Святло ад яркіх зорак разбурыць гэтае малекулярнае воблака газа і пылу на працягу некалькіх мільёнаў гадоў. Воблака аддзялілася ад туманнасці Кіля.
**Малекулярнае воблака**, часам званае таксама **зорная калыска** (у выпадку, калі ў ім нараджаюцца зоркі) — тып міжзоркавага воблака, чыя шчыльнасць і памер дазваляюць у ім утварацца малекулам, звычайна вадароду (H2).

Малекулярны вадарод цяжка зарэгістраваць пры дапамозе інфрачырвоных ці радыё назіранняў, таму для вызначэння наяўнасці H2 выкарыстоўваюць іншую малекулу CO (монааксіду вугляроду). Суадносіны паміж свяцільнасцю CO і масай H2, як мяркуюць, застаецца сталым, хоць ёсць прычыны сумнявацца ў праўдзівасці гэтага ў некаторых галактыках.

Назіранні
---------

У межах нашай галактыкі колькасць малекулярнага газу складае менш за адзін працэнт аб’ёму міжзорнага асяроддзя. У той жа час гэта самы шчыльны яе складнік, які ўключае прыкладна палову ўсёй газавай масы ў межах галактычнай арбіты Сонца. Большая частка малекулярнага газу змяшчаецца ў малекулярным кальцы паміж 3,5 і 7,5 кілапарсек ад цэнтра галактыкі (Сонца знаходзіцца ў 8,5 кілапарсек ад цэнтра). Буйнамаштабныя карты размеркавання угарнага газу ў нашай галактыцы паказваюць, што становішча гэтага газу карэлюе з яе спіральным рукавамі. Тое, што малекулярны газ знаходзіцца ў асноўным у спіральных рукавах, не пагаджаецца з тым, што малекулярныя воблакі павінны фарміравацца і распадацца ў кароткі прамежак часу — менш за 10 мільёнаў гадоў — часу, якое патрабуецца для рэчыва, каб прайсці праз вобласць рукава.

Калі браць вертыкальнае сячэнне, малекулярны газ займае вузкую сярэднюю плоскасць галактычнага дыска з характэрнай шкалой вышынь, Z, прыблізна 50-75 парсек, шмат танчэй, чым цёплы атамны (Z=130-400 пк) і цёплы іанізаваныя (Z=1000 пк) газавыя кампаненты міжзорнага асяроддзя. Вобласці H II з'яўляюцца выключэннямі для іанізаванага газавага размеркавання, бо самі прадстаўляюць сабой бурбалкі гарачага іанізаванага газу, створанага ў малекулярных аблоках інтэнсіўнай радыяцыяй, выпушчанай маладымі масіўнымі зоркамі і таму ў іх прыблізна такое ж вертыкальнае размеркаванне, як у малекулярнага газу.

Гэта гладкае размеркаванне малекулярнага газу асераднёнае па вялікім адлегласцям, аднак дробнамаштабнае размеркаванне газу вельмі нерэгулярна і большай часткай ён сканцэнтраваны ў дыскрэтных аблоках і комплексах аблокаў.

Тыпы малекулярных аблокаў
-------------------------

### Гіганцкія малекулярныя аблокі

Шырокія галіны малекулярнага газу з масамі 104-106 сонечных мас называецца гіганцкімі малекулярнымі аблокамі (ГМА). Аблокі могуць дасягнуць дзесяткаў парсек у дыяметры і мець сярэднюю шчыльнасць 10²-10³ часціц у кубічным сантыметры (сярэдняя шчыльнасць паблізу Сонца — адна часціца ў кубічным сантыметры). Падструктура ў межах гэтых аблокаў складаецца з складаных перапляценняў нітак, лістоў, бурбалак, і нерэгулярных груд.

Самыя шчыльныя часткі нітак і груд называюць «малекулярнымі ядрамі», а малекулярныя ядра з максімальнай шчыльнасцю (больш 104-106 часціц у кубічным сантыметры), адпаведна, «шчыльнымі малекулярнымі ядрамі». Пры назіраннях малекулярныя ядра звязваюць з ўгарным газам, а шчыльныя ядры — з аміякам. Канцэнтрацыя пылу ў межах малекулярных ядраў звычайна дастатковая, каб паглынаць святло ад далёкіх зорак такім чынам, каб яны выглядалі як цёмныя туманнасці.

