recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Весніна.
**Лізавета Саламонаўна Весніна́** (сапраўднае прозвішча **Ядзіткіна-Весніна**; нар. 28 кастрычніка 1917, Сухумі — 5 мая 2013) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1961).

Біяграфія
---------

У 1939 годзе скончыла Ленінградскую тэатральную студыю (курс Б. Зона). Сцэнічную дзейнасць пачала ў Гомельскім абласным рускім драматычным тэатры з 1939 па 1941 і з 1945 па 1946 год, у 1946—1948 гадах працавала ў Магілёве, куды быў пераведзены тэатр, у 1948—1949 гадах у Брэсцкім абласным драматычным тэатры, дзе выконвала галоўным чынам эпізадычныя ролі, у 1949—1977 гадах у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры ў Мінску.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.

Творчасць
---------

Выканаўца вострахарактарных роляў. Сярод лепшых: Мар’я («Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Каця («Варвары» М. Горкага), Лушка («Узнятая цаліна» паводле М. Шолахава), Святлана («Яе сябры» В. Розава), Паэма («Не называючы прозвішчаў» В. Мінко), Калугіна («Таварышы па працы» Э. Брагінскага[ru] і Э. Разанава).

Сям’я
-----

У шлюбе з акцёрам Яўгенам Максімавічам Палосіным (1911—1981).

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Веснина (Едиткина) Елизавета Соломоновна  (руск.) // Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя М. Горкага
3. 1 2  Веснина (Едиткина) Елизавета Соломоновна

Літаратура
----------

* Весніна Лізавета Саламонаўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).

Спасылкі
--------

* Веснина (Едиткина) Елизавета Соломоновна  (руск.) // Дзяржаўная ўстанова «Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя М. Горкага»
* Елизавета Веснина (Едитктна) // КИНО-ТЕАТР.РУ  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 135537 |
**Дыягназ** (грэч. διάγνωσις — распазнаванне) — заключэнне аб сутнасці хваробы і стане пацыента, зафіксаванае ў прынятай медыцынскай тэрміналогіі і заснаванае на ўсебаковым сістэматычным вывучэнні пацыента. Працэс ўстанаўлення дыягназу называецца дыягностыкай.

Пры пастаноўцы дыягназу ўрач кіруецца суб'ектыўнымі скаргамі хворага, анамнезам, аглядам хворага (стан скурных покрываў, слізістай носаглыткі, вымярэнне тэмпературы, пульсу і ціску, і г.д.), вынікамі медыка-дыягнастычных даследаванняў і назіраннем за далейшым цягам хваробы. Пры гэтым таксама улічваюцца ўзрост, пол, праца, сацыяльнае становішча, мясцовасць і іншыя не медыцынскія фактары.

Варыянты дыягназу: папярэдні, канчатковы, клінічны і паталагаанатамічны. Канчатковы дыягназ можа быць прамым (выразна зразумела захворванне), дыферэнцыяльным (урач вызначае кола магчымых хвароб і прызначае даследаванні, затым вырашае на што пакутуе хворы чалавек) і дыягнастычным.

Гл. таксама
-----------

* Анамнез
* Эпікрыз

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis |
**Белінцона** — галоўны горад швейцарскага кантона Тычына. Горад размешчаны ля падножжа Альпаў на ўсход ад ракі Тычына на вышыні 230 метраў над узроўнем мора.

Насельніцтва і эканоміка
------------------------

На 2008 год у горадзе пражывала 17286 жыхароў. Гэта другі па колькасці насельніцтва горад у кантоне пасля Лугана. Большая частка насельніцтва гаворыць па-італьянску.

Белінцона з'яўляецца важным транспартным вузлом, праз які праходзяць аўтамабільныя і чыгуначныя магістралі, якія вядуць да перавала Сен-Гатард. Праз горад праходзяць дзве аўтамагістралі А2 Базель - Гатард - Белінцона - Лугана і А13 Санкт-Маргрэтэ - Курэй - Сан - Бэрнардына - Белінцона. Сен-Гатардская чыгунка з Люцэрна таксама праходзіць праз Белінцону.

Аснову мясцовай прамысловасці ўтварае машынабудаванне. Асноўным працадаўцам з'яўляецца Швейцарская федэральная чыгунка.

Зноскі
------

1. ↑  Arealstatistik Standard - Gemeinden nach 4 Hauptbereichen — Federal Statistical Office. Праверана 13 студзеня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q285453'></a>
2. ↑
3. ↑  *(unspecified title)* Праверана 15 ліпеня 2023.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Белінцона

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11974533m · GND: 4005432-9 · LCCN: n79034885 · NKC: ge259567 · VIAF: 128990305 |
**Дыялекты́чная тэалогія** («тэалогія крызісу», «тэалогія Слова Божага») — кірунак у тэалогіі, які з'явіўся ў пратэстанцкіх цэрквах Германіі і Швейцарыі ў 20-я гады XX стагоддзя. З'яўляючыся рэакцыяй на сацыяльны аптымізм і мадэрнізм ліберальнай тэалогіі, дыялектычная тэалогія выпрацавала новы, неаартадаксальны падыход да традыцыйнага пратэстанцкага веравызнання.

Асновай дыялектычнай тэалогіі ёсць супярэчнасць між ірацыянальнай верай і рэлігіяй, а таксама між адвечным Адкрыццём і гістарычным пасланнем, з якой пазней нарадзілася ідэя дэміфалагізацыі Бібліі. Асноўныя прадстаўнікі: Карл Барт, Паўль Тыліх, Эміль Брунер, Рудольф Бультман. Ідэі дыялектычнай тэалогіі працягнулі распрацоўваць па-за межамі Германіі амерыканскі тэолаг Рэйнхальд Нібер, а таксама Нільс Зэё (Данія), П'ер Мюры (Францыя), Карнеліус Міскат (Нідэрланды), Іозеф Громадка  (чэшск.) (бел. (Чэхаславакія).

Спасылкі
--------

* Философские аспекты Диалектической теологии К. Барта Архівавана 25 сакавіка 2008.
* Диалектическая теология
**3-я партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная 1 чэрвеня 1944 года на базе 3-га батальёна партызанскага палка «Трынаццаць», дзейнічала ў партызанскае злучэнне «Трынаццаць». Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бялыніцкага, Бярэзінскага, Круглянскага, Шклоўскага і Крупскага раёнаў. 30 чэрвеня 1944 года брыгада (494 партызаны, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Склад
-----

* 7-ы атрад;
* 8-ы атрад;
* 9-ы атрад;
* 10-ы атрад.

