**Аскарыдо́з** (Ascaridosis) — глістная інвазія з групы нематадозаў, узбуджальнікамі якой з'яўляюцца паразітарныя круглыя чэрві аскарыды (*Ascaris lumbricoides*). Аскарыды паразітуюць у тонкім кішэчніку. Даўжыня дарослага гельмінта складае 25 - 30 см.

Больш чым у 85 % выпадкаў сімптомы інфекцыі не праяўляюцца, асабліва калі чарвякоў няшмат. Сімптомы нарастаюць па меры павелічэння колькасці чарвей і могуць на першай стадыі захворвання ўключаць дыхавіцу і ліхаманку. Далей могуць з’явіцца ўздуцце жывата, боль у жываце і дыярэя. Найчасцей закранае дзяцей, у гэтай узроставай групе інфекцыя можа таксама выклікаць слабы набор вагі, недаяданне і праблемы з навучаннем.

Крыніцы і дыягностыка
---------------------

Інфекцыя перадаецца шляхам спажывання ежы ці напояў, забруджаных яйкамі аскарыд з калу. Яйкі развіваюцца ў кішэчніку, праходзяць праз сценкі кішэчніка і трапляюць у лёгкія праз кроў. Там яны пранікаюць у альвеолы і перамяшчаюцца ў трахею, дзе яны выкашліваюцца і праглынаюцца. Потым лічынка праз страўнік у другі раз праходзіць у кішэчнік, дзе гадуюцца дарослыя чэрві.

Прафілактыка і лячэнне
----------------------

Прафілактыка заключаецца ў паляпшэнні санітарыі, што ўключае пашырэнне доступу да туалетаў і належную ўтылізацыю калу. Лічыцца, што мыццё рук з мылам абараняе ад захворвання. У рэгіёнах, дзе хварэе звыш 20 % насельніцтва, рэкамендуецца правядзенне рэгулярнага лячэння ўсіх людзей. Звычайна адбываецца паўторнае заражэнне. Вакцына адсутнічае. Лячэнне, рэкамендаванае Сусветнай арганізацыяй аховы здароўя, уключае прэпараты альбендазол, мебендазол, левамізол ці пірантэл памаат. Іншыя эфектыўныя сродкі ўключаюць трыбендымідын і нітазаксанід.

Эпідэміялогія
-------------

Прыблізна ад 0,8 да 1,2 мільярдаў чалавек ва ўсім свеце хворыя на аскарыдоз, найбольш закранутае насельніцтва Чорнай Афрыкі, Лацінскай Амерыкі і Азіі. Таму аскарыдоз з’яўляецца самай распаўсюджанай формай геагельмінтозу. У 2010 годзе ён выклікаў прыблізна 2 700 смяротных выпадкаў у параўнанні з 3 400 выпадкамі ў 1990 годзе. Іншы від чарвей роду *Ascaris* заражае свіней.

Зноскі
------

1. ↑  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. ↑  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29 — 2018-06-29 — 2018. Праверана 28 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Dold, C; Holland, CV (Jul 2011). "Ascaris and ascariasis". *Microbes and infection / Institut Pasteur*. **13** (7): 632–7. doi:10.1016/j.micinf.2010.09.012. PMID 20934531.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Hagel, I; Giusti, T (Oct 2010). "Ascaris lumbricoides: an overview of therapeutic targets". *Infectious disorders drug targets*. **10** (5): 349–67. doi:10.2174/187152610793180876. PMID 20701574.
5. ↑  Soil-transmitted helminth infections Fact sheet N°366 **(нявызн.)**. *World Health Organization* (1 чэрвеня 2013).
6. ↑  Ziegelbauer, K; Speich, B; Mäusezahl, D; Bos, R; Keiser, J; Utzinger, J (Jan 2012). "Effect of sanitation on soil-transmitted helminth infection: systematic review and meta-analysis". *PLoS medicine*. **9** (1): e1001162. doi:10.1371/journal.pmed.1001162. PMC 3265535. PMID 22291577.
7. ↑  Fung, IC; Cairncross, S (Mar 2009). "Ascariasis and handwashing". *Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene*. **103** (3): 215–22. doi:10.1016/j.trstmh.2008.08.003. PMID 18789465.
8. ↑  Jia, TW; Melville, S; Utzinger, J; King, CH; Zhou, XN (2012). "Soil-transmitted helminth reinfection after drug treatment: a systematic review and meta-analysis". *PLoS neglected tropical diseases*. **6** (5): e1621. doi:10.1371/journal.pntd.0001621. PMC 3348161. PMID 22590656.
9. 1 2  Keiser, J; Utzinger, J (2010). "The drugs we have and the drugs we need against major helminth infections". *Advances in parasitology*. **73**: 197–230. doi:10.1016/s0065-308x(10)73008-6. PMID 20627144.
10. ↑  Fenwick, A (Mar 2012). "The global burden of neglected tropical diseases". *Public health*. **126** (3): 233–6. doi:10.1016/j.puhe.2011.11.015. PMID 22325616.
11. ↑  Lozano, R (Dec 15, 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010". *Lancet*. **380** (9859): 2095–128. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0. PMID 23245604.

Спасылкі
--------

* Аскарыдоз (Ascaridosis) Архівавана 17 верасня 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Universalis |