Іуда Іскарыёт пакідае Тайную вячэру. Малюнак Карла Блоха, канец 19 ст.
**Іуда Іскарыёт** (іўр.: יהודה איש־קריות) — згодна з Новым Запаветам адзін з дванаццаці апосталаў Ісуса Хрыста, які пазней здрадзіў і выдаў свайго Настаўніка.

Іуда сумна вядомы сваім пацалункам і здрадай Ісуса ў рукі першасвятароў сынедрыёна ў абмен на плату ў трыццаць срэбранікаў, пасля чаго ён пасля павесіўся з раскаяння і адчування сваёй віны. Яго месца сярод дванаццаці Апосталаў пазней заняў Мацвій.

Яго імя часам выкарыстоўваецца, каб адвінаваціць кагосьці ў здрадзе, і часта блытаюць з іншым вучням Ісуса Іудай Фадзеем.

Біблейскае апавяданне
---------------------

Іуда згадваецца ў сінаптычных Евангеллях, таксама ў Евангеллі ад Яна і ў пачатку кнігі Дзеянняў апосталаў.

Марк сцвярджае, што першасвятары шукалі хітры спосаб, каб арыштаваць Ісуса. Яны вырашылі не рабіць гэтага падчас свята, бо баяліся, што могуць узнікнуць хваляванні ў горадзе, замест гэтага яны выбралі ноч перад святам, каб арыштаваць Хрыста. У Евангеллі ад Лукі сказана, што сатана ўвайшоў у Іуду ў гэты час.

Згодна Евангеллю ад Яна, Іуда насіў грашовы мяшок для ахвяраванняў. Іуда дамовіўся з іудзейскімі святарамі, што выдасць Ісуса за плату у «трыццаць срэбранікаў». Самі падзеі прыпалі на свята Пасхі. Ісус падчас Тайнай вярэчы амымыў ногі вучням і ўзрушаны прадказаў, што адзін з Яго вучняў здрадзціць Яму. На пытанне Пятра, хто гэта зробіць, Ісус адказаў, што той, каму Ісус дасць умачоны кавалак хлеба. Кавалак атрымаў Іуда, які выйшаў з пакоя і накіраваўся да першасвятароў, каб выдаць Ісуса. Самі вучні не зразумелі сэнсу падзеі, думаючы, што Ісус загадаў Іудзе купіць нешта да свята. Сама здрада адбылася ў Гефсіманіі, калі Іуда, каб вызначыць Ісуса сярод натоўпу, выкарыстаў пацалунак, пасля чаго салдаты першасвятара Кайяфы арыштавалі Ісуса.

Смерць
------

Ёсць некалькі апісанняў смерці Іуды, два з якіх уваходзяць у сучасны біблейскі канон.

У Матф. 27:3-10 гаворыцца, што Іуда вярнуў грошы святарам і скончыў жыццё самагубствам. Гэтыя грошы выкарысталі, каб купіць зямлю ганчара. Евангелле апісвае гэтыя падзеі як выкананне прароцтва.

У Дзеях Апосталаў гаворыцца, што Іуда набыў поле несправядлівай цаною, але ўпаў ўніз галавой, «*раскалолася чэрава ягонае, і вывернуліся вантробы ягоныя*». Гэтае поле атрымала назву Акелдама або *Крывавае поле*.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1998. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іуда Іскарыёт

| Дванаццаць апосталаў |
| --- |
| 
Андрэй · 
Варфаламей · 
Іуда Іскарыёт · 
Матфей · 
Матфій · 
Пётр · 
Сымон Кананіт · 
Фадзей · 
Фама · 
Філіп · 
Якаў Алфееў · 
Якаў Зевядзееў · 
Ян
 |





|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Гранат |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90229398 · BNE: XX983970 · BNF: 16604390m · EGAXA: Balis2794531 · GND: 118558536 · ISNI: 0000 0001 0784 1951 · LCCN: n82053231 · LNB: 000224884 · NDL: 01085698 · NKC: jn20000700812 · NLG: 45857 · NSK: 000349425 · NTA: 142185051 · LIBRIS: 252941 · SUDOC: 028874560 · VIAF: 78757239, 161149106377568492935, 316750777, 252768954, 84034477, 29151776800018011973, 172983071, 105886325, 1065159477820527990006, 20151302813848661032, 38145857084822922242, 15145424167386790945, 291454810, 305656219, 8635164191765218740006, 315682913 |

 |