Аўстрыйская нямецкая мова
-------------------------

Школьнікі ў Аўстрыі вучацца чытаць і пісаць на стандартнай нямецкай (ням.: Standarddeutsch, ням.: Hochdeutsch), якая з'яўляецца мовай бізнесу і ўлады ў Аўстрыі. Аўстрыйская нямецкая мова, на якой размаўляюць дома і ў мясцовым гандлі, з'яўляецца адным з шэрагу рэгіянальных верхненямецкіх дыялектаў (гэтак жа як аўстра-баварскі ці алеманскі дыялекты).

Хоць акцэнтаваныя формы розных дыялектаў, як правіла, не цалкам успрымаюцца іншымі носьбітамі нямецкай мовы, такімі як немцы ці швейцарцы, на практыцы, моўны бар'ер паміж аўстра-баварскім дыялектам у Аўстрыі і ў Баварыі адсутнічае. Цэнтральны аўстра-баварскі дыялект больш зразумелы для носьбітаў стандартнага нямецкага, чым паўднёвы аўстра-баварскі дыялект у Ціролі. Венскі, аўстра-баварскі дыялект Вены, найбольш часта выкарыстоўваецца ў Германіі для ўвасаблення тыповага жыхара Аўстрыі. Народ Граца, сталіцы Штырыі, размаўляе яшчэ на адным дыялекце, які больш зразумелы людзям з іншых раёнаў Аўстрыі, чым носьбітам іншых штырыйскіх дыялектаў. Што да заходняй часткі Аўстрыі, дыялект Форарльберга і невялікая частка Паўночнага Ціроля мае ў лінгвістычным і культурным плане больш агульнага з нямецкамоўнай Швейцарыяй, Бадэн-Вюртэмбергам ці Швабіяй на паўднёвым захадзе Германіі, таму што гэта алеманскі дыялект, як швейцарскі нямецкі ці швабскі нямецкі дыялект.

Афіцыйныя мовы меншасцей і іх уплыў
-----------------------------------

О-ўмляут
Аўстрыя, у рамках сваёй гісторыка-культурнай спадчыны, на працягу стагоддзяў была шматнацыянальнай дзяржавай (Аўстрыйская імперыя, пазней Аўстра-Венгрыя). І цяпер яна не цалкам аднародна нямецкамоўная, у межах сваіх граніц, хоць і невялікіх, у аўтахтонных меншасцей захоўваюцца розныя родныя мовы: венгерская з'яўляецца найбольш распаўсюджанай з прызнаных моў меншасцей, на якіх размаўляюць у Аўстрыі (галоўным чынам у Бургенландзе, дзе яна з'яўляецца афіцыйнай мовай, і ў Вене — каля 40 000 носьбітаў, агулам іх кольскасць складае 0,5 % аўстрыйскага насельніцтва). Славенская (24 000) мае такі ж статус у Карынтыі і Штырыі. Тое ж самае і з бургенландскай харвацкай (19 000), варыянтам харвацкай на якім размаўляюць у Бургенландзе. Акрамя таго, чэшская (18 000), славацкая (10 000) і цыганская (6 000) прызнаюцца на аснове правоў абароны меншасцей.

Аўстрыйская нямецкая мова, асабліва венскі дыялект, выкарыстоўвае некаторыя словы з венгерскай, чэшскай, яўрэйскай, а таксама некаторых іншых паўднёваславянскіх моў, каб замяніць словы стандартнай нямецкай мовы (такія, як *Maschekseitn* (іншы бок), ад венгерскай *masik* (іншы), у стандартнай нямецкай *die andere Seite*).

| ⛭**Аўстрыя ў тэмах** |
| --- |
| Гісторыя | Старажытная гісторыя · Норык і Рэцыя · Усходняя марка · Герцагства Аўстрыя · Эрцгерцагства Аўстрыя · Свяшчэнная Рымская імперыя · Аўстрыйская імперыя · Аўстра-Венгрыя · Першая Аўстрыйская Рэспубліка · Остмарк · Аўстрыя |  |
| Палітыка | Канстытуцыя · Дзяржаўны лад · Прэзідэнт · Урад · Парламент · Палітычныя партыі · Знешняя палітыка · Унутраная палітыка · Выбары |
| Геаграфія | Прыродныя ўмовы · Рэльеф · Геалогія · Вадаёмы · Флора · Фаўна · Адміністрацыйны падзел · Гарады |
| Грамадства | Аўстрыйцы · Мовы · Спорт · Адукацыя · Навука · Рэлігія · Правы чалавека · Узнагароды · Герб · Сцяг · Гімн · Узброеныя сілы · СМІ · IT-сфера |
| Эканоміка | Еўра · Нацыянальны банк · WBAG · АТХ · Сельская гаспадарка · Турызм і адпачынак · Транспартная сістэма · Энергетыка · Гандаль · Пошта |
| Культура | Літаратура · Мастацтва · Архітэктура · Тэатры · Кіно · Музеі · Святы · Адзежа · Традыцыі · Музыка · Танец · Буйныя мерапрыемствы |
| **Партал «Аўстрыя»** · **Праект «Аўстрыя»** |

| ⛭Краіны Еўропы: Мовы |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |