recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Шафіа (аш-Шафі) Ахмед аш-Шэйх** (англ.: Alshafi Ahmed Elshikh, араб. الشفيع أحمد الشيخ‎‎; 2 мая 1924, Шэндзі ‒ 26 ліпеня 1971, Хартум) — дзеяч суданскага і міжнароднага рабочага руху.

Біяграфія
---------

Нарадзіліся ў горадзе Шэндзі ў сям’і племя джа’алін. Скончыў рамеснае вучылішча ў горадзе Атбара, працаваў рабочым-чыгуначнікам і ў чыгуначных майстэрнях.

Прымаў актыўны ўдзел у рабочым і камуністычным руху краіны. У 1947 годзе ўдзельнічаў у стварэнні першага ў Судане прафсаюза чыгуначнікаў, стаў яго генеральным сакратаром і заклаў асновы будучай Усеагульнай Федэрацыі рабочых прафсаюзаў Судана (Саюза рабочых Судана), у 1948 годзе быў прызначаны памочнікам генеральнага сакратара праффедэрацыі. З 1950 года сакратар, а затым генеральны сакратар Усеагульнай федэрацыі рабочых прафсаюзаў Судана.

З 1946 года быў членам Суданскай Камуністычнай партыі (СКП). У 1951 годзе быў абраны членам Цэнтральнага камітэта партыі, а затым сакратаром ЦК і членам Палітбюро ЦК СКП. За сваю дзейнасць неаднаразова падвяргаўся рэпрэсіям з боку ўладаў, арыштам і турэмнаму зняволенню (так, за супраціў ваеннаму рэжыму Ібрахіма Аббуда быў прысуджаны да пяці гадоў турмы ў 1959 годзе).

У 1957 годзе ў 33-гадовым узросце стаў віцэ-старшынёй Сусветнай федэрацыі прафсаюзаў, ператварыўшыся ў аднаго з самых маладых рабочых лідараў у міжнародным прафсаюзным руху. Знаходзячыся ў турме, быў узнагароджаны Міжнародны медаль Міру, якую змог атрымаць пасля вызвалення ў 1964 годзе, калі 55 прафсаюзаў зноў абралі яго памочнікам генеральнага сакратара Федэрацыі рабочых прафсаюзаў Судана.

Калі пасля кастрычніцкага паўстання быў сфармаваны пераходны ўрад Сіра аль-Хаціма Аль-Халіфы, Шафія як прадстаўнік працоўнага класа быў прызначаны міністрам Аб’яднанага нацыянальнага фронту на перыяд з кастрычніка 1964 па люты 1965 года; яго жонка Фаціма Ахмед Ібрахім таксама заняла міністэрскую пасаду (па квоце Саюза Суданскіх жанчын).

З 1965 года — член Сусветнага Савета Міру. З чэрвеня 1967 года ўзначальваў Суданскі Камітэт абароны правоў арабскіх народаў, сфармаваны ў адказ на Шасцідзённую вайну. У 1970 годзе ўзнагароджаны Міжнароднай Ленінскай прэміяй «За ўмацаванне міру паміж народамі» за 1968 і 1969 гады.

У 1971 годзе пасля перавароту групы леванастроеных афіцэраў і контрперавароту суданскія ўлады генерала Джафара Мухамеда Німейры абвінавацілі Шафіа і іншых прадстаўнікоў кіраўніцтва камуністычнай партыі (такіх, як Абд аль-Халік Махджуб і Джозеф Гаранг) у прыналежнасці да спробы дзяржаўнага перавароту і пакаралі смерцю па прыгаворы ваеннага трыбунала. Перад павешаннем сам накінуў на сябе вяроўку і абвясціў: «Няхай жыве Суданскі народ! Няхай жыве рабочы клас!».

Зноскі
------

1. ↑  Казнь Шафиа Ахмеда аш-Шейха
**Багаславі́шкіс** (літ.: Bagaslaviškis, традыцыйная беларуская назва — **Багуславішкі**) — мястэчка ў Шырвінтаскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Гялванайскай сянюніі. Размешчана за 13 км на паўночны захад ад Шырвінтаса. Насельніцтва на 2011 год — 110 чалавек.

Гісторыя
--------

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўспамін пра Багуславішкі датуецца 1680 годам. У 1787 годзе быў пабудаваны касцёл.

У 1790 годзе Багуславішкі атрымалі статус мястэчка.

### Пад уладай Расійскай імперыі

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Багуславішкі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім павеце Віленскай губерні.

На 1833 год у Багуславішках было 8 будынкаў, правацавалі 2 карчмы.

### Найноўшы час

Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Багуславішкі апынуліся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.

Насельніцтва
------------

### Дэмаграфія

* **XIX стагоддзе**: ~1900 года — 261 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2011 год — 110 чал.

Турыстычная інфармацыя
----------------------

### Славутасці

* Касцёл Адшукання Святога Крыжа (1851)

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 187-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Літоўскай Рэспублікі на беларускую мову»
2. ↑  Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 1: Abablewo — Januszowo (польск.). — Warszawa, 1900. S. 180.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Багаславішкіс
* Богуславішкі на сайце Radzima.org
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бяспалаў.

**Мікалай Трафімавіч Бяспалаў** (31 кастрычніка 1928, в. Церабаў, Капаткевіцкі раён, Мазырская акруга — 9 мая 1979) — беларускі дзеяч аматарскага мастацтва, кампазітар, заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1963).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 31 кастрычніка 1928 года ў в. Церабаў (цяпер — Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці).

Скончыў у 1961 годзе Гомельскае музычнае вучылішча. З 1948 года — кіраўнік самадзейных харавых калектываў, у тым ліку з 1970 года — Гомельскага народнага хору Палаца культуры вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання, які пад яго кіраўніцтвам дасягнуў высокага выканальніцкага майстэрства. З 1964 года — старшы метадыст Гомельскай абласнога Дома народнай творчасці, у 1967—1970 гадах — хормайстар Палаца культуры вытворчага аб’яднання «Гомсельмаш».

Аўтар шматлікіх песень, сярод якіх найболей вядомы «Сабраліся хлебаробы», «З сябрам», «Вецер веяў», «Край мый родныя» і апрацовак беларускіх народных песень, у тым ліку «Вой, ды прадай, бабуля, бычка», «Галубачка», «А я ў печы не паліла», «Цьмяны вечар», «Адзін месяц узыходзіць, а другі заходзіць», «Бочачка» і інш.

Памёр 9 мая 1979 года.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Бяспалаў Мікалай Трафімавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Т. 1. А капэла — Габелен. — С. 552. — 727 с. — 10 000 экз.
* Новікава, К. Жыццё прысвечана песням / К. Новікава // Гомельская праўда. — 1978. — 1 снежня.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2011. — Т. 2. — С. 179.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Грыва, значэнні.
**Гры́ва** — доўгія валасы, якія пакрываюць шыю і спіну некаторых млекакормячых. Часта з'яўляецца адной з адметных прыкмет самцоў пры наяўнасці палавога дымарфізма. Можа мець разнастайную форму, ад пышнай на ўсю галаву да акуратнай палоскі ўздоўж пазваночніка.

