recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Маці Божай Каралевы.
**Касцёл Маці Божай Каралевы** — драўляны каталіцкі храм у в. Порплішчы Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

Драўляны касцёл быў пабудаваны перад вайной пад кіраўніцтвам кс. Рышарда Вербля, вікарыя з Параф’янава. Пасля пробашчам стаў кс. Пётр Барташэвіч.

Пасля вайны кс. Барташэвіч быў высланы ў Сібір, а касцёл быў перароблены пад школу і майстэрні.

Святыня была вернута католікам у 1990 г. Пасля рамонту, праведзенага пад кіраўніцтвам а. Пятра Ясевіча з Валкалаты, а пасля кс. Кірыла Клімовіча з Глыбокага, яе рэкансэкраваў кс. кардынал Казімір Свёнтэк.

На тэрыторыі парафіі ёсць каплічка ў вёсцы Барсукі.

* 
* 
*

Гл. таксама
-----------

* Докшыцкі дэканат

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Порплішча — парафія Маці Божай Каралевы на Catholic.by

| ⛭Докшыцкі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святой Сям'і і Святога Юрыя (Барсукі) ·  Касцёл Хрыста Валадара Сусвету (Бягомль) ·  Касцёл Маці Божай Міласэрнасці (Бярозаўка) ·  Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Валкалата) ·  Касцёл Святой Тройцы (Докшыцы)  ·  Касцёл Сэрца Ісуса (Крулеўшчына)  ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Параф’янава) ·  Касцёл Маці Божай Каралевы (Порплішча) ·  Касцёл Святога Ільі (Ураджайная) |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Каравай.

**Уладзі́мір Сярге́евіч Карава́й** (нар. 10 мая 1936, в. Міцкевічы, Вілейскі павет, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі правазнавец і палітык. Міністр юстыцыі БССР (1986—1988). Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання (1997—2000). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 10 мая 1936 года ў в. Міцкевічы Вілейскага павета Віленскага ваяводства (цяпер — Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці).

Працоўную дзейнасць пачаў у 1954 годзе інструктарам Смаргонскага раённага камітэта ЛКСМБ. У 1955—1959 гадах служыў у Ваенна-марскім флоце. Пасля звальнення ў запас паступіў на юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1964 годзе абраны народным суддзёй народнага суда Гомельскага раёна, у 1965 годзе — народным суддзёй народнага суда Веткаўскага раёна, у 1965 годзе — членам Гомельскага абласнога суда.

Са жніўня 1969 года па 1973 год працаваў інструктарам Гомельскага абкама КПБ. З сакавіка 1973 года па сакавік 1978 года працаваў намеснікам старшыні Гомельскага абласнога суда па крымінальных справах. З сакавіка 1978 года — старшыня Гомельскага абласнога суда.

Працаваў дэпутатам Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў, членам рэвізійнай камісіі і прапагандыстам Гомельскага абкама КПБ, членам бюро першаснай партыйнай арганізацыі, выкладчыкам Універсітэта марксізму-ленінізму пры Гомельскім абкаме КПБ.

25 снежня 1986 года прызначаны Міністрам юстыцыі БССР. 19 лістапада 1988 года абраны Старшынёй Вярхоўнага Суда БССР, знаходзіўся на гэтай пасадзе да сыходу ў адстаўку 4 студзеня 1997 года.

З 10 студзеня 1997 года па 2000 год — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання (па прэзідэнцкай квоце). З’яўляўся старшынёй Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве.

Узнагароды
----------

* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1986).
* Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (1996).

Зноскі
------

1. ↑  Министры. Министерство юстиции Республики Беларусь Архівавана 11 снежня 2021.
2. ↑  Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 25 снежня 1986 года
3. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 студзеня 1997 года
4. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 10 января 1997 года № 25 «О назначении Н. И. Дементея, Т. Н. Дудко, Н. Н. Еременко, В. С. Каравая членами Совета Республики Беларусь Национального собрания Республики Беларусь»
5. ↑  Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 8 мая 1986 года
6. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 снежня 1996 года

Літаратура
----------

* Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. — Мн. 1997.
* Каравай Уладзімір Сяргеевіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 371. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

* Каравай Уладзімір Сяргеевіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 134852 |
**Улад III Цэпеш**, **Дракула** (1431 — 1476) гаспадар Валахіі ў 1448, 1456—1462 і 1476. Паслужыў прататыпам для рамана Брэма Стокера «Дракула».

Жыццяпіс
--------

Улад III нарадзіўся ад шлюбу Улада ІІ Дракула і трансільванскай князёўны, у венгерскім мястэчку Сігішаара. У 1436 Улад ІІ Дракул становіцца гаспадаром Валахіі, і па палітычным прычынам аддае сваіх дзяцей, Улада ІІІ і Рада, у заклад турэцкаму султану Мехмеду ІІ. Пасля смерці Улада ІІ, Мехмед ІІ пасадзіў на валахскі сталец яго сына, маладога Улада, разлічваючы на яго лаяльнасць. У 1448 Улад Цепеш першы раз становіцца гаспадаром Валахіі. Венгры ў адказ на гэта выслалі войска на Валахію. Улад збягае да свайго дзядзькі Богдана ІІ ў Малдавію. Адкуль у 1456 з дапамогай валашскіх баяр і венграў вяртае свой сталец. За другі час праўлення Улад праславіўся як жорсткі і бязлітасны ўладар, ён адмовіўся плаціць даніну Турцыі і ў наступным даў адпор турэцкай арміі, па загадзе Улада было забіта каля 100 тыс. чалавек. У 1462 пад націскам баяр, вымушаны збегчы ў Венгрыю. У 1476 зноў становіцца гаспадаром і ў тым жа годзе забіты баярамі.

Імя
---

Прозвішча «Це́пеш» у перакладзе з румынскай мовы азначае «коласадзіцель», гэтую мянушку ён атрымаў за спосаб якім караў сваіх ворагаў і падначаленых. Мянушку «Дракула» («сын дракона») ён атрымаў ад свайго бацькі, які браў членства ў рыцарскім ордэне Драконаў.

Зноскі
------

1. ↑  Магіла Дракулы
2. 1 2 3  Радавод роду Басарабаў

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Улад III Цэпеш

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · WeRelate · Geni.com · Rodovid · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90364448 · BNC: a10526420 · BNE: XX1166945 · BNF: 11948734v · GND: 118627333 · ISNI: 0000 0000 7999 2137 · LCCN: n88633447 · NDL: 00621613 · NKC: jn20000701911 · NLA: 49784324 · NLR: 000238118 · NLP: A10119528 · NTA: 141386487 · NUKAT: n2003064052 · РДБ: 000019336 · LIBRIS: 399052 · SUDOC: 027448266 · VIAF: 62341705 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карповіч.

**Уладзімір Сігізмундавіч Карповіч** (нар. 2 красавіка 1960) — генеральны дырэктар СТАА «Мабільныя Тэлесістэмы» (Рэспубліка Беларусь) з 7 верасня 2005 да 19 верасня 2021. Да гэтага з 27 снежня 2004 года працаваў на пасадзе дырэктара па планаванні і развіцці сеткі.

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут ў 1987 годзе па спецыяльнасці інжынер-канструктар, тэхнолаг.

Да прыходу ў МТС больш за 20 гадоў працаваў у галіне сувязі ў шэрагу эксплуатацыйных прадпрыемстваў сувязі, у наступным у Міністэрстве сувязі Рэспублікі Беларусь на кіруючых пасадах. У 2003—2004 гадах займаў пасаду кіраўніка прадстаўніцтва замежнай кампаніі ў Рэспубліцы Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  Назначен новый гендиректор МТС (руск.). Праверана 20.09.2021.

Спасылкі
--------

* Биография В.С.Карповича на сайте МТС (руск.). Архівавана з першакрыніцы 17 мая 2013. Праверана 18.08.2010.
**Украінцы Польшчы** (польск.: Ukraińcy w Polsce) — адна з нацыянальных меншасцяў Польшчы. Згодна з данымі перапісу насельніцтва 2011 года ўкраінцамі назвалі сябе 51 001 асоб.

Рэальная колькасць аўтахтоннага насельніцтва ацэньваецца некаторымі крыніцамі ў 150—300 тыс. украінцаў[*крыніца?*]. Паводле дадзеных Аб'яднання украінцаў у Польшчы, колькасць украінцаў складае 250—500 тыс.[*крыніца?*] На тэрыторыі Польшчы знаходзіцца да 800 тыс. украінскіх зарабітчан[*крыніца?*].

Рэгіёнам кампактнага пражывання меншасці ёсць Вармінска-Мазурскае ваяводства і буйныя гарады, такія як Варшава (5-10 тыс. украінцаў), Кракаў (3 тыс.) і іншыя. Продкі украінцаў адвеку стагоддзяў жылі ў гістарычных абласцях Байкоўшчыны, Лемкаўшчыны, Падляшшы, Холмшчыны, Надсянні. У 1947 годзе па рашэнні польскага ўрада была праведзена акцыя «Вісла» — прымусовае перасяленне украінцаў з паўднёва-ўсходніх зямель у глыб Польшчы: на паўночныя і паўночна-заходнія землі. Акцыя матывавалася тым, што ўкраінскае насельніцтва складала для атрадаў УПА вялікую матэрыяльную і чалавечую базу, што ўскладняла іх ліквідацыі. Асноўная маса украінскага насельніцтва да гэтага часу яшчэ жыве рассеяна на заходніх і асабліва паўночных тэрыторыях — у Альштынскім, Гданскім, Кашалінскім і іншых ваяводствах.

Зноскі
------

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Улад.
**Улад IV Манах** (рум.: Vlad Călugărul) (каля 1425—1495) — гаспадар Валахіі з дынастыі Басараб-Дракулешці (1481, 1482—1495). Сын валашскага гаспадара Улада ІІ Дракула і малодшы брат Улада ІІІ Цэпеша.

Біяграфія
---------

У верасні 1481 г. Улад Манах быў пасаджаны на валашскі прастол малдаўскім гаспадаром Стэфанам Вялікім, які выгнаў ранейшага валашскага гаспадара Басараба IV Цэпелюша, стаўленіка Турцыі. У лістападзе 1481 г. Басараб IV Цэпелюш змог вярнуць сабе гаспадарскі прастол, выгнаўшы свайго суперніка Улада Манаха.

У красавіку 1482 г. валашскі гаспадар Басараб IV Цэпелюш быў забіты сваімі баярамі. Пры падтрымцы Турцыі Улад Манах у другі раз заняў валашскі гаспадарскі прастол. Цалкам падпарадкаваў сваю палітыку інтарэсам Порты. У яго кіраванне турэцкі султан Баязід II Святы ўзаконіў за сабой права зацвярджэнні валашскага гаспадара. Для гаспадара стала правілам суправаджаць асманскія войскі падчас іх ваенных паходаў. Улад Манах павінен быў удзельнічаць са сваімі атрадамі і ў паходах супраць Малдаўскага княства.

Яго сынамі былі валашскія гаспадары Раду IV Вялікі (1495—1508) і Улад Тынэр (Малады) (1510—1512).

Зноскі
------

1. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Улад IV Манах


| ?Улад IV Манах — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Нікалае I Александру |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Раду I |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Мірча I Стары |  |  |  |  | Clara Dobokai[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Vlad II Dracul[d] |  |  |  |  | Kalinikia[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Улад IV Манах |  |  |  |  | ?[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Catuna|Criejna?[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
**Уладзімір Уладзіміравіч Анічкін** (нар. 24 верасня 1949) — беларускі хірург. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Біяграфія
---------

У 1972 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.

Навуковая ступень доктара медыцынскіх навук прысуджана ў 1989 годзе. Навуковае званне прафесара прысвоена 31 мая 1990 года. У 1995 годзе праходзіў стажыроўку Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (ЗША).

З 2003 па 2005 гады — прарэктар ГДМУ.

Узнагароды
----------

Ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Беларусі, Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — С. 372. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).

Спасылкі
--------

* АНИЧКИН Владимир Владимирович
**Украіні́зм** — словы, фразеалагізмы, а таксама сінтаксічныя і граматычныя канструкцыі ўкраінскай мовы, якія выкарыстоўваюцца ў іншай мове.

У беларускай мове
-----------------

У беларускай мове ўкраінізмы вядомыя з XV ст. Рэалізаваліся ў змяшэнні **и**—**ы** (*печаты* |*и*|, *влади* |ы|-*ка*); **ѣ**—**и** (*види(ѣ)ти*, *терпи(ѣ)ти*).

Трапляюцца ў помніках старажытнага перыяду, што ўзніклі на аснове ўкраінскіх крыніц, напрыклад «Чэцця-мінея» (1489). Узбагачэнне беларускай лексікі найбольш інтэнсіўна адбывалася з 1-й паловы XVII ст. (пасля перамяшчэння цэнтру праваслаўнай культуры з Вільні ў Кіеў), праз помнікі, створаныя на суседняй з украінскімі землямі паўднёва-заходняй тэрыторыі сучаснай Беларусі, напрыклад, Мазырскі спіс «Александрыі» (1697), Маскоўскі (бел.) спіс «Дыярыуша» Афанасія Філіповіча (1638—1648).

Пранікненню ў беларускую мову ўкраінізмаў садзейнічалі пісьменнікі, якія паходзілі з Украіны, але стваралі свае творы на беларускіх землях, напрыклад «Евангелле вучыцельнае» (1616) і «Казанне пахвальнае» (1620) Мялеція Сматрыцкага. У некаторыя беларускія помнікі траплялі словы з украінскай агаласоўкай (*котрий*, *що*, *сокіра*), а таксама лексічныя і словаўтваральныя ўкраінізмы (*бучный* — раскошны, *зволокати* — адцягваць, марудзіць, *прохати* — прасіць, *шадок* — нашчадак).

