recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Песня вясны»** — чорна-белая беларуская нямая кінааповесць. Экранізацыя аповесці беларускага класіка Якуба Коласа «На прасторах жыцця» (1926). Фільм не захаваўся.

Рэжысёр Уладзімір Гардзін. У ролях: Г. Самойлаў (Сцёпка), С. Якаўлева (Аленка), Е. Карчагіна-Аляксандроўская (яе маці), А. Рокатаў (бацька Сцёпкі), Н. Стралкоўская (яго жонка), Б. Платонаў (Шэршань [Шулевіч]), Н. Яблакаў (Сямён), Т. Булах (Ніна).

Сюжэт
-----

Аленка Гарнашка, дзяўчына з палескай вёскі Заборцы, вучыцца ў гарадской сямігодцы. Яе сябар Сцёпка Барута зайздросціць ёй. У сувязі з просьбай сялян аб павелічэнні сенажацяў з горада прыязджае адказны работнік Наркамзема, меліяратар. Пратакол сходу сялян піша Сцяпан. Пахваліўшы яго, прыезджы раіць хлопцу паступаць на рабфак. Скончыўшы сямігодку, Аленка вяртаецца дадому. Разам яны ўдзельнічаюць у свяце Купалля, дзе Сцёпка-атэіст становіцца ініцыятарам разбурэння «святога калодзежа» як увасаблення «рэлігійнага дурману». Але на наступны дзень пад кіраўніцтвам папа сяляне аднаўляюць яго. Пасварыўшыся з набожнымі бацькамі, Сцёпка сыходзіць вучыцца ў Мінск на рабфак. Услед за ім едзе Аленка і паступае на меліяратыўнае аддзяленне сельгасакадэміі. У Сцёпкі нараджаецца план асушэння балот у родных мясцінах. Ён дзеліцца ім з Аленкай і сваім новым сябрам рабфакаўцам Сямёнам Галызай — рабочым друкарні і паэтам, якія падтрымліваюць яго. Іншы аднакашнік Сцёпкі, Шэршань, жыве зусім іншымі інтарэсамі. Скарыстаўшыся замкнёнасцю, нявопытнасцю рабфакаўкі Ніны Ральніцкай, ён развівае перад ёй тэорыю «вольнага кахання», спакушае і хутка кідае яе. Перажыўшы расчараванне ў сваім «ідэале», Ніна знаходзіць падтрымку ў таварышаў па рабфаку. На вакацыі Сцёпка і Аленка прыяжджаюць да хаты. У хаце-чытальні яны склікаюць вясковы сход, каб патлумачыць аднавяскоўцам праект Сцёпкі. Большасць сялян выступае супраць. Спачатку на працу выходзіць толькі моладзь. Але паступова энтузіястам атрымоўваецца пераканаць многіх. Праз некалькі месяцаў праца паспяхова завяршаецца вясёлым, радасным святам. Прадстаўнік Наркамзема кажа, што праведзенае па ініцыятыве Сцёпкі асушэнне балот паслужыць асновай для стварэння ў Заборцах калектыўнай гаспадаркі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Игорь Авдеев*, *Лариса Зайцева* Все белорусские фильмы : каталог-справочник. Игровое кино (1926—1970). — Минск: Беларуская навука, 2001. — Т. 1. — 240 с. — ISBN 985-08-0023-2
Уваход у грабніцу Лазара.
**Віфа́нія** (арам.: בית עניא, грэч. **Βηθανία**) — паселішча, згаданае ў Новым Запавеце як родны горад Лазара, Марыі і Марфы (Ін. 11:1). У гэтым горадзе знаходзіўся Ісус Хрыстос напярэдадні ўрачыстага ўезду ў Іерусалім.

Традыцыйна атаясамляецца з паселішчам (цяпер горадам) **Аль-Азары́я** (араб. **العيزريه**‎‎) (або «Азарыех», назвы ўтвораны ад імя Лазар і азначаюць «месца Лазара») на Заходнім беразе ракі Іардан, прыкладна ў 3 км на ўсход ад Іерусаліма (фактычна прыгарад Усходняга Іерусаліма). Размешчаны на паўднёва-ўсходнім схіле Елеонскай гары.

Карціна Карла Блоха «Уваскрашэнне Лазара»
Галоўнай славутасцю Аль-Азарыі з'яўляецца магіла Лазара. З IV стагоддзя з'яўляецца месцам паломніцтва хрысціян.

Назва
-----

У літаратуры сустракаюцца некалькі інтэрпрэтацый арамейскай назвы Віфаніі. Звычайна (прынамсі з пачатку XVIII стагоддзя) назва перакладаецца як «дом фінікаў», таксама ў беларускай мове выкарыстоўваецца «дом [фінікавых] пальмаў». Некаторыя даследчыкі паказалі, што глеба і клімат Аль-Азарыі непрыдатныя для фінікавых пальмаў, і ў сярэдзіне XIX стагоддзя Вільям Дыксан прапанаваў расшыфроўку ў форме «дом бедных», «дом пакутных».

Зноскі
------

1. 1 2  William Hepworth Dixon. Holy Land. Note on the name Bethany. Chapman and Hall, 1865. С. 214—219.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Віфанія**
* Віфанія (артыкул у Праваслаўнай энцыклапедыі)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Краўчанка.
**Таццяна Аляксандраўна Краўчанка** (нар. 13 красавіка 1946, Аха, Сахалінская вобласць, РСФСР) — беларускі палітык. Старшыня грамадскага аб’яднання «Беларуская асацыяцыя шматдзетных бацькоў».

Біяграфія
---------

Нарадзілася 13 красавіка 1946 года ў г. Аха Сахалінскай вобласці РСФСР.

Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава, эканаміст.

Працавала лабарантам сярэдняй школы № 10 г. Феадосія (Крым), электрапрыбарыстам-вымяральнікам вайсковай часці 78384 Чырванасцяжнага Чарнаморскага флоту, прыбарыстам цэха № 23 Мінскага завода паўправадніковых прыбораў імя Ф. Э. Дзяржынскага, надомніцай швейнага ўчастка Мінскага камбіната надомнай працы, інжынерам, старшым інжынерам навукова-даследчай лабараторыі навуковай арганізацыі працы рэспубліканскага праектна-канструктарскага бюро Міністэрства харчовай прамысловасці БССР, эканамістам аддзела эканамічных даследаванняў і навуковай арганізацыі працы, эканамістам групы эканамічных даследаванняў навуковага вытворчага аб’яднання «Белхарчпрамтэхніка» (навуковага вытворчага аб’яднання «Хартэк» Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь).

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання. Была членам Пастаяннай камісіі Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў па сацыяльнай палітыцы і правах чалавека. Старшыня Рэспубліканскай грамадскай наглядальнай камісіі пры Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
Была членам Нацыянальнай камісіі па правах дзіцяці.

Узнагароды
----------

Узнагароджана медалямі «Медаль мацярынства» II ступені, «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў.

