У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Генеральныя штаты.
Адкрыццё Генеральных штатаў у Версалі 5 мая 1789 года
**Генеральныя штаты** ў Францыі (фр.: États Généraux) — вышэйшая саслоўна-прадстаўніцкая ўстанова ў 1302—1789 гадах.

Узнікненне Генеральных штатаў было звязана з ростам гарадоў, абвастрэннем сацыяльных супярэчнасцей і класавай барацьбы, што выклікала неабходнасць умацавання феадальнай дзяржавы.

Папярэднікамі Генеральных штатаў былі пашыраныя паседжанні каралеўскага савета (з прыцягненнем гарадскіх вярхоў), а таксама правінцыйныя асамблеі саслоўяў (якія паклалі пачатак правінцыйным штатам). Першыя Генеральныя штаты былі скліканы ў 1302 годзе, у перыяд канфлікту Філіпа IV з Папам Баніфацыем VIII.

Генеральныя штаты з'яўляліся дарадчым органам, скліканым па ініцыятыве каралеўскай улады ў крытычныя моманты для аказання дапамогі ўраду. Асноўнай іх функцыяй было кватаванне падаткаў. Кожнае саслоўе — першае, другое і трэцяе саслоўе — засядала ў Генеральных штатах асобна ад іншых і мела па адным голасе (незалежна ад колькасці прадстаўнікоў). Трэцяе саслоўе было прадстаўлена гарадскімі вярхамі.

Значэнне Генеральных штатаў узрасло падчас Стагадовай вайны 1337—1453, калі каралеўская ўлада мела асаблівую патрэбу ў грошах. У перыяд народных паўстанняў XIV стагоддзя (Парыжскае паўстанне 1357—1358, Жакерыя 1358) Генеральныя штаты прэтэндавалі на актыўны ўдзел у кіраванні краінай (падобныя патрабаванні выказалі Генеральныя штаты 1357 года ў «Вялікім сакавіцкім арданансе»). Аднак адсутнасць адзінства паміж гарадамі і іх непрымірымая варожасць з дваранствам рабілі бясплоднымі спробы французскімі Генеральнымі штатамі дамагчыся правоў, якія заваяваў англійскі парламент.

У канцы XIV стагоддзя Генеральныя штаты склікаліся ўсё радзей і часта замяняліся сходамі натабляў. З канца XV стагоддзя інстытут Генеральных штатаў прыйшоў у заняпад у сувязі з распачатым развіццём абсалютызму, на працягу 1484—1560 гадоў яны наогул не склікаліся (вядомае ажыўленне іх дзейнасці назіралася ў перыяд Рэлігійных войнаў — Генеральныя штаты склікаліся ў 1560, 1576, 1588, і 1593 гадах).

З 1614 да 1789 гады Генеральныя штаты зноў ні разу не збіраліся. Толькі 5 мая 1789 года ва ўмовах вострага палітычнага крызісу напярэдадні Вялікай французскай рэвалюцыі кароль склікаў Генеральныя штаты. 17 чэрвеня 1789 года дэпутаты трэцяга саслоўя абвясцілі сябе Нацыянальным сходам, 9 ліпеня Нацыянальны сход абвясціў сябе *Устаноўчым сходам*, які стаў вышэйшым прадстаўнічым і заканадаўчым органам рэвалюцыйнай Францыі.

У XX стагоддзі назва Генеральныя штаты прымалі некаторыя прадстаўніцкія сходы, якія разглядаюць актуальныя палітычныя пытанні і выказваюць грамадскую думку (напрыклад, асамблея Генеральных штатаў за раззбраенне, май 1963 года).

Гл. таксама
-----------

* Дзяржаўныя чыны
* Парламенты ў Францыі

Літаратура
----------

* *Хачатурян Н.А.* Возникновение Генеральных Штатов во Франции. — М. 1976.

Спасылкі
--------

* Государственные чины // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 119435223 · CiNii: DA08341209 · GND: 212555-9 · ISNI: 0000 0001 2110 2231 · LCCN: n50000770 · SUDOC: 027381072 · VIAF: 134833619 |

 |