McDonald’s як адзін з сімвалаў глабалізацыі.
**Глабалізацыя** (англ.: globalization ці *globalisation*), працэс сусветнай эканамічнай, палітычнай і культурнай уніфікацыі і інтэграцыі. Асноўным наступствам гэтага з'яўляецца сусветны падзел працы, міграцыя ў маштабах усёй планеты капіталу, чалавечых і вытворчых рэсурсаў, стандартызацыя эканамічных і тэхналагічных працэсаў, уніфікацыя заканадаўства, збліжэнне культур розных краін. Гэта аб'ектыўны працэс, які носіць сістэмны характар, ахоплівае ўсе сферы жыцця грамадства.

Працэс стварэння сусветнага рынку пачаўся на світанку XX стагоддзя ў эпоху станаўлення буйных міжнацыянальных манаполіяў. Ён крыху прыпыніўся ў перыяд падзелу свету на варожыя лагеры і халоднай вайны паміж імі, калі эканамічнае і культурнае развіццё асобных краін, як то СССР і КНР, праходзіла адасоблена ад развіцця астатняга свету. Асаблівых тэмпаў глабалізацыя набрала ў апошнія дзесяцігоддзі XX стагоддзя і пачатку XXI стагоддзя. З аднаго боку гэта звязана з падзеннем жалезнай заслоны і інтэграцыяй Кітая ў сусветную эканоміку, з другога боку — з хуткім развіццём інфармацыйных тэхналогій, дзякуючы якім узраслі магчымасці доступу да любой інфармацыі ў свеце.

Не зважаючы на тое, што працэс глабалізацыі аб'ектыўны, вакол яго праходзіць палітычная барацьба. Глабалізацыя на сучасным этапе, гэта значыць, на пачатку XXI стагоддзя, мае як гарачых прыхільнікаў, гэтак і апанентаў.

У палітыцы глабалізацыя заключаецца ў аслабленні нацыянальных дзяржаў, змяненні і скарачэнні іх суверэнітэту. З аднаго боку, гэта адбываецца з-за таго, што сучасныя дзяржавы дэлегуюць усё больш паўнамоцтваў уплывовым міжнародным арганізацыям, такім як Арганізацыя Аб’яднаных Нацый, Сусветная гандлёвая арганізацыя, МВФ, НАТА. З другога боку, за кошт скарачэння дзяржаўнага ўмяшальніцтва ў эканоміку і змяншэння падаткаў павялічваецца палітычны ўплыў прадпрыемстваў (асабліва вялікій транснацыянальных карпарацый). З-за больш лёгкай міграцыі людзей і свабоднага перамяшчэння капіталаў за мяжу змяншаецца ўлада дзяржаў і ў дачыненні да сваіх грамадзян.

Для культурнай глабалізацыі характэрна збліжэнне дзелавой і спажывецкай культуры розных краін свету і рост міжнародных зносін. Гэта прыводзіць як да папулярызацыі асобных відаў нацыянальнай культуры па ўсім свеце, так і да выцяснення асобных нацыянальных культурных з'яў папулярнымі міжнароднымі культурнымі з'явамі. Многія расцэньваюць гэта як страту нацыянальных культурных каштоўнасцей і змагаюцца за адраджэнне нацыянальнай культуры. У спалучэнні з адстойваннем эканамічных інтарэсаў асобных сацыяльных груп гэтая дзейнасць прывяла да фарміравання феномена антыглабалізму.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Глабалізацыя

| ⛭Гандаль |
| --- |
| Вызначэнні | Плацёжны баланс ·  Рахунак бягучых аперацый (Гандлёвы баланс) ·  Рахунак руху капіталаў ·  Золатавалютныя рэзервы ·  Параўнальныя перавагі ·  Абсалютная перавага ·  Міжнародны падзел працы ·  Замяшчэнне імпарту ·  Міжнародны гандаль ·  Эканамічная інтэграцыя |
| Арганізацыі і палітыка ў сферы гандлю | Сусветная гандлёвая арганізацыя ·  Міжнародны валютны фонд ·  Сусветны банк ·  Міжнародны гандлёвы цэнтр ·  Гандлёвы блок ·  Зона свабоднага гандлю ·  Мытны саюз ·  Гандлёвыя бар’еры ·  Імпартная квота ·  Тарыф |
| Эканамічныя школы | Фрытрэдарства ·  Нета-баланс ·  Саламанка ·  Меркантылізм ·  Пратэкцыянізм |
| Звязаныя тэмы | Продажы ·  Глабалізацыя ·  Аўтсорсінг ·  Гандлёвая справядлівасць і Справядлівы гандаль |

| ⛭Культурная асіміляцыя |
| --- |
| Рэлігія | Будыфікацыя • Ісламізацыя • Іўдаізацыя  (англ.) (бел. (Харэдызацыя)• Хрысціянізацыя |
| Глабалізацыя | Амерыканізацыя • Афрыканізацыя • Балканізацыя • Вестэрнізацыя • Еўрапеізацыя |
| Гісторыя | Антычная элінізацыя • Антычная раманізацыя • Візантынізацыя • Асманізацыя • Саветызацыя • Югаславізацыя |
| Сучаснасць | Албанізацыя • Арабізацыя • Араўканізацыя • Армянізацыя • Афганізацыя • Башкірызацыя • Балгарызацыя • Беларусізацыя • Галізацыя • Германізацыя • Грузінізацыя • Іспанізацыя • Італьянізацыя • Кітаізацыя • Карэізацыя • Курдыфікацыя • Літвінізацыя • Мадзьярызацыя • Македанізацыя • Мангалізацыя • Персізацыя • Паланізацыя • Румынізацыя • Русіфікацыя • Сербізацыя • Славянізацыя • Славакізацыя • Таіфікацыя • Татарызацыя • Туркіфікацыя • Цюркізацыя • Украінізацыя • Фінізацыя • Харватызацыя • Чарнагорызацыя • Чэхафікацыя • Элінізацыя • Эстанізацыя • Юдаізацыя/Сіянізацыя/Гебраізацыя • Япанізацыя |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Treccani · Universalis · Сучаснай Украіны · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX547514 · BNF: 125694464 · GND: 4557997-0 · LCCN: sh99010179 · Microsoft: 2119116 · NDL: 00938997 · NKC: ph120568 |

 |