recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
На выставе «Беларусь інтэлектуальная», БелЭкспа, 20 студзеня 2023.
**Belarus А3523і** — беларускі беспілотны трактар. Апарат распрацоўваўся сумеснымі намаганнямі інжынераў Упраўлення канструктарска-эксперыментальных работ №1 Мінскага трактарнага завода і спецыялістаў Аб’яднанага інстытута машынабудавання Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Прэзентацыя дрона прайшла 20 мая 2021 года на 75-годдзе МТЗ.

Створаны на базе трактара сямейства 3522/3525. Абсталяваны дызельна-электрычнай (гібрыднай) сілавой устаноўкай магутнасцю 350 к. с. і электрамеханічнай трансмісіяй. У канструкцыі ўжыта электрамеханічная бясступеньчатая трансмісія, якая выключыла прамую кінематычную сувязь дызельнага рухавіка з вядучымі коламі, што дазволіла рэалізаваць частату кручэння і момант у рэжыме максімальнай паліўнай эфектыўнасці. Машына абсталявана GPS-навігацыяй і сістэмай дакладнага земляробства кампаніі Topcon. Прыменена інфраструктура высакахуткаснай перадачы дадзеных з дапамогай 5G-тэхналогіі кампаніі ТАА «Облочные технологии».

Трактар прызначаны для выканання сфармаваных аператарам заданняў, якія могуць перадавацца выдалена праз сотавую сувязь ці ж на здымным носьбіце.

Зноскі
------

1. ↑  В Минске показали первый белорусский трактор-беспилотник. Что он умеет // Onliner, 28 мая 2021
2. ↑  Смотрите, как пашет первый белорусский беспилотный трактор BELARUS А3523і // Автобизнес, 31 мая 2021
3. ↑  Автономный BELARUS в действии // Трактор.бел
4. ↑  Макетный образец беспилотного трактора Belarus 3523i // Объединённый институт машиностроения Национальной академии наук Республики Беларусь, 31 мая 2021

| ⛭Беспілотныя апараты Беларусі |
| --- |
| Наземныя апараты | Берсерк • Багамол • Вістл • Belarus А3523і |
| Лятальныя апараты | Беркут (АГАТ) • Беркут (Індэла) • Буравеснік МБ • Бусел • Грыф-1 • Індэла-6 • Індэла-9 • Індэла Інскай • Квадра • Кондар • Маскіт • Стэрх-БМ • Формула • Хантэр • Чыбіс |
**Bathory** — шведскі музычны гурт, які ўнёс значны ўклад у развіццё блэк-метала і вікінг-метала, узнік у Стакгольме ў 1983 годзе. Творчасць гурта таксама спарадзіла мноства пераймальнікаў. У складзе Bathory пабывала мноства музыкантаў, але лідарам у пачатку творчага шляху і фактычна адзіным удзельнікам у канцы быў музыка-мультыінструменталіст Quorthon. Гурт зняў адзіны відэакліп на адну з найвядомых сваіх песень *One Rode to Asa Bay*; як і сама песня, кліп прысвечаны прыходу хрысціянства ў Скандынавію.

Існаванне гурта спынілася ў чэрвені 2004 года, калі Quorthon быў знойдзены мёртвым ва ўласнай кватэры. Прычынай смерці 38-гадовага музыканта стала сардэчная недастатковасць.

Зноскі
------

1. ↑  Metal Evolution — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1763472'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace |
| Фота, відэа і аўдыё | Deezer · Last.fm · Spotify · Яндэкс Музыка |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs · Encyclopaedia Metallum · MusicBrainz · Rate Your Music |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 12053773 · BNF: 140398221 · GND: 10283854-9 · ISNI: 0000 0001 0670 6707, 0000 0001 1512 6309 · LCCN: no2006038478 · NKC: xx0053200 · VIAF: 147361013, 134059640 |

 |
**Уладзімір Міхайлавіч Лабанкоў** (нар. 27 лютага 1959, Тарту, Эстонія) — расійскі і беларускі хірург. Доктар медыцынскіх навук (Расія, 2008; Беларусь, 2009), прафесар (спецыяльнасць «Клінічная медыцына», 2009). Член Беларускай асацыяцыі хірургаў (1993), Расійскага таварыства хірургаў-гастраэнтэролагаў (2007), Еўрапейскага таварыства хірургаў (ESS, 2007), Міжнароднай асацыяцыі хірургаў, гастраэнтэролагаў і анколагаў (IASGO, 1997).

Біяграфія
---------

Скончыў 2-гі Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут імя М. І. Пірагова (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1982; клінічная ардынатура, спецыяльнасць «Хірургія», 1984); Інстытут хірургіі імя А. В. Вішнеўскага (аспірантура, 1991).

Працаваў у Пскоўскай абласной бальніцы (1984—1992, урач-хірург); Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (1992—2013; кафедра хірургічных хвароб № 1, у 1994—2013 — загадчык кафедры); Пскоўскім дзяржаўным універсітэце (з 2013, факультэт прыродазнаўчых навук, медыцынскай і псіхалагічнай адукацыі, кафедра клінічнай медыцыны, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: хірургія; гастраэнтэралогія; грамадскае здароўе і ахова здароўя; клінічная эпідэміялогія і хронабіялогія хірургічных хвароб.

Узнагароды
----------

Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2009).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Медико-социальные аспекты хирургического лечения больных язвенной болезнью в Беларуси : (клинико-эпидемиологическое исследование) : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.27 ; 14.00.33 : защищена 06.12.2007 : утверждена 11.03.2009 / Лобанков Владимир Михайлович. — Гомель, 2007.
* Медико-социальные аспекты хирургии язвенной болезни в Беларуси / Владимир Лобанков. — [Саарбрюккен, Германия, 2011].
* Лобанков Владимир Михайлович // Путь в науку : кандидаты наук ВУЗов и НИИ Гомельщины. — Гомель, 2007. — Вып. 4. — С. 160.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзедушкін.
**Уладзімір Міхайлавіч Дзедушкін** (5 студзеня 1954, в. Бахань, Слаўгарадскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 5 студзеня 1954 года ў в. Бахань Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці.

Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, вучоны аграном; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання.

Працаваў інжынерам-гідратэхнікам, кіраўніком саўгаса «Камаровічы» Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці, галоўным аграномам калгаса «Савецкая Беларусь», галоўным аграномам, намеснікам старшыні — начальнікам аддзела па вытворчасці і перапрацоўцы прадукцыі раслінаводства РАПА Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці, дырэктарам племсаўгаса «Жалезінскі», старшынёй калгасаў «Зарэчанскі», «Зара» Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці, першым намеснікам старшыні — начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання, старшынёй Аршанскага раённага выканаўчага камітэта.

У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

Узнагароды
----------

Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941 — 1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», ганаровымі граматамі Віцебскага абласнога, Аршанскага раённага выканаўчых камітэтаў, Аршанскага раённага Савета дэпутатаў. Удастоены звання «Чалавек года Віцебшчыны».

Асабістае жыццё
---------------

Жанаты, мае дзвюх дачок.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь(недаступная спасылка)  (бел.)
**Пераходны ваенны савет** (фр.: Conseil militaire de transition, CMT) — пераходны ваенны ўрад Чада.