Розныя формы грыў
-----------------

* Грыва ў канёўГрыва ў канёў
* Грыва ў паўднёвых марскіх львоўГрыва ў паўднёвых марскіх львоў
* Грыва ў львоўГрыва ў львоў
* Грыва ў афрыканскіх бародавачнікаўГрыва ў афрыканскіх бародавачнікаў
* Грыва ў антылоп гнуГрыва ў антылоп гну
* Грыва ў павіянаўГрыва ў павіянаў
* Грыва ў жырафаўГрыва ў жырафаў
* Грыва ў гіенГрыва ў гіен
* Грыва ў бізонаўГрыва ў бізонаў
* Грыва ў грывастага ваўкаГрыва ў грывастага ваўка

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | У. Даля · Britannica (онлайн) |
**«Польшча — 1863 год»** (польск.: Polonia — Rok 1863) альбо **«Закутая Польшча»** (польск.: Zakuwana Polska) — адзін з ранніх твораў польскага мастака Яна Матэйкі, створаны ў 1864 годзе.

Апісанне
--------

Карціну Ян Матэйка напісаў пад уплывам свежых перажыванняў і ўспамінаў мастака часоў паўстання 1863—1864 гадоў, але яна не была завершана. Мацейка не бачыў шанцаў на выстаўленне карціны і яе публічную прэзентацыю. Баючыся за сваю бяспеку і бяспеку сваёй сям’і, а таксама за магчымыя расправы, ён вырашыў схаваць палатно за печчу ў хаце, дзе яно праляжала некалькі гадоў. Пазней карціна трапіла ў рукі сям’і Чартарыйскіх. Зараз экспануецца ў Музеі князёў Чартарыйскіх у Кракаве.

*Polonia* — палатно, вытрыманае ў карычнева-чорных колерах, з эскізнымі рысамі. Польшча — маладая жанчына ў кайданах, апранутая ў чорную сукенку, растрапаную на плячах, а жанчына ў белым, адрываная ад яе гвалтам, — гэта Русь. У лужыне крыві ля ног царскіх афіцэраў ляжыць труп напаўаголенай жанчыны — Літвы. Афіцэр, які стаяў над імі, Міхаіл Мураўёў, вядомы як Шыбіннік, душыў паўстанне ў Літве, а генерал Фёдар Берг, які знаходзіцца разам з ім, зрабіў тое ж самае ў Каралеўстве Польскім.

На сцяне насупраць — маніфест, які абвяшчае пачатак паўстання ў студзені 1863 года, а над ім — герб Расійскай імперыі, на грудзях якога змешчаны — герб Царства Польскага. Сцэна разгортваецца ў касцёле, апаганеным расійскім войскам, якое апранута ў літургічныя шаты і п’е віно з келіхаў для Імшы. Закуццё ў кайданы Польшчы адбываецца над магільнай плітою ў падлозе, што азначае магілы продкаў.

Справа відаць група людзей пад наглядам узброеных салдат, якія, верагодна, чакаюць высылкі ў Сібір. У гэтай групе вылучаецца паранены паўстанец з рукой на перавязі, чый злосна сціснуты кулак лагодным жэстам трымае манах-капуцын. Іншыя дэталі, бачныя на карціне Матэйкі: шабля Мураўёва датыкаецца з трупу жанчыны; салдат б’е прыкладам вінтоўкі некага ў грудзі, а штык ад яе ўтыкаецца ў распятага Хрыста; малады чалавек са скрыжаванымі рукамі ў роспачы адварочваецца ад распяцця.

Заўвагі
-------

1. 1 2   Праверана 9 студзеня 2021.
2. ↑  Zakuwana Polska (Polonia, Rok 1863), Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe w regionie Małopolski
**«Thou»** — другі студыйны альбом інструментальнага трыа «Port Mone» з Мінска, які выйшаў у 2014 годзе на лэйбле «Hevhetia» (Славакія).

Спіс песень
-----------

| № | Назва | Працягласць |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Meeting»  | 7:35 |
| 2. | «Vena»  | 4:53 |
| 3. | «Nina»  | 4:15 |
| 4. | «Port»  | 8:40 |
| 5. | «The Words»  | 8:49 |
| 6. | «Liturgy»  | 7:19 |
| 7. | «Thou»  | 4:29 |
| 8. | «Am»  | 6:16 |
| 9. | «Notus»  | 3:19 |

Удзельнікі запісу
-----------------

* Аляксей Варсоба — акардыён
* Аляксей Ванчук — бас
* Сяргей Краўчанка — перкусія
* музыка — «Port Mone»
* гукарэжысёр — Андрэй Жукаў
* запіс — Алег Даманчуг, Андрэй Жукаў

Крытыка
-------

Музычны журналіст Аляксандр Чарнуха з партала Experty.by выказаў меркаванне, што альбом *«гэта лепшае, што здаралася ў беларускай музыцы за апошнія два гады»*. Музычны крытык Ягор Цывілька з партала Experty.by адзначыў, што *«параўноўваючы з дэбютнікам „Dip", гэта праца адчуваецца яшчэ больш прадуманай, выверанай і канцэптуальна, і кампазіцыйна»*. Музычны журналіст Сяргей Будкін з сайта Budzma.org мяркуе, што *«нібы дыск гэты сабраны з абсалютна розных аскепкаў, якія аніяк не ўкласьці ў суцэльнасьць»*. Музычны крытык Дзмітрый Безкаравайны з партала Experty.by падсумаваў: *«на „Thou" мы чуем маналітны ансамбль, які павольна і старанна стварае адзінае музычнае палатно, а не проста акампануе саліруючаму інструменту»*.

Зноскі
------

1. ↑  Port Mone "Thou" (+аудио) (руск.). *Experty.by* (21 кастрычніка 2014). Архівавана з першакрыніцы 2 кастрычніка 2023. Праверана 13 кастрычніка 2023.

Спасылкі
--------



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Apple Music |
**Заходняя дывізія** — планаваная вайсковая адзінка ў складзе Добраахвотніцкай арміі.

Гісторыя
--------

Сцяпан НекрашэвічФарміраванне пачалося па ініцыятыве Аляксандра Бахановіча, які называў сябе старшынёй Часовага краёвага ўраду Беларусі і звярнуўся з такой прапановай да Дзянікіна. Як вынікае з мемарандума віцэ-старшыні Беларускага нацыянальнага цэнтра Сцяпана Некрашэвіча ад 13 студзеня 1919 года да камандуючага саюзнымі войскамі генерала Бертло, планавалася стварыць Заходняю армію Расійскай дзяржавы (як былі створаны Паўночна-заходняя армія і Узброеныя сілы на Поўдні Расіі) і накіраваць яе на вызваленне у Беларусі, акупаванай палякамі і бальшавікамі. Некрашэвіч бачыў гэтую армію беларускай, Дзянікін блага ставіўся да Некрашэвіча, як да прадстаўнікоў усіх нацыянальных рухаў былой Расійскай імперыі, якіх лічыў сепаратыстамі. Як і Аляксандр Бахановіч, Дзянікін бачыў гэтую армію інтэрнацыянальнай.

