recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nymphalis polychloros** — начны матылёк з сямейства Nymphalidae.

Відавы эпітэт стар.-грэч.: πολυχλωρός азначае «шматколерны».

Апісанне
--------

На пярэднім крыле маецца бледна-жоўтая пляма паміж субмаргінальнай паласой і першым ад вяршыні чорнай прыкастальнай плямай. На заднім крыле зубец кароткі, не даўжэй шырыні, сінія плямы дробныя і няяркія. Агульны фон карычнева-жаўтлява-рыжы. Даўжыня пярэдняга крыла 25-30 мм Размах крылаў да 60 мм.

Вусені шаравата-бурыя, з матава-жоўтымі падоўжнымі спіннымі палосамі і жоўтымі шыпамі.

Тыпавая мясцовасць: Швецыя.

Распаўсюджанне
--------------

Паўднёвая і Цэнтральная Еўропа; тэрыторыя былога СССР: Еўрапейская частка Расіі (поўнач, цэнтр, поўдзень), Паўднёвае Зауралле, Карпаты, поўдзень Крыма, Каўказ, Казахстан, Сярэдняя Азія; Азія: Турцыя; Афрыка: поўнач.

Біялогія
--------

Яйкі адкладае вялікімі кладкамі па 100-200 штук на лісце і сцёблы кармавых раслін.

Вусені сілкуюцца на вербах, сліве, грушы, яблыні, таполі, глогу, вязе і іншых. Маладыя вусені жывуць наваламі ў гняздзе.

Акукляюцца звычайна на галінах кармавых раслін.

Зімуе імага. Лётаюць у чэрвені—кастрычніку і пасля зімоўкі ў красавіку—маі па лясных лугавінах і просеках, населеных пунктах і інш.

Зноскі
------

1. ↑  *Мамаев Б.М.* Определитель насекомых по личинкам. Пособие для учителей. — М.: Просвещение, 1972. — С. 327. — 400 с.

Літаратура
----------

* Многоцветница // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* *Моргун Д. В.* Булавоусые чешуекрылые европейской России и сопредельных стран. Определитель-справочник. — М.: МГСЮН, 2002. — С. 119. — 208 с.

Спасылкі
--------

* Nymphalis polychloros Архівавана 29 верасня 2007.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Заполле.
**Запо́лле** (трансліт.: *Zapollie*, руск.: Заполье) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубненскага сельсавета.

Знаходзіцца за 7 км ад Мастоў, за 56 км ад Гродна, на аўтамабільнай дарозе P41 (Слонім — Парэчча). Праз Заполле цячэ рака Дубнiца, за 5 км ад вёскi Нёман.

У вёсцы працуюць крама, амбулаторыя, МТФ «Заполле». Побач з вёскай — чыгуначны прыпынак Заполле.

Гісторыя
--------

Вядомая з XVI стагоддзя як сяло. Апісана ў «Пісцовай кнізе Гродзенскай эканоміі» 1558 года пад назвай *Koniuchi*. У гэты час сяло складалася з трох частак. У кожнай з частак было 22 участкі.

Згодна з рукапіснымі дакументамі спаленая ў пачатку XVIII стагоддзя ў час Паўночнай вайны. Жыхары перасяліліся на новае месца, якое знаходзілася каля ракі Дубніца, пабудавалі там новыя сядзібы. У вёсцы жылі дзяржаўныя сяляне. У 1795 годзе Кацярына II падарыла Заполле (105 душ мужчынскага і жаночага полу) стацкаму саветніку Шнізе. У XIX — пачатку XX стагоддзя — вёска Дубненскай воласці Гродзенскага павета, адносілася да Дубненскага праваслаўнага прыходу.

З сакавіка 1921 года ў складзе Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства Польскай Рэспублікі. У выніку пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь у 1939 годзе перайшла да БССР. З 12 кастрычнка 1940 года — у Дубненскім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 да 14 ліпеня 1944 года акупаваная нямецка-фашысцкімі захопнікамі, 57 жыхароў ваявалі на фронце, з іх 29 загінулі. На 2001 год дзейнічалі фельчарска-акушэрскі пункт, клуб, бібліятэка, магазін.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**: 1886 год — 68 двароў, 584 жыхароў.
* **XX стагоддзе**: 1905 год — 1241 жыхар; 1921 год — 661 жыхар; 1959 год — 882 жыхары; 1970 год — 782 жыхары.
* **XXI стагоддзе**: 2001 год — 180 двароў, 370 жыхароў; 2009 год — 265 жыхароў; 2019 год — 219 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
2. ↑
3. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Дубненскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Дубна |
| Аграгарадкі | Харціца |
| Вёскі | Агароднікі ·  Заполле ·  Казакоўцы ·  Караліно ·  Каўшова ·  Княжаводцы ·  Лаўна ·  Мазанава ·  Міклашоўцы ·  Нёман ·  Пладовая ·  Раўкі ·  Русінаўцы ·  Савінка ·  Сарочыцы ·  Сухінічы ·  Чарлёна ·  Чарлёнка |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Голубеў.

**Уладзімір Уладзіміравіч Голубеў** (нар. 7 кастрычніка 1963, Мінск) — беларускі дызайнер і навуковец.

Член Беларускага саюза дызайнераў. Дацэнт кафедры камунікатыўнага дызайну Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Дацэнт Акадэмічнага дэпартамента гуманітарных навук і мастацтва ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце.

Біяграфія
---------

У 1982 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава. У 1990 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў), а ў 1995 годзе аспірантуру Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. У 2010 годзе атрымаў другую вышэйшую адукацыю па спецыяльнасці «Тэорыя і гісторыя культуры» у Рэспубліканскім інстытуту вышэйшай школы. Вучыўся ў Альгерда Адамавіча Малішэўскага, Алега Віктаравіча Чарнышова, Аляксандра Пятровіча Азончыка.

Жыве і працуе ў Мінску.

Творчасць
---------

Навуковая сфера — культурная антрапалогія і філасофія постмадэрнізму, тэарэтычныя асновы дызайн-дзейнасці, гісторыя дызайну, навукі і тэхнікі

Эксперт і член журы міжнароднай выставы TIBO у Беларусі (2007—2013), фестывалю рэкламы «Белый квадрат», «Мятный лев» і іншых. Аўтар-складальнік (у суаўтарстве з Дзмітрыем Сурскім) выдання «PRO-дызайн». Член рэдакцыйнага савета серыі кніг «F.A.Q.ультет дизайна».

Член мастацкага савета па манументальнаму і дэкаратыўнаму афармленню пры Мінскім гарадскім выканаўчым камітэце. Аўтар шэрага навуковых публікацый па тэме дызайну ў зборніках міжнародных навуковых канферэнцый ФСК БДУ.

Узнагароды
----------

* 2020 — Лаўрэат Нацыянальнай прэміі ў галіне выяўленчага мастацтва, намінацыя «Дызайн».

Зноскі
------

1. ↑

Спасылкі
--------

* 
* Архівавана 17 лютага 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Google Scholar |
Internet Protocol або **IP** (англ.: internet protocol — міжсеткавы пратакол) — маршрутызавальны сеткавы пратакол, пратакол сеткавага ўзроўню сямейства («Стэк») TCP/IP. Менавіта IP стаў тым пратаколам, які з'яднаў абасобленыя камп'ютарныя сеткі ў сусветнае сеціваІнтэрнэт. Неад'емный часткай пратаколу з'яўляецца *адрасацыя* сеткі (гл. IP-адрас).

