Каардынаты: абсцыс — час, ардыната — вальтаж.
**Пераменны ток, зменны ток** — электрычны ток, сіла якога перыядычна мяняецца з часам.

У асноўным ваганні току адбываюцца па гарманічным законе

{\displaystyle I=I\_{0}\cos(2\pi \nu t-\varphi ),}
дзе {\displaystyle I\_{0}} — амплітуда току, {\displaystyle \nu } — частата, {\displaystyle \varphi } — фаза току.

Пераменны ток ўзнікае ў электрычным ланцугу з пераменным напружаннем.
Ваганні напружання адбываюцца па падобным законе, аднак, у агульным выпадку са зрухам фазы {\displaystyle \Delta \varphi }

{\displaystyle U=U\_{0}\cos(2\pi \nu t-\varphi -\Delta \varphi ).}
Перавагай пераменнага току з'яўляецца тое, што яго лягчэй вырабляць і перадаваць спажыўцу. Пастаянны ток можна атрымаць з пераменнага з дапамогай выпрамлення.

Фізіка пераменнага току
-----------------------

Асаблівасцю пераменнага току з'яўляецца тое, што некаторыя элементы электрычнага ланцуга ўплываюць не толькі на амплітуду току, але і на яго фазу. Таму для разлікаў электрычных ланцугоў замест звычайных супраціўленняў выкарыстоўваюцца камплексныя супраціўленні — імпедансы, а ўсе разлікі праводзяцца з выкарыстаннем камплексных лікаў.

Магутнасць
----------

Імгненнае значэнне магутнасці электрычнага току роўнае

{\displaystyle S=IU\,}, поўная магутнасць
{\displaystyle P=IU\cos \,\Delta \varphi }, актыўная магутнасць
{\displaystyle Q=IU\sin \,\Delta \varphi }, рэактыўная магутнасць
дзе U — напружанне, а {\displaystyle \Delta \varphi } — зрух фаз паміж напружаннем і токам.

Аднак на практыцы зручней выкарыстоўваць усярэдненае значэнне магутнасці

{\displaystyle \langle P\rangle ={\frac {1}{2}}I\_{0}U\_{0},}
дзе {\displaystyle I\_{0}} — амплітуднае значэнне сілы току, {\displaystyle U\_{0}} — амплітуднае значэнне напружання.

Пераменны ток характарызуюць таксама **дзеючымі** значэннямі сілы току і напружання

{\displaystyle I\_{a}={\frac {1}{\sqrt {2}}}I\_{0},}
{\displaystyle U\_{a}={\frac {1}{\sqrt {2}}}U\_{0}.}

Вытворчасць і перадача пераменнага току
---------------------------------------

### Генератар пераменнага току

Асноўны артыкул: **Электрычны генератар**
Генератарам пераменнага току з'яўляецца сістэма з нерухомага статара (складаецца са стальнога стрыжня і абмоткі) і ротара (электрамагніт са стальным стрыжнем), які круціцца ўнутры яго. Праз два кантактныя кольцы, да якіх прыціснутыя слізгальныя кантакты шчоткі, праводзіцца электрычны ток. Электрамагніт стварае магнітнае поле, якое круціцца з вуглавой хуткасцю кручэння ротара і ўзбуджае ў абмотцы статара ЭРС індукцыі. Каб ротар круціўся і ствараў магнітнае поле, якое выклікае ў статары ЭРС індукцыі, яму неабходна прадастаўляць энергію. Ротар круціцца ў электрастанцыях з дапамогай паравых (ЦЭС і АЭС) або гідратурбін (ГЭС).

### Трансфарматар

Асноўны артыкул: **Трансфарматар**
Для таго, каб знізіць напружанне да неабходнай для спажыўцоў велічыні на выхадзе электрагенератараў (220 В), і павысіць напружанне да велічыні, неабходнай для яго перадачы па ЛЭП (400—500 кВ), патрэбен трансфарматар. Ён складаецца з першаснай і другаснай шпулек і замкнёнага стрыжня. Пры падачы напружання на першасную шпульку ўзнікае пераменны ток, які стварае пераменнае магнітнае поле. Праз стрыжні магнітны паток распаўсюджваецца на абедзве шпулькі і выклікае іх індукцыю.

Стандарты пераменнага току
--------------------------

У еўрапейскіх краінах і СНД выкарыстоўваецца пераменны ток з частатою 50 Гц і напружаннем 220 В або 380 В. У некаторых краінах выкарыстоўваецца частата 60 Гц.

Гл. таксама
-----------

* Трохфазны ток
* Амплітудна-частотная характарыстыка
* Вайна токаў

Літаратура
----------

* Пераменны ток // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 12. — С. 281. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0198-2 (Т. 12).