**Тартак** — украінская рэпкор-гурт, заснаваны ў Луцку ў 1996 годзе. Па стане на 2019 год гурт выпусціў 10 альбомаў.

Гісторыя
--------

### Пачатак і першы альбом (1996—2001)

Кропкай адліку гісторыі гурта Тартак з’яўляецца 1996 год. Менавіта тады новаствораны праект прыняў удзел у адборачным туры фестывалю «Чырвоная Рута», на якім неўзабаве атрымаў перамогу. Прэзентаваўшы на фестывалі песні «О-ля-ля», «Подаруй Мені Кохання» и «Божевільні Танці», Тартак стаў лаўрэатам 1-й прэміі ў жанры танцавальнай музыкі. Назва гурта — тартак, азначае дрэваапрацоўчае прадпрыемства.

Напрыканцы 1997 года да Сашкі Палажынскага і Васіля Зінкевіча-малодшага, якія на той момант і складалі гурт, а хутчэй — проста дуэт, далучыцца Андрэй Благун — клавішнік — і гітарыст Андрэй «Муха» Самойла. У гэтым складзе на пачатку 1998 года музыкі праехалі па ўсёй Украіне як пераможцы фестывалю «Чырвона Рута-97».

Па заканчэнні тура Тартак спасцігла чарада няўдач. Першапачаткова была забарона выступаць на адкрытых пляцоўках у Кіеве, затым калектыў вымушана пакінуў Васіль Зінкевіч-малодшы. Гурт доўга балансаваў у паветры, пакуль іх пад апеку не ўзяў прадзюсар Аляксей Якаўлеў. За гэты час Саша Палажынскі паспеў папрацаваць вядучым хіт-парада «12-2», які выходзіў на радыё «Промінь», і пабываў вядучым на Biz-Tv, а пасля на ICTV — у хіт-парадзе «Рускія Горкі», што зрабіла Тартак, у асобе фронтмэна, больш вядомым.

Напрыканцы 1999-га года ў склад гурта далучыўся Ды-джэй Валянцін Маціюк і ўжо з пачатку 2000 года Тартак засеў за запіс свайго дэбютнага альбома «Демо графічний вибух», запіс якога доўжыўся амаль два гады. У альбом увайшлі як зусім новыя песні, так і ўжо досыць даўнія, але ў новым гучанні, з якімі Тартак атрымаў перамогу на «Чырвонай Руце».

На 5 песень, якія ўвайшлі ў альбом, адздымалі відэакліп. Першы кліп для, на песню «О-ля-ля», зняў Віктар Прыходзька яшчэ ў 1999 годзе. Потым быў кліп «Кожнетіло» Ігара Іванова (2000), Віктар Прыдувалаў вызначыўся ў працы над песняй «100 % Плагіат» (2001), а ў 2002-м — ужо пасля выхаду альбома ў свет — Юрый Марозаў зняў кліп «Буча-Чака», а Аляксандр Кірыенка — «Божевільні Танці». У кастрычніку 2001-га пачаў сваю працу афіцыйны сайт гурта *tartak.com.ua*. У гурт прыйшлі бубнач Эдуард Касарапаў і басіст Дзмітрый Чуеў, якія да ТАРТАКа гралі ў чаркаскім гурце ДАСТ МІКС. Прыход новых музыкаў даў магчымасць перайсці да поўнага жывога гучання на канцэртах — без падшэвак і секвенцый. Адзін за адным Тартак запрашаюць усе найбуйнейшыя ўкраінскія фестывалі — «Таўрычныя Гульні», «Жамчужыны Сезону», «Лемкаўская Ватра» ў Польшчы, «Экстрымізм» у Кіеве, «Ракатэка» ў Львове, на фестывалі « Чайка» Тартак упершыню выступіў як хэдлайнер, а ўжо апагеем гэтага фестывальнага шэсця стаў выступ на «Рок-Экзістэнцыі».

