**Марсель Грыёль** (фр.: Marcel Griaule; 16 мая 1898 г. — 23 лютага 1956 г.) — французскі археолаг і этнограф-афрыканіст, мовазнавец, пісьменнік.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў дэпартаменце Ёна ў Бургундыі. Яго мару стаць інжынерам перарвала I Сусветная вайна, падчас якой у якасці добраахвотніка служыў у артылерыі і ВПС Францыі. Падчас службы напісаў 2 кнігі, прысвечаныя ваеннай авіяцыі. 

У 1922 — 1927 гг. вывучаў мову амхара ў Нацыянальнай школе жывых усходніх моў, пасля чаго наведаў з навуковай місіяй Эфіопію.

У 1931 — 1933 гг. арганізаваў і ўзначаліў трансафрыканскую навуковую місію з Дакара ў Джыбуці. 

У 1935 г. падтрымаў барацьбу Эфіопіі за незалежнасць супраць Італіі. Сустракаўся з Хайле Селасіе I падчас яго наведвання Парыжу, склаў для яго прамову ў Лізе Нацый. У 1936 г. апублікаваў маніфест «Мяджзвежая скура», накіраваны супраць спроб некаторых французскіх інтэлектуалаў апраўдаць акупацыю Эфіопіі. 

У 1935 — 1939 гг. здзейсніў 5 экспедыцый у Заходнюю Афрыку агульнай працягласцю больш за 85 000 км. У гэты перыяд яго асноўны навуковы інтарэс засяродзіўся на дагонах. У 1938 г. абараніў доктарскую дысертацыю, прысвечаную гульням і маскам дагонаў. 

У пачатку II Сусветнай вайны быў афіцэрам авіяцыі, у 1940 г. быў узнагароджаны ваенным крыжом, але пасля капітуляцыі Францыі ў чэрвені 1940 г. быў дэмабілізаваны. У снежні 1940 г. стаў галоўным сакратаром ў Інстытуце этналогіі Парыжскага ўніверсітэта. За сваю грамадскую і навуковую працу крытыкаваўся калабарацыянісцкімі сродкамі масавай інфармацыі. У 1944 г. быў рэмабілізаваны Ш. дэ Голем. Тым не меней, пасля заканчэння вайны быў адхілены на некалькі месяцаў ад пасады, яго дзейнасць падчас акупацыі раследвала спецыяльная камісія, якая ў выніку цалкам яго апраўдала.

Пасля II Сусветнай вайны быў дарадцам Французскага Саюзу, выкладаў у Парыжскім універсітэце, удзельнічаў у распрацоўцы канцэпцыі ўстойлівага развіцця.

Навуковыя погляды
-----------------

Навуковая дзейнасць Марселя Грыёля спрыяла пашырэнню ведаў аб афрыканскай гісторыі і культуры не толькі сярод спецыялістаў, але і шырокай публікі Францыі. Ён вылучыў старажытную культуру Су, садзейнічаў знаёмству суайчыннікаў з эфіопскім кулінарным і прыкладным мастацтвам і культурай дагонаў. Крытыкаваў еўропацэнтрычны падыход у адносінах да вывучэння культур афрыканскіх народаў.

У канцы XX ст. шэраг вучоных выступіў з крытыкай прац самога Марселя Грыёля. Яна пераважна канцэнтравалася вакол апісання міфалогіі дагонаў, якая быццам бы ўтрымоўвала старажытныя веды пра астранамічныя з'явы, што сталі вядомы еўрапейцам толькі ў XX ст. паколькі пазнейшыя даследчыкі не выявілі адпаведных міфаў.

Зноскі
------

1. 1 2  Marcel Griaule // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. 1 2  Marcel Griaule // Annuaire prosopographique : la France savante Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543'></a>

Спасылкі
--------

* GRIAULE, MARCEL
* Éric Jolly Le Fonds Marcel-Griaule : un objet de recherche à partager ou un patrimoine à restituer?

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Speculative Fiction Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10310270 · BIBSYS: 90109431 · BNE: XX839741 · BNF: 12308949q · CiNii: DA02053788 · CONOR: 51225187 · GND: 11896528X · ISNI: 0000 0000 8338 8282 · LCCN: n84185821 · NDL: 00441703 · NKC: jn20000602463 · NLA: 35772977 · NLP: a0000002011467 · NTA: 06876815X · NUKAT: n2006143786 · PTBNP: 40051 · SUDOC: 028928342 · VIAF: 2538716 |

 |