Пратакол IP RFC 791 выкарыстоўваецца для негарантаванай дастаўкі інфармацыі, якая драбіцца на так званыя пакеты ад аднаго вузла сеткі да іншага. Гэта азначае, што на ўзроўні гэтага пратаколу (трэці ўзровень эталоннай мадэлі OSI) не даецца гарантый надзейнай дастаўкі пакета да адрасата. У прыватнасці, пакеты могуць прыйсці не ў тым парадку, у якім былі адпраўленыя, прадублявацца (калі прыходзяць дзве копіі аднаго пакета; у рэальнасці гэта бывае вельмі рэдка), апынуцца пашкоджанымі (звычайна пашкоджаныя пакеты знішчаюцца) або не прыбыць зусім. Гарантыі беспамылковай дастаўкі пакетаў даюць пратаколы больш высокага (транспартнага ўзроўню) эталоннай мадэлі OSI — напрыклад, TCP — якія IP выкарыстоўваюць у якасці транспарту.

Уласцівасці
-----------

IP аб'ядноўвае сегменты сеткі ў адзіную сетку, забяспечваючы дастаўку інфармацыі паміж любымі вузламі сеткі. IP адрас класіфікуецца як пратакол трэцяга ўзроўню па сеткавай мадэлі OSI. IP не гарантуе надзейную дастаўку пакета да адрасату. У праватнасці, пакеты могуць прыйсці не ў тым парадку, у якім былі адасланы, могуць быць дубляваны, (дзве ці болей копіі аднаго пакету), быць пашкоджанымі (пашкоджанныя пакеты звычайна знішчаюцца) ці не прайсці зусім. Гарантыю беспамылковай дастаўкі паетаў даюць некаторыя пратаколы больш высокага ўзроўню — *транспартнага ўзроўню* сеткавай мадэлі OSI, — напрыклад, TCP, які выкарыстоўваюць IP у якасці транспарту.

Версія 4
--------

Асноўны артыкул: **IPv4**
У сучаснай сетцы Інтэрнэт выкарыстоўваецца IP чацвёртай версии, вядомы таксама як IPv4. У пратаколе IP кожнаму вузлу сеткі ставіцца ў адпаведнасць IP-адрас даўжынёй 4 актэты (4 байты). Пры гэтым камп'ютары ў падсетках яднаюцца агульнымі пачатковымі бітамі адрасу. Шэраг гэтых біт, агульныя для пэўнай падсеткі, называется маскай падсеткі (раней выкарыстоўвалася дзяленне прасторы адрасоў па класам — A, B, C; клас сеткі вызначаўся дыяпазонам значэнняў старэйшага актэту і вызначаў колькасць адрасуемых вузлоў у пэўнай сетцы, зараз выкарыстоўваецца бяскласавая адрасацыя).

Гл. таксама
-----------

* IP-адрас
* Ping
* 127.0.0.1 — localhost: loopback, замыканне на сябе
* IP з дапамогай паштовых галубоў
* Множнае адрасаванне
* SCTP

Спасылкі
--------

* RFC 791 — IP
* RFC 1918
* RFC 3330 — Спецыяльныя дыяпазоны адрасоў у IPv4.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Місуры.

**Місуры** (англ.: Missouri) — рака ў Паўночнай Амерыцы, галоўны (правы) прыток Місісіпі. Даўжыня 4090 км,
плошча басейна 1371,1 тыс. км² (з іх каля 10 тыс. км² у межах Канады). Вытокі і большая частка верхняга цячэння — у Скалістых гарах (у раёне Елаўстонскага нацыянальнага парку). У сярэднім цячэнні (ад вусця р. Мілк да вусця р. Джэймс) рака перасякае плато Місуры, дзе месцамі цячэ ў цяснінах, утварае парогі. Ніжняе цячэнне ў межах Цэнтральных раўнін, дзе рэчышча няўстойлівае, шырокая пойма абвалаваная для аховы ад паводак. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,6 тыс. м³/сек. Галоўныя прытокі: Елаўстан, Плат, Канзас (правыя), Джэймс (левы). Жыўленне у верхнім цячэнні снегавое, у сярэднім і ніжнім — пераважна дажджавое. Высокае веснавое разводдзе (павышэнне ўзроўню вады каля вусця да 12 м) і нізкая летняя межань. Характэрны моцныя паводкі. Цвёрды сцёк 220 млн.т/год; вада брудна-бурага колеру. Сістэма буйных вадасховішчаў (Форт-Пек, Гарысан, Аахэ) на Місуры і ў яе басейне служыць для рэгулявання сцёку, ірыгацыі, энергетыкі.

Суднаходства да г.Су-Сіці для вялікіх суднаў і да г. Форт-Бентан для малых суднаў у мнагаводны перыяд. Буйныя гарады і порты: Омаха, Канзас-Сіці (Канзас) і Канзас-Сіці (Місуры).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).
Гісторыя з’яўлення сцяга
------------------------

З’яўленне сцяга звязана з сустрэчай глаў дзяржаў-членаў Садружнасці нацый, якая прайшла ў канадскай сталіцы, Атаве ў 1973 годзе. Тады выява, падобная на цяперашні сцяг была змешчана на вымпелы аўтамабіляў прысутных дэлегатаў.

Ужыванне сцяга
--------------

Сцяг узняты над лонданскім будынкам Мальбара-хаус (англ.: Marlborough House) — штаб-кватэрай Сакратарыята Садружнасці нацый, а таксама і над іншымі будынкамі, у якіх праходзяць сустрэчы Садружнасці, а таксама мерапрыемствы, звязаныя з яго дзейнасцю.

Спасылкі
--------

* Сімвал і сцяг Садружнасці (на англ.)
**Рамеш Чандра** (30.3.1919, Лайлпур, Індыя) — індыйскі палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў сусветнага Руху прыхільнікаў міру.

Біяграфія
---------

Скончыў Лахорскі і Кембрыджскі ўніверсітэты. З 1942 генералны сакратар Усеіндыйскай федэрацыі студэнтаў. З 1952 у апараце Камуністычнай партыі Індыі, у т.л. член Нацыянальнага сакратарыята яе Нацыянальнага савета, рэдактар газеты «*New age*» («Новы век»). Генеральны сакратар Усеіндыйскага савета міру (1952—63); генеральны сакратар (1966—77), прэзідэнт (1977—90), ганаровы прэзідэнт (з 1990) Сусветнага савета міру.

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

* Ленінская прэмія «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1968).
* Залаты медаль ААН (1982).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Чандра // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).
**Кафедральны сабор Мікелі** (фінск.: Mikkelin tuomiokirkko) — галоўная царква дыяцэзіі Мікелі, знаходзіцца ў горадзе Мікелі, Паўднёвае Сава, Фінляндыя.

Праект царквы на 1 200 месцаў быў створаны вядомым фінскім архітэктарам Іозефам Стэнбекам. Будынак быў пабудаваны ў 1896—1897 гадах у стылі неаготыкі (як і шматлікія іншыя цэрквы, спраектаваныя Стэнбекам). Асноўны будаўнічы матэрыял — чырвоная цэгла.
Званіца размяшчаецца над уваходам у заходняй частцы храма.

Алтарная карціна «Распяцце» створана ў 1899 годзе Пекам Халаненам.

Арган быў пабудаваны ў 1956 годзе на фабрыцы органаў у Кангасала і мае 51 рэгістр.

Спасылкі
--------

* Сайт прыходу сабора Мікелі (фін.)