Гісторыя
--------

Узнік 20 красавіка 2021 года пасля смерці былога прэзідэнта Ідрыса Дэбі, узяўшы на сябе адказнасць за кіраванне краінай і барацьбой супраць паўстанцаў ФПЗЧ. Дзеючыя кабінет міністраў і парламент былі распушчаны. Орган узначаліў Махамат Дэбі Ітна, сын забітага прэзідэнта. Было абвешчана, што часовы ўрад будзе дзейнічаць на працягу васемнаццаці месяцаў, пасля чаго ў краіне пройдуць усеагульныя выбары. 

Ваенную хунту легітымнай уладай прызнала толькі Францыя, якая 22 красавіка публічна выступіла ў абарону захопу ўлады сынам Дэбі, заявіўшы, што гэта было неабходна пры «выключных абставінах».

Апазіцыйныя палітыкі назвалі захоп улады ваеннымі дзяржаўным пераваротам. 27 красавіка ў Нджамене ўспыхнулі пратэсты супраць хунты. Адна жанчына была забіта ў сталіцы, калі пратэстоўцы напалі на аўтобус, у той час як паліцыя ўжыла слёзатачывы газ для разгону дэманстрацый.

10 кастрычніка 2022 года пасля «нацыянальнага дыялогу», падчас якога Дэбі быў прызначаны часовым прэзідэнтам, орган заменены пераходнай адміністрацыяй, прызначанай ім.

Зноскі
------

1. ↑  Chad's President Idriss Déby dies 'in clashes with rebels' **(нявызн.)**. *BBC News*. Праверана 20 April 2021.
2. ↑  France defends Chad military takeover as needed to ensure stability **(нявызн.)** (22 April 2021).
3. ↑  Protests turn deadly in Chad as protesters demand civilian rule **(нявызн.)** (27 April 2021).
4. ↑  Junta set to stay in power after Chad delays elections by two years **(нявызн.)**, *Reuters* (2 October 2022).
5. ↑  Chadian junta leader Mahamat Deby sworn in as President **(нявызн.)**, *The East African* (10 October 2022).
6. ↑  Chad Ruler Raises Hackles with Drawn-Out 'Transition' **(нявызн.)**, *Agence France-Presse* (12 October 2022).
**Эрбіль** (араб. اربيل‎‎, па-курдску: Hawler) — горад у паўночным Іраку, размешчаны на заходнім узгор'і Курдскіх гор, паміж рэкамі Вялікі і Малы Заб, сталіца іракскай правінцыі Эрбіль і сталіца Курдскай аўтаномнай акругі, з насельніцтвам каля 900 тыс. чалавек.

Гісторыя
--------

Эрбіль адзін з самых старых гарадоў на свеце, існуюць звесткі аб тым, што горад мае 8000-гадовую гісторыю. У прадмесцях горада знойдзена нават старажытнае паселішча неандэртальцаў. Самыя старыя дакументальныя звесткі адносяць да старажытнага асірыйскага горада *Арабіл* ці *Арабел* датуюцца 3 тысячагоддзем да н.э. У асірыйскія часы лічыўся прысвечаным багіні Іштар. У храме Іштар быў аракул: жрыцы, у экстатычным стане, давалі прадказанні; як і ва ўсіх храмах гэтай багіні, жрыцы аддаваліся храмавай прастытуцыі. Магчыма з гэтых часоў застаўся курган вышынёй 30 м, які знаходзіцца ў цэнтры сучаснага Эрбіля, на якім знаходзяцца руіны старога турэцкага форту. 

У часы персідскага валадарства праз горад, вядомы з грэчаскіх крыніц як Арбелы, праходзіла так званая «Царская дарога», якая злучала цэнтр Персідскай дзяржавы з Эгейскім узбярэжжам.

На поўнач ад Арбіла знаходзяцца Гаўгамелы, каля якіх Аляксандр Македонскі ў бітве 331 г. да н.э. перамог войска персаў. Пасля паражэння Дарый III бег праз гэты горад, і саму бітву антычныя гісторыкі завуць Бітвай пры Арбелах.

У III ст. да н.э. — III ст. сталіца невялікага царства Адыябена (або «Арбелітыда»), падуладнага Парфіі, затым увайшоў у якасці сталіцы намесніцтва ў склад дзяржавы Сасанідаў. Адыябена вядома ў яўрэйскай традыцыі тым, што яе кіраўнікі напачатку н.э. прынялі іўдаізм; але асноўнай рэлігіяй насельніцтва да канца антычнасці стала хрысціянства.

З 642 года Эрбиль, разам з усёй Месапатаміяй, трапляе пад уладу арабаў і пачынае ісламізавацца.

У 1258 годзе горад пасля гадавой аблогі захапілі манголы і валодалі ім да 1410 года (гэта значыць да смерці Цімура). Затым ім валодалі недаўгавечныя дзяржавы Кара-Каюнлу і Ак-Каюнлу і шах Ісмаіл Сефевід. У апошняга горад у 1517 годзе аднялі туркі, чыя ўлада захоўвалася роўна 400 гадоў. У лістападзе 1918 года Эрбіль быў заняты англічанамі, якія зрабілі яго сталіцай асобнага губернатарства. З 1921 года ў складзе Ірака.

З 1974 года Эрбіль — сталіца Курдскай аўтаномнай акругі. З 2003 года ўжываецца і курдская назва горада *Хаўлер*, а арабскія надпісы замяняюцца курдскімі.

Гарады-пабрацімы
----------------

* Сцяг Румыніі Брашаў, Румынія

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Эрбіль
* Арбела // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

1. ↑
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гараеў.
**Уладзімір Міхайлавіч Гараеў** (19 мая 1939, Нікуліна  (руск.) (бел. Істрынскі раён  (руск.) (бел.) — беларускі савецкі лёгкаатлет (трайны скачок  (руск.) (бел.), срэбны прызёр Алімпійскіх гульняў. Заслужаны майстар спорту СССР  (руск.) (бел. (1969). Кандыдат тэхнічных навук (1972).

Біяграфія
---------

Скончыў БДУ ў 1962 годзе. З 1977 года загадчык кафедры Беларускага інстытута народнай гаспадаркі.

Спартыўная кар’ера
------------------

На Алімпіядзе ў Рыме ў 1960 годзе Уладзімір Гараеў заваяваў сярэбраны медаль у трайным скачку з вынікам 16,63 метра.

Чэмпіён СССР 1962  (руск.) (бел. і 1963  (руск.) (бел. гадоў у трайным скачку.

Асабістага рэкорду ў 16,65 метраў дасягнуў у 1962 годзе ў Кіеве.

Пераможца і прызёр міжнародных і ўсесаюзных спаборніцтваў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Горяев Владимир Михайлович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 167. — 737 с.