Фарміраванне планавалася ў ваколіцах Адэсы. Камандуючым арміяй і адказным за яе фарміраванне ў пачатку 1919 года Дзянікін прызначыў генерала Гальфтэра[ru] (але ў студзені 1919 года Гальфтэр падаў у адстаўку[*крыніца?*]). Праз брак сродкаў было вырашана фарміраваць не асобную армію, а дывізію з беларусаў, палякаў, рускіх і літоўцаў у складзе Добраахвотніцкай арміі. Дывізія так і не была сфарміравана, рассеялася падчас эвакуацыі саюзнікаў з Адэсы і яе заняцця бальшавікамі ў красавіку 1919 года.

Напэўна, такі ход падзей не задавальняў С. Некрашэвіча, бо ў лютым 1919 года ён зноў звярнуўся да Бертло ў справе стварэння беларускіх узброеных фарміраванняў і атрымаў дазвол на фарміраванне беларускай дывізіі.

Крыніцы
-------

1. ↑  Латышонак 2014, с. 202.
2. ↑  Латышонак 2014, с. 229.

Літаратура
----------

* Жаўнеры БНР / Алег Латышонак. — 3-е выд. перапрацаванае. — Смаленск: Інбелкульт, 2014. — 373 с.
**Крыніца Ютурны** (лац.: **Lacus Iuturnae**) — некалі крыніца і алтар прысвечаныя Ютурне на рымскім форуме, лч падножжа Палаціна ў Рыме.

Крыніца атрымала назву ад імя лацінскай німфы Ютурны, а вада лічылася гаючай. Па легендзе, Кастар і Полукс напаілі сваіх канёў у гэтай крыніцы, калі прынеслі вестку пра перамогу над этрускамі ў 496 годзе да н.э. у Рым. Крыніца і храм Дыяскураў складалі адно цэлае. 11 студзеня святкавалася старажытнарымскае свята — ютурналіі ў гонар німфы.

Літаратура
----------

* Lacus\_Juturnae (англ.). — в Samuel Ball Platner, Thomas Ashby. A topographical dictionary of ancient Rome.
* Eva Margareta Steinby, "Lacus Iuturnae". De Luca, 1989. ISBN 8878131938, ISBN 978-8878131934
* Eva Margareta Steinby, "Lacus Iuturnae" in "Lexicon Topographicum Urbis Romae". Edizioni Quasar, 1993. B000TGC41S
* Scullard, H. H. *Festivals and Ceremonies of the Roman Republic*. Cornell University Press, 1981. ISBN 0-8014-1402-4

Спасылкі
--------

* James Grout: *Lacus Juturnae*, part of the *Encyclopædia Romana*
Сучасны **сцяг Аргенціны** стаў дзяржаўным у 1812 годзе.

Эскіз сцяга быў прапанаваны Мануэлем Бельграна. Ён складаўся з трох роўных па шырыні гарызантальных палос — крайнія пафарбаваны ў светла-блакітны, цэнтральная — у белы колер. У 1818 годзе ў цэнтра сцяга было змешчана жоўтае «майскае сонца» (ісп.: Sol de Mayo), якое сімвалізуе інкскага бога сонца і названае так у гонар Майскай рэвалюцыі.

Поўная версія сцяга, якая ўключае выяву сонца, называецца «афіцыйным цырыманіяльным сцягам» (ісп.: Bandera Oficial de Ceremonia), сцяг без сонца — «святочным сцягам» (ісп.: Bandera de Ornato). Афіцыйная версія сцяга заўсёды павінна падымацца вышэй святочнай.

Ва ўсіх іншых адносінах абодвы варыянты нацыянальнага сцяга лічацца паўнапраўнымі.

Інтэрпрэтацыя значэння
----------------------

Згодна з найбольш распаўсюджанай інтэрпрэтацыяй значэння сцяга, ён увасабляе неба, аблокі і сонца. Тым не менш, існуе некалькі народных паданняў, якія тлумачаць значэнне колераў сцяга па-іншаму. Паводле аднаго з іх, блакітны колер сімвалізуе раку Ла-Плата (Río de la Plata — літаральна «Рака срэбра»), а белы — срэбра (назва «Аргенціна» паходзіць ад лацінскай назвы срэбра, лац. Argentum). Ёсць таксама меркаванне, што расфарбоўка сцяга заснавана на традыцыйных колерах Бурбонаў. Паводле яшчэ аднаго варыянту, блакітны і белы — колеры адзення Панны Марыі.

Штогод, 20 чэрвеня, у Аргенціне адзначаецца Дзень сцяга.

| ⛭Аргенціна паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Аргенціна»**
 |

| Краіны Паўднёвай Амерыкі: Сцягі |
| --- |
| 
Аргенціна ·  Балівія ·  Бразілія ·  Венесуэла ·  Гаяна ·  Калумбія ·  Парагвай ·  Перу ·  Сурынам ·  Уругвай ·  Чылі ·  Эквадор
 |
| 
Фалклендскія астравы ·  Французская Гвіяна ·  Паўднёвая Георгія і Паўднёвыя Сандвічавы астравы
 |
**Казімір Францавіч Пушчын** (1908, вёска Пціч, Петрыкаўскі раён — 11 студзеня 1961) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай вобласці.

Біяграфія
---------

Член КПСС з 1928 года. З 1928 года на камсамольскай рабоце ў Азарычах і Калінкавічах, з 1937 года на гаспадарчай рабоце. З чэрвеня 1941 года ў Чырвонай Арміі. У партызанах з ліпеня 1942 года: камандзір групы, з лістапада 1942 атрада, у кастрычніку 1943 — ліпені 1944 гадоў камандаваў 121-й партызанскай брыгадай імя А. Ф. Брагіна. З 1944 года намеснік старшыні Мінскага райвыканкама, старшыня Уздзенскага райвыканкама, з 1956 года начальнік упраўлення Мінскага аблвыканкама. Дэпутат ВС БССР з 1947 года.

Зноскі
------

1. ↑

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.

Спасылкі
--------

* Пущин Казимир Францевич у праекце выдавецкага дома «Беларусь сегодня» і Нацыянальнага архіва Беларусі «Партизаны Беларуси» (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 142849 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цюкаў.
**Яўген Аляксандравіч Цюкаў** (14 студзеня 1925, г.п. Плешчаніцы, Мінская вобласць — 11 мая 1971) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1952 годзе. Працаваў у Белдзіпрасельбудзе, Мінскпраекце, з 1967 па 1971 г. — галоўным архітэктарам праектаў у Белдзіпрагандлі.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года.

Пахаваны на мінскіх Чыжоўскіх могілках.

Творчасць
---------

Адміністрацыя Фрунзенскага раёна
Асноўныя працы: планіроўка цалінных саўгасаў «Талбухінскі», «Чэхаўскі», «Майскі» Какчатаўскай вобласці (1956), серыя жылых дамоў для сельскай мясцовасці Б1-001-11 (1958), сельскі клуб на 400 месцаў (1959), тыпавыя праекты камбінатаў бытавога абслугоўвання (1959), уніфікаваная серыя жылых, грамадскіх і прамысловых будынкаў і жылых дамоў для сельскай мясцовасці (1960, у аўтарскім калектыве), пасёлак навуковых працаўнікоў у с. Лошніца Мінскага раёна (1960), лабараторны корпус Інстытута механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (1960), будынак РК КПБ і райвыканкама Фрунзенскага раёна (1970, сааўтары А. Тэн, А. Жалдакоў).