1. ↑  NLS Geographic Names Register — National Land Survey of Finland. Праверана 3 студзеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q979330'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56169280'></a>
2. 1 2
3. 1 2  built heritage register<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55420901'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Раманаў.
**Юрый Іванавіч Раманаў** (нар. 21 сакавіка 1949, г. Сцепанаван, Арменія) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1971 годзе Днепрапятроўскі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі А. Пятроў, В. Гарбаносаў, Я. Яшунскі, К. Рудакоў і інш.). У 1971—1977 працаваў у праектным інстытуце «ПрамНДІпраект» ў г. Жоўтыя Воды Днепрапятроўскай вобласці; у 1977—1981 гадах у праектным інстытуце «Гроднаграмадзянпраект»; у 1981—1984 гадах у Гродзенскіх мастацка-вытворчых майстэрнях; у 1986—1988 гадах на гродзенскім вытворча-рэкламным камбінаце; у 1988—1992 гадоў у кааператыве апрацоўчых работ і добраўпарадкавання «Дэкор»; у 1992—2001 гадах у гродзенскім творчым аб’яднанні «Альянс-Арт». З 2003 года выкладае архітэктурныя дысцыпліны ў Гродзенскім дзяржаўным політэхнічным каледжы.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Гродне.

Творчасць
---------

Гасцініца «Гродна»
Асноўныя працы: рэканструкцыя гідраметалургічнага завода «УсходГАК[ru]» у г. Жоўтыя Воды, Украіна (1975); аўтавакзал у г. Жоўтыя Воды, Украіна (1976); база адпачынку заводу «Электорон» на р. Інгулец, Украіна (1977); адміністрацыйна-бытавы камбінат шыфернага завода ў г. Рыбніца, Малдова (1977); навучальна-лабараторны корпус Днепрапятроўскага палітэхнікума ў г. Жоўтыя Воды, Украіна (1977); планіроўка і забудова эксперыментальнага жылога раёна «Румлёва» ў г. Гродна (1980; сааўтары Ю. Патапаў, І. Мазнічка, У. Лытаў, С. Паўлаў); водалячэбніца санаторыі «Беларусь» у г. Друскінінкай, Літва (1981; сааўтары Ю. Патапаў); гасцініца «Гродна» ў г. Гродна (1981; сааўтары Ю. Патапаў, У. Еўдакімаў, В. Папоў); праектаванне жылых дамоў для індывідуальнай забудовы, інтэр’ераў, ландшафту і добраўпарадкавання жылых і грамадскіх аб’ектаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Романов Юрий Иванович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Романов Юрий Иванович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Паходня, значэнні.
**Паходня** — гісторыка-культурнае таварыства. Заснавана 12 сакавіка 1986 у г. Гродна як клуб па ініцыятыве супрацоўнікаў Інстытута біяхіміі АН БССР, з пачатку 1991 — таварыства.

Гісторыя дзейнасці
------------------

Намаганнямі таварыства стала традыцыйнае правядзенне ў Гродне Купалля, Дзядоў, калядных вечарын. Члены таварыства ўдзельнічалі ў раскопках Гродзенскага Старога замка, пабудове помніка паўстанцам 1863 (Воранаўскі раён), аднаўленні старажытнага гарадскога гадзінніка на званіцы Гродзенскага фарнага касцёла, працавалі па добраўпарадкаванні былой сядзібы Ф. Багушэвіча ў в. Кушляны Смаргонскага раёна, на Гродзенскіх могілках, у арганізацыі фестываляў музыкі «Рок-крок» у 1988 у адкрыцці помніка А. Гаруну ў Кракаве (Польшча), з 1990 у фестывалях беларускай музыкі «Басовішча» на Беласточчыне (Польшча), правядзенні збору сродкаў для помніка К. Каліноўскаму ў Гродне і інш.

З экскурсіямі наведвалі мясціны, якія звязаны з гісторыяй Беларусі, у т.л. поле, дзе адбылася Грунвальдская бітва 1410. З 1988 таварыства актыўна ўдзельнічае ў экалагічным руху, праводзіць вечарыны, прысвечаныя выдатным дзеячам XVII—XIX стст. сустрэчы з вучонымі-гісторыкамі, літаратарамі, мастацтвазнаўцамі, мастакамі, краязнаўчыя канферэнцыі (да 100-годдзя Гродзенскага рэвалюцыйнага гуртка, 125-годдзя паўстання 1863—1864, 400-годдзя Статута ВКЛ 1588 і інш.). У 1990 пры таварыстве створана скауцкая суполка, у 1991 — хор царкоўнай песні «Бацькаўшчына».

Вось як характарызавалася дзейнасць таварыства, збоку партыйнага кіраўніцтва БССР: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Кіраўніцтва і найбольш актыўныя члены аб'яднання маюць мэтай зацвердзіць уласны аўтарытэт сярод пэўнай часткі насельніцтва вобласці і рэспублікі, уцягнуць яе ў арбіту сваёй карыснай дзейнасці і тым самым надаць аб'яднанню незалежны характар. Яны публічна рэкламуюць сябе ці не адзінымі паслядоўнымі барацьбітамі за перабудову, шырокую і аб'ектыўную галоснасць, патрабуюць прадставіць ім трыбуну друку, радыё і тэлебачання | "|

Нягледзячы на ўсе перашкоды з боку партыйнага кіраўніцтва, сярод членаў таварыства былі 13 камуністаў і 34 камсамольцы.

Задачы таварыства
-----------------

* вывучэнне гістарычных падзей, жыцця і творчасці выдатных прадстаўнікоў мінулага
* вывучэнне помнікаў архітэктуры Гродзеншчыны
* удзел у паходах па выдатных мясцінах Беларусі
* арганізацыя сустрэч з выдатнымі сучаснікамі
* прапаганда беларускіх звычаяў і традыцый, музыкі, літаратуры, фальклору, беларускай мовы.

Прэзідэнты таварыства
---------------------

* М. А. Ткачоў 1986—1989

Зноскі
------

1. ↑  Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь (далей — НАРБ). — Ф. 4. — Воп. 157. — Спр. 131. — А. 8.
2. ↑  НАРБ. — Ф. 4. — Воп. 160. — Спр. 1092. — А. 2—16.

Літаратура
----------

* Таранда, М. «Паходня» / Мікола Таранда // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 5. М — Пуд / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1999. — 592 с.: іл. — С. 452. — ISBN 985-11-0141-9.
**Рэя Сільвія** (лац.: Rhea Silvia), **Ілія** — у рымскай міфалогіі маці Ромула і Рэма. Паводле адной з версій, набліжаючай заснаванне Рыма да прыбыцця ў Італію Энея, Рэя Сільвія была яго дачкой ці ўнучкай; паводле іншай, больш распаўсюджанай, — дачкой цара Альбы-Лонгі Нумітара (адсюль другая частка імя Рэі Сільвіі — ад лац.: silvus, «лесавік» — мянушка альбо радавое імя ўсіх цароў Альбы-Лонгі), выгнанага сваім братам Амуліем, які захапіў уладу.

Амулій, для таго, каб у Рэі Сільвіі не было дзяцей, зрабіў яе вясталкай. Аднак Рэя Сільвія нарадзіла двух двайнятаў ад бога Марса (ёсць версія, што ад Амулія ў абліччы Марса). За парушэнне абраду бясшлюбнасці, якая давалася вясталкамі, Рэя Сільвія была падвергнутая пакаранню: пасля нараджэння Ромула і Рэма, Амулій загадаў закапаць Рэю Сільвію ў зямлю. Па іншай версіі яна была заключана ў цямніцу альбо кінута ў раку Тыбр. Рэя Сільвія была выратавана Тыберынам, богам ракі Тыбр, і стала яго жонкай.

