**Кройцберг** (ням.: Kreuzberg) — раён у складзе адміністрацыйнай акругі Фрыдрыхсгайн-Кройцберг у Берліне. Да адміністрацыйнай рэформы 2001 года Кройцберг, як і Фрыдрыхсгайн, быў самастойнай акругай Берліна, а пасля ўзбуйнення акруг у 2001 годзе атрымаў статус раёна ў межах акругі. Кройцберг вядомы сваёй асаблівай культурна-гістарычнай атмасферай.

Гісторыя
--------

Акруга Кройцберг, якая існавала да канца 2000 г. была ўтворана ў 1920 г. з прадмесцяў Тэмпельгоф, Фрыдрыхфорштат, Фрыдрыхштат і Луізенштат. У Другой сусветнай вайне не пацярпелі толькі Тэмпельгоф і Луізенштат.

Герб акругі Кройцберг у 1956—2001 г.
Сваю назву Кройцберг атрымаў па назве гары *Кройцберг* — узгорку, які знаходзіцці на паўднёвым усходзе раёна, у наш час у парку Вікторыі[en] каля краю ўзвышша Тэльтаў. Першапачаткова акруга атрымала назву *«Галеская брама»* (ням.: Hallesches Tor). У сваю чаргу былая *Тэмпельгофская гара* атрымала назву Кройцберг (ад ням.: Kreuz — *«крыж»* і ням.: Berg — *«гара»*) у 1821 г. пасля таго, як на яе вяршыні быў пастаўлены помнік па праекце Карла Фрыдрыха Шынкеля ў форме жалезнага крыжа ў памяць пра вызваленчыя войны 1813—1815 гг. супраць Напалеона.

Шырокую вядомасць Кройцберг атрымаў дзякуючы *«Берліну 36»*, невялікай тэрыторыі ва ўсходняй частцы акругі, акружанай з двух бакоў Берлінскай сцяной і ператворанай у 1970—1980-я гг. у цэнтр альтэрнатыўных рухаў і сквотынгу. У наш час Берлін 36 з’яўляецца адным з самых бедных кварталаў Берліна. Амаль траціну 160-тысячнага насельніцтва складаюць імігранты, турэцкія гастарбайтары і іх дзеці. Да 2010 года сітуацыя ў раёне была такая, што нямецкія школьнікі апынуліся ў становішчы меншасці, якая дыскрымінуецца. У час джэнтрыфікацыі ў апошнія гады структура насельніцтва пачала змяняцца.

Пачынаючы з 1987 г. Кройцберг стаў рэгулярна згадвацца ў навінах у сувязі з вулічнымі бойкамі пад 1 мая. Пачатак беспарадкам паклала сутыкненне ўдзельнікаў майскіх дэманстрацый з паліцыяй. У наш час беспарадкі носяць рытуальны характар і суправаджаюцца вялікай колькасцю прэсы. Першапачатковая палітычная матывацыя адышла на задні план, і па большай частцы моладзь шукае ў Кройцбергу ў гэты часам забаваў. Аднак 1 мая 2009 года вулічныя беспарадкі і сутыкненні з паліцыяй па сваім размаху і інтэнсіўнасці істотна перасягнулі падзеі ўсіх папярэдніх гадоў: 273 паліцэйскіх атрымалі раненні і 289 удзельнікаў беспарадкаў былі затрыманы ці арыштаваны. У 2008 годзе толькі 12 паліцэйскіх атрымалі раненні і колькасць затрыманых не перавысіла 139 чалавек.

Некаторыя славутасці
--------------------

* Вікторыя-паркВікторыя-парк
* Крыжаўзвіжанская царкваКрыжаўзвіжанская царква
* ЭмаускірхэЭмаускірхэ
* Неагатычны мост ОбербаўмбрукеНеагатычны мост Обербаўмбруке
* Адміральскі мостАдміральскі мост
* Руіны Ангальцкага вакзала[ru]Руіны Ангальцкага вакзала[ru]
* ШамісаплацШамісаплац
* Нямецкі тэхнічны музейНямецкі тэхнічны музей
* Берлінская галерэяБерлінская галерэя
* Музей «Тапаграфія тэрору»Музей «Тапаграфія тэрору»
* Яўрэйскі музейЯўрэйскі музей

Гл. таксама
-----------

* Царква Святога Агнэсы

Зноскі
------

1. ↑  Улады ФРГ будуць змагацца з дыскрымінацыяй нямецкіх школьнікаў з боку вучняў-мігрантаў
2. ↑  Polizei beklagt neue Qualität der Gewalt (ням.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кройцберг

| ⛭Адміністрацыйныя акругі Берліна |
| --- |
|  | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
(01) Мітэ(02) Фрыдрыхсгайн-Кройцберг(03) Панкаў
 | 
(04) Шарлотэнбург-Вільмерсдорф(05) Шпандау(06) Штэгліц-Цэлендорф
 | 
(07) Тэмпельгоф-Шонеберг(08) Нойкёльн(09) Трэптаў-Кёпенік
 | 
(10) Марцан-Гелерсдорф(11) Ліхтэнберг(12) Райнікендорф
 |

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4087323-7 · LCCN: n84060444 · NKC: ge1156271 · VIAF: 157749201 |