Камандаванне
------------

### Камандір

* І. Т. Мацяш

### Камісар

* У. К. Шаўчук

### Начальнік штаба

* В. М. Пракапцоў

Гісторыя
--------

Партызаны вялі баі з ворагам, удзельнічалі ў аперацыі «рэйкавая вайна». Асноўны ўдар наносілі на чыгуначным участку Барысаў — Орша. 20 чэрвеня 1944 года каля станцыі Бобр падарвалі 400 рэек

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дыядумен.
 
**«Дыядумен»** («Юнак, які ўвенчвае сябе пераможнай павязкай (дыядэмай)») — знакамітая статуя старажытнагрэчаскага скульптара Паліклета, створаная каля 430 г.да н. э.

Іканаграфія
-----------

Бронзавы арыгінал, верагодна, стаяў у свяцілішчы — у Алімпіі ці ў Дэльфах, там, дзе рэгулярна праводзіліся спартыўныя спаборніцтвы. Дыядумен — гэта значыць «спартсмен-пераможца». Ён надзявае на галаву павязку — узнагароду. Павязка была з чырвонай поўсці і прыкладалася да пераможнага вянка (ці кароны з лісця). У Алімпіі гэта былі аліўкавыя галіны, у Дэльфах — лаўровыя, у Карынфе — хваёвыя, а ў Немеі — гэту карону спляталі з дзікага сельдэрэя. (На сучасных Алімпійскіх гульнях здавольваюцца медалямі. Хоць, магчыма, стужка медаляў мае нейкую сувязь з той павязкай).

Стыль
-----

Дыядумен выкананы ў памеры прыкметна вышэй звычайнага чалавечага росту таго часу — 185.42 см, прадстаўлены ва ўлюблённым Паліклетам лёгкім руху, поўным душэўнага супакою і ўнутранай засяроджанасці (гл. кантрапост і хіязм).

Гэта — статуя позняга перыяду, яна створана скульптарам ужо ў Афінах, пад уздзеяннем атычнай школы. Ён больш стройны, чым Дарыфор, далей адстаўлена нага і мацней высунута сцягно, складаней становішча рук.

Нацыянальны археалагічны музей Афін

Захаваныя копіі
---------------

Дайшоў да нас у шматлікіх копіях (налічваюць каля сарака) — у Нацыянальным археалагічным музеі ў Афінах, Брытанскі музей, Уфіцы, Музей Метраполітэн і інш.

* Тулава ў Луўры
* Копія ў Нацыянальным археалагічным музеі Афін, без рук
* 2 копіі ў Музей Метраполітэн — адна без рук, другая — тулава без галавы і рук, але з нагамі.
* Сучасная бронзавая копія гэтай статуі ўстаноўлена каля ўваходу ў Алімпійскі музей у Лазане.
* Т. з. Фарнезійскі Дыядумен (Анадумен) з'яўляецца адказам на статую Паліклета, выкананую Фідыям, гэта значыць не копіяй, а іншым творам (Брытанскі музей)

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Дыядумен (статуя) на Вікісховішчы |

* (Skulpturhalle Basel) Manuela Cimeli and Tomas Lochman, "Der *Diadumenos* des Polyklet"
* Лацінскі верш Марцыяла, прысвечанае статуі
* smARThistory: *Diadumenos* Архівавана 18 мая 2007.
**Ганна Марыя Караца Більт** (швед. Anna Maria Corazza Bildt; нар. 10 сакавіка 1963, Рым, Італія) — шведскі палітык італьянскага паходжання, дэпутат Еўрапейскага парламента з 2009 года. З 2003 года ўваходзіць у склад Умеранай кааліцыйнай партыі.

Біяграфія
---------

Вывучала палітычныя навукі ў Рымскім універсітэце Ла Сапіенца. Таксама вывучала крызіснае кіраванне ва Універсітэце Сан-Дыега і стратэгічнае планаванне ў Калумбійскім універсітэце.

Праходзіла практыку ў ЮНЕСКА, пазней працавала ў італьянскім Міністэрстве замежных спраў, была таксама прадстаўніком АЭСР ў Парыжы. З 1991 года працавала ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Жэневе. Да 2001 года вяла дзейнасць у былой Югаславіі. Там яна пазнаёмілася з былым Прэм’ер-міністрам Швецыі і яе будучым мужам Карлам Більтам, які займаў пасаду Вярхоўнага прадстаўніка па Босніі і Герцагавіне.

Пасля працы ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый яна была членам праўлення шведскага Чырвонага Крыжа (2003—2008). Пачала свой уласны бізнэс у Швецыі, у тым ліку ў рамках сваёй кампаніі, якая прадае італьянскую ежу ў інтэрнэце. Уваходзіла ў праўленне Італьянскай гандлёвай палаты ў Швецыі.

Па выніках еўрапейскіх выбараў 2009 года ў Швецыі Ганна Марыя Караца Більт была выбрана ў Еўрапейскі парламент.

Зноскі
------

1. ↑  Catalog of the German National Library Праверана 2 жніўня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Тэматычныя сайты | Еўрапарламент · Рыксдаг |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1100313435 · ICCU: IEIV122319 · VIAF: 44146332910318731844 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Жарабцова.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Андрэева.
**Ганна Рыгораўна Жарабцова-Андрэева** (28 верасня 1868, Гродна — 23 сакавіка 1944, Рыга) — камерная спявачка, прафесар Пецярбургскай і Латвійскай кансерваторый, вакальны педагог.

Біяграфія
---------

Дэбют спявачкі адбыўся ў 1891 годзе, у рамках кансерваторскага канцэрта, арганізатарам якога выступіў Рымскі-Корсакаў.

У 1892 годзе скончыла Пецярбургскую кансерваторыю. Спявачка ўступіла ў шэрагі членаў Пецярбургскага Камернага грамадства, неаднаразова гастралявала па Германіі. Пасля смерці кампазітара Рымскага-Корсакава ў 1908 годзе цеснае сяброўства зблізіла яе з удавой Корсакава Надзеяй Мікалаеўнай Пургольц.

З 1903 года занялася выкладчыцкай дзейнасцю. У пачатку 1910 гадоў стала выкладчыкам Пецярбургскай кансерваторыі. Пасля эміграцыі ў Рыгу ў 1922 годзе занялася выкладчыцкай дзейнасцю ў Латвійскай кансерваторыі. Давала прыватныя ўрокі спеваў.

Зноскі
------

1. ↑  Жарабцова-Андрэева Ганна Рыгораўна
**Ганна Хелен Отасан**, у замужжы **Блікст** (шведск.: Anna Helene Ottosson Blixth, нар. 18 мая 1976, Эстэрсунд, Швецыя) — шведская гарналыжніца, прызёрка Алімпійскіх гульняў і чэмпіянату свету, пераможца этапу Кубка свету. Спецыялістка слаламных дысцыплін.