Памяць
------

У гонар Рэі Сільвіі названы буйны патройны астэроід (87) Сільвія, адкрыты ў 1865 годзе. У Сільвіі ёсць два спадарожнікі: Ромул S/2001 (87) і Рэм S/2004 (87), названыя ў гонар легендарных братоў — заснавальнікаў Рыма.

У 2011 годзе імем Рэі Сільвіі быў названы найбуйнейшы кратар астэроіда Веста, аднак назва кратара пішацца злучна, гэта было рашэннем Міжнароднага астранамічнага саюза і зроблена адмыслова для таго, каб не выкарыстоўваць падвойныя імёны пры найменні такога роду структур.

Зноскі
------

1. ↑  На астэроідзе Веста выяўлена адна з найбуйнейшых гор Сонечнай сістэмы **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 10 студзеня 2013. Праверана 7 лістапада 2011.
2. ↑  *Rheasilvia* — Кратар Рэясільвія

Спасылкі
--------

* Рея Сильвия Архівавана 26 кастрычніка 2020.. greekroman.ru
* Герои мифов. Рея Сильвия Архівавана 25 красавіка 2006.. myfhology.narod.ru
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рэя Сільвія
**Badhamia foliicola** - від слізевікоў сямейства {{bt-bellat|фізаравыя|Physaraceae}}. Жыве сапратрофна на травах сенакосных лугоў, на лісці, раслінных адходах і дагледжаных газонах.

Апісанне
--------

Спарангіі звычайна размешчаны групамі. Дыяметр 0,5-0,6 мм. Колер шэры з блакітным або зялёным водбліскам. Гіпаталус бясколерны або бледна-жоўты. Сцябло пры наяўнасці кароткае, тонкае і без вапны.

Капіліцый тонкі, дробнаячэісты і цалкам запоўнены белай вапнай. Трубкі гладкія і тонкія. Споры цёмна-карычневыя ў масе, бэзава-карычневыя ў праходзячым святле, памерам ад 10 да 12 мкм і пакрытыя разрозненымі цёмнымі бародаўкамі. Плазмодый мае жоўты колер.

Галерэя
-------

* Jonge vruchtlichamenМаладыя пладовыя целы
* CapillitiaКапіліцый
* SporenСпоры

1. 1 2  De Nederlandse Myxomyceten door N.E. Nanninga-Bremerkamp, KNNV, 1974, blz 263-264
**Троіцкая лінія** (руск.: Троицкая линия) да 2021 года **Камунарская лінія** — лінія Маскоўскага метрапалітэна, якая знаходзіцца на стадыі будаўніцтва. Значная частка лініі будзе размешчана ў Новай Маскве. На картах пазначаецца нумарам 16.

Праект
------

У канцы 2013 года было вырашана пабудаваць лінію, на якой будзе размешчана 7 станцый. Пачаткам лініі плануецца зрабіць станцыю ТПК «Вуліца Наватараў» (на цяперашні момант не існуючую). Адкрыццё запланавана на 2024 год.

Паводле аднаго з першых варыянтаў праекта лінія павінна была прайсці праз станцыі «Вуліца Акадэміка Апарына» і «Вуліца Генерала Цюленева» да МКАД і далей праз станцыі «Мамыры», «Газаправод» і «Камунарка» (раней — «Парламенцкі цэнтр»).

У сакавіку 2015 года ў праекце з’явілася новая станцыя — «Хвойкі», якая будзе пабудавана наступнай пасля станцыі «Столбава». У красавіку было вырашана, паводле новага плану развіцця метрапалітэна, да 2035 года пабудаваць яшчэ дзве станцыі — «Дзясна», якая размесціцца пасля станцыі «Хвойкі», і яшчэ адну станцыю паміж імі, якая станам на 2014 год не мела назвы.

Станцыі
-------

Першая чарга лініі будзе складацца з 7 станцый.

Зноскі
------

1. ↑  Линия в НАО станет ещё длинее Архівавана 28 верасня 2018.
2. ↑  Первая линия в Новой Москве Архівавана 19 кастрычніка 2014.

Спасылкі
--------

* Метро в Новую Москву Архівавана 19 кастрычніка 2014.

| ⛭ Лініі Маскоўскага метрапалітэна |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
01Лінія № 1 Сакольніцкая
02Лінія № 2 Замаскварэцкая
03Лінія № 3 Арбацка-Пакроўская
04Лінія № 4 Філёўская
 | 
05Лінія № 5 Кальцавая
06Лінія  № 6 Калужска-Рыжская
07Лінія № 7 Таганска-Краснапрэсненская
08Лінія № 8 Калінінская
 | 
8АЛінія № 8А Сонцаўская
09Лінія № 9 Серпухаўска-Ціміразеўская
10Лінія № 10 Люблінска-Дзмітраўская
11Лінія № 11 Вялікая кальцавая
 | 
12Лінія № 12 Бутаўская
13Лінія № 13 Манарэйка
14Лінія № 14 Маскоўскае цэнтральнае кальцо
15Лінія № 15 Някрасаўская
 |

 |
| Будучыя лініі | 
* Калінінска-Сонцаўская
* Троіцкая
* Рублёва-Архангельская
* Бірулёўская

 |
| Закрытыя лініі | 
* Кахоўская

 |
| 
* Спіс станцый
* Спіс пускавых участкаў

 |
**Сіндром Піта-Хопкінса** — генетычная хвароба, якая характарызуецца разумовай адсталасцю, шырокім ротам і адметнымі рысамі твару, а таксама перарывістай гіпервентыляцыяй з аддышкай. Гэта звязана з анамаліяй у храмасоме 18. У прыватнасці, гэта выклікана недастаткова вылучаным генам TCF4.

Прафесар Філіп Білс (англ.: Phillip Beales) з Інстытута дзіцячага здароўя выказаў здагадку, што дзікае дзіця Пітэр меў гэта захворванне.

Зноскі
------

1. 1 2  Haploinsufficiency of TCF4 causes syndromal mental retardation with intermittent hyperventilation (Pitt-Hopkins syndrome) (англ.). Праверана 16 сакавіка 2012.
2. ↑  *Megan Lane*. Who was Peter the Wild Boy? (англ.). *BBC News Magazine*.  BBC. Праверана 16 сакавіка 2012.
**Кля́штар місіяне́раў** — манастырскі комплекс у Лыскаве Пружанскага раёна, збудаваны ў XVIII стагоддзі. У склад комплексу ўваходзяць Траецкі касцёл і жылы корпус. Кляштар місіянераў — помнік архітэктуры позняга барока, занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

Мінуўшчына
----------

Мураваны барочны касцёл і жылы корпус збудавалі ў другой палове XVIII стагоддзя манахі-місіянеры.

Акрамя жылых памяшканняў, на першым паверсе корпусу размяшчаліся кавальня і сталоўка. Цяпер у будынку дзейнічае ўрачэбная амбулаторыя.

Архітэктура
-----------

Калідор на другім паверсе будынка
Жылы корпус — двухпавярховы П-падобны будынак. Галоўны ўсходні фасад павернуты ў бок касцёла.

Сцены па перыметры апярэзаны пілястрамі. Бакавыя часткі фасаду падзеленыя карнізнай цягай на 2 ярусы. Пілястры ніжняга ярусу апрацаваныя рустыкай.

Вокны першага паверху знаходзяцца ў аркавых нішах, другога — акаймаваны простымі ліштвамі.

Скляпенні калідора цыліндрычныя з распалубкай, памяшканняў — крыжовыя.