Зноскі
------

1. ↑  Кравченко Татьяна Александровна Архівавана 26 верасня 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**«Песня года»** (бел.: Песня году) — савецкі і расійскі тэлевізійны фестываль песні. З першых гадоў свайго існавання фестывалю нададзена значэнне галоўнай падзеі года ў музычным песенным жанры (эстрады, затым поп-музыкі, у некаторых выпадках рок-музыкі і адзін раз з рэпам як здаралася з Ягорам Крыдам), якое ён захаваў да гэтага часу.

На працягу года кожны месяц на фестывалі праводзіліся «адборачныя выпускі» (у розныя гады ад 4 да 22, апошні — увосень 2004), у снежні праходзяць тэлевізійныя здымкі фінальнага канцэрта (фінал), які выходзіць у эфір у першыя дні студзеня наступнага года. Склад удзельнікаў, у тым ліку і фіналу, вызначаецца па меркаванні арганізатараў, якія дэкларуюць асноўным крытэрыем адбору папулярнасць той ці іншай песні на працягу года. Некаторыя песні выконваюцца пад фанаграму.

Тэлеканалам АНТ выканана беларуская лакалізацыя пад назвай «Песня года Беларусі».

Фіналы «Песні года»
-------------------

* 1971 —  Песня - 71. Фінал
* 1972 —  Песня - 72. Фінал
* 1973 —  Песня - 73. Фінал
* 1974 —  Песня - 74. Фінал
* 1975 —  Песня - 75. Фінал
* 1976 —  Песня - 76. Фінал
* 1977 —  Песня - 77. Фінал
* 1978 —  Песня - 78. Фінал
* 1979 —  Песня - 79. Фінал
* 1980 —  Песня - 80. Фінал
* 1981 —  Песня - 81. Фінал
* 1982 —  Песня - 82. Фінал
* 1983 —  Песня - 83. Фінал
* 1984 —  Песня - 84. Фінал
* 1985 —  Песня - 85. Фінал
* 1986 —  Песня - 86. Фінал
* 1987 —  Песня - 87. Фінал
* 1988 —  Песня - 88. Фінал. Частка 1
* 1988 —  Песня - 88. Фінал. Частка 1
* 1989 —  Песня - 89. Фінал
* 1990 —  Песня - 90. Фінал

Зноскі
------

1. ↑  *Ирина ОВСЕПЬЯН*. «Песня года Беларуси–2018»: что смотреть 25 декабря на телеканале ОНТ (руск.).  СБ. Беларусь сегодня (21 декабря 2018). Праверана 18 лютага 2019.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Песня года

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
**Віцебск-Паўночны** — нядзеючы ваенны аэрадром, размешчаны на поўнач ад горада Віцебска, у раёне былой вёскі Журжава Віцебскага раёна.

Гісторыя
--------

Аэрадром пабудаваны ў 1946 годзе. Выкарыстоўваўся ваенна-транспартнай авіяцыяй. На аэрадроме базаваўся 339-ы ваенна-транспартны авіяцыйны полк. Полк у ліку першых у СССР атрымаў на ўзбраенне самалёт Іл-76.

У апошнія гады існавання пастаянна базаваліся 30 самалётаў Іл-76. У 1995 годзе 339-ы ВТАП расфармаваны, самалёты часткова перадыслакаваныя, часткова прададзеныя. Аэрадром спыніў сваё існаванне 30 ліпеня 1996 года. Пазней усе будынкі перададзены свабоднай эканамічнай зоне «Віцебск».

Здарэнні
--------

* 23 лістапада 1979 года на аэрадроме адбылася катастрофа самалёта Іл-76, бартавы нумар СССР-86714. Загінулі 7 чалавек, якія знаходіліся на борце. Экіпаж выконваў трэніровачны палёт уначы і пры заходзе на пасадку з-за разбурэння трансмісіі левага закрылка самалёт сутыкнуўся з зямлёй.

Цікавыя факты
-------------

На аэрадроме здымаўся фільм «У зоне асаблівай увагі», у здымках прымаў удзел ўвесь 339-ы ваенна-транспартны авіяцыйны полк. Усе авіяцыйныя сцэны здымаліся на аэрадроме.

Зноскі
------

1. ↑  В Витебске появится памятник авиаторам 339-го ВТАП  (руск.). Народныя навіны Віцебска, 11 чэрвеня 2012
2. ↑  Аэродром военно-транспортной авиации «Журжево»  (руск.)
3. ↑  Военные объекты / Аэродром «Журжево» Архівавана 31 студзеня 2016.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Палікоўская.
**Таццяна Ігараўна Палікоўская** (нар. 1978, г. Мінск) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гістарыяграфіі культурна-асветніцкай дзейнасці езуітаў на беларускіх землях. Кандыдат гістарычных навук (2006), дацэнт (2014).

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў 1978 годзе ў Мінску.

Скончыла ў 2000 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2001 годзе магістратуру, у 2004 годзе — аспірантуру БДУ.

У 2006 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Культурна-асветніцкая дзейнасць езуітаў на беларускіх землях у апошняй трэці XVI — 20-ыя гг. XIX стст.: (стан і праблемы айчыннай гістарыяграфіі другой паловы XIX — пачатку XXI ст.)».

Працуе дацэнтам у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Напрамкі даследаванняў: вывучэнне культурна-асветніцкай дзейнасці езуітаў на тэрыторыі Беларусі, гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветных цывілізацый, эканамічная гісторыя Беларусі.

Бібліяграфія
------------

Удзел у калектыўных працах
* Экономическая история зарубежных стран и Беларуси: учебное пособие. Минск, 2013; 2018; 2019; 2021.
* Вялікае Княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура: зборнік навуковых артыкулаў : у 2 ч. Ч. 2. Мінск, 2017.
* Гісторыя Беларусі (у кантэксце сусветных цывілізацый): вучэбны дапаможнік. Мінск, 2013.
* История Беларуси в контексте мировых цивилизаций : учебно-методическое пособие. Минск, 2009; 2010; 2011; 2015; 2016;

2017; 2018; 2019.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Марозаў, 2022

Літаратура
----------

* ПАЛІКОЎСКАЯ Таццяна Ігараўна // Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага : біябібліяграфічны даведнік / С. П. Марозаў. — Гродна-Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — ISBN 978-985-7257-57-7, 978-609-96340-1-2.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar2447552 |
**Патэ** (суахілі: Pate) — востраў у Індыйскім акіяне, самы буйны сярод астравоў архіпелага Ламу. Уваходзіць у склад Кеніі. Тэрыторыя — 80 км².

Геаграфія
---------

Востраў Патэ размешчаны ў заходняй частцы Індыйскага акіяна, аддзелены ад узбярэжжа Кеніі вузкім пралівам (каля 2,8 км). Фактычна складаецца з некалькіх астравоў мацерыковага паходжання, якія злучаюцца падчас адліву каралавымі водмелямі. Даўжыня — 25,4 км. Шырыня — да 10,7 км. Берагі нізкія, схільныя да затаплення.