У Кубку свету Отасан дэбютавала 18 лютага 1995 года, у студзені 2000 года адзіны раз у кар’еры перамагла на этапе Кубка свету ў гіганцкім слаламе. Акрамя гэтага мае на сваім рахунку 5 трапленняў ў тройку лепшых на этапах Кубка свету, адно ў слаламе і чатыры ў гіганцкім слаламе. Лепшым дасягненнем Отасан у агульным заліку Кубка свету з’яўляецца 15-е месца ў сезоне 2006/07.

На Алімпійскіх гульнях 1998 года ў Нагана была 10-й у слаламе і 7-й у гіганцкім слаламе.

На Алімпійскіх гульнях 2002 года ў Солт-Лэйк-Сіці заняла 13-е месца ў слаламе і 9-е ў гіганцкім слаламе.

На Алімпійскіх гульнях 2006 года ў Турыне заваявала бронзавы медаль у гіганцкім слаламе, 0,47 секунды саступіўшы срэбнай медалістцы фінцы Тані Поўціайнен і 0,33 секунды выйграўшы ў аўстрыйкі Ніколь Хосп. Акрамя таго была 18-й у слаламе.

За сваю кар’еру ўдзельнічала ў пяці чэмпіянатах свету, лепшы вынік у асабістых дысцыплінах 5-е месца ў слаламе на чэмпіянаце свету 2003 года. На чэмпіянаце свету 2007 года заваявала сярэбраны медаль у камандных спаборніцтвах.

Завяршыла спартыўную кар’еру ў 2007 годзе.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сінельнікава.
**Ганна Майсееўна Сінельнікава** (7 красавіка 1923, Віцебск — 1991, Віцебск) — беларуская архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Азербайджанскі індустрыяльны інстытут у 1947 годзе. Працавала архітэктарам, старшым архітэктарам праектаў, галоўным архітэктарам майстэрні ў Віцебскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1974 па 1978 г. — намесніца кіраўніка майстэрні Віцебскграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. Член КПСС з 1964 года.

Памерла ў 1991 годзе ў Віцебску. Пахавана на Стара-Уланавіцкіх могілках.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: забудова вул. Леніна ў раёне пл. Леніна (1952), будынак абласнога суда (1953), комплекс тэхналагічнага інстытута, школ і дзіцячых устаноў у Віцебску (1960-я гг.).

Зноскі
------

1. ↑  Синельникова Анна Моисеевна 1923-1991

Літаратура
----------

* Синельникова Анна Моисеевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Доўгае.

**До́ўгае во́зера** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці (басейн ракі Шошы). Найглыбейшае возера Беларусі (да 53,7 м).

Плошча паверхні возера — 2,19 км², даўжыня каля 7 км, найбольшая шырыня 0,7 км, сярэдняя — 0,4 км. Найбольшая глыбіня дасягае 53,7 м, сярэдняя 16,6 м. Аб’ём вады 43,17 млн м³, плошча вадазбору 30,4 км².  
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй ад 10 метраў на паўночным захадзе і паўднёвым усходзе да 25—30 метраў у астатняй частцы. Схілы стромкія, складзеныя з суглінкаў. Берагавая лінія Доўгага возера звілістая, даўжынёй 14,9 км. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Падводная частка катлавіны мае стромкія схілы. Літаральная зона вузкая. Ложа возера з глыбіні 3 м мае карытападобную форму. Уздоўж сярэдзіны возера маецца некалькі глыбокіх упадзін. Зона мелкаводдзя пясчаная і пясчана-галечная, месцамі з валунамі. У глыбакаводнай частцы дно глеістае, у залівах пакрыта сапрапелем.

Возера Доўгае мезатрофнае, слабапраточнае. Упадаюць ручаі з азёр Свядава і Псуя, выцякае ручай у возера Шо. Возера зарастае слаба. Надводная расліннасць пашыраецца на адлегласць да 25 метраў ад берага, месцамі адсутнічае. Падводная расліннасць пашырана да глыбіні 5—7 метраў.

У возеры водзяцца лешч, шчупак, акунь, плотка, мянтуз, лінь, сняток і іншыя віды рыб. Адзначаны рачок лімнакалянус (рэліктавы від ледавіковага перыяду). На возеры і навакольнай тэрыторыі створаны гідралагічны заказнік «Доўгае»

Зноскі
------

1. ↑  Блакітная кніга…
2. 1 2  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.
3. ↑  Гидрологические заказники Архівавана 27 снежня 2013. (руск.)

Літаратура
----------

* Доўгае возера // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* *Якушка В. П.* Доўгае возера // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.
* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 19, 28. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Доўгае (возера, Глыбоцкі раён)
* Долгое на Посейдон.by Архівавана 19 чэрвеня 2014.
* Возера Доўгае
* Долгое — самое глубокое озеро Архівавана 25 лістапада 2010.
Дыябаз з калекцыі Нацыянальнага музея (Прага)
**Дыяба́з** — старажытная вулканічная (магматычная) горная парода.

Асноўную частку дыябазу складаюць мінералы аўгіт і лабрадор. Па хімічнаму складу блізкі да базальту. Для дыябаза ўласціва нізкае ўтрыманне крэменязёму. Колер — ад цёмна-зялёнага да чарнага.

Для дробназярністага дыябазу характэрны вялікая цвёрдасць і ўстойлівасць да сцірання. Цвёрдасць па шкале Моаса — 6—7 адзінак.

Дыябаз выкарыстоўваецца для вырабу сталоў вымяральных прыбораў і прылад, патрабуючых вялікай дакладнасці, паверачных пліт. Таксама выкарыстоўваецца ў архітэктуры, будаўніцтве і выяўленчым мастацтве.

Літаратура
----------

* *Соломахо В. Л. Томилин Р. И. Цитович Б. В. Юдовин Л. Г.* Справочник конструктора-приборостроителя. Проектирование. Основные нормы. — Мн.: Вышэйшая школа, 1988. — С. 119. — 272 с. — 16 600 экз. — ISBN 5-339-00091-5. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дыябаз

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4149436-2 · LCCN: sh85037455 |
**Бярнады** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці за 9 км на поўдзень ад Брэста, на поўдні і захадзе меліярацыйныя каналы. З 21 снежня 2007 года ў складзе горада Брэста. Бярнады ўваходзілі ў склад Гершонскага сельсавета.

У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Агравіта» (цэнтр — в. Гершоны).

Планіровачна складаецца з дзвюх кароткіх вуліц, якія ўтвараюць T-падобную кампазіцыю. Забудова двухбаковая, рэдкая, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Паводле пісьмовых крыніц вядомы з 16 ст. як вёска ў Берасцейскім старостве ВКЛ. У 1631 годзе ўпамінаецца як маёнтак Бярнатавічы.

Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях. Уваходзілі ў склад маёнтка Гершоны. У 1870 годзе вяскоўцы адносіліся да Міцькаўскай сельскай грамады. У 1897 годзе працаваў хлебазапасны магазін.