Спасылкі
--------

* *Уладзімір Гараеў — алімпійская статыстыка на сайце* Sports-Reference.com *(англ.)*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · МАК |
**Адкрыты чэмпіянат ЗША 2015** (англ.: US Open 2015) — прафесійны тэнісны турнір, які праходзіў з 31 жніўня да 13 верасня 2015 года ў Нацыянальным тэнісным цэнтры Білі Джын Кінг у Нью-Ёрку, ЗША на хардавым пакрыцці. Чацвёртае і заключнае спаборніцтва з серыі Вялікага шлема ў 2015 годзе. Турнір стаў 135-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату ЗША, які быў заснаваны ў 1881 годзе як Нацыянальны чэмпіянат ЗША і з таго часу праходзіць штогадова, з'яўляючыся адным з найстарэйшых тэнісных турніраў. Прызавы фонд турніру склаў $42,253,400, больш чым на 4 мільёны перавысіўшы прызавы фонд 2014 года.

Дзеючымі чэмпіёнамі ў адзіночных разрадах былі харват Марын Чыліч і амерыканка Серэна Уільямс. Чыліч саступіў у паўфінале будучаму пераможцу Новаку Джокавічу з Сербіі, а Уільямс, якая выйграла тры апошнія адкрытыя чэмпіянаты ЗША, а таксама мела магчымасць выйграць каляндарны Вялікі шлем, здабыўшы ўсе чатыры тытулы ў 2015 годзе, прайграла ў паўфінальным матчы італьянцы Раберце Вінчы. Джокавіч у другі раз стаў пераможцам турніру, перайграўшы ў фінале швейцарца Роджэра Федэрэра, а чэмпіёнкай у жаночым адзіночным разрадзе стала Флавія Пенета з Італіі, якая да гэтага не праходзіла далей за чвэрцьфінал на турнірах Вялікага шлема і перайграла Вінчы ў фінале, стаўшы першай італьянкай, якая перамагла на адкрытым чэмпіянаце ЗША.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе 2015

| ⛭Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе |
| --- |
| Да Адкрытай Эры | 
* 1881
* 1882
* 1883
* 1884
* 1885
* 1886
* 1887
* 1888
* 1889
* 1890
* 1891
* 1892
* 1893
* 1894
* 1895
* 1896
* 1897
* 1898
* 1899
* 1900
* 1901
* 1902
* 1903
* 1904
* 1905
* 1906
* 1907
* 1908
* 1909
* 1910
* 1911
* 1912
* 1913
* 1914
* 1915
* 1916
* 1917
* 1918
* 1919
* 1920
* 1921
* 1922
* 1923
* 1924
* 1925
* 1926
* 1927
* 1928
* 1929
* 1930
* 1931
* 1932
* 1933
* 1934
* 1935
* 1936
* 1937
* 1938
* 1939
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944
* 1945
* 1946
* 1947
* 1948
* 1949
* 1950
* 1951
* 1952
* 1953
* 1954
* 1955
* 1956
* 1957
* 1958
* 1959
* 1960
* 1961
* 1962
* 1963
* 1964
* 1965
* 1966
* 1967

 |  |
| Адкрытая Эра | 
* 1968
* 1969
* 1970
* 1971
* 1972
* 1973
* 1974
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* 2013
* 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
| 
* Мужчынскі адзіночны разрад
* Жаночы адзіночны разрад
* Мужчынскі парны разрад
* Жаночы парны разрад
* Змяшаны разрад

 |
Электрычная дуга
**Электры́чная дуга́, вольтава дуга** — фізічная з'ява, адзін з відаў самастойнага дугавога разраду ў газах, пры якім разрад сканцэнтраваны ў вузкім плазменным шнуры, які ярка свеціцца. Пры гарызантальным размяшчэнні электродаў плазменны шнур пад уздзеяннем узыходзячага патоку нагрэтага газу набывае форму дугі.

Электрычную дугу ў паветры паміж вугальнымі стрыжнямі назіраў у 1802 годзе рускі электратэхнік В. У. Пятроў. У 1808—1809 гг. яе апісаў англійскі вучоны Гемфры Дэві і даў ёй назву *вольтавай дугі*. Развіццю тэорыі электрычнай дугі прысвяцілі свае работы рускія вучоныя М. М. Бернардос і М. Г. Славянаў, распрацаваўшы метады зваркі з выкарыстаннем вугальных электродаў, зваркі на пераменным току і зваркі з выкарыстаннем металічных электродаў.

Электрычная дуга можа існаваць у любым газе пры ціску, блізкім да атмасфернага і больш высокім. Тэмпература плазмы ў шнуры электрычнай дугі ад 5000 К (пры атмасферным ціску і сіле току ў некалькі ампер) да 12 000 К. Пры абдзьмухванні шнура дугі моцным патокам газу тэмпература можа дасягаць 50 000 К. Шчыльнасць току каля катода можа пры пэўных умовах дасягаць 107 А/см². Электрычнай дузе ўласціва спадальная вольтамперная характарыстыка — з павелічэннем сілы току памяншаецца напружанне паміж электродамі.

Выкарыстанне
------------

Электрычная дуга выкарыстоўваецца ў металургіі (атрыманне асабліва чыстых і тугаплаўкіх металаў і сплаваў), святлатэхніцы (дугавая лямпа), у тэхналагічных працэсах зваркі.

Адмоўнае ўздзеянне
------------------

У некаторых галінах тэхнікі электрычная дуга — шкодная з'ява (напрыклад, пры разрыве электрычных ланцугоў высокага напружання). У мэтах барацьбы выкарыстоўваюцца адмысловыя высакавольтныя выключальнікі з разнастайнымі дугагасільнымі прыстасаваннямі — масляныя выключальнікі, дугагасільныя камеры, з гашэннем дугі магнітным полем і інш.

Зноскі
------

1. 1 2  Дуга электрическая(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18 Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — С. 102—103. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Спасылкі
--------

* Дуга электрическая(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
**Acanthurus sohal** — марская прамянёвапёрая рыба сямейства Acanthuridae атраду акунепадобных.

Апісанне
--------

Агульная даўжыня цела да 40 см. Цела пляскатае з бакоў, хваставы плаўнік ў форме паўмесяца. Афарбоўка светла-шэрая, паступова пераходзячая ў белую на брушным баку. На галаве вышэй вачэй і на баках размешчаны вузкія падоўжныя чорныя палосы. Пад груднымі плаўнікамі аранжавыя плямы, вакол выемкі з шыпом на хваставым сцябле кароткая падоўжная аранжавая ці чырвоная паласа. Няпарныя плаўнікі чорныя з вузкай сіняй краёвай аблямоўкай, грудныя жоўтыя ўверсе і белыя ўнізе з чорнай аблямоўкай. У спінным плаўніку 9 жорсткіх і 30-31 мяккіх прамянёў, у анальным 3 жорсткіх і 28-29 мяккіх, у грудных плаўніках па 17 мяккіх прамянёў. Вельмі агрэсіўны тэрытарыяльны від.

Арэал і месца пражывання
------------------------

Распаўсюджаны ў трапічных водах заходняй часткі Індыйскага акіяна ад Чырвонага мора да Персідскага заліва. Жыве на знешніх схілах каралавых рыфаў на глыбіні да 20 м. Насяляе вады з тэмпературай +24...+30 °C.

У 2002 годзе адна асобіна была заўважаная ля берагоў Пампана Біч (Pompano Beach) у Фларыдзе (Паўночная Амерыка), куды трапіла верагодна з акварыума. У выніку від быў унесены ў спіс інтрадукаваных відаў у ЗША.

