recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каліноўская.

**Валянціна Фёдараўна Каліноўская** (укр.: Валентина Федорівна Калиновська; нар. 21 ліпеня 1938) — украінская балерына, балетмайстар, харэограф, педагог. Народная артыстка СССР (1968).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 21 ліпеня (па іншых крыніцах — 28 ліпеня) 1938 года ў Кіеве. Танцавальная кар’ера пачалася ў аматарскай харэаграфічнай студыі, акрамя танцаў займалася акрабатыкай.

У 1957 годзе скончыла Кіеўскае дзяржаўнае харэаграфічнае вучылішча па класе Г. А. Бярозавай і А. В. Ярыгінай. З 1957 года — салістка балета Кіеўскага тэатра оперы і балета імя Т. Шаўчэнкі.

Гастралявала па гарадах СССР і за мяжой: Францыя, Японія, Швецыя, Данія, Партугалія, Югаславія, ЗША, Балгарыя, Канада, Нарвегія, Італія, Румынія і інш.

З 1981 года — педагог і балетмайстар-рэпетытар тэатра, адначасова ў 1991—2006 гадах — дырэктар балетнай трупы тэатра.

З 1993 года — віцэ-прэзідэнт Украінскай акадэміі танца (цяпер — Каледж харэаграфічнага мастацтва «Кіеўская муніцыпальная ўкраінская акадэмія танца ім. С. Ліфара  (укр.) (бел.»).

Неаднаразова ўдзельнічала ў журы міжнародных такіх балетных форумаў, як Міжнародны конкурс артыстаў балета і харэографаў імя Сержа Ліфара, фестывалі «Танец XXI стагоддзя», «Танец без межаў» і інш.

Узнагароды і званні
-------------------

* Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1961)
* Народная артыстка Украінскай ССР (1965)
* Народная артыстка СССР (1968)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1967)
* Ордэн княгіні Вольгі III ступені (1998)
* Ордэн княгіні Вольгі II ступені (2008)
* Медаль «У памяць 1500-годдзя Кіева»
* Залаты медаль Акадэміі мастацтваў Украіны (2013).

Зноскі
------

1. ↑  Калиновская Валентина Фёдоровна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Калиновская Валентина Фёдоровна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Козел.
**Валянціна Нічыпараўна Козел** (6 студзеня 1930, в. Цяраспаль Слуцкага раёна — 27 жніўня 2009) — беларускі настаўнік. Заслужаны настаўнік БССР.

Біяграфія
---------

Скончыла Слуцкае педагагічнае вучылішча (1952). Да 1969 года працавала ў школах Астравецкага раёна, з 1969 года — у Гродзіеўскай школе (васьмігадовая, няпоўная сярэдняя, базавая) Ашмянскага раёна.

Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік» прысвоена ў 1966 годзе. Узнагароджана ордэнам «Знак пашаны» (1978), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1966), медалямі.

Літаратура
----------

* Козел Валянціна Нічыпараўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2015 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2015. — С. 20.
* Кілачыцкі Міхаіл Аляксандравіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 562.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Багданава.
**Валянцiна Уладзiмiраўна Багданава** (нар. 4 кастрычніка 1947, с. Хароль, Прыморскі край, РСФСР) — беларускі хімік, спецыяліст у галіне фізічнай хіміі і хіміі высокамалекулярных злучэнняў. Доктар хімічных навук (2005), старшы навуковы супрацоўнік (1988), прафесар (2011).

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Хімія», спецыялізацыя «Фізічная хімія», 1969).

Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1969, хімічны факультэт, кафедра неарганічнай хіміі, навуковы супрацоўнік, з 1972 — Навукова-даследчы інстытут фізіка-хімічных праблем БДУ, лабараторыя вогнетушыльных матэрыялаў, загадчык лабараторыі).

Навуковыя інтарэсы: хімія цвёрдага цела; інгібіраванне гарэння; кампазіцыйныя матэрыялы.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Механизм тушения торфа огнегасящими составами / В. В. Богданова // Наука и инновации. — 2003. — № 7/8. — С. 124—135.
* Application of laminar plasma jet to test fireproof мaterials / I. P. Smyaglikov, V. V. Bogdanova, O. N. Buraya // Plasma Physics and Plasma Technology : VI International Conference Contributed papers, Minsk, September 28 — October 2, 2009 : contributed papers : in 2 vol. — Minsk, 2009. — Vol. 2. — P. 712—715.
**Вянковая канструкцыя** ў архітэктуры, сістэма драўляных вянкоў (гарызантальных радоў бярвён, брусоў, плах, дыляў), звязаных у вуглах урубкамі, укладзеных адзін на адзін, што ўтвараюць зруб. Пашырана ў лясных раёнах Еўропы з жалезнага веку. На Беларусі вядома з 2—3 стагоддзя да н.э. у плямён культур штрыхаванай керамікі і днепра-дзвінскай, з IX ст. — асноўная канструкцыя драўляных будынкаў. На такой аснове будавалі жыллё, гаспадарчыя і вытворчыя пабудовы, абарончыя збудаванні (гародні, тарасы, вежы), грамадскія і культавыя будынкі. Вядомы зрубы прамавугольнай, квадратнай (клеці), 8-граннай (гл. васьмярык), 6-граннай формаў, пастаяннага або пераменнага па вышыні сячэння, ярусныя (чацвярык на чацверыку, васьмярык на васьмерыку і інш.). Спалучэннем некалькіх зрубаў утвараліся падоўжна-восевая, глыбінна-прасторавая, крыжова-цэнтрычная, жывапісна-асіметрычная і інш. кампазіцыі. Вянковую канструкцыю мелі не толькі зрубы, але і іх завяршэнні (гл. закот, верх, шацёр). Цяпер вянковая канструкцыя выкарыстоўваецца пераважна ў традыцыйным народным жыллі і гаспадарчых пабудовах.

Літаратура
----------

* *С. А. Сергачоў.* Вянковая канструкцыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Залатарова.

**Вольга Аляксандраўна Залатарова** (нар. 24 ліпеня 1964, Гомель) — беларуская эканамістка. Доктар эканамічных навук (2015), дацэнт (2001), прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Палітычная эканомія», 1988; аспірантура, 2004), Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 2014).