У 1905 годзе вёска ў Камянец-Жыровіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 7 вяскоўцаў загінулі, 2 прапалі без вестак.

Насельніцтва
------------

* 95 рэвізскіх душ (1858)
* 47 двароў, 112 жыхароў (1876)
* 29 двароў, 207 жыхароў (1897)
* 246 жыхароў (1905)
* 24 двары, 131 жыхар (1921)
* 310 жыхароў (1959)
* 274 жыхары (1970)
* 53 двары, 121 жыхар (2005)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

| ⛭Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста |
| --- |
| да 1917 года | Валынка |
| 1929 | Граеўка ·  Кіеўка ·  Шпановічы |
| 1958 | Адамкова ·  Бярозаўка 1 ·  Бярозаўка 2 ·  Кавалёва ·  Лысая Гара ·  Пасёлак мясакамбіната ·  Пасёлак цэглавага завода №22 ·  Паўднёвы пасёлак |
| 1968 | Бярозаўка ·  Вулька Падгародская ·  Гузні ·  Кацельня Падгародская ·  Крушына ·  Рэчыца ·  Трышын |
| 1979 | Дуброўка ·  Кацінбор ·  Пугачова |
| 2007 | Аркадыя ·  Бярнады ·  Вычулкі ·  Гершоны ·  Казловічы ·  Кацельня Баярская ·  Машчонка ·  Міцькі ·  Новыя Задворцы ·  Плоска ·  Старыя Задворцы |
**Дыямантына** (парт.: Diamantina) — муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Мінас-Жэрайс. Насельніцтва складае 44 229 чалавек на 2006 г. Плошча — 3 869,830 км². Шчыльнасць насельніцтва — 11,4 чел./км².

Горад размешчаны на вышыні каля 1200 м, займае абодва схілы хрыбта Сера-ду-Эспіньясу і выцягваецца ў даўжыню. Гэта каланіяльнае паселішча добра ўпісваецца ў мясцовы горны краявід, дэманструючы прыстасавальнасць еўрапейскіх мадэляў да амерыканскага кантэксту. Шукальнікі алмазаў, вымушаныя жыць у неспрыяльных прыродных умовах, нягледзячы на гэта стваралі новую, арыгінальную культуру Бразіліі.

Гістарычны цэнтр Дыямантыны ўключаны ЮНЕСКА ў спіс Сусветнай спадчыны.

Зноскі
------

1. ↑

Літаратура
----------

* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7514849-3 · LCCN: n80144801 · VIAF: 139557407 |
Маньчжурская каса. Злева направа: XVII стагоддзе, XVIII стагоддзе, XIX стагоддзе
Кітайскія акрабаты з касічкамі (1655 год)
**Бянь-фа** (кіт.: 辮髪 — «касічкі») — традыцыйная мужчынская прычоска качавых народаў Вялікага еўразійскага стэпу, якую ў XIX стагоддзі ў краінах Захаду і Расіі памылкова прымалі за старадаўні «кітайскі звычай». Прадстаўляла сабой чуб ці коску, якая запляталася на патыліцы, верхавіне або скронях.

Разнавіднасці кос ў народаў Вялікага стэпу
------------------------------------------

Вядомая прычоска маньчжураў, якія запляталі касу з трох пучкоў на патыліцы, агаляючы лоб і віскі. Іх папярэднікі — кідані, насілі такую ж прычоску на верхавіне. Сярод знакамітых сярэднявечных манголаў (як мужчын, так і жанчын) былі распаўсюджаныя прычоскі з дзвюма косамі, якія заплетались на скронях за вушамі.

Бянь-фа ў Кітаі
---------------

Пасля заваявання Кітая маньчжурамі ў 1644 годзе ўрад маньчжурскай дынастыі Цын абавязаў усё мужчынскае насельніцтва краіны заплятаць маньчжурскія косы у знак пакоры заваёўнікам. Нашэнне ж традыцыйных для ханьцаў доўгіх валасоў каралася смерцю. Таму ў тагачасным Кітаі хадзіла прымаўка: «той, хто мае галаву, не мае валасоў, той хто мае валасы, не мае галавы». Кітайцы, якія пратэставалі супраць маньчжурскага рэжыму ў часы Тайпінскага паўстання ў 1856—1864 гады, падкрэслена насілі доўгія валасы. Маньчжуры называлі іх «даўгавалосымі» (кіт.: 長毛; «чанмаа») або «валасатымі бандытамі» (кіт.: 髮賊; «фацзэй»). Маньчжурскія косы былі адмененыя толькі пасля звяржэння маньчжурскага рэжыму кітайцамі падчас Сіньхайскай рэвалюцыі 1912 года.

Гл. таксама
-----------

* Айдар (чуб) — традыцыйная прычоска казахаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Непомнин О. Е.* История Китая: Эпоха Цин. XVII — начало XX века. — Москва: Восточная литература, 2005.

Спасылкі
--------

* 辮髪 // 世界大百科事典 第２版.  (яп.)
**Бярнард Ваяводка** (польск.: Bernard Wojewódka; ?, Кракаў — ліпень 1554) — матэматык, друкар i перакладчык.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Кракаве. Аўтар кнігі па матэматыцы «Алгарытм — навука лічбы» (Кракаў, 1553). Па запрашэнні дзеяча рэфармацыі Мікалая Радзівіла Чорнага ў 1553 пераехаў у Берасце, дзе ўзначаліў першую на тэрыторыі сучаснай Беларусі друкарню, якая дзейнічала ў 1550—1570-я гады.

Творчасць
---------

Першыя выданні друкарні (Вялікі i Малы Катэхізісы, перакладныя тэалагічныя творы Крыштафа Імлера, Урбана Рэгіуса) адпавядалі патрэбам рэфармацыйнага руху, які быў накіраваны супраць каталіцкай царквы i меў антыфеадальны характар. На думку даследчыкаў, Ваяводка прымаў таксама ўдзел у падрыхтоўцы да выдання Берасцейскай Бібліі 1563 года — помніка польскамоўнага кнігадрукавання на Беларусі.

Зноскі
------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 31 мая 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

Літаратура
----------

* Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік / Беларус. Энцыкл.; Гал. рэд. «Беларус. Энцыкл.»: Б. І. Сачанка (гал. рэд) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1995.
* Drukarze dawnej Polski : od XV do XVIII wieku. Z. 5, Wielkie Księstwo Litewskie. Wrocław; Kraków. 1959, S. 248—255.
**Зоран Жыўкавіч** (сербск.: Zoran Živković або Зоран Живковић; нар. 22 снежня 1960, Ніш) — сербскі палітык, эканаміст і прадпрымальнік.

