Фатаграфія Кнута Гамсуна 1914 года
**«Плады зямлі»** (таксама сустракаецца назва **«Плёны зямлі»**, **«Сокі зямлі»**; нарв.: Markens Grøde) — раман нарвежскага пісьменніка Кнута Гамсуна, за які ён атрымаў Нобелеўскую прэмію па літаратуры ў 1920 годзе. У рамане пісьменнік, які адмаўляў тэхнічны прагрэс і індустрыяльнае грамадства, апісаў жыццё простых нарвежскіх сялян, што асвойваюць неапрацаваныя раней землі, разбудоўваючы на іх сваю няхітрую гаспадарку.

Гісторыя стварэння
------------------

Адчужэнне ад грамадства і непрыманне ў сувязі з падзеямі Першай сусветнай вайны — індустрыяльнага стагоддзя стала прычынай пераезду Кнута Гамсуна на ферму. Там ён і напісаў раман «Плады зямлі», у якім распавядаецца пра жыццё нарвежскіх сялян-навасёлаў, якія захавалі сваю векавую прыхільнасць да зямлі і вернасць патрыярхальным традыцыям. За гэты свой твор Кнута Гамсуна ў 1920 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па літаратуры.

Прадстаўнік Шведскай акадэміі Харальд Йерне ў сваёй прамове сказаў: «Тыя, хто шукае ў літаратуры… праўдзівы малюнак рэальнасці, знойдзе ў „Соках зямлі" аповяд пра тое жыццё, якім жыве любы чалавек, дзе б ён ні знаходзіўся, дзе б ні працаваў». Йерне нават параўнаў раман Гамсуна з дыдактычнымі паэмамі Гесіёда.

Сюжэт
-----

Раман складаецца з дзвюх частак.

Раман пачынаецца з таго, што ў лес прыходзіць чалавек з імем Ісаак, які пачынае ўладкоўваць у ім сваё новае жыллё. Неўзабаве да яго далучаецца дзяўчына Інгер. Разам з Ісаакам яны займаюцца гаспадаркай, якая праз нядоўгі час становіцца вельмі вялікай.

У творы апісваецца іх жыццё, напоўненае шматлікімі праблемамі, як добрымі, так і дрэннымі падзеямі. Разрастающееся гаспадарка Ісаака і Інгер прыводзіць да з’яўлення зайздроснікаў, якія даводзяць Інгер да злачынства, за якое ёй давялося 6 гадоў правесці ў турме Тронхейма.

У другой частцы, апісваецца з’яўленне іншых навасёлаў, а таксама іх узаемаадносіны і лёсу.

Заканчваецца раман прамовай аднаго з персанажаў рамана Гейслера, у якую Гамсун укладвае свае думкі і перажыванні:

> 
> Вы жывяце разам з зямлёй і небам, вы адно цэлае з імі, адно цэлае з гэтай шырынёю і непарушнасцю быцця. Вам не патрэбен меч у руках, вы ідзяце па жыцці з пустымі рукамі і непакрытай галавой, акружаныя вялікай любоўю. Глядзі, вось яна — прырода, яна належыць табе і тваім блізкім! Чалавек і прырода не паляць адзін у аднаго з гармат, яны аддаюць адзін аднаму належнае, не супернічаюць, не спаборнічаюць ні ў чым, яны ідуць адзін за адным.
> 
> 
>

Персанажы
---------

* **Ісаак** — галоўны персанаж рамана. Чалавек, які прысвяціў сваё жыццё зямлі.
* **Інгер** — другі галоўны персанаж. Не знайшоўшы шчасця ў пасёлку сыходзіць у лес, далучаецца да Ісаака і разам з ім стварае сям’ю.
* **Олін** — сваячка Інгер. Бедная і вельмі зайздрослівая.
* **Гейслер** — спачатку ленсман (службовая асоба) бліжэйшага пасёлка. У сувязі з канфліктам з сялянамі вымушаны пакінуць пасёлак. Вельмі добра ставіцца да Інгер і Ісааку. У складаныя моманты іх жыцця прыходзіць на дапамогу
* **Елісей** — першы сын Ісаака і Інгер. Не адчувае ніякага цікавасці да земляробству. Усе яго пачынанні — праца ў канторы, адкрыццё крамы і іншыя сканчаюцца правалам. У канцы, з’язджае ў Амерыку, адкуль ужо і не вяртаецца
* **Сіверт** — другі сын Ісаака і Інгер. Прадаўжальнік справы бацькі
* **Брэдэ Ольсан** — другі пасля Ісаака наваселец у акрузе. Яго маёнтак называецца Брейдаблик. Прыклад таго, як не трэба весці гаспадарку
* **Аксэль Стром** — адзін з навасёлаў. Просты, але вельмі працавіты чалавек. Пад канец рамана ажэніцца на Барбру
* **Барбру** (Варвара) — дачка Брэдэ. Спачатку апісваецца з негатыўнага боку. Не знайшоўшы сабе месца ў вялікім горадзе вымушана вярнуцца назад да бацькі. Пасля многіх ліхтуг знаходзіць сябе і выходзіць замуж за аднаго з новых пасяленцаў Аксэля Строма.

Заўвагі
-------

1. ↑  *Канстанцін Касяк*. «Сокі цаліны»: першы беларускі раман **(нявызн.)**. *Звязда* (14 студзеня 2018).
2. ↑   Биография Кнута Гамсуна


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | OCLC |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |

| ⛭Творы Кнута Гамсуна |
| --- |
| 
* «Голад» (1890)
* «Містэрыі» (1892)
* «Новая зямля» (1893)
* «Пан» (1894)
* «Каля брамы царства» (1895)
* «Гульня жыцця» (1896)
* «Сіеста» (1897)
* «Вечаровая зара» (1898)
* «Вікторыя» (1898)
* «Манах Вэнт» (1902)
* «Царыца Тамара» (1903)
* «У казачнай краіне» (1903)
* «Дзікі хор» (1904)
* «Летуценнікі» (1904)
* «Пад восеньскай зоркай» (1906)
* «Бенані» (1908)
* «Роза» (1908)
* «Вандроўнік грае пад сурдзінку» (1909)
* «Апошняя ўцеха» (1912)
* «Дзеці свайго часу» (1913)
* «Мястэчка Сегельфос» (1915)
* «Плады зямлі» (1917)
* «Жанчыны каля студні» (1920)
* «Бадзягі» (1927)
* «Аўгуст» (1930)
* «А жыццё ідзе» (1933)
* «Кольца замыкаецца» (1936)
* «На зарослых сцяжынках» (1949)

 |  |