Працавала ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1988—2008, выкладчык кафедры эканамічнай тэорыі, дацэнт кафедры бухгалтарскага ўліку, кантролю і аналізу гаспадарчай дзейнасці), Палескім дзяржаўным універсітэце (з 2008, факультэт банкаўскай справы, кафедра банкаўскай справы, прафесар, у 2008—2011 і 2014—2016 — загадчык кафедры, у 2008—2011 — дэкан факультэта, з 2016 — прарэктар па вучэбнай рабоце і адначасова з сакавіка 2020 — факультэт эканомікі і фінансаў, кафедра банкінгу і фінансавых рынкаў, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: макраэканоміка; грашова-крэдытная палітыка; фінансавыя рынкі.

Бібліяграфія
------------

* Развитие институциональных основ государственной монетарной политики (на примере Республики Беларусь) : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.10 / Золотарева Ольга Александровна. — Санкт-Петербург, 2015.
* Механизм денежно-кредитного регулирования рыночной экономики : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.00.01 / Минченко Ольга Александровна. — Минск, 1994.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Золотарева Ольга Александровна // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 110.
**Санаторна-курортнае лячэнне**, від медыцынскай дапамогі, якая аказваецца ў санаторна-курортных арганізацыях, заснаваны на прымяненні пераважна прыродных лячэбных фактараў. Мэта яго — захаванне і ўмацаванне здароўя грамадзян, павышэнне якасці іх жыцця, паляпшэнне дэмаграфічнай сітуацыі ў краіне.

Санаторна-курортныя арганізацыі прадастаўляюць санаторна-курортныя паслугі і размешчаныя на курортах ці ў лячэбна-аздараўленчых мясцовасцях: санаторый (для дарослых, дарослых і дзяцей, дзяцей), студэнцкі санаторый-прафілакторый, дзіцячы рэабілітацыйна-аздараўленчы цэнтр.

Студэнцкі санаторый-прафілакторый — санаторна-курортная арганізацыя для аказання санаторна-курортных паслуг, у тым ліку без адрыву ад вучобы, асобам, якія навучаюцца ва ўстановах, што забяспечваюць атрыманне вышэйшай адукацыі.

Дзіцячы рэабілітацыйна-аздараўленчы цэнтр — санаторна-курортная арганізацыя для дзяцей, якія пацярпелі катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, іншых тэхнагенных катастроф, у якой прадастаўляюцца санаторна-курортныя паслугі з арганізацыяй навучальна-выхаваўчага працэсу.

У Рэспубліцы Беларусь арганізацыю і каардынацыю дзейнасці па аздараўленні і санаторна-курортным лячэнні насельніцтва ажыццяўляе Рэспубліканскі цэнтр па аздараўленні і санаторна-курортным лячэнні насельніцтва. Навуковыя распрацоўкі ў гэтай сферы ажыццяўляюцца Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі, навукова-даследчымі ўстановамі і ўстановамі адукацыі Міністэрства аховы здароўя і Міністэрства адукацыі. Падрыхтоўка і павышэнне кваліфікацыі работнікаў санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацый ажыццяўляецца ва ўстановах Міністэрства аховы здароўя, Міністэрства адукацыі, Міністэрства культуры, Міністэрства спорту і турызму, Міністэрства гандлю і іншых арганізацыях.

Асноўныя задачы і кірункі дзяржаўнай палітыкі па аптымізацыі санаторна-курортнага лячэння і аздараўлення насельніцтва вызначае Канцэпцыя санаторна-курортнага лячэння і аздараўлення насельніцтва Рэспублікі Беларусь, зацверджаная Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь 4 лістапада 2006.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нікольскае.

**Нікольскае** (руск.: Никольское) — сяло, адзіны населены пункт на Камандорскіх астравах, адміністрацыйны цэнтр Алеуцкага раёна Камчацкага края Расіі. Насельніцтва — 676 чал. (2010 г.).

Геаграфія
---------

Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы вострава Берынга каля прасторнай бухты за 538 км на паўночны ўсход ад Петрапаўлаўска-Камчацкага, за 6831 км ад Масквы, 7308 км ад Мінска.

Клімат марскі вільготны. Сярэднегадавая тэмпература паветра +2,8 °C.

Гісторыя
--------

Заснавана ў 1826 г. у сувязі з перасяленнем на Камандорскія астравы групы алеутаў і руска-алеуцкіх крэолаў. У 1871—1891 гг. разам з астравамі было здадзена ў арэнду амерыканскай кампаніі «Gutchinson, Cool & Co». У гэты час былі пабудаваны сталыя сучасныя жытлы (некаторыя захаваліся да нашага часу, хаця моцна перабудаваныя), а таксама царква (згарэла ў 1980-х гг.). У 1923 г. была ўсталявана савецкая ўлада. З 1932 г. цэнтр Алеуцкага раёна. У наш час з’яўляецца адзіным населеным пунктам Камандорскіх астравоў.

Інфраструктура
--------------

У Нікольскім усяго 6 мураваных будынкаў. Астатнія — драўляныя. Працуюць раённы шпіталь, дзіцячы садок, сярэдняя школа, ветра-дызельная электрастанцыя. Асноўныя заняткі мясцовых жыхароў — рыбалоўства, земляробства, абслугоўванне турыстаў. Астравіцяне карыстаюцца спадарожнікавым тэлебачаннем, інтэрнэтам, працуе 1 мабільны аператар. У сяле выдаецца мясцовая штотыднёвая газета «Алеутская звезда».

Са знешнім светам Нікольскае звязана праз марскі порт і аэрапорт.

Спасылкі
--------

* Село Никольское
* Никольское. Командорские острова
**Пётр Віктаравіч Драздоў** (нар. 23 верасня 1947, Талачын, Віцебская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Віцебскага гарвыканкама ў 2003—2009 гадах.

Біяграфія
---------

У 1966 годзе працаваў электраманцёрам Гомельскай ЦЭЦ, затым быў майстрам вытворчага навучання тэхнічнага вучылішча № 81 у Гомелі. У 1967—1969 гадах служыў у Савецкай Арміі. Пасля службы працаваў у Барысаве інжынерам прадпрыемства электрычных сетак, старшым інжынерам-энергетыкам ДБР—25 Міндарбуда БССР. У 1972 годзе прыехаў у Віцебск і стаў працаваць канструктарам спецыяльнага канструктарскага бюро завода шліфавальных і заточных станкоў. У 1975 годзе скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі па спецыяльнасці «планаванне народнай гаспадаркі», а ў 1983 годзе — Мінскую Вышэйшую партыйную школу.

З 1985 па люты 2002 года працаваў намеснікам, першым намеснікам старшыні Віцебскага аблвыканкама. З лютага 2002 года старшыня Камітэта па матэрыяльных рэзервах пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

З 4 ліпеня 2003 да 21 красавіка 2009 года старшыня Віцебскага гарвыканкама.

Узнагароды
----------

За добрасумленную працу ўзнагароджаны ў 2000 годзе ордэнам Пашаны, у 2007 годзе — ордэнам Францыска Скарыны.

За дасягнутыя поспехі ў выкананні асноўных мэтавых паказчыкаў сацыяльна-эканамічнага развіцця Віцебска тройчы прызнаваўся пераможцам з занясеннем на Рэспубліканскую дошку Гонару ў 2004—2006 гадах.

10 жніўня 2007 года Пятру Драздову прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Віцебска».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Александров, А. Полку почетных граждан прибыло / Алексей Александров // Віцебскі рабочы. — 2008. — 27 сакавіка. — С. 1.
* Все остается людям // Витьбичи. — 2017. — 23 сентября. — С. 3.
* Историю пишут яркие личности: [П. В. Дроздову присвоено звание Почетного гражданина Витебска] // Витьбичи. — 2008. — 27 марта. — С. 1, 3.
* Кавалевский, С. Новый председатель Витебского горисполкома / С. Кавалевский // Народнае слова. — 2003. — 5 ліпеня. — С. 1.
* Мишурный, А. В Витебске — новый председатель горисполкома / Алексей Мишурный / Віцебскі рабочы. — 2003. — 5 ліпеня. – С. 1.
* Председателем Витебского горисполкома утвержден Петр Викторович Дроздов // Витьбичи. — 2003. — 5 июля. — С. 1.
* «Судьба Витебска — созидательная»: [беседа с председателем Витебского горисполкома П. Дроздовым] / беседовала Наталья Дроздова; фото А. Хитрова // Витьбичи. — 2004. — 12 окт. — С. 2.
Для прыгатавання сапраўднай вяндліны выкарыстоўваюць *толькі* заднюю нагу парася
**Вяндліна** — прасолены і правэнджаны свіны кумпяк, задняя або радзей пярэдняя лапатка; вэндзяць і іншыя часткі, напрыклад, рэбры; бывае таксама вяндліна мядзведжая, аленевая, з індычкі, курыцы і інш.

Вяндліну ўмелі гатаваць ужо ў Старажытным Рыме, у прыватнасці, ужо ў I ст. да н. э. Марк Тэрэнцій Варон у сваім творы «Аб сельскай гаспадарцы» апісваў тэхналогію яе падрыхтоўкі.

* Le jambon (Félix Vallotton, 1918).*Le jambon* (Félix Vallotton, 1918).
* Le jambon (Édouard Manet, c. 1875).*Le jambon* (Édouard Manet, c. 1875).
* Le jambon (Paul Gauguin, 1889).*Le jambon* (Paul Gauguin, 1889).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 121755506 · LCCN: sh85058525 · NDL: 00562885 · NKC: ph968535 |
**Вяно́к сане́таў** — вершаваны твор з пятнаццаці санетаў. Своеасаблівасць яго ў тым, што паўтарэннем асобных радкоў усе чатырнаццаць санетаў звязаны паміж сабой, а таксама з магістралам — пятнаццатым, заключным санетам, які складаецца з першых радкоў папярэдніх санетаў. Кожны наступны санет пачынаецца радком, якім заканчваецца папярэдні. Чатырнаццаты санет завяршаецца радком, якім пачынаецца першы. Гэты ж радок пачынае і магістрал. Такім чынам ствараецца арыгінальнае архітэктанічнае кальцо. Вянок санетаў — складаная вершаваная форма, якая патрабуе глыбокай, своеасабліва выяўленай вобразнай думкі, дасканалай мастацкай формы. Слабыя ж, анемічныя радкі вянку санетаў у выніку іх шматразовага паўтарэння назойліва кідаюцца ў вочы, зніжаючы вартасць усяго твора. Узнік вянок санетаў у Італіі ў XIII ст. затым перавандраваў у іншыя літаратуры. Першыя беларускія вянкі санетаў напісалі М. Кавыль («Цяжкія думы», 1956; «Чорны мёд», 1958), А. Салавей («Вянок санетаў», 1958) і Н. Гілевіч («Нарач», 1967).

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
Скиборд (горныя лыжы)
**Лыжы** — прыстасаванне для перамяшчэння чалавека па снезе. Уяўляюць сабой дзве доўгія (150-220 сантыметраў) драўляныя або пластыкавыя планкі з завостранымі і загнутымі насамі. Лыжы мацуюцца да ног з дапамогай мацаванняў, у цяперашні час для выкарыстання лыж у большасці выпадкаў патрэбныя спецыяльныя лыжныя чаравікі. На лыжах перасоўваюцца, выкарыстоўваючы іх здольнасць слізгаць па снезе.

Гл. таксама
-----------

* Водныя лыжы
* Бегавыя лыжы
* Лыжныя гонкі
* Баявыя лыжнікі
* Лыжная мазь

Літаратура
----------

* Why is ice and snow slippery? The Tribo-physics of skiing, L. Karlöf, L. Torgersen Axell, D. Slotfeldt-Ellingsen
* Sliding Friction of Polyethylene on Snow and Ice, L. Bäaurle, Swiss Federal Institute of Technology, Zurich
* Friction characteristics between ski base and ice — fundamental lab scale tests and practical implications, P. Sturesson, Uppsala Universitet
* Performance Skiing: Training and Techniques to Make You a Better Alpine Skier, G. Thomas, ISBN 0811730263
* Teflon® Paraffin Low Friction Wax for All Snow Conditions, DuPont Technology
* The complete quide to cross-country ski preparation, N. Brown, ISBN 0-89886-600-6

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Лыжы
Герб сярэдневяковай Мераніі
**Герцаг Меранскі** ці **герцаг Мераніі** — тытул, які існаваў у Свяшчэннай Рымскай імперыі з 1153 па 1248 гады. Слова Меранія ўзыходзіць да нямецкага слова *Meer* (што азначае — *мора*) і абазначае прыморскія вобласці Рыекі і Істрыі, якія складалі ядро ўладанняў гэтых герцагаў.

Герцагства Меранія ў 1200 г.

Перадгісторыя
-------------

Конрад III (1137—1152), у 1139 годзе перамогшы Генрыха Гордага, адняў у яго Баварыю і Саксонію. Пасля смерці Конрада III яго пляменнік Фрыдрых Барбароса, выбраны ў 1152 годзе каралём, прымірыўся з Вельфамі. Ён вярнуў ім частку ранейшых уладанняў, у тым ліку Баварыю, але з баварскай Усходняй маркі стварыў герцагства Аўстрыю.

Ціроль таксама ў якасці імперскага графства быў выведзены з пад улады герцага Баварыі. Ім першапачаткова кіравалі біскупы Фрайзінга.

Дахау-Меран
-----------

У час падзелу Баварыі было створана герцагства Меранія. Фрыдрых Барбароса падараваў яго прадстаўніку бакавой лініі Вітэльсбахаў — Конраду II Шаерну, графу Дахау.

Конрад II (пам. 1159) называўся герцагам Далмацыі і Харватыі. Ён дзякуючы ўладанням паміж Лехам і Ізарам стаў буйным землеўладальнікам. Яго ролю ўзмацняў таксама той факт, што пфальцграфам Баварыі быў яго стрыечны брат Ота фон Шаерн. Такім чынам пазіцыі дому Вітэльсбах не саступалі ўладзе герцага Баварыі.

Пасля смерці ў 1159 годзе першага герцага Мерана, кіраваў яго сын Конрад III. Ён называўся толькі як герцаг Меранскі, а Харватыя і Далмацыя ў тытулатуры не называліся. У 1182 годзе не пакінуўшы мужчынскага нашчадства ён памёр, яго ўладанні перайшлі да сваяка Ота Вітэльсбаха, які стаў у 1180 годзе герцагам Баварыі.

Істрыя і Меран
--------------

Асноўны артыкул: **Андэкская дынастыя**
Сястра Ота Вітэльсбаха Хедвіга выйшла замуж за прадстаўніка іншай галіны Вітэльсбахаў — Бертольда V(II) Андэкскага, які быў з 1173 года графам Істрыі. Іх сын Бертольд IV (III) стаў у 1188 годзе графам Андэкса, маркграфам Істрыі і герцагам Меранскім.

У часы яго кіравання дынастыя дасягнула росквіту: дынастыя валодала ўладаннямі ў Бургундыі, Верхняй Франконіі, Ніжняй Баварыі, Істрыі і Славеніі, а таксама графствам Андэкс.

У 1205 годзе герцагам Меранскім стаў Атон I. Ён і яго брат Генрых, маркграф Істрыі, падазраваліся ў замаху на Філіпа Швабскага. З прычыны падазронаў у іх была адабрана Істрыя. Але Атону I удалося ў 1211 годзе стаць пфальцграфам Бургундыі.

У 1248 годзе памёр Атон II, апошні герцаг Меранскі. Яго ўладанні былі падзелены паміж сваякамі. Герцагства Меранія спыніла сваё існаванне.

Герцагі Меран
-------------

* 1153—1159 — Конрад II Дахау-Меран
* 1159—1182 — Конрад III Дахау-Меран
* 1188—1204 — Бертольд IV Андэкс
* 1204—1234 — Атон I Андэкс
* 1234—1248 — Атон II Андэкс

Спасылкі
--------

* DUKES of MERANO (WITTELSBACH) (англ.).  Foundation for Medieval Genealogy. Праверана 31 кастрычніка 2010.
* DUKES of MERANO, MARCHESI of ISTRIA and CARNIOLA (GRAFEN von ANDECHS) (англ.).  Foundation for Medieval Genealogy. Праверана 31 кастрычніка 2010.
Мергель
**Мергель** — асадкавая горная парода змешанага глініста-карбанатнага складу: 50 — 75 % карбанат (кальцыт, радзей даламіт), 25 — 50 % — нерастваральны астатак (SiO2 + R2O3). Колер светлы, пераважна шэры, з рознымі адценнямі. Тэкстура сланцаватая, аалітавая, мелападобная, шчыльная, зямлістая, камякаватая. Парода глеістая, у вільготным стане пластычная, пасля высыхання рыхлая. Вылучаюцца гліністы мергель (25—50 % карбанатаў), уласна мергель (50—75 %) і вапнавы мергель (75—95 %). У залежнасці ад дамешак адрозніваюць мергелі даламітавыя, крэменязёмістыя, пясчаныя, глаўканітавыя і інш. Утвараецца пераважна ў марскіх умовах, а таксама на дне азёр, у тарфяных балотах, на вільготных лугах. Трапляецца ў адкладах ад верхняга пратэразою да антрапагену. Заляганне пластавое, радзей лінзападобнае. Шырока выкарыстоўваецца ў цэментнай прамысловасці.

На Беларусі для вытворчасці цэменту, будаўнічага матэрыялу і вапнавых угнаенняў здабываецца мергель марскога паходжання. Найбольш радовішча Камунарскае (Касцюковіцкі раён Магілёўскай вобласці), дзе прамысловыя запасы складалі 386,5 млн т (1999). Выяўлена таксама 300 пакладаў вапнавага прэснаводнага мергелю з агульнымі запасамі да 200 млн т.

Літаратура
----------

* Мергель // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мергель

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12142384m · GND: 4038708-2 · LCCN: sh85081375 · Microsoft: 92927620 |
Хендрык Гольцыус. Меркурый
**Меркурый** (Mercurius, Mircurius, Mirquurius) — у старажытнарымскай міфалогіі бог-заступнік гандлю. Яго атрыбуты — жазло кадуцэй, крылаты шлем і сандалеты, а таксама часта грашовы мяшэчак.