Зноскі
------

1. ↑  Чыжоўскiя могiлкi. Нечаканыя сустрэчы  (бел.). *Наша Ніва*. Праверана 15 верасня 2023.(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* Тюков Евгений Александрович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**«Вячэрні Мінск»** — гумарыстычнае ток-шоу для ўсёй сям’і, якое выходзіць на тэлеканале АНТ. Выпускі праграмы адрозніваюцца адзін ад аднаго (у праекце няма адзінага сцэнарыя, шаблона або выразнай структуры) — гэта гумар, зразумелы і блізкі кожнаму, толькі станоўчыя эмоцыі і мноства нечаканых сюрпрызаў, і жартаў ад вядучых. Немалаважная ўвага надаецца імправізацыі і нестандартным знаходкам. Праграма здымаецца ў Кіеве, у студыі ўкраінскага аналагу праграмы «Вячэрні Кіеў».

Вядучыя
-------

Андрэй Бонд
* Люцыя Лушчык
* Андрэй Бонд
* Уладзімір Зяленскі
* Валерый Жыдкоў

Рубрыкі
-------

* Розыгрыш
* Зроблена ў нас
* Навіны
* Навіны спорту
* Прагноз надвор’я
* Рэклама
* Смайлавічы
* Праца на дзень
* Караоке з зоркай
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баравік.

**Феадосій Баравік** ( польск.: Teodozy Borowik ; ? — 6 сакавіка 1652, Жыровічы ) — царкоўны дзеяч, святар уніяцкай царквы, базыльянін Літоўскай правінцыі, гісторык, прапаведнік.

Біяграфія
---------

Жыровіцкая ікона Божай Маці
Паходзіў са шляхты Менскага павета. У 15-гадовым узросце пачаў вайсковую службу. Потым уступіў да Ордэна базыльян. Быў прапаведнікам у віленскім кляштары Святой Тройцы, у 1620 годзе — настаяцель. Удзельнічаў у капітулах базыльянскага ордэна ў Лаўрышаве (1621) і Руце (1623). Потым, падчас прапаведніцтва ў Наваградку, выдаў кніжку пра Наваградскае брацтва, а як ігумен Жыровіцкага манастыра напісаў і па даручэнні Лаўрышаўскага капітула выдаў гісторыю Жыровіцкага цудатворнага абраза св. Маці Божая «Historia abo powieść zgodliwa przez pewne podánie ludźi wiáry godnych, o obrazie przeczystey Panny Mariey Zyrowickim kudotwornym». Пазней дапоўніў гэты твор пералікам цудаў, «якія здзяйсняюцца пры абразе да сённяшняга дня». Кніга некалькі разоў выдавалася ў Вільні (1622, 1628, 1629)  і, магчыма, у Супраслі (1653 і 1714) , на польскай і лацінскай мовах. Захаваўся тэкст Баравіка, напісаны старабеларускай народнай мовай, які быў выдадзены ў Пецярбургу ў 1912 годзе Платонам Жуковічам. У 1637 годзе быў ігуменам у Збаражы.

У 1644 годзе як ігумен прымаў караля Уладзіслава Вазу і каралеву Цэцылію-Рэнату, якія са світай дзяржаўных ураднікаў і вялікай колькасцю шляхты прыбылі ў Жыровічы. Як прапаведнік у Менску (1648), падпісаў дагавор продажы базыльянскага пляца менскім францысканцам. У пачатку 1652 года зноў прызначаны ігуменам Жыровіцкага манастыра, але неўзабаве, 6 сакавіка 1652 года, памёр у Жыровічах.

Частка рукапісу гісторыі Жыровіцкай іконы Божай Маці аўтарства Феадосія Баравіка захоўваецца ў Бібліятэцы РАН (Ф. 37, воп. 1, спр. 38), а іншая — у Львоўскай нацыянальнай навуковай бібліятэцы Украіны імя Васіля Стэфаніка (Ф. 3, МВ-393).

1. ↑  Bibliografia Estreichera. Borowik X. Theodozy, Bazylian.. Йосафат Скрутень у: *Ks. Józefat Skruteń, ZSBW*. Borowik Teodozy († 1652)… — S. 344 додає ще одне видання з 1624 року.
2. 1 2  *Ks. Józefat Skruteń, ZSBW*. Borowik Teodozy († 1652)… — S. 344.
3. ↑  Натомість у: *Maria Cubrzyńska-Leonarczyk*. Katalog druków supraskich. — Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1996. — 170 s. — ISBN 83-7009-164-4 інформація про публікації цієї книги у Супрасльській друкарні — відсутня.
4. ↑  Последний лист рукописи БРАН (Ф. 37, оп. 1, СПР. 38) и первый лист Львовской части рукописи (МВ-393). Фото Алеся Суши.(руск.), *Наша Ніва*. Праверана 28 студзеня 2017.

Крыніцы
-------

* *Ks. Józefat Skruteń, ZSBW*. Borowik Teodozy († 1652) // Polski Słownik Biograficzny. — Kraków, 1936. — T. II. — S. 344.  (польск.)
* *Bp. Edward Ozorowski*. Borowik Teodozy // Słownik polskich teologów katolickich, pod. red. ks. Hieronima Eug. Wyczawskiego OFM. — tom 1. — Warszawa 1981. — S. 198—199.  (польск.)

Спасылкі
--------

* Митрополит Андрей Шептицкий в истории Украины и Беларуси — малоизвестные факты и документы (Наша Ніва за 30.11.2015)
**Ёсеф Розін** (больш вядомы як **Рагачоўскі гаон** — *Rogatchover Gaon*, «Рагачоўскі геній»; 1858, Рагачоў — 5 сакавіка 1936, Вена) — рабін, адзін з найбуйнейшых у свой час знаўцаў Талмуда.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1858 годзе ў Рагачове.

Бліскучыя здольнасці праявіў яшчэ ў раннім дзяцінстве. Да 10 гадоў перасягнуў ведамі ўсіх настаўнікаў у акрузе і самастойна вывучаў раздзел Талмуда «Нязікін» з каментарамі. Па дасягненні ўзросту бар-міцвы бацька паслаў яго вучыцца ў Слуцк, дзе яго настаўнікам быў рабін Ёзэф Доў Салавейчык з Валожына. Затым Розін навучаўся ў Шклове ў хасідскага настаўніка Іехуды Лейба з Копысі, прадстаўніка сям’і Шнеерсон, і далучыўся да руху Хабад. У 1881 годзе пасля вяселля пасяліўся ў Варшаве, дзе вывучаў Тору і свецкія навукі. У 1889 годзе абраны духоўным равінам хасідскай абшчыны Дзвінска. Праславіўся шырокім і глыбокім веданнем Вавілонскага і Іерусалімскага Талмуда, старажытнай і сярэднявечнай равіністычнай літаратуры. У даследаванні Пяцікніжжа і Талмуда, у тлумачэннях ужываў нярэдка рацыянальны і гістарычны падыход, прыняты ў еўрапейскай навуцы. З меркаваннем Розіна лічыліся цадзікі (набожныя вернікі), з ім супрацоўнічалі і прадстаўнікі свецкай навукі.

