У гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Волма.

**Волма** — рака ў Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Свіслачы (басейн Дняпра).

Назва
-----

Назва Волма балцкага паходжання.

Па іншы бок нёманска-дняпроўскага водападзелу другая Волма, прыток нёманскай Іслачы. Па розныя бакі гэтага водападзелу таксама разнесеныя рэкі з назвамі Уса, Уша, Свіслач.

Калі не ў сувязі з прускім тапонімам *Wolmen* (< *\*Valm-*), дык устаўное *В-* як у назвах дняпроўскай ракі Вопь (< \**Ap*- / \**Up*-), дзесенскай ракі Ворміна (< *\*Arm-*).

Аснова *\*Alm-* ад літоўскага *almėti, elmėti* «сачыцца, струменіць; памалу цячы», далей да карацейшага *alėti* «памалу цячы, сачыцца». Ад індаеўрапейскага *\*el- / ol-* «забалочвацца, зарастаць».

Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы тыпу *Almajas, Almenas, Elmė, Ilmas*, прускія *Elme, Elmone, Ylme, Ilmena*, стараеўрапейскія гідронімы тыпу *Almo, Ilm*.

Яшчэ адна Волма[ru] — на паўночнай перыферыі старабалцкай прасторы, на ўсходзе ад буйнога возера Ільмень. Гэтыя два суседнія гідронімы найверагодней аднаго паходжання, з шэрагу асноў *Alm- : Elm- : Ilm-*.

З вялікай вадой такія гідронімы суадносяцца і на сумежжы Літвы і цяперашняй Беларусі (Аўкштойцкае Паазер’е — Браслаўскія азёры): недалёка адно ад аднаго возера Ільмёнак (каля Браслава) і літоўскія азёры *Almajas*, *Almenas*.

У азёрных назвах аснова *Alm- : Elm- : Ilm-* перадае значэнне павольнай запаўняльнасці возера вадой. У рачных назвах — значэнне нешматводнасці і няхуткаплыннасці.

Значэнне назвы Волма можна перадаць як «Струмяністая (рака)» (нешматводная бы струмень).

Гідраграфія
-----------

Даўжыня ракі 103 км. Вадазбор 1150 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 6,7 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 %.

Пачынаецца меліярацыйным каналам каля паўночна-ўсходняй ускраіны вёскі Каралёў Стан Мінскага раёна, цячэ па Мінскім узвышшы і Цэнтральнабярэзінскай раўніне праз Смалявіцкі, Чэрвеньскі і Пухавіцкі раёны. Вусце за 1 км на ўсход ад вёскі Стары Двор Пухавіцкага раёна. Даліна трапецападобная, шырынёй 0,4—0,6 км, месцамі больш за 3 км. Схілы спадзістыя і ўмерана стромкія. Пойма на вялікім працягу асушаная і разараная. У верхнім цячэнні зарэгулявана 4 плацінамі.

Шлюз на рацэ ў Смалявіцкім раёне
**Асноўныя прытокі**: Слоўст (справа), Вожа, Гаць, Ігуменка (злева).

Заўвагі
-------

1. ↑  G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 207.
2. ↑  П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 133.
3. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 305.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 39—40.
5. ↑  H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 36.
6. ↑  Топоров В. Н. О северо-западнорусском локусе балтийской гидронимии. (из цикла «По окраинам Древней Балтии») // Res Balticae. 1995. С. 21.

Літаратура
----------

* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1–2. – Л. 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с. 40 л. ил. (руск.)
* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

| ⛭Свіслач |
| --- |
| Левыя прытокі | Балачанка ·  Ботча ·  Волма ·  Вяча ·  Грава ·  Жыцінка ·  Трасцянка ·  Цна |
| Правыя прытокі | Лошыца ·  Няміга ·  Талька ·  Сіняя ·  Цітаўка |