У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Брэслау.
 
**Адміністрацыйная акруга Брэслау** (ням.: Regierungsbezirk Breslau) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка другога ўзроўню ў Прусіі, якая існавала ў 1813—1945 гады ў Прускай Сілезіі. Адміністрацыйны цэнтр акругі — горад Брэслау (цяпер польскі горад Уроцлаў). Сёння тэрыторыя былой акругі належыць Польшчы.

Становішча
----------

Акруга Брэслау на поўначы межавала з акругай Позен правінцыі Позен (1920—1939: з Польшчай; 1939—1945: з рэйхсгау Вартэланд), на ўсходзе — з акругай Опельн правінцыі Сілезія (Верхняя Сілезія), на поўдні — з Аўстрыйскай імперыяй (1918—1938: з Чэхаславакіяй; 1938—1945: з рэйхсгау Судэтэнланд), на захадзе — з акругай Лігніц правінцыі Сілезія (Ніжняя Сілезія). На паўднёвым захадзе ў 1815—1820 гады знаходзілася сілезская акруга Райхенбах, пазней скасаваная і падзеленая паміж акругамі Брэслау і Лігніц. У прастамоўі акруга Брэслау нярэдка называлася Сярэдняй ці Цэнтральнай Сілезіяй.

Гісторыя
--------

Акруга Брэслау ў 1905
Акруга Брэслау была першапачаткова ўтворана ў 1813 годзе як адна з акруг у Прускай Сілезіі і зацверджана паўторна на паставе ўказу ад 30 красавіка 1815 года ў час адміністрацыйнай рэформы, праведзенай у Прусіі пасля Венскага кангрэса з мэтай паляпшэння правінцыйнага кіравання. На тэрыторыі акругі першапачаткова меліся чатырнаццаць раёнаў: горад Брэслау, а таксама сельскія раёны Брэслау, Брыг, Польніш-Вартэнберг, Гурау, Міліч, Намслау, Ноймаркт, Эльс, Олау, Штайнау, Штрэлен, Трэбніц і Волау.

У 1820 годзе была ліквідавана акруга Райхенбах, з якой у склад акругі Брэслау перайшлі раёны Франкенштайн, Глац, Габельшверт, Мюнстэрберг, Німпч, Райхенбах, Швайдніц, Штрыгау і Вальдэнбург. У 1854 годзе з часткі раёна Глац быў утвораны новы раён Нойродэ. У 1888 годзе раён Польніш-Вартэнберг быў перайменаваны ў Грос-Вартэнберг. У 1899 і 1907 гадах адпаведна з аднайменных раёнаў былі вылучаны гарады Швайдніц і Брыг, атрымаўшы статус пазараённых гарадоў. Агульная колькасць раёнаў узрасла да 26.

Паводле рашэнняў Версальскага дагавора часткі раёнаў Гурау, Міліч, Намслау і Грос-Вартэнберг 1 студзеня 1920 гады былі перададзены ў склад Польшчы. У сувязі з ліквідацыяй правінцыі Позен у 1922 годзе астатнія часткі раёнаў Кратошын, Ліса і Равіч скасаванай акругі Позен былі перададзены ў склад акругі Брэслау.

У 1924 годзе з аднайменнага раёна быў вылучаны горад Вальдэнбург, які атрымаў статус пазараённага горада. З 1 кастрычніка 1932 гады былі скасаваны пяць раёнаў: Мюнстэрберг, Німпч, Нойродэ, Штайнау і Штрыгау. Іх тэрыторыя засталася ў межах акругі і была падзелена паміж суседнімі раёнамі. Агульная колькасць раёнаў скарацілася да 22.

Пасля 1945 года ўся тэрыторыя акругі Брэслау разам з большай часткай суседняй акругі Лігніц увайшла ў склад Урацлаўскага ваяводства Польшчы. У 1950 годзе Бжэгскі (былы раён Брыг) і Намыслоўскі (былы раён Намслау) паветы перайшлі ў Апольскае ваяводства. Сёння тэрыторыя былога раёна Брэслау (за выключэннем двух названых паветаў) знаходзіцца ў Ніжнесілезскім ваяводстве.