У 1920-я гады пры распрацоўцы навуковае тэрміналогіі некаторыя тэрміны беларускай мовы былі ўтвораны паводле ўкраінскіх узораў: грамадска-палітычныя (*барацьба*, *барацьбіт*), лінгвістычныя (*дзеяслоў*, *дзеепрыметнік*, *займеннік*, *дзеепрыслоўе*, *чаргаванне*).

Лексічныя ўкраінізмы, звязаныя з абазначэннем спецыфічна ўкраінскіх (сучасных і гістарычных) рэаліяў, захоўваюцца ў перакладах з украінскай мовы. Напрыклад, у перакладах Янкі Купалы твораў Тараса Шаўчэнкі на беларускую мову трапляюцца ўкраінізмы *байдак*, *байрак*, *гайдамак*, *кабзар* і інш. Традыцыі ўкраінскай мовы аказаліся найбольш устойлівымі ў беларускім народна-гутарковым маўленні (паўднёва-заходні дыялект беларускай мовы), чым у літаратурнай мове: *доня* — дачка, *худоба* — жывёла.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  *У. В. Анічэнка.* Украінізм // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / Генадзь Пашкоў. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2003. — Т. 16. — С. 206. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6.
**Caracal** — род млекакормячых сямейства каціных (Felidae).

Гісторыя класіфікацыі
---------------------

Назва *Caracal* была прапанавана Джонам Эдвардам Греем у 1843 годзе, як родавая назва для аднаго адзінага віду каціных, што жыве ў Афрыцы і паўднёва-заходняй Азіі, *Caracal caracal*.

У 2000 годзе Матэрн і МакЛенан разглядалі від як сястрынскі таксон да сервала.

Да 2006 года таксанамічная класіфікацыя *Caracal* як манатыпнага роду мела шырокае прызнанне.

Відавы склад
------------

Браен і Джонсан (2007) на аснове пробаў ДНК уключыл у род *Caracal* тры віды:

* залатая котка, *C. aurata*
* каракал, *C. caracal*,
* сервал, *C. serval*.

Рэканструкцыі філагенезу
------------------------

Агульны продак усіх трох відаў гэтага роду жыў 5,6 мільёнаў гадоў таму, агульны продак каракала і залатой коткі жыў прыкладна 1,9 мільёнаў гадоў таму. Гэтая таксанамічная рэкласіфікацыя была часткова прынятая членамі Групы спецыялістаў МСАП, з прызнаннем належнасці залатой коткі да роду *Caracal*, але пакідаючы сервала ў асобным манатыпным родзе *Leptailurus*.

У апошняй зводцы па сусветнай фаун5 («Віды млекакормячых свету», 2005) яго аўтары схіляюцца да узвышэннф рангаў усіх трох відаў да ўзроўню асобных родаў :

* *Caracal caracal* → *Caracal caracal* (у розны час разглядалі ў складзе родаў *Felis*, *Lynx* або *Urolynchus*)
* *Caracal aurata* → *Profelis aurata* (у розны час разглядалі ў складзе родаў *Felis*, *Catopuma* або *Caracal*)
* *Caracal serval* → *Leptailurus serval* (у розны час разглядалі ў складзе родаў *Felis*, *Lynx* або *Caracal*)

Літаратура
----------

* Integrated Taxonomic Information System
* *Michelle Y. Mattern, Deborah A. McLennan* (2000). Phylogeny and Speciation of Felids
* *Stephen J. o’brien and Warren E. Johnson* (2007). The Evolution of Cats
* вэб-сайт МСАП

Галерэя
-------

* СервалСервал
* Залатая коткаЗалатая котка
* КаракалКаракал
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Шакола.
**Іван Пятровіч Шакола** (4 чэрвеня 1947, вёска Кавалі Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. У 1997—1998 гадах міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Беларусі.

Біяграфія
---------

Закончыў Лукашоўскую сярэднюю школу, Смальянскі сельскагаспадарчы тэхнікум, Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут (1976), Мінскую вышэйшую партыйную школу (1988). 

У 1966–1969 гг. служыў у Савецкай Арміі. 

У 1969–1972 гг. працаваў галоўным аграномам, намеснікам старшыні калгаса імя Мічурына Пастаўскага раёна. 

У 1972–1974 гг. — інструктар арганізацыйнага аддзела Пастаўскага РК КПБ. 

У 1974—1979 гг. — старшыня калгаса імя Калініна Пастаўскага раёна. 

У 1979–1987 гг. — 1-шы намеснік старшыні райвыканкама — начальнік упраўлення сельскай гаспадаркі Верхнядзвінскага раёна, старшыня Верхнядзвінскага райвыканкама. 

У 1987–1990 гг. — 1-ы сакратар Лепельскага райкама КПБ, старшыня Лепельскага гарадскога Савета дэпутатаў. 

У 1990–1991 гг. — сакратар Віцебскага абкама КПБ па сельскай гаспадарцы. 

У 1991–1996 гг. — намеснік міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. 

У 1997–1998 гг. — міністр сельскай гаспадаркі і харчавання. 

У 1998–2001 гг. — прэзідэнт дзяржаўнага канцэрна харчовай прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

У 2001-2008 гг. — генеральны дырэктар ААТ "Дражджавы камбінат".

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Шакола Іван Пятровіч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Пастаўскага раёна / рэдкал. : Г.К. Кісялёў [і інш.]. – Мн. 2001. – С. 511.

| Міністры сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь |
| --- |
|  | 
­Фёдар Мірачыцкі (1991—1994) •
Васіль Лявонаў (1994—1997) •
Іван Шакола (1997—1998) •
Юрый Мароз (1998—2000) •
Вадзім Папоў (2000) •
Міхаіл Русы (2001—2003) •
Зянон Ломаць (2003) •
­Васіль Дваранінавіч (2003—2004) •
Леанід Русак (2004—2008) •
Сямён Шапіра (2008—2010) •
Міхаіл Русы (2010—2012) •
Леанід Заяц (2012—2019) •
Анатоль Хацько (2019—2020) •
Іван Крупко (2020—2021) •
Ігар Брыло (з 2022)
 |
**Ула Якабсан** (шведск.: Ulla Jacobsson, 23 мая 1929 — 20 жніўня 1982) — шведская кінаактрыса.

Біяграфія
---------

Ула Якабсан нарадзілася ў Мёльндале (прыгарад Гётэбарга) ў 1929 годзе. Пасля заканчэння школы Ула некаторы час працавала ў офісе, а ў 1948 годзе паступіла ў акцёрскую школу Гётэбаргскага гарадскога тэатра. Здымацца ў мастацкіх фільмах яна пачала ў 1951 годзе, дэбютаваўшы ў другараднай у драме Арнэ Матсана «Bärande hav» («Мора ў агні»). Фільм 1951 года «Hon dansade en sommar» («Яна танчыла адно лета» або «Адно лета шчасця») меў вялікі поспех як у Швецыі, так і за мяжой, і зрабіў Улу Якабсан імя, але выклікаў шмат спрэчак — у фільме прысутнічаюць кадры з аголеным жаночым целам, прычым грудзі Улы паказваюцца буйным планам, а святар намаляваны ў ролі галоўнага злыдня. Гэтыя рэжысёрскія прыёмы ўсё-такі былі нетыповымі для таго часу, і фільм быў забаронены ў каталіцкай Іспаніі і некаторых іншых краінах, але ў 1952 годзе выйграў прыз Залаты мядзведзь Берлінскага кінафестывалю і ўзнагароду Канскага кінафестывалю за лепшую музыку.

Ула яшчэ некалькі гадоў працягвала здымацца ў шведскім кіно, сярод яе фільмаў варта адзначыць «Карын Мансдотэр», «Грошы спадара Арнэ» і камедыю «Усмешка летняй ночы».

У 1957 годзе Ула пераехала ў Вену і грала ў тэатры. На працягу 1960-х гадоў яна здымалася ў нямецкіх, французскіх і англійскіх фільмах рознай ступені паспяховасці. Удзел у фільме «Зулусы» разам з Майклам Кейнам прынес Уле папулярнасць сярод масавага гледача.

Ула была замужам тройчы: за венскім інжынерам Ёзэфам Корнфельдам, ад якога нарадзілася дачка Дытэ, галандскім мастаком Франкам Лодэйцэнам, ад якога быў сын Марцін, і аўстрыйскім прафесарам Вінфрыдам Росманам.

Ула Якабсан памерла ў 1982 годзе ад злаякаснай пухліны косткі і пахавана ў Вене.

Зноскі
------

1. ↑  Ulla Jacobsson // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812'></a>
2. 1 2  Ulla Jacobsson // FemBio database Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>
3. ↑  Ulla Jacobsson // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Filmportal · Internet Movie Database · КиноПоиск · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave (англ.) · gravsted.dk · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1326469 · BNF: 14039115t · CONOR: 21708643 · GND: 118711199 · GTAA: 114506 · ISNI: 0000 0001 0871 0419 · LCCN: n87904807 · NKC: xx0170855 · NLA: 35391490 · NTA: 101061838 · NUKAT: n2008118283 · LIBRIS: 192162 · SUDOC: 060113014 · VIAF: 12506464 |

 |
**Іва́н Рама́навіч Вало́шка** (24 верасня (6 кастрычніка) 1898, в. Рачкі, цяпер Жабінкаўскі раён, Брэсцкая вобласць — 3 лютага 1966) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, сябра КПЗБ.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. З лета 1915 года праз Першую сусветную вайну сям’я была ў бежанстве ў Расіі. Вярнуўся на радзіму, занятую Польшчай, у 1920 годзе.

З 1921 года працаваў у Брэсце дворнікам і вартаўніком у доме на рагу вуліц Ягелонскай і Пераца. У 1923 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Заходняй Беларусі (КПЗБ). На складзе, што быў у падвале дома дзе ён працаваў, зладзіў тайнік нелегальнай літаратуры. З канца 1925 года тут працавала друкарня ЦК КПЗБ. Іван Валошка ўдзельнічаў у стварэнні друкарні і распаўсюджванні літаратуры. Захаваў друкарню да заняцця Заходняй Беларусі савецкім войскам у час Заходняга паходу Чырвонай арміі, у кастрычніку 1939 года перадаў яе палітычнаму аддзелу Брэсцкага пагранічнага атрада.

У Другую сусветную вайну, пасля нападу Германіі на СССР, быў сувязным у савецкім партызанскім атрадзе імя Фрунзэ брыгады імя Сталіна Брэсцкай вобласці. Пасля вайны працаваў у Брэсце ў дзяржаўным банку.

Зноскі
------

1. 1 2  *Уладзімір Сухапар*. 6 кастрычніка 2018 г. — 120 гадоў з дня нараджэння Івана Раманавіча Валошкі (1898–1966), удзельніка рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі **(нявызн.)**.  kb.brl.by (26 ліпеня 2018).

Літаратура
----------

* *Ласковіч В.* Валошка Іван Раманавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — С. 213—214. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нагорскі.

**Ігар Станіслававіч Нагорскі** (18 лютага 1931, г. Бабруйск — 13 мая 2006) — беларускі вучоны ў галіне механізацыі і аўтаматызацыі сельскай гаспадаркі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), акадэмік Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (1991), Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1992—2002), доктар тэхнічных навук (1978), прафесар (1980).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1953).

З 1956 года старшы інжынер, малодшы, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута торфу АН БССР. З 1961 года старшы навуковы супрацоўнік, у 1964—1980 гадах загадчык лабараторыі і аддзела, у 1980—1983 гадах намеснік дырэктара па навуковай рабоце, у 1983—1998 гадах дырэктар Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (з 1994 года БелНДІ механізацыі сельскай гаспадаркі), у 1998—1999 гадах галоўны навуковы супрацоўнік, з 1999 гадах саветнік пры дырэкцыі Інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі НАН Беларусі. Адначасова ў 1984—1998 гадах генеральны дырэктар навукова-вытворчага аб’яднання «Белсяльгасмеханізацыя». У 1992—1998 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення механізацыі і энергетыкі Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1979), медалямі.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням тэхналогіі і сродкаў механізацыі сельскай гаспадаркі. Прапанаваў эксперыментальна-тэарэтычны аналіз эфектыўнасці функцыянавання і аптымізацыю метадамі матэматычнага мадэлявання параметраў сельскагаспадарчых машын на стадыі іх праектавання. Распрацаваў палажэнні па даследаванні мабільных сельскагаспадарчых агрэгатаў ва ўмовах нестацыянарных выпадковых уздзеянняў. Унёс уклад у абгрунтаванне ацэначных паказчыкаў і шляхоў фарміравання рацыянальнай сістэмы сельскагаспадарчых машын. Пад яго кіраўніцтвам створаны эфектыўныя сельскагаспадарчыя машыны новага пакалення, якія забяспечваюць высокую ступень рэсурсазберажэння пры вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі за кошт адаптацыі іх рабочых органаў да глебы, раслін і апрацоўваных сельскагаспадарчых матэрыялаў, а таксама дзякуючы высокаму ўзроўню ўніфікацыі.

Аўтар больш за 420 навуковых прац, у тым ліку 18 кніжных выданняў, больш за 60 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы і патэнтаў.

### Бібліяграфія

* Оптимизация сложных систем механизированного сельскохозяйственного производства. Мн. 1976.
* Моделирование сельскохозяйственных агрегатов и их систем управления. Л. 1979 (в соавт.).
* Механизация процессов химизации и экология. Мн.1993 (в соавт.).

Зноскі
------

1. ↑  НАГОРСКІ Ігар Станіслававіч

Спасылкі
--------

* Ігар Станіслававіч Нагорскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)
**Шоу–балет** — від сцэнічнага мастацтва, розныя злітыя ў адно па стылю i тэхніцы танцавальныя напрамкі ў суправаджэнні сучаснай музыкі.

Сама назва «шоу-балет» адлюстроўвае сутнасць гэтага мастацтва. Шоу-балет - гэта маляўнічае, яркае відовішча, у якім з дапамогай музыкі, танца, пластыкі, акцёрскага майстэрства, дэкарацый, светлавога афармлення і касцюмаў перадаецца задуму аўтара. Як і класічны балет, шоу-балет можа быць сюжэтным і адвольным дзеяннем. 

Жорсткіх правілаў у шоу-балеце не існуе, дапушчальныя любыя формы і праявы ў танцы для стварэння прыгожага відовішча. 

Шоу - балет - гэта групавое паданне, у якім можа быць задзейнічана ад двух да некалькіх соцень чалавек. Усе ўдзельнікі шоў-балета абавязкова павінны папярэдне прайсці балетную, харэаграфічную або гімнастычную падрыхтоўку.

Віды шоу-балета
---------------

Класіфікаваць напрамкі шоу-балета можна толькі ўмоўна, бо гэты від танцавальнага мастацтва можа задзейнічаць любыя танцавальныя і музычныя напрамкі. Найбольш папулярныя віды шоу-балета: традыцыйная праграма вар'етэ, лацінаамерыканская праграма, эстрадна-акрабатычнай праграма, танцы ў стылі рэтра, усходнія і іншыя нацыянальныя танцы, экзатычная праграма, гістарычная праграма, эратычнае шоу. 

Усе прадстаўленне шоу-балета можа быць вытрымана ў адным кірунку, падпарадкоўваючыся некаторай сюжэтнай лініі, або можа аб'ядноўваць зусім розныя нумары, набліжаючыся да стылю вар'етэ. 

Па колькасці ўдзельнікаў нумары шоу-балета дзеляцца на наступныя віды: парныя: ўдзельнічае дуэт. Сярэднія: да трыццаці ўдзельнікаў. Буйныя: больш за трыццаць удзельнікаў.

У Сеціве
--------

* Шоу-балет Мігеля — «Эксес» балет Архівавана 9 студзеня 2008.
**Хубэ́й** — правінцыя на паўднёвым захадзе Кітая, у сярэднім цячэнні ракі Янцзы.

Плошча 187,4 тыс. км². Насельніцтва 59,75 млн чал. (2001). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ухань.

Геаграфія
---------

Правінцыя размешчана ў межах Цзянханьскай раўніны, на ўсходзе — адгор’і хрыбта Дабашань (вышыня да 3052 м). Галоўная рака — Янцзы. Шмат азёр.
Клімат субтрапічны, мусонны.

Эканоміка
---------

Аснова эканомікі — сельская гаспадарка. Арашаецца каля 50 % пасяўной плошчы. Галоўная культура — рыс. Вырошчваюць пшаніцу, ячмень, кукурузу, бавоўнік, рамі, кунжут, арахіс, рапс, чай, тытунь. Пладаводства (цытрусавыя, яблыкі, грушы).

Гадуюць буйную рагатую жывёлу (выкарыстоўваецца пераважна як цяглавая сіла), свіней, птушак. Рыбаводства.

Нарыхтоўка пладоў тунгавага дрэва, драўніны. Вядзецца здабыча жалезнай руды і руд каляровых металаў.

Прамысловасць: чорная і каляровая металургія, машынабудаванне (цяжкае, энергетычнае, радыётэхнічнае і інш.), хімічная, тэкстыльная, харчовая, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Асноўныя прамысловыя цэнтры: Ухань, Хуаншы, Сянфань, Ічан.

Суднаходства па рацэ Янцзы і яе прытоках.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Літаратура
----------

* Хубэй // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — С. 73. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Хубэй

| Адміністрацыйны падзел Кітайскай Народнай Рэспублікі |
| --- |
| Правінцыі | 
* Аньхой
* Ганьсу
* Гірын
* Гуандун
* Гуйчжоу
* Ляанін
* Сычуань
* Тайвань1
* Фуцзянь
* Хайнань
* Хубэй
* Хунань
* Хэбэй
* Хэйлунцзян
* Хэнань
* Цзянсі
* Цзянсу
* Цынхай
* Чжэцзян
* Шаньдун
* Шаньсі
* Шэньсі
* Юньнань

 |
| Аўтаномныя раёны | 
* Гуансі
* Нінся
* Сіньцзян
* Тыбет
* Унутраная Манголія

 |
| Гарады цэнтральнага падпарадкаванні | 
* Пекін
* Цяньцзінь
* Чунцын
* Шанхай

 |
| Спецыяльныя адміністрацыйныя раёны | 
* Ганконг
* Макаа

 |
| 1 — кантралюецца Рэспублікай Кітай |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 120094101 · GND: 4305745-7 · NDL: 00777424 · NKC: ge358871 · VIAF: 147752703 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Станкевіч.
**Ігар Станіслававіч Станкевіч** (30 жніўня 1967, Магілёў, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 30 жніўня 1967 года ў г. Магілёве.

Скончыў Магілёўскі дзяржаўны тэхналагічны інстытут, інжынер па аўтаматызацыі; Міжнародны інстытут працоўных і сацыяльных адносін, юрыст.

Служыў у радах Савецкай Арміі ў складзе Крамлёўскага палка (г. Масква).

Працаваў слесарам кантрольна-вымяральных прыбораў і аўтаматыкі на вытворчым аб'яднанні «Хімвалакно» г. Магілёва; слесарам кантрольна-вымяральных прыбораў і аўтаматыкі, майстрам, старшым майстрам, начальнікам участка па вытворчасці сінтэтычных комплексных нітак, старшынёй прафсаюзнага камітэта вытворчасці сінтэтычных комплексных нітак, намеснікам старшыні прафсаюзнага камітэта, старшынёй прафсаюзнага камітэта ААТ «Магілёўхімвалакно».

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны Ганаровай граматай Магілёўскага абласнога Савета Белхімпрафсаюза, Ганаровай граматай Рэспубліканскага камітэта Белхімпрафсаюза.