### «Система Нервів» і «МуЛиЩа» (2002—2005)

Дзесьці з сярэдзіны 2002 года Тартак узяўся за запіс другога альбома. Ідэю стварэння падборкі песень, запісаных разам з сябрамі, Сашка выношваў даволі даўно. І вось ужо ў сакавіку 2003 года з’явіўся новаствораны альбом дуэтаў «Система Нервів». У альбом увайшло 17 песень, удзел у якіх прынялі ў прыватнасці Каця Chilly, гурты ТНМК, DE SHIFER, Фактычна самі, Матор’ролла, дуэт Свіцязь і іншыя. Да трох песень былі зняты кліпы («МікрOff/Onна Перевірка», сумесная з з «Роллік’сам», «Понад Хмарами» з Кацяй Chilly і «Ні, Я Не Ту Кохав» з «Свіцязем»). Пры гэтым кліп са «Свіцязем» адздымалі аж у 2005 годзе, пасля чаго песня стала вельмі папулярнай. Рэжысёрам усіх трох кліпаў з гэтага альбома стаў Віктар Прыдувалаў.

Усю першую палову 2004 года Тартак правёў у студыі, і як вынік, у чэрвені выйшаў трэці па ліку альбом «Музичний Лист Щастя». У альбом увайшло 15 кампазіцый, сярод якіх асабліва папулярнымі сталі песні «Весело!», «Нашеліто», «Хулігани», «Я Не Хочу» і «Стільникове Кохання».

### Змены ў складзе і «Гуляйгород» (2005—2006)

Тартак на Зашкаве 2011 год.
Пачатак 2005 года адзначыўся зменамі. У сярэдзіне лютага, на Еўрапейскай плошчы у Кіеве, Тартак даў апошні канцэрт у старым складзе, бо ў пачатку красавіка 2005 года Андрэй «Муха» і ды-джэй Валік вырашылі пакінуць Тартак, каб пачаць новы творчы этап у гурце Бумбокс. У канцы красавіка Тартак паведаміў, што да гурта далучыліся гітарыст Антон Ягораў, які да таго часу ўжо паспеў гаіграць у гуртах «Бугі-Вугі Джем Слем» і «Прозорі», і Віталь Паўлішын, больш вядомы як ды-джэй архітэктар Мендзісабель, якога ўжо на той момант асацыявалі з Тартакам. У свой час Віталь скрэтчыраваў у складзе гурта ХВК, а з ТАРТАКАМ яго звязвала даўняе сяброўства і супрацоўніцтва як дызайнера вокладак альбомаў, сайта, кліпа «Весело!» і фірмовых футболак.

Восенню 2005 года Тартак далучыўся да акцыі «Не будзь абыякавым!». Галоўная ідэя акцыі — заахвоціць украінцаў да грамадзянскай актыўнасці і абараняць свае правы. З гэтай акцыяй Тартак наведаў больш за дзесяць невялікіх гарадоў Украіны, у якіх раней ніколі не выступаў. 1 снежня музыкі прэзентавалі альбом рэміксаў «Першы камерцыйны».

У канцы таго ж 2005 года свет убачыў і новы, чацвёрты, альбом гурта — «Гуляйгород». Штуршком да стварэння гэтага альбома стала прапанова Алега Скрыпкі выступіць на этна-фестывалі «Краіна Мар 2005». Запрасіўшы да супрацоўніцтва Кіраваградскі этнаграфічны калектыў Гуляйгород, Тартак падрыхтаваў спецыяльную фестывальную праграму. Выступіўшы з новай праграмай яшчэ на некалькіх фестывалях ва Украіне і Польшчы, Тартак і Гуляйгород да канца 2005 года ўвесь матэрыял аформілі ў паўнавартасны студыйны дыск. 6 студзеня 2006 года, на Каляды, музыкі прадставілі новыя песні ў Калядным выступе на тэлеканале М1 у праекце «TV фармат».

У тым жа месяцы «Тартак» і «Гуляйгород» прынялі ўдзел у зімовым фестывалі «Бакурыані 2006», які праходзіў у Грузіі, а ў лютым-сакавіку прадставілі сваю праграму ў многіх гарадах Украіны. Было знята два відэакліпы — «Чорноморець», рэжысёрам якога стаў Іван Ясны, і «Ой Учора В Куми», які стварыў аўтар кліпаў «Хулігани» і «Нашеліто» Тарас Хіміч.

### «Сльози та соплі» (2006—2009)

Саша Палажынскі, 2011 год.
У чэрвені 2006 года зборная Украіны па футболе павінна была дэбютаваць на чэмпіянаце свету. У яе падтрымку Тартак запісаў песню «Україно, Забивай!», на якую таксама быў зняты кліп, а таксама выпушчаны максі-сінгл. Відэа стварыла агенцтва «А7», першай музычнай працай якога калісьці была праца на песню «Стільникове Кохання», а над іншымі максі-сінглавымі версіямі «Україно, Забивай!» папрацавалі музыкі Тартака, а таксама іх сябры з ФДР-радыёцэнтра і з гуртоў Каб MC і Фактично Самі.

Напрыканцы чэрвеня гурт выпусціў кампакт-дыск са сваёй музычнай гісторыяй. Усе 4 альбомы і 1 альбом рэміксаў былі выпушчаны на адным дыску ў фармаце мр3.

На мяжы восені-зімы 2006 года гурт адзначыў 10-годдзе. Першай ластаўкай гэтага свята стаў запуск абноўленага сайта, у канцы года выйшаў новы альбом «песень пра каханне» «Сльози Та Соплі».

У 2007 годзе з’явіўся кліп на песню «Не кажучи нікому», прысвечаную байцам УПА. Песня набыла вялікую папулярнасць.

### «Опір матеріалів» і «Сімка» (2009—2014)

Тартак на фестывалі MRPL City 2017 год.
Наступны альбом «Опір матеріалів» быў выкладзены ў сетку бясплатна ў навагоднюю ноч 1 студзеня 2010 года. Прычынай былі няўдалыя перамовы па выданні дыска. Альбом атрымаў прэмію «Непопса» ў намінацыі «Лепшая пласцінка года». Былі знятыя кліпы на песні «Атомна помпа», «3Dенс», «Моральний секс», «Ти подумай», «Репанк» і «Дж…Ангел». У апошнім галоўную ролю адыграла ўкраінская кікбаксёрка Алена Аўчыннікава.

У 2012 годзе быў прэзентаваны наступны альбом «Сімка», у які ўвайшло 12 трэкаў. Да гэтага альбома было запісана шэсць кліпаў — на песні «Ритмотека», «Ілюзія», «Їм було байдуже», «Просто ніжно так», «Як усі», «Я не один».

У 2014 годзе Палажынскі заняўся сайд-праектам Був’є, з якім запісаў альбом і некалькі сінглаў.

### «Ввічність» і тур да 20-годдзя

23 лістапада 2015 Палажынскі паведаміў аб выхадзе альбома «Ввічність». Запіс альбома быў завершаны яшчэ летам таго ж года, аднак дату рэлізу неаднаразова пераносілі. Канцэртная прэзентацыя альбома адбылася 20 снежня ў кіеўскім клубе «Sentrum».

У снежні 2016 года Тартак адправіўся ў тур, прысвечаны 20-годдзю калектыву.

### «АнТАРТАКтида» (2017—2019)

27 мая гурт выступіў на першым Хмяльніцкім Рок-фестывалі — Rock&amp;Buh , дзе была анансавана новая песня «Стара школа».

28 мая Тартак выпусціў кліп «Стара школа».

7 ліпеня гурт выступіў на першым фестывалі MRPL City.

2 снежня 2017 года ў сеціве з’явіўся новы альбом «АнТАРТАКтида Частина Друга», які быў упершыню сыграны ўжывую ў той жа дзень у клубе Centrum.

30 лістапада 2018 года гурт прэзентаваў дзясяты нумарны альбом «АнТАРТАКтида. Частина Перша», які складаецца з дуэтаў з украінскімі музыкамі. У 2019 годзе былі прэзентаваны кліпы «Подих ночі» (зняты ў Львове) і «Пташка» (зняты ў Грузіі). 7 снежня 2019 Тартак адзначыў 23-годдзе канцэртам у Кіеве.

### «Тартак» без Палажынскага (2020—2022)

5 лютага 2020 Аляксандр Палажынскі ў відэазвароце да сваіх падпісчыкаў паведаміў пра спыненне свайго ўдзелу ў гуртах Тартак і Був’є.

8 красавіка 2020 года на афіцыйным ютуб-канале гурта адбыўся анлайн-выступ, у якім прыняў удзел Сяргей Страян, у якасці новага вакаліста Тартака. Сяргей таксама з’яўляецца вакалістам гурта Чумацький Шлях.

