**Амплітудная мадуляцыя** — від мадуляцыі, пры якой амплітуда апорнага сігналу з'яўляецца яго параметрам, які змяняецца з часам.

Ужыванне ў радыётэхніцы
-----------------------

Першыя доследы па перадачы гаворкі і музыкі з дапамогай радыёхваль метадам амплітуднай мадуляцыі ажыццявіў у 1906 годзе амерыканскі інжынер Р. Фесендэн. У яго доследах апорная частата 50 кГц радыёперадавальніка выпрацоўвалася электрамашынным генератарам (альтэрнатарам). Для яе мадуляцыі паміж генератарам і антэнай уключаўся вугальны мікрафон, што змяняў згасанне сігналу ў контуры.

З 1920 гады замест электрамашынных генератараў для генерацыі апорнай частаты сталі выкарыстоўвацца генератары на электронных лямпах. У другой палове 1930-х гадоў, па меры засваення ультракароткіх хваль, амплітудная мадуляцыя паступова пачала выцясняцца з радыёвяшчання і радыёсувязі на УКХ частотнай мадуляцыяй.

З сярэдзіны XX стагоддзя ў службовай і аматарскай радыёсувязі на ўсіх частотах пачалі ўжываць мадуляцыю з адной бакавой паласой (АБП), якая мае шэраг важных пераваг перад АМ, галоўная з якіх - звужэнне ў 2 разы паласы частаты, якую займае радыёсігнал. У сувязі з гэтым прапанавалася перавесці на АБП і масавае радыёвяшчанне, аднак гэта запатрабавала б замены ўсіх радыёвяшчальных прымачоў на больш складаныя і дарагія, таму гэта не было ажыццёўлена.

У канцы XX стагоддзя пачаўся пераход да лічбавага радыёвяшчання з выкарыстаннем сігналаў з амплітуднай маніпуляцыяй.

Вызначэнне
----------

Сігнал, напрыклад, аўдыёсігнал можа мадуляваць амплітуду (AM) ці частату (ЧМ) апорнай.
Амплітудная мадуляцыя з розным каэфіцыентам мадуляцыі. На ніжняй асцылаграме — перамадуляцыя.
Няхай

* {\displaystyle S(t)} — інфармацыйны сігнал, {\displaystyle |S(t)|<1},
* {\displaystyle U\_{c}(t)} — апорнае ваганне.

Тады амплітудна-мадуляваны сігнал {\displaystyle U\_{\text{am}}(t)} можа быць запісаны наступным чынам:

{\displaystyle U\_{\text{am}}(t)=U\_{c}(t)[1+mS(t)].\qquad \qquad (1)}
Тут {\displaystyle m} — некаторая канстанта, званая каэфіцыентам мадуляцыі. Формула (1) апісвае апорны сігнал {\displaystyle U\_{c}(t)}, мадуляваны па амплітудзе сігналам {\displaystyle S(t)} з каэфіцыентам мадуляцыі {\displaystyle m}. Мяркуецца таксама, што выкананы ўмовы:

{\displaystyle |S(t)|<1,\quad 0<m\leqslant 1.\qquad \qquad (2)}
Выкананне ўмоў (2) неабходна для таго, каб выраз у квадратных дужках у (1) заўсёды быў дадатным. Калі ён можа прымаць адмоўныя значэнні ў нейкі момант часу, тое адбываецца так званая перамадуляцыя (залішняя мадуляцыя). Простыя дэмадулятары (тыпу квадратычнага дэтэктара) дэмадулююць такі сігнал з моцнымі скажэннямі.

Прыклад
-------

Спектр АМ вагання.
Дапусцім, што мы жадаем прамадуляваць апорнае ваганне монагарманічным сігналам. Выраз для апорнага вагання з частатой {\displaystyle \omega \_{c}} мае выгляд (пачатковую фазу пакладзём роўнай нулю):

{\displaystyle U\_{c}(t)=C\sin(\omega \_{c}t).}
дзе {\displaystyle C} - амплітуда апорнага вагання.

Выраз для мадулюючага *сінусоіднага сігналу* з частатой {\displaystyle \omega \_{s}} мае выгляд:

{\displaystyle U\_{s}(t)=U\_{0}\sin(\omega \_{s}t+\varphi ),}
дзе {\displaystyle \varphi } — пачатковая фаза. Тады, у адпаведнасці з (1):

{\displaystyle U\_{\mathrm {am} }(t)=C[1+mU\_{0}\sin(\omega \_{s}t+\varphi )]\sin(\omega \_{c}t).}
Прыведзеная вышэй формула для {\displaystyle y(t)} можа быць запісана ў наступным выглядзе:

{\displaystyle U\_{\mathrm {am} }(t)=C\sin(\omega \_{c}t)+{\frac {mCU\_{0}}{2}}[\cos((\omega \_{c}-\omega \_{s})t-\varphi )-\cos((\omega \_{c}+\omega \_{s})t+\varphi )].}
Радыёсігнал складаецца з апорнага вагання і двух так званых бакавых палос, бакавыя палосы маюць частату, адрозную ад {\displaystyle \omega \_{c}}. Для сінусоіднага сігналу, скарыстанага ў якасці прыкладу тут, бакавыя палосы ўяўляюць сабою сінусоідныя сігналы і іх частоты роўныя {\displaystyle \omega \_{c}+\omega \_{s}} і {\displaystyle \omega \_{c}-\omega \_{s}}.

Пакуль апорныя частоты суседніх па частаце радыёстанцый досыць разнесены па частаце, і бакавыя палосы ў спектры сігналаў суседніх па частаце станцый не перакрываюцца паміж сабой, станцыі не будуць ствараць узаемных перашкод.

Гл. таксама
-----------

* Амплітудная маніпуляцыя
* Квадратурная мадуляцыя

Спасылкі
--------

* Прынцыпы АM і ФМ. Параўнанне з іншымі выглядамі мадуляцыі
* Amplitude Modulation (англ.: )