recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Барэ́цкія** — наўгародская баярская сям'я.

У 15 ст. ім належала 714 вёсак з 1458 сялянскімі дварамі.

Марфа, удава пасадніка Ісака Андрэевіча Барэцкага, і яе сын Дзмітрый Ісакавіч у 1471 узначалілі варожую Маскве партыю наўгародскіх баяр, якая вяла перагаворы з вялікім князем літоўскім Казімірам IV аб пераходзе ў яго падданства.
У бітве на рацэ Шалонь (1471) паміж маскоўскай раццю і наўгародскім апалчэннем на чале з Дзмітрыем Барэцкім наўгародцы пацярпелі паражэнне. Дзмітрый трапіў у палон, яму, як і іншым баярам — прыхільнікам саюзу з ВКЛ, Іван III загадаў адсекчы галаву. Марфа і яе сын Фёдар працягвалі варожую Маскве дзейнасць.

Літаратура
----------

* Барэцкія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. С. 337.
* *Рудаков В. Е.* Борецкие // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
**Луканка**— балгарская (часам вострая) салямі, унікальная для балгарскай кухні. Яна падобна да суджука, але часта больш прыпраўленая. Луканка ўяўляе сабой сухую каўбасу плоскай цыліндрычнай формы і карычнева-чырвонага колеру, якая, як правіла, раўнамерна пакрыта тонкім пластом белай цвілі. Спалучэнне невялікіх кавалкаў мяса і тлушчу надаюць каўбасе мазаічны выгляд.

Традыцыйна, луканку робяць з фаршу са свініны, цяляціны і спецый (чорны перац, зіра, соль), якім начыняюць сушаныя каровіны кішкі. Пасля цыліндрычную салямі падвешваюць для прасушкі прыблізна ад 40 да 50 дзён у добра вентыляваным месцы. У працэсе сушкі, салямі сціскаюць, каб яна набыла сваю тыповую плоскую форму. Луканку звычайна дробна наразаюць і падаюць халоднай у якасці закускі.

Смакавыя якасці луканкі залежаць ад прыродных асаблівасцяў рэгіёну, дзе яна выраблена, і фармуюцца пад уплывам тыповай мікрафлоры мясцовага геаграфічнага асяроддзя. Ёсць некалькі рэгіёнаў Балгарыі, добра вядомыя вытворчасцю луканкі. Большасць з іх размешчаны ў цэнтральнай частцы Балгарыі, ля падножжа Балканскіх гор, у прыватнасці ў рэгіёнах Смядова, Панагюрышта і Карлова.

Зноскі
------
**Чын**, чыны, кукі-чыны — група народаў на паўночным захадзе М'янмы (нацыянальная вобласць Чын): тыдым, фалам, канпеле і блізкія да іх тхадо на паўночным усходзе Індыі. 750 тыс.чалавек. Роднасныя народу кукі. Адносяцца да паўднёваазіяцкай пераходнай расы. Гавораць на мове падгрупы нага-кукі-чын цэнтральнай групы сіна-тыбецкай сям'і. Вернікі — будысты, ёсць хрысціяне.

Чын прыйшлі ў Бірму з поўначы, раней продкаў сучасных бірманцаў. У 12-17 стагоддзях фалам і канпеле выцеснены шанамі ў цяжкадаступныя горныя раёны заходняй Бірмы. Традыцыйныя заняткі — падсечна-агнявое земляробства (рыс, бабовыя, гародніна), у далінах — садаводства (цытрусавыя), паляванне, лесанарыхтоўкі, збор смалы і інш.

Літаратура
----------

* Народы мира, «Советская энциклопедия», М. 1988
**Мікалай Пятровіч Сінюцін** (1911—1944) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза, камандзір батальёна 469-га стралковага палка 150-й стралковай дывізіі 13-й арміі Паўночна-заходняга фронту, старэйшы лейтэнант.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 26 кастрычніка 1911 года ў горадзе Рэчыца, цяпер Гомельскай вобласці Беларусі у сям'і рабочага. Рускі. Скончыў 6 класаў. Быў рабочым на Рэчыцкім хлебазаводзе.

У Чырвонай арміі з 1930 года. У 1936 годзе скончыў пяхотнае вучылішча. Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў. Камандзір батальёна 469-га стралковага палка старэйшы лейтэнант Мікалай Сінюцін праславіўся ў перыяд з 8-га па 27 студзеня 1940 года падчас утрымання тактычна важных вышынь на Карэльскім перашыйкі, дзе даручаны яму батальён адбіў некалькі кантратак ворага, нанёсшы яму вялікія страты ў жывой сіле.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР ад 7 красавіка 1940 года «за узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з фінскай белагвардзейшчынай і паказаныя пры гэтым адвагу і геройства» старшаму лейтэнанту Сінюціну Мікалаю Пятровічу нададзена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны, герой «Зімняй вайны» на фронце. Камандзір 469-га стралковага палка Сінюцін Н. П. прапаў без вестак 5 лістапада 1941 года.

Узнагароджаны ордэнам Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Спасылкі
--------

Николай Петрович Синютин на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Чэшская Біблія 1506 года** («*Біблія чэшская ў Венецыі друкаваная*») — трэцяе пасля Пражскай  (чэшск.) (бел. (1489) і Кутнагорскай  (чэшск.) (бел. (1489) друкаванае выданне Бібліі на чэшскай мове. Лічыцца, што гэтым выданнем актыўна карыстаўся Францыск Скарына пры перакладзе біблейскіх кніг.

Выдаўцы
-------

Біблія была надрукавана ў Венецыі, якая ў той час стала адным з цэнтраў славянскага кнігадрукавання, ў друкарні нямецкага майстра П. Ліхтэнштейна. Выдаўцамі Бібліі былі пражскія мяшчане-чашнікі: Ян Глаўса, Вацлаў Сава і Бурыян Лазар, карэктарамі — Ян Йіндржышскі і Томаш Молек.

Друкарскія асаблівасці выдання
------------------------------

Выданне пачынаецца вялікай прадмовай (на 10 старонак), у якой сфармуляваныя мэты выдання: праслаўленне багатых выяўленчых магчымасцяў чэшскай мовы і садзейнічанне пашырэнню біблейскіх тэкстаў сярод усіх славянскіх народаў. На думку выдаўцоў, пераклад павінен быў стаць сродкам барацьбы супраць Рымскай курыі ў развіцці славянскай літаратуры на роднай мове. Тэкст выдання ўяўляў развіццё і ўдасканаленне традыцыі чэшскіх біблейскіх перакладаў. Так, пры перакладзе былі ўлічаны «парады вучоных пражскіх мужоў» (магчыма, прафесараў Пражскага ўніверсітэта). У выданні выкарыстоўваліся канстынуацыі (кароткі змест раздзела) і канкардацыі (указанне паралельных месцаў з перакрыжаванымі спасылкамі). Некаторыя раздзелы дапоўненыя, так з'явіўся пераклад 4-ай кнігі Ездры, якога не было ў папярэдніх выданнях. Біблія добра ілюстравана: у ёй 109 гравюр. Існуе меркаванне, што гравюры запазычаны з лацінскай Бібліі 1498 года, выдадзенай таксама ў Венецыі; аднак большасць ілюстрацыі была папулярнай у чэшскіх рукапісных кнігах папярэдніх стагоддзяў.

Біблія 1506 года моцна паўплывала на наступныя чэшскія выданні 1529, 1537, 1540  (чэшск.) (бел. 1549  (чэшск.) (бел.; і шырока выкарыстоўвалася аж да апошняй чвэрці 18 ст. не толькі пратэстантамі, але і католікамі.

Літаратура
----------

* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыклапедыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. ISBN 5-85700-003-3

Спасылкі
--------
**Мікалай Пятровіч Луго́ўскі** (1 (14) снежня 1911, в. Равуча, Аршанскі павет, цяпер Талачынскі раён — 25 чэрвеня 1944) — камандзір стралковага батальёна, капітан. Герой Савецкага Саюза (1944).

М. П. Лугоўскі нарадзіўся ў вёсцы Равуча Аршанскага павета (сучасны Талачынскі раён). В 1932 годзе скончыў Маскоўскі электратэхнікум. Працаваў у Сібіры на будоўлях і на прадпрыемствах у Алма-Аце. У Чырвонай Арміі з 1939 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце з 1941 г. У 1942 годзе скончыў пяхотнае вучылішча.

Вызначыўся ў час Вялікай Айчыннай вайны пры вызваленні Віцебскай вобласці. 23 чэрвеня 1944 г. стралковы батальён 1124-га стралковага полка (334-я стралковая дывізія, 43-я армія, 1-ы Прыбалтыйскі фронт) пад камандваннем М. Лугаўскога прарваў абарону ворага на тэрыторыі Сіроцінскага раёна (сучасны Шумілінскі раён), вызваліў вёскі Гуркі і Ермакі і выйшаў тыл праціўніка. На працягу дня чырвонаармейцы адбілі 9 контратак праціўніка і вызвалілі вёскі Крупчына і Засіннікі. 24 чэрвеня 1944 г. батальён фарсіраваў раку Заходняя Дзвіна ля вёскі Грынёва, захапіў плацдарм і выйшаў на шашу Віцебск—Бешанковічы.

М. П. Лугоўскі загінуў у баі 26 чэрвеня 1944 года. Пахаваны ў гарадскім пасёлку Бешанковічы.

Імем героя названа вуліца ў Бешанковічах, Друцкая школа ў Талачынскім раёне.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4. — 432 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Талачынскага раёна / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — С. 299. — 654 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-007-6.
* Беларуская ССР: Кароткая энцыклапедыя. У 5-і т. Т.5.: Бібліяграфічны даведнік / Рэд. кал.: І. П. Шамякін і інш. — Мн.: Гал. рэд. БелСЭ імя П. Броўкі, 1981. — Т. 5. — 720 с. — 15 000 экз.
* Навечнов в сердце народном: Справочник / Главный ред. И. П. Шамякин. — 3-е изд. испр. и доп. — Мн.: БелСЭ, 1984. — 607 с. — 65 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Мікалай Пятровіч Лугоўскі на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Мадэкнгеі** (палаўан.: *Ngara Modekngei*, літаральна "сабраныя разам у адно") — сучасная сінкрэтычная рэлігія ў Палау.

Гісторыя
--------

Мадэкнгеі з'явілася ў пачатку XX ст. як сінкрэтычны рэлігійны напрамак, які аб'ядноўваў хрысціянства са старажытнай палаўанскай рэлігіяй, заснаванай на анімізме і кульце продкаў. Цэнтрам яе распаўсюджання з'яўляецца вёска Ібабанг на востраве Бабелдааб. Заснавальнікам лічыцца тубылец Тэмедад, які быццам бы ўбачыў божае адкрыццё ў сне. У першай палове XX ст. мадэкнгеі фактычна з'яўлялася формай супраціўлення каланіяльнай экспансіі Германіі і Японіі. У наш час гэту рылігію спавядае 8,8% вернікаў Палау. З 1974 г. у Ібабанге працуе рэлігійная школа мадэкнгеі.

Вучэнне
-------

Прыхільнікі мадэкнгеі вераць у адзінага бога-*нгірчалмкуук*, якога атаесамляяюць з Ісусам Хрыстосам. Падобна хрысціянам, яны імкнуцца да выратавання душы. Разам з гэтым, існуе вера ў добрых духаў *бладэк*, якія ахоўваюць вернікаў і заручаюць іх прытрымлівацца палаўанскіх звычаяў і традыцый, і злых духаў *дэлеб*. Падчас малітваў вернікаў можа ахопліваць стан трансу, падчас якога яны гавораць і прадпрымаюць учынкі згодна волі духаў.

Культ
-----

Адзіны храм мадэкнгеі знаходзіцца ў вёсцы Ібабанг на востраве Бабелдааб. Прыхільнікі мадэкнгеі не маюць пісьмовых тэкстаў, свяшчэнныя паданні перадаюць у форме спеваў *кескес*. Яны зберагаюць палаўанскую мову, звычаі і традыцыі, не ўжываюць алкагольных напояў, тытуню і наркотыкаў. Службы ў храме кароткія, складаюцца з сумесных або супольных малітваў. Некалькі разоў на год арганізуюцца маляўнічыя святы, на якія таксама збіраюцца вернікі іншых канфесій і турысты.

Спасылкі
--------

* The Modekngei religion
* ﻿MODEKNGEI
* Palau Demographics Profile 2013
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мельнікаў.

**Мікала́й Пятровіч Ме́льнікаў** (1895, в. Матвеева Валагодскай губерні — не пазней верасня 1962 года) — савецкі беларускі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1895 годзе ў вёсцы Матвеева Валагодскай губерні. Член КПСС з 1919 года. У 1948 годзе скончыў экстэрнам 7 класаў сярэдняй школы ў г. Калінкавічы Палескай вобласці, у 1953 годзе парткурсы пры ЦК КПБ у Мінску.

З лістапада 1907 па студзень 1912 вучань фарбавальнай майстэрні Мікалаева ў Рыбінску. Са студзеня 1912 па май 1915 года рабочы-фарбавальнік фарбавальнай фабрыкі ў Петраградзе. З мая 1915 па люты 1916 года радавы 203-га запаснога батальёна ў Арле. У лютым—ліпені 1916 года яфрэйтар 86-га запаснога батальёна ў Камянец-Падольску. З ліпеня 1916 па студзень 1918 старшы унтэр-афіцэр 7-га пагранічнага пяхотнага палка на Паўднёва-Заходнім фронце. У лютым—жніўні 1918 года зноў рабочы-фарбавальнік фарбавальнай майстэрні Мікалаева ў Рыбінску. З верасня 1918 па май 1919 намеснік старшыні і ваенны кіраўнік валаснога камітэта беднаты і Пятоўскага валаснога ваеннага камісарыята ў Тоцемскім павеце Валагодскай губерні. З мая 1919 па лістапад 1924 камандзір узвода і сярэдняга кампалітсастава 1-га зводнага камуністычнага палка 2-й дывізіі РСЧА. 