У 1914 годзе апынуўся ў зоне баёў Першай сусветнай вайны і з’ехаў у Петраград, дзесяць гадоў быў там хасідскім рабінам. У 1924 годзе вярнуўся ў Дзвінск і зноў стаў на чале абшчыны.

Разін падрыхтаваў да друку і апублікаваў пяць тамоў сваіх каментароў да «Мішні Тора» Майманіда (1903—1908) і два тамы тлумачэнняў. Чатыры наступныя тамы тлумачэнняўпадрыхтаваны да друку вучнямі Розіна і выйшлі ў 1935-38 гг. Збор твораў Разіна ў пяці тамах, які ўключае прававыя навэлы (хіддушым) да Мішны і каментары да Пяцікніжжа, выйшаў у 1960-65 гг.

Памёр 5 сакавіка 1936 года ў Вене, дзе праходзіў лячэнне ў санаторыі.

Пахаваны ў Даўгаўпілсе на яўрэйскіх могілках паміж пахаваннямі рабіна Мэір Сімха і рэшткамі 25 скруткаў Торы, якія пацярпелі ад пажару. У 1939 годзе на ягонай магіле быў пастаўлены помнік па праекце мясцовага архітэктара Натана Кірша. У 1970-х гадах старыя яўрэйскія могілкі былі знішчаны, але па просьбе яўрэйскай абшчыны частку пахаванняў, у тым ліку прах Розіна, перанеслі ў так званую яўрэйскую секцыю камунальных могілак Даўгаўпілса.

Зноскі
------

1. ↑  «Из его мозга можно сделать двух Эйнштейнов». О великом раввине из Даугавпилса

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рагачоўскі гаон

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 119253089 · ISNI: 0000 0000 7372 3841 · LCCN: n85385860 · LNB: 000264962 · NLP: a0000003316123 · NTA: 314899790 · LIBRIS: 137466 · SUDOC: 090303067 · VIAF: 5737077 |

 |
**Максім Яўгенавіч Кац** (руск.: Макси́м Евге́ньевич Кац; нар. 23 снежня 1984, Масква, РСФСР, СССР) —  расійскі палітычны і грамадскі дзеяч, сузаснавальнік (разам з Ільёй Варламавым) і дырэктар фонду «Гарадскіх праектаў», чэмпіён Расіі па спартыўным покеры, вікіпедыст, былы дэпутат муніцыпальнага сходу Маскоўскага раёна Шчукіна (III скліканне 2012—2016) ад партыі «Яблака».

Больш вядомы ў Беларусі, як аўтар аднайменнага канала YouTube, які шырока асвятляў пратэсты ў Беларусі.

YouTube канал
-------------

YouTube-канал Максіма Каца быў створаны ў 2008 годзе. У пачатку 2020 года пачаў рабіць штодзённыя відэа на тэмы ўрбаністыкі, гісторыі, палітыкі.

21 чэрвеня 2020 было выпушчана першае відэа пра падзеі ў Беларусі, а праз кароткі час відэа пра Аляксандра Лукашэнку якое выклікала шырокую ўвагу сярод глядачоў, як расійскай, так і беларускай аўдыторыі.

З 2 сакавіка па 26 кастрычніка 2020 колькасць падпісчыкаў узрасла з 13 800 да 613 000.

10 жніўня 2020 года Кац пачаў выпускаць відэаматэрыялы пра акцыі пратэсту пасля выбараў у Беларусі. У інтэрв’ю часопісу The Village Максім распавёў, што сам прыдумляў канцэпцыю ролікаў з сумарным ахопам ад 300 тысяч да 1 мільёна праглядаў кожны, а для параўнання палітычнага працэсу з іншымі краінамі (Югаславія, Арменія, Паўднёвая Карэя, Эстонія) звяртаўся да іншых экспертаў.

З 1 па 6 верасня 2020 года па інфармацыі самага Каца статыстыка яго YouTube-канала склала 35 % гледачоў з Беларусі (у ліпені толькі 12 %) .

Зноскі
------

1. ↑  YouTube Максим Кац
2. ↑  Як Лукашэнка імкліва губляе рэйтынгі / Максим Кац
3. ↑  9 прычын, чаму Лукашэнка кепскі прэзідэнт / Максим Кац
4. ↑  «Выхадкі Лукашэнкі нервуюць яго асяроддзе»: Інтэрв’ю з Максам Кацам, якога любяць усё беларусы **(нявызн.)**. *The Village Беларусь* (8 верасня 2020). Праверана 20 верасня 2020.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · LiveJournal · Facebook · Telegram · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube (руск.) |
| Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0005 0790 1984 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Губа.
1. Верхняя губа (лац.: Labium superius)   
2. Ніжняя губа (лац.: Labium inferius)   
3. Знітоўка вуснаў (лац.: Commissura labiorum)   
4. Губны жалабок (лац.: Philtrum)
**Губы рота**, таксама **вусны** (лац.: labia oris) — скурна-цягліцавыя зморшчыны вакол рота: верхняя губа (labium superius) і ніжняя губа (labium inferius). Месца пераходу скуры ў слізістую абалонку — чырвоная аблямоўка (мае шмат крывяносных сасудаў).

Біялагічнае паходжання
----------------------

У большасці сківічнаротых пазваночных — нерухомыя скураныя зморшчыны, якія атачаюць ротавую адтуліну. Адсутнічаюць у чарапах, птушак і дарослых клаачных сысуноў у сувязі з развіццём на сківіцах рагавой дзюбы. Вылучаюць верхнюю і ніжнюю губу. У рыб вусны звычайна маюць шмат смакавых і тактыльных органаў і дапамагаюць захопліваць здабычу. У большасці земнаводных вусны служаць для замыкання ротавай поласці пры дыханні. У паўзуноў (змей і яшчарак) губы выразна выяўленыя і пакрытыя звонку рагавымі губнымі шчыткамі. У сысуноў вусны рухомыя, што набывае асаблівае значэнне ў сувязі з прыстасаваннем дзіцянят да смактання, а дарослых асобін да актыўнага захопу корму. У вуснах развіваецца папярочна-паласатая мускулатуры. У слана, свінні, тапіра верхняя губа моцна выцягнута і ўтварае ніжні бок хобату або лыча. У кругларотых так званая верхняя губа служыць прысоскай. У шэрагу беспазваночных губой завуць некаторыя часткі ротавага апарату.

* 
* 
* 

У антрапалогіі вусны адрозніваюць па таўшчыні, кірунку і контуру верхняй губы, шырыні ротавай адтуліны. Па таўшчыні вусны дзеляцца на: тонкія, сярэднія, тоўстыя, уздутыя. Верхняя губа можа выступаць наперад (прахейлія), мець вертыкальны профіль (артахейлія), радзей — адступаць назад (апістахейлія).