Ён скончыў Вышэйшую школу эканомікі ў Бялградзе. У другой палове 1980-х гадоў займаўся прадпрымальніцкай дзейнасцю. У 1992 годзе ён далучыўся да Дэмакратычнай партыі, у 1994 годзе ён быў абраны яе віцэ-старшынёй. У 1997 годзе ўпершыню абраны дэпутатам Народнага сходу. Пасля мясцовых выбараў ў 1996 годзе стаў адным з лідараў пратэстаў, якія прымусілі прызнаць вынікі выбараў ў 1997 годзе ўступіў у пасаду мэра горада Ніш, якую займаў да 2000 года.

У лістападзе 2000 года, пасля звяржэння Слабадана Мілошавіча, стаў міністрам унутраных спраў. У сакавіку 2003 года ён павінен быў стаць міністрам абароны, аднак, пасля забойства прэм'ер-міністра Зорана Джынджыча стов чале сербскага ўрада, якое ён узначальваў да сакавіка 2004 Ён таксама выконваў абавязкі лідара дэмакратаў у тым жа годзе. Зоран Жыўкавіч пайшоў з актыўнай палітычнай дзейнасці, але ён заснаваў няўрадавую арганізацыю, а таксама заняўся імпартам аргентынскіх вінаў і журналістыкай. У 2012 годзе, пасля абрання Драгана Джиласа новым кіраўніком дэмакратаў, выйшаў з партыі. У 2013 годзе ён заснаваў сваю ўласную партыю пад назвай «Новая партыя», а праз год атрымаў месца ў парламенце ад кааліцыі вакол Дэмакратычнай партыі.

Зноскі
------

1. ↑  Zoran Zivkovic // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Zoran Zivkovic // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 5081163513760311230002 |
**О́льдржых Ве́лен** (чэшск.: Oldřich Velen), пры нараджэнні **Ольдржых Волек** (чэшск.: Oldřich Volek; 15 верасня 1921, Брно-Тураны, Чэхаславакія — 4 мая 2013) — чэшскі акцёр. Тэлегледачам вядомы дзякуючы паспяховаму тэлесерыялу «Не судзіце Славакію» паводле аднайменнай кнігі Здэнека Галушкі, дзе ён выканаў адну з галоўных роляў разам з папулярным славацкім акцёрам Ёзэфам Кронерам.

Біяграфія
---------

Скончыўшы гімназію і кансерваторыю ў Брно, пэўны час гуляў у тэатры ў Чэшскіх Будзяёвіцах, які пазней быў гвалтоўна пераселены нацыстамі ў Табар. Падчас нацысцкай акупацыі Ольдржых Велен пэўны час быў увязнены ў Коўніцкім інтэрнаце (Брно), які ў часы Другой сусветнай вайны выконваў функцыі асноўнай мараўскай вязніцы брненскага гестапа.

Цягам шаснаццаці гадоў працаваў у тэатры ў Оламаўцы, некалькі гадоў быў таксама членам акцёрскага калектыва кінастудыі Barrandov Studio, выступаў у легендарным Тэатры на балюстрадзе[cs] ў Празе.

Быў вельмі паспяховым акцёрам, за сваё жыццё згуляўшы ў амаль 300 фільмах, у тым ліку ў 5 серыях серыяла «Хамяк у начной кашулі» і ў 5 серыях «Вяртання Арабелы».

Зноскі
------

1. 1 2 3  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. 1 2  Oldřich Velen // Encyklopedie dějin města Brna — 2004.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16765207'></a>
3. ↑  Архіўная копія (чэшск.)  **(нявызн.)**?(недаступная спасылка). *Kultura*.  Borgis, a.s. (27 чэрвеня 2013). Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2016. Праверана 6 ліпеня 2018.

Спасылкі
--------

* Біяграфія і фільмаграфія  (чэшск.)
* Чэхаславацкая фільмавая база дадзеных  (чэшск.)
* Kinobox.cz  (чэшск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск |
| Нарматыўны кантроль | GND: 106161087X · ISNI: 0000 0000 5800 5059 · NKC: ola200201515 · VIAF: 84910769 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Доўгае.

**До́ўгае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дрысвята (прыток Дзісны).

Плошча паверхні возера 1,87 км² (да будаўніцтва ў 1961 годзе плаціны ГЭС «Шлях да камунізму» на Дрысвяце плошча возера складала 1,13 км, узровень вады быў ніжэй на 5 метраў). Даўжыня 3,53, найбольшая шырыня 1,25 км. Найбольшая глыбіня дасягае 31 м, сярэдняя — 5,8 м.  
Катлавіна Доўгага складанага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны пераважна пясчаныя, маюць вышыню 5—10 метраў, стромкія, на паўднёвым захадзе спадзістыя.  
Берагавая лінія возера моцна звілістая, утварае шэраг заліваў, паўастравоў і мысоў. Берагі пераважна абразійныя і абрывістыя, пясчаныя, у паўночным заліве сплавінныя. Месцамі берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Даўжыня берагавой лініі складае 13,3 км.  
Дно возера складанай формы з плоскімі часткамі, глыбокімі ўпадзінамі і мелямі. Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 37% плошчы. Да глыбінь у 3—5 метраў дно пясчанае, на глыбіні 5—8 метраў выслана апясчаненым глеем, глыбей — крэменязёмісты сапрапель і гліністы глей. На возеры 6 астравоў агульнай плошчай каля 6,3 га.  
Возера Доўгае эўтрофнае, праточнае. Праз возера працякае рака Дрысвята (злучае Доўгае з возерам Высокае), упадаюць 10 ручаёў. Зарастае слаба, за выключэннем заліваў, у якіх найбольш распаўсюджаны гарлачык. Надводная расліннасць распаўсюджана паласой 5—15 м да глыбіні 1,5, падводная — да 3 метраў.

У Доўгім водзяцца лешч, шчупак, гусцяра, плотка, лінь, мянтуз і іншыя віды рыб. Сустракаецца вугор.

Зноскі
------

1. ↑  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 16, 48. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)
**Паўднёвыя Карпаты**, **Трансільванскія Альпы** — частка Карпат у Румыніі, паміж перавалам Прэдзял і цяснінай Жалезныя Вароты на Дунаі. Даўжыня каля 300 км.

Высакагорныя масівы (Фэгэраш, Рэтэзат і інш.) складзеныя гранітамі, гнейсамі, а таксама вапнякамі, пясчанікамі. Найбольш высокія вяршыні маюць альпійскія формы рэльефу. Вышыня да 2543 м (гара Малдавяну). Прарэзаны далінамі рэк Жыу, Олт, Чорная, па якіх пракладзеныя чыгунка і шаша. Характэрна сейсмічнасць.

Ля падножжаў гор і ў ніжніх частках схілаў (да вышыні 900—1000 м) — букавыя і дубовыя лясы, вышэй (да 1700 м) — пераважна іглічныя, якія змяняюцца на вышыні хмызнякамі, субальпійскімі і альпійскімі лугамі.

Радовішча нафты (ля паўднёвых падножжаў — Фларэшты , Пітэшты і інш.), каменнага вугалю (Петрашэні), паваранай солі. Курорты горна-кліматычныя (Сіная), бальнеялагічныя (Кэлімэкешты, Бэіле-Еркулане, Бэіле-Гавара, Бэіле-Олэнешты).

Зноскі
------

1. ↑  Peakbagger.com
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Доўгае.

**До́ўгае** — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Бярэжа, у межах ландшафтнага заказніка «Ельня», за 16 км на паўднёвы ўсход ад горада Мёры.

Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,32 км, даўжыня берагавой лініі 1,4 км. Плошча вадазбору 5 км².  

Катлавіна рэшткавага тыпу. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі возера забалочаныя.

Каналамі Доўгае злучана з азёрамі Бярэжа і Плоскае.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.

Спасылкі
--------

* Доўгае возера Архівавана 14 жніўня 2013.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Лінд.

**Ілвэ Ганна Марыя Лінд** (шведск.: Ylva Anna Maria Lindh, 19 чэрвеня 1957 — 11 верасня 2003) — шведскі палітык, член Сацыял-дэмакратычнай партыі, міністр замежных спраў Швецыі з 1998 па 2003 гады.

Біяграфія
---------

Ганна Лінд нарадзілася ў 1957 годзе ў стакгольмскім раёне Эншэдэ. У палітычнае жыццё ўключылася ўжо ў 12 гадоў, удзельнічаючы ў акцыях пратэсту супраць В’етнамскай вайны і працы Шведскай сацыял-дэмакратычнай маладзёжнай лігі. У 1982 годзе скончыла юрыдычны факультэт Упсальскага ўніверсітэта са ступенню бакалаўра і ў той жа год была абрана ў Парламент. У 1984 яна ўзначаліла маладзёжную лігу Сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі, а ў перыяд з 1991 па 1994 год з’яўлялася членам гарадскога савета Стакгольма.

У 1994 годзе Лінд заняла пасаду міністра па абароне навакольнага асяроддзя ва ўрадзе Інгвара Карлсана, а ў 1998 новы прэм’ер-міністр краіны, Ёран Персан, прызначыў яе на пасаду міністра замежных спраў. Лінд выступала з асуджэннем палітыкі Злучаных Штатаў у Іраку, а таксама крытыкавала палітыку ўрадаў Арыэля Шарона і Сільвіа Берлусконі. У той жа час яна была актыўным прыхільнікам пашырэння ЕС і выказвалася за ўступленне Швецыі ў Еўрапейскі Саюз і ў зону еўра.

### Гібель

**Гл. таксама: Забойства Ганны Лінд**
10 верасня 2003 года ў супермаркеце ў цэнтры Стакгольма на Ганну Лінд быў здзейснены замах. Нападнік нанёс ёй некалькі ўдараў нажом, пасля чаго схаваўся. Лінд была дастаўлена ў Каралінскую бальніцу, дзе ўрачы на працягу некалькіх гадзін змагаліся за яе жыццё. Аднак ранняй раніцай 11 верасня яна сканала ад атрыманых ран.

Сям’я
-----

Ганна Лінд была замужам, у яе засталіся двое сыноў.

Зноскі
------

1. ↑  Ylva Anna Maria Lindh //  — FinnGraven.se. Праверана 27 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28009604'></a>
2. ↑  Anna Maria Lindh // *(unspecified title)* Праверана 18 мая 2018.
3. 1 2  Ylva Anna Maria Lindh Праверана 22 жніўня 2020.
4. ↑  Біяграфія Ганны Лінд **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 4 красавіка 2012. Праверана 19 студзеня 2018.
5. ↑  *Панкін Б.*. Прыватная смерць Ганны Лінд **(нявызн.)**.  Расійская газета.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Ганна Лінд**
* Смерць Ганны Лінд. «Aкт вар’яцтва» не быў выпадковым?
* Ганна Лінд: міністр з заплечнікам за спіной Архівавана 27 кастрычніка 2003.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Рыксдаг · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Notable Names Database · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · gravsted.dk |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16572062b · GND: 128680814 · GTAA: 126449 · ISNI: 0000 0000 5472 8487 · LCCN: n2003056810 · NUKAT: n2013177968 · LIBRIS: 202085 · SUDOC: 097590517 · VIAF: 77372534 |

 |
**Пагранічная застава «Доцішкі»** — падраздзяленне Лідскага пагранічнага атраду на ўчастку беларуска-літоўскай граніцы. Размешчана па адрасе вёска Доцішкі, вул. Савецкая, 2.

Гісторыя
--------

З’яўляецца правапераемнікам пагранічнага паста «Нача». З 17 сакавіка 2012 года пагранічная застава «Доцішкі» прыступіла да аховы дзяржаўнай граніцы працягласцю каля 37 кіламетраў з новага месца дыслакацыі. Новая застава мае двухпавярховы адміністрацыйны будынак, гаражы, гадавальнік, гарадок пагранічнай службы, а побач 12-кватэрны дом для сем’яў прапаршчыкаў і афіцэраў. Службовыя кватэры для пагранічнікаў з поўным аздабленнем, мэблямі і бытавой тэхнікай. Таксама ўсе выгоды створаны і для салдат тэрміновай службы.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Гісторыя Лідскага пагранічнага атраду, сайт Пагранкамітэта
**Паўднёвы ўніверсітэт Джорджыі** (англ.: Georgia Southern University) — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам даследчага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Стэйтсбара, штат Джорджыя.

Установа з’яўляецца пятай па велічыні навучальнай установай у сістэме ўніверсітэтаў Джорджыі. Яна прапануе больш за 140 розных акадэмічных спецыяльнасцей на ўзроўні бакалаўра, магістра і доктара.

Універсітэт пачынаўся як Першая акруговая сельскагаспадарчая і механічная школа, якая адкрылася ў 1908 годзе з чатырма выкладчыкамі і 15 студэнтамі.

Флагманскі кампус універсітэта знаходзіцца ў горадзе Стэйтсбара, да якога можна дабрацца па шашы № 16 з гарадоў Мейкан і Савана. Ён знаходзіцца прыкладна ў адной гадзіне язды ад Саваны, у дзвюх гадзінах ад Мейкана і ў трох гадзінах ад Атланты. Універсітэт таксама мае меншыя кампусы ў Саване і Хайнсвіле.

Гл. таксама
-----------

* Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

Заўвагі
-------

1. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Паўднёвы ўніверсітэт Джорджыі
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 12556048s · ISNI: 0000 0001 0657 525X · LCCN: no94015742 · Microsoft: 39815113 · SUDOC: 034851380 · VIAF: 125780563 |

 |
**Герб Хойнікаў** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Хойнікі Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 14 жніўня 2001 года № 65.

Апісанне
--------

Іспанскі шчыт полымяпадобна скошаны справа на зялёнае і срэбра, у зялёным полі — залаты замак.

Герб быў прыняты рашэннем прэзідыума Хойніцкага раённага Савета дэпутатаў ад 17 красавiка 2001 года № 18 і раённым Саветам дэпутатаў 28 чэрвеня 2001 года № 80. Аўтар герба і мастак М. М. Елінская.

Гл. таксама
-----------

* Сцяг Хойнікаў

Зноскі
------

1. ↑  Герб Хойнікаў

| ⛭Гербы населеных пунктаў Гомельскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Буда-Кашалёва ·  Васілевічы ·  Ветка ·  Гомель ·  Добруш ·  Ельск ·  Жлобін ·  Жыткавічы ·  Калінкавічы ·  Мазыр ·  Нароўля ·  Петрыкаў ·  Рагачоў ·  Рэчыца ·  Светлагорск ·  Тураў ·  Хойнікі ·  Чачэрск
 |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Азарычы ·  Акцябрскі ·  Брагін ·  Камарын ·  Капаткевічы ·  Карма ·  Лельчыцы ·  Лоеў ·  Парычы ·  Сасновы Бор ·  Стрэшын ·  Уваравічы
 |
**Герб Швецыі** афіцыйна існуе ў двух варыянтах - **вялікі** *(stora riksvapnet)* і **малы** *(lilla riksvapnet)*.

Вялікі герб Каралеўства Швецыі

Шчыт
----

Шчыт падзелены на чатыры поля. У першым і чацвёртым (верхнім левым і ніжнім правым) палях размешчана па тры шведскіх каралеўскіх кароны. У другім і трэцім (верхнім правым і ніжнім левым) палях намаляваны традыцыйны леў дынастыі Фалькунгаў. Малы шчыт у сярэдзіне — герб дынастыі Бернададтаў.

Шчытадзержацелі.
----------------

Шчыт падтрымліваюць два льва з раздвоенымі хвастамі, на іх галавах шведская каралеўская карона. Пысы львоў адкручаныя ад шчыта. Леў на працягу стагоддзяў быў важным элементам шведскай геральдыкі і асабліва дзяржаўнага герба.

Каралеўскія ордэны
------------------

Шчыт можа быць упрыгожаны каралеўскімі ордэнамі. Вялікі герб заўсёды ўпрыгожваецца ордэнам Серафімаў — вышэйшай дзяржаўнай узнагародай Швецыі.

У адрозненне ад малога герба, які можа быць акружаны толькі ордэнам Серафімаў, вялікі герб можа быць акружаны ўсімі або любым з чатырох каралеўскіх ордэнаў. Часцей выкарыстоўваюцца ўсё — Паўночнай Зоркі, Вазы і Мяча. Ордэн Карла XIII можа таксама атачаць шчыт.

Ордэны размяшчаюцца ў наступным парадку (меней ганаровы перад больш ганаровым): Карла XIII, Ваза, Палярнай Зоркі, Сворд, Серафіма.

Малы герб
---------

Малы герб
Малы герб уяўляе сабой сіні шчыт, увянчаны каралеўскай каронай, на якім намаляваныя тры кароны (дзве над адной). Шчыт можа быць акружаны стужкай ордэна Серафіма.

Малы герб звычайна выкарыстоўваецца ўрадам Швецыі і яго службамі. Да герба з ухвалы геральдычнай калегіі можа быць далучаны знак які азначае дзейнасць службы. Герб вышыты на ўсіх паліцэйскіх мундзірах.

Рэгуляванне выкарыстання.
-------------------------

Любое ўжыванне выявы двух карон над адной,як на малым гербе, рэгулюецца законам Швецыі (act 1970:498). Забароненае выкарыстоўваць герб у камерцыйных мэтах.

| ⛭Краіны Еўропы: герб |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |
**«Перавя́сла»** — часопіс, орган «Аб'яднання беларускага паступовага студэнцтва» (АБПС) у Чэхаславакіі. Выдаваўся з лістапада 1923 па красавік 1924 у Празе на беларускай мове.

Асвятлаў арганізацыйныя і ідэалагічныя пытанні студэнцкага руху («Беларускае студэнцтва і яго найбліжэйшыя патрэбы» В. Г. «Аб'яднанне беларускага паступовага студэнцтва» І. Н. «Студэнт і палітыка» В.), дыскусійныя праблемы беларускага нацыянальна-вызвольнага руху («У справе ацэнкі беларускага адраджэння» У. Ж. «Мэты і заданні» Т-ш, «Самамэта, ці пабочнае з'явішча» І. Д. «Асноўныя падваліны вызвольнай ідэалогіі беларускай нацыі» Т. Грыба), палітычную сітуацыю ў свеце («Рысы сучаснай эпохі» П. Дзвінскага, «Прыкладная дэмакратыя» Эліча). Апублікаваў навуковы эцюд «Спробы экскурсіі ў перадгістарычны перыяд гісторыі беларускага народа і краю па даных геаграфічнай наменклатуры» І. Дварчаніна, урыўкі з твораў К. Маркса ў перакладзе на беларускую мову, творы мастацкай літаратуры, у т.л. вершы У. Жылкі, І. Дварчаніна, Л. Родзевіча, В. Русака, апавяданні У. Жылкі, Я. Пыла, Курыуса і інш. У рубрыцы «Бібліяграфія» прарэцэнзаваны зборнікі паэзіі «Спадчына» Я. Купалы, «Водгулле» Я. Коласа, «Беларусь» Л. Родзевіча, «Уяўленне» У. Жылкі, часопіс Люцынскай беларускай гімназіі «Ластаўка». У раздзеле «Хроніка» факты з жыцця і дзейнасці беларускай эміграцыі ў Чэхаславакіі, АБПС, Вольнай грамады, Беларускай студэнцкай секцыі. Часопіс меў мастацкае ілюстрацыйнае афармленне. Вядомы 2 нумары.

Літаратура
----------

* *Ліс А.* «Перавясла» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 2: Усвея — Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2003. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.
**Лікага́ла драўнінная**, **воўчае вымя** (*Lycogala epidendrum*) — від слізевікоў сямейства *Reticulariaceae*.

Апісанне
--------

Вегетатыўнае цела (плазмодый) каралава-чырвонае, размешчана ўнутры субстрату. Эталіі (спораёмішча) круглыя, дыяметрам 0,3—1,5 см, сядзячыя, скучаныя або раскіданыя на паверхні мёртвай драўніны, спачатку абалонка (перыдый) гладкая, аранжава-ружовая ці крывава-чырвоная, потым — патончаная, бародаўчатая, бурая, зверху ўтвараецца адтуліна для выхаду спораў. Псеўдакапіліцый складзены з сеткі трубчастых валокан з булавападобнымі або закругленымі канцамі. Споравы парашок ружовы або аранжавы.

