**«Агнём і мячом»** (польск.: «Ogniem i mieczem») — польскі гістарычны драматычны тэлесерыял, створаны Ежы Гофманам па аднайменным рамане Генрыка Сянкевіча.

Гэта апошняя (хаця ў адпаведнасці з сюжэтам — пачатковая) частка трылогіі Сенкевіча аб гісторыі Рэчы Паспалітай XVII стагоддзя, экранізаваная Гофманам («Пан Валадыёўскі» быў экранізаваны Гофманам у 1969 годзе, а «Патоп» — у 1974 годзе).

Фільм лічыцца найбольш высокабюджэтным з усіх польскіх фільмаў, знятых да таго часу.

Акторы і асноўныя персанажы
---------------------------

* Багдан Ступка — у ролі гетмана Багдана Хмяльніцкага
* Аляксандр Дамагараў — палкоўнік Юрый Багун
* Кшыштаф Кавалеўскі — Ян Заглоба
* Міхал Жэброўскі — паручнік Ян Скшэтускі
* Збігнеў Замахоўскі — паручнік Міхал Валадыёўскі
* Ізабэла Скарупка — князёўна Алена Курцэвіч
* Анджэй Севярын — ваявода рускі, князь Іерамія Вішнявецкі
* Віктар Збароўскі — паручнік Лангін Падбіпятка
* Войцех Малайкат — ардынарац Скшатускага Жандзян
* Эва Вішнеўская — княгіня Курцэвіч
* Мацей Казлоўскі — палкоўнік Максім Крыванос
* Марэк Кандрат — кароль Ян ІІ Казімір
* Руслана Пысанка — ведзьма Гарпіна
* Даніэль Альбрыхскі — Тугай-бей
* Лешэк Тэляшыньскі — ксёндз Мухавецкі
* Ежы Боньчак — Чыгірынскі стараста Чаплінскі
* Анджэй Капічынскі — палкоўнік Зацвіліхоўскі
* Густаў Галоўбэк — кіеўскі ваявода Адам Кісель
* Адам Ферэнсі — крымскі хан Іслам III Гірэй

Фабула
------

Сярэдзіна XVII стагоддзя. Ян Скшэтускі, пасол князя Вішнявецкага, вяртаецца з місіі ў Крыме. Па дарозе ён ратуе жыццё казацкаму палкоўніку, якім апыняецца сам Багдан Хмяльніцкі. Падчас адпачынку ў карчме ён знаёміцца з двума шляхціцамі, Янам Ануфрыем Заглобай і Лангінам Падбіпяткай, якія мелі магчымасць бачыць, як Скшэтускі расправіўся з агрэсіўным старастам Чаплінскім, кінуўшы яго тварам у гразь перад карчмам. Яны працягваюць свой шлях разам. Неўзабаве яны знаходзяць зламаўшуюся павозку, якая належала княгіні Курцэвіч. Яны ратуюць старую княгіню і яе прыгожую падчарыцу Алену.

Багдан Хмяльніцкі арганізоўвае вялікае паўстанне саюзных з татарамі казакоў на Сячы. Паўстанцы разбіваюць каронныя войскі пры Жоўтых Водах і Корсуні. Паўстанне спрабуе «ўтапіць у крыві» князь Вішнявецкі, якому верна служаць Ян Скшэтускі і Лангін Падбіпятка. Прафесійныя абавязкі разлучаюць Скшэтускага з каханай Аленай. Не хапае часу, каб абараніць яе ад вайны і ад закаханага ў яе казацкага палкоўніка Юрыя Багуна. Багун забіў князёў Курцэвічаў і схаваў Алену у ведзьмы Гарпіны, знакам-паролем доступу да якой робіць свой пярнач.

Войскі на чале з князем Вішнявецкім не могуць разлічваць на дапамогу іншых магнатаў, бо тыя жадаюць перамір’я з казакамі. Паспалітае рушэнне, якое сабралася пад Піляўцамі, разбеглася ад весткі аб прыходзе татараў. Войска князя ўмацоўваецца ў Збаражы, які трымае ў аблозе вялікае войска на чале з Багданам Хмяльніцкім і ханам Іслямам III Гіраем. Шляхта лікам у некалькі тысяч мужна абараняецца, але супраць такой вялікай сілы амаль няма шанцаў.

Князь пасылае Падбіпятку пракрасціся праз лагер казакаў і паведаміць каралю Яну Казіміру пра трагічнае становішча Збаража. Лангін памірае ад стрэл татараў. Але місія ўрэшце ўдаецца Яну Скшэтускаму, дзякуючы якому кароль адпраўляецца на дапамогу Збаражу.

Князь Вішнявецкі, Скшэтускі і Заглоба ставяцца героямі, Алена выратавана, а Юрый Багун схоплены (урэшце Скшэтускі даруе яму волю).

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 18 мая 2016.
2. 1 2 3   Праверана 18 мая 2016.
3. 1 2 3 4  выгрузка даных Freebase — Google.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648625'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15241312'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1453477'></a>
4. 1 2 3   Праверана 18 мая 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4644224-8 · VIAF: 200812427 |