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае дачку.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
**Гомельская сацыял-дэмакратычная група**. Утворана вясной 1895 г. Праводзіла прапаганду сярод інтэлігенцкай моладзі Гомеля, жыхароў мястэчка Ветка Гомельскага павета. У 1896 г. група мела 5 гурткоў па 5 — 8 чалавек у кожным. Адным з актыўных дзеячаў быў Пётр Уладзіміравіч Карповіч. У кіруючы цэнтр уваходзілі: І. Захарын, А. Кісін, М. Гезенцвей. Праз былога кіраўніка Гомельскага гуртка самаадукацыі А. Д. Паляка і студэнтаў-гамяльчан група наладзіла сувязі з Кіеўскім і Екацярынаслаўскім «Саюзамі барацьбы за вызваленне рабочга класа», атрымлівала ад іх літаратуру (творы Г. В. Пляханава, П. Б. Аксельрода  (руск.) (бел. кіеўскую «Рабочую газету» і інш.). 1(13) сакавіка 1896 г. група правяла сход, прысвечаны памяці нарадавольцаў, пакараных смерцю за забойства цара Аляксандра II, летам 1897 — маёўку. У 1897 г. кіруючым цэнтрам распрацавана праграма пераходу да масавай агітацыі, якая мела чыста эканамічны характар. Тады ж сталі ствараць стачачныя касы. Да красавіка 1898 г. яны былі амаль на ўсіх рамесных цэхах горада і налічвалі каля 250 чалавек. Пад уплывам агітацыі сацыял-дэмакратаў летам 1897 г. адбылася стачка 25 сталяроў, якія патрабавалі павелічэння зарплаты і скарачэння рабочага дня. Арышт 6 стачачнікаў стаў штуршком для пачатку антыўрадавай агітацыі. Вясной 1898 г. група стала называцца Гомельскі рабочы саюз барацьбы.

Літаратура
----------

* Біч, М. Гомельская сацыял-дэмакратычныя група / Міхась Біч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 72. — ISBN 985-11-0041-2.
**Худаяр-хан** — адзінаццаты кіраўнік з узбекскай дынастыі Мінгаў  (руск.) (бел. у Какандскім ханстве.

Біяграфія
---------

Яго праўленне характарызуецца смутамі, канфліктамі з Бухарскім эміратам і капітуляцыяй перад Расіяй у ходзе руска-какандскай вайны. У пачатку яго праўлення моцны ўплыў набылі кіпчакі на чале з Мусулманкулам  (кірг.) (бел.. Аднак у 1852 годзе адбылася бітва ў мясцовасці Былкылдама  (руск.) (бел. многія кіпчакі былі перабітыя, а Мусульманкул пакараны.

За 30 гадоў свайго праўлення ён 3 разы пазбаўляўся ўлады ў барацьбе са сваякамі, і кожны раз зноў здабываў яе.

У 1858 годзе Худаяр-хан быў скінуты ў першы раз, і на пасад быў узведзены Мала-хан  (руск.) (бел..

Худаяр-хан у 1871—1873 гг. выпускаў манеты з надпісамі "Хуканд-і-Латыф — "«Прыемны Каканд» і імем нябожчыка Мала-хана (кіраваў у 1858—1862 гг.).

Канчаткова зрынуты ў выніку Какандскага паўстання 1873—1876. Худаяр-хан звярнуўся па дапамогу да Туркестанскага генерал-губернатара і летам 1875 збег у Ташкент пад абарону рускіх войскаў.

У 1875 годзе Худаяр-хан быў сасланы ў Арэнбург, адкуль выехаў у 1876 годзе ў Мекку, прыбыўшы ў Афганістан ён захварэў і лячыўся ў Мадрасе (Індыя).

Ён памёр у 1886 годзе каля Герата. Яго магіла знаходзіцца ў вёсцы Карух.

У Какандзе як напамін пра Худаяр-Хана застаўся яго палац, пабудаваны ў 1871 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *А. Диваев* Последние дни Худояр-хана // *Туркестанские ведомости* — 1916. — вып. 20, 26 января / 8 февраля. — С. 120–134.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4466073'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q118928887'></a>
2. ↑  *Bosworth C. E.* The new Islamic dynasties. A chronological and genealogical manual. N.Y. 1996. Р. 295.
3. ↑  *Настич В. Н.* Где чеканились монеты Коканда с «посмертным» именем Малла-хана? // Эпиграфика Востока XXIХ. — М. 2010.
4. ↑  Дворец Худояр-хана (Кокандская урда)

Літаратура
----------

* История Средней Азии. Москва: Евролинц. Русская панорама, 2003
* История Узбекистана. Т.3. Ташкент, 1993.

Спасылкі
--------

* Сеид Магомет Худояр-Хан Коканский. 1873


| ?Худаяр-хан — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Худаяр-хан |  | Шэралі-хан[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пятроўскі.
**Ігар Сяргеевіч Пятроўскі** (29 лістапада 1925, г. Луганск, Украіна — 2005) — беларускі і расійскі рэжысёр. Заслужаны дзеяч мастацтваў Татарстана (1957). Заслужаны дзеяч мастацтваў Абхазіі (1990).

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі тэатральны інстытут імя А. Астроўскага ў 1953 годзе. У 1953—1983 гадах галоўны рэжысёр абласных тэатраў у гарадах Расіі, Украіны, Прыбалтыкі і інш.: у 1950-я гг. галоўны рэжысёр Казанскага рускага тэатра, у 1960-я — Кішынёўскага рускага тэатра, у 1965 годзе — Львоўскага тэатра Савецкай Арміі, да 1975 года — Прыморскага краявога тэатра драмы.

У 1984—1991 мастацкі кіраўнік і дырэктар Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў ‎з 1984 года.

Памёр у 2005 г. Пахаваны на Мікольскіх могілках Аляксандра-Неўскай лаўры.

Творчасць
---------

Сярод пастановак у Гродзенскім тэатры: «Шторм» У. Біль-Белацаркоўскага[ru] (з Б. Мартынавым), «Выбар» паводле Ю. Бондарава (абедзве 1985), «Апошні наведвальнік» У. Дазорцава, «Школа жонак» Мальера (апошняя з Н. Аранецкай; абедзве 1986), «Князь Навагрудскі» Л. Пракопчыка і Дз. Кальчанкі (1987), «Зоркі на ранішнім небе» А. Галіна (1988), «Далей… далей… далей…» М. Шатрова[ru], «Галоўная роля» Ш. Аджынджала (абедзве 1989), «Чэлядзь» А. дэ Мантона (1990, з А. Тлотавым). Здымаўся ў кіно.

Зноскі
------

1. ↑  сайт-памяти.рф
2. 1 2 3 4  *А. А. Гайдуліс.* Пятроўскі Ігар Сяргеевіч // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. — Т. 2.
3. ↑  Петровский Игорь Сергеевич (II)

Літаратура
----------

* *А. А. Гайдуліс.* Пятроўскі Ігар Сяргеевіч // Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. — Т. 2.
* Ваўчок Г. Свята ствараецца сёння // Мастацтва Беларусі. 1988. № 2.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дом палітычнай асветы.
**Гомельскі абласны грамадска-культурны цэнтр**, раней **Дом палітычнай асветы** — будынак у цэнтральнай частцы Гомеля, размешчаны па адрасе вул. Ланге, 17. Пабудаваны ў 1975 г. з цэглы (арх. Л. М. Тамкоў, І. Ф. Бурлака, В. І. Ціхава).

Архітэктура
-----------

Уваход у цэнтр
Складаецца з асноўнага двухпавярховага прамавугольнага ў плане аб'ёму з актавай залай на 800 месцаў і прыбудаванага да яго чатырохпавярховага прамавугольнага ў плане навучальнага корпуса. У кампазіцыі будынка вылучаны паўкруглы ў плане аб'ём з малой лекцыйнай залай, размешчаны над вуглавым уваходам. Галоўны фасад аформлены вялікім вітражом фае, на 2-м паверсе падзелены жалезабетоннымі рэбрамі. Цокальная частка будынка аздоблена шэрым паліраваным гранітам, жалезабетонныя рэбры — дэкаратыўнай тынкоўкай пад граніт. Трохпавярховым аб'ёмам сталовай злучаны з Галоўным корпусам Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта (былы будынак абкама КПБ).

### Інтэр'ер

У інтэр'еры вылучаецца насычанае паліхромнае вырашэнне актавай залы. Белая складкаватая столь у спалучэнні з цёплымі карычнявата-жоўтымі танамі драўлянай рашотчатай абліцоўкі, чырвоная заслона надаюць зале ўрачысты выгляд. У інтэр'еры вестыбюля, фае, кулуараў і буфета выкарыстаны наборныя сценкі, столь выкладзена гіпсавымі фігурнымі плітамі, плафоны і рашоткі зроблены з анадзіраванага пад бронзу алюмінію. У аздобе шырока ўжыты мармур, туф, ракушачнік, алюміній, дрэва, дэкаратыўны тынк.

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Гомельская вобласць. — 383 с. іл.
Святая Сям'я. Другая палова XVII ст.
**Якуб з Тыкоціна** (польск.: Jakub z Tykocina) — беларускі жывапісец XVII ст. Паходзіў з Польшчы. У 1647 яму заказана размаляваць і пазалаціць алтары і хор у касцёле Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі брыгіцкага кляштара ў Гродне. Яму прыпісваюць цыкл карцін у парапеце хору касцёла са сцэнамі жыцця Хрыста: «Нараджэнне Хрыстова», «Пакланенне пастухоў», «Пакланенне вешчуноў», «Стрэчанне», «Абразанне», «Уцёкі ў Егіпет», «Хрыстос, Марыя, Іосіф ідуць у Іерусалім», «Хрыстос у Іерусалімскім храме».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Жывапіс барока Беларусі: [альбом] / аўт.-склад. Н. Ф. Высоцкая. — Мінск : БелЭН : Мінская фабрыка каляровага друку, 2003. — 303 с. : іл. — ISBN 985-11-0253-9
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зубовіч.
**Вячаслаў Ксенафонтавіч Зубовіч** (нар.15 сакавіка 1930, Растоў-на-Доне, РСФСР) — беларускі вучоны ў галіне акушэрства і педыятрыі. Доктар медыцынскіх навук (1978), прафесар (1987).

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1955). З 1960 г. у НДІ аховы мацярынства і дзяцінства (з 1979 намеснік дырэктара). Навуковыя працы па праблемах перынаталогіі, узаемасувязях у сістэме маці-плод-нованароджанае дзіця, уплыву на арганізм наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
Будынак аўтавакзала
**Гомельскі аб'яднаны аўтавакзал** — аўтавакзал ў Гомелі (філіял ААТ «Гомельаблаўтатранс»), размешчаны ў цэнтральнай частцы горада, на вуліцы Курчатава, д. 1, у некалькіх сотнях метраў ад чыгуначнага вакзала. Будынак аўтавакзала ўступіла ў эксплуатацыю ў 1966 годзе. У складзе ГААВ знаходзяцца збудаванні АС «Уваравічы» і АС «Буда-Кашалёва».

Адпраўляюцца прыгарадныя і міжгародныя рэйсы па Беларусі, а таксама міжнародныя ў краіны СНД і далёкага замежжа (Чарнігаў, Кіеў, Дняпро, Харкаў, Ціраспаль, Палтава, Рыга, Масква, Франкфурт-на-Майне, Брэмен, Мікалаеў, Бранск, Арол, Курск, Навазыбкаў і інш.)

Спасылкі
--------

* Сайт Гомельскага аўтавакзала
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ганчарэнка.
**Вячасла́ў Леані́давіч Ганчарэ́нка** (16 чэрвеня 1970, Мінск) — пастар мінскай пратэстанцкай царквы «Новае жыццё», епіскап Аб’яднання супольнасцей поўнага Евангелля Беларусі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 16 чэрвеня 1970 годзе ў хрысціянскай сям’і. Агулам бацькі мелі 12 дзяцей. Бацька Леанід Карнеевіч быў служыцелем пяцідзясятніцкай царквы, прапаведнікам. У 1961 годзе быў асуджаны на 5 гадоў за рэлігійную дзейнасць.

Вячаслаў Ганчарэнка скончыў тэалагічны каледж і ўніверсітэт Орала Робертса ў Кіеве. Працаваў муляром, электрамантэрам, геадэзістам.

У 2006 годзе абраны епіскапам (старшынёй) Аб’яднання супольнасцей поўнага Евангелля ў Рэспубліцы Беларусь.

Аўтар кнігі «Ты будзеш жыць вечна».

Сям’я
-----

Ажаніўся 28 лістапада 1992 годзе. З жонкай Ірынай маюць трох дачок: Караліну, Эстэр і Мілану.

Зноскі
------

1. ↑  Епископ (руск.).  Аб’яднанне супольнасцей поўнага Евангелля ў Рэспубліцы Беларусь (31 кастрычніка 2010).

Спасылкі
--------

* Біяграфія Архівавана 26 лютага 2013. (руск.) на старонцы царквы «Новае жыццё»
Каралеўскі павільён  (руск.) (бел. у Брайтане — першы ў Еўропе помнік інда-сарацынскага стылю.
**Інда-сарацынскі стыль** (англ.: Indo-Saracenic architecture) — адзін з рэтраспектыўных стыляў эпохі архітэктурнай эклектыкі, які распаўсюдзіўся ў Брытанскай Індыі ў эпоху кіравання каралевы Вікторыі. Фактычна адыграваў у Індыі тую ж ролю нацыянальнай альтэрнатывы ўніверсальнаму класіцызму і яго працягам  (руск.) (бел. што і неаготыка ў Еўропе і англійскіх калоніях або неарускі стыль у Расійскай імперыі.

На прыкладзе такіх бамбейскіх збудаванняў, як вакзал Вікторыі  (руск.) (бел. і вароты ў Індыю, можна вылучыць асноўныя рысы інда-сарацынскага стылю. На будынкі, еўрапейскія па функцыянальным прызначэнні і агульным сілуэце, накладваўся мудрагелісты дэкор, запазычаны з рэпертуару мусульманскай архітэктуры Індыі — пераважна магольскай. Адраджаючы архітэктурную спадчыну Вялікіх Маголаў, брытанскі ўрад імкнуўся паказаць пераемнасць свайго праўлення.

Ледзь ці не з большым размахам, чым самі брытанцы, будавалі ў інда-сарацынскім стылі мясцовыя князі — фармальныя кіраўнікі тубыльных дзяржаў  (руск.) (бел. якія склалі Індыйскі Саюз. У перыяд паміж сусветнымі войнамі раскошныя княжацкія рэзідэнцыі ў інда-сарацынскім стылі з элементамі мадэрна і ар-дэко былі спраектаваны еўрапейскімі архітэктарамі ў Майсуры, Джодхпуры, Біканеры і іншых гарадах.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Палац раджы Марвара | Палац раджы Майсура | Палац раджы Біканера |
**Здэнек Гржыб** (чэшск.: Zdeněk Hřib; нар. 21 мая 1981) — чэшскі палітык, з 2018 года гарадскі галава Прагі.

Біяграфічныя звесткі
--------------------

Скончыў медыцынскі факультэт Карлава ўніверсітэтета (2006). У 2008—2018 гадах працаваў у кампаніі *AQUASOFT* (з 2016 *Solitea Business Solutions*), якая займалася распрацоўкай сістэмы электронных рэцептаў, укаранёнай у Чэхіі з 2011 года (з 2018 года яна цалкам замяніла папяровыя рэцэпты). У студзені 2018 года ўвайшоў у склад рады дырэктараў Усеагульнай медыцынскай страхавой кампаніі Чэшскай Рэспублікі.

З 2013 года афіцыйна зарэгістраваны як прыхільнік Чэшскай піратскай партыі, з 2016 года выступаў як дарадца партыі па пытаннях аховы здароўя, у 2017 годзе стаў членам партыі. На муніципальных выборах 2018 года ўзначаліў спіс кандыдатаў ад Піратскай партыі ў муніцыпальны сход Прагі. Быў абраны ў склад муніцыпальных дарадцаў. Па выніках кааліцыйнага пагаднення, падпісанага 25 кастрычніка Піратскай партыяй і саюзнымі ёй рухамі Здэнек Гржыб стаў прыматарам (мэрам) Прагі.

У жніўні 2019 года мэр Здэнек Гржыб урачыста ўзняў вясёлкавы сцяг на будынку гарадской адміністрацыі Прагі на знак падтрымкі руху сексуальных меншасцей, далучыўся да «гей-прайду».

Здэнек Гржыб на плошчы, якая атрымала імя Барыса Нямцова, 27.02.2020
Падтрымаў перайменаванне плошчы «Пад каштанамі», каля якой месціцца амбасада Расіі ў Чэхіі, у «Плошчу імя Барыса Нямцова». Урачыстае перайменаванне адбылося ў пятую гадавіну забойства ў Маскве апазіцыйнага палітыка Барыса Нямцова.

У красавіку 2020 года да Здэнека Гржыба была прыстаўлена асабістая ахова. Паводле пражскага тыднёвіка *Respekt*, які спаслаўся на крыніцу ў чэшскіх спецслужбах, такія захады былі зробленыя пасля атрымання інфармацыі аб прыбыцці ў Чэхію групы афіцэраў расійскай выведкі — у сваім багажы адзін з расіян, што прыбыў з дыпламатычным пашпартам, нібыта меў моцны яд, які выклікае смерць чалавека. 5 чэрвеня прэм’ер-міністр Чэхіі Андрэй Бабіш паведаміў, што інфармацыя пра пагрозу атручвання не пацвердзілася, а ілжывыя звесткі чэшскім спецслужбам адправіў адзін з расійскіх дыпламатаў.

Зноскі
------

1. ↑  Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑
3. ↑  Czech National Authority Database Праверана 29 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
4. ↑  Naši politici Праверана 20 чэрвеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96055282'></a>
5. ↑  svaboda.org
6. ↑  svaboda.org
7. ↑  respekt.cz
8. ↑  polskieradio.pl
9. ↑  rbc.ru
10. ↑  nashaniva.by

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | NKC: xx0212724 · VIAF: 36149414897889550316 |
**Паравоз PRR M1** — паравоз тыпу 2-4-1 (у амерыканскай сістэме запісу 4-8-2 «Mountain»), будаваўся ў ЗША па замове чыгуначнай кампаніі *Pennsylvania Railroad* на заводах *Lima Locomotive Works*, *Altoona Works* і *Baldwin Locomotive Works*.

Выбпрабавальны паравоз быў пабудаваны ў 1923 годзе, серыйны выпуск паравозаў пачаты ў 1926 годзе. Усяго выпушчаны 301 лакаматыў. Шырыня каляіны 1435 мм.

Паравозы Пенсільванскай чыгункі тыпу M1 былі прызначаны для цяжкага горнага профілю. Рухаючымі на гэтых паравозах - чатыры колавыя пары. Дзве колавыя пары, размешчаныя пад даволі вялікай топкай паравоза, змяншалі восевую нагрузку ад цяжкога паравоза.

Паравозы вырабляліся і для пасажырскага, і для грузавога руху, але выкарыстоўваліся пераважна ў грузавым руху з паскоранымі грузавымі цягнікамі.

Многія машыністы Пенсільванскай чыгункі лічылі гэты паравоз лепшым сярод тых, якія ім сустракаліся.

Першы паравоз быў пабудаваны на заводзе PRR ў горадзе Алтуна. Пасля трох гадоў інтэнсіўных выпрабаванняў у цягніковай працы і статычных выпрабаванняў былі атрыманы станоўчыя вынікі. Кіраўніцтва кампаніі прыняло рашэнне замовіць яшчэ 200 паравозаў гэтай серыі па сваіх чарцяжах на заводах *Baldwin Locomotive Works* (1975 адз.) і *Lima Locomotive Works* (25 адз.). Пры паступленні на чыгунку гэтыя лакаматывы атрымалі нумары з 6800 да 6999.

У 1930 годзе чыгунка замовіла яшчэ 100 лакаматываў гэтай серыі. На гэты раз лакаматывы атрымалі некалькі змен у канструкцыі, таму і ў назве з'явіўся індэкс a (PRR M1a). На паравозы быў усталяваны падагравальнік сілкавальнай вады. Замест адной парапаветранай помпы былі ўсталяваны дзве. Павялічылася ўмяшчальнасць тэндэраў.
**Хук** (англ.: hook) — класічны флангавы ўдар з традыцыйнага бокса. «Хук» у перакладзе з англійскай азначае «крук».

* 
* 
* 

Хук — бакавы ўдар. Наносіцца сагнутай у локці рукой на сярэдняй і блізкай дыстанцыі. Звычайна выконваецца ў сківіцу, але можа быць выкананы па корпусе, асабліва ў печань. Наносіцца як з пярэдняй так і з задняй рукі. Сіла ўдару ствараецца ў асноўным паваротам корпуса і пераносам цэнтра цяжасці.

Хук з’яўляецца небяспечным, накаўтальным ударам. Ён не патрабуе замаху, наносіцца з блізкай дыстанцыі і дзякуючы павароту корпуса надзвычай моцны.

Гл. таксама
-----------

* Джэб