**Васіль Васілевіч Чайка** (руск.: Василий Васильевич Чайка) (11 кастрычніка 1965, вёска Цешкаў, Нараўлянскі раён, Гомельская вобласць, БССР) — беларускі краязнавец Нараўлянскага раёна і горада Нароўлі, нараўлянскі школьны настаўнік гісторыі, грамадазнаўства і сусветнай мастацкай культуры, педагог дадатковай адукацыі, дэпутат Нараўлянскага раённага Савета дэпутатаў (2014—2018) 27-га склікання, «выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 11 кастрычніка 1965 г. ў вёсцы Цешкаў на Нараўляншчыне.

Скончыў Мазырскі педагагічны інстутут імя Н.К. Крупскай па спецыяльнасці філалогія.

Праходзіў тэрміновую салдацкую службу на Камчатцы ў марскіх памежных частках СССР у той час, калі здарылася аварыя на Чарнобыльскай АЭС (1986).

Пасяліўся ў Нароўлі. Працаваў настаўнікам у нараўлянскай сярэдняй школе №3, а пасля ў школе №2. 

Зацікавіўся гісторыяй і культурай Нараўлянскага раёна. Штуршком для Васіля Чайкі паслужыў асабісты прыклад стваральніка і першага дырэктара Веткаўскага музея народнай творчасці Фёдара Рыгоравіча Шклярава. Васіля Чайку вельмі ўразіла, калі ён ўбачыў, які найбагацейшы пласт гісторыі і культуры Веткаўскага раёна дзякуючы Фёдару Шкляраву не адышоў у нябыт, а застаўся нашчадкам. Для Васіля Чайкі гэта сталася рэзкім жыццёвым паваротам. Ідэя стварыць школьны музей, прычым універсальны, які ілюструе гісторыю Нараўляншчыны з сівой даўніны і да нашых дзён, з'явілася ў Васіля Чайкі ў 1998 г.

Многія гады разам з сябрамі і вучнямі школы, якія падзяляюць яго энтузіязм, вывучае родны Нараўлянскі край, збірае экспанаты для музеяў, беражліва захоўвае памяць аб земляках і родных мясцінах. Прарабіў самаахвярную і тытанічную працу па пошуку экспанатаў для музеяў і пошуку інфармацыі аб падзеях і асобах, звязаных з Нараўлянскім раёнам. Стварыў у Нароўлі па ўласнай ініцыятыве на базе сярэдніх школ чатыры цікавыя музеі: пра гісторыю Нараўляншчыны, народных промыслах і рамёствах, а таксама ўнікальныя экспазіцыі, прысвечаныя дзяцінству, сельпо. 

Першы свой музей Васіль Чайка арганізаваў нараўлянскай сярэдняй школе №3, у якой тады працаваў. Да гэтага часу там размяшчаюцца асноўныя экспазіцыі, якія ўмоўна можна падзяліць на тэмы «Музей побыту», «Музей промыслаў і рамёстваў» (2000) і «Музей СельПО» (2012). У 2000 г. стаў кіраўніком краязнаўчага гуртка сярэдняй школы №2 у Нароўлі, дзе з 2006 г. працуе педагогам дадатковай адукацыі. У сярэдняй школе №2 ім быў створаны музей «Гісторыі Нараўлянскага раёна». Адзін з самых маладых школьных музеяў — «Дзяцінства» («Свет дзяцінства») — быў адкрыты 1 верасня 2015 г. разам з абноўленым будынкам сярэдняй школы №2 у Нароўлі. У вёсцы Галоўчыцы (Нараўлянскі раён) Васіль Чайка з паплечнікамі заснаваў свой пяты школьны музей — «Музей пошты», які 1 верасня 2016 г. быў урачыста адкрыты.

У любым са школьных музеяў можна ўзяць у рукі любую рэч, якая знаходзіцца ў экспазіцыі. Экскурсіі ў школьных музеях праводзяць самі вучні. Школьныя музеі можна наведваць жыхарам і гасцям горада. Васіль Чайка ўдзельнічае разам з дзецьмі (у тым ліку з "цяжкімі падлеткамі" і сіротамі) у паходах і велапрабегах. Падчас такіх падарожжаў школьнікі разам з педагогам шукаюць невядомыя магілы, пазнаюць іх гісторыю, а затым пішуць творчыя і навуковыя працы.

Васіль Чайка ў 2008 г. выказваўся, што мог бы перадаць частку сваіх экспанатаў у музей, які можа быць створаны ў адрэстаўраваным будынку нараўлянскага палаца Горватаў.