Літаратура
----------

* *В.В. Алисейчик.* 1597. Монастырь миссионеров // Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область / Редкол.: С. В. Марцелев (гл. ред.) и др.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 424 с. — 25 000 экз. — ISBN 5-85700-017-3.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Кляштар місіянераў (Лыскава) на Вікісховішчы |

* object на сайце Radzima.org
* Фатаздымкі на «Глобусе Беларусі»
**Палац Аль-Баша** (араб. قصر الباشا‎‎), таксама вядомы як **Палац-музей Пашы** і **Напалеонаўскі форт** — гістарычны палац у Старым горадзе Газы, у якім быў размешчаны музей і школа для дзяўчат. У розныя часы служыў рэзідэнцыяй праўлення Мамлюкаў і Асманскай імперыі, а таксама паліцэйскім участкам падчас Брытанскага мандата ў Палесціне.

У снежні 2023 года, падчас правядзення Ізраілем аперацыі «Жалезныя мячы», Армія абароны Ізраіля бамбардзіроўкамі ператварыла гісторыка-архітэктурны помнік у груду камянёў.

Гісторыя
--------

Быў пабудаваны султанам мамлюкаў Бейбарсам I у сярэдзіне XIII стагоддзя.

Крыніцы
-------

1. ↑  Qasr Al-Basha - Gaza Архівавана 4 сакавіка 2012 года. *This Week in Palestine*. October 2006.
2. ↑  Израиль разрушил в Газе исторический дворец Аль-Баша
**Закі-ур-Рэхман Лахві** (Zaki ur Rehman Lakhvi) — адзін з заснавальнікаў LeT. Быў вярхоўным камандуючым аперацыямі арганізацыі ў Кашміры і ўдзельнікам Генеральнай Рады LeT.

Біяграфія
---------

Лахві нарадзіўся ў Акары ў Пакістане. Лічыцца, што ён кіраваў ваеннымі аперацыямі ў Чачні, Босніі, Іраку і ў Паўднёваўсходняй Азіі. У 1999 годзе на трохдзённым з’ездзе ў Мірідцэ, 30 км ад Лахора, ён заявіў: «Пасля таго, як Пакістан вывеў войскі з Кагрыля і падпісаў дамовы ў Вашынгтоне, важна ўмацоўваць маральны дух людзей у Кашміры…Місія федаінаў складалася ў тым, каб падаць Індыі ўрок, у той час як яны святкуюць перамогу пасля Кагрыла». Тады ён сказаў, што наступнай мэтай будзе Нью-Дэлі.

У 2006 годзе ён папрасіў дазвол на падрыхтоўку членаў LeT у якасці «жывых» бомбаў. Індыйскія спецслужбы абвінавацілі яго ў тым, што ён быў арганізатарам выбухаў на чыгуначнай сетцы ў Мумбаі ў 2006 годзе, пад час якіх былі забіты больш 200 чалавек і паранены 700. Быў арыштаваны пасля нападу на Мумбаі як галоўны арганізатар (яго назваў захоплены жывым баявік).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
**«Белы паўночны алень»** (фінск.: Valkoinen peura, шведск.: Den Vita Renen) — фінская драма жахаў 1952 года, знятая Эрыкам Бломбергам, яго дэбютны фільмы. Фільм быў заяўлены ў конкурсе на Канскім кінафестывалі 1953 года і атрымаў спецыяльны прыз журы пад кіраўніцтвам Жана Както за лепшы фільм-казку. Праз пяць гадоў пасля абмежаванага пракату ў ЗША фільм стаў адным з пяці фільмаў, якія атрымалі ў 1956 годзе прэмію «Залаты глобус» за лепшы фільм на замежнай мове.

Сюжэт
-----

Дзеянне фільма заснавана на дахрысціянскай фінскай міфалогіі і саамскім шаманстве ў Лапландыі, у цэнтры сюжэту — маладая жанчына Пірыта. У снежных краявідах маладая Пірыта і аленявод Аслак сустракаюцца і жэняцца. Аслак вымушаны шмат працаваць, пакідаючы новую нявесту адну. Імкнучыся палегчыць сваю адзіноту і аднавіць шлюбны запал, Пірыта наведвае мясцовага шамана, які сапраўды дапамагае ёй; але ў працэсе ператварае яе ў белага паўночнага аленя-вампіра. Вясковыя мужчыны цягнуцца да яе і пераследуюць яе з трагічнымі наступствамі.

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16). — артыкул Фінляндыя, раздзел «Кіно»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
**Пётр Бурэц** (прыблізна 1860, вёска Асінаўка, Дзісенскі павет, Глыбоцкі раён — прыблізна 1940, Асінаўка) — дудар.

Дудар з Глыбоччыны інфармацыю пра якога выявіў музыкант і даследчык Зміцер Сасноўскі, падчас эспедыцыі 2007 года. Інфарматарамі сталі жыхары вёскі Асінаўка — Мікола Караткевіч (1932 г.н. — каля 2011), вучань Пятра Бурца, жонка Міколы Караткевіча — Эмілія Караткевіч 1924 г.н. і Васіль Радзюш (цымбаліст-віртуоз з вёскі Івесь Глыбоцкага раёна 1928 г.н.).

Па словах інфарматараў Пётар Бурэц быў культурнай знакамітасцю ўсёй ваколіцы. Заўсёды меў пры сабе вялікі запас чаратовых пішчыкаў. Граў на дудзе з вялікім мехам. Падчас грання спяваў прыпеўкі. Меў прыгожы голас. Слухаць дудара прыходзілі цэлымі вёскамі. Пётр Бурэц ладзіў канцэрты каля сваёй хаты. Паслухаць дудара прыходзілі, між іншым, польскія жаўнеры з пагранічнай заставы (стражніцы). Польская стражніца была ў Асінаўцы — KOP «Osinówka» і існавала з 1925 да 1939 года.

Успаміны пра Пятра Бурца былі запісаныя падчас экспедыцый 2007 і 2011 гадоў. У першай экспедыцыі ўдзельнічалі Зміцер Сасноўскі, Андрэй Апановіч і Алег Белавусаў. Па словах даследчыкаў Міколу Караткевіча можна лічыць апошнім вясковым дударом.

Адным са сваякоў дудара быў Аркадзь Бурэц, цымбаліст з Івесі (хутчэй за ўсё пляменнік дудара). Аркадзь Бурэц іграў у капэлі народных музыкаў з Івесі, у якой граў на змену з цымбалістам Васілём Радзюшам, паміж 1960-мі і 1980-мі гадамі.

У газеце «Dziennik Urzędowy» (Віленскі аддзел) у выданні 1925 года, у раздзеле пра згубленыя пашпарты і іншыя дакументы ёсць нататка: «Пётр Бурэц — в. Асінаўка, гм. Празарокі. Згубіў пропуск жоўтага колеру выдадзены 9-V 1922 г. Дзісенскім старастам.» Пропуск жоўтага колеру быў звязаны з перасоўваннем у памежнай зоне. Жоўты пропуск быў пастаянны; белы — часовы, зялёны — для гаспадарчых мэтаў.   

Вядомае месца пахавання Пятра Бурца. Гэта мясцовыя могілкі ў вёсцы Асінаўка. Дудар пахаваны ў адной магіле з жонкай Паўлінай. Гады нараджэння і смерці не ўказаныя.

Дудару быў прысвечаны адзін з фэстаў «Дударскі рэй» (2019 год).

Зноскі
------

1. ↑  «*Дудары Глыбоцкага краю*» В. Воранаў
2. ↑
3. ↑
4. ↑
**Рэв’ю-бомбінг**, або **бамбаванне водклікамі** (англ.: Review bombing) — гэта разнавіднасць брыгадавання, сеціўная з’ява, калі група людзей пакідае анлайн шмат негатыўных водгукаў у адрас нейкага прадукту, тыпова ў адрас дадатка, стужкі, відэагульні, або супраць прадукту ці паслугі з афлайнавага жыцця, але водгукі ў гэтым разе ўсё адно пакідаюцца анлайн. Рэв’ю-бомбінг можа быць сумленным і паходзіць з сапраўднага абурэння ўжывальнікаў прадукту, рэв’ю-бомбінг таксама можа быць несумленным, аднак выкананым усё адно жывымі людзьмі, якія з-за нейкіх мэт (жарт, доксінг, палітычны або сацыяльны актывізм сярод іншых) папярэдне каардынуюцца на нейкай пляцоўцы, але часам рэв’ю-бомбінг можа быць спецыяльна заказанай кампаніяй тыпу FUD у адрас канкурэнтаў, выкананай ці пры дапамозе лаяльных жывых людзей, ці пры дапамозе ботаў. Падобнымі да рэв’ю-бомбінгу сеціўнымі з’явамі з’яўляюцца культура адмены, брыгадаванне галасамі.

У асноўным рэв’ю-бомбінгу падвяргаюцца анлайн-пляцоўкі распаўсюджвання і ацэньвання медыякантэнту, такія як Steam, Metacritic, IMDb, Rotten Tomatoes, Appstore, Google Playmarket. Найбольш распаўсюджанымі прычынамі рэв’ю-бомбінгу з’яўляюцца непапулярныя фарсаваныя змены ва ўжо ўладкаваных франшызах і прадуктах, а таксама паводзіны стваральнікаў кантэнту па-за межамі стварэння кантэнту. Некаторыя з вышэйазначаных пляцовак спрабуюць выкарыстоўваць машыннае навучанне, каб змагацца з рэв’ю-бомбінгам.

Зноскі
------

1. 1 2  Grayson, Nathan (19 красавіка 2015). "Steam 'Review Bombing' Is A Problem". *Steamed* [амерыканская англійская]. Архівавана з арыгінала 10 Жнівень 2017. Праверана 29 студзеня 2021.
2. ↑  *Hall, Charlie*. Valve intervened in 44 'review bomb' incidents on Steam last year **(нявызн.)**. *Polygon* (6 лютага 2020). Праверана 19 лютага 2020.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рывера.

**Далорэс Канчыта Фігероа дэль Рывера** (англ.: Dolores Conchita Figueroa del Rivero, больш вядомая як **Чыта Рывера** (англ.: Chita Rivera); 23 студзеня 1933, Вашынгтон, ЗША — 30 студзеня 2024) — амерыканская актрыса, спявачка, танцорка, ролях у тэатры, кіно, музычных шоу Брадвея.

Біяграфія
---------

Бацька Чыты Рывера — Пэдра Хуліа Фігероа дэль Рывера, пуэртарыканец, саксафаніст у аркестры ваенна-марскога флоту ЗША. Маці — Кэтрын Фігероа дэль Рывера, з італа-шатландскай сям’і. Пасля смерці мужа ў 1940 годзе, Кэтрын паступіла на службу чыноўнікам у Пентагон.

Калі Рыверы споўнілася 11, яе прынялі ў балетную студыю (Jones-Haywood School of Ballet). Праз чатыры гады выкладчык са Школы амерыканскага балета пасля наведвання студыі запрасіў дзвюх дзяўчат на конкурсны адбор у Нью-Ёрк. Рывера адбор прайшла і стала студэнткай прэстыжнай балетнай школы George Balanchine’s School of American Ballet.

У 1952 годзе Рывера суправаджала сяброўку на адбор танцорак для брадвейскага шоў. Яе ўгаварылі прыняць удзел у конкурсе. У выніку Рывера не толькі прайшла ў фінальны тур, але і атрымала адну з цэнтральных роляў. Ідуць новыя прапановы і ролі. «Хлопцы і лялячкі», «Канкан», «Сёмае Неба».

У 1957 годзе Рывера атрымала ролю Аніты ў брадвейскім мюзікле «Вестсайдская гісторыя». Гэтая роля адразу пасля прэм’еры прынесла ёй вядомасць. У гэтым жа годзе яна выйшла замуж за Тоні Мадэнтэ, танцоўшчыка з гэтага ж мюзікла. Шлюб быў скасаваны ў 1966 годзе. У былых мужа і жонкі ёсць дачка, Ліза Мадэнтэ, якая стала харэографам.

Адна з самых вядомых кінароляў Рыверы — роля Нікі ў кінаверсіі мюзікла Боба Фоса «Мілая Чарыці» (1969). Вядома камеа Рыверы ў фільме «Чыкага» (2002). У 1978 годзе актрыса прыняла ўдзел у здымках фільма «Аркестр клуба адзінокіх сэрцаў сяржанта Пепера».

На працягу кар’еры Рывера гуляла вядучыя ролі ў найбольш вядомых музычных пастаноўках Брадвея: мюзікле Джона Кандэра і Фрэда Эба «Чыкага» — Вельма Кэлі, «Трохграшовая опера» — Джэні, «Пацалунак мяне, Кэт» і многіх іншых.

У 1986 годзе Рывера патрапіла ў аўтамабільную аварыю ў цэнтры Нью-Ёрка. Васемнаццаць пераломаў зрабілі немагчымай далейшую кар’еру актрысы мюзікла. Пасля двухгадовай рэабілітацыі Рывера пагрузілася ў рэстаранны бізнэс.

У 2003 годзе Рывера вярнулася на Брадвей у пастаноўцы «Дзевяць». Гэта музычная апрацоўка сцэнара Федэрыка Феліні да кінафільма «Восем з паловай» («8½»). Сямідзесяцігадовая актрыса выканала некалькі вакальных і танцавальных нумароў. Яе партнёр — Антоніа Бандэрас.

У жніўні 2009 года атрымала ад Барака Абамы адну з найвышэйшых узнагарод ЗША — Прэзідэнцкі медаль свабоды.

У лістападзе 2009 года выпусціла музычную кружэлку «А зараз я спяваю свінг».
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Маджарскі.
**Ян Маджарскі (Аванес Маджаранц)** (пачатак XVIII стагоддзя, Стамбул або Сяміграддзе — 16 студзеня 1785, ф. Сёлка, цяпер Слуцк) — ткач, мастак, кіраўнік і арандатар Слуцкай мануфактуры шаўковых паясоў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Стамбуле або Сяміграддзі ў сям’і венгра па імені Нума (сына Міхала) і армянкі. Бацька служыў у аўстрыйскім войску і патрапіў у турэцкі палон.

Ткацкаму рамяству навучаўся ў Стамбуле. У 1740-х вырабляў паясы на мануфактуры князёў Патоцкіх у Станіславе. У 1758 годзе быў запрошаны ваяводам віленскім Міхалам Казімірам Радзівілам (Рыбанькам) у Нясвіж, потым працаваў у Слуцку, дзе кіраваў мануфактурай шаўковых паясоў (персіярняй). Бурлівая дзейнасць слуцкай персіярні прыносіла Маджарскаму вялікі прыбытак. Ён набыў за 30 тысяч злотых фальварак Сёлка (які цяпер увайшоў у паўночныя гарадскія межы Слуцка), а потым нават змог дамовіцца з сынам аб арэндзе фабрыкі ў 1776—1780 гадах.

