі Аргеадаў.

Гл. таксама
-----------

* Паплечнікі Аляксандра Вялікага

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Аляксандр IV Македонскі (англ.). — у Smith's Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Філіп III Арыдэй** | **Македонскі цар**316 — 309 г. да н.э. | Пераемнік**Касандр** |

| ⛭Македонскія цары |
| --- |
| IX — V стагоддзі | 
* 827 — 797: Каран
* 797 — 769: Кен
* 769 — 726: Тырм
* 726 — 678: Пердыка I
* 678 — 640: Аргей I
* 640 — 602: Філіп I
* 602 — 576: Аероп I
* 576 — 547: Алкет I
* 547 — 498: Амінта I
* 498 — 454: Аляксандр I
* 454 — 448: Алкет II
* 454 — 413: Пердыка II
* 413 — 399: Архелай I

 | Vergina SunVergina Sun |
| IV стагоддзе | 
* 399: Кратэр
* 399 — 396: Арэст
* 399 — 396: Аероп II
* 396 — 393: Архелай II
* 393: Паўсаній
* 393 — 392: Амінта II
* 393 — 392: Аргей II
* 392 — 369: Амінта III
* 369 — 368: Аляксандр II
* 368 — 365: Пталамей I Аларыт
* 365 — 359: Пердыка III
* 359: Амінта IV
* 359 — 336: Філіп II
* 336 — 323: Аляксандр III Вялікі
* 323 — 317: Філіп III Арыдэй
* 316 — 309: Аляксандр IV
* 309 — 298: Касандр

 |
| III стагоддзе | 
* 298 — 295: Філіп IV
* 295 — 294: Антыпатр I і Аляксандр V
* 294 — 287: Дэметрый I Паліяркет
* 287 — 285: Пір
* 285 — 281: Лісімах
* 280 — 279: Пталамей II Кераўн
* 279: Мелеагр
* 279: Антыпатр II Этэзія
* 279 — 278: Сасфен
* 277 — 274: Антыгон II
* 274 — 272: Пір
* 272 — 239: Антыгон II
* 239 — 229: Дэметрый II Эталійскі
* 229 — 221: Антыгон III Досан
* 221 — 179: Філіп V

 |
| II стагоддзе | 179 — 168: Персей Македонскі |


| ?Аляксандр IV Македонскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Амінта III[d] |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Філіп II Македонскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Эўрыдыка I Македонская[d] |  | Sirras[d] |  |
|  |  | Аляксандр Македонскі |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Аляксандр IV Македонскі |  |  |  |  | Алімпіяда Эпірская |  | Неапталем I |  | Алкет I |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | Раксана |  | Аксіярт[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid · genealogics.org |