20 студзеня 2022 музыкі абвясцілі аб завяршэнні сваёй працы ў складзе гурта на яго афіцыйнай Facebook- і анансавалі працу над новым праектам.

Удзельнікі
----------

* Васіль Зінкевіч-малодшы — гітара (1996—1998)
* Андрэй «Муха» Самойла — гітара (1997—2005)
* Валянцін «DJ Валік» Маціюк — дыджэй (1999—2005)
* Віталь «DJ Архітектор Мендисабель» Паўлішын — дыджэй (2005—2008)
* Эдуард Касарапаў — барабан (2001—2011)
* Андрэй Благун — клавіша (1997—2015)
* Станіслаў Шапарэнка — барабан (2011—2015)
* Дзмітрый Чуеў — бас-гітара (2001—2019)
* Саша Палажынскі — вакал, тэкст (1996—2020)
* Сяргей Строян — вакал (2020—2022)
* Антон Ягораў — гітара (2005—2022)
* Яраслаў Вільчык — барабан (2015—2022)
* Дзяніс Леўчанка — бас-гітара (2019—2022)

Дыскаграфія
-----------

### Студыйныя альбомы

* 2001 — Демо графічний вибух
* 2003 — Система нервів
* 2004 — Музичний лист щастя
* 2005 — Гуляйгород
* 2006 — Сльози та соплі
* 2010 — Опір матеріалів
* 2012 — Сімка
* 2015 — Ввічність
* 2017 — АнТАРТАКтида. Частина Друга
* 2018 — АнТАРТАКтида. Частина Перша

### Сінглы

* 2002 — Мікрофонна перевірка
* 2006 — Україно, забивай!
* 2014 — Висота / Ніхто крім нас
* 2017 — Стара школа

### Альбомы рэміксаў

* 2005 — Перший комерційний
* 2007 — Kofein
* 2010 — Назбиралося на 2010

### Зборнікі

* 2006 — Закліпані пісні або бачили очі що купували
* 2007 — Для тєх кто в путі
* 2007 — Тартака МР3 (МР3-збірка)

### DVD

* 2007 — De Video

### Іншыя альбомы

* 2007 — ПоНеДілОК (праект Положинського у складзе Тричі])
* 2008 — Українська Героїчна Пісня (зборнік з удзелам Тартака)

Відэакліпы
----------

| Год | Назва песні | Рэжысёр | Альбом |
| --- | --- | --- | --- |
| 1999 | «О-ля-ля» | Віктар Прыходзька | *Демо графічний вибух* |
| 2000 | «Кожне тіло» | Ігар Іваноў |
| 2001 | «100%-й плагіат» | Віктар Прыдувалаў |
| 2002 | «Божевільні танці» | Аляксандр Кірыенка |
| «Буча-Чака» | Юры Марозаў |
| «Мікроff/onна перевірка» (feat Роллік’с) | Віктар Прыдувалаў | *Система нервів* |
| 2003 | «Понад хмарами» (feat Катя Chilly) |
| «Хулігани» | Тарас Хіміч | *Музичний лист щастя* |
| 2004 | «Наше літо» |
| «Весело» | «Брыгада Ненза» |
| «Я не хочу» | Алег Артым |
| 2005 | «Ні я не ту кохав» | Віктар Прыдувалаў | *Система нервів* |
| «Стільникове кохання» | Аляксандр Пархоменка | *Музичний лист щастя* |
| 2006 | «Чорноморець» | Іван Ясны | *Гуляйгород* |
| «Ой, учора в куми» | Тарас Хіміч |
| «Ой, учора в куми» (Kofein studio version) | *Kofein* |
| «Україно, забивай!» | Аляксандр Пархоменка | *Україно, забивай!* |
| «Омана» | Тарас Хіміч | *Сльози та соплі* |
| «Я не знаю» | Сяргей Салодкі |
| 2007 | «Поп корн» | Алесь Санін і Сашка Паложынскі |
| «Не кажучи нікому» (feat Андрэй Падлужны) | Тарас Хіміч |  |
| 2008 | «Інґліш сонґ» | Кадзім Тарасаў | *Сльози та соплі* |
| «Інґліш сонґ» (Jalsomino Remix) | *Назбиралося на 2010* |
| «Ти дуже гарна» | Зміцер Камісараў | *Сльози та соплі* |
| «Інді я» |  | *Музичний лист щастя* |
| 2009 | «Дж…Ангел» | Тарас Хіміч | *Опір матеріалів* |
| «Атомна помпа» |  |
| «3Dенс» | Кадім Тарасов |
| 2010 | «Моральний секс» | Сашка Паложынскі |
| 2011 | «Ти подумай» (feat Дзіяна Папова) |
| 2012 | «Репанк» |  |
| «Сядай сядай» (feat Гуляйгород) | Леанід Старожук | *Гуляйгород* |
| «Ритмотека» |  | *Сімка* |
| 2013 | «Ілюзія» |
| 2014 | «Їм було байдуже» |
| «Майже на» | Багдан Лісік | *Опір матеріалів* |
| «Просто ніжно так» | Канстантын Міхайлаў | *Сімка* |
| «Як усі» |
| 2015 | «Я не один» |
| «Ніхто крім нас/Висота» | Ввічність |
| «Люта зима» | Арцем Грыгаран |
| 2016 | «Мене вже немає» |
| «Голос крові» |
| «Жити» | Уладзімір Шурубура |
| 2017 | «Стара Школа» | Віктар Прыдувааў | *АнТАРТАКтида* |
| «Людинаміт» | Сашка Паложынскі |
| «Знаєш Мій День» (feat Арсен Мірзаян) | Сашка Паложынскі і Арсен Мірзаян |
| 2020 | Хай Все Буде Так (feat Лера Калужська) | Андрэй Максюта |
| 2021 | «Poprykolu» | Yuzhane production |