Некаторы час лічылася, што Ян Маджарскі памёр неўзабаве пасля вандроўкі ў Стамбул у 1780 г. У пачатку XX ст. былі адшуканы звесткі, паводле якіх Ян Маджарскі ў 1796 г. прадстаўляў у Навагрудскі земскі суд дакументы Леана Маджарскага, што ссоўвала дату смерці Яна на 1800—1801 гг. Аднак апошнія даследаванні паказалі, што дакументы падаваў Ян Францішак, сын Леана. Ян Маджарскі памёр 16 студзеня 1785 года ў сваім маёнтку Сёлка пад Слуцкам. Пра гэта ў лісце Каралю Станіславу Радзівілу ад 17 студзеня 1785 г. паведаміў генеральны аканом Слуцкага княства Барталамей Непакайчыцкі: «Учорашняга дня стары мэтр персіяр развітаўся з гэтым светам» (*Na dniu wczorayszym staruszek metr persjarz z tym się swiatem pożegnał*).

Быў пахаваны ў слуцкіх бернардзінаў.

Творчасць
---------

Распрацаваў кампазіцыйную структуру, віды паясоў (двухбаковыя, чатырохчастковыя) і асноўныя тыпы дэкору паясоў.

Сям’я
-----

З жонкай Армінэ (магчыма, яе імя Разалія) мелі сына Лявона і некалькі дачок.

Зноскі
------

1. 1 2  Маджарские: армянский род в истории Беларуси / Д. В. Лисейчиков, Е. С. Глинский, при участии Г. А. Берестового, К. И. Карлюка; редкол.: А. В. Хечоян (председатель) [и др.]. — Ереван ; Минск : Фонд «АНИВ» ; НИАБ, 2023. — ISBN 978-985-90566-5-9
2. 1 2 3 4 5  Лазука, Б. А. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII. Малы лексікон / Б. А. Лазука. — Мінск: Беларусь, 2015. — 170 с. ISBN 978-985-01-1080-0. С. 126.
3. 1 2 3  Зміцер Юркевіч. Дакументальныя крыніцы да радаводу Станіслава Манюшкі
4. 1 2  Зміцер Юркевіч. Таямніцы Манюшкаў. Частка XVI. Маджарскія. № 31 (1470) 01.08.2020 — 08.08.2020 г
5. ↑  Лазука, Б. А. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII. Малы лексікон / Б. А. Лазука. — Мінск: Беларусь, 2015. — 170 с. ISBN 978-985-01-1080-0. С. 23.
Паб в Эдинбурге, Шотландия
**Паб** (анг. Pub — скарачэнне ад Public house, публічны дом) — установа, у якой прадаюцца алкагольныя напоі для распіцця, усярэдзіне або па-за межамі дадзенага памяшкання. Многія пабы маюць у наяўнасці невялікі бровар, які знаходзіцца непасрэдна ў пабах або паблізу ад іх. Піва, зваранае там, з'яўляецца асноўным брэндам паба. У асноўным пабы сустракаюцца ў англакамоўных краінах, такіх як Вялікабрытанія, Ірландыя, Канада, Аўстралія і Новая Зеландыя, у меншай ступені — у ЗША. Пабы сустракаюцца і ў іншых краінах, але там яны не з'яўляюцца пераважнымі піцейных ўстановамі.
**Аване́с Шыра́з** (сапр. — **Анік Карапецян**; арм.: Հովհաննես Շիրազ; 27 красавіка 1914 — 14 сакавіка 1984) — армянскі паэт, грамадскі дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў горадзе Александропаль (цяпер Гюмры), падчас генацыду армянаў. Бацька быў забіты салдатамі ў полі падчас працы. Аванес рос у прытулку для сірот, пакуль аднойчы на рынку выпадкова не знайшоў сваю маці. Быў памочнікам шаўца, працаваў у Тэкстыльным камбінаце Ленінакану.

Яго першы твор — «Прыход вясны», быў апублікаваны ў 1935 годзе, пасля чаго навеліст Атрпет даў маладому Аванесу псеўданім «Шыраз», параўнаўшы яго паэзію з ружамі персідскага горада Шыразу.

У 1937—1941 гадах вучыўся на філалагічным факультэце Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1956 годзе — у Маскоўскім літаратурным інстытуце імя Горкага.

Апублікаваў зборнікі «Пачатак вясны», «Голас паэта», «Ліра Арменіі», «Сіяманта і Хджэзарэ», «Помнік маці», «Армянская дантыйская» і інш. За зборнік «Усечалавецкае» ў 1975 г. быў ганараваны Дзяржаўнай прэміяй Армянскае ССР.

У 1960 і 1969 гадах фірма «Мелодия» на вініле выпусціла вакальна-сімфанічны цыкл Авета Тэртэрана «Радзіма» на словы Аванеса Шыраза.

Памёр у сакавіку 1984 года ў Ерэване. Пахаваны ў пантэоне парку імя Камітаса.

Творчасць
---------

Аванес Шыраз — класік армянскае літаратуры. Гэта паэт рамантычнага стылю і светаўспрымання. Зборнікі вершаў «Песня Арменіі» (1940), «Голас паэта», «Кніга песень» (абодва 1942), «Лірыка» (1946), «Кніга міру і кахання» (1949), «Ліра Арменіі» (кн. 1—3, 1958—1964), «Помнік маці (1968) і інш. прысвечаныя радзіме, каханню, маці і прыродзе. У паэмах «Сіяманта і Хаджэзарэ» (1935), «Біблейскае» (1944) гармонія чалавека з прыродай.

На беларускую мову яго асобныя творы пераклалі Сцяпан Гаўрусёў, Анатоль Грачанікаў, Юрась Свірка.

Памяць
------

Ягоным імем названыя вуліцы ў Арменіі і Іране, у Гюмры ёсць музей паэта.

Зноскі
------

1. ↑  Біяграфія, Армянская энцыклапедыя **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 27 сакавіка 2015.
2. ↑  «Мая біяграфія — гэта мае вершы», Голас Арменіі Архівавана 25 красавіка 2012.
3. 1 2  18 // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аванес Шыраз
* Афіцыйны сайт музея Аванеса Шыраза Архівавана 19 красавіка 2015. (арм.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 155917195 · GND: 131691538 · ISNI: 0000 0000 2772 4720 · LCCN: n85076027 · NTA: 392508990 · NUKAT: n2012170291 · SUDOC: 136671616 · VIAF: 74172046 |

 |
**Сініца чорная**, або **маскоўка** (*Periparus ater*) — птушка сямейства сініцавых.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 11 см, размах крылаў 17-21 см. Чорныя горла і галава (з белымі шчокамі), белая пляма на патыліцы, ніз цела белаваты. Маладыя з жоўтымі шчокамі, нізам цела і плямкай на патыліцы. Песня даволі гучная і рытмічная.

Пашырэнне
---------

Арэал: Палеарктыка (акрамя поўначы і поўдня), на поўдні арэал разарваны. Насяляе хваёвыя альбо мяшаныя лясы з вялікай колькасцю елак і лістоўніц; пазбягае лісцевых лясоў. У некаторых частках арэала (Каўказ, Паўднёвая Еўропа, Паўночная Афрыка) засяляе букавыя ці дубовыя лясы. У Татрах даходзіць да 1580 м. На Беларусі звычайны аселы і качуючы від.

У паўночна-ўсходняй частцы арэала пералётная, у іншых — аселая. Часам шматлікія залёты (інвазіі) ізаляваных папуляцый ці на большай частцы арэала. У Еўропе адзначаюцца ў канцы жніўня ці на пачатку верасня.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Гняздо ў дупле (як у натуральным, так і ў штучным) з вузкай адтулінай на вышыні 1,6-2 м, часта на зямлі паміж каранёў, пад каменнем, у норах, часам у спарахнелых стволіках, шчылінах скал і муроў. Знешняя частка з зялёнага моху, унутраная — з воўны, валосся і шэрсці, рэдка з прымессю пёраў.

