**Цыстыцэркоз** — інфекцыя тканак, якая выклікаецца лічынкай (цыстыцэрк) свінога цэпеня (*Taenia solium*). На працягу некалькіх гадоў сімптомы могуць адсутнічаць ці слаба праяўляцца; у скуры і мышцах могуць узнікаць бязбольныя шчыльныя пухліны памерам прыблізна ад аднаго да двух сантыметраў ці з’яўляцца неўралагічныя сімптомы, калі закрануты мозг. Праз некалькі месяцаў ці гадоў пухліны могуць пачаць балець і напухаць, а потым рассмоктвацца. У краінах, якія сталі на шлях развіцця, гэтая хвароба прадстаўляе адну з найбольш частых прычын прыпадкаў.

Крыніцы і дыягностыка
---------------------

Заражэнне адбываецца з-за спажывання ежы ці вады, што змяшчаюць яйкі свінога цэпеня. Асноўная крыніца — сырая агародніна. Яйкі свінога цэпеня паходзяць з калу асобы, заражанай дарослымі чарвямі (гэтае захворванне вядомае як тэніёз. Тэніёз — іншая хвароба, якая выклікаецца спажываннем цыстаў у недастаткова добра прыгатаванай свініне. Людзі, што жывуць з асобай, заражанай цэпенем, маюць большую рызыку захворвання цыстыцэркозам. Дыягностыка можа праводзіцца з дапамогай аспірацыі цысты. Вельмі карыснае для дыягностыкі хваробы мозгу атрыманне здымкаў мозгу з дапамогай камп’ютарнай тамаграфіі (КТ) ці магнітна-рэзананснай тамаграфіі (МРТ). Прыкметамі хваробы таксама лічацца павышэнне колькасці лейкацытаў (так званы эазінафільны гранулацыт) у спіннамазгавой вадкасці і крыві.

Прафілактыка і лячэнне
----------------------

Заражэнне эфектыўна папярэджваецца выкананнем патрабаванняў да асабістай гігіены і санітарыі. Яны ўключаюць наступныя меры: якаснае прыгатаванне свініны, належнае абсталяванне туалетаў і паляпшэнне доступу да чыстай вады. Для спынення распаўсюджвання хваробы важнае лячэнне хворых на тэніёз. Можа не патрабавацца лячэнне хваробы, якая не закранае нервовую сістэму. Лячэнне хворых на нейрацыстыцэркоз можа праводзіцца з дапамогай празіквантэлу ці альбендазолу. Яны могуць патрабавацца працяглы час. Могуць таксама спатрэбіцца стэроіды для папярэджання запаленняў падчас лячэння і супрацьэпілептычныя лекі. Часам праводзіцца выдаленне цыстаў хірургічным шляхам.

Эпідэміялогія
-------------

Свіны цэпень найбольш часта сустракаецца ў Азіі, Чорнай Афрыцы і Лацінскай Амерыцы. Лічыцца, што ў некаторых рэгіёнах заражанае да 25 % насельніцтва. У развітых краінах хвароба вельмі рэдкая. У 2010 г. яна выклікала да 1 200 смяротных выпадкаў, у параўнанні з 700 выпадкамі ў 1990 г. Цыстыцэркоз таксама закранае свіней і кароў, але сімптомы рэдка праяўляюцца, паколькі жывёлы жывуць недастаткова доўга. У гісторыі зафіксаваныя выпадкі захворванняў людзей. Гэта адна з занядбаных трапічных хвароб.

Зноскі
------

1. ↑  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. ↑  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29 — 2018-06-29 — 2018. Праверана 28 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>
3. ↑  Roberts, Larry S.; Janovy, Jr. John (2009). *Gerald D. Schmidt & Larry S. Roberts' Foundations of Parasitology* (8 ed.). Boston: McGraw-Hill Higher Education. pp. 348-351. ISBN 978-0-07-302827-9.
4. 1 2 3 4 5 6  Taeniasis/Cysticercosis Fact sheet N°376 **(нявызн.)**. *World Health Organization* (1 лютага 2013). Праверана 18 March 2014.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8  García HH, Gonzalez AE, Evans CA, Gilman RH (August 2003). "*Taenia solium* cysticercosis". *Lancet*. **362** (9383): 547–56. doi:10.1016/S0140-6736(03)14117-7. PMC 3103219. PMID 12932389.`{{cite journal}}`: Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (link)
6. ↑  García HH, Evans CA, Nash TE; et al. (October 2002). "Current consensus guidelines for treatment of neurocysticercosis". *Clin. Microbiol. Rev*. **15** (4): 747–56. doi:10.1128/CMR.15.4.747-756.2002. PMC 126865. PMID 12364377. `{{cite journal}}`: Непасрэднае ўжыванне et al. у: `|author=` (даведка)Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (link) Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 14 чэрвеня 2020. Праверана 24 мая 2022.
7. 1 2  CDC - Cysticercosis **(нявызн.)**.
8. 1 2  Bobes RJ, Fragoso G, Fleury A; et al. (April 2014). "Evolution, molecular epidemiology and perspectives on the research of taeniid parasites with special emphasis on *Taenia solium*". *Infect. Genet. Evol*. **23**: 150–60. doi:10.1016/j.meegid.2014.02.005. PMID 24560729. `{{cite journal}}`: Непасрэднае ўжыванне et al. у: `|author=` (даведка)Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (link)
9. ↑  Lozano R, Naghavi M, Foreman K; et al. (December 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010". *Lancet*. **380** (9859): 2095–128. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0. PMID 23245604. `{{cite journal}}`: Непасрэднае ўжыванне et al. у: `|author=` (даведка)Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (link)
10. ↑  Neglected Tropical Diseases **(нявызн.)**. *cdc.gov* (6 чэрвеня 2011). Праверана 28 November 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778056992 |