Культ яго атрымаў распаўсюджванне толькі тады, калі Рым наладзіў гандлёвыя адносіны з суседнімі народамі, гэта значыць у эпоху Тарквінияў, да якой адносіцца першы гандлёвы трактат паміж Карфагенам і Рымам. З'яўленне грэчаскіх калоній на поўдні Італіі і распаўсюджванне грэчаскай прамысловасці і гандлю прынесла рымлянам новыя рэлігійныя ўяўленні, якімі рымляне скарысталіся для сімвалічнага пазначэння сваіх рэлігійных паняццяў. Афіцыйна Меркурый быў прыняты ў лік італійскія багоў у 495 годзе да н.э. пасля трохгадовага голаду, калі адначасова з увядзеннем культу Меркурыя былі ўведзеныя культы Сатурна, даўца хлеба, і Цэрэры. Храм у гонар Меркурыя быў асвячоны ў майскія іды 495 года да н.э.; тады ж быў упарадкаваны хлебнае пытанне (annona) і заснаванае саслоўе купцоў, якія насілі назву mercatores або mercuriales.

Спасылкі
--------

 У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме **Меркурый (міфалогія)**
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Меркурый (міфалогія)

| ⛭Старажытнарымская рэлігія і міфалогія |
| --- |
| Жрацы | 
Аўгуры •
Аўгусталы •
Арвальскія браты •
Вялікі пантыфік •
Вясталкі •
Гаруспік •
Калегія пантыфікаў •
Саліі •
Свяшчэнны цар •
Фецыялы •
Тыцыі •
Фламіны •
Эпулоны
 |  |
| Вераванніі рытуалы | 
Кнігі Сівіл •
Святы
(Квінкватрыі •
Кансуаліі •
Лемурыя •
Луперкаліі •
Матраналіі •
Нептуналіі •
Парэнталіі •
Сатурналіі •
Тэрэнцінскія гульні •
Цэрэаліі •
Ювеналіі) •
Храм •
Аўспіцыі
 |
| Галоўныя багі | 
Апалон •
Венера •
Веста •
Вулкан •
Дыяна •
Квірын •
Марс •
Меркурый •
Мінерва •
Нептун •
Плутон •
Цэрэра •
Юнона •
Юпітэр
 |
| Іншыя багі,бажаствы і духі | 
Анона •
Белона •
Добрая багіня •
Вагітан •
Дыяскуры •
Кібела •
Конс •
Купідон •
Лары •
Опс •
Оркус •
Рома •
Сатурн •
Сол •
Тэлус •
Фаўн •
Янус •
Прыяп •
Пенаты
 |
| Персаніфікацыя | 
Ангерона •
Віртус •
Канкордзія •
Хонас •
Фартуна
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дутлава.
**Валянціна Міхайлаўна Дутлава** (нар. 1 верасня 1937, г. Менск) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Пасля заканчэння інстытута працавала ў Белдзяржпраекце архітэктарам, старэйшым архітэктарам. З 1970 — старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў БССР з 1977 года.

Творчасць
---------

За час працоўнай дзейнасці распрацавала цэлы шэраг праектаў горадабудаўнічага профіля ў гарадах Беларусі. Сярод іх: праекты забудовы мікрараёнаў у Мазыры, Лунінцы, Дзяржынску (1960—1970); генеральныя планы гарадоў Старыя Дарогі (1976), Ляхавічы, Столін, Расоны; у аўтарскім калектыве — генплан горада (1975), праект забудовы ўсходняга жылога раёна, цэнтральнай часткі (1979) Баранавічаў; праект забудовы жылога раёна «Задняпроўе» ў г. Орша (1977); генеральныя планы гарадоў Чашнікі (1980), Лёзна, г.п. Арэхаўск; праект забудовы жылога раёна «Задзвінне» ў г. Полацку (1980—1990); праект забудовы жылога раёна ў г. Барысаве (1982), праекты размяшчэння першачарговага будаўніцтва ў гарадах Баранавічы і Барысаў (1990—1993).

Літаратура
----------

* Дутлова Валентина Михайловна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Дутлова Валентина Михайловна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Іспанская арганізацыя прафсаюзаў** (ісп.: Organización Sindical Española), гэтак жа вядомая як **Вертыкальны прафсаюз** (ісп.: Sindicato Vertical) — адзіны легальны прафсаюз у франкісцкай Іспаніі. Апазіцыйныя рэжыму Франка прафсаюзы, такія як анархічная Нацыянальная канфедэрацыя працы і сацыялістычная Усеагульная канфедэрацыя працы былі забароненыя, а ўступленне ІАП было абавязковым для ўсіх працуючых грамадзян Іспаніі.

ІАП была заснавана ў 1940 годзе згодна з законам «аб прафсаюзным адзінстве».

З заканчэннем існавання франкісісцкай дзяржавы Іспанская арганізацыя прафсаюзаў пачала губляць свой уплыў, а нелегальныя прафсаюзы, наадварот, павялічылі сваё прадстаўніцтва на прадпрыемствах, што ў канчатковым выніку і прывяло да закрыцця ІАП у 1977 годзе пасля пераходу Іспаніі да дэмакратыі.

Зноскі
------

1. ↑  Barred, Mikel (2006). *La Democracia española: realidades y desafíos. Análisis del sistema político español.*. Open University of Catalonia.
2. ↑  Lieberman, Sima (2013-11-05) (in en). *The Contemporary Spanish Economy: A Historical Perspective*. Routledge. ISBN 9781136590351. .

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX87188 · BNF: 12491632h · GND: 6471-3 · ISNI: 0000 0001 1034 0488 · SUDOC: 034126856 · VIAF: 129668355 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўскі сабор** — мураваны праваслаўны кафедральны сабор Беластоцка-Гданьскай епархіі. Знаходзіцца ў цэнтры горада Беласток (Польшча).

Гісторыя
--------

мошчы Гаўрыіла Беластоцкага
Сабор быў збудаваны ў 1843—1846 гадах на месцы старой уніяцкай царквы.

7 верасня 1951 года, калі Сабор Епіскапаў Польскай праваслаўнай царквы ўтварыў Беластоцкую і Гданьскую епархію, храм атрымаў статус кафедральнага сабора

У кафедральным Свята-Мікалаеўскім саборы захоўваюцца мошчы Гаўрыіла Беластоцкага.

Зноскі
------

1. ↑  Мучанік дзіця Гаўрыіл Беластоцкі

Літаратура
----------

* Danieluk E. i A. Prawosławne cerkwie Białegostoku i okolic. — Białystok: Stowarzyszenie Bractwo Prawosławne św. św. Cyryla i Metodego. — ISBN 928649.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 5807154260439124480009 |
**Свята-Міхайлаўская царква** — былая царква ў Картынічах Гомельскай вобласці. Знішчана падчас вайны, не адноўлена.

Гісторыя
--------

Першае згадванне аб царкве адносіцца да 1604 года, калі Іакаў Мелеш даў фундаш на царкоўную зямлю. Потым царква ўпамінаецца ў 1754 годзе. Апекунамі царквы былі біскупы І. Масальскі і І. Булгак. У 1777 годзе храм быў у добрым стане. У званіцы мелася 3 званы. У 1795 годзе стала праваслаўнай. З 1803 года царкву прыпісалі да Лельчыцкага прыхода. У 1888 годзе царква згарэла. На яе месцы пабудавалі капліцу. Пры капліцы мелася драўляная званіца. У 1889 годзе на сродкі памешчыка Радзішкова капліца перабудавана ў царкву і асвечана ў тым жа годзе.

У 1943 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску разам з царквой.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кніга памяць «Лельчыцкі раён» — с. 568
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Царква Святога Міхаіла.
**Свята-Міхайлаўская царква** — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Ляскавічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Набярэжная, 38.

Гісторыя
--------

Свята-Міхайлаўская храм у вёсцы існаваў у 1879 годзе. У 1930-я гады храм быў закрыты і да нашых дзён не захаваўся.

У 1993 годзе на месцы ранейшай царквы быў збудаваны новы храм. 5 лютага 1993 года храм быў асвячоны епіскапам Тураўскім і Мазырскім Пётрам. Храм пабудаваны за сродкі нацыянальнага парка «Прыпяцкі».

Архітэктура
-----------

Храм з’яўляецца ўзорам беларускага драўлянага дойлідства.

Зноскі
------

1. ↑  Храм святого Архангела Михаила
2. ↑  Свято-Михайловская церковь в деревне Лясковичи
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Міхайлаўская царква.
**Свята-Міхайлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Гайна Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Пабудавана ў пачатку XXI стагоддзя.

Гісторыя
--------

Урачыста асвячоны 12 лістапада 2002 года вікарыем Мінскай епархіі біскупам Іаанам.

Прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай на 8-гранным барабане. Плоскасныя фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* 1-е Лагойскае благачынне
**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Урэчча Любанскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы пасёлка.

Гісторыя
--------

Быў адкрыты ў мураваным адміністрацыйным будынку другой паловы XX стагоддзя.

Архітэктура
-----------

Вырашана прамавугольнай у плане малітоўнай залай пад вальмавым дахам, да якой далучана 3-ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) званіца. Шацёр званіцы і цэнтр даху завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі. Плоскасныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі і дзвярнымі праёмамі. Асіметрыю ў кампазіцыю ўносіць прыбудова бакавой рызніцы.

Зноскі
------

1. ↑  Свята-Мікалаеўская царква (Урэчча) Архівавана 23 кастрычніка 2019.
2. ↑  Мікалаеўская царква Архівавана 5 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Урэчча) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свя́та-Мікала́еўская царква́** — праваслаўны храм у вёсцы Трасціно Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Размешчана каля могілак.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў другой палове XIX стагоддзя з цэглы.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, прамавугольная апсіда. Фасады прарэзаны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі з кілепадобнымі броўкамі і круглымі люкарнамі на бакавых фасадах малітоўнай залы. Яе шатровы дах і шацёр званіцы (васьмярык на чацверыку) завершаны макаўкамі. Фасады апяразаны гарадковым фрызам, крапаваны вуглавымі і прасценачнымі лапаткамі.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Мікалаеўская царква (Трасціно) на Вікісховішчы |

* Свята-Мікалаеўская царква (Трасціно) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Трасціно) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Трасціно) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Сіняўцы Клецкага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца ў заходняй частцы, каля шашы Слуцк — Івацэвічы.

Гісторыя
--------

Храм пабудаваны ў 1992—1995 гадах.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Вырашана ў традыцыях царкоўнага дойлідства 2-й паловы XIX стагоддзя. Падоўжна-восевую кампазіцыю фарміруюць трапезная з надбудаванай 4-граннай шатровай званіцай, кубападобная малітоўная зала пад шатровым дахам, завершаным макаўкай, прамавугольныя ў плане бакавыя прыдзелы і апсіда з бакавымі рызніцамі. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў стральчатых ліштвах. Уваход вырашаны 2-слуповым ганкам пад 2-схільным пакрыццём.

Архітэктар храма — Уладзімір Васільевіч Трацэўскі.

Зноскі
------

1. ↑  Свята-Мікалаеўская царква (Сіняўка) Архівавана 24 кастрычніка 2019.
2. ↑  Мікалаеўская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Мікалаеўская царква (Сіняўка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Мікалаеўская царква.
**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Шарашова Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Размяшчаецца на вуліцы Леніна.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1872 годзе з цэглы паводле праекта гродзенскага архітэктара Я. М. Фардона. Рэстаўрыравана ў 1968 годзе.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыі, створанай званіцай, трапезнай, малітоўнай залай і апсідай. Элемент асіметрыі ў кампазіцыю прыўносіць рызніца, далучаная да 5-граннай апсіды з паўднёвага боку. У сілуэце будынка дамінуюць 2 гранёныя цыбулепадобныя галоўкі на 3-яруснай (2 васьмерыкі на чацверыку) шатровай званіцы і 8-гранным барабане 4-схільнага даху асноўнага кубападобнага аб’ёму. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах. У аздобленні выкарыстаны элементы старажытнарускага дойлідства: закамары верхняга яруса званіцы, кілепадобныя аркі ў абрамленні арачных аконных праёмаў, галоўнага і бакавых уваходных парталаў-ніш, нішы-філёнгі. Архітэктурнай крапоўкай насычаны фасады асноўнага аб’ёму: выкарыстаны магутныя пілястры, тонкапрафіляваны карніз.

Інтэр’ер
--------

У інтэр’ер малітоўнай залы шырокім арачным прасветам адкрываецца прастора трапезнай з галерэяй хораў на 2 калонах. Апсіда вылучана высокім ярусным драўляным іканастасам. Абразы 18 — 19 ст.: «Святыя Пётр і Павел», «Благавешчанне», «Бічаванне Хрыста», «Тры свяціцеля», царскія вароты 1820 г.

Зноскі
------

1. ↑  Мікалаеўская царква. // Шарашоўская сярэдняя школа, 11 лістапада 2016.  (руск.)

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл. — С. 376
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Мікалаеўская царква (Шарашова) на Вікісховішчы |

* Свята-Мікалаеўская царква (Шарашова) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Мікалаеўская царква (Шарашова) на сайце Radzima.org
* Свята-Мікалаеўская царква (Шарашова) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Міхайлаўская царква.
**Свята-Міхайлаўская царква** — праваслаўны храм у в. Відзібор (Столінскі раён) на вясковых могілках. Помнік народнага драўлянага дойлідства.

Пабудавана ў XIX стагоддзі. Прыпісная да Узнясенскай царквы г. Століна.

Архітэктура
-----------

Выгляд з боку апсіды
Царква ўяўляе сабой шасцігранны зруб, накрыты вальмавым дахам з галоўкай па цэнтры. Над прамавугольным прытворам узведзена чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, уваход вылучаны двухслуповым ганкам з аднасхільным пакрыццём.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Свята-Міхайлаўская царква (Відзібор) на Вікісховішчы |

* Свята-Міхайлаўская царква (Відзібор) на сайце Radzima.org
* Свята-Міхайлаўская царква (Відзібор) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Міхайлаўская царква (Відзібор) на сайце «Архіварта»
У інфарматыцы, **прэфікснае дрэва** — гэта ўпарадкаванае дрэва, якое выкарыстоўваецца як мноства ці асацыятыўны масіў, ключамі якога звычайна з’яўляюцца радкі. У адрозненне ад двайковых дрэваў, у вузлах дрэва не захоўваецца ключ, звязаны с вузлом. Замест гэтага кожнаму вузлу адпавядае агульны прэфікс ключоў (і ў вузле захоўваецца толькі адна літара, калі ключы — радкі). Каб атрымаць значэнне прэфікса ці ключа, якое адпавядае дадзенаму вузлу, трэба прайсці шлях ад кораня да гэтага вузла і злучыць усе літары. Адпаведна, усе нашчадкі вузла маюць агульны прэфікс, звязаны з гэтым вузлом. Корань дрэва звязаны з пустым радком. Звычайна значэнні звязаны толькі з лістамі дрэва і з некаторымі ўнутранымі вузламі, якія адпавядаюць поўным ключам, а не проста прэфіксам.

Спасылкі
--------

* Рэалізацыя прэфікснага дрэва на Java Архівавана 24 кастрычніка 2011.
Чатыры прэтарыянскія прэфектуры, паводле *Notitia Dignitatum*, каля 400 н.э. Прэтарыянская прэфектура Галіі пазначана жоўтым
**Прэтарыянская прэфектура Галіі** (лац.: praefectura praetorio Galliarum), адна з самых буйных прэфектур прэторыя позняй Рымскай імперыі.

Прэфектура была створана пасля смерці Канстанціна I у 337 годзе, калі імперыя была падзелена паміж яго сынамі і Канстанцін II атрымаў кіраванне заходнімі правінцыямі з прэфектам прэторыя, як яго галоўным памочнікам. Гальская прэфектура складалася з трох дыяцэзій: Галіі, Іспаніі, Брытаніі. Пасля падзелу імперыі ў 395 годзе, яна ўвайшла ў склад Заходняй Рымскай імперыі. Аўгуст Трэвераў (суч. Трыр) да 407 года (ці па іншых адзнаках, да 395 года) быў цэнтрам гальскай прэфектуры, затым цэнтр перамясціўся ў Арэлат (суч. Арль). Прэфектура існавала да 477 года, калі апошні раён, размешчаны пад яе кантролем быў захоплены вестготамі пасля звяржэння Ромула Аўгуста.

У 510 годзе кароль остготаў Тэадорых Вялікі аднавіў прэфектуру ў невялікай частцы Галіі (Праванс) з цэнтрам ізноў у Арэлаце. Новая прэфектура існавала да таго часу, пакуль не была заваявана франкамі ў 536 годзе, у той час як остготы былі заняты ўварваннем Усходняй імперыі ў Італію.

Літаратура
----------

1. Jones A.H.M. Martindale J.R. Morris J. The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume I A.D. 260—395. Cambridge University Press: Cambridge, 1971.
2. Martindale J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume II. A.D. 395—527. Cambridge University Press: Cambridge, 1980.
3. Martindale J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume III. AD 527—641. Cambridge University Press: Cambridge, 1992.
**Сталовая бухта, Тэйбл-Бей, Кейптаўнаская бухта** (англ.: Table Bay) — бухта Атлантычнага акіяна, ля паўднёва-заходніх берагоў Афрыкі.

Від з карабля на Сталовую бухту ў 1727 годзе. На заднім плане — Сталовая гара
Даўжыня 15 км, шырыня ва ўваходу 7,4 км глыбіня 11—40 м. Хуткасць цячэнняў да 6 км/г. Прылівы паўсутачныя, велічыня іх 1,7 м. Упадае рака Солт. На заходнім беразе — порт Кейптаўн. Бухта атрымала сваю назву з-за Сталовай гары, размешчанай на яе паўднёвым беразе.

У Сталовай бухце размешчаны востраў Робен.

Від на Сталовую гору і Сталовую бухту з востравам Робен

Зноскі
------

1. ↑  Большая советская энциклопедия: В 30 т. М. 1969—1978.

Літаратура
----------

* Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 393. — 671 с. с илл. (руск.)
**Карнэль Ігнатавіч Пялікша** (1823, в. Сталовічы — 12 ліпеня (12 сакавіка?) 1872) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.

Біяграфія
---------

Навучаўся ў Слуцку, пасля ў дваранскім універсітэце ў Вільні. Меў маёнтак Апчак-Горкі каля Мінска, дзе захоўваў багатую бібліятэку. Заснаваў там школу і шпіталь.