ГМА настолькі велізарныя, што лакальна яны могуць зачыняць значную частку сузор’я, у сувязі з чым на іх спасылаюцца з згадваннем гэтага сузор’я, напрыклад, воблака Арыёна або воблака Цяльца. Гэтыя лакальныя ГМА выстройваюцца ў кальцо вакол сонца, званага поясам Гулда. Самая масіўная калекцыя малекулярных аблокаў у галактыцы, комплекс Стралец B2, фармуе кола вакол галактычнага цэнтра ў радыусе 120 парсек. Вобласць сузор’я Стральца багатая хімічнымі элементамі і часта выкарыстоўваецца астраномамі, якія шукаюць новыя малекулы ў міжзорнай прасторы, як узор.

### Маленькія малекулярныя аблокі

Асноўны артыкул: **Глобула (астраномія)**
Ізаляваныя гравітацыйна звязаныя маленькія малекулярныя аблокі з масамі менш чым некалькі сотняў мас Сонца называюць глобуламі Бока. Самыя шчыльныя часткі маленькіх малекулярных аблокаў эквівалентныя малекулярным ядрам, знойдзеным у гіганцкіх малекулярных аблоках і часта ўключаюцца ў тыя ж самыя даследаванні.

### Высокашыротныя дыфузныя малекулярныя аблокі

У 1984 годзе IRAS ідэнтыфікаваў новы тып дыфузнага малекулярнага воблака. Яны былі дыфузнымі кудзелістымі аблокамі, якія бачныя пры высокай галактычнай шыраце (выглядалі з плоскасці галактычнага дыска). У гэтых аблокаў была тыповая шчыльнасць 30 часціц у кубічным сантыметры.

Гл. таксама
-----------

* Воблака Арыёна

Крыніцы
-------

1. ↑  *Craig Kulesa*. Overview: Molecular Astrophysics and Star Formation **(нявызн.)**. *Research Projects*. Архівавана з першакрыніцы 4 ліпеня 2012. Праверана 4 лістапада 2013 2005. Праверана September 7 2005.
2. 1 2  Ferriere, D. (2001). "The Interstellar Environment of our Galaxy". *Reviews of Modern Physics*. **73** (4): 1031–1066. doi:10.1103/RevModPhys.73.1031.
3. ↑  Dame; et al. (1987). "A composite CO survey of the entire Milky Way". *Astrophysical Journal*. **322**: 706–720. doi:10.1086/165766. `{{cite journal}}`: Непасрэднае ўжыванне et al. у: `|author=` (даведка)
4. 1 2  Williams, J. P.; Blitz, L.; McKee, C. F. (2000). "The Structure and Evolution of Molecular Clouds: from Clumps to Cores to the IMF". *Protostars and Planets IV*. Tucson: University of Arizona Press. p. 97.
5. ↑  Cox, D. (2005). "The Three-Phase Interstellar Medium Revisited". *Annual Reviews of Astronomy and Astrophysics*. **43**: 337.
6. ↑  Di Francesco, J.; et al. (2006). "An Observational Perspective of Low-Mass Dense Cores I: Internal Physical and Chemical Properties". *Protostars and Planets V*.
7. ↑  Grenier (2004). "The Gould Belt, star formation, and the local interstellar medium". *The Young Universe*. Electronic preprint
8. ↑  Sagittarius B2 and its Line of Sight Архівавана 12 сакавіка 2007.
9. ↑  Low; et al. (1984). "Infrared cirrus - New components of the extended infrared emission". *Astrophysical Journal*. **278**: L19. doi:10.1086/184213. `{{cite journal}}`: Непасрэднае ўжыванне et al. у: `|author=` (даведка)
10. ↑  Gillmon, K. and Shull, J.M. (2006). "Molecular Hydrogen in Infrared Cirrus". *Astrophysical Journal*. **636**: 908–915. doi:10.1086/498055.`{{cite journal}}`: Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (link)

| ⛭Міжзорнае асяроддзе |
| --- |
| Складнікі | Міжзорны газ ·  Міжзорны пыл ·  Касмічныя прамяні ·  Магнітнае поле |  |
| Туманнасці | Дыфузная (светлая) туманнасць ·  Цёмная туманнасць ·  Эмісійная туманнасць ·  Адбівальная туманнасць ·  Рэштка звышновай ·  Планетарная туманнасць ·  Протапланетарная туманнасць |
| Вобласці зоркаўтварэння | Малекулярнае воблака ·  Глобула ·  Вобласць H II |
| Калязоркавыя ўтварэнні | Акрэцыйны дыск ·  Протапланетны дыск ·  Палярныя струменевыя цячэнні ·  Аб’ект Хербіга — Аро |
| Выпраменьванне | Зорны вецер ·  Рэліктавае выпраменьванне |