Найбольш тоўстыя (уздутыя) вусны і прахейлія характэрныя для экватарыяльнай (негра-аўстралоіднай) расы. Еўрапеоідам уласціва артахейлія. Найбольш тонкія вусны сустракаюцца ў некаторых народаў на Поўначы Еўропы і Азіі. Верхняя губа можа мець розны контур — увагнуты, прамы, выпуклы. Апошні асабліва характэрны для пігмеяў Цэнтральнай Афрыкі і семангаў (паўвостраў Малака). Вышыня і профіль верхняй губы, таўшчыня губы і шырыня рота змяняецца таксама ў залежнасці ад узросту і полу. З узростам памяншаюцца таўшчыня вуснаў (пасля 25 гадоў) і прахейлія, павялічваюцца вышыня верхняй губы і шырыня рота.

Гл. таксама
-----------

* Усмешка
* Пацалунак

Зноскі
------

1. ↑  Абодва варыянты ў адпаведнасці з Тлумачальным слоўнікам беларускай літаратурнай мовы. Мн.: БелЭн, 2002.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Губы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX535514 · BNF: 12181241n · LCCN: sh85077320 · Microsoft: 2778752441, 2778966160, 2910060248, 2910395083 |
**ААТ «Лідскае піва»** — беларуская броварная кампанія ў горадзе Ліда Гродзенскай вобласці.

Гісторыя
--------

Этыкетка піваварнага завода М. Пупко ў Лідзе
Бровар у Лідзе быў пабудаваны ў 1873 годзе лідскім мешчанінам Носелем Заліковічам Пупко. Завод належаў яму і яго нашчадкам на працягу 3 пакаленняў. У 1939 годзе, пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР, завод быў нацыяналізаваны, ранейшыя гаспадары Пупко засталіся працаваць на заводзе ў якасці служачых. Падчас Вялікай Айчыннай вайны завод працягваў працаваць. У 1943 годзе працоўныя завода-яўрэі былі сагнаныя ў Майданек, некаторым, уключаючы Пупко, удалося збегчы да партызанаў. У 1944 годзе, пасля выгнання нямецка-фашысцкіх войскаў, Пупко ненадоўга вярнуліся ў Ліду, але затым канчаткова пакінулі краіну.

У 1992 годзе Лідскі піўзавод стаў арэндным прадпрыемствам, у 1994 годзе пераўтвораны ў закрытае акцыянернае таварыства, у 2000 годзе — у ААТ «Лідскае піва». У 2004 годзе завод прайшоў рэканструкцыю. У 2008 годзе фінская Olvi PLC выкупіла 51 % акцый ААТ «Лідскае піва» за 16 млн долараў.

Вытворчасць
-----------

У 2008 доля ААТ «Лідскае піва» ў агульным аб’ёме вытворчасці піва ў Беларусі склала 13,2 %. Прадпрыемства выпускае некалькі гатункаў піва:

* Лідскае Pilsner
* Лідскае Белае
* Лідскі Портер
* Лідскае Прэміум
* Лідскае Класічнае
* Лідскае Аксамітнае
* Лідскае Стары Замак
* Жыгулёўскае Спецыяльнае
* Нулёвачка
* Тэма
* Лідскае Моцнае 8 %

Прадпрыемства выпускае напоі Hello Kitty і Angry Birds.

Прадпрыемства выпускае таксама квас:

* Лідскі хлебны
* Лідскі цёмны
* Лідскі белы
* Лідскі летні
* Лідскі лёгкі

* 
* 
* 
*

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Нарматыўны кантроль | БАП: 173234 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Чысцец.
Чысцец, малюнак 1419 г. невядомага мастака са Страсбурга
**Чысцец, чысцілішча** (лац.: Purgatorium) — паводле каталіцкага веравучэння, — стан, у якім знаходзяцца душы людзей, якія памерлі ў міры з Богам, але патрабуюць ачышчэння ад наступстваў грахоў, учыненых пры іх жыцці.

Гісторыя
--------

Вера ў чысцец выяўляецца ўжо ў старазапаветных яўрэяў. Таксама гэтае вучэнне заўсёды прымалася Каталіцкім Касцёлам.

Сам тэрмін «чысцец» быў уведзены толькі ў 13 стагоддзі, хоць многія раннія айцы царквы кажуць пра «ачышчальны агонь». У сваім трактаце «Аб горадзе Божым» св. Аўгусцін сцвярджае: «*Але з тых, хто адбывае зямное пакаранне пасля смерці, ніхто не асуджаны на вечныя пакуты, якія наступяць пасля Суда; бо некаторым, як мы ўжо казалі, тое, што не было даравана ў гэтым свеце, можа быць даравана ў наступным. Гэта значыць, што яны не пакараныя вечна ў будучым свеце*».

Згодна з вучэннем Каталіцкага Касцёла аб чыстцы, ахрышчаны, які здзейсніў злачынства і атрымаў прабачэнне або здзейсніў грэх, які застаецца недараваным, звычайна падлягае часовай кары на зямлі або пасля смерці. Гэта неабходна для ачышчэння душы, бо толькі праз святасць душа можа быць з Богам.

Цяжар лёгкіх грахоў не дазваляе бесперашкодна трапіць у Рай, а сам стан чыстца з’яўляецца праявай Божай Міласэрнасці, якая дазваляе чалавеку, які каецца ў грахах падчас смерці, прайсці стадыю ачышчэння і пасля яе трапіць на нябёсы.

Стаўленне ў іншых канфесіях
---------------------------

Праваслаўе прызнае неабходнасць малітваў за памерлых, але адмаўляе існаванне чыстца. Згодна з вучэннем Праваслаўнай Царквы, стан душы памерлых людзей з’яўляецца прадвызначэннем вечнай асалоды або вечных пакут. У той жа час праваслаўныя вераць, што Ўсяміласцівы Бог яшчэ можа паспрыяць вечнаму ўдзелу грэшнікаў і нават зрабіць іх суспадкаемцамі Царства Нябеснага, калі Царква і тыя, хто яшчэ жыве на Зямлі (іх сваякі або знаёмыя) старанна маліцца за гэтых грэшнікаў. Таму ў праваслаўных храмах моляцца за памерлых, памінаюць іх і прымаюць запіскі з імёнамі памерлых — за супакой іх душ.

Пратэстанты (Лютэр і Кальвін) адхілялі гэты канцэпт (хаця напачатку, у 95 тэзісах, Лютэр захоўваў вернасць шэрагу каталіцкіх догматаў, у тым ліку пра чысцец).

У культуры
----------

У першыя дзесяцігоддзі XIV стагоддзя (задоўга да таго, як чысцец стаў каталіцкім догматам), Дантэ ў сваёй «Боскай камедыі» падрабязна апісаў структуру чыстца.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX526679 · BNF: 119634018 · GND: 4135409-6 · LCCN: sh85109182 · Microsoft: 2780412351 · NDL: 00576036 · NKC: ph123894 · SUDOC: 027634779 |

 |
**«Pradmova»** — дэбютны студыйны альбом арт-рок-гурта «TonqiXod» з Мінска, які выйшаў у 2014 годзе на лэйбле «Ultra-Music».