Пад час паўстання з вясны да восені 1863 — грамадзянскі начальнік Менскага ваяводства. Са згоды Кастуся Каліноўскага пасля з’ехаў за мяжу. Царскімі ўладамі завочна прысуджаны да смерці. Маёнтак і ўласнасць канфіскаваная.

Жыў у Францыі, Італіі, Румыніі, Галіцыі.

У 1872 падараваў музею князёў Любамірскіх у Львове габелен Карэліцкай мануфактуры 18 стагоддзя «*Бітва пад Славечна*», якая цяпер захоўваецца ў гістарычным музеі Львова.

Лічыцца, што яго вобраз скарыстаў Крашэўскі ў сваёй аповесці «Дзівакі» 1853.

Зноскі
------

1. ↑  Kornel Peliksza // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: kornel-peliksza-1823-1872-wlasciciel-ziemski-naczelnik-cywilny · Sejm-Wielki.pl |
**Рада Вялікага Княства Літоўскага** (таксама **Паны-Рада**) — найвышэйшы орган дзяржаўнай улады Вялікага Княства Літоўскага ў XV — першай палове XVI стагоддзя.

Стварэнне
---------

Узнікла як дапаможны орган пры вялікім князю, у XV стагоддзі набыла большую самастойнасць. Несупынна дзейнічала як выканаўча-распарадчы, заканадаўчы, кантрольны і судовы орган. Была кампетэнтна ў справе абрання вялікага князя, абароне дзяржавы, міжнародных спраў, выданні законаў, разглядзе найважнейшых судовых спраў.

У сваёй дзейнасці мусіла была ўлічваць унутрыпалітычнае і вонкавае становішча дзяржавы, гэта вымушала дзейнічаць асабліва асцярожна і даволі часта склікаць агульнадзяржаўныя соймы, каб заручыцца падтрымкай усёй шляхты. Найважнейшыя дзяржаўныя справы Рада вырашала сумесна з вялікім князем, а пры яго адсутнасці, што здаралася вельмі часта, — самастойна. Праўнае становішча рады замацавалася ў прывілеях 1492 і 1506 гадоў, у Статуце 1588 года яе паўнамоцтвы і парадак іх ажыццяўлення не атрымалі дастатковага замацавання і вызначаліся звычаямі.

Склад
-----

У Раду ўваходзілі:

* найвышэйшыя службовыя асобы дзяржавы (маршалак, гетман, канцлер, падскарбі, ваяводы, кашталяны, старосты);
* каталіцкія біскупы;
* найбуйнейшыя феадалы.

Літаратура
----------

* Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
**Рад** (англ.: rad, скарочанае ад англ.: radiation absorbed dose — паглынутая доза выпрамянення) — пазасістэмная адзінка вымярэння паглынутай дозы выпрамянення.

1 *рад* роўны паглынутай дозе выпрамянення, пры якой 1 кілаграм апрамененага рэчыва паглынае энергію 0,01 Дж.

**1 рад = 2,388×10—6 кал/г = 0,01 Дж/кг = 0,01 Гр**

Гл. таксама
-----------

* Грэй, адзінка вымярэння
* Зіверт, адзінка вымярэння

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 203. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13).

Спасылкі
--------

* Рад(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
**Рагі́-Іле́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Рагі-Ілец.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Маркавіцкага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
**Карнеліс Энгелбрэхтс** (нідэрл. Cornelis Engebrechtsz, 1462, Лейдэн, Нідэрланды пад уладай Іспаніі — 1527, Лейдэн) — нідэрландскі мастак.

Біяграфія
---------

Жыццё мастака нядрэнна дакументавана архіўнымі крыніцамі. Карэл ван Мандэр прысвяціў яму асобную біяграфію, але яна змяшчае не падзеі жыцця, а аналіз яго твораў.

Нарадзіўся ў Лейдэне (ці ў яго ваколіцах) каля 1462 (па сцвярджэнні Карэла ван Мандэра ў 1468, а найбольш асцярожныя даследчыкі адносяць дату яго нараджэння паміж 1460 і 1465 гадамі). Лічыўся першым буйным мастаком і адным з першых, якія выкарыстоўвалі алейныя фарбы, якія жылі ў Лейдэне. Першая згадка пра яго як пра мастака ў архівах адносіцца да 1482 года, калі ён прадаў сваю карціну манастыру Іеранімусдаль у мястэчку Ёстгест (паблізу Лейдэна). Даследчыкі мяркуюць, што ён быў навучаны ў якасці мастака ў гэтым манастыры; цалкам магчыма, што ён праходзіў навучанне ў Бруселі ці Антверпене. Сярод магчымых яго настаўнікаў называецца фламандскі мастак Голійн дэ Котэр, паслядоўнік Рагіра ван дэр Вейдэна.

У адпаведнасці з архіўнымі дакументамі ён жыў у Лейдэне прыблізна з 1497 года да сваёй смерці. Карнеліс Энгелбрэхтс быў членам гарадскога апалчэння лучнікаў з 1499 да 1506 год і апалчэння арбалетчыкаў з 1515 па 1522 год. Каля 1520 года ён служыў нават у якасці капітана гэтага апалчэння.

Ажаніўся з Элізбет Пітэрсдр каля 1487 года. У іх было шэсць дзяцей, у тым ліку трое сыноў, якія сталі мастакамі.

Як настаўнік даваў шырокую свабоду творчай фантазіі сваіх вучняў. Сярод іх: Артген ван Лейдэн, Лукас ван Лейдэн і трое сыноў — Піцер (каля 1490—каля 1560), Карнеліс (або Карнеліс Карнеліс Кунст, 1493—1544, працаваў у Лейдэне і Бругэ), Лукас (або Лукас , 1495—1552, працаваў у Англіі ў часы караля Генрыха VIII), якія атрымалі мянушку Кунсты (апошнія двое з іх сталі жывапісцамі, Карэл ван Мандэр нават напісаў іх біяграфіі, але карцін іх да нашага часу не дайшло, старэйшы з сыноў стаў мастаком па шкле).

Памёр паміж 11 лютага і 26 жніўня 1527 года (паводле звестак Карэла ван Мандэра ў 1533 годзе).

1. 1 2  Cornelis Engebrechtsz<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3362041'></a>
2. 1 2  Cornelis Engebrechtsz. // Athenaeum Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q32061534'></a>