**Баі за Джурф аль-Сахар** — двухдзённая ваенная аперацыя іракскіх урадавых войскаў, падтрыманых апалчэннямі і замежнымі саюзнікамі, па адваяванні стратэгічнага горада Джурф аль-Сахар блізу Багдаду. Кампанія была ў асноўным накіравана на тое, каб перашкодзіць баевікам ІДІЛ дабрацца да святых гарадоў Кербела і Эн-Наджаф, дзе тая пагражала здзейсніць напады на шыіцкіх паломнікаў, якія адзначалі Дзень Ашура.

Прадмовы
--------

Джурф аль-Сахар — стратэгічны горад у 50 кіламетрах на поўдзень ад іракскай сталіцы. Размешчаны ў рэгіёне, дзе пераважаюць суніты.

У 2014 годзе Джурф аль-Сахар быў захоплены тэрарыстычнай арганізацыяй «Ісламская дзяржава».

Горад размешчаны на дарозе, па якой звычайна ходзяць мільёны паломнікаў-шыітаў, якія натоўпамі накіроўваюцца ў святы шыіцкі горад Кербела ў дзень Ашура ў святы месяц Мухарам, каб ушанаваць памяць ўнука Мухамеда, імама Хусейна — адной з самых шанаваных фігур у шыіцкім ісламе. Чакалася, што Ісламская дзяржава, якая лічыць шыітаў адступнікамі, паспрабуе атакаваць паломнікаў.

Па словах іракскіх сілавікоў, Джурф аль-Сахар уяўляў асаблівую небяспеку для Кербелы, і ачыстка гэтага раёна з’яўлялася ключавым прыярытэтам перад святам Ашура.

Пяць выбухаў аўтамабіляў у святым горадзе Кербела за тыдзень перад аперацыяй, узмацнілі яе тэрміновасць.

Аперацыя
--------

24 кастрычніка 2014 іракскія ўрадавыя войскі, падтрымліванныя Іранам і апалчэнцамі, пачынаюць наступленне ў бок горада.

Камандзір «Бадры» Хадзі аль-Амеры сцвярджаў, што кіраваў аперацыяй у тандэме з новым міністрам унутраных спраў краіны, які з’яўляўся членам яго партыі. Неправераныя фатаграфіі, распаўсюджаныя ў Інтэрнэце, паказалі аль-Амеры з Касемам Склеймані, камандуючым элітнымі сіламі Ірана «Кодс». Яны разам садзейнічалі іракскай арміі ў яе аперацыі. Супрацоўнікі службы бяспекі і байцы апалчэння таксама сцвярджалі, што Сулеймані прысутнічаў на поле бою. Былі выказаны меркаванні аб прысутнасці іранскіх войскаў у аперацыі. Па словах камандзіра шыіцкай групоўкі «Катаіб Хезбала», іранскіх сіл там не было, *«але калі і была прысутнасць якіх-небудзь асоб, то ўсё гэта было афіцыйна ўзгоднена»*. Адзін з камандзіраў заявіў, што Сулеймані нібыта сам планаваў гэтую аперацыю яшчэ тры месяцы таму.

Па даных іракскіх сілавікоў, у ходзе аперацыі былі забіты 498 баевікоў ІДІЛ. 35 з іх былі выхадцамі з Саудаўскай Аравіі, 30 — з Чачні і 24 —з Сірыі. 60 з іх былі снайперамі або звычайнымі баевікамі, а 29 — тэрарыстамі-смяротнікамі.

29 кастрычніка ўрад прыняў пастанову закрыць увесь Джурф аль-Сахар для бежанцаў-вяртанцаў на 8 месяцаў, каб прыбраць шматлікія самаробныя выбухоўкі і ачысціць дамы ад бомбаў, закладзеных ІД. Каля 100 выбуховак, пакінутых паўстанцамі, калі яны адыходзілі з раёна Джурф Аль-Сахар, былі абясшкоджаны і падарваны іракскімі войскамі.

Пасля вызвалення правінцыйны савет абвясціў, што назва Джурф аль-Сахар, што азначае «скалісты бераг», будзе зменена на Джурф аль-Наср, «бераг перамогі».

Рэакцыя
-------

* Ірак: Пасля вызвалення горада прэм’ер-міністр Хайдэр аль-Абадзі пахваліў іракскія «гераічныя сілы» за нанясенне «смяротнага ўдару» па Ісламскай дзяржаве.
* Іран: Намеснік міністра замежных спраў па афра-арабскіх справах Хасейн Амірабдалахян павіншаваў *«іракскі ўрад і народ з вызваленнем раёна Джурф аль-Сахара»*.

Дакументальны фільм
-------------------

5 сакавіка 2015 года іранскі тэлеканал IRIB 1 трансляваў дакументальны фільм пад назвай «Джурф аль-Сахар» (перс.: جرف الصخر), зняты рэжысёрамі Мартэзай Шаабані і Мастафой Сейфі падчас аперацыі «Ашура». Фільм прысвечаны ўдзелу Ірана і шыіцкага апалчэння ў бітве за горад.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6  Iraqi forces press to secure Shiite south ahead of Ashura religious commemorations *Washington Post*
2. ↑  Iran general said to mastermind Iraq ground war **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *The Big Story*. Архівавана з першакрыніцы 10 кастрычніка 2017. Праверана 7 November 2014.
3. 1 2 3 4  498 ISIS terrorists killed in Jurf al-Sakhar military operation **(нявызн.)**. *Iraq news, the latest Iraq news*.
4. 1 2 3 4  Iraqi Forces Kill about 500 ISIL Terrorists in Jurf Al-Sakhar **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (26 кастрычніка 2014). Архівавана з першакрыніцы 1 лістапада 2014. Праверана 9 лістапада 2020.
5. ↑  Mysterious Iranian general fights ISIS in Iraq **(нявызн.)** (5 лістапада 2014).
6. ↑  URGENT: Iraqi Army forces take control over Jurf Al-Sakhar and Alroieih, Babylon **(нявызн.)** (25 кастрычніка 2014).
7. ↑  Archived copy **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 25 кастрычніка 2014. Праверана 14 лютага 2015. Accessed on 25-10-2014
8. ↑  Iraq soldiers retake Jurf al-Sakhar, town held by ISIS **(нявызн.)** (26 кастрычніка 2014).
9. ↑   Архівавана 10 чэрвеня 2019 года. Accessed on 25-10-2014
10. ↑  Archived copy **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 кастрычніка 2014. Праверана 31 студзеня 2017. Accessed on 30-10-2014
11. ↑  Iraqi army recaptures Jurf al-Sakhar and defuses more than 100 IEDs **(нявызн.)**. Праверана 7 November 2014.
12. ↑  Iraqi soldiers set up first Husseini procession in Jurf al-Sakhar **(нявызн.)**. Праверана 7 November 2014.
13. ↑  Iraqi forces press to secure Shiite south ahead of Ashura religious commemorations **(нявызн.)**. *Washington Post*.
14. ↑  Iran congratulates Iraq for liberation of Jurf Al Sakhar region **(нявызн.)**.
15. ↑
16. ↑  Archived copy **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 сакавіка 2015. Праверана 5 сакавіка 2015.