Спіс песень
-----------

Аўтарства ўсіх тэкстаў: Уладзімір Лянкевіч, аўтарства ўсёй музыкі: «TonqiXod».

| № | Назва | Працягласць |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Уводзіны»  | 1:55 |
| 2. | «Насыпаць горы»  | 5:22 |
| 3. | «Галасы»  | 4:15 |
| 4. | «Песня пра футра»  | 4:55 |
| 5. | «Urbi»  | 7:34 |
| 6. | «Песня пра вяселле»  | 5:41 |
| 7. | «Памяць»  | 5:14 |
| 8. | «Konrad Wallenrod»  | 11:19 |
| 9. | «Пасляслоўе»  | 2:49 |

Удзельнікі запісу
-----------------

* Максім Субач – вакал, клавішы, раяль, бас, мандаліна, блок-флейта, акардэон, трохвугольнік, мычанне
* Андрэй Аляксеенка – барабаны, голас
* Уладзімір Лянкевіч – вакал, электрагітара, акустычная гітара, званочкі, свістулька, шум, гам, крыкі, мычанне

### Запрошаныя музыканты і персанал

* Віктар Сямашка – кларнет (5,9), голас (9)
* Эрык Арлоў-Шымкус – кантрабас (3,7)
* Уладзімір Галавач – труба (8)
* запіс – «Studio33», «Mapletree studio», «Vintage mixing», «Осмас» і хатняя студыя «TonqiXod»
* звядзенне і майстарынг – Канстанцін Пыжоў, акрамя 2 – Яўген Сухавей

Крытыка
-------

Музычны журналіст Аляксандр Чарнуха з партала Experty.by адзначыў пра альбом, што *«гэта якраз той выпадак, калі не асабліва хочацца наважваць стылявыя ярлыкі, праводзіць дзесьці, можа быць, відавочныя паралелі і вышукваць цытаты: для нас запісалі цудоўную музычную працу, дапоўненую таленавітай, іранічнай літаратурай»*. Музычны крытык Ягор Цывілька з партала Experty.by заўважыў, што *«альбом аднолькава моцна зроблены і на тэкставым узроўні, што для цяперашніх часоў настолькі вялікая рэдкасць»*. Музычны журналіст Сяргей Будкін з сайта Budzma.org мяркуе, што *«прыгнуць вышэй за „насыпаныя горы" не ўдалося – гэты трэк застаецца галоўным дыямантам кружэлкі»*. Музычны крытык Дзмітрый Безкаравайны з партала Experty.by падсумоўвае: *«Альбом „Прадмава" – нібыта тэатральная пастаноўка, дзе ёсць шырокі спектр эмоцый і інтанацый: смутак і радасць, гумар і сарказм»*. Пісьменніца Таццяна Заміроўская адзначыла альбом 7 баламі з 10: «*Лянкевіч не імкнецца быць Роджэрам Уотэрсам[ru] і гэта шчасце, таму што ў нашай краіне Уотэрсам хоча быць кожны другі музыка. Таму гэты рэтра-гук бліжэй да неа-псіхадэлікі а-ля Tame Impala[ru] або «Porcupine Tree» (асабліва гэта прыкметна ў песні пра футра), якія таксама пераламляюць прог-рокавую спадчыну мінулага*».

Зноскі
------

1. ↑  Tonqixod "Прадмова" (+аўдыё) (руск.). *Experty.by* (4 лютага 2015). Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2023. Праверана 15 кастрычніка 2023.
2. ↑  Т.Замировская: Tonqixod "Прадмова" (руск.).  Experty.by (11 лютага 2015). Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2018. Праверана 13 кастрычніка 2023.

Спасылкі
--------




| ⛭TonqiXod |
| --- |
| Склад | 
* Максім Субач
* Андрэй Аляксеенка
* Уладзімір Лянкевіч

 |
| Дыскаграфія | 
* Pradmova
* Колер якога няма

 |
**Арэнал** — вулкан у Коста Рыцы, з’яўляецца адным з самых актыўных вулканаў планеты. Лава вулкана рэгулярна сцякае па склонах у даліну, і Арэнал час ад часу выкідвае ў неба распаленыя каменныя глыбы дыяметрам да 7,5 метраў на вышыню 300 метраў.

29 ліпеня 1968 года адбылося апошняе вялікае вывяржэнне Арэнала, якое разбурыла гарады Пуэбла Нуэба і Табакон. Рэшты знішчэння, выкліканага вулканам, бачны і да сённяшняга дня. Пры гэтым вывяржэнні загінула 87 чалавек.

Да першага пакарэння ў 1937 годзе ніхто нават і не здагадваўся пра вулканічнае паходжанне гары вышынёй у 1633 метра, апроч таго, тады вулкан быў амаль цалкам пакрыты расліннасцю. Лічыцца, што Арэнал праяўляў сваю актыўнасць і раней, але не выказваў актыўнай вулканічнай дзейнасці на працягу апошніх 400 год. Кожны год вышыня вулкана павялічваецца на некалькі метраў у выніку выхаду лавы на паверх кратэра.

Назіраць за лавай вулкана найлепш ноччу з назіральных плашчадак і дыстанцыі каля двух кіламетраў. Туры з гідам можна заказаць у Ля Фартуне.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Арэнал
* Arenal Volcano, Costa Rica (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 12098226g · VIAF: 4156148574270024430006 |
Не блытаць з Вуліца Нафтаперапрацоўшчыкаў (Наваполацк).

**Вуліца Нафтавікоў**  (трансліт.: *vulica Naftavikoŭ*, руск.: улица Нефтяников) — вуліца ў Наваполацку.

Апісанне
--------

Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада (10-ы мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Камсамольскай. Працягласць вуліцы складае каля 900 метраў. Вуліца ўзнікла ў выніку будаўніцтва шматкватэрных дамоў у 2010-х гадах. Забудова вуліцы — тыповая, панэльная і цагляная з пераменнай этажнасцю да 10 паверхаў. Актыўнае будаўніцтва новых шматкватэрных жылых дамоў на гэтай вуліцы працягваецца і сёння.

Назва
-----

Назва вуліцы паходзіць ад наймення прафесіі «нафтавік», якая ў сваю чаргу з’яўляецца зборнай назвай для цэлай групы прафесій, звязаных са здабычай нафты. Гэта паказвае на пэўную яе дыскусійнасць і недарэчнасць у кантэксце гэтага канкрэтнага горада. Справа ў тым, што Наваполацк з моманту свайго заснавання з’яўляецца буйным цэнтрам перапрацоўкі і транспарціроўкі нафты. Аднак да здабычы нафты горад не мае ніякага дачынення. Бліжэйшае радовішча нафты ад горада размешчана на адлегласці амаль 500 км у Гомельскай вобласці. Больш за тое — у горадзе ўжо ёсць вуліца з падобнай назвай — вуліца Нафтаперапрацоўшчыкаў, назва якой больш лагічная і дарэчная для горада. Аднак гістарычна ў сярэдзіне ХХ стагоддзя ў Наваполацку ўжо існавала вуліца Нафтавікоў, якая ў 1975 годзе была пераіменавана ў гонар першага дырэктара Наваполацкага НПЗ Алега Ктатарава. Амаль праз 40 гадоў пасля гэтага гарадскія ўлады вырашылі аднавіць гэты тапонім, але ў іншым месцы.

