Керамічная чаша ў тэхніцы сань-цай са свінцовым глазированием, дынастыя Тан, Кітай, VIII ст.
**Сань-цай** (кіт. спр. 三彩, піньінь *sāncǎi*; даслоўна: "тры колеры") - тып керамікі, у якім для ўпрыгожвання выкарыстоўваецца тры колеры.

Гісторыя
--------

Тэхніка сань-цай узыходзіць да эпохі дынастыі Тан. Аднак, нягледзячы на назву, колькасць колераў палівы для ўпрыгожвання вырабаў той эпохі звычайна не абмяжоўвалася трыма. Гандляры на Захадзе часам называлі вырабы Сань-цай эпохі Тан «*яйкам са шпінатам*", за выкарыстанне ў іх зялёнага, жоўтага і белага колераў (хоць апошні колер больш дакладна можна назваць «*бурштынавым*», «*не зусім белым*» або «*крэмавы*»).

Вырабы сань-цай рабілі ў Паўночным Кітаі, дзе для вырабу керамікі выкарыстоўваліся белы каалін і абпалены цёмна-жоўты другасны каалін, а таксама вогнетрывалая гліна. У гэтай сыравіне змяшчаецца вельмі мала жалеза. Вырабы перад абпалам пакрывалі белай глінай і наносілі паліву. З-за высокай пластычнасці матэрыялу на вырабе ўтвараліся пераплятаныя падцёкі, якія стваралі на паверхні каляровыя плямы і палосы.

У печах, размешчаных у {{нп3|Тунчуань|Тунчуане|ru|Тунчуань}}, акруга Нэйцюі правінцыі Хэбэй і ў Гунсяне (правінцыя Хэнань), гліна, якая выкарыстоўвалася для рытуальных вырабаў, была падобная на тую, якую выкарыстоўвалі ганчары эпохі імперыі Тан. Рытуальныя вырабы выраблялі пры больш нізкай тэмпературы, чым {{нп3|Кітайскі фарфор|белы фарфор|ru|Китайский фарфор}} той эпохі. У некаторых выпадках фігуркам у наборы надавалі індывідуальнасць з дапамогай ручной гравіроўкі.

* Конь з керамікі сань-цай, дынастыя Тан, VII—VIII стст.Конь з керамікі сань-цай, дынастыя Тан, VII—VIII стст.
* Фігурка з грабніцы, стыль сань-цай, VII—VIII стст, дынастыя Тан.Фігурка з грабніцы, стыль сань-цай, VII—VIII стст, дынастыя Тан.
* Замежнік на вярблюдзе, стыль сань-цай, дынастыя Тан.Замежнік на вярблюдзе, стыль сань-цай, дынастыя Тан.
* Конь з керамікі сань-цай, дынастыя Тан, Шанхайскі музейКонь з керамікі сань-цай, дынастыя Тан, Шанхайскі музей
* Архат, стыль сань-цай, дынастыя Ляа, каля 1000 г.Архат, стыль сань-цай, дынастыя Ляа, каля 1000 г.
* Талерка сань-цай, дынастыя Ляа, X—XII ст.Талерка сань-цай, дынастыя Ляа, X—XII ст.
* Ваза ў стылі сань-цай, распаўсюджаная ў Цэнтральнай Азіі і Персіі, дынастия Тан, VIII—IX стст. Музей усходніх мастацтваў (Парыж)Ваза ў стылі сань-цай, распаўсюджаная ў Цэнтральнай Азіі і Персіі, дынастия Тан, VIII—IX стст. Музей усходніх мастацтваў (Парыж)

Уплыў на іншыя культуры
-----------------------

Італьянскі фарфор зараджаўся пад моцным уплывам кітайскага. Талерка ў стылі сань-цай, зробленая ў Паўночнай Італіі, сярэдзіна XV ст. Луўр.
Кераміку сань-цай перавозілі па Вялікім шаўковым шляху, дзякуючы чаму гэты стыль пазней з'явіўся ў іншых краінах. Ён атрымаў шырокае распаўсюджванне ў Сірыі, на Кіпры, а затым, з XIII да сярэдзіны XV стагоддзя, стаў прымяняцца ў італьянскай кераміцы. Сань-цай стаў таксама папулярны ў керамічным мастацтве Японіі і іншых краін Усходняй Азіі.

* Сірыйская трохкаляровая кераміка, XIII ст.Сірыйская трохкаляровая кераміка, XIII ст.
* Сірыйская трохкаляровая кераміка, XIII ст.Сірыйская трохкаляровая кераміка, XIII ст.
* Трохкаляровая кераміка, Кіпр, XIV в.Трохкаляровая кераміка, Кіпр, XIV в.
* Італьянская трохкаляровая ваза, сярэдзіна XV ст.Італьянская трохкаляровая ваза, сярэдзіна XV ст.
* Італьянская трохкаляровая талерка, сярэдзіна XV ст.Італьянская трохкаляровая талерка, сярэдзіна XV ст.

Літаратура
----------

* *Власов В. Г.* Сань-цай // Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства / гл. ред. М. Л. Титаренко; Ин-т Дальнего Востока. — СПб.: Азбука-классика, 2008. — Т. VIII: Р — С.
* *Кравцова М. Е.* Керамика // Духовная культура Китая: энциклопедия / гл. ред. М. Л. Титаренко; Ин-т Дальнего Востока. — М. 2006. — Т. 6 (дополнительный). Искусство. — С. 246—261.
* Китайская керамика Санкай // *Восточный стиль* : часопіс. — 2010. Архівавана з першакрыніцы 11 студзеня 2014.

1. ↑  Кравцова 2006.
2. ↑  Власов 2008.
3. 1 2  Wood, Nigel (1999). *Chinese Glazes* A.C. Black, London. ISBN 0-7136-3837-0. (англ.)