Клімат экватарыяльны засушлівы. Сярэдняя гадавая тэмпература вагаецца ад 23 да 33 °C. Існуе сезонная нястача пітной прэснай вады.

Прырода
-------

Прырода вострава значна зменена чалавекам. Дамінуюць культурныя насаджэнні какосавай пальмы, гваздзіковага дрэва, тытуню і г. д. Аднак астравіцяне ашчадна адносяцца да навакольнага асяроддзя. На Патэ абмежаваны колькасць хатняй жывёлы і выкарыстанне аўтамабільнага транспарту. Захаваліся мангравыя лясы, якія насяляюць мноства рыб, марскія чарапахі і дзюгоні.

Гісторыя
--------

Згодна летапіснай традыцыі, востраў быў каланізаваны ў VII ст. групай сірыйскіх арабаў. Яны заснавалі горад Патэ на заходнім узбярэжжы. У 1204 г. тут зацвердзілася арабская дынастыя Набхані, якая захоўвала ўладу да 1866 г. і мела валадарскі тытул *фумамары*. У сярэдзіне XIV ст. прадстаўнік дынастыі Умары здолеў падпарадкаваць значную частку ўсходняга Афрыканскага ўзбярэжжа. Магчыма, што ў XV ст. востраў наведваў кітайскі мараплавец Чжэн Хэ.

У XVI ст. горад Патэ стаў апошнім з буйных населеных пунктаў суахілі, якія падпарадкаваліся Партугаліі. Згодна паданню, *фумамары* вырашыў выявіць пакору, калі даведаўся, што ўсе гарады на поўдні ўжо былі зруйнаваны. За гэта Набхані атрымалі магчымасць надалей кіраваць Патэ. Спробы партугальцаў навязаць мясцовым жыхарам хрысціянства скончыліся няўдачай. Асноўнай рэлігіяй заставаўся іслам. У XVI — XVII стст. таксама вылучыліся адносна самастойныя дзяржавы з цэнтрамі ў паселішчах Сію і Фаза.

У XVII ст. уладары Патэ падтрымалі саюз з Аманам супраць партугальцаў, за што тыя разбурылі горад у 1678 г. Перыяд канца XVII — першай паловы XVIII стст. стаў часам хуткага эканамічнага развіцця, што было магчымым дзякуючы пратэктарату аманскіх султанаў і гандлю чарнаскурымі рабамі.

У другой палове XVIII — першай палове XIX ст. насельнікі Патэ падтрымалі Мамбасу ў барацьбе з арабамі (супраць Аманскага султаната, цэнтр якога ў XIX ст. перамясціўся ў Занзібар), але яна скончылася фактычнай паразай. Каля Сію па загаду султана Занзібара ўзвялі крэпасць.

У 1873 г. гандаль рабамі быў забаронены. Выхадцы з Занзібара стварылі на Патэ плантацыі спецый. Але ў 1890 г. Патэ трапіў пад пратэктарат Вялікабрытаніі, якая абмежавала гэты раён для наведвання іншаземцамі. У выніку, эканоміка вострава прыйшла ў заняпад.

У 1963 г. Патэ ўвайшоў у склад незалежнай Кеніі.

Спасылкі
--------

* Pate Island Архівавана 23 лютага 2018.
* Tiny Kenyan island questions tale of the Dragon
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Алексяюк.
**Мікалай Рыгоравіч Алексяю́к** (нар. 11 лютага 1950, г. Брэст) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1972 годзе архітэктурны факультэт Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі архітэктурных дысцыплін: У. І. Кулін, Я. М. Даўгайла, У. І. Шчарбіна).

Член саюза архітэктараў з 1989, чалецкі білет № 947. Лаўрэат прэміі імя У. А. Караля Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (1999, медаль № 017).

У 1972 годзе працаваў у Віцебскім філіяле інстытута «Белкалгаспраект». З 1973 года працуе ў Брэсцкім філіяле інстытута «Белкалгаспраект» (цяпер «Інстытут Брэстбудпраект»; архітэктар, начальнік групы, галоўны архітэктар праектаў, галоўны спецыяліст па архітэктуры).

Пражывае ў Брэсце па адрасе вул. Смірнова, 65.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: комплексная забудова пасёлкаў Вялікія Матыкалы, Астрамечава, Тамашоўка, Чэрні, Клейнікі Брэсцкага раёна (1979—1985, у сааўтарстве з Р. Р. Будзько,  Навіцкім, А. М. Гулякам); навучальны цэнтр у в. Клейнікі (1985, сааўтары — Р. Р. Будзько, А. І. Шалонік; добраўпарадкаванне цэнтральнай часткі в. Тамашоўка (2004, сааўтары — А. М. Гуляка, А. І. Рамашка; дыягнастычны цэнтр у г. Валгарэчанску (Расія, 2000, сааўтар — А. Л. Равацюк; эксперыментальныя жылыя дамы ў в. Войская Камянецкага раёна (1997, сааўтары — І. І. Карват, А. М. Гуляка,  Пархоц, А. І. Рамашка, Г.  Маторына,  Бура; спартыўны комплекс у г. Валгарэчанску (Расія, 2001 сааўтары — Г.  Маторына, А. І. Рамашка).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Алексеюк Николай Григорьевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Мікалай Самоцік** (6 мая 1921, в. Ляшукі, Гайнаўскі павет — 17 верасня 1983, Беласток) — беларускі грамадскі дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў вёсцы Ляшукі, што на Гайнаўшчыне. 

З 1946 па 1953 настаўнічаў у вёсцы Семяноўка. У 1954—1972 працаваў у Гайнаўцы, дзе ўзначальваў аддзел асветы і культуры Павятовай рады нарадовай, быў сакратаром у Павятовым камітэце Польскай аб’яднанай рабочай партыі, старшынём прэзідыуму Павятовай рады нарадовай. 

Ад 1973 года да 1983 года быў старшынём Беларускага грамадска-культурнага таварыства. Прадстаўляў БГКТ у Ваяводскай радзе нарадовай. Быў узнагароджаны Афіцэрскім і Кавалерскім крыжам адраджэння Польшчы, Крыжам заслугі, залатым знакам заслужаны для Беласточчыны.

Пахаваны на гарадскіх могілках Беластока.

Спасылкі
--------

* Беларускі каляндар 1985 / Мікалай Гайдук. — Беласток : Беларускае грамадска-культурнае таварыства, 1985. — 55 с.
* Miejski w Białymstoku.MIKOŁAJ SAMOCIK
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ратабыльская.
**Таццяна Анатолеўна Ратабыльская** (нар. 28 студзеня 1959, Мінск)  — беларускі тэатразнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1988).

Творчасць
---------

Скончыла ў 1978 годзе Мінскае музычнае вучылішча, у 1983 годзе — Ленінградскі інстытут тэатра, музыкі і кінематаграфіі. 3 1987 года працавала ў Саюзе тэатральных дзеячаў Беларусі, з 1989 года выкладала ў Беларускай акадэміі мастацтваў, з 1999 года рэдактар аддзела тэатра газета «Культура».