Харчаванне
----------

Харчуецца рознымі відамі багавіння, у асноўным з роду *Sargassum* і дробнымі ніткавымі зялёнымі водарасцямі.

Фота
----

* 
* 
*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* FishBase: Acanthurus sohal
* James A. Morris, Jr. and Pamela J. Schofield. 2012. *Acanthurus sohal*. USGS Nonindigenous Aquatic Species Database, Gainesville, FL
**Лагагра́фы** (стар.-грэч.: λογογράφος, мн. л. λογογράφοι logographoi ад λόγος, logos — слова, празаічны твор і γράφω, grapho — пішу)

**1)** першыя старажытнагрэчаскія гісторыкі і географы, якія пісалі гістарычную прозу. З’явіліся ў вобласці Іонія ў сярэдзіне VI ст. да н.э. Адрозніваюць 2 пакаленні: старэйшае (VI – 1-я палова V стст. да н.э.; Кадм Мілецкі, Гекатэй Мілецкі, Харон, Скілак і інш.) і малодшае (2-я палова V ст. да н.э.; Ксанф, Ферэкід, Геланік і іншыя). На аснове міфаў і паданняў яны спрабавалі ўзнавіць гісторыю грэчаскіх полісаў, «варварскіх» краін, генеалогію арыстакратычных родаў (як гэта відаць з фрагментаў, якія дайшлі да нас «Генеалогіі» Гекатэя, «Персідскіх спраў» Харона, «Лідзійскіх спраў» Ксанфа), апісвалі чужыя землі і побыт народаў. Некаторыя працы заснаваны на асабістых уражаннях ад вандраванняў, утрымоўваюць каштоўныя этнаграфічныя і геаграфічныя звесткі (фрагменты «Землеапісанне» Гекатэя, «Падарожжв па Індыі» Скілака. Малодшыя лагаграфы на аснове гарадскіх хронік, спісаў службовых асоб і г.д. спрабавалі ўсталяваць храналагічную паслядоўнасць падзей старажытнагрэчаскай гісторыі. Найболей вядомая «Аціда» Геланіка – летапіс падзей з гісторыі Афін і іншых грэчаскіх полісаў.

Лагаграфы лічылі, што ў аснове эпічнай традыцыі ляжаць рэальныя падзеі і спрабавалі выявіць іх, але ішлі па шляху наіўна рацыяналістычнага тлумачэння міфаў, ухіленні з іх нязгоднасцяў, звышнатуральнага элемента. Росквіт дзейнасці лагаграфаў быў абумоўлены развіццём палітычнай самасвядомасці грамадзян, у першую чаргу дэмакратычных полісаў.

**2)** Складальнікі судовых прамоў кліентаў у Старажытных Афінах (з канца V ст. да н.э.; Дэмасфен, Лісій і іншыя) для выступленняў іх у час спрэчак усудзе. Рыхтавалі прамовы паводле характару, адукаванасці і іншых рыс кліента.

**3)** У эпоху позняй старажытнарымскай дзяржавы чыноўнікі імператарскай адміністрацыі, якія адказвалі за фінансы.

Фрагменты лагаграфаў
--------------------

Ад твораў лагаграфаў захаваліся толькі ўрыўкі:

* Müller C. Fragmenta historicum Graecorum. Vol. 1 – 5. – Paris, 1846 – 1870.
* Jacoby F. Die Fragmente der griechischen Historiker. Vol. 3. – Leiden, 1950 – 1958.
* Jacoby F. Die Fragmente der griechischen Historiker. Vol. 3. – Aufl. 1961.

Літаратура
----------

* Pearson L. Early Jonian historians. – Oxford, 1939.
Elektronika 25AS-328.

|  |
| --- |
|  |

Пад маркай **«Электроника»** у СССР на заводах, якія адносілі да ведамства Міністэрства электроннай прамысловасці (Мінэлектронпрам ці Мінэлектра), выпускаўся шырокі спектр бытавых электрапрыбораў: тэлевізары, камп’ютарныя сістэмы, калькулятары, электронныя гадзіннікі, магнітафоны, відэамагнітафоны і іншыя вырабы. Некаторыя вырабы серыі былі копіямі ўзораў замежнай тэхнікі.

Экспартныя варыянты прыбораў серыі выходзілі пад марками «Elektronika» («Electronika»), «Electrónica» (для іспанагаворачых краін) і «Електроника» (для Балгарыі), Seconda (для гадзіннікаў), Elorg (Электронаргтэхніка), Prim (для Чэхаславакіі). Астаткі ад экспартных партый траплялі ў продаж і ў СССР.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Электроника на Вікісховішчы |

* Музей айчыннай лічбавай электронікі (фатаграфіі і апісанні калькулятараў, гадзіннікаў і іншай тэхнікі маркі «Электроника»)
* Музей гісторыі айчынных камп’ютараў(недаступная спасылка)
* Савёлаўскі музей старажытнай камп’ютэрнай тэхнікі
* Савецкая відэатэхніка
* Каталаг савецкіх і беларускіх гадзіннікаў «Электроника»
* Спіс шыфраў «Электроніка МС» (Мікрапрацэсарныя Сродкі Вылічальнай Тэхнікі)
**Валада́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Валадарск.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Гавенавіцкі сельсавет** у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Гавенавічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. 15 лютага 1935 года вёска Гавенавічы атрымала назву Валадарская, сельсавет перайменаваны ў Валадарскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Камсамольскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лавоша (значэнні).

**Лаво́ша** — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Цна (прыток Гайны, басейн Бярэзіны).

Назва
-----

Назва Лавоша балцкага паходжання.

Гідранімічны корань *Lav-* таксама ў літоўскай рачной назве *Lavysa* (рака, з якой выцякае возера *Lavysas*), якая далей звязаная з гідронімамі *Lūvas*, *Lojis*.

Ад індаеўрапейскага *\*lou-* са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»). У старабалцкай лексіцы корань меў прысутнічаць (пра гэта сведчаць гідронімы), але з цягам часу знік пад ціскам іншых сінонімаў. Тое ж адбылося і, напрыклад, з *\*droṷus* «плынь», што захавалася ў стараіндыйскім *draváḥ* (< *dravas*) «бег», а таксама ў гідронімах тыпу Адроў, Сухадроўка.

У назве Лавоша корань *Lav-* пашыраны пашыральнікам *-š-* (> -*oš*-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах *Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša*.

Значэнне назвы Лавоша можа быць перададзенае як «Цякучая (рака)».

Балцкай таксама з’яўляецца назва ракі Цна, у якую Лавоша ўцякае, і назвы іншых цнянскіх прытокаў рэк Ісга (таго ж паходжання, што і бярэзінская Сха), Пядынь, Макоўза. На Бярэзіне (як і на Сажы) Ул. Тапаровым адзначалася адмысловая канцэнтрацыя балцкіх гідронімаў.

Водаапісанне
------------

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4 м/км.

Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Лавоша. Упадае ў Цну прыкладна за 3 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Кроква. Вадазбор на ўсходніх схілах Мінскага ўзвышша.

Зноскі
------

1. ↑  Ліст карты N-35-69. Выданне 1987 г. Стан Мясцовасці на 1982 г. (руск.)
2. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.
3. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.
4. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.
5. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 189—190, 203.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — С. 120. — 588 с. іл. — 10 000 экз.
* Ліст карты N-35-69. Выданне 1987 г. Стан Мясцовасці на 1982 г. (руск.)

