30 жніўня 2023 года ў Габоне адбыўся ваенны пераварот. Змоўшчыкі ставілі сваёй мэтай правесці новыя прэзідэнцкія выбары.

Перадгісторыя
-------------

У жніўні 2023 года ў Габоне прайшлі чарговыя прэзідэнцкія выбары, перамогу на якіх атрымаў Алі Бонга Андзімба, які кіраваў краінай ужо 14 гадоў на момант абрання. Ён з’яўляецца сынам Амара Бонга, экс-прэзідэнта Габона, які кіраваў краінай з 1967 года. Прэзідэнцкія выбары 2023 года прайшлі ў атмасферы адключэння інтэрнэту і адсутнасці назіральнікаў.

У 2019 годзе кіраўніка краіны ўжо спрабавалі зрынуць, але антыўрадавыя сілы пацярпелі паразу.

Ход падзей
----------

У 3:30 30 жніўня 2023 года было абвешчана аб перамозе дзеючага кіраўніка дзяржавы на выбарах

Раніцай у Лібрэвілі, сталіцы Габона, пачалася стральба. Як высветлілася, у горадзе пачаўся ваенны пераварот. Супраць урада Алі Бонга выступілі Рэспубліканская гвардыя, Прэтарыянская гвардыя прэзідэнта, салдаты рэгулярнай арміі і супрацоўнікі паліцыі. 

Прыкладна а 5:00 паводле Грынвіча, змоўшчыкі па тэлебачанні абвяшчаюць пра закрыццё межаў краіны на нявызначаны тэрмін. Адначасна ўвядзены каменданцкі час. Там жа група высокапастаўленых вайскоўцаў заявіла пра сваю нязгоду з вынікамі выбараў. У выступе па тэлебачанні яны паведамілі, што ўяўляюць сабой усе сілы абароны і бяспекі краіны. Было абвешчана аб роспуску Сената, Нацыянальнага сходу, Канстытуцыйнага суда і выбаркама. Таксама быў заблакаваны доступ у Інтэрнэт.

Алі Бонга быў захоплены вайскоўцамі і змешчаны пад дамашні арышт. Часовым прэзідэнтам абвешчаны Брыс Алігі.

Рэакцыя
-------

Вярхоўны прадстаўнік ЕС па замежных справах і палітыцы бяспекі Жазэп Барэль заявіў, што пераварот узмоцніць нестабільнасць у Афрыцы, назваўшы гэта вялікай праблемай.

Прэм’ер-міністр Францыі Элізабэт Борн заявіла, што Парыж з найвялікшай увагай сочыць за падзеямі ў Габоне.

КНР заклікала да гарантый бяспекі для зрынутага прэзідэнта.

Прэс-сакратар прэзідэнта Расіі Дзмітрый Пяскоў заявіў, што Крэмль уважліва назірае за сітуацыяй у Габоне. Пераварот стаў прадметам глыбокай заклапочанасці.

Заўвагі
-------

1. ↑  Военные Габона совершили государственный переворот **(нявызн.)**.
2. 1 2  Au Gabon, des militaires proclament l’annulation des élections après l’annonce de la victoire d’Ali Bongo(фр.), *Le Monde.fr* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
3. 1 2  Walsh, Declan.  Gabon Military Officers Say They Are Seizing Power(англ.)  **(нявызн.)**?, *The New York Times* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
4. 1 2  Военные Габона объявили об отмене итогов президентских выборов (руск.). *РБК* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
5. ↑  *Diekhans, Antje*. Nach Präsidentschaftswahl: Militär stürzt Regierung in Gabun (ням.). *tagesschau.de*. Праверана 30 жніўня 2023.
6. 1 2  *Парламентская газета*.В Габоне группа высокопоставленных офицеров заявила о приходе к власти.
7. ↑  Габон вслед за Нигером объявил о госперевороте и роспуске власти.
8. ↑  Gabon: President Ali Bongo under house arrest, according to military putschists (англ.). *Africanews* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
9. ↑  Qui est Brice Clotaire Oligui Nguema, le Général à la tête de la transition gabonaise ?(нявызн.) (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
10. ↑  Gabon coup: Army cancels elections and seizes power(англ.)  **(нявызн.)**?, *BBC News* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
11. ↑  Gabon: la France «condamne le coup d'État militaire qui est en cours», a déclaré le porte-parole du gouvernement (фр.)(недаступная спасылка). *RFI* (30 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 30 жніўня 2023. Праверана 30 жніўня 2023.
12. ↑  *AfricaNews*. Gabon soldiers say Bongo 'regime' ended, borders closed (англ.). *Africanews* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.
13. ↑  В Кремле глубоко озабочены ситуацией в Габоне (руск.). *Российская газета* (30 жніўня 2023). Праверана 30 жніўня 2023.