3 2000 года за мяжой.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1991 года.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Работы асвятляюць праблемы сучаснага тэатральнага працэсу: тыпалогія мастацкіх форм, сучасная беларуская і замежная драматургія, пошукі драматычных і лялечных тэатраў і інш.

Творы
-----

* «Спыніся, імгненне…»: Старонкі тэатральнага жыцця Беларусі 1990-х гадоў. Мн. 2000.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *У. В. Мальцаў.* Ратабыльская Таццяна Анатолеўна // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. — Т. 2.
**Петрус Крыстус** (нідэрл. Petrus Christus) (1410/1420, Барле — 1475/1476, Бругэ) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак, які працаваў у Бругэ з 1444 года. Таксама згадваецца пад імем Пітэр Крыстафсен.

Біяграфія
---------

Петрус Крыстус быў адзіным прамым вучнем Яна ван Эйка. У апошнія гады жыцця майстра Петрус дапамагаў Яну ван Эйку і дарабіў некаторыя не завершаныя ім замовы. На стыль Крыстуса апроч ван Эйка аказалі ўплыў мастакі Рагір ван дэр Вейдэн і Рабер Кампен. Петрус атрымаў у спадчыну майстэрню Ван Эйка пасля яго смерці ў 1441 годзе і аказаў значны ўплыў на іншых майстроў бруггскай школы — Дзірка Баўтса і Гертгена тот Сінт Янса. У палотнах на рэлігійныя тэмы Крыстус не здолеў дасягнуць узроўню ван Эйка, аднак партрэты пэндзля Крыстуса дзякуючы характэрна прапрацаваным дэталям мімікі выглядалі вельмі жывымі. Петрус Крыстус быў першым фламандскім жывапісцам, які сур’ёзна прысвяціў сябе партрэтнаму жывапісу. Адным з яго шэдэўраў лічыцца «Партрэт дзяўчыны» з Берлінскай карціннай галерэі.

Зноскі
------

1. 1 2  Art UK — 2003. Праверана 15 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7257339'></a>
2. ↑   Праверана 15 жніўня 2018.
**Свята-Афанасьеўская капліца** — капліца-царква на месцы гібелі Афанасія Філіповіча. Збудавана ў 1909 годзе ў вёсцы Аркадыя Брэсцкага павета (пазней увайшла ў склад горада Брэста).

Капліца ў пачатку XX ст.
У 1960-х падчас антырэлігійнай кампаніі была зачынена. Працягнула дзейнасць у 1988 годзе, калі было здзейснена першае за доўгі час набажэнства, якое сабрала шмат людзей.

У 1995 годзе была перабудавана, істотна павялічыўшыся ў памерах.

У 1993 г. храм наведаў кіраўнік Польскай Праваслаўнай царквы Мітрапаліт Варшаўскі і ўсяе Польшчы Васілій (Дарашкевіч).

У ліпені 1995 г. капліцу наведаў Свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій II.

Пазней побач быў збудаваны мужчынскі Свята-Афанасьеўскі манастыр, да якога яна зараз адносіцца.

Зноскі
------

1. ↑  «Гродненскія епархіяльныя ведамасці» 1909 г. № 19-20. — с.182
2. ↑
**Таццяна Антонаўна Сакалюк** (23 красавіка 1932, в. Хідры, Кобрынскі павет, Палескае ваяводства — 28 студзеня 2009) — беларускі перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

Біяграфія
---------

Працоўную дзейнасць пачала ў 1951 годзе у родным калгасе «Зара» (цяпер СВК «Узыходзячая зара») Кобрынскага раёна, дзе працавала да сыходу на пенсію. З 1963 года працавала аператарам па адкорму жывёл на свінагадоўчым комплексе калгаса.

Неаднаразова выбіралі дэпутатам раённага і сельскага Савета народных дэпутатаў.

Узнагароды
----------

За высокія дасягненні ў працы узнагароджана медалём «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970). Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 красавіка 1971 года за дасягнутыя поспехі ў выкананні планаў вытворчасці і нарыхтовак прадуктаў жывёлагадоўлі прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Соколюк Татьяна Антоновна // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. Минск, 2014. С. 207.
* Соколюк Татьяна Антоновна // Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. Минск, 1982. Т. 5. С. 592.
* Сакалюк Таццяна Антонаўна // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. Мінск, 1981. Т. 5. С. 533.
* Сакалюк Таццяна Антонаўна // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1973. Т. 9. С. 318.
**Свята-Афанасьеўскі мужчынскі манастыр** ― манастыр у Брэсце (былая вёска Аркадыя). Знаходзіцца на вуліцы Свята-Афанасьеўская, 39.

Гісторыя
--------

На мяжы XIX—XX стагоддзяў на месцы смерці святога Афанасія Брэсцкага ў 1648 годзе была пабудавана Свята-Афанасьеўская царква. Пасля Другой сусветнай вайны храм быў закрыты.

У 1980 годзе пастановай Брэсцкага аблвыканкама храм быў перададзены ў вядзенне Праваслаўнай Царквы. Храм быў адноўлены і ў 1988 годзе ў ім адбылося першае набажэнства. У ліпені 1995 года храм наведаў патрыярх Алексій II і блаславіў адкрыццё мужчынскага манастыра.

21 лютага 1996 года Свяшчэнным сінодам Рускай праваслаўнай царквы было зацверджана заснаванне манастыра.

Архітэктура
-----------

Царква — помнік народнага дойлідства з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана з хваёвага бруса на падмурку. Выразнасць будынка дасягаецца падоўжна-восевым спалучэннем розных па памерах зрубаў выцягнутага бабінца з прытворам і крыжовай у плане малітоўнай залы, плаўным спалучэннем іх 2-схільных дахаў. Над сяродкрыжжам уздымаецца высокі гранёны шацёр з макаўкай. Макаўкамі завершаны і 3-вугольныя франтоны крылаў крыжа, апсіда і бабінец, што стварае партатыўнае маляўнічае залачонае 5-купалле. Па тыпу сялянскай хаты галоўны фасад завершаны 3-вугольным франтонам, ашаляваным «у вугал» і ахопленым разнымі падзорамі; па цэнтры франтона размешчаны абраз прападобнага Афанасія Філіповіча. Фасады ашаляваны гарызантальна, цокальная частка — вертыкальна. Уваход вылучаны 4-слуповым ганкам пад 2-схільным дахам.
У інтэр’еры апсіда вылучана шырокай кілепадобнай аркай. 1-ярусны драўляны іканастас у неарускім стылі; царскія вароты, арачныя рамы абразоў размежаваны карынфскімі калонкамі, завершаны кілепадобнымі франтончыкамі. Галерэя хораў падтрымана бакавымі ўвагнутымі кранштэйнамі.

Зноскі
------

1. ↑  Аркадия. Свято-Афанасьевский мужской монастырь Архівавана 5 лютага 2020.