Спасылкі
--------

* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» Архівавана 20 кастрычніка 2016. (руск.)
**Рэзульта́нт** − лікавая велічыня, якая дазваляе праверыць два мнагачлены на наяўнасць агульных каранёў.
З дапамогай рэзультанта можна звесці развязанне сістэмы алгебраічных ураўненняў да развязання аднаго ўраўнення з адным невядомым.

Азначэнне
---------

Рэзультант вызначаюць або праз вызначнік матрыцы Сільвестра, або праз карані мнагачленаў. Абодва гэтыя азначэнні раўназначныя, і калі адно з іх прыняць за зыходнае, то другое атрымліваецца як вынік.

### Праз вызначнік матрыцы Сільвестра

Гл. таксама: Матрыца Сільвестра
Для двух мнагачленаў

{\displaystyle f(x)=a\_{n}x^{n}+a\_{n-1}x^{n-1}+\dots +a\_{1}x+a\_{0},}
{\displaystyle g(x)=b\_{m}x^{m}+b\_{m-1}x^{m-1}+\dots +b\_{1}x+b\_{0}}
**рэзультант** азначаюць як вызначнік матрыцы (так званай матрыцы Сільвестра) парадку *m* + *n*:

{\displaystyle R(f,g)=\left|{\begin{array}{cccccccc}a\_{n}&a\_{n-1}&\dots &a\_{1}&a\_{0}\\&a\_{n}&a\_{n-1}&\dots &a\_{1}&a\_{0}\\&&\ddots &\ddots &\dots &\ddots &\ddots \\&&&a\_{n}&a\_{n-1}&\dots &a\_{1}&a\_{0}\\b\_{m}&b\_{m-1}&\dots &b\_{1}&b\_{0}\\&b\_{m}&b\_{m-1}&\dots &b\_{1}&b\_{0}\\&&\ddots &\ddots &\dots &\ddots &\ddots \\&&&b\_{m}&b\_{m-1}&\dots &b\_{1}&b\_{0}\end{array}}\right|,}
дзе на свабодных месцах стаяць нулі.

### Праз карані мнагачленаў

Няхай

{\displaystyle f(x)=a\_{n}x^{n}+a\_{n-1}x^{n-1}+\dots +a\_{1}x+a\_{0},}
{\displaystyle g(x)=b\_{m}x^{m}+b\_{m-1}x^{m-1}+\dots +b\_{1}x+b\_{0}.}
Калі {\displaystyle \alpha \_{1},\alpha \_{2},\dots ,\alpha \_{n}} − карані мнагачлена *f*(*x*), а {\displaystyle \beta \_{1},\beta \_{2},\dots ,\beta \_{m}} − карані *g*(*x*), то **рэзультант** вызначаюць як

{\displaystyle R(f,g)=a\_{n}^{m}b\_{m}^{n}\prod \_{1\leq i\leq n \atop 1\leq k\leq m}(\alpha \_{i}-\beta \_{k}).}

Уласцівасці
-----------

* Рэзультант пары мнагачленаў роўны нулю, калі і толькі калі яны маюць агульны корань.

### Тоеснасці

Няхай *f* і *g* − мнагачлены, і deg *f* = *n*, deg *g* = *m*.

* {\displaystyle R(f,g)=a\_{n}^{m}\prod \_{i=1}^{n}g(\alpha \_{i})=(-1)^{m\cdot n}b\_{m}^{n}\prod \_{k=1}^{m}f(\beta \_{k})}

* {\displaystyle R(g,f)=(-1)^{m\cdot n}R(f,g)}

* {\displaystyle R(fh,g)=R(f,g)R(h,g)}

* Калі *p* = *f* + *g* *h* і deg *p* = deg *f*, то
{\displaystyle R(p,g)=R(f,g)}

### Сувязь з дыскрымінантам (адрознікам)

Гл. таксама: Дыскрымінант
Няхай поле *K* мае нулявую характарыстыку. Тады для любога мнагачлена {\displaystyle f(x)=a\_{n}x^{n}+\dots +a\_{1}x+a\_{0}\in K[x]} праўдзіцца тоеснасць

{\displaystyle a\_{n}D(f)=(-1)^{n(n-1)/2}R(f,f').}

Гл. таксама
-----------

* Дыскрымінант

Зноскі
------

1. ↑  
Матэматычная энцыклапедыя / Гал. рэд. В.Бернік. — Мінск: Тэхналогія, 2001.
2. 1 2  
*Курош А.Г.* Курс высшей алгебры. — Москва: Наука, 1968.

Крыніцы і спасылкі
------------------

* *Weisstein, Eric W.* Resultant (англ.) на старонцы Wolfram MathWorld.
***Angiosperm Phylogeny Website*** (*APWeb*, *APW*, магчымы пераклад — «Сайт філагеніі пакрытанасенных») — інфармацыйны праект (сайт у сетцы Інтэрнэт), які забяспечвае доступ да інфармацыі аб філагеніі і таксанаміі кветкавых раслін.

*Angiosperm Phylogeny Website* размешчаны на сайце Батанічнага саду Місуры і падтрымліваецца збольшага Пітэрам Стывенсам  (англ.) (бел. — удзельнікам «Групы філагеніі пакрытанасенных» (*Angiosperm Phylogeny Group*, *APG*). Матэрыялы *APWeb* у значнай ступені грунтуюцца на працах групы *APG*, у тым ліку на сістэмах класіфікацыі, якія распрацоўваюцца гэтай групай (апошняя з якіх — Сістэма APG III, апублікаваная ў лістападзе 2009 года). Часам сістэма класіфікацыі, якая прыводзіцца на сайце, разглядаецца як самастойная.

Для кожнага парадку і сямейства дадзены іх кароткія філагенетычныя і батанічныя характарыстыкі, указана колькасць родаў і відаў, якія ўваходзяць у іх склад; для сямействаў прыведзены спісы родаў. Карты арэалаў указаны для кожнага сямейства, а таксама для буйных падсямействаў.

Апроч інфармацыі пра кветкавыя расліны на сайце прыведзена кароткая інфармацыя і пра іншыя вышэйшыя расліны.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Angiosperm Phylogeny Website
* *Angiosperm Phylogeny Website* на сайце Батанічнага саду Місуры (англ.) (Праверана 22 лютага 2010)
* *Angiosperm Phylogeny Website*: інфармацыя пра сайт на партале *The Gateway to 21st Century Skills* (англ.) (Праверана 24 лютага 2010)

| Электронныя біялагічныя рэсурсы |
| --- |
| 
* *Angiosperm Phylogeny Website* (*APWeb*)
* *Germplasm Resources Information Network* (*GRIN*)
* *International Plant Names Index* (*IPNI*)
* *MycoBank*
* *The Plant List*
* Віківіды
* Нацыянальны цэнтр біятэхналагічнай інфармацыі ЗША (*NCBI*)
* Аб’яднаная таксанамічная інфармацыйная служба (*ITIS*)
* Энцыклапедыя жыцця (*EOL*)

 |
**«ДБК-Гомель»** — беларускі футбольны клуб з горада Гомель, прадстаўляе Гомельскі **Д**ома**Б**удаўнічы **К**амбінат.