| ⛭Зоркі |
| --- |
| Эвалюцыя | 
Фарміраванне •
Зоркі да галоўнай паслядоўнасці •
Галоўная паслядоўнасць •
Гарызантальная галіна •
Асімптатычная галіна гігантаў •
Паласа няўстойлівасці •
Чырвонае згушчэнне •
Туманнасці
(Планетарная •
Протапланетарная) •
Яркая блакітная зменная •
Зорка Вольфа — Рае •
Псеўдазвышновая •
Звышновая •
Гіперновая •
Кваркавая новая •
Дыяграма Герцшпрунга — Расела •
Зорнае насельніцтва
 |
| Пратазоркі | 
Малекулярнае воблака •
Глобула •
Маладыя аб'екты •
Аб’ект Хербіга — Аро •
Трэк Хаяшы •
Граніца Хаясі •
Трэк Хеньі •
Арыёнавы зменныя
(Тыпу T Цяльца •
Фуоры) •
Зоркі Хербіга (Ae/Be)
 |
| Тыпы | 
Субкарлік •
Карлікі
(Чырвоны •
Жоўты •
Аранжавы •
Блакітны) •
Субгігант •
Гіганты
(Чырвоны •
Блакітны •
Яркі) •
Звышгіганты
(Чырвоны •
Жоўты •
Блакітны) •
Гіпергіганты
(Жоўты) •
Блакітныя адстаўшыя зоркі •
Абалонкавая •
Вугляродная
(Мецінавая) •
Барыевая •
S-тыпу •
Пекулярная •
Тэхнецыевая •
Ртутна-марганцавая •
Зменная
 |
| Рэшткі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Звычайнае рэчыва | 
✰ Белы карлік •
Чорны карлік
 |
| Нейтронная зорка | 
Пульсар
(Радыёпульсар •
Рэнтгенаўскі •
Мілісекундны) •
Магнетар
(Анамальны рэнтгенаўскі пульсар •
Крыніца мяккіх паўторных гама-ўсплёскаў) •
Цудоўная сямёрка •
Вярчальны радыётранзіент
 |
| Звышшчыльныя | 
Чорная дзірка зорнай масы •
Шчыльная зорка |
| Гіпатэтычныя | 
Экзатычная зорка
(Кваркавая •
Прэонная •
Q) •
Жалезная зорка
 |

 |
| «Недазоркі» | 
Карычневы карлік •
Субкарычневы карлік •
Планетар
 |
| Будова | 
Ядро •
Канвекцыйная зона •
Прамяністая зона •
Фотасфера •
Храмасфера •
Карона •
Вецер
(Пухір) •
Металічнасць •
Магнітнае поле •
Астрасейсмалогія •
Сонцападобныя асцыляцыі •
Мяжа Эдзінгтана •
Механізм Кельвіна — Гельмгольца
 |
| Нуклеасінтэз | 
Працэсы
(s- •
r- •
p- •
rp- •
Альфа-) •
Трайная геліевая рэакцыя •
Пратон-пратонный цыкл •
Вуглярод-азотны цыкл •
Геліевая ўспышка •
Ядзернае гарэнне
(Вугляроду
(Дэтанацыя) •
Кіслароду •
Неону •
Крэмнію)
 |
| Уласцівасці | 
Спектральны клас •
Эфектыўная тэмпература •
Кінематыка
(Уласны рух •
Вуглавая скорасць) •
Мікратурбулентнасць •
Сонечная маса •
Планетная сістэма •
Вярчэнне зоркі •
Зорная сістэма
(Двайная зорка •
Кратная зорка) •
Зорная дынаміка •
UBV-фотаметрыя •
Абазначэнні зорак •
Зорная велічыня
(Абсалютная)
 |
| Спісы | 
Імёны •
Самыя масіўныя •
Самыя маламасіўныя •
Найбуйнейшыя •
Самыя яркія •
Самыя магутныя •
Найбліжэшыя •
Карычневыя карлікі
 |