Адміністрацыйны падзел
----------------------

Раёны правінцыі Сілезія (1905):     Адміністрацыйная акруга Брэслау     Адміністрацыйная акруга Лігніц     Адміністрацыйная акруга Опельн
Спіс усіх калі-небудзь існых раёнаў акругі Брэслау з указаннем іх адміністрацыйных цэнтраў:

* **Гарадскія раёны**
	+ гарадскі раён Брэслау
	+ гарадскі раён Швайдніц (вылучаны ў 1899; да 1820 — у акрузе Райхенбах)
	+ гарадскі раён Брыг (вылучаны ў 1907)
	+ гарадскі раён Вальдэнбург (вылучаны ў 1924; да 1820 — у акрузе Райхенбах)
* **Сельскія раёны**
	+ раён Брэслау, адм. цэнтр — Брэслау
	+ раён Брыг, адм. цэнтр — Брыг
	+ раён Волау, адм. цэнтр — Волау
	+ раён Грос-Вартэнберг (да 1888: Польніш-Вартэнберг), адм. цэнтр — Грос-Вартэнберг
	+ раён Гурау, адм. цэнтр — Гурау
	+ раён Міліч, адм. цэнтр — Міліч
	+ раён Намслау, адм. цэнтр — Намслау
	+ раён Ноймаркт, адм. цэнтр — Ноймаркт
	+ раён Трэбніц, адм. цэнтр — Трэбніц
	+ раён Олау, адм. цэнтр — Олау
	+ раён Штайнау (скасаваны ў 1932), адм. цэнтр — Штайнау-ан-дэр-Одэр
	+ раён Штрэлен, адм. цэнтр — Штрэлен
	+ раён Эльс, адм. цэнтр — Эльс
	+ раён Вальдэнбург (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Вальдэнбург
	+ раён Глац (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Глац
	+ раён Мюнстэрберг (скасаваны ў 1932; да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Мюнстэрберг
	+ раён Німпч (скасаваны ў 1932; да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Німпч
	+ раён Райхенбах (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Райхенбах
	+ раён Франкенштайн (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Франкенштайн
	+ раён Габельшверт (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Габельшверт
	+ раён Швайдніц (да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Швайдніц
	+ раён Штрыгау (скасаваны ў 1932; да 1820 — у акрузе Райхенбах), адм. цэнтр — Штрыгау
	+ раён Нойродэ (вылучаны ў 1854; скасаваны ў 1932), адм. цэнтр — Нойродэ

Тэрыторыя і насельніцтва
------------------------

Тэрыторыя і насельніцтва акругі Брэслау ў 1900 і ў 1925 гады, а таксама станам на 17 мая 1939 года ў граніцах на 1 студзеня 1941 года і колькасць раёнаў на 1 студзеня 1941 года складалі:

| Год | Плошча, км² | Насельніцтва, чал. | Колькасць раёнаў |
| --- | --- | --- | --- |
| сельскіх | гарадскіх |
| 1900 | 13.483,63 | 1.697.719 | 23 | 2 |
| 1925 | 12.999,00 | 1.897.172 | 23 | 4 |
| 1939/1941 | 12.957,64 | 1.971.829 | 18 | 4 |

Зноскі
------

1. ↑  Provinz Schlesien: Regierungsbezirk Breslau Архівавана 5 сакавіка 2021. // Gemeindeverzeichnis Deutschland 1900 (ням.)
2. ↑  Die Provinz Niederschlesien im Überblick Архівавана 18 снежня 2017. (ням.)
3. ↑  Fläche und Bevölkerung der größeren Verwaltungsbezirke (S. 8), Zahl der Gemeinden und Kreise (S. 21) (ням.).  Statistisches Jahrbuch für das Deutsche Reich 1939/40 (Digitalisat). Архівавана з першакрыніцы 8 мая 2019. Праверана 31 снежня 2017.

Спасылкі
--------

* HGIS Germany: Regierungsbezirk Breslau (ням.)
* Territoriale Veränderungen in Deutschland: Regierungsbezirk Breslau (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 44526-5 · LCCN: n85071593 · NUKAT: n2018223685 · VIAF: 150157573 |