### У БССР

Са снежня 1924 па лістапад 1929 загадчык гаспадаркай 1-й савецкай бальніцы ў Гомелі. З лістапада 1929 па жнівень 1930 старшыня акружнога праўлення Саюза медсантруда ў Гомелі. Са жніўня 1930 па ліпень 1933 адказны сакратар цэнтральнага праўлення Саюза медсантруда ў Мінску. З ліпеня 1933 па кастрычнік 1934 старшыня цэнтральнага праўлення Саюза работнікаў жывёлагадоўчых саўгасаў у Мінску. 
З кастрычніка 1934 па люты 1935 намеснік сакратара Полацкага райкама КП(б)Б. У лютым 1935 — сакавіку 1936 дырэктар насенняводчай гаспадаркі ў Мінску. З сакавіка 1936 па май 1937 загадчык сельскагаспадарчага аддзела Полацкага акружкама КП(б)Б. З мая 1937 па май 1939 года 1-ы сакратар Расонскага райкама КП(б)Б. З мая 1939 па жнівень 1941 2-гі сакратар Віцебскага абкама КП(б)Б. Са жніўня 1941 па люты 1942 начальнік палітаддзела тылу 21-й арміі. У лютым—маі 1942 камісар аддзела ўмацаванага раёна штаба Паўднёва-Заходняга фронту. З мая 1942 па люты 1946 камісар, намеснік па палітчасці армейскага шпіталя лёгка параненых № 3989. З лютага 1946 па снежань 1949 1-ы сакратар Калінкавіцкага райкама КП(б)Б. Са снежня 1949 па сакавік 1950 года 2-гі сакратар, з сакавіка 1950 года 1-ы сакратар Мазырскага гаркама КП(б)Б. У 1954 годзе працягваў працаваць на гэтай пасадзе.

З 1960 года на пенсіі.

Партдакументы пагашаны Гомельскім абкамам КПБ у верасні 1962 года як на памерлага.

Літаратура
----------

* *Филиппов С. Г.* Мельников Николай Петрович // Территориальные руководители ВКП(б) в 1934—1939 гг. : справочник / под общ. ред. А. Б. Рогинского. — М.: Политическая энциклопедия, 2006. — С. 403. — 679 с. — 700 экз. — ISBN 978-5-8243-2057-2.
**Франкентурм** (ням.: Frankenturm) — сярэдневяковая абарончая і жылая вежа, размешчана ў цэнтры горада Трыр, за 150 метраў на захад ад Галоўнай рыначнай плошчы.

Гісторыя
--------

Вежа пабудавана ў XI стагоддзі традыцыйным для старажытных рымлян спосабам — рады бутавага каменя чаргуюцца ў ёй з цаглянымі радамі.

Сваю назву вежа атрымала ў XIV стагоддзі па імі аднаго з жыхароў — Франка фон Зенгайма. Першапачаткова вежа была пяціпавярховай, аднак у 1308 годзе яна была разабрана да вышыні ў 3,5 паверха і над ёй быў ўзведзены аднасхільны дах.

Уваход у вежу быў размешчаны высока над зямлёй, і патрапіць у яе можна было толькі па драўлянай лесвіцы, якая ў выпадку неабходнасці падымалася ўверх.

У сярэдневяковым Трыры, меркавана, было сем ці восем падобных абарончых жылых веж. Але да нашых дзён, апроч Франкентурм, дашлі толькі Іерусалімская вежа і Дом трох вешчуноў.

Доўгі час у вежы Франкентурм жылі чыноўнікі, якія былі на службе ў архібіскупа.

У нашы дні вежа, рэканструяваная ў 2007 годзе, выкарыстоўваецца для правядзення гарадскіх свят, а таксама здаецца ў арэнду для правядзення розных мерапрыемстваў — канферэнцый, выставак, банкетаў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Франкентурм (Трыр)
* Вежа Франкентурм (Frankenturm) (руск.)
**Лукас ван Валкенборх (Фалькенборх)** (нідэрл. Lucas van Valckenborch, 1535, Лёвен — 2 лютага 1597, (пахаваны), Франкфурт-на-Майне) — фламандскі мастак.

Жыццё і творчасць
-----------------

Мастацкую адукацыю атрымаў у Мехелене, быў там членам гільдыі мастакоў Св. Лукі. Настаўнікі Л. ван Валкенборха невядомыя. У 1566 годзе браты Лукас і Мартэн ван Валкенборх, мастакі Ханс Врэдэман дэ Врыс і Хендрык Стэнвейк, усе пратэстанты па веравызнанні, з прычыны рэлігійных прыгнёту пакідаюць каталіцкі Лёвен і з’язджаюць спачатку ў Ахен, а затым у Льеж. У Антверпене Лукас знаёміцца ​​з эрцгерцагам Матыясам, штатгальтарам Іспанскіх Нідэрландаў (пасля імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі), і ў 1579 годзе паступае да яго на службу. Пасля таго, як Матыяс пакідае ў 1581 годзе пост штатгальтара і вяртаецца ў Лінц, Лукас ідзе за ім як прыдворны мастак.

У 1592—1593 гадах Л. ван Валкенборх перакладае сваю майстэрню з Лінца ў Франкфурт-на-Майне, дзе з 1586 года ўжо жыве яго брат Мартэн. У 1594 годзе ён атрымлівае франкфурцкае грамадзянства. У мастацкай майстэрні ван Валкенборха заўсёды навучалася шмат вучняў — сярод іх Георг Флегель і Яспер ван дэр Ліндэн. Брат Лукаса, Мартэн і абодва яго сыны, Гіліс і Фрэдэрык, таксама былі мастакамі.

Лукас ван Валкенборх пісаў пераважна краявіды ў стылі твораў Пітэра Брэйгеля Старэйшага. Часта сустракаюцца ў яго палотны на тэму «Поры года» з выявай сельскагаспадарчых работ і гарадскога побыту. Таксама ствараў карціны па рыначных сцэнках, займаўся партрэтным жывапісам.

Зноскі
------

1. ↑  Lucas van Valckenborch // Kunstindeks Danmark Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3362041'></a>
2. ↑  Lucas van Valckenborgh // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12217112z · BPN: 08671658 · GND: 118935593 · ISNI: 0000 0000 6674 8696 · LCCN: nr90022543 · NTA: 080405339 · NUKAT: n2009119089 · SUDOC: 030834872 · VIAF: 8186766 · ULAN: 500031812 |

 |
Гэты артыкул пра перыяд развіцця італьянскага мастацтва. Пра аўтамабіль маркі Fiat гл. Fiat Cinquecento
**Чынквечэ́нта** (італ.: cinquecento — літар. *пяцьсот*, а таксама *1500-я гады*) італьянская назва XVI стагоддзя. Гісторыкамі мастацтва і культуры выкарыстоўваецца для абазначэння пэўнага перыяду ў развіцці італьянскага мастацтва Адраджэння — перыяду канца Высокага Адраджэння і Позняга Адраджэння. Тым часам працавалі найвялікшыя майстры Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла, Рафаэль Санці і Тыцыян, пры жыцці празваныя сучаснікамі «боскімі»; а таксама Веранезэ і Цінтарэта, чыя творчасць адносіцца да Позняга Адраджэння, заключнаму перыяду ў гісторыі італьянскага Рэнесансу.

Гл. таксама
-----------

* Дучэнта
* Трэчэнта
* Кватрачэнта
* Сейчэнта

Спасылкі
--------

* *Чынквечэнта* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
***Восень патрыярха*** (ісп.: El otoño del patriarca) — раман, напісаны Габрыэлем Гарсія Маркесам у 1975 годзе.

«Паэма аб адзіноце ўлады», як коратка апісаў аўтар свой твор, апавядае пра жыццё і смерць адвечнага дыктатара адной з лацінаамерыканскіх краін. Кожны з шэсці раздзелаў кнігі прысвечаны гісторыі бясконцай сілы архетыпічнага карыбскага тырана.

