**Універсітэт Усходняй Фінляндыі** (англ.: University of Eastern Finland, скарочана **UEF**) — універсітэт, які працуе ў Ёэнсуу і Куопіё.

Універсітэт пачаў сваю дзейнасць 1 студзеня 2010 г. калі універсітэты Куопіа і Ёэнсуу аб’ядналіся. Ва ўніверсітэце каля 15 500 студэнтаў і 2 500 супрацоўнікаў. Навучанне прапануецца ў 13 галінах ведаў і па каля ста спецыяльнасцям.

Факультэты і кампусы
--------------------

 У будынку Futura размяшчаецца хімічны факультэт ва ўніверсітэцкім гарадку Ёэнсуу.
Універсітэт Усходняй Фінляндыі мае чатыры факультэты:

* Філасофскі факультэт (Ёэнсуу)
* Факультэт прыродазнаўства і лясной гаспадаркі (Ёэнсуу, Куопіё)
* Факультэт навук пра здароўе (Куопіё)
* Факультэт сацыяльных навук і бізнесу (Ёэнсуу, Куопіё)

Асобнымі часткамі ўніверсітэцкай арганізацыі ад факультэтаў з’яўляюцца аптэка, Моўны цэнтр і бібліятэка, а таксама Служба адукацыі і развіцця Aducate.

Кампусы Універсітэта Усходняй Фінляндыі знаходзяцца ў Ёэнсуу і Куопіё.

Адміністрацыя і арганізацыя
---------------------------

Універсітэт Усходняй Фінляндыі — гэта інстытут публічнага права, якім кіруюць Савет, рэктары, універсітэцкі каледж, саветы факультэтаў і дэканы.

Практычныя адміністрацыйныя задачы выконваюць універсітэцкія службы.

### Урад

 Кампус Куопіё Медытэкнія і Кантія
Савет прымае рашэнне аб асноўных мэтах і стратэгіі дзейнасці універсітэта. Калегія таксама абірае рэктараў універсітэта.

Савет Універсітэта Усходняй Фінляндыі налічвае 10 членаў, чацвёра з якіх не з універсітэцкай супольнасці. Тэрмін паўнамоцтваў цяперашняга Савета дырэктараў — з 1 студзеня 2018 года па 31 снежня 2021 года.

**Унутраныя члены ўніверсітэта:**

* Прафесар Юка Пелканен
* Выкладчык універсітэта Эрккі Пясонен
* Студэнт Юхо Пулкка
* Інфармацыйны эксперт Томі Росці
* Студэнт Олі Сійрола
* Прафесар Маці Талванен

**Знешнія члены:**

* Леа Рыйянен-Караялайнен, выканаўчы дырэктар дэлегацыі навуковых таварыстваў (старшыня праўлення)
* Яакко Кіандэр, дырэктар узаемнай пенсійнай страхавой кампаніі «Ілмарынен» (намеснік старшыні праўлення)
* Біскуп дыяцэзіі Куопіё Яры Ёлканен
* Яана Рэкалайнен, прэзідэнт і генеральны дырэктар Фінска-Расійскай гандлёвай палаты

### Дырэктары

Універсітэт Усходняй Фінляндыі мае два рэктараў: рэктар Джукк Монкконна (2015—2019, 2020—2024) і Academic рэктар Тапио Määttä (1.1.2020-). Рэктар будзе выконваць абавязкі рэктара ў сэнсе новага Закона аб універсітэтах. Акадэмічны рэктар адказвае за навучанне, даследаванні, фінансаванне навуковых даследаванняў і міжнародныя справы. Тэрмін паўнамоцтваў дырэктараў складае пяць гадоў.

### Універсітэцкі каледж

Універсітэцкі каледж — гэта ўстанова, якая складаецца з універсітэцкай суполкі, якая налічвае 24 члены. Самая важная яго задача — вызначыць колькасць членаў Савета і тэрмін паўнамоцтваў. Ён таксама выбірае так званых знешніх членаў савета, зацвярджае фінансавую справаздачнасць і вызваляе савет ад адказнасці.

