**Брэтонская мова** (саманазва **Brezhoneg**) адносіцца да кельцкай групы індаеўрапейскай сям’і моў, вельмі блізкая да валійскай і асабліва да корнскай, роднасная мёртвай гальскай. Распаўсюджана на паўночным захадзе Францыі ў Брэтані, у асноўным у дэпартаменце Фіністэр (Penn ar Bed) і на захадзе дэпартаментаў Кот-д’Армор (Aodoù-an-Arvor) і Марбіян (Mor-bihan).

Брэтонская мова праз асаблівасць месцазнаходжання носьбітаў адрозніваецца ад іншых кельцкіх моцным адстратам французскай мовы, што выяўляецца і ў фанетыцы, і ў граматыцы.

У перыяд ад 1950-х гг. адбылося значнае зніжэнне колькасці носьбітаў мовы — ад больш чым за мільён чалавек да прыкладна 200 тыс. пры гэтым большасць (61 %) носьбітаў складаюць людзі старэйшыя за 60 гадоў, што дало падставу да ўключэння яе ў катэгорыю моў на мяжы знікнення паводле «Атласу моў, што знаходзяцца ў небяспецы» ЮНЕСКА. Між тым, у часе 2006—2012 гг. на 33 % вырасла колькасць дзяцей, якія наведваюць двухмоўныя класы.

Арфаграфія
----------

На працягу часу былі створаны розныя сістэмы напісання. Сёння большасць брэтонскіх пісьменнікаў ужываюць арфаграфію Пэўрунван, гэтая ж сістэма выкарыстоўваецца ў большасці брэтонскамоўных школ. Яна была створана ў 1941 годзе з мэтай распрацавання агульнай літаратурнай нормы, якая ўлічвала б асаблівасці ўсіх дыялектаў і аб’ядноўвала існуючыя арфаграфіі. Яна атрымала назву *Peurunvan*, што значыць «поўнасцю адзіная».

#### Алфавіт

Пісьмовасць брэтонскай мовы засноўваецца на лацінскай графіцы і змяшчае наступныя літары:

a, b, ch, c’h, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, w, y, z
Таксама над некаторымі літарамі могуць выкарыстоўвацца дыякрытычныя знакі цыркумфлекс, гравіс, трэма ды тыльда (â, ê, î, ô, û, ù, ü, ñ).

Бібліяграфія
------------

* Desbordes, Yann *Petite grammaire du breton moderne*. Lesneven: Mouladurioù Hor Yezh, 1990
* Falc’hun, François *Le système consonantique du breton avec une étude comparative de phonétique expérimentale*. Rennes: Plihon, 1951
* Jackson, Kenneth H. *A Historical Phonology of Breton*. Dublin: DIAS, 1967
* Kervella, Frañsez *Yezhadur bras ar brezhoneg*. Brest: Al Liamm, 1947.
* Press, Ian *A grammar of modern Breton*. Berlin: Mouton de Gruyter, 1986

Зноскі
------

1. ↑  Справаздача INSEE пра становішча брэтонскай мовы ў Брэтані (фр.)
2. ↑  Атлас моў свету Праверана 24 чэрвеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q925553'></a>

Спасылкі
--------

Вікіпедыя

Вікіпедыя мае **раздзел**, напісаны  

***Degemer брэтонскай***


* Урокі брэтонскай мовы на французскай Архівавана 7 студзеня 2012.

| ⛭Кельцкія мовы |
| --- |
| Іспана-кельцкія | галекская†  ·  кельтыберская†  ·  лузітанская† (італійская ці асобная галіна?) |
| Гальскія мовы | галацкая† ·  гальская† ·  лепантыйская† ·  норыкская† |
| **Брыцкія** | брэтонская ·  валійская ·  корнская ·  кумбрыйская† ·  пікцкая† (ізалят?) |
| **Гайдэльскія** | ірландская ·  мэнская ·  шатландская (гэльская) |
| Змяшаныя мовы | бангі† ·  шэлта |
| Класіфікацыя і паходжанне | Пракельцкая мова  ·  Q-кельцкія і P-кельцкія мовы  ·  Кантынентальныя кельцкія мовы  ·  Астраўныя кельцкія мовы |
| Заўвагі: ? класіфікацыя мовы дыскусійная  ·  † мёртвая мова. |



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11931078n · GND: 4120162-0 · LCCN: sh85016753 · NDL: 00561087 · NKC: ph118988 |