Верцынгетарыг і Цэзар
Помнік Верцэнгеторыгу ў Алезіі
**Верцынгетарыг** або **Верцынгетарыкс** (лац.: Vercingetorix) (82 да н.э. — 46 да н.э.) — правадыр кельцкага племя арвернаў у Галіі. Яго імя на гальскай азначае «ўладар над» (*ver-rix*) «воінамі» (*cingetos*).

Біяграфія
---------

Сын правадыра арвернаў Кельтыла, пакаранага смерцю па абвінавачванні ў жаданні кіраваць усёй Галіяй.

Паводле некаторых здагадках, навучаўся ў Брытаніі ў друідаў, а таксама, магчыма, служыў у рымскай арміі. Паводле сведчання Дыяна Касія, быў сябрам Цэзара.

Падчас Гальскай вайны Верцынгетарыг узначаліў паўстанне аб'яднаных гальскіх плямёнаў супраць Цэзара ў 52 да н.э.

Як піша Юлій Цэзар у сваіх «Запісках пра Гальскую вайну», Рым забяспечыў сваю ўладу над кельцкімі плямёнамі па-за межамі рымскай правінцыі Нарбонская Галія ужываннем палітыкі «падзяляй і валадар». Верцынгетарыг, насупраць, аб'яднаў плямёны і ўжыў тактыку нападу на рымскія войскі з наступным адыходам у натуральныя ўмацаванні. Акрамя таго, паўстанне стала адным з першых зарэгістраваных прыкладаў выкарыстання стратэгіі «выпаленай зямлі», калі паўстанцы спальвалі гарадскія паселішчы, каб пазбавіць рымскія легіёны правіянта.

Нягледзячы на першапачатковы поспех пры Герговіі, паўстанцы былі ўрэшце акружаны ў крэпасці Алезія ў цэнтральнай Галіі (сучасны Аліз-Сент-Рэн каля Семюра, Францыя). Верцынгетарыг заклікаў на дапамогу іншыя гальскія плямёны, але Юлій Цэзар арганізаваў падвойнае кальцо аблогі вакол Алезіі, што дазволіла яму разбіць па частках абложаных і іх саюзнікаў, якія прыйшлі ім на выручку.

Пасля таго, як усе спробы прарваць рымскія ўмацаванні не далі вынікаў, паўстанцы здаліся. Верцынгетарыг быў сярод іншых трафеяў дастаўлены ў Рым, дзе правёў пяць гадоў у зняволенні, а пасля ўдзелу ў трыўмфальнай працэсіі ў 46 да н.э. быў задушаны (паводле іншых крыніцах, абезгалоўлены).

У мастацтве
-----------

* Гэтаму эпізоду рымскай гісторыі прысвечаны фільм «Друіды» (2001). Ролю Верцынгетарыга выканаў Крыстафер Ламберт. У ролі Цэзара — Клаус Марыя Брандаўэр.
* У фільме «Юлій Цэзар» (2002) яго ролю выканаў Хейна Ферч, у ролі Цэзара — Джэрэмі Сіста.

Гл. таксама
-----------

* Арверны
* Гальская вайна
* Амбіёрыкс
* Камулаген
* Бітва пры Алезіі

Зноскі
------

1. ↑  Верцингеторикс // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VI. — С. 93.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24360758'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892902'></a>
2. ↑  Верцингеторикс // *Военная энциклопедия* — СПб.: Иван Дмитриевич Сытин, 1912. — Т. 6. — С. 332–333.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4114391'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q25373489'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26160602'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4448234'></a>

Літаратура
----------

* А. Плюшар. Энциклопедический лексикон, том 9. — Типография А. Плюшара; С.-П. 1837 — с. 534 (Верцингеториксъ).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Верцынгетарыг

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Кругасвет · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90777324 · BNF: 11939860q · GND: 118804170 · LCCN: n82143307 · NKC: jn20040325001 · NLP: A11840134 · NTA: 074994891 · NUKAT: n2003034491 · SUDOC: 02733418X · VIAF: 18018702, 25151776796318011322, 375159474187227661756, 459144647690041197468, 8739794, 611159474354827662962, 1813159474213327661747, 276160307370657741437, 172492215, 580159474209627661891, 84103937, 1819159474072427660747, 395149196260674790503 · ULAN: 500356903 |

 |