Гісторыя
--------

Клуб быў заснаваны ў 2008 годзе і адразу выйграў Другую лігу. З 2009 года ўдзельнічаў у Першай лізе Беларусі. Клуб намагаўся выйсці ў Вышэйшую лігу, але здолеў толькі двойчы стаць бронзавым прызёрам у другім дывізіёне.

У Кубку Беларусі 2009/2010 зрабіў сенсацыю, дайшоўшы да паўфінала (у 1/8 былі абыграны землякі з Гомеля, а ў чвэрцьфінале будаўнікі пасля хатняга паражэння 0:2 ад мінскага «Дынама» ўзялі рэванш у гасцях — 3:1, і толькі ў паўфінале саступілі жодзінскаму «Тарпеда»). У 2010 фарм-клуб ДБК-2 прымаў удзел у Другой лізе.

Сезон 2011 клуб, аднак, скончыў толькі на 12 месцы ў Першай лізе, а ў 2012 з вялікай цяжкасцю захаваў месца ў Першай лізе. У лютым 2013 клуб спыніў сваё існаванне.

У красавіку 2016 года стала вядома аб аднаўленні клуба, які заявіўся ў Другую лігу. Пры гэтым, у Другой лізе таксама пачаў выступленні самастойны клуб ДЮСШ-ДБК, складзены з выхаванцаў дзіцячай школы былога клуба. Аднак, 29 красавіка 2016 года, за дзень да першага матча, каманда знялася з турніру.

Дасягненні
----------

* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2008
* Бронзавы прызёр Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2009, 2010
* Паўфіналіст Кубка Беларусі: 2010

Статыстыка выступленняў
-----------------------

### Чэмпіянат і Кубак Беларусі

| Сезон | Ліга | М | Г | В | Н | П | Галы | Ачкі | Кубак | Заўвагі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Другая (Д3) | **1** | 30 | 23 | 5 | 2 | 67–17 | **74** | 1/32 фінала |  Выхад у Першую лігу |
| 2009 | Першая (Д2) | **3** | 26 | 13 | 9 | 4 | 34–18 | **48** | Паўфінал |  |
| 2010 | Першая (Д2) | **3** | 30 | 17 | 7 | 6 | 52–26 | **58** | 1/8 фінала |  |
| 2011 | Першая (Д2) | **12** | 30 | 8 | 10 | 12 | 28–34 | **34** | 1/16 фінала |  |
| 2012 | Першая (Д2) | **14** | 28 | 1 | 5 | 22 | 9–62 | **8** | 1/16 фінала | Спыненне існавання |

Трэнеры
-------

* Вячаслаў Акшаеў (2009—2010)
* Міхаіл Віктаравіч Ерамчук (2016)

Зноскі
------

1. ↑  Гомельский ДСК исчез с футбольной карты страны
2. ↑  ДСК-Гомель - возродился как «птица феникс»?(недаступная спасылка)
3. ↑  Официально. Во второй лиге сыграют 14 команд
4. ↑  Первая потеря! "ДСК-Гомель" накануне старта второй лиги снялся с турнира
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 1546 аднагалосна прынята 8 чэрвеня 2004 года.

Змест
-----

Дакумент быў прысвечаны падзеям звяржэння ўрада Садама Хусейна ў Іраку. Рэзалюцыя пацвердзіла незалежнасць, суверэнітэт, адзінства і тэрытарыяльную цэласнасць дзяржавы, права іракскага народа свабодна вызначаць сваю палітычную будучыню і кантраляваць свае прыродныя рэсурсы. Савет ухваліў стварэнне суверэннага Часовага ўрада Ірака наўзамен адміністрацыі кааліцыі і поўнае завяршэнне акупацыі краіны да 30 чэрвеня таго ж года. Да Арганізацыі Аб’яднаных Нацый звярнуліся з просьбай дапамагчы ў галінах, якія тычацца распрацоўкі новай канстытуцыі, каардынацыі гуманітарнай дапамогі, прасоўвання правоў чалавека і рэформ. Урад Ірака абавязаўся працаваць над паляпшэннем сіл бяспекі. Рэзалюцыя ўпаўнаважыла кааліцыйныя сілы прыняць усе меры для падтрымання бяспекі і стабільнасці ў Іраку і вітала партнёрства паміж іракскім урадам і замежнымі войскамі, тым самым легалізаваўшы дзейнасць апошніх. У той жа час мандат па размяшчэнні кааліцыі мог быць спынены па просьбе Ірака. У палажэннях рэзалюцыі гаварылася, што сродкі з Фонду развіцця Ірака могуць выкарыстоўвацца іракскім ўрадам пасля спынення паўнамоцтваў акупацыйнай адміністрацыі.

Галасаванне
-----------

| За (15) | Устрымаліся (0) | Супраць (0) |
| --- | --- | --- |
| * Сцяг Кітая **КНР**
* Сцяг Расіі **Расія**
* Сцяг Вялікабрытаніі **Вялікабрытанія**
* Сцяг ЗША  **ЗША**
* Сцяг Францыі **Францыя**
* Сцяг Алжыра Алжыр
* Сцяг Анголы Ангола
* Сцяг Беніна Бенін
* Сцяг Бразіліі Бразілія
* Сцяг Чылі Чылі
* Сцяг Германіі Германія
* Сцяг Пакістана Пакістан
* Сцяг Філіпін Філіпіны
* Сцяг Румыніі Румынія
* Сцяг Іспаніі Іспанія
 |  |  |

 \* тоўстым выдзелены пастаянныя члены Савета Бяспекі ААН

Гл. таксама
-----------

* Акупацыя Ірака (2003—2011)

Спасылкі
--------

* Поўны тэкст рэзалюцыі  (руск.)
* Hoge, Warren.  Security Council Unanimously Backs Revised Iraq Resolution **(нявызн.)** (8 June 2004).  (англ.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Венеты.

**Венеты** (лац.: Veneti) † — старажытнае кельцкае насельніцтва Арморыкі, адзін з гальскіх народаў.

Гісторыя
--------

Венеты ўзгадваліся рымлянамі як адзін з народаў Галіі, што насяляў поўдзень сучаснай Брэтані. Яны актыўна займаліся мараходствам, гандлявалі з брытамі і жыхарамі Іберыі. У 57 г. да н. э. венеты былі падпарадкаваны Цэзарам. У 56 г. да н. э. венеты паўсталі і захапілі ў палон некалькі рымлян. Цэзар распачаў супраць іх ваенную кампанію, якая суправаджалася аблогай прыморскіх крэпасцяў. Для канчатковай перамогі рымляне былі вымушаны знішчыць ваенны флот галаў. Значная частка венетаў загінула або трапіла ў палон. 

У IV - V стст. рэшткі венетаў былі асіміляваны брытамі і такім чынам сталі продкамі сучасных паўднёвых брэтонцаў.

Старажытны географ і гісторык Страбон лічыў венетаў Арморыкі сваякамі венетаў Адрыятыкі, аднак яго гіпотэза не падцвярджаецца сучаснымі даследаваннямі.

Тапаніміка
----------

Ад наймення венетаў паходзіць назва горада Вен (фр.: Vannes) у Францыі.