Значэнне
--------

Сапратрофы на пнях і іншых рэштках хвойных і лісцевых парод дрэў.

Літаратура
----------

* Лікагала // Энцыклапедыя прыроды Беларусі / гал. рэд. І. П. Шамякін. Т. 3. — Мінск: БелЭн ім. П. Броўкі, 1984. — С. 177.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · Mycobank · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2777795524 |
У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Перавоз.
**Перавоз** (руск.: Перевоз) — сяло ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.

Гісторыя
--------

Да Лютаўскай рэвалюцыі сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. У сакавіку 1917 года створаны Навазыбкаўскі Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Тэрыторыя акупавана германскімі войскамі з сакавіка/красавіка 1918 года, а ў снежні 1918 за­нята Чырвонай Арміяй. 1 студзеня 1919 года пастановай І з’езда КП(б) Беларусі разам з часткай Чарнігаўскай губерні Навазыбкаўскі павет уключаўся ў Беларускую ССР, але I Усебеларускі з’езд Саветаў, які прайшоў 2-3 лютага, не ўхваліў гэта рашэнне.

Да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго ў Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў складзе Бранскай губерні. З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, затым у складзе Арлоўскай вобласці.

Са жніўня 1941 да верасня 1943 года пад нацысцкай акупацыяй.

У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Дземенскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ГКНП 13-012-2011 «Тэхнічная інструкцыя па перадачы найменняў геаграфічных аб’ектаў з рускай мовы на беларускую мову»

| ⛭ Населеныя пункты Навазыбкаўскай гарадской акругі |
| --- |
| Горад | **Навазыбкаў** |  |
| Сёлы | 
* Белы Калодзезь
* Верашчакі
* Віхолка
* Дземенка
* Замішава
* Каташын
* Кацічы
* Манюкі
* Новае Места
* Новыя Бабовічы
* Перавоз
* Сіні Калодзец
* Сноўскае
* Стары Вышкаў
* Стары Крывец
* Старыя Бабовічы
* Унукавічы
* Шаломы

 |
| Вёскі | 
* Дуброўка
* Жураўка
* Карна
* Крутабярозка
* Малы Крывец
* Нясвоеўка
* Скарабагатая Слабада
* Старая Рудня
* Тростань
* Халевічы

 |
| Пасёлкі | 
* Атраднае
* Вопытная Станцыя
* Гатка
* Грозны
* Грыва
* Грыўка
* Дзедаўскі
* Дзягель
* Дружба
* Калінаўка
* Клюкаў Мох
* Корчы
* Красны Гай
* Курганне
* Мамай
* Махонаўка
* Машкінскі
* Новыя Кацічы
* Пабеда
* Палек
* Прудоўка
* Сіняўка
* Трыгалаў
* Шыцікаў Лог
* Ягаднае
* Ясная Паляна

 |
| Станцыя | Манюкі |
| Хутары | 
* Булдынка
* Велічка

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Барэйша.
**Міхась Уладзіміравіч Барэйша** (нар. 4 студзеня 1950, в. Новы Лад, Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць — 13 жніўня 1990, Беларусь) — беларускі паэт, празаік, перакладчык. Член Саюза пісьменнікаў СССР (1989). Член Саюза журналістаў СССР (1981).

Біяграфія
---------

Вучыўся ў Дзёрнавіцкай васьмігодцы, з 1965 па 1969 год. Скончыў Наваполацкі нафтавы тэхнікум. Працаваў на Полацкім хімічным камбінаце. Адначасова скончыў завочна факультэт журналістыкі Белдзяржуніверсітэта. Служыў на Балтыйскім флоце, працаваў і жыў у Наваполацку.

З’яўляўся няштатным карэспандэнтам гарадской газеты «Химик». З 1980 года — карэспандэнт, з 1983 — намеснік рэдактара полацкай аб’яднанай газеты «Сцяг камунізму». Кіраваў літаратурным аб’яднаннем «Наддзвінне», быў намеснікам старшыні полацкай суполкі Таварыства беларускай мовы.

Пасля цяжкай хваробы памёр. Быў пахаваны ў Наваполацку, па іншай інфармацыі на могілках каля вёскі Новы Лад.

Творчасць
---------

Друкавацца пачаў у 1973 годзе. У рэспубліканскім друку дэбютаваў у 1980 годзе. Апавяданні публікаваліся ў калектыўным зборніку «Сустрэча», анталогіі «Апавяданні пра Вялікую Айчынную». Героі твораў пісьменніка — людзі, якія імкнуцца адшукаць свой шлях у жыцці, нясуць адказнасць за ўсё, што ў ім адбываецца. Падзеі ваенных гадоў аналізуюцца аўтарам з пазіцый сённяшняга дня.

У 1980 годзе за публікацыю апавяданняў у часопісе «Маладосць» яму прысуджана прэмія гэтага выдання. М. Барэйша быў удзельнікам VIII Усесаюзнай нарады маладых літаратараў у Маскве.

Аўтар гумарэсак, нарысаў, эсэ.

Зноскі
------

1. ↑  Верхнядзвінская цэнтральная раённая бібліятэка імя Т. Хадкевіча Архівавана 5 студзеня 2020.

Літаратура
----------

* Міхась Барэйша // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : даведнік / склад. А. К. Гардзіцкі. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1994. — С. 51.
* *Урупіна, Г. М.* Барэйша Міхась / Г. М. Урупіна // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэдкал.: І. Э. Багдановіч [і інш.]; маст. рэд. В. Г. Загародні. — Мінск : БелЭн, 1992. — Т. 1 : Абуховіч-Ватацы. — С. 259—260.

Спасылкі
--------

* Барэйша (Міхась) Міхаіл Уладзіміравіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 131956 |
**Цімок** (сербск.: Тимок, балг.: Тимок, лац.: Timacus) — рака на Балканах, у Сербіі і Балгарыі, правы прыток ракі Дунай. Бярэ пачатак у заходняй частцы хрыбта Старая-Планіна, у сярэдняй плыні перасякае горна-пагорыстае ўзвышша, у ніжняй частцы прымае спакойны, раўнінны характар. 

З-за пагорыстага рэльефу рака амаль несуднаходна, але яе воды выкарыстоўваюцца ў гаспадарчых мэтах. У ніжняй сваёй плыні на працягу каля 15 км служыць натуральнай мяжой паміж Сербіяй і Балгарыяй. Даўжыня ракі — 189 км, плошча басейна каля 4.666 км². На рацэ размешчаны сербскія гарады Княжэвац і Заечар, недалёка ад вусця балгарскае мястэчка Брэгава.