Спасылкі
--------

* Свято- Афанасьевский мужской монастырь, д. Аркадия на monasterium.by
**Пітэр ван Лар** (нідэрл. Pieter van Laer, Pieter Bodding van Laer, 1599, ахрышчаны 15 снежня, Харлем — 1642, там жа) — нідэрландскі жывапісец пачатку XVII стагоддзя. Сузаснавальнік таварыства галандскіх і фламандскіх майстроў у Рыме «Пералётныя птушкі». Быў таксама найбольш вядомым майстрам групы рымскіх мастакоў пад назвай «бамбачанці», якія працавалі ў жанры выявы народных сцэнак, якія адбываліся на рымскіх вуліцах. Сам мастак атрымаў у Італіі мянушку Бамбача (іт. bamboccio, карапуз).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Харлеме, быў другім дзіцем Якаба Класа. Яго бацькі кіравалі прыватнай школай у Харлеме. Яго старэйшым братам быў Рудольф ван Лар, які таксама стаў мастаком. Яго малодшы брат Нікалас Бодзінг стаў вядомым і выбітным школьным настаўнікам і міністрам. Прозвішча ван Лар узяў сабе нашмат пазней. Гэта прозвішча, верагодна, было ўзята ад хроснага бацькі ягонага брата.

Вучыўся ў Эсаяса ван дэ Велдэ. У 1625 годзе прыехаў у Рым, пасяліўся ў парафіі царквы св. Марыі дэль Попала. Стаў членам таварыства «Пералётныя птушкі». Меў паслядоўнікаў — Лінгельбаха і двух італьянскіх майстроў — Мікеланджэла Чаркуоцы і Вівіяна Кадацы. Быў знаёмы з такімі вядомымі жывапісцамі, як Ян Бот, а таксама двума французскімі майстрамі — Клодам Ларэнам і Нікала Пусэнам. Аказаў істотны ўплыў на Міхаэля Свертса. Адным з першых пачынае практыкаваць жывапісныя заняткі на пленэры. Ван Лар за ўвесь час свайго жыцця ў Рыме не раз падвяргаўся нападкам з боку Акадэміі св. Лукі за неакадэмічнасць свайго мастацтва, аднак яго «бамбачады» былі прызнаныя не толькі ў Італіі і Галандыі, але і амаль паўсюдна ў Еўропе. Іх пачалі збіраць італьянскія і фламандскія калекцыянеры.

Зноскі
------

1. ↑  *Feller F. d.* Biographie universelle: ou Dictionnaire historique des hommes qui se sont fait un nom par leur génie, leurs talents, leurs vertus, leurs erreurs ou leurs crimes, depuis le commencement du monde jusqu'à nos jours — nouvelle édition — 1839. — Vol. 4. — P. 2.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1648711'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15211155'></a>
2. ↑   — С. 2.
3. ↑  RKDartists — 2017. Праверана 29 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
4. ↑  Pieter van Laer — 1999.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2451336'></a>
5. ↑  Pieter van Laer // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
Кафедральны сабор Кумба
**Кумба** (англ.: Kumbo, фр.: Kumbo) — другі па колькасці насельніцтва горад Паўночна-Заходняга рэгіёна Камеруна, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Буі. Гістарычны і культурны цэнтр нсо  (руск.) (бел. — аднаго з карэнных народаў краіны. У 2005 годзе насельніцтва горада складала 80 212 чалавек, усёй камуны з цэнтрам у Кумба — 83 079 чалавек.

Геаграфія
---------

Кумба размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Камеруна на вышыні каля 2 тысяч метраў над узроўнем мора. Адлегласць да сталіцы рэгіёна Баменды складае каля 110 кіламетраў, гэтыя гарады злучаныя Кальцавой дарогай Бамендскага ўзвышша. Горад Кумба падзяляецца на тры ўнутраныя раёны — Табін, Мбвэ і Скверз.

Славутасці
----------

* Галерэя спадчыны Муса — музей, створаны ў 1996 годзе ў памяць пра традыцыйных артыстаў і разьбяроў па дрэве Даніэля Канджа Мусу і яго сына.
* Палац фонаў — правадыроў народа нсо  (руск.) (бел..
* Кафедральны сабор каталіцкай епархіі Кумба  (руск.) (бел. пабудаваны ў 1950-х гадах. Размяшчаецца на цэнтральнай плошчы горада на вяршыні ўзгорка.
* Рынак Мбвэ — буйны традыцыйны рынак.

Зноскі
------

1. ↑  Таксама сустракаецца варыянт назвы Кімба.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: no2001016901 · VIAF: 126996544 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Друйка.

**Возера Друйка, Браслаўскае вадасховішча** — вадасховішча ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 16 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, паміж вёсак Веркаўшчына і Чэрнева. Уваходзіць у склад Нацыянальнага парку «Браслаўскія азёры».

Вадасховішча з'явілась ў 1954 годзе пасля будаўніцтва плаціны Браслаўскай ГЭС.

Апісанне
--------

Вадаём знаходзіцца ў басейне ракі Друйка, якая працякае праз возера. Другое па велічыні возера сярод вадаёмаў Браслаўскай групы. Плошча возера складае 0,52 км². Даўжыня — 2,8 км, шырыня складае каля 0,31 км. Даўжыня берагавой лініі — каля 6 км. На паўночным захадзе ў возера ўпадае ручай.

Берагі возера — пясчаныя, пераважна нізкія, парослыя хмызнякам і лугавой расліннасцю. Возера мае пясчанае і працяглае мелкаводдзе, на большых глыбінях дно высланае глеем.

З іхтыяфаўны ў возеры водзяцца ляшчы, шчупакі, карасі, ліні, плоткі, краснапёркі, акуні.

Літаратура
----------

* *Валерий Иванов-Смоленский* Озера Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Том 2 // Минск, 2011.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Друйка (возера)
**Кумедзіма** (яп.: 久米島) — востраў у групе астравоў Рукю на поўдні Японіі. Плошча — 59,53 км². Насельніцтва (2011 г.) — 8 509 чал.

Геаграфія
---------

Кумедзіма — адносна невялікі востраў вулканічнага паходжання, які месціцца на поўдні Усходне-Кітайскага мора ў 86,65 км на паўночны захад ад горада Наха, адміністрацыйнага цэнтра прэфектуры Акінава, у 1608 км на паўднёвы захад ад Токіа, сталіцы Японіі. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход — 13,31 км. Найбольшая шырыня — 7,65 км. 

Паверхня складаецца з вулканічных парод. Найбольшая вышыня — 310,4 м. Частка ўзбярэжжа пакрыта пясчанымі пляжамі. Каля вострава знаходзяцца каралавыя рыфы. 

Клімат трапічны вільготны. Улетку сярэдняя тэмпература трымаецца каля +26°C—31°C. Востраў Кумедзіма знаходзіцца ў зоне частых тайфунаў і землятрусаў.

Прырода
-------

Прырода вострава Кумедзіма значна зменена чалавекам. Тут шмат птушак, казурак, крабаў, 1 від змей. Значна большае багацце фаўны ў навакольных водах, у тым ліку рэдкія віды каралаў і рыб. З 2008 г. 255 га паверхні вострава знаходзяцца пад сталай аховай.

Гісторыя
--------

Востраў Кумедзіма быў населены ў неаліце. У пісьмовых крыніцах упершыню ўзгадваецца пад 714 г. Паміж 1470 г. і 1476 г. увайшоў у склад дзяржавы Рукю. Быў падзелены паміж двума феадальнымі родамі, якія знаходзіліся ў сваяцкіх адносінах. З 1879 г. у складзе Японіі.

Эканоміка
---------

Асноўныя галіны эканомікі — сельская гаспадарка і абслугоўванне турыстаў.

Спасылкі
--------

* Kume Island Home
* Kumejima Island — Okinawa Complete Travel Guide

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 7658672-8 · LCCN: sh85073422 · NDL: 00632094 · SUDOC: 133873064 · VIAF: 241256353 |
**Друйская лясная дача** — лясны масіў у Браслаўскім раёне, у міжрэччы Заходняй Дзвіны і Друйкі. Плошча каля 5 тыс. га.

Рэльеф хвалісты з дзюнна-ўзгорыстымі формамі. Пераважаюць хваёвыя (імшыстыя, верасовыя, бруснічныя, радзей чарнічныя) лясы на пясчаных і супясчаных водна-ледавіковых адкладах. У паніжаных месцах невялікія ўчасткі ельнікаў, часцей імшыстых. Сярод лясоў шмат азёр — Берцы, Абаб’е і інш. Ландшафт прыдатны для турызму і адпачынку.

Літаратура
----------

* Друйская лясная дача // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пацье.
**Эдмонд Франсуа Поль Пацье** (фр.: Edmond François Paul Pottier; 13 жніўня 1855, Саарбрукен — 4 жніўня 1934, Парыж) — французскі археолаг, мастацтвазнавец, гісторык мастацтва, педагог. Доктар філалагічных навук. Член французскай Акадэміі надпісаў і прыгожага пісьменства (з 1899).

Адным з першых навукоўцаў заняўся вывучэннем старажытнагрэчаскай керамікі.

Біяграфія
---------

Сын інжынера-будаўніка. Навучаўся ў Ліцэі Кандарсэ, затым у прэстыжнай парыжскай Вышэйшай нармальнай школе і французскай археалагічнай школе ў Афінах (фр.: École française d'en Athènes).

Атрымаў ступень доктара філалагічных навук, яго дысертацыя была прысвечана пытанню аб храналогіі архонтаў Афін.

У 1880—1882 гадах — выкладчык грэчаскай мовы і літаратуры на факультэце мастацтваў у Рэне, у 1882—1883 —на факультэце мастацтваў універсітэта Тулузы .

У 1884—1886 працаваў у аддзеле ўсходніх старажытнасцей Луўра. З 1884 — захавальнік аддзела старажытнай керамікі ў Луўрскім музеі.

Прафесар археалогіі і гісторыі мастацтва ў Школе вытанчаных мастацтваў і прафесар усходняй археалогіі і антычнай керамікі ў Школе Луўра (1908—1924). Куратар кафедры ўсходніх старажытнасцей і старажытнай керамікі Лувра (1910—1924).

Займаўся вывучэннем гістарычных помнікаў і дакументаў, моў і культур антычных цывілізацый. Праводзіў раскопкі некропаля старажытнай Мірыны ў Малой Азіі (1877—1880).

У час яго знаходжання на посце куратара ў Луўры, у 1919 годзе арганізаваў і правёў першае пасяджэнне Нацыянальнага акадэмічнага саюзу — *Union Nationale Academique*, напраўленага на стварэнне поўнага міжнароднага збору вазапісу Старажытнай Грэцыі.

Адыграў важную ролю ў стварэнні выдання «Corpus vasorum antiquorum».

Зноскі
------

1. ↑  François Paul Edmond Pottier // Léonore database — ministère de la Culture.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602'></a>
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
3. ↑  Edmond Pottier // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>
4. ↑   Праверана 3 красавіка 2023.

Спасылкі
--------

* Edmond Pottier (1855—1934) (фр.)
* Profession ou activité principale Архівавана 28 ліпеня 2014. (фр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10200809 · BIBSYS: 3065835 · BNC: a20116160 · BNE: XX1403836 · BNF: 12144783v · CiNii: DA05256318 · CONOR: 96638307 · GND: 116277769 · ICCU: RAVV071255 · ISNI: 0000 0001 2099 3706 · LCCN: n84076794 · NLA: 35820459 · NLG: 146063 · NSK: 000119014 · NTA: 071947744 · NUKAT: n98011831 · PTBNP: 85190 · SUDOC: 029925754 · VIAF: 17259476 |

 |
**Эдгар Савісаар** (эст.: Edgar Savisaar; 31 мая 1950, пас. Харку, Хар’юскі раён, Эстонская ССР — 29 снежня 2022, Талін) — эстонскі палітык, старшыня Цэнтрысцкай партыі, Прэм’ер-міністр Эстоніі (1990—1992), Міністр эканомікі і камунікацый Эстоніі, мэр Таліна.

Біяграфія
---------

З 1980 па 1988 год працаваў у дзяржаўных установах, якія займаліся эканамічным планаваннем. У 1987 годзе быў адным з аўтараў эканамічнай праграмы па пераводзе Эстоніі на поўны гаспадарчы разлік. У 1988—1989 гадах быў навуковым кансультантам фірмы «Майнор».

Узначальваў разам з Мар’ю Лаўрысцін Народны Фронт Эстоніі і з 1990 года ўдзельнічаў у рабоце Кангрэса Эстоніі.

У 1989 годзе стаў намеснікам Старшыні Савета Міністраў Эстонскай ССР і кіраўніком Камітэта дзяржаўнага планавання. 3 красавіка 1990 года быў прызначаны Старшынёй Савета Міністраў Эстонскай ССР. Стаў першым прэм’ер-міністрам пасля прыняцця 20 жніўня 1991 года Дэкларацыі аб аднаўленні незалежнасці Эстонскай Рэспублікі. Яго ўрад заставаўся ва ўладзе да 29 студзеня 1992 года, калі ён быў вымушаны сысці ў адстаўку з-за цяжкага становішча ў эканоміцы.

З 1992 па 1995 гады Эдгар Савісаар быў віцэ-спікерам Рыйгікогу. У перыяд 17 красавіка па 6 лістапада 1995 года быў Міністрам унутраных спраў. У 1996 годзе прыняў удзел у муніцыпальных выбарах і стаў старшынёй гарадскога сходу Таліна. З 2001 года па 14 кастрычніка 2004 года быў мэрам Таліна. З 11 красавіка 2005 года па 5 красавіка 2007 года быў міністрам эканомікі і камунікацый у кааліцыйным урадзе прэм’ер-міністра Андруса Ансіпа. З 5 красавіка 2007 года стаў зноў мэрам Таліна.

На выбарах у Гарадскі сход Таліна, якія прайшлі 18 кстрычніка 2009 г, за Цэнтрысцкую партыю і персанальна за Эдгара Савісаара прагаласавала рэкордная колькасць выбаршчыкаў, у выніку чаго ён захаваў за сабой пасаду мэра горада.

На парламенцкіх выбарах 2011 года Эдгару Савісаару ўдалося набраць рэкордную персанальную колькасць галасоў — 23 000. Ад пасады дэпутата Рыйгікогу Савісаар адмовіўся.

Памёр 29 снежня 2022 года ў Таліне.

Зноскі
------

1. ↑  Edgar Savisaar // Eesti Spordi Biograafiline Leksikon Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12361673'></a>
2. ↑  Edgar Savisaar // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  Suri Edgar Savisaar
4. ↑
5. ↑  Умер экс-премьер Эстонии Эдгар Сависаар

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Эдгар Савісаар

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook |
| Тэматычныя сайты | ESBL |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 130190969 · GTAA: 149612 · ISNI: 0000 0000 2803 0106 · LCCN: n90710009 · LNB: 000296963 · VIAF: 6032752 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Смоліч.
**Кірыл Ільіч Смоліч** (1824, с. Дзержыцы, Рэчыцкі павет, Мінская губерня — 1909) — святар, протаіерэй.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў с. Дзержыцах Рэчыцкага павета Мінскай губерні. Пасля заканчэння ў 1847 годзе Мінскай духоўнай семінарыі пасвечаны ў святары да Успенскай царквы с. Сморкі Барысаўскага павета. На прыходзе адкрыў народную школу, дзе сам быў настаўнікам. З 1867 г. настаяцель Успенскай царквы с. Крыжагорск (Халяўшчына) Мінскага павета — былы каталіцкі прыход. На прыходзе адкрыў дзве школы — мужчынскую і жаночую. Протаіерэй (1882), пастаянны член Мінскага павятовага Вучэльнага савета (1896), духаўнік благачыннай акругі (1897). У 1908 г. у Астрашыцкім Гарадку арганізаваў аддзел «Саюза Рускага Народа».

Магіла Кірыла Смоліча каля былой царквы
Пахаваны каля Успенскай царквы ў Крыжагорску, побач з жонкай Сафіяй Філімонаўнай (4 жніўня 1824 — 20 студзеня 1909).

Узнагароды
----------

Сярод шматлікіх узнагарод меў ордэны Св. Ганны 2 і 3 ступені, Св. Уладзіміра 4 і 3 ступені, атрымаў спадчыннае дваранства і меў дваранскі герб.

Спасылкі
--------

* Смолич Кирилл Ильич, протоиерей
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Тадэвушу Касцюшку.
**Помнік Тадэвушу Касцюшку** — помнік у горадзе Косава Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на тэрыторыі музея-сядзібы Тадэвуша Касцюшкі ў Мерачоўшчыне, недалёка ад Косаўскага палаца. Першы поўнафігурны помнік Касцюшку ў Беларусі.

Гісторыя
--------

Прапановы паставіць поўнафігурны помнік Тадэвушу Касцюшку гучалі ўжо даўно. Раней былі пастаўлены бюсты на тэрыторыі пасольства ЗША ў Мінску і ў вёсцы Малыя Сяхновічы, дзе была радавая сядзіба Касцюшкаў. У 2016 годзе з такой прапановай да ўлад звярталася Таварыства беларускай мовы, аднак справа з месца не рушыла.

Ідэя паставіць помнік у Беларусі зноў узнікла пасля таго, як беларуская дыяспара ў 2017 годзе паставіла помнік Касцюшку ў швейцарскім Золатурне, дзе ён дажываў свае гады. Сродкі на помнік Тадэвушу Касцюшку ў Косаве збіралі ў інтэрнэце. Праект падтрымалі 690 чалавек, якія сабралі больш за 22 тысячы беларускіх рублёў. Імёны ўсіх ахвярадаўцаў будуць захоўвацца ў музеі. Скультура была створана беларускім скульптарам Гэнікам Лойкам і адліта ва Украіне. Архітэктары помніка — Уладзімір Казакоў і Аляксандра Баярына, якая стварыла праект пастамента, безкаштоўна выканага фірмай «Гранітны свет». Аўтарамі шыльды сталі Кацярына Горская і Ігар Засімовіч, яна была таксама безкаштоўна выканана фірмай «БелСтэнд».

Урачыстае адкрыццё помніка адбылося 12 мая 2018 года. На адкрыцці было шмат бел-чырвона-белых сцягоў. Сярод іншых прысутнічалі дыпламаты ЗША, Польшчы, Украіны, Расіі, мясцовыя ўлады, дэпутаты Палаты прадстаўнікоў, стваральнікі помніка і госці з многіх гарадоў.

Белую тканіну з помніка ўрачыста знялі старшыня Івацэвіцкага райвыканкама Аляксандр Грыцук і скульптар Гэнік Лойка. Грыцук падкрэсліў важнасць помніка для розных людзей незалежна ад іх перакананняў. Ініцыятар збору сродкаў на помнік Глеб Лабадзенка ў сваёй прамове падкрэсьліў, што яго адкрыццё з’яўляецца добрым прыкладам «прыватна-дзяржаўнага супрацоўніцтва».

Апісанне
--------

Скульптура Касцюшкі вышынёй 2,2 м адліта з бронзы. Тадэвуш Касцюшка глядзіць удалячынь, у адной руцэ трымаючы шаблю, а іншай прыціскаючы да грудзей капялюш.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Сьвята яднаньня: як адкрывалі першы ў Беларусі помнік нацыянальнаму герою Касьцюшку. ФОТА, ВІДЭА
2. ↑  Як адкрывалі першы ў Беларусі помнік Тадэвушу Касцюшку ФОТЫ
3. ↑  Беларусы скинулись и поставили памятник Тадеушу Костюшко. #БНР100 в стране продолжается. Архівавана 4 верасня 2018.
4. ↑  Памятник Тадеушу Костюшко установили в его родовой усадьбе в Ивацевичском районе

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цімохаў.
**Сяргей Аляксандравіч Цімохаў** (нар. 8 верасня 1960, Кротаў, Калінкавіцкага раёна, Гомельская вобласць — 9 кастрычніка 2012) — беларускі мастак. Член Беларускага Саюза мастакоў (1990).

Біяграфія
---------

У 1979 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1984 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1986 года — на віцебскім камбінаце «Мастацтва», з 1989 года — галоўны мастак горада Полацка. У 1991—2000 гадах з’яўляўся дырэктарам, мастаком галерэі «Рыса» ў Полацку. З 2007 года — намеснік старшыні па выставачнай дзейнасці ў Беларускім Саюзе мастакоў.

Творчасць
---------

Асноўныя напрамкі працы — станковы і манументальны жывапіс, а таксама графіка. Сярод работ можна вылучыць жывапісныя: «Несці крэст» (1989), «Канцэрт старажытнай музыкі» (1989), «Рытуальнае шэсце-7» (1999 г.), «Цень Вялеса» (2000); дыптыхі: «Таінства купальскай ночы» (2002), «На Дзяды» (2004), «Грацыя-1» (2007); графічныя аркушы: «Назірая зацьменне Сонца-2» (1999) і інш.