Зноскі
------

1. ↑   Страбон, Кніга 12:III:8, III:25

Спасылкі
--------

* Gaul's Realm of Armorica
* Kings of the Bretons (Vannetais / Britanni / Brittany)
**Рэзюмэ** (фр.: resume, лац.: curriculum vitae) — дакумент, які змяшчае інфармацыю пра навыкі, адукацыю, досвед і іншыя звесткі пра чалавека, як кандыдата на працаўладкаванне або пасаду.

Рэзюмэ павінна быць вельмі дакладным і кароткім, максімум дзве старонкі. У розных краінах структура рэзюмэ, або CV, можа адрознівацца.

Апошнім часам распаўсюдзіліся інтэрнэт-рэзюмэ, якія запаўняюць па вызначаным шаблоне на спецыялізаваных сайтах рэкрутынгавых агенцтваў. Ёсць таксама прафесійныя службы, якія прапануюць складанне «пісьменных» рэзюмэ.

Яшчэ адзін, пакуль мала распаўсюджаны, тып рэзюмэ — відэа-рэзюмэ, кароткі відэаролік, у якім кандыдат апавядае пра сябе, свае навыкі і іншае. Як і ў выпадку інтэрнэт-рэзюмэ, ёсць спецыялізаваныя сайты для іх размяшчэння, і кампаніі, якія займаюцца іх запісам і размяшчэннем.

Структура рэзюмэ
----------------

Рэзюмэ звычайна складаецца з некалькіх раздзелаў, інфармацыя ў кожным з іх мусіць каротка азнаёміць патэнцыяльнага працадаўцу з усімі звесткамі пра кандыдата, патрэбнымі для яго прыёму на працу. У рэзюмэ не варта ўключаць інфармацыю, якая не мае дачынення да меркаванай працы. У рэзюмэ варта ўключаць толькі інфармацыю, якая дапаможа максімальна ахарактарызаваць кандыдата.

Рэзюмэ павінна змяшчаць:

* кантактную інфармацыю кандыдата.
* кароткае апісанне пасады, на якую ён прэтэндуе.
* кароткае апісанне асноўных навыкаў.
* апісанне досведу працы па спецыяльнасці ў зваротным храналагічным парадку (звычайна, трох апошніх месцаў працы).
* апісанне адукацыі (дыпломы, сертыфікаты і іншае).
* дасягненні і магчыма рэкамендацыі.

Часам у рэзюмэ ўключаюць інфармацыю пра сяброўства ў прафесійных асацыяцыях, навуковыя публікацыі і аўтарскія патэнты. Таксама ў рэзюмэ можна ўключыць інфармацыю пра захапленні, лепей калі гэта актыўныя захапленні (напрыклад, спорт, турызм, танцы), аднак падобнае апісанне мусіць быць выкладзена сцісла, і не варта ўключаць у рэзюмэ не карысную патэнцыяльнаму працадаўцу інфармацыю.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85113286 |
**Рэзідэнт** (лац.: Resident — аселы, той, хто ўвесь час знаходзіцца ў пэўным месцы) — пэўны статус юрыдычнай або фiзiчнай асобы ў падатковым заканадаўстве, а таксама ў некаторых іншых галінах заканадаўства, які адлюстроўвае сувязь гэтай асобы з той ці іншай дзяржавай.

У больш вузкім і прафесійным сэнсе гэта юрыдычныя асобы альбо дыпламатычныя прадстаўніцтвы, якія маюць пастаяннае месцазнаходжанне ў пэўнай краіне. У вузкім сэнсе гэты тэрмін выкарыстоўваецца ў спецыяльным заканадаўстве для вызначэння суб'ектаў праваадносін, якія маюць дадатковыя правы і абавязкі. У некаторых прававых інстытутах заканадаўчае вызначэнне гэтага тэрміна мае асаблівасці, і таму падлягае прымяненню толькі да пэўнага тыпу праваадносін.

Класіфікацыя
------------

Тэрмін рэзідэнт можна класіфікаваць як:

* паводле суб’ектнага складу:

1. фізічныя асобы,
2. юрыдычныя асобы,
3. дыпламатычныя прадстаўніцтвы;

* паводле аб’екта прававога рэгулявання альбо інстытутаў права:

1. падатковыя рэзідэнты,
2. мытныя рэзідэнты,
3. банкаўскія рэзідэнты,
4. іншыя.

Спасылкі
--------

* Рэзідэнт Рэспублікі Беларусь на сайце Нацыянальнага цэнтра прававой інфармацыі Рэспублікі Беларусь
* Резиденты Республики Беларусь на сайце Kodeksy-by.com
**Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 297** — рэзалюцыя, прынятая 15 верасня 1971 года, якая рэкамендавала Генеральнай асамблеі ААН прыняць Катар у члены ААН.

Рэзалюцыя была прынята 15 галасамі з 15. 

Катар атрымаў статус незалежнай дзяржавы 1 верасня 1971 года. Катар афіцыйна прызнала большасць краін свету, у тым ліку і СССР (8 верасня 1971 года), быў заключаны новы дагавор з Вялікабрытаніяй аб дружбе, у якім гаварылася пра захаванне «традыцыйных сувязяў» паміж дзвюма краінамі. Таму не існавала ніякага процідзеяння ўступленню Катара ў члены ААН.

Гл. таксама
-----------

* Рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН 552 (1984)

Спасылкі
--------

* Тэкст рэзалюцыі на UN.org(недаступная спасылка) (PDF)
|  |
| --- |
| **Аэрапорт Ціват** |
|  |
| Краіна:  Рэгіён: | Чарнагорыя Ціват |
| Тып: | грамадзянскі |
| Код ІКАА: Код ІАТА: |  **LYTV**    **TIV**  |
| Вышыня: Каардынаты: | +6 м  42°24′17″ пн. ш. 18°43′24″ у. д.HGЯO |
| Мясцовы час: | UTC +2 |
| Час працы: | светлы час сутак |
| Эксплуатант: | Аэрапорты Чарнагорыі |
| Сайт: | montenegroairports.com

 |
| Узлётна-пасадачныя палосы (УПП) |
| Нумар | Памеры | Пакрыццё |
| 14/32 | 2,500 м | асфальт |
|
| **Спіс аэрапортаў** |

**Аэрапорт Ціват** (сербск.: Аеродром Тиват) — міжнародны аэрапорт, размешчаны ў чатырох кіламетрах ад горада Цівата. Адзін з двух грамадскіх аэрапортаў Чарнагорыі (другі — аэрапорт Падгорыцы).

Апісанне
--------

Аэрапорт Цівата размешчаны ў паўночнай частцы адрыятычнага ўзбярэжжа Чарнагорыі. З аэрапорта круглы год ажыццяўляюцца штодзённыя рэйсы ў Белград і ў Маскву (аэрапорты Дамадзедава і Шарамеццева), астатнія рэйсы сканцэнтраваны галоўным чынам у летні перыяд. Аэрапорт абслугоўвае галоўным чынам чартарныя рэйсы, пасажыры якіх у большасці сваёй накіроўваюцца на курорты адрыятычнага ўзбярэжжа. Перадусім ён зручны для турыстаў, што едуць у Котар (размешчаны за 7 км ад аэрапорта) і ў Будву (у 20 км ад аэрапорта).

Аэрапорт Цівата быў пабудаваны ў 1971 годзе з узлётна-пасадачнай паласой даўжынёй 2500 метраў, якая знаходзіцца паблізу Котарскага заліва. У гадзіну аэрапорт здольны абслугоўваць да 6 рэйсаў.

Наземны транспарт
-----------------

У 100 метрах ад выхаду з аэравакзала праходзіць Ядранская аўтамагістраль (Jadranska magistrala), дзе па патрабаванні спыняюцца аўтобусы, якія накіроўваюцца ў горад Ціват, у Котар, Будву, Петровац і г.д. Абсталяваных прыпынкаў паблізу аэрапорта няма. Найбліжэйшая аўтастанцыя — у горадзе Ціват — размешчана ў 1,5 км ад аэравакзала, ад яе адпраўляюцца маршруты практычна па ўсёй краіне.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
Вестверк Мюнстэрскага сабора
**Вестверк** (ням.: Westwerk) — манументальны заходні фасад цэркваў, размешчаны перпендыкулярна галоўнаму нефу. Вестверкі характэрныя для цэркваў эпохі Каралінгаў, Атанідаў і цэркваў, пабудаваных у раманскім стылі. Вестверк, як правіла, складаецца з асноўнай вежы і адной або двух дадатковых вежаў. У вестверку знаходзіцца галоўны царкоўны партал і хоры.  Звычайна вестверк мае выгляд магутнай крэпасці. 

Часта ў вестверку размяшчаецца алтар Архангела Міхаіла - змагара з сіламі зла.  Першыя вестверкі з'явіліся ў Сірыі. Найстарэйшым з вядомых вестверкаў з'яўляецца вестверк царквы ў абацтве Сен-Рык'е каля Амьена ў Францыі. Найстарэйшы вестверк ў Германіі знаходзіцца ў абацтве Карвэ.

Літаратура
----------

* *Meyers Neues Lexikon.* in 8 Bänden, Bibliographisches Institut Leipzig 1964, Band 8, S. 722.
* Dagmar von Schönfeld de Reyes: *Westwerkprobleme : zur Bedeutung der Westwerke in der kunsthistorischen Forschung*, VDG, Verlag und Datenbank für Geisteswissenschaften, Weimar 1999. ISBN 3-89739-026-4.
* Uwe Lobbedey: *Romanik in Westfalen* Zodiaque-Echter, Würzburg 1999.
* Uwe Lobbedey: *Westwerke und Westchöre im Kirchenbau der Karolingerzeit*, in: *Am Vorabend der Kaiserkrönung : das Epos «Karolus Magnus et Leo papa» und der Papstbesuch in Paderborn 799*(hrsg. von Peter Godman u.a.) Akademie-Verlag, Berlin 2002, S. 163—191. ISBN 3-05-003497-1.
* Heiko Seidel: *Untersuchung zur Entwicklungsgeschichte sakraler Westbaulösungen des kernsächsischen Siedlungsraumes in romanischer Zeit dargestellt vornehmlich an den Beispielen der Klosterkirche Marienmünster und der Pfarrkirche St. Kilian zu Höxter.* Diss. Hannover 2003. PDF (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4189752-3 · LCCN: sh2004000323 · Microsoft: 120336030 |
**Ве́стмана** (фар.: Vestmanna; дацк.: Vestmannahavn) — сёмы па велічыні горад на Фарэрскіх астравах, размешчаны на заходнім узбярэжжы вострава Стрэймай. Адміністрацыйна адносіцца да камуны Вестмана рэгіёна Стрэймай.

Вестмана

Геаграфія
---------

Паселішча Вестмана знаходзіцца ў паўночнай частцы вострава Стрэймай, на яго заходнім узбярэжжы. Яно не выходзіць непасрэдна да адкрытага акіяна, ад якога агароджана востравам Воар, і размешчана на беразе невялікага заліва, злучанага з адкрытым акіянам праз праліў Вестманасунд.

Назва
-----

Этымалогія назвы гэтага партовага гарадка не зусім ясная і можа ўзыходзіць нават да часоў, папярэднім засяленню Фарэрскіх астравоў вікінгамі. Найбольш праўдападобная версія гаворыць, што назва паходзіць ад «вестман», гэта значыць *Людзі Захаду*, як жыхары старажытнай Скандынавіі звалі кельцкіх пасяленцаў. Гістарычна склалася так, што фарэрцы выкарыстоўвалі назву Вестманахаўн (Vestmannahavn), якая можа азначаць Порт Людзей Захаду. Пры такой інтэрпрэтацыі Вестмана магла быць заснавана яшчэ ў IX стагоддзі. Але існуе таксама меркаванне, што назва паказвае на месцазнаходжанне порта, які размешчаны ў заходняй частцы вострава Стрэймай.

Гісторыя
--------

Гісторыя паселішча, размешчанага на месцы Вестманы, можа пачынацца яшчэ да з'яўлення там вікінгаў. Назва паселішча гаворыць пра кельцкае паходжанне пасяленцаў. Каланізацыя верагодна пачалася яшчэ ў IX стагоддзі. Аднак першыя згадкі пра пасёлак датуюцца XIV і XV стагоддзямі.

У пачатку XVII стагоддзя ў наваколлях Вестманы абгрунтаваліся піраты. У 1615 годзе дацкі кароль накіраваў некалькі ваенных караблёў для рашэння праблемы марскога разбою. У гэтым жа годзе адбыўся бой, у якім былі знішчаны тры пірацкіх ірландскіх судны: у выніку дваццаць сем піратаў загінула, пяцьдзясят пяць утапілі пасля бою, а васьмярых завадароў, якія патрапілі ў палон, павесілі.

У снежні 1759 года падчас Сямігадовай вайны кантрабандыст Франсуа Цьюрот разам са сваім экіпажам хаваўся ад штармоў у Вестмане. Падзенне маральнага стану яго войскаў, нежаданне мясцовых жыхароў гандляваць з ім прыпасамі, у тым ліку і харчам, вымусілі яго ў працягнуць сваю місію і здзейсніць напад на паўночнае ўзбярэжжа Ірландыі.

У 1839 годзе пачала сваю дзейнасць Дацкая гандлёвая манаполія, якая ахапіла сваім уплывам усю тэрыторыю архіпелага. Адзін з яе філіялаў размясціўся ў Вестмане.

З сярэдзіны XIX стагоддзі пачалі ўжывацца сеткі, якімі перагароджваўся ўваход у праліў падчас кітабойнага сезона. Кітовае мяса з'яўляецца адным з асноўных прадуктаў харчавання ў рацыёне жыхароў Фарэрскіх астравоў.

У 1897 годзе пабудаваны пастаянны порт, які забяспечвае галоўным чынам рыбалоўства і кітовы промысел. Таксама быў пабудаваны суднарамонтны завод, на якім рамантаваліся катары, першыя з якіх закупляліся ў Вялікабрытаніі.

У 1953 годзе была пабудавана гідраэлектрастанцыя, якая забяспечвала электраэнергіяй Вестману, а затым і многія іншыя паселішчы Фарэрскіх астравоў.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вестмана