**Гётынгенская акадэмія навук** (ням.: Akademie der Wissenschaften zu Göttingen) — грамадская некамерцыйная арганізацыя ў Гётынгене, галоўны навукова-даследчы цэнтр Ніжняй Саксоніі, член Саюза Акадэмій навук Германіі.

Гісторыя
--------

Гётынгенская акадэмія навук была створана ў 1751 годзе па распараджэнні курфюрста Георга II як навуковы сход курфюрства Гановер і такім чынам з’яўляецца другім па старшынстве дзяржаўным навуковым сходам Германіі (пасля Берлінскай акадэміі навук).

Асаблівасцю новай установы, якая адрознівала яго ад іншых акадэмій навук XVIII стагоддзя, была вельмі цесная сувязь з універсітэтам. У сутнасці абедзве арганізацыі першапачаткова задумваліся як узаемазлучаная сістэма: задачай універсітэта абвяшчалася «навучанне юнацтва», у абавязкі ж акадэміі ўваходзіла «ажыццяўляць даследаванні і спрыяць росквіту навук». Зыходзячы з гэтага, членам Акадэміі мог стаць любы прафесар з Georgia Augusta, які вырашыў прысвяціць сябе не столькі выкладанню, колькі навукова-даследчай дзейнасці. Так, першым прэзідэнтам Акадэміі навук стаў адзін з кіраўнікоў Гётынгенскага ўніверсітэта, славуты анатам Альбрэхт Галер (1708—1777). Сёння Акадэмія па сутнасці з’яўляецца навукова-даследчым і экспертным цэнтрам пры Універсітэце.

Структура
---------

Гётынгенская акадэмія навук мае класічнае для навуковых таварыстваў Германіі падзел на класы. З моманту заснавання і па цяперашні час вылучаецца два класы: фізіка-матэматычны і гісторыка-філалагічны. Аднак, залічэнне ў Акадэмію па адпаведным класе з’яўляецца фармальнасцю, паколькі асноўным прынцыпам Акадэміі абвешчаны прынцып міждысцыплінарнасці. Агульнае кіраванне ажыццяўляе пленум — сход усіх правадзейных членаў Акадэміі. У перапынках паміж скліканнямі пленума адміністраванне даручана прэзідыуму ў складзе прэзідэнта, віцэ-прэзідэнта, старшыняў абодвух класаў і членаў акадэміі, прызначаных у прэзідыум па рашэнні Пленума. Кіраўніком Акадэміі з’яўляецца прэзідэнт.

Праекты
-------

Цесная ўзаемасувязь з Гётынгенскім універсітэтам прадвызначыла асаблівую цікавасць Акадэміі да гісторыі нямецкай мовы і літаратуры. Сярод традыцыйных кірункаў навукова-даследчай дзейнасці — вывучэнне творчасці Ё. В. Гётэ і Братоў Грым. Сёння ў Акадэміі створаны пастаянныя рабочыя групы па складанні Слоўніка Гётэ (ням.: Goethe-Wörterbuch) і Энцыклапедыі казак (ням.: Enzyklopädie des Märchens).

Узнагароды
----------

Гётынгенская акадэмія навук уручае ўзнагароды: прэмію імя Дэні Гайнемана, медаль Ліхтэнберга[de] і іншыя.

Зноскі
------

1. ↑  Global Research Identifier Database — 2015. Праверана 13 мая 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27768150'></a>
2. ↑
3. ↑  Kurze Geschichte der AdW zu Göttingen **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 15 кастрычніка 2010. Праверана 24 мая 2023.
4. ↑  Struktur der AdW zu Göttingen **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 4 кастрычніка 2009. Праверана 5 снежня 2009.
5. ↑  Звычайна акадэмік, займае пасаду старшыні ў адным з класаў, мае таксама статус віцэ-прэзідэнта, такім чынам на практыцы «ядро» прэзідыума складаюць не 5, а 3 чалавекі
6. ↑  Akademie der Wissenschaften zu Göttingen: Kategorien **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 1 лютага 2015. Праверана 21 кастрычніка 2014.

Літаратура
----------

* *Копелевич Ю. Х. Ожигова Е. П.* Научные академии стран Западной Европы и Северной Америки / Отв. ред. член-корр. АН СССР С. Р. Микулинский; Рецензенты: А. М. Кулькин, Е. В. Соболева, П. Б. Шелищ; Институт истории естествознания и техники АН СССР. — Л.: Наука. Ленингр. отд-ние, 1989. — С. 212-221. — 416 с. — 1 550 экз. — ISBN 5-02-027247-7. (в пер.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10296115 · BNE: XX117340 · BNF: 118706401 · CiNii: DA0081549X · GND: 2003658-9 · ISNI: 0000 0001 2162 0936 · LCCN: n80066174 · NKC: olak2002113239, olak2002113237, olak2002113238, olak2002113236 · NLA: 35002157 · NUKAT: n00070437 · SUDOC: 026462362 · VIAF: 131997797 |

 |