Гарсія Маркес пры стварэнні гэтага вобраза грунтаваўся на асобах рэальных кіраўнікоў дзяржаў: Густава Рохаса Пінілу з Калумбіі, генералісімуса Францыска Франка з Іспаніі (раман быў напісаны ў Барселоне) і венесуэльца Хуана Вісэнтэ Гомеса. «Восень патрыярха» — гэта ўніверсальная гісторыя пра разбурэнне асобы пад уздзеяннем эфекта ад канцэнтрацыі вялікай улады ў руках аднаго чалавека.

У 2021 годзе выйшаў пераклад рамана на беларускую мову.

Сюжэт
-----

Галоўным героем рамана з’яўляецца генерал, які вельмі даўно захапіў уладу ў краіне і аўтарытарна правіць там з вялікай жорсткасцю. Думкі генерала ў кнізе перадаюцца з дапамогай вялікіх звілістых сказаў, якія амаль што не падзелены на абзацы. Ён прадстае чалавекам, які знаходзіцца ў стане пастаяннай адзіноты і страху, бо нікому не можа давяраць.

Генерал у кнізе мае богападобны статус, людзі ставяцца да яго з бясконцым трапятаннем і павагай. Дыктатары, такія як Франка, Самоса і Трухілья, утрымлівалі ўладу ў краіне, нягледзячы на сур’ёзныя ўнутраныя палітычныя крызісы, якія часам тапілі ў крыві. У рамане Гарсія Маркеса сімвалам гэтага з’яўляецца апісанне сцэны самотнай смерці дыктатара ў прэзідэнцкім палацы, якое паўтараецца на працягу кнігі некалькі разоў.

Папулярнасць
------------

Паводле даследавання Іспанскага інстытута кнігі, *Восень Патрыярха* была самай папулярнай кнігай, якая прадавалася ў Іспаніі ў 1975 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Іспанская Вікіпедыя — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q8449'></a>
2. ↑  Восень патрыярха / Пер. з ісп. С. Шупа. — Мн.: А. М. Янушкевіч, 2021.
3. ↑  Folha de S.Paulo, Ilustrada, p.5, January 28, 1976 (in Portuguese) — Retrieved December 29, 2011.

Беларускі пераклад
------------------

* Восень патрыярха: раман / Габрыель Гарсія Маркес; пер. з ісп. Сяргея Шупы. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2021. — 268 с. — (Cерыя «Noblesse Oblige»). ISBN 978-985-7210-94-7
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вяроўкін.
**Міхаіл Лаўрэнцьевіч Вяроўкін** (1825 — 20 лютага 1896) — беларускі вучоны-архівіст, археограф.

Біяграфія
---------

Верагодна, паходзіў з Віцебшчыны. У 1839—1847 вучыўся ў Полацкай духоўнай семінарыі. У 1847—1853 гг. выкладаў у духоўным вучылішчы ў Віцебску. Працаваў у Полацкай духоўнай кансісторыі, віцебскім губернскім праўленні, губернскім статыстычным камітэце. З 1888 г. архіварыус Віцебскага цэнтральнага архіва старажытных актаў.

Дзейнасць
---------

Адзін са складальнікаў і рэдактараў (В.17-26) «Гісторыка-юрыдычных матэрыялаў». У каментарыях да дакументаў падкрэсліваў ролю праваслаўнай царквы ў гісторыі Беларусі 16—17 ст. Публікацыю інвентароў суправаджаў уласнымі падлікамі агульнага даходу сялян, велічыні іх надзелаў, павіннасцей і інш. Аўтар вершаў і баек (друкаваліся ў газеце «Витебские губернские новости».)

Зноскі
------

Літаратура
----------

Асветнікі зямлі беларускай Х-пачатак ХХст.
Царкоўная брама
Капліца пры царкве Св. Параскевы.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Чарневічы Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры паселішча.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1887 годзе з цэглы.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда з бакавымі акруглымі рызніцамі. Шацёр 3-яруснай 4-граннай званіцы завершаны макаўкай, шацёр малітоўнай залы — цыбулепадобнай галоўкай на 8-гранным барабане. Плоскасныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў плоскіх і кілепадобных ліштвах, апяразаны прафіляванымі карнізамі і зубчастымі фрызамі, крапаваны рэльефнымі крыжамі. Тры ўваходы вылучаны кілепадобнымі парталамі.

Брама і капліца
---------------

Перад храмам пастаўлена мураваная брама-вартоўня накрытая шатровым дахам з цыбулепадобнай галоўкай. За храмам узведзена мураваная кубападобная капліца пад шатровым дахам.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Царква Святой Параскевы Пятніцы (Чарневічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Царква Святой Параскевы Пятніцы (Чарневічы) на сайце Radzima.org
* Царква Святой Параскевы Пятніцы (Чарневічы) на сайце «Архіварта»
*The Autumn of the Middle Ages* 
**«Восень Сярэднявечча»** (нідэрл.: Herfsttij der Middeleeuwen) — філасофска-культуралагічны трактат галандскага аўтара Ёхана Хёйзінгі. Упершыню быў апублікаваны на галандскай мове ў 1919 годзе. Трактат апісвае духоўную сітуацыю ў Францыі і Нідэрландах у XIV—XV стагоддзях. Адмысловая ўвага аўтар звяртае на рыцарства (Глава IV. Рыцарская ідэя; Глава VI. Рыцарскія ордэны і рыцарскія зарокі), асаблівасці сярэдневяковага менталітэта, ідэю саслоўнага падзелы грамадства і сярэдневяковая выява каханні.

У якасці асноўных крыніц, апроч архіўных дакументаў і пасланняў, Хёйзінга абапіраецца на гістарычныя сачыненні найвыдатнейшых летапісцаў, такіх як Жан Фруасар, Ангеран дэ Манстрэле, Жан Лефеўр дэ Сен-Рэмі, Жорж Шатэлен, Мацье д’Эскушы, Жак дзю Клерк, Жан Малінэ, Філіп дэ Камін і Аліўе Ламарш, разглядаючы таксама творы паэта Эсташа Дэшана, мастакоў Яна ван Эйка, Рагіра ван дэр Вейдэна, Дзірка Баўтса, братоў Лімбургаў і інш. дзеячаў культуры і мастацтва дадзенай эпохі.

Рускія выданні
--------------

* **Хейзинга Й.*.* Осень Средневековья: Исследование форм жизненного ўклада и форм мышления в XIV и XV веках во Франции и Нидерландах / Перевод Д. В. Сильвестрова; Статья А. В. Михайлова; Комментарии Д. Э. Харитоновича; Отв. ред. С. С. Аверинцев; Консультант С. Ю. Завадовская; Рецензенты: М. Л. Гаспаров, А. Я. Гуревич. — М.: Наука, 1988. — 544, [18] с. — (Памятники исторической мысли). — 45 000 экз. — ISBN 5-02-008934-6. (в пер.)
* *Хейзинга Й.* Осень Средневековья: Исследование форм жизненного уклада и форм мышления в XIV и XV веках во Франции и Нидерландах // Сочинения: В 3 томах = Herfsttij der Middeleeuwen / Пер. с нидерл. и сост. Д. В. Сильвестрова. Вступ. ст. и общ. ред. В. И. Уколовой. Заключ. ст. и науч. коммент. Д. Э. Харитоновича. — М.: Прогресс-Культура, 1995. — Т. 1. — 413 с. — ISBN 5-01-004467-6.
* *Хейзинга Й.* Осень Средневековья / Пер. Д. В. Сильвестрова. — СПб.: Издательство Ивана Лимбаха, 2011. — 768 с. — ISBN 978-5-89059-166-1.
**Віла Лівіі** — старажытнарымская віла ў адным з раёнаў Рыма, Прыма-Порта.

У часы рымскай імперыі віла, пабудаваная ў I стагоддзі да н. э. звалася «У белых курэй» — *Ad Gallinas Albas* і, магчыма, належала жонцы імператара Аўгуста Лівіі.
Віла дагэтуль цалкам не раскапана, бо ўчастак зямлі над вілай выкарыстоўваецца пад сельска-гаспадарчыя працы.
На тэрыторыі вілы была знойдзена мармуровая статуя імператара Аўгуста, вядомая цяпер пад назвай «Аўгуст з Прыма Порта», а падобны тып імператарскіх выяў тыпам Прыма-Порта.

Па легендзе, жонцы імператара на калены звалілася белая курыца, якую выпусціў арол. У курыцы ў дзюбе была галінка лаўра, якую затым пасадзілі ў садзе. З лаўровай галінкі вырас лаўровы гай, з галінак гэтых дрэў сталі вырабляць лаўровыя вянкі для імператараў. Патомства белай курыцы вырошчвалася на віле, адсюль і яе назва.

Віла вядомая сваімі пышнымі фрэскамі (вышынёй 2,72 м, даўжынёй 11,70 м) у зале — трыклініі, які цалкам упрыгожаны фрэскамі з выявай раслін, такіх кветак як ружы і хрызантэмы, дрэў — гранат, айва, лаўр, кедр, кіпарыс, алеандр і іншыя, каля 30 відаў птушак. Фрэскі знаходзяцца сёння ў Нацыянальным рымскім музеі ў Рыме.

Гл. таксама
-----------

* Дом Лівіі — дом, які ўваходзіў у комплекс палаца Аўгуста, у якім, магчыма, жыла Лівія на Палаціне.

Зноскі
------

1. 1 2  dati.beniculturali.it — 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q52897564'></a>

Літаратура
----------

* Siebler, Michael. *Römische Kunst*.
* Mazzoleni, Donatella. *Domus. Wall Painting in the Roman House*.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Віла Лівіі**
**Міхаіл Канстанцінавіч Анікушын** (руск.: Михаи́л Константи́нович Анику́шин; 19 верасня [2 кастрычніка] 1917, Масква — 18 сакавіка 1997, Санкт-Пецярбург — савецкі, расійскі скульптар-манументаліст, педагог, грамадскі дзеяч. Народны мастак СССР (1963). Герой Сацыялістычнай Працы (1977).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Бацька Канстанцін Анікушын, паркетчык, працаваў над паркетамі гасцініцы Масква. У 1931 годзе пачаў займацца ў Маскоўскай студыі лепкі і малявання пад кіраўніцтвам Г. А. Казлова.

У 1935—1936 гадах вучыўся ў падрыхтоўчых класах пры Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў В. С. Багатырова, у 1936—1937 — у Ленінградскай сярэдняй мастацкай школе ў Г. А. Шульца, у 1937—1941 і 1945—1947 — у Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна.

З самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны пайшоў у апалчэнне. З лістапада 1941 года ваяваў у шэрагах РСЧА.

У 1948—1951 гадах і з 1958 года да самай смерці выкладаў у Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, узначальваў персанальную творчую майстэрню. Прафесар (1960).

Адна з найбольш вядомых работ скульптара — помнік Пушкіну, усталяваны ў 1957 годзе ў Ленінградзе, Ленінскай прэмія (1958).

Узнагароды
----------

* Ленінская прэмія (1958).
* Народны мастак СССР (1963).
* Герой Сацыялістычнай Працы (1977).
* Дзяржаўная прэмія РСФСР імя І. Я. Рэпіна (1986).

Зноскі
------

1. ↑  Аникушин Михаил Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Michail Anikušin //

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0000 6706 1247 · LCCN: n85330691 · SUDOC: 138478678 · VIAF: 40834809 · ULAN: 500101587 |
**Царква Святой Марыі Магдаліны** — мураваны праваслаўны храм у в. Альгомель Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі каля Свята-Уваскрасенскай царквы.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1994 годзе з чырвонай цэглы.

Архітэктура
-----------

У аснове кампазіцыі храма крыжова-купальны аб’ём, да якога далучаны прытвор, завершаны 2-яруснай 8-граннай шатровай званіцай з макаўкай. Такімі ж макаўкамі завершаны самкнуты паўсферычны купал магутнага 2-яруснага 8-граннага драўлянага барабана над асноўным аб’ёмам, дахі апсіды, прыдзелаў і трапезнай. Архітэктурны дэкор выкананы муроўкай сілікатнай цэглай: прамавугольныя плакеткі з крыжамі, зубчатыя карнізы, арачныя дугі аконных праёмаў.

Зноскі
------

1. ↑  Марыі-Магдалінінская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Царква Святой Марыі Магдаліны (Альгомель) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Камп'енскі вагон** (у французскай гістарыяграфіі мае назву *Wagon de l’Armistice* — «вагон перамір'я») — чыгуначны вагон, у якім 11 лістапада 1918 года было падпісана Першае камп’енскае перамір’е паміж Францыяй і іншымі саюзнікамі і Германіяй у Камп'енскім лесе, дэпартамент Уаза, якое завяршыла баявыя дзеянні Першай сусветнай вайны. 

чорна-белая фатаграфіяПрадстаўнікі саюзнікаў пры падпісанні перамір'я. Фердынанд Фош, другі справа, каля свайго вагона ў Камп'енскім лесе.
Вагон быў выпушчаны ў 1914 годзе кампаніяй Compagnie Internationale des Wagons-Lits і быў выбраны ў 1918 годзе для падпісання ў ім перамір'я асабіста маршалам Фошам. У міжваенны перыяд вагон спачатку быў прызначаны асабістым вагонам прэзідэнта Мільерана, на якім ён у снежні 1920 года здзейсніў паездку ў Вердэн, затым выстаўляўся ў Доме інвалідаў і на мемарыяльнай Паляне перамір'я. 11 лістапада 1927 года для вагона быў пабудаваны будынак на Паляне перамір'я.

У чэрвені 1940 года, калі французскія войскі былі разбіты арміяй Трэцяга Рэйха, вагон па непасрэдным загадзе Адольфа Гітлера быў выняты з гэтага будынка, для чаго прыйшлося ўзарваць сцяну. Жадаючы зняважыць Францыю, ён настаяў, каб падпісанне Другога камп'енскага перамір'я, якое азначала фактычную капітуляцыю Францыі перад Германіяй, адбылося менавіта ў ім. Праз два дні пасля падпісання перамір'я, 24 чэрвеня 1940 года, вагон быў дастаўлены ў Берлін, дзе на працягу тыдня быў выстаўлены на ўсеагульны агляд ля Брандэнбургскіх варотаў. У 1944 годзе ён быў вывезены з Берліна ў горад Рула ў Цюрынгіі, а ў красавіку 1945 года па загадзе Гітлера спалены салдатамі СС.

11 лістапада 1950 года на адноўленай Паляне перамір'я быў усталяваны вагон той жа серыі, але 1913 года выпуску; яго нумар замянілі на нумар арыгінальнага Камп'енскага вагона. У 1992 годзе высвятлілася, што некаторыя рэшткі спаленага Камп'енскага вагона ўсё ж захаваліся, пасля чаго ўрад Германіі перадаў іх Францыі.

Зноскі
------

1. ↑  Abri du Wagon dans lequel fût signé l’Armistice(недаступная спасылка)
2. ↑  Fiche de l’Université Paris I, «Le Wagon de l’Armistice à Compiègne»

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Камп’енскі вагон
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барсукоў.
**Міхаіл Захаравіч Барсукоў** (19 ліпеня 1919, в. Лушна, Полацкі павет, Віцебская губерня — 10 сакавіка 1979) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1948 годзе БПІ. Працаваў у інстытуце «Мінскпраект».

Творчасць
---------

Дзіцячы хірургічны цэнтр, тэрапеўтычны корпус і паліклініка на Ленінскім праспекце
Будынак Упраўлення Беларускай чыгункі па вул. Кірава
Работы ў Мінску: будынак Упраўлення Беларускай чыгункі (1948—1952, у сааўт.), інстытутаў гісторыі партыі пры ЦК КПБ (1952—1955), «Архтэхбуда» (1967), удасканалення ўрачоў (1967—1972); Дом інвалідаў (1958—1960); гасцініцы «Спадарожнік» (1960—1962); СКБ тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці (1966—1968). Аўтар планіроўкі плошчы на вул. Чкалава (1962), праекта рэканструкцыі клінічнага гарадка (1964).

Біяграфічныя дакументы, фотаздымкі будынкаў па праектах архітэктара і яго ліставанне захоўваюцца ў БДАНТД, куды перададзены жонкай.

Літаратура
----------

* Барсукоў Міхаіл Захаравіч // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.


1. ↑  Вольга Іванова. Асaбістыя архівы Беларусі канца XVIII-пач. XXІ ст. Мінск, 2014. 404 с.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Царква Святога Пятра.

**Царква Святога Пятра** (ням. Petrikirche) — лютэранскі храм у горадзе Ростак (Мекленбург-Пярэдняя Памеранія). Царква Святога Пятра - найстарэйшая з чатырох ганзейскіх цэркваў горада. Дзве іншыя, Святой Марыі і Святога Мікалая, захаваліся; чацвёртая, Святога Якава, была разбурана падчас Другой сусветнай вайны і пасля разабраная.

Гісторыя
--------

Будаўніцтва царквы Святога Пятра пачалося ў сярэдзіне XIV стагоддзя на месцы маленькай царквы, пабудаванай у 1252 года. Будынак уяўляе сабой трохнефавую базіліку ў стылі цаглянай готыкі, што характэрна для поўначы Германіі ганзейскага перыяду.

Шпіль царквы меў вышыню 127 м, але быў пашкоджаны ударам маланкі ў 1543 годзе. Да 1578 года быў пабудаваны новы шпіль вышынёй 117 м. У Другую сусветную вайну будынак быў пашкоджаны, але адрэстаўравана ў мірны час. У 1960-я гады інтэр'ер царквы быў распісаны мясцовым мастаком Лотарам Манэвіцам.
Сцяг Азербайджанскай ССР 1952—1991 гадоў
Сцяг Азербайджанскай ССР 1920—1921 гадоў
Сцяг Азербайджанскай ССР 1937—1940 гадоў
Сцяг Азербайджанскай ССР 1940—1952 гадоў
**Сцяг Азербайджанскай ССР** — рэспубліканскі сімвал Азербайджанскай ССР.

Першы сцяг Азэрбайджанскай ССР быў зацверджаны ў 1920 годзе і ўтрымоўваў залаты паўмесяц і зорку ў левым верхнім куце палотнішча.

У 1937 годзе, у левым верхнім куце сцягу быў размешчаны залаты серп і молат і ўтрымоўваў надпіс лацінкай *AzSSR*, якую ў 1940-я гады замянілі напісаннем кірыліцай *АзССР*.

Апошняя версія сцягу Азербайджанскай ССР была прынятая 7 кастрычніка 1952 года. У аснову сцяга быў пакладзены сцяг СССР, дапоўнены ў ніжняй частцы сіняй стужкай у чвэрць палотнішча.

Глядзіце таксама
----------------

* Сцяг Азербайджана
* Герб Азербайджанскай ССР
* Гімн Азербайджанскай ССР
* Герб Азербайджана
* Гімн Азербайджана

| Сцягі рэспублік Савецкага Саюза |
| --- |
| 
* Азербайджанская ССР
* Армянская ССР
* Беларуская ССР
* Грузінская ССР
* Казахская ССР
* Кіргізская ССР
* Латвійская ССР
* Літоўская ССР
* Малдаўская ССР
* Расійская СФСР
* Таджыкская ССР
* Туркменская ССР
* Узбекская ССР
* Украінская ССР
* Эстонская ССР

---

* Карэла-Фінская ССР (1940—1956)
* Закаўказская СФСР (1922—1936)

 |
**Сцяг Аб'яднанні** — сцяг, распрацаваны для прадстаўлення Карэі, калі і Паўночная, і Паўднёвая Карэя ўдзельнічаюць у спартыўных падзеях. Сцяг спачатку выкарыстоўваўся ў 1991 годзе, калі гэтыя дзве краіны спаборнічалі адзінай камандай у 41-м чэмпіянаце свету па настольным тэнісе ў Цібе (Японія), і 8-м чэмпіянаце свету па футболу сярод моладзевых каманд у Лісабоне. Каманды гэтых дзвюх краін прайшлі разам пад сцягам на цырымоніях адкрыцця летніх Алімпійскіх гульняў у Сіднеі-2000, летніх Алімпійскіх гульняў у Афінах-2004, зімовых Алімпійскіх гульняў у Турыне-2006, Азіяцкіх гульняў у Досе-2006; аднак у спаборніцтвах гэтыя краіны ўдзельнічалі па асобнасці. Сцяг не выкарыстоўваўся на летніх Алімпійскіх гульнях у Пекіне-2008 з-за рашэння, прынятага Пекінскім Аргкамітэтам.

Сцяг прадстаўлення адзіную Карэю. Палатно белага колеру. У цэнтры сіні сілуэт Карэйскага паўвострава разам з астравамі Чэджудо і Улындо. Сцяг не мае афіцыйнага статусу ні ў адной з краін.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг КНДР
* Сцяг Рэспублікі Карэя
**Пло́шча Дзяржа́ўнага Сця́га** — плошча на перакрыжаванні пр. Пераможцаў і вуліцы Арлоўскай насупраць Нацыянальнага выставачнага цэнтра «БелЭкспа» ў Мінску. Пад размяшчэнне плошчы разглядаліся таксама пляцоўкі каля Палаца Рэспублікі і на ўездзе ў горад.

Адкрыццё
--------

Паштовы блок Рэспублікі Беларусь, прысвечаны плошчы Дзяржаўнага Сцяга.
Урачыстае адкрыццё 2 ліпеня 2013 года пачалося з канцэрту і завяршылася афіцыйнай часткай. На адкрыццё плошчы прыехалі чыноўнікі, дыпламаты, вышэйшыя службовыя асобы краіны, прэзідэнт Лаоса Цюмалі Сайнясон і прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Усяго ў адкрыцці новай плошчы ўдзельнічалі 1500 чалавек. Пасля ўзняцця сцяга прагрымелі артылерыйскія залпы.

Апісанне
--------

Плошча аб’яднала ў сабе ўсё тое, чым ганарыцца краіна. Герб размяшчаецца каля падножжа флагштока, сіметрычна з двух бакоў ад лесвіцы, шырыня якой складае 24 м, ёсць дзве пліты з тэкстам гімна і картай Беларусі. Па радыусе ўздоўж пешаходных дарожак размяшчаюцца 7 гранітных трохмятровых стэл з бронзавымі гербамі абласцей Беларусі і горада Мінска. Кветкавыя кампазіцыі будуць аформлены ў стылі нацыянальнага арнаменту.

Флагшток
--------

Да пачатку рэканструкцыі тэрыторыі на гэтым месцы размяшчалася бетонная стэла з гадзіннікам і постаццю бога гандлю Меркурыя, якая была заменена на велізарны флагшток з нержавеючай сталі для Дзяржаўнага сцяга Рэспублікі Беларусь. Дыяметр флагштока складае 30 сантыметраў уверсе і паўтара метра ля падножжа. Вышыня — 70 метраў, верхавіна флагштока з наступам цемры міргае, выконваючы ролю гарадскога маяка, які падсвятляецца пражэктарамі.

Плошча самога сцяга, выкананага са спецыяльнай воданепранікальнай і невыгаральнай тканіны, складае 100 м кв. і важыць 25 кг. Уздымаецца і апускаецца палатно як аўтаматычна, гэтак і з дапамогай дыстанцыйнага кіравання.

Гл. таксама
-----------

* Плошча дзяржаўнага сцяга (Баку)

Зноскі
------

1. ↑  Аб прысваенні найменняў састаўным часткам г. Мінска. Рашэнні 26-га склікання № 359/25/26 — 20 верасня 2013 Архівавана 4 кастрычніка 2015.
2. 1 2 3 4  Президент Беларуси внес свой вклад в реконструкцию Площади Флага в Минске Архівавана 30 жніўня 2019.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Плошча Дзяржаўнага Сцяга (Мінск)
* Президент Беларуси внес свой вклад в реконструкцию Площади Флага в Минске Архівавана 30 жніўня 2019.

| Плошчы Мінска |
| --- |
| Плошча Якуба Коласа | 
* Аб’яднаных нацый
* Багушэвіча
* Бангалор
* Бядулі
* Ванеева
* Дзяржаўнага сцяга
* 8 Сакавіка
* Запарожская
* Казінца
* Калініна
* Кастрычніцкая
* Мяснікова
* Незалежнасці
* Парыжскай камуны
* Перамогі
* Прывакзальная
* Свабоды
* Старатраецкая
* Стары Аэрапорт
* Юбілейная
* Якуба Коласа

 | Плошча Незалежнасці |
Бельведэр, Вена
Турызм з'яўляецца важнай часткай эканомікі Аўстрыі, складаючы каля 9% ВУП Аўстрыі. Па стане на 2007 год агульная колькасць турыстаў з'яўляецца прыкладна аднолькавай у летні і зімовы перыяды з пікам у лютым і ў ліпені/жнівені. 

У 2007 годзе Аўстрыя заняла 9 месца ў свеце па грашовых паступленнях ад турызму, атрымаўшы $18,9 млрд. Па колькасці турыстаў краіна заняла 12-е месца з 20,8 млн турыстаў. Сталіца краіны Вена займае першае месца па колькасці турыстаў як летам, так і зімой. Зальцбург наведваюць прыкладна ў пяць разоў менш турыстаў, што робіць яго другім горадам па наведвальнасці ў летні перыяд. У зімовы сезон шэраг гарналыжных курортаў у заходняй частцы краіны абыходзяць Зальцбург па колькасці турыстаў: Зёльдэн, Зальбах-Хінтэрглем, Ішгль, Санкт-Антон-ам-Арльберг і Абертаўэрн.

Турыстычныя візіты ў Аўстрыю ў асноўным уключаюць у сябе паездкі ў Вену з яе Саборам Святога Стэфана, віннымі пабамі і вальсавымі музычнымі мерапрыемствамі, у Зальцбург, радзіму Моцарта, Інсбрук, сталіцу Ціроля ў асяроддзі Альпаў, і даліну Дуная з вінаграднікамі. Трыма самымі наведвальнымі славутасцямі Аўстрыі з'ўляюцца Палац Шонбрун (2,590,000 наведвальнікаў у год), заапарк Шэнбрун (2,453,987 наведвальнікаў у год) і Базіліка Марыяцэля (1,500,000 наведвальнікаў у год).

| ⛭**Аўстрыя ў тэмах** |
| --- |
| Гісторыя | Старажытная гісторыя · Норык і Рэцыя · Усходняя марка · Герцагства Аўстрыя · Эрцгерцагства Аўстрыя · Свяшчэнная Рымская імперыя · Аўстрыйская імперыя · Аўстра-Венгрыя · Першая Аўстрыйская Рэспубліка · Остмарк · Аўстрыя |  |
| Палітыка | Канстытуцыя · Дзяржаўны лад · Прэзідэнт · Урад · Парламент · Палітычныя партыі · Знешняя палітыка · Унутраная палітыка · Выбары |
| Геаграфія | Прыродныя ўмовы · Рэльеф · Геалогія · Вадаёмы · Флора · Фаўна · Адміністрацыйны падзел · Гарады |
| Грамадства | Аўстрыйцы · Мовы · Спорт · Адукацыя · Навука · Рэлігія · Правы чалавека · Узнагароды · Герб · Сцяг · Гімн · Узброеныя сілы · СМІ · IT-сфера |
| Эканоміка | Еўра · Нацыянальны банк · WBAG · АТХ · Сельская гаспадарка · Турызм і адпачынак · Транспартная сістэма · Энергетыка · Гандаль · Пошта |
| Культура | Літаратура · Мастацтва · Архітэктура · Тэатры · Кіно · Музеі · Святы · Адзежа · Традыцыі · Музыка · Танец · Буйныя мерапрыемствы |
| **Партал «Аўстрыя»** · **Праект «Аўстрыя»** |
Плошча дзяржаўнага сцяга ў Баку
**Плошча дзяржаўнага сцяга** (азерб.: Dövlət Bayrağı Meydanı) — плошча ў сталіцы Азербайджана горадзе Баку, на якой размешчаны дзяржаўны сцяг Азербайджанскай Рэспублікі.

Гісторыя
--------

1 верасня 2010 года ў Баку адбылося ўрачыстае адкрыццё Плошчы дзяржаўнага сцяга, на якой быў узняты сцяг Азербайджана. Флагшток на плошчы дзяржаўнага сцяга і з моманту ўстаноўкі да мая 2011 года, калі ў Душанбэ дабудавалі 165-метровы сцягшток, лічыўся самым высокім у свеце і быў уключаны ў Кнігу рэкордаў Гінеса.

Апісанне
--------

Плошча займае тэрыторыю 60 гектараў, а верхняя яе частка складае 31 тысячу квадратных метраў. Вышыня сцягштока — 162 метра, дыяметр у падножжа — 3,2 метра, а ў верхняй частцы — 1,09 метра. Агульная вага канструкцыі — 220 тон. Шырыня сцяга складае 35 метраў, даўжыня — 70 метраў, агульная плошча — 2450 квадратных метраў, а вага — прыкладна 350 кілаграмаў. Будаўніцтва плошчы абышлося прыкладна ў 32 мільёны долараў.

Дзякуючы прымяненню найноўшых тэхналогій, сцягшток можа вытрымліваць ўздзеянне ветру хуткасцю да 58 м/с (209 км/г). Аднак, у тыя дні, калі хуткасць ветру перавышае 20 м/с, сцяг мусіць быць спушчаны. Па разліках распрацоўшчыкаў, колькасць такіх дзён у Баку не перавышае 40—50 у год.

На плошчы таксама намаляваны дзяржаўныя сімвалы — герб, тэкст гімна і карта Азербайджана, якія выкананыя з пазалочанай бронзы, а таксама створаны Музей дзяржаўнага сцяга.
**Чынандэга** (ісп.: Chinandega) — горад у Нікарагуа.

Геаграфія
---------

Горад Чынандэга размешчаны на крайнім паўночным захадзе Нікарагуа, у 20 кіламетрах ад ціхаакіянскага ўзбярэжжа гэтай краіны, і з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента Чынандэга. Гэты горад таксама ляжыць у 134 кіламетрах на паўночны захад ад сталіцы Нікарагуа — Манагуа. Колькасць насельніцтва — 133 700 чалавек (на 2004 год).

Клімат трапічны, вільготны. Глеба тут урадлівая, што дапамагае збіраць добрыя ўраджаі апельсінаў, цукровага трыснягу, бавоўны і бананаў. Сярэднегадавая тэмпература +28 °С. Перыяд дажджоў — з мая па кастрычнік, затым наступае засушлівы перыяд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4287611-4 · LCCN: n79082976 · VIAF: 126658158 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Плошча Арджанікідзэ.
**Плошча Арджанікідзэ** (руск.: площадь Орджоникидзе) — плошча ў цэнтральнай частцы Магілёва, у Ленінскім раёне. Ад плошчы пачынаюцца вуліцы Піянерская, Карла Маркса, Камсамольская, Болдзіна, Архірэйскі Вал Каніскага, Дняпроўскі спуск.

Архітэктура
-----------

Інтэрнат будтрэста і Магілёўскі філіял БІП
Плошча трохвугольная ў плане. З боку вуліцы Камсамольскай у будынку былога рэальнага вучылішча (1885) размешчаны Сацыяльна-гуманітарны каледж, на рагу вуліц Піянерскай і Камсамольскай - 11-павярховы будынак інтэрната №4 МДУ імя А. А. Куляшова (1987), на рагу вуліц Болдзіна і Архірэйскага Вала Каніскага — 4-павярховы будынак будаўнічага трэста №12. Да плошчы, паміж вуліцамі Камсамольскай і Болдзіна, прымыкае невялікі сквер, за якім размешчаны будынак Магілёўскага філіяла БІП. З паўднёвага ўсходу - панарама Дняпра. У цэнтры плошчы ў савецкія часы быў разбіты кветкавы газон.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Орджоникидзе площадь // Могилёв. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1990. — 472 с. ISBN 5-85700-028-9

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Плошча Арджанікідзэ (Магілёў)
**Рэспубліка** — грамадска-палітычная газета. Выдаецца з чэрвеня 1991 года ў Мінску на беларускай і рускай мовах штодзённа. Заснавальнік — Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь. Асвятляе пытанні грамадска-палітычнага жыцця краіны, праблемы эканомікі, культуры, навукі, адукацыі, спорту, дзейнасць органаў заканадаўчай і выканаўчай улады.

Публікуе пастановы Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, распараджэнні прэм'ер-міністра, іншыя прававыя акты рэспубліканскіх органаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 24. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
**Палуеўшчына** (або таксама **Палуеўская зямля**, **Палуеўшчызна**) – мясцовасць, якая прылягала да Гомеля («при месте Гомельском»), упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах другой паловы XVI ст. Адзін з першых вядомых на сёння гомельскіх мікратапонімаў.

Гістарычныя звесткі
-------------------

Ворная зямля, наданая вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Аўгустам «до воли и ласки господарское» гомельскаму баярыну Лявону Рыгоравічу Ваўку, які па стане на 1560 г. меў тут сваю сядзібу («на которои мешкаеть»). Дакладных указанняў на размяшчэнне Палуеўскай зямлі ў дакументах XVI ст. няма.

У 1776 г. нашчадкі Лявона Ваўка, якія мелі ў Гомелі два двары, былі вымушаныя пацвярджаць сваё права на іх, прад’яўляючы прывілей 1560 г. Сакратар магілёўскай экспедыцыі «камерных дел» Леў Навіна Гулевіч прыняў як даведзены факт колішняе знаходжанне Палуеўшчыны «при местечке Гомле», але не знайшоў важкіх прычын, каб атаясамліваць Палуеўшчыну з двума «состоящими в местечке Гомле» дварамі шляхціцаў Левановічаў. Верагодна, што на той час (другая палова XVIII ст.) адпаведная назва гамяльчанамі не выкарыстоўвалася.

Літаратура
----------

* Рэестр рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці, 1560 г. Публікацыя 1853 г.; публікацыя 1886 г.
* Lietuvos Metrika = Lithuanian Metrica = Литовская Метрика. Kn. 37 (1552-1561) / Parengė D. Baronus. – Vilnius : Lietuvos istorijos instituto leidykla, 2011. – С. 396.
* Адказная кніга на Гомельскі маёнтак П. А. Румянцава, 1776 г. // Памяць : гіст.-дакум. хроніка Гомеля. У 2 кн. Кн. 1-я – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 126.

| ⛭Гістарычныя раёны Гомеля |
| --- |
| Другая палова XVI стагоддзя | 
* Палуеўшчына
* Глазінінская зямля

 | Герб Гомеля |
| XVIII стагоддзе | 
* Сусалаўшчына
* Чачэрскае прадмесце
* Рэчыцкае падвалле

 |
| Канец XIX стагоддзя | 
* Палац
* Амерыка
* Гарэлае Балота
* Каўказ
* Кагальны роў
* Спасава слабада
* Свісток
* Вал

 |
| Першая палова XX стагоддзя | 
* Новая Беліца
* Залінія
* Новыя Планы
* Лібаўскі гарадок
* Земпасад (Чырвоны Кастрычнік)
* Манастырок
* Басава гара
* Любны

 |
| Пасляваенны час | 
* Старая Валатава
* Валатава
* Верхняе Брылёва
* Ніжняе Брылёва
* Будзёнаўскі
* Ляшчынец
* Новая Мільча
* Падгорная
* Прудок
* Чырвоны Кастрычнік
* Масцішча
* Паўлава
* Сонечны
* Спутнік Міра
* Старая Мільча
* Стары Аэрадром
* Ціценкі
* Чапаева
* Якубоўка
* Мельнікаў Луг

 |
| XXI стагоддзе | 
* Чырвоны Маяк
* Хутар
* Давыдаўка
* Касцюкоўка

 |
| **Category Катэгорыя:Гомель** |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Плацічна.

**Плацічна** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, на мяжы з Пскоўскай вобласцю Расіі. Знаходзіцца за 50 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 6 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікае Сітна, у басейне ракі Чарнец.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,88 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны невыразныя, на поўдні прымыкае балотны масіў. На поўначы і поўдні забалочаная пойма шырынёй да 100 м. На поўначы выцякае ручай у Звярынае возера.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

Спасылкі
--------

* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» Архівавана 17 мая 2017.
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» Архівавана 6 сакавіка 2016.