Сацыяльныя аб’екты
------------------

* гіпермаркет «Еўраопт»
* гандлёвы цэнтр «Задыяк»

Гл. таксама
-----------

* Спіс вуліц Наваполацка

Зноскі
------
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бастрап.
 
**Акруга Бастрап** (англ.: Bastrop county) — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 57733 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 73 491 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бастрап.

Акруга Бастрап была сфарміравана ў 1836 годзе. Названа ў гонар Філпэ Энрыке Неры, барона Бастрапа, нямецкага бізнэсмена, які дапамагаў Стывену Остыну ў каланізацыі Тэхаса.

Зноскі
------

1. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
**Абрука** (эст.: Abruka) — адзін з астравоў Заходняга Эстонскага (Маанзундскага) архіпелага. Агульная плошча — 8,78 км². Насельніцтва (2014 г.) — 30 чал.

Геаграфія і прырода
-------------------

Востраў Абрука месціцца ў паўночна-заходняй частцы Рыжскага заліва ў 3,9 км ад вострава Саарэмаа. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 6,4 км. Найбольшая шырыня — 3,1 км.

Цэнтральную частку вострава займае шырокалісцевы лес (92 га) з такімі рэдкімі для Эстоніі пародамі дрэў, як дуб, ліпа, ціс, плюшч, ляшчына. Востраў Абрука насяляюць каля 2000 птушак, ёсць дзікі і алені. Для аховы прыроды на востраве створаны нацыянальны парк.

Гісторыя
--------

У познім сярэднявеччы востраў Абрука належаў Эзэль-Вікскаму біскупству. Тут трымалі коней, колькасць якіх даходзіла да 150. Першыя сяляне з’явіліся толькі ў шведскі перыяд панавання (другая палова XVII ст. — першая чвэрць XVIII ст.). Яны займаліся пераважна рыбалоўствам. У XIX ст. на востраве быў адчынены першы маяк. У 1883 г. адчынена школа (працавала да 1972 г.). Пасля II сусветнай вайны насельніцтва вострава Абрука пачало стала зніжацца, што было выклікана абмежаваннямі ў жыцці на малым востраве.

Інфраструктура
--------------

На востраве Абрука стала пражывае каля 10—12 чалавек, аднак улетку насельніцтва павялічваецца да 30. Асноўныя заняткі мясцовых жыхароў — сельская гаспадарка і абслугоўванне турыстаў. На востраве маюцца 2 маякі, мемарыял ахвярам парома «Эстонія» (1994 г.).

Спасылкі
--------

* abruka.ee
* The Island of Abruka
**Расмус Палудан** (дацк.: Rasmus Paludan, нар. 2 студзеня 1982) — дацкі адвакат і палітык нацыянал-лібертарыянскіх поглядаў. Заснавальнік і лідар ультраправай партыі «Жорсткі курс  (англ.) (бел.».

Вядомы шматлікімі антыісламскімі відэа. Публічна спальваў Каран у раёнах пражывання абшчын этнічных меншасцяў, называючы гэта данінай свабодзе слова. Яго партыя «Жорсткі курс» патрабуе забароны ісламу і дэпартацыі з Даніі ўсіх «незаходніх асоб, якім прадастаўлены прытулак»..

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 2 студзеня 1982 года.

У 2008 годзе атрымаў ступень па юрыспрудэнцыі ў Капенгагенскім універсітэце.

З верасня 2016 па люты 2017 года быў членам партыі «Новыя правыя», якая выступала за ўзмацненне жорсткасці міграцыйнай палітыкі. У 2017 годзе заснаваў партыю «Жорсткі курс». На парламенцкіх выбарах 5 чэрвеня 2019 года яна набрала 1,8% галасоў, што ніжэй працэнтнага бар’ера у 2% галасоў, і не прайшла ў Фолькетынг (парламент Даніі).

Расмус Палудан спальвае Каран
### Ісламафобская дзейнасць

У 2018 годзе Палудан арганізаваў 53 антыісламскія маніфестацыі ў розных частках Даніі. 14 красавіка 2019 года ў Капенгагене ён кінуў Каран на дэманстрацыі партыі, з-за чаго пачалася бойка, якая перарасла ў беспарадкі. Падчас сутыкненняў былі затрымана 23 чалавекі.

У 2019 годзе атрымаў умоўны тэрмін. У чэрвені 2020 года суд горада Нествед прысудзіў палітыка да месяца турэмнага зняволення і яшчэ двух месяцаў умоўна па 14 розных абвінавачваннях у расізме, дыфамацыі і небяспечным кіраванні аўтамабіля. Палудан быў асуджаны за зневажальныя каментары пра мусульман у роліках, якія размяшчаў у сацыяльных сетках партыі «Жорсткі курс». Суд прызнаў яго вінаватым у абразе жанчыны самалійскага паходжання на дэманстрацыі, якую ён назваў прастытуткай. Палудан быў на тры гады дыскваліфікаваны як адвакат па крымінальных справах і на год пазбаўлены правоў вадзіць аўтамабіль. Прыкметна, што палітык не з’явіўся ў суд на абвяшчэнне прысуду.

21 студзеня 2023 года Расмус Палудан правёў акцыю спальвання Карана перад амбасадай Турцыі ў Стакгольме. Па даных шведскага дзяржтэлеканала SVT, правесці акцыю прапанаваў яму журналіст Чанг Фрык, які гарантаваў Расмусу пакрыццё ўсіх звязаных з гэтым выдаткаў.

27 студзеня Расмус Палудан спаліў Каран пад аховай паліцыі насупраць мячэці ў Даніі.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑   Праверана 9 кастрычніка 2020.
3. 1 2 3  Rystet far: Eleverne leger 'Rasmus Paludan' i skolegården — Ekstra Bladet, 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1226253'></a>
4. ↑  *Karker A.* Paludan smidt ud af Nye Borgerlige — B.T. 2019. Праверана 21 ліпеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q327821'></a>
5. ↑
6. 1 2 3 4  Danish far-right leader Paludan jailed for racism (англ.).  BBC News (25 чэрвеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 27 чэрвеня 2020. Праверана 26 чэрвеня 2020.
7. 1 2 3  В Дании состоятся парламентские выборы **(нявызн.)**.  ТАСС (5 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 29 чэрвеня 2020. Праверана 26 чэрвеня 2020.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Вікторыя.
 
**Акруга Вікторыя** (англ.: Victoria county) — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Насельніцтва — 84088 чалавек (2000). Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 86 755 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Вікторыя.

Гісторыя
--------

Акруга Вікторыя з’яўлялася адным з муніцыпалітэтаў Рэспублікі Тэхас у 1836 годзе, калі яна далучылася да ЗША. Названа ў гонар Гуадалупэ Вікторыі, першага прэзідэнта Мексікі.

Зноскі
------

1. ↑  2020 United States Census / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША Праверана 1 студзеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
**Замша́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Замшаны.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Валынецкага раёна Полацкай акругі БССР, які 9 сакавіка 1929 года быў перайменаваны ў Боркавіцкі раён. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Боркавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Полацкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Адамоўскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Витебской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.