Разам з Андрэем Горватам прыняў удзел у стварэнні дакументальна-пазнавальнага фільму аўтарства і рэжысуры Аляксандра Матафонава «Лабірынты. Зачараваныя замкі панаў Горватаў» (2009) для беларускага тэлебачання.

Быў абраны дэпутатам Нараўлянскага раённага савета дэпутатаў 27-га склікання і заступіў на пасаду 23 сакавіка 2014 г. — да 18 лютага 2018 г.

У чэрвені 2016 г. стаў пераможцам гомельскага абласнога этапу рэспубліканскага конкурсу прафесійнага майстэрства «Педагог дадатковай адукацыі-2016» і быў ўзнагароджаны дыпломам першай ступені ад упраўлення адукацыі Гомельскага аблвыканкама. У 2016 г. стаў лаўрэатам беларускага рэспубліканскага конкурсу «Педагог дадатковай адукацыі 2016 года», на якім атрымаў дыплом 3-яй ступені. На IV Міжнародным форуме музеяў створаны ім у Нароўлі школьны музей «Дзяцінства» («Свет дзяцінства») атрымаў дыплом 3-яй ступені.

За эфектыўную арганізацыю грамадзянска-патрыятычнага выхавання моладзі і дзяцей быў узнагароджаны юбілейнымі медалямі «60 гадоў вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» і «90 гадоў Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», прэміяй спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў, нагрудным знакам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь».

Публікацыі
----------

З'яўляецца адным з аўтараў кнігі «Наровлянщина самобытная и современная» (2015), а таксама мноста публікацый, галоўным чынам, у нараўлянскай раённай газеце «Прыпяцкая праўда» па гісторыі і краязнаўству Нараўлянскага раёна і горада Нароўлі, дзе працуе штатным журналістам.

Відэа
-----

* Василий Чайка // youtube.com
* Наша История! беседа с Василием Чайка // youtube.com
* Музей Василия Чайки - Наровля - часть 1 // youtube.com
* Музей Василия Чайки - Наровля - часть 2 // youtube.com
* Музей Василия Чайки - Наровля - часть 3. Ремесло // youtube.com
* Лабірынты. Зачараваныя замкі панаў Горватаў

Зноскі
------

1. ↑  Чайка Василий Васильевич
2. ↑  Чайка Василий Васильевич
3. ↑  Наровля, что над Припятью-рекой
4. ↑  Дело жизни Василия Чайки
5. ↑  Наровля, что над Припятью-рекой
6. ↑  Дело жизни Василия Чайки
7. ↑  Дело жизни Василия Чайки
8. ↑  Дело жизни Василия Чайки
9. ↑  Краевед-энтузиаст из Наровли создал на базе местных школ пять музеев и планирует открыть еще два
10. ↑  Музей промыслов и ремесел Наровлянского района Архівавана 26 чэрвеня 2022.
11. ↑  Музей «СельПО» Архівавана 26 чэрвеня 2022.
12. ↑  Дело жизни Василия Чайки
13. ↑  Как заинтересовать школьников изучать историю своего края
14. ↑  Головчицкий детский сад - средняя школа Наровлянского района(недаступная спасылка)
15. ↑  Как заинтересовать школьников изучать историю своего края
16. ↑  Дело жизни Василия Чайки
17. ↑  Лабірынты. Зачараваныя замкі паннаў Горватаў
18. ↑  Чайка Василий Васильевич
19. ↑  Василий ЧАЙКА — лучший педагог области!(недаступная спасылка)
20. ↑  Как заинтересовать школьников изучать историю своего края
21. ↑  Как заинтересовать школьников изучать историю своего края
22. ↑  Финалисты Педагог года. Чайка Василий Васильевич Архівавана 27 студзеня 2022.
23. ↑  Наровлянщина самобытная и современная / под общ. ред. пред. В.В. Шляги
24. ↑  Кантакты

Літаратура
----------

* Наровлянщина самобытная и современная / под общ. ред. пред. В.В. Шляги. — Гомель : Редакция газеты «Гомельская праўда», 2015. — 119 с.

Спасылкі
--------

* Чайка Василий Васильевич // chinovniki.info
* Как заинтересовать школьников изучать историю своего края // zviazda.by
* Дело жизни Василия Чайки // gp.by
* Наровля, что над Припятью-рекой // sb.by
* Краевед-энтузиаст из Наровли создал на базе местных школ пять музеев и планирует открыть еще два // sb.by
* "Вучням нельга забараняць кранаць экспанаты" // nastgaz.by
* Музей в новой кративной экономике Архівавана 23 кастрычніка 2021.
* Василий ЧАЙКА — лучший педагог области!(недаступная спасылка)