**Кракавец** ці **Кракавэць** (укр.: Краковець) — пасёлак у Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны паміж рэкамі Шкло і Ажомля, ў 19 км на захад ад раённага цэнтра і ў 21 км ад чыгуначнай станцыі Яварыў. Адзін з найбуйнейшых пагранічных пераходаў на мяжы Украіны з Польшчай, пункт мытнага афармлення.

Размяшчэнне
-----------

Побач з мястэчкам з 1998 г. знаходзіцца найбуйнейшы ва Усходняй Еўропе прапускны пункт на польска-украінскай мяжы, які злучае польскую нацыянальную аўтастраду нумар 4 і ўкраінскую дарогу міжнароднага значэння М10, якія ў сваю чаргу з’яўляюцца часткай еўрапейскага маршруту Е40 з прапускной здольнасцю да 5 тысяч легкавых аўтамабіляў за суткі.

У цяперашні час завершаны работы па будаўніцтву 84-кіламетровай аўтамабільнай дарогі Львоў — Кракавец, якая стане працягам пан’еўрапейскага транспартнага калідора нумар 3. Яна будзе праходзіць праз Берлін, Дрэздэн, Вроцлаў, Львоў і Кіеў. Дзякуючы гэтай дарозе за 12 гадзін можна будзе дабрацца з Заходняй Еўропы ў Кіеў.

Гісторыя
--------

Упершыню згадваецца ў гістарычных дакументах XV ст. У 1425 годзе мястэчка атрымала магдэбургскае права. У 1590 г. пры садзейнічанні ўладальніка горада князя Аляксандра Астрожскага быў пабудаваны замак, які да нашых дзён не захаваўся. Пра яго згадваў у сваіх успамінах нямецкі падарожнік Ульрых фон Вердум. Кальвінскі збор, які дзейнічаў у мястэчку, быў заснаваны ў 16 ст. пры садзейнічанні самбірскага вайсковага Станіслава Фредра. Мяркуюць, быў ён зачынены па ініціятыве пярэмышльскага каталіцкага біскупа Мацея Пстраконскага ў 1604 г. а будынак вярнулі каталіцкай супольнасці мястэчка.

Курапатніцкі ў сваёй працы «Geografia Galicyi» успамінаў пра вялікую калекцыю каштоўных рэчаў у «замку Ігнацыя Цэтнера», у прыватнасці, абразоў, партрэтаў, кніг, манет, табакерак, пудзілаў птушак, якія зніклі без вестак. Пасля анэксіі Польшчай заходнеўкраінскіх зямель Кракавец страціў статус горада. Але 27 сакавіка 1934 г. ён зноў яго атрымаў. На 1 верасня 1939 г. у горадзе было 1840 жыхароў (640 украінцаў-грэкакатолікаў, 80 украінцаў-рымакатолікаў, 350 палякаў і 770 яўрэяў).

17 студзеня 1940 г. Кракавец стаў райцэнтрам Львоўскай вобласці. У сакавіку 1941 г. у ім быў арганізаваны калгас імя Т. Р. Шаўчэнкі. Да забароны УГКЦ у 1946 г. Кракавец быў цэнтрам дэканата Пярэмышльскай епархіі грэка-каталіцкай царквы (дэканат налічваў 16 прыходаў) і ўласна прыходу Кракавец, да якога належалі таксама Перадвор’я, Будзынь, Руда-Кракавецкая і Гукі.

На тэрыторыі пасялковага савета ў 1960-х гг. дзейнічаў калгас «Пагранічнік», які займаў 1392 га ворнай зямлі. Са збожжавых вырошчвалі пшаніцу і жыта, а з тэхнічных — лён. Развівалі мяса-малочную жывёлагадоўлю, авечкагадоўлю. Пабудавалі малачарню, лёнасушыльню, лёнапераробны пункт.

Пункт пропуску
--------------

У выніку правядзення савецкай уладай мяжы праз Кракавец насельніцтва горада было выселена. Адкрыццё пункта пропуску праз дзяржаўную мяжу ўпершыню было прадугледжана Пагадненнем паміж урадамі Украіны і Польшчы аб пунктах пропуску ад 18 мая 1992 г. З 1992 па 1996 гг. пытанні будаўніцтва і практычнага адкрыцця новага пункта пропуску на заходняй мяжы Украіны пастаянна тармазілася па розных прычынах. Адкрыццё новага пункта пропуску адбылося пры ўдзеле Леаніда Кучмы і Аляксандра Квасьнеўскага 3 студзеня 1998 г.

Прапускная здольнасць за суткі:

* пасажыраў — да 6000 чалавек;
* легкавых аўтамабіляў — да 4000;
* аўтобусаў — да 100;
* грузавых аўтамабіляў — да 500.

Тып пункта пропуску — аўтамабільны. Статус пункта пропуску — міжнародны. Характар перавозак — пасажырскі, грузавы. Акрамя радыялагічнага, мытнага і памежнага кантролю, пункт пропуску можа ажыццяўляць санітарны, фітасанітарны, ветэрынарны, экалагічны і кантроль Службы міжнародных аўтамабільных перавозак.

