Магній
**Магній** (лац.: Magnesium) **Mg** — хімічны элемент II групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 12. Адносная атамная маса 24,305.

Прыродны магній складаецца з трох ізатопаў: 24Mg (78,60 %), 25Mg (10,11 %) і 26Mg (11,29 %).
Серабрыста-белы метал. Шчыльнасць 1739 кг/м³. Тэмпература плаўлення 631 °C, тэмпература кіпення 1105 °C.

Гісторыя адкрыцця
-----------------

Злучэнні магнію (даламіт, азбест, тальк і інш.) былі вядомы чалавеку і выкарыстоўваліся з даўніх часоў. У 1865 годзе ў Англіі ў мінеральных крыніцах, адкрытых у 1618 годзе Г. Вікерам, была знойдзена горкая соль — сульфат магнію, якую сталі выкарыстоўваць у медыцынскіх мэтах. Было вызначана, што гэту соль можна атрымаць штучна. Дж. Блэк (англ.: Joseph Black) вызначыў яе адрозненне ад глауберавай солі. Металічны магній быў атрыманы ў 1808 годзе Г. Дэві з выкарыстаннем таго жа метаду, што і для атрымання калію і натрыю. Вялікую колькасць магнію ў 1831 годзе атрымаў французскі хімік А. Бюсі.

Прыродныя крыніцы
-----------------

Шырока распаўсюджаны ў прыродзе (8-е месца сярод элементаў). Амаль кожны восьмы мінерал змяшчае магній. Запасы карбанатаў магнію — магнезіту MgCO3 і даламіту CaCO3·MgCO3 — практычна невычарпальныя. Таксама шырока распаўсюджаныя сілікаты магнію — тальк, серпенцін (азбест) і інш. Вялікая колькасць магнію — у марской вадзе. У складзе зямной кары ўтрымліваецца каля 2,1 % магнію па масе.

Магній змяшчаецца ў жывых арганізмах (зялёны пігмент раслін хларафіл змяшчае каля 2,5% магнію).

Прымяненне
----------

Сплавы на аснове магнію шырока ўжываюцца ў авіябудаванні (магній лягчэйшы на трэць за алюміній і амаль у два разы больш трывалы). Сплавы магнію немагнітныя, не іскраць пры ўдарах і трэнні, трывалыя супраць вібрацыйных нагрузак. Недахоп — нізкая каразійная ўстойлівасць (патрэбна абарончае пакрыццё).

Зноскі
------

1. ↑  *Трифонов Д. Н. Трифонов В. Д.* Как были открыты химические элементы: Пособие для учащихся. — М.: Просвещение, 1980. — С. 95—96. — 224 с. — 100 000 экз....
2. ↑  Химический словарь школьника / Б. Н. Кочергин, Л. Я. Горностаева, В. М. Макаревский, О. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 1990. — 255 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-341-00127-3. (руск.)

Літаратура
----------

* Химический словарь школьника / Б. Н. Кочергин, Л. Я. Горностаева, В. М. Макаревский, О. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 1990. — С. 107. — 255 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-341-00127-3. (руск.)
* *Трифонов Д. Н. Трифонов В. Д.* Как были открыты химические элементы: Пособие для учащихся. — М.: Просвещение, 1980. — С. 95—96. — 224 с. — 100 000 экз.
* *Болсун А. Н.* Краткий словарь физических терминов / Сост. А. И. Болсун. — Мн.: Вышэйшая школа, 1979. — С. 191. — 416 с. — 30 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Магній
* МАГНИЙ на сайце ХиМиК.ру (руск.)

| ⛭Перыядычная сістэма хімічных элементаў Д. І. Мендзялеева |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| H |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | He |
| Li | Be |  | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |  | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | \* | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | \*\* | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| Uue | Ubn |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | **\*** | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu |  |
| **\*\*** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Шчолачныя металы | Шчолачназямельныя металы | Лантаноіды | Актыноіды | Пераходныя металы | Лёгкія металы | Паўметалы | Неметалы | Галагены | Інертныя газы |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX530348 · BNF: 119771902 · GND: 4128915-8 · LCCN: sh85079651 · Microsoft: 543218039 · NDL: 00567385 · NKC: ph120851 |

 |