**Клара Гітлер** (ням.: Klara Hitler, у дзявоцтве — Пёльцль (ням.: Pölzl); 12 жніўня 1860, Вайтра, Аўстрыйская імперыя — 21 снежня 1907, Лінц, Аўстра-Венгрыя) — жонка і стрыечная пляменніца Алаіса Гітлера, маці Адольфа Гітлера.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сялянскай сям’і. Бацька — Іаган Баптыст Пёльцль (ням.: Johann Baptist Pölzl), маці — Іагана Гютлер (ням.: Johanna Hüttler; 19 студзеня 1830 — 8 лютага 1906), дачка Іагана Непамука Гютлера[ru].

У Клары Пёльцль было пяць братоў і пяць сясцёр. Амаль усе браты і сёстры памерлі ў маленстве або вельмі маладымі, у жывых засталося толькі дзве сястры:

* Ёган (1849 — на першым годзе жыцця), Франц (1855 — на першым годзе жыцця), Ёзэф (1857—1878), Антон (1858—1863), Карл Барыс (1864—1865).
* Марыя (1851—1855), Барбара (1854—1855), Іагана (1863 — 29 сакавіка 1911 — замужам не была, была гарбатай, памерла ад дыябетычнай комы, завяшчала свайму ўлюбёнцу — Адольфу Гітлеру — самую вялікую частку свайго стану), Марыя 1867 — на першым годзе жыцця), Тэрэзія (Шміт) (1868—1935, выйшла замуж за багатага селяніна і працягнула род Гітлераў).

Пасля школы Клара ў трынаццаць гадоў уладкавалася да Алаіса Гітлера хатняй прыслужніцай. Яна даводзілася Алаісу стрыечнай пляменніцай, дачкой яго адзінакроўнай сястры. У 1880 годзе па патрабаванні другой жонкі Алаіса Францыскі была вымушана вярнуцца дадому да маці.

У 1885 годзе, пасля смерці другой жонкі Алаіса Гітлера, Клара і Алаіс пажаніліся. Дазвол на жаніцьбу быў атрыманы з Ватыкана, бо каталіцкае біскупства ў Лінцы не дало дазволу з-за блізкага сваяцтва. Алаіс быў на 23 гады старэйшы за Клару, а Клара да моманту жаніцьбы ўжо была цяжарная (яшчэ да смерці Францыскі яна зноў з’явілася ў доме Алоіса ў якасці хатняй прыслужніцы).

Адольф Гітлер нарадзіўся 20 красавіка 1889 года і быў вельмі падобны на маці. Вочы, форма броваў, рота і вушэй былі дакладна як у яе. Маці, якая нарадзіла яго ў 29 гадоў, дужа яго любіла. Перад гэтым яна страціла траіх дзяцей.

Пасля смерці 2 лютага 1900 года малодшага сына Эдмунда, Адольф застаўся адзіным сынам Клары Гітлер.

У 1903 годзе памёр галава сям'і, яго дачка Ангела выйшла замуж, у доме з маці засталіся толькі Адольф і яго сястра Паўла, а таксама Ёгана Пёльцль, сястра Клары.

18 студзеня 1907 года ёй зрабілі складаную аперацыю (рак малочнай залозы). У лістападзе 1907 года Адольф Гітлер вярнуўся ў Лінц да безнадзейна хворай маці. 21 снежня 1907 года Клара Гітлер памерла, 23 снежня Адольф пахаваў яе каля бацькі.

Ацэнкі
------

Эрых Фром лічыў яе жанчынай станоўчай, разважлівай, працавітай і адказнай.

Адлюстраванне ў мастацтве
-------------------------

У фільме «Гітлер: Узыходжанне д’ябла[ru]» (2003) яе сыграла Стокард Чэнінг.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Vgl. Ian Kershaw: Hitler, 1889—1936, Stuttgart 1998, S. 37.
3. ↑  Эрих Фромм, «Анатомия человеческой деструктивности», Глава 13.

Літаратура
----------

* Klara Hitler. Muttersein im Patriarchat, Christa Mulack, ISBN 3922499805.
* Вернер Мазер. Адольф Гитлер. 2004. ISBN 985-438-404-7.
* Фест И. Адольф Гитлер. В 3 томах. Том 1 / Перевод А. А. Фёдоров. — Пермь: Алетейя, 1993. Глава V, с. 87; ISBN 5-87964-006-X, 5-87964-005-1; Том 2 / Перевод А. А. Фёдоров, Н. С. Летнева, А. М. Андронов. — Пермь: Алетейя, 1993. ISBN 5-87964-007-8, 5-87964-005-1; Том 3 / Перевод А. М. Андронов, А. А. Федоров. — Пермь: Алетейя, 1993. ISBN 5-87964-005-1, 5-87964-008-6 /// Fest, J. Hitler. Eine Biografie. — Berlin: Propyläen, 1973.

Спасылкі
--------

* Клара Гітлер. «Кто был кто в Третьем рейхе». Биографический энциклопедический словарь. М. 2003 (руск.)
* Генеалагічнае дрэва сям’і ГітлераўАрхівавана 4 сакавіка 2016. (ням.)
* Біяграфія Клары Гітлер. «Spartacus Educational» (англ.)


| ?Клара Гітлер — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Lorenz Pölzl[d] |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Johann Baptist Pölzl[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Juliane Pölzl[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Martin Hiedler[d] |  | Johann Hiedler[d] |  |
|  | Клара Гітлер |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Johann Nepomuk Hiedler[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Laurenz Gröschl[d] |  |
|  |  |  | Johanna Hiedler[d] |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Anna Maria Göschl[d] |  |  |  |
|  |  |  |  | Eva Maria Decker[d] |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | NN Gröschl[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 131373951 · ISNI: 0000 0001 1736 575X · LCCN: n2006006903 · VIAF: 1142689 |