Цікавыя факты
-------------

* У кліпе «100%-й плагіат» здымаюцца ўдзельнікі гурта ТНМК: Фагот і Фоззі.

Зноскі
------

1. ↑  «ТАРТАК» ПРЕЗЕНТУВАВ «ОПІР МАТЕРІАЛІВ» У КИЄВІ **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 лютага 2017. Праверана 17 лютага 2017.
2. ↑  Пост про «Ввічність»
3. ↑  «ТАРТАК» ВИКЛАВ У МЕРЕЖУ НОВИЙ АЛЬБОМ
4. ↑  MRPL City 2017 — День перший — Громадське ТБ Приазов’я
5. ↑  Сашко Положинський йде з "Тартака" та "Був’є" (відео) (укр.). *konkurent.in.ua*.
6. ↑  Сашко Положинський йде з "Тартака" та "Був’є" (відео) **(нявызн.)**. *24tv.ua*.  24 (телеканал) (8 квітня 2020).
7. ↑  Офіційна сторінка гурту «Тартак» у Facebook. 20 січня 2022 року
8. ↑  Офіційний сайт/дискографія/альбом Опір матеріалів **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 жовтня 2010. Праверана 20 липня 2010.
9. ↑  Про новий альбом «Сімка» **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 серпня 2014. Праверана 12 грудня 2011.
10. ↑  Гурт Тартак випустив новий альбом «Ввічність» **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 лютага 2017. Праверана 24.11.2015.
11. ↑  «Тартак» присвятив десантникам свою нову пісню «Висота / Ніхто крім нас» **(нявызн.)**.  myRadio (28 листопада 2014). Архівавана з першакрыніцы 29 січня 2015. Праверана 29 січня 2015.
12. ↑  Тартак – Висота / Ніхто Крім Нас (Сингл) **(нявызн.)**.  Нотатки про українську музику (26 листопада 2014). Архівавана з першакрыніцы 29 січня 2015. Праверана 29 січня 2015.
13. ↑  Тартак – Стара школа **(нявызн.)**. Праверана 30 мая 2017.

Спасылкі
--------

* Гісторыя гурта / гісторыя гурта «Тартак»
* З якой ежай асацыюе сябе Саша Палажынскі?- YouTube
* Зборнік інтэрв’ю з Тартака
* Інтэрв’ю да 10-годдзя гурта Тартак з Сашам Палажынскім і Андрэем Благуном на сайце музычнага выдання «Украінскі фармат»
* Тартак у музычнай энцыклапедыі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Instagram · Last.fm |
| Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz |