**Джозеф Стрэт** (англ.: Joseph Strutt; 1765—1844) — англійскі філантроп.

Біяграфія
---------

### Ранняе жыццё

Джозеф быў наймалодшым сынам Джэдыдая Стрэта (па-англійску: Jedediah Strutt) з Дэрбі, які меў двух сыноў, Уільяма і Джорджа. Сям’я Стрэтаў моцна разбагацела ад продажу шоўка, бавоўны баваўняных тканін.

Джозеф быў хрышчоны 19 верасня 1765 года ва Унітарнай капліцы на Фраяр-Гейт у Дэрбі і першую сваю адукацыю атрымаў у школе Дэрбі.

### Сям’я

У 1793 ён ажаніўся з Ізабелай Арчыбальд у царкве св. Освальда. Ізабела памёрла ў 1801 годзе, пакінуўшы Джозефа з сынам і дзвюма дачкамі, Каралінай і Ізабелай. Караліна выйшла замуж за Эдуарда Хёрта (па-англійску: Edward Hurt), але памерла ў 1835 годзе. Ізабела выйшла замуж за Джона Говарда Галтана (па-англійску: John Howard Galton) і была маці Дугласа Стрэта Галтана (па-англійску: Douglas Strutt Galton).

Кар’ера
-------

Стрэт працаваў на карпарацыю Дэрбі з 28-гадовага ўзросту, служачы на розных пасадах ад главы муніцыпальных уладаў да мера Дэрбі. Свой другі тэрмін на гэтай пасадзе (лістапад 1835 — лістапад 1836) ён працаваў ужо ў адміністрацыйна рэфармаваным Дэрбі, будучы першым мерам горада пасля тэрытарыяльнай рэформы.

На працягу свайго жыцця ён быў гарачым прыхільнікам сацыяльных рэформ і прысвяціў большасць свайго часу службе гораду. Ён быў цвёрда перакананы, што для таго, каб атрымаць павагу з боку працоўнага класа, яны павинны валодаць тымі ж правамі і магчымасці цывілізаванага грамадства, якія мае вышэйшы клас. Стрэт таксама заснаваў у 1824 годзе Інстытут механікі.

Служыў лейтэнантам мясцовай міліцыі падчас Напалеонаўскіх войнаў, калі Англія цярпела пагрозу французскага ўварвання.

Стрэт адкрыў у сваім доме з прылеглым садам (Торнтры Гаўс на Сент-Пітэр Стрыт) мастацкую галерэю і музей для агладу прадстаўнікоў любой сацыяльнай групы і класа горада Дэрбі з метай выхоўваць агульную павагу да твораў выяўленчага мастацтва. Самі творы ўключалі ў сябе скульптуры як Уільяма Джона Кофэ, так і іншых скульптараў эпохі Антычнасці і Адраджэння. Таксама галерэя ўтрымлівала карціны знакамітых мастакоў эпохі Адраджэння.

Ягоная калекцыя дала простым грамадзянам магчымасць агледзець выдатныя творы выяўленчага мастацтва.

Ягоная калекцыя артэфактаў таксама ўтрымлівала арыгінальную егіпецкую мумію, якая, як мяркуецца, цяпер выстаўленая ў Цэнтральным музеі Дэрбі.

Сярод іншага, Стрэт быў главой Інстытута механікі, заснаванага ім у 1828 годзе. У 1839 годзе ў інстытуцкім лекцыйным холе была зладжаная выстаўка карцін з калекцыі Джозефа Стрэта. Шматлікія экспанаты гэтай калекцыі, як лічыцца, пазней размяркуюцца па гарадскіх галерэях Дэрбі.

Джозеф Стрэт прафінансаваў узвядзенне будынка для «Athenaeum Society», дзе павинна была размяшчацца мастацкая галерэя і музей, які прапаноўваў мастацкія калекцыі для шырокай публікі. Таксама ён аказаў матэрыяльную падтрымку Цэнтральнай бальніцы Дэрбішыра, якая была спраектавана і ўзведзена яго старэйшым братам Уільямам.

Больш за ўсё Стрэт вядомы сваім падарункам Арбарэтуму Дэрбі, які стаў першым паркам у Англіі для публічнага наведвання. Ён звярнуўся да Джона Клаўдзія Лоўдана па праект паркавана дызайна, які быў выкананы за £10,000 брытанскіх фунтаў.

Стрэт памёр 13 студзеня 1844 годзе ў сябе дома на Сент-Пітэр Стрыт. Некаторы час ён быў хворы і пакутваў ад вяртання хваробы, ад якой ужо ніколі не выздаравеў. Ён быў пахаваны разам са сваёй жонкай Ізабелай ва Унітарнай капліцы Фраяр-Гейт.

Зноскі
------

1. ↑  Joseph Strutt // Lord Byron and his Times Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q25935022'></a>
2. 1 2  *Lundy D. R.* Prince Gabriel Carl Walter Bernadotte, Duke of Dalarna // The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
3. ↑  *various authors* Dictionary of National Biography / L. Stephen, S. Lee — London: 1885.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q179854'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q740657'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1210343'></a>
4. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
5. ↑  Kindred Britain<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
6. ↑  Allard, Sarah; Nicola Rippon (2003). Goodey’s Derby p.96. Breedon Books. pp. 157. ISBN 1-85983-379-9.

| ⛭Музей і мастацкая галерэя Дэрбі |
| --- |
| Мастакі | 
* Уільям Джон Кофі
* Клуб замалёвак Дэрбі
* Джордж Хальцэндорф
* Альфрэд Джон Кін
* Дэвід Пейн
* Рональд Поўп
* Самуэль Рэйнер
* Томас Сміт
* Луіза Рэйнер
* Эрнст Таўнсенд
* Эрнст Эліс Кларк
* Джордж Цёрнер
* Генры Ларк Прат
* Гаральд Грыслі
* Фрэнсіс Легат Шантры
* Уільям Лакін Цёрнер
* Джозеф Райт з Дэрбі

 |
| Геалогія | 
* Эшфардскі чорны мармур
* Джон Фарэй
* Матлакіт
* Джон Мэйв
* Уайт Уотсан
* Джон Уайтхёрст
* Уільям Марцін

 |
| Ваенная гісторыя | 
* 9-ы/12-ы каралеўскія ўланы
* Уільям Гоўт
* Роберт Келс
* Фрэнсіс Актавіўс Грэнфел
* Дэвід Спенс

 |
| Прыродазнаўства | 
* Алентанскі бегемот
* Коднарскі замак
* Крэсвельская культура
* The King of Rome
* Уільям Хант Пэйнтэр
* Джозеф Уайтэкер
* Уільям Рычардсан Лінтан

 |
| Карціны | 

|  |  |
| --- | --- |
| Джозеф Райт | 
* Філосаф, які тлумачыць мадэль Сонечнай сістэмы
* Індзейская ўдава
* Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы
* Алхімік, які адкрывае фосфар
* Магіла Вергілія
* Кузня
* Міраван
* Чалавек, які закопвае норы
* Філосаф пры святле каганца
* Томас і Ганна Бароу
* Палонны
* Палонны кароль

 |

Генерал Джонсан ратуе параненага французскага афіцэра ад тамагаўка паўночнаамерыканскага індзейца
* A Prospect of Derby
 |
| Фарфор | 
* Фарфоравая фабрыка Чэлсі
* Derby porcelain
* Royal Crown Derby
* Пінкстанскі фарфор
* Уільям Білінгслі
* Уільям Дзьюсбэры
* Андрэ Планшэ
* Білі Уотэрс

 |
| Гістарычная Брытанія | 
* Рымская крэпасць парка Стрэта
* Дэрвентыя
* Хенсанскі выцесаны човен
* Кальцавое рымскае паселішча Дэрбі
* Ікнілдская дарога
* The Street
* The Long Lane
* Курганныя могілкі Хіт Вуд

 |
| Навука і інжынерыя | 
* Atlas Coelestis
* Бенджамін Вальямі
* Сонечны гадзіннік «Уайтхёрст і сын»

 |
| Іншае | 

|  |  |
| --- | --- |
| Арганізацыі | 
* Філасофскае таварыства Дэрбі
* Выстаўка ў Дэрбі, 1839
* Andrew Handyside and Company
* British Rail Research Division
* Маскі Татануа

 |
| Асобы | 
* Алькмунд з Дэрбі
* Пітэр Перэз Бурдэт
* Д’Эўэс Коўк
* Дэніэл Коўк
* Уільям Кэвендзіш
* Джэймс Фергусан
* Рычард Ніл Фрыман
* Альфрэд Эдуард Гудзі
* Джордж Харпур Кру
* Левелін Фрэдэрык Уільям Джуіт
* Джон Ломбэ
* Уільям Мандзі
* Джозеф Пікфард
* Вашынгтон Шырлі
* Джордж Соракалд
* Джозеф Стрэт
* Рычард Аркрайт
* Рычард Аркрайт малодшы

 |

QRpedia |
| 
* **Музей індустрыі Дэрбі**
	+ **Фабрыка Ломбэ**
* **Дом-музей Пікфарда**
* **Царква Святога Алькмунда**

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage · The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Оксфардскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 143044737 · ISNI: 0000 0001 0808 0138 · LCCN: no2015044798 · VIAF: 160528392 |