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»

| ⛭ Населеныя пункты Яварыўскага раёна |
| --- |
| Гарады | Наваяварыўск ·  **Яварыў** |  |
| Пгт | Івана-Франковэ ·  Кракавэць ·  Нэмырыў ·  Шкло |
| Вёскі | Асэля ·  Барысы ·  Біркы ·  Божа Воля ·  Брожкы ·  Буда ·  Буніў ·  Бэрдыхіў ·  Вараблячын ·  Вахулы ·  Віжамля ·  Війціўшчына ·  Воля ·  Воля Любынска ·  Воля-Дабрастанска ·  Воля-Старыцка ·  Вораціў ·  Воўча Гара ·  Высіч ·  Вэлыкаполэ ·  Вэлыкі Горы ·  Вэлыкі Макары ·  Вэрбляны ·  Вэрхутка ·  Вэрэшчыця ·  Гараець ·  Глыныці ·  Глынэць ·  Грушыў ·  Дабрастаны ·  Дамажыр ·  Дацкы ·  Дзіброва ·  Драгомышль ·  Дубравыця ·  Дэбры ·  Дэрнакы ·  Жорныска ·  Завадзіў ·  Задэбры ·  Залужжа ·  Зарубаны ·  Затока ·  Зэліў ·  Іваныкы ·  Кавалі ·  Кагуты ·  Каланыці ·  Калыніўка ·  Калыцякы ·  Кам’янабрыд ·  Карачыніў ·  Карпы ·  Каты ·  Каханіўка ·  Качмары ·  Кожычы ·  Кэртыніў ·  Лазына ·  Ліс ·  Лісапацік ·  Лісок ·  Луг ·  Лужкы ·  Лыпавэць ·  Лыпына ·  Лэлэхіўка ·  Любыні ·  Малошкавычы ·  Мальчыці ·  Мар’янці ·  Мужыловычы ·  Мэльныкы ·  Навасілкы ·  Навы Яр ·  Навыны ·  Нагачыў ·  Наканэчнэ Другэ ·  Наканэчнэ Пэршэ ·  Озэрскэ ·  Пазынякы ·  Паланкы ·  Парубы ·  Парудэнка ·  Парычча ·  Підлубы ·  Підраснэ ·  Пісоцкы ·  Прылбычы ·  Прынада ·  Пэрэдвір’я ·  Рагізна ·  Ракытнэ ·  Раснэ-Рускэ ·  Росніўка ·  Руда ·  Руда-Кракавэцка ·  Рулэва ·  Рышын ·  Салашы ·  Салукы ·  Салыгы ·  Сарны ·  Свыдныця ·  Слабадзякы ·  Смолын ·  Сопіт ·  Стадныкы ·  Стары Яр ·  Старычы ·  Стаўкы ·  Страдч ·  Стэні ·  Сэмырыўка ·  Сэрэдкэвычы ·  Сэрэдні Горб ·  Сэрэдына ·  Турыча ·  Тэрновыця ·  Хляны ·  Ціпіўкы ·  Цэтуля ·  Чалгыні ·  Чарнакунці ·  Чэрнылява ·  Чэрчык ·  Шавары ·  Шутава ·  Шчыглі ·  Шчэплоты ·  Ямэльня ·  Ясныска |

| Львоўская вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Драгобыцкі
* Золачыўскі
* Львоўскі
* Самбірскі
* Стрыйскі
* Чэрванаградскі
* Яварыўскі

 |  |
| Гарады | 
* Барыслаў
* Бібрка
* Броды
* Буск
* Бэлз
* Вынныкы
* Вэлыкі Мосты
* Гарадок
* Глыняны
* Дабромыль
* Драгобыч
* Дубляны
* Жыдачыў
* Жоўква
* Золачыў
* Камарна
* Кам’янка-Бузька
* **Львоў**
* Мастыска
* Моршын
* Мыкалаіў
* Наваяварыўск
* Новы Калыніў
* Новы Раздзіл
* Пустомыты
* Пэрэмышляны
* Рава-Руская
* Радэхіў
* Рудкы
* Сакаль
* Самбар
* Сасніўка
* Сколэ
* Стары Самбір
* Стрый
* Стэбнык
* Судова Вышня
* Трускавец
* Турка
* Угніў
* Ходарыў
* Хырыў
* Чэрванаград
* Яварыў

 |
| Пасёлкі гарадскога тыпу | 
* Алэска
* Борыня
* Брухавычы
* Вэлыкы Любінь
* Вэрхне Сынявыднэ
* Гірнык
* Гніздычыў
* Дабратвір
* Дашава
* Дубляны
* Жвырка
* Жураўнэ
* Запыціў
* Івана-Франковэ
* Кракавэць
* Краснэ
* Кулыкіў
* Лапатын
* Магэрыў
* Мэдэнічы
* Новы Стрылышча
* Новы Ярычыў
* Ныжанковычы
* Нэмырыў
* Підбуж
* Підкамінь
* Памараны
* Раздзіл
* Рудна
* Слаўскэ
* Стара Сіль
* Східныця
* Шкло
* Шчырэць

 |