Выкладанне і даследаванні
-------------------------

Універсітэт Усходняй Фінляндыі з’яўляецца адным з самых шматпрофільных універсітэтаў Фінляндыі. Выкладанне прапануецца ў 13 галінах навучання і каля ста спецыяльнасцей ці праграм. Штогод ва ўніверсітэт выбіраецца прыблізна 3 чалавекі 000 новых студэнтаў.

Будуючы адказнай і ўстойлівай будучыняй, Універсітэт Усходняй Фінляндыі шукае рашэнні глабальных задач шляхам міждысцыплінарных даследаванняў і адукацыі, якія адпавядаюць патрэбам працоўнага жыцця. *У* сваёй міждысцыплінарнай стратэгіі рашэння універсітэт вызначыў чатыры напрамкі профільных даследаванняў

* Старэнне, лад жыцця і здароўе
* Навучанне ў лічбавым грамадстве
* Сустрэча культур, мабільнасці і межаў
* Змены навакольнага асяроддзя і дастатковасць рэсурсаў

Ядро кожнай профільнай вобласці складаецца з асноўных напрамкаў даследавання, чыя моцная кампетэнтнасць і патрэбы ў павышэнні кампетэнтнасці былі вызначаны.

Міжнародная дзейнасць
---------------------

Універсітэт мае дамовы аб супрацоўніцтве з вядучымі універсітэтамі і даследчымі цэнтрамі па ўсім свеце. Стратэгічныя напрамкі супрацоўніцтва ўключаюць, у прыватнасці, Еўропу і Паўночную Амерыку, а таксама эканомікі, якія развіваюцца, асабліва Кітай і Расію.

Універсітэт мае сумесны з Нанкінскім універсітэтам Цэнтр даследаванняў навакольнага асяроддзя Кітайска-Фінляндыі (SFERC). Ён сканцэнтраваны на даследаваннях экалагічнай навукі. SFERC — гэта першы аддалены кампус, створаны фінскімі універсітэтамі ў Кітаі.

Міжнародныя параўнанні
----------------------

З пачатку сваёй дзейнасці Універсітэт Усходняй Фінляндыі штогод уносіць некалькі рэйтынгавых спісаў, у якіх пералічваюцца лепшыя універсітэты свету. У 2018—2019 гадах Універсітэт Усходняй Фінляндыі ўваходзіў у лік 400—500 лепшых у свеце ў акадэмічных рэйтынгах сусветных універсітэтаў, Times Higher Education World University Rankings і QS World University Rankings.

У дысцыплінарным параўнанні Універсітэт Усходняй Фінляндыі ўваходзіць у лік лепшых універсітэтаў свету па некалькіх галінах. Універсітэт таксама значыцца адным з лепшых у свеце ў параўнанні універсітэтаў, якія працуюць менш за 50 гадоў.

Якасная праца
-------------

Якасная праца і ўстойлівае развіццё з’яўляюцца часткай паўсядзённай дзейнасці універсітэта.

Універсітэт Усходняй Фінляндыі прайшоў аўдыт на пасяджэнні аддзела ацэнкі Нацыянальнага цэнтра ацэнкі адукацыі (KARVI) 21 красавіка 2017 года, і універсітэт атрымаў знак якасці, які дзейнічае на працягу наступных шасці гадоў. Сістэма якасці універсітэта адпавядае нацыянальным крытэрыям кіравання якасцю ў вышэйшых навучальных установах і адпавядае еўрапейскім прынцыпам і рэкамендацыям.

Гісторыя
--------

### Універсітэты ў Ёэнсуу і Куопіё

Аб стварэнні Універсітэта Усходняй Фінляндыі ўжо ішла размова ў сярэдзіне 1950-х. Намер быў заснаваць універсітэт у Лаппеэнранце, але ў рэшце рэшт там быў створаны Тэхналагічны ўніверсітэт Лаппеэнранты, арыентаваны на тэхнічныя навукі. Ёэнсуу, які з 1953 г. працаваў у 1880 г. заснаваў семінар у Сортавале, было вырашана стварыць функцыянальны гуманітарны і навуковы універсітэт Ёэнсуу, Куопіё, які займаецца медыцынай і стаматалогіяй Універсітэт Куопіа. Законы аб стварэнні універсітэтаў Ёэнсуу і Куопіё былі пацверджаны ў 1966 г. а Універсітэт Ёэнсуу пачаў сваю дзейнасць у 1969 г. Універсітэт Куопіа быў заснаваны ў 1972 годзе, і ў тым жа годзе Цэнтральная бальніца Куопіа стала Універсітэцкай бальніцай Куопіа. У 1984 г. назвы універсітэтаў былі зменены на Універсітэт Ёэнсуу і Універсітэт Куопіё.

### Новы Універсітэт Усходняй Фінляндыі

Падрыхтоўка да Універсітэта Усходняй Фінляндыі пачалася ў лютым 2007 г. калі рабочая група пад кіраўніцтвам прафесара Рэйджа Вічко перадала міністру адукацыі Антці Калёмякі яго прапановы па больш цесным супрацоўніцтве паміж універсітэтамі Ёэнсуу і Куопіё. Першапачатковай мэтай быў саюз універсітэтаў, але пазней мэтай было ўз’яднанне, якое ліквідавала былыя ўніверсітэты. Назва «Федэральны універсітэт Усходняй Фінляндыі», якая выкарыстоўвалася ў пачатку падрыхтоўкі, была ўказана ўвосень 2007 года як Універсітэт Усходняй Фінляндыі.

Праект планавання Універсітэта Усходняй Фінляндыі фінансаваўся як адзін з галоўных праектаў Міністэрства адукацыі па структурным развіцці вышэйшых навучальных устаноў. Сярод іншага, фінансаванне распачало новыя сумесныя даследчыя праекты. У лютым 2008 г. было пацверджана права на ступень эканаміста а ў сакавіку 2009 г. быў пацверджаны доступ да стаматалагічнай адукацыі ў новым універсітэце.

Крыніцы
-------

1. ↑
2. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 чэрвеня 2021. Праверана 21 сакавіка 2021.
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 0726 2490 · LCCN: nb2010020615 · Microsoft: 175532246 · SUDOC: 158692438 · VIAF: 159711438 |

| ⛭Вышэйшыя навучальныя ўстановы Фінляндыі |
| --- |
| Класічныяўніверсітэты | 
* Акадэмія Обу
* Лапландскі ўніверсітэт
* Універсітэт імя Аалта
* Універсітэт Васа
* Універсітэт Оўлу
* Універсітэт Тамперэ
* Універсітэт Турку
* Універсітэт Усходняй Фінляндыі
* Універсітэт Ювяскюля
* Хельсінкскі ўніверсітэт

 | Герб Фінляндыі |
| Спецыялізаваныя ВНУ | 
* Вышэйшая школа нацыянальнай абароны
* Лапеэнранцка-Лахцкі тэхналагічны ўніверсітэт
* Паліцэйская вышэйшая школа
* Хельсінкскі ўніверсітэт мастацтваў
* Шведская вышэйшая гандлёвая школа

 |
| Вышэйшыя школы | 
* Аландская вышэйшая школа
* Ваская вышэйшая школа
* Вышэйшая школа «LAB»
* Вышэйшая школа «Аркада»
* Вышэйшая школа «Дыяконія»
* Вышэйшая школа «Лаурэа»
* Вышэйшая школа «Новія»
* Вышэйшая школа «Хаага-Хелія»
* Вышэйшая школа «Цэнтрыя»
* Вышэйшая школа Паўднёва-Усходняй Фінляндыі
* Гуманістычная вышэйшая школа
* Карэльская вышэйшая школа
* Каянская вышэйшая школа
* Лапландская вышэйшая школа
* Оўлуская вышэйшая школа
* Саванійская вышэйшая школа
* Сатакунцкая вышэйшая школа
* Сейняёкская вышэйшая школа
* Сталічная вышэйшая школа
* Тамперская вышэйшая школа
* Туркуская вышэйшая школа
* Хяменлінская вышэйшая школа
* Ювяскюльская вышэйшая школа

 |