Яйкі (звычайна 6-11) з вострым вузейшым канцом. Белыя, матавыя, з дробнымі і рэдкімі чырвонымі або чырвона-карычневымі плямкамі, часам згушчанымі на шырэйшым канцы.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Новы |
| Таксанамія | Avibase · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
**Сербія і Чарнагорыя**, афіцыйна **Дзяржаўны Саюз Сербіі і Чарнагорыі**, (таксама званая неафіцыйна *Малая Югаславія*) — дзяржава ў Еўропе, у цэнтральнай частцы Балканскага паўвострава; вольны канфедэратыўны саюз двух рэспублік — Сербіі і Чарнагорыі, які існаваў у 2003—2006 г. Была ўтворанна ў 2003 годзе як правапераемнік існаваўшай у 1992—2003 г. Саюзнай Рэспублікі Югаславія.

Сербія і Чарнагорыя, дзве з шасці саюзных рэспубалік былой федэратыўнай дзяржавы Югаславія (Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія), дашлі да дамовы аб супрацоўніцтве толькі ў некаторых палітычных абласцях (напрыклад, абарончы саюз і міжнароднае прадстаўніцтва). Кожная дзяржава мела сваё ўласнае заканадаўства і эканамічную палітыку, а пазней — валюту, мытню і іншыя дзяржаўныя атрыбуты. Саюз афіцыйна не меў агульнай сталіцы — але большасць урадавых органаў знаходзілася ў сталіцы Сербіі Бялградзе, некаторыя былі ў сталіцы Чарнагорыі Падгорыцы.

Канстытуцыя саюза была прынята 4 лютага 2003 года, і кожная з рэспублік мела права атрымаць поўную незалежнасць паводле вынікаў рэферэндума.

Сербія і Чарнагорыя распалася ў чэрвені 2006 пасля абвяшчэння 3 чэрвеня незалежнасці Чарнагорыяй, а 5 чэрвеня — Сербіяй. Тым самым адбыўся канчатковы распад Югаславіі.

* 
*
Інтэр’ер кухні
**Інтэр’е́р** (фр.: intérieur, лац.: interior — унутраны выгляд, антонім фр.: extérieur, лац.: exterior — вонкавы выгляд) — архітэктурна і мастацка аформленая ўнутраная прастора будынка, якая забяспечвае чалавеку эстэтычнае ўспрыманне і спрыяльныя ўмовы жыццядзейнасці; унутраная прастора будынка ці асобнага памяшкання, архітэктурнае рашэнне якога вызначаецца яго функцыянальным прызначэннем.

У аснове дызайну інтэр’еру ляжыць сінтэз прагматычных і мастацкіх ідэй і рашэнняў, накіраваных на паляпшэнне ўмоў існавання чалавека ў цэласнай эстэтычна дасканалай форме. Інтэр’ер складаецца з трох складнікаў:

* будаўнічая абалонка — пол, сцены, столь;
* прадметнае напаўненне (абсталяванне, мэбля);
* функцыянальныя працэсы, якія фармуюць і прастору, і пачуццёва-псіхалагічную атмасферу.

Гл. таксама
-----------

* Антрапалагічны дызайн
* Архітэктура
* Архітэктурная візуалізацыя
* Дызайн інтэр'еру
* Ландшафтны дызайн

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Інтэр’ер**

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ph121148 |
**Чыгуначная катастрофа пад Шчэкацінамі** — сутыкненне двух хуткасных пасажырскіх цягнікоў: TLK 31100 «Ян Бжэхва» з Пшэмысля да Варшавы праз Кракаў і interREGIO 13126 «Ян Матэйка» з Варшавы да Кракава, якое здарылася 3 сакавіка 2012 года каля 20:57 (па польскім часе) пад Шчэкацінамі, на чыгуначнай лініі нумар 64. У катастрофе загінулі 16 чалавек, пашкоджанні атрымалі 57 чалавек.

TLK 31100 меў 7 вагонаў, interREGIO 13126 — 4. У выратавальнай акцыі ўдзельнічалі 450 пажарнікаў з 4 ваяводстваў, 400 паліцэйскіх, 35 паяздоў тэхнічнай дапамогі, 2 верталёты, 13 сабак.

Прычыны здарэння высвятляліся дзяржаўнай камісіяй і пракуратурай. Па незразумелых прычынах састаў, які ішоў з Варшавы ў Кракаў, апынуўся на іншым пуці, па якім ішоў сустрэчны цягнік з Пшэмысля ў польскую сталіцу. У гэтым раёне ішоў рамонт чыгуначных пуцей. Адказныя дыспетчары руху былі цвярозыя. Дапушчальная хуткасць на адрэзку, дзе здарылася катастрофа, — 120 км/гадз.

На месца здарэння прыбылі прэм’ер-міністр Дональд Туск, некалькі іншых міністраў, а таксама прэзідэнт Браніслаў Камароўскі, які дадаткова сустракаўся з пацярпелымі ў шпіталі. Міністр транспарту, будаўніцтва і марской гаспадаркі Польшчы Славамір Новак назваў гэтае сутыкненне цягнікоў «самай сур’ёзнай катастрофай апошніх гадоў».

У сувязі з катастрофай прэзідэнт Камароўскі абвясціў нацыянальную жалобу.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Trwa przeszukiwanie wagonów, rusza śledztwo* (польск.).  rp.pl (3 сакавіка 2012). Праверана 4 сакавіка 2012.(недаступная спасылка)
2. ↑  Сілезскае ваяводства, ля мяжы са Свентакшыскім ваяводствам.
3. ↑  Архіўная копія (польск.)(недаступная спасылка).  pkp.pl (3 сакавіка 2012). Архівавана з першакрыніцы 6 сакавіка 2012. Праверана 4 сакавіка 2012.
4. 1 2  *Katastrofa pociągów w województwie śląskim* (польск.).  msw.gov.pl (5 сакавіка 2012). Праверана 5 сакавіка 2012.(недаступная спасылка)
5. 1 2 3  *На поўдні Польшчы адбылася чыгуначная катастрофа (фота)* **(нявызн.)**.  Еўрапейскае радыё для Беларусі (4 сакавіка 2012). Праверана 4 сакавіка 2012.
6. ↑  *Dyżurni ruchu przebadani na obecność alkoholu* (польск.).  rp.pl (4 сакавіка 2012). Праверана 4 сакавіка 2012.(недаступная спасылка)
7. ↑  Архіўная копія (польск.)(недаступная спасылка).  prezydent.pl (4 сакавіка 2012). Архівавана з першакрыніцы 6 сакавіка 2012. Праверана 4 сакавіка 2012.
8. ↑  *Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 237)*  (польск.)
**Наталля Рудніцкая** — беларуская кёрлінгістка. Кандыдат у майстра спорту Беларусі.

Кар’ера
-------

Займаецца кёрлінгам з 2014 года, гуляе на пазіцыі трэйцяга.

Член нацыянальных змяшанай парнай зборная Беларусі па кёрлінгу.

Дасягненні
----------

**Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд**

* **Чэмпіён (1)**: 2020
* **Сярэбраны прызёр (2)**: 2018, 2021
* **Бронзавы прызёр (1)**: 2016, 2019

**Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных пар**

* **Сярэбраны прызёр (1)**: 2016

Зноскі
------

1. ↑  СБОРНЫЕ КОМАНДЫ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Сусветная федэрацыя кёрлінга |