Творы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (г. Мінск), фондзе Беларускага Саюза мастакоў (г. Мінск), фондзе Міністэрства культуры Расіі (г. Масква), Музеі М. Шагала (г. Віцебск), Мастацкай галерэі Г. Х. Вашчанкі (г. Гомель), Полацкім мастацкім музеі, галерэі «Galeria sztuki Katarzyny Napiórkowskiej» (г. Варшава), галерэі «Walentowski Galerien» (г. Дрэздэн), галерэі «Аxel Babke» (г. Дрэздэн), галерэі «Аlla Bulyanskaya» (г. Масква, г. Лондан), а таксама ў прыватных калекцыях на радзіме і за мяжой.

Зноскі
------

1. ↑  Цімохаў Сяргей Аляксандравіч

Літаратура
----------

* Гальпяровіч, Н. Светлае рэха сапраўднасці / Н. Гальпяровіч // Літаратура і мастацтва. — 2012. — 12 кастр. — С. 23.
* Цімохаў Сяргей Аляксандравіч // Памяць: Полацк : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; склад. С. С. Чарняўская; навук. рэд.: Г. В. Штыхаў, С. В. Тарасаў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2002. — С. 812—813.
* Цімохаў Сяргей // Сучасныя мастакі Віцебшчыны : біябібліяграфічны слоўнік / ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна», аддзел літаратуры па мастацтве; склад. В. І. Аліева. — Віцебск, 1994. — С. 380—385.
* Цімохаў Сяргей Аляксандравіч // Беларускі саюз мастакоў: 1938—1998 : энцыклапедычны даведнік / аўт.-склад.: Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мінск : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 575.
* Цыбульский, М. Л. Тимохов Сергей Александрович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 509.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 893154380947130290895 |
**Сяргей Аляксандравіч Сыранкоў** (нар. 14 жніўня 1983, г.п. Краснаполле Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Член Камуністычнай партыі Беларусі.

Біяграфія
---------

Скончыў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў настаўнікам нямецкай мовы ў ДУА «Казельскі ВПК дзіцячы сад — сярэдняя школа» Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці, дырэктарам філіяла Гарадзецкая базавая агульнаадукацыйная школа ДУА «Сярэдняя школа г.п. Краснаполле», галоўным спецыялістам аддзела ідэалагічнай работы, начальнікам аддзела па адукацыі, спорце і турызме Краснапольскага райвыканкама, першым намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення па адукацыі Магілёўскага аблвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Краснапольскага раённага Савета дэпутатаў 26-га і 28-га скліканняў, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

Узнагароды
----------

Мае Падзячны ліст Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, падзяку Краснапольскага раённага выканаўчага камітэта. Узнагароджаны Ганаровай граматай Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў.

Зноскі
------

1. ↑  Сыранкоў Сяргей Аляксандравіч
**Эдгарас Жарскіс** (нар. 4 мая 1994, Вільнюс) — літоўскі футбаліст, абаронца мальдыўскага клуба «Мазія».

Клубная кар’ера
---------------

Пачынаў выступаць у складзе «Тракая», аднак у 2009 годзе перабраўся ў вільнюскі «Жальгірыс», дзе згуляў толькі ў двух матчах за аснову. У 2012 годзе быў аддадзены ў арэнду клайпедскаму «Атлантас» і пазней перайшоў у клуб на трывалай аснове, з 2014 года замацаваўся ў складзе каманды. У 2015—2016 гадах выступаў у другім дывізіёне за «Палангу», пазней пасля выступу за ёнаўскую «Ліетаву» на кароткі час вярнуўся ў «Атлантас».

З лета 2017 года выступаў за азербайджанскі «Сабаіл», а першую палову 2018 года правёў у складзе клуба «Бытовія» ў другім дывізіёне Польшчы. У жніўні 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Гарадзея». У сезоне 2018 згуляў у чатырох матчах, часцей застаючыся на лаўцы запасных. У снежні 2018 года кантракт з абаронцам быў падоўжаны на наступны сезон. Сезон 2019 таксама пачаў на лаўцы запасных, а з мая стаў трывала прыцягвацца да стартавага складу. Да сезона 2020 пачынаў рыхтавацца з «Гарадзеяй», аднак у лютым 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў каманду.

У хуткім часе пасля сыходу з «Гарадзеі» далучыўся да латвійскага клуба «Тукумс 2000», а ў ліпені 2020 года перайшоў у юрмальскі «Спартак». Першую палову 2021 года правёў у другім дывізіёне Польшчы ў складзе «Пушчы» з Непаламіцаў. У ліпені 2021 года стаў іграком эстонскага «Транса» з Нарвы.

У лютым 2022 года вярнуўся ў Літву, папоўніўшы склад «Джугаса» з Цяльшэя. Пакінуў клуб у снежні 2022 года. У красавіку 2023 года далучыўся да мальдыўскай «Мазіі».

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за моладзевую зборную Літвы.

Дасягненні
----------

* Літва 02Сярэбраны прызёр Срэбраны прызёр чэмпіянату Літвы (2): 2011, 2013
* Літва 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Літвы: 2014

Зноскі
------

1. ↑  Edgaras Zarskis // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Литовский защитник Жарскис стал игроком "Городеи"
3. ↑  "Городея" пролонгировала соглашение с Жарскисом
4. ↑  Жарскис покинул "Городею"

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Помнік Райнісу** (лат.: Raiņa piemineklis) — скульптурны манумент у Рызе, устаноўлены на Эспланадзе ў 1965 годзе ў гонар стагоддзя з дня нараджэння латышскага паэта, драматурга, перакладчыка, палітыка і грамадскага дзеяча Яніса Райніса.

Выкананы па эскізах і макеце 1957 года скульптара Карліса Зэмдэгі яго вучнямі Айварсам Гулбісам і Лайманісам Блумбэргсам, архітэктурнае рашэнне праекта належыць Дзінтарсу Дрыбу. Урачыстае адкрыццё помніка адбылося 11 верасня 1965 года.

У 2007 годзе былі праведзены рэстаўрацыйныя працы.

Пяцімятровы помнік з чырвонага граніту з’яўляецца дамінантай Эспланады, арганізуе візуальны цэнтр паркавай прасторы. Каля помніка ладзяцца штогадовыя Дні паэзіі. У час правядзення Свят песні і танца суседняя плошча становіцца імправізаванай сцэнай для выступлення хораў і танцавальных калектываў, выступоўцаў у прысутнасці шматлікіх гледачоў.

Зноскі
------

1. ↑  *Ojārs Spārītis*. Rīgas pieminekļi un dekoratīvā tēlnieciba. SIA Nacionālais apgāds,2001 ISBN 9984-26-024-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Помнік Райнісу (Рыга)
* Пра помнік на сайце Рыжскага агенцтва помнікаў (лат.)