|  |
| --- |
| Комплексная навука • Геалогія |
| Петралогія       |
| **Прадметвывучэння** | Горная парода |
| **Перыядзараджэння** | канец XIX стагоддзя |
| **Асноўныякірункі** | Навука аб горных пародах |

**Петралогія** (ад грэч. πέτρος — камень) — навука, якая вывучае магматычныя і метамарфічныя горныя пароды, іх фізіка-хімічныя ўмовы ўтварэння, ступень змянення пад уплывам розных фактараў, заканамернасці размеркавання ў зямной кары, мантыі Зямлі і касмічным рэчыве. Сумежнай з петралогіяй навукай, накіраванай на вывучэнне структурна-тэкстурных асаблівасцей горных парод, іх класіфікацыяй, мінеральным складам і інш. з’яўляецца петраграфія.

Гісторыя
--------

Развіццё петралогіі на Беларусі цесна перапляталася з літалагічнымі і мінералагічнымі даследваннямі; найчасцей яны праводзіліся ў комплексе.

У пачатку XX ст. П.М. Чырвінскі праводзіў мінералага-петраграфічнае вывучэнне метэарытаў, знойдзеных на Беларусі. У 1920-я г. з больш інтэнсіўным вывучэннем нетраў расшырыліся звесткі пра састаў асадкавых тоўшчаў, але іх петраграфічныя даследванні абмяжоўваліся ў асноўным макра- і мікраскапічным апісаннем структурна-тэкстурных асаблівасцей парод і мінералаў. Звесткі пра мінеральна-петралагічны і хімічны састаў антрапагенавых, мелавых і дэвонскіх глін, балотных руд, цэментавай сыравіны, фасфарытаўзмешчаны ў працах М.Ф. Бліадухо, Н.Ф. Дзенісюка, А.М. Жырмунскага, В.І. Маеўскага, С.С. Малярэвіча, Г.Ф. Мірчынка, А.М. Розіна, Б.К. Тарлецкага і іншых, а пра петраграфічныя асаблівасці мінеральных саставаў асобных тыпаў парод крышт. фундаменту – у Дз.М. Собалева.

У пасляваенныя гады падоўжаны і паглыблены петраграфічныя даследванні асадкавых, магматычных і метамарфічных парод платформавага чахла і крышт. фундаменту.

У 1950-52 Я.М. Махлін зрабіў дэталёвае петраграфічнае апісанне парод крышт. фундаменту, ускрытых свідравінамі ў Мінску, Пінску, Глушкавічах, Смілавічах. Сістэматычнае комплекснае мінерала-петраграфічнае даследванне геалагічных аб’ектаў пачалося з утварэннем у 1955 лабараторыі літалогіі ў Інстытуце геалагічных навук Акадэміі Навук Беларусі (з 1970 Беларускі Беларускі навукова-даследчы геолагаразведачныя інстытут Упраўленнягеалогіі СМ БССР). Пад кіраўніцтвам А.С. Махнача ў лабараторыі дэталёва даследваны пароды дэвонскага і каменавугальнага ўзросту з мэтай ацэнкі іх перспектыўнасці на нафту і каменны вугаль, дэвонскія асадкавыя і вулканагенныя адклады, пароды крышт. фундаменту. 
У 1957 пры Упраўленні СМ БССР створана мінералага-петраграфічная лабараторыя для аператыўнай апрацоўкі матэрыялаў геолага-здымачных і пошукава-разведачных экспедыцый і партый. З 1965 ва Упраўленні геалогіі пачаты тэматычныя мінерала-петраграфічныя даследванні, звязанныя з праблемай нафтагазаноснасці тэрыторыі Беларусі і вызначэннем перспектыў крышт. фундаменту і платформавага чахла на металёва карысныя выкапні.

Спасылкі
--------

* Артыкул «Петралогія» на wiki.web.ru(недаступная спасылка)

| ⛭Раздзелы геалогіі |
| --- |
| Склад і будова | 
Астрамінералогія •
Геахімія •
Крышталяграфія •
Літалогія •
Мінералогія •
Петраграфія •
Петралогія •
Геалагічная фармацыя 
 |
| Гістарычная геалогія | 
Геахраналогія •
Стратыграфія •
Палеанталогія •
Палеагеаграфія •
Палеакліматалогія •
Чацвярцічная геалогія
 |
| Рух | 
Структурная геалогія •
Тэктоніка пліт •
Геадынаміка •
Геамарфалогія •
Дынамічная геалогія •
Найноўшая тэктоніка
 |
| Гідрагеалогія | 
Інжынерная геалогія •
Геаэкалогія •
Гляцыялогія •
Крыялогія
 |
| Геафізіка | 
Сейсмаразведка •
Гравіразведка-Гравіметрыя •
Магнітаразведка •
Электраразведка
 |
| Карысныя выкапні | 
Геалогія карысных выкапняў •
Металагенія •
Эканамічная геалогія
 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX525388 · BNF: 119358168 · GND: 4020740-7 · LCCN: sh85100472 · Microsoft: 5900021 · NDL: 00562240 · NKC: ph115723 |

 |