**Выбух гатэля «Brinks»** (англ.: The Brinks Hotel boming, в’етн.: Vụ đánh bom cư xá Brinks) — выбух дыверсантамі В’етконга гатэля ў Сайгоне, ператворанага ў інтэрнат для афіцэраў  амерыканскай арміі. Гатэль быў разбураны ўвечары 24 снежня 1964 года падчас В’етнамскай вайны выбухам прыпаркаванага побач з ім замініраванага аўтамабіля. Падчас тэракта загінулі афіцэр і сяржант, а таксама былі паранены каля 60 чалавек, у тым ліку і мірныя жыхары.

Перадгісторыя
-------------

Пасля Другой сусветнай вайны камуністычны рух даміраваў у В’етнаме. Пасля паразы французскіх каланіяльных войскаў у Індакітайскай вайне краіна ў 1954 годзе была падзелена па 17-й паралелі. У 1956 годзе былі прызначаны выбары, якія павінны былі аб’яднаць дзве часткі В’етнама, але яны былі адменены, у выніку чаго пачаўся перыяд існавання дзвюх дзяржаў: камуністычнага Паўночнага В’етнама і антыкамуністычнага Паўднёвага. У другой палове 1950-х гадоў група паўднёвав’етнамскіх партызан пры падтрымцы паўночнав’етнамскіх уладаў пачала мяцеж з мэтай гвалтоўнага ўз’яднання краіны пад уладай камуністаў. Халодная вайна была ў самым разгары, таму Злучаныя Штаты — галоўны саюзнік Паўднёвага В’етнама — паслалі ваенных саветнікаў у краіну, каб дапамагчы ў навучанні і кіраўніцтве арміі Рэспублікі В’етнам у яе барацьбе супраць поўначы. Да 1964 годхе ў Паўднёвым В’етнаме прысутнічалі 23 тысячы амерыканскіх вайскоўцаў, і камуністы разглядалі амерыканцаў як «каланізатараў» Паўднёвага В’етнама.

Выбух
-----

Выбух быў спланаваны і здзейснены двума паўночнав’етнамскімі агентамі, якія не былі ў далейшым злоўлены. У канцы лістапада агенты атрымалі загад, у якім гаварылася, што трэба падарваць гатэль «Brinks», дзе ў той час размяшчаліся афіцэры ЗША. Гатэль уяўляў сабой шасціпавярховы будынак і меў 193 пакоя. Пасля прыбыцця ў Паўднёвы В’етнам амерыканскіх саветнікаў ён быў пераабсталяваны пад інтэрнат для афіцэраў арміі ЗША і перайменаваны ў гонар генерала Фрэнсіса Брынка, першага камандуючага групай амерыканскіх ваенных у Індакітаі. Выбух павінен быў паказаць моц паўночнав’тнамскіх войскаў і іх здольнасць да ваенных дзеянняў, а таксама падарваць аўтарытэт ЗША. Тэракт быў намечаны бліжэй да Каляд, таму што будынак гатэля выкарыстоўваўся амерыканцамі для правядзення святаў, і ў ім павінна было быць больш вайскоўцаў, чым у звычайны дзень.

Двое агентаў на працягу месяца назіралі за жыццём гатэля, змешваючыся з натоўпам. Яны заставаліся незаўважанымі, таму што набылі на чорным рынку паўднёвав’етнамскую ваенную форму, у выніку чаго мелі свабодны доступ у гатэль, а таксама змаглі скапіяваць стыль размовы, манеры і нават лад жыцця паўднёвав’етнамскіх войскаў.

Агенты замініравалі адзін з аўтамабіляў, змясціўшы ў яго багажнік 90 кг выбуховых рэчываў, і ўсталявалі таймер бомбы на 17:45, у гэты час многія афіцэры знаходзіліся ў бары. Яны прыпаркавалі аўтамабіль побач з гатэлем на аўтапаркоўцы. Адзін з іх, які разыгрываў ролю маёра арміі Рэспублікі В’етнам, паведаміў парцье, што яго шафёр будзе чакаць з машынай ля гатэля з’яўлення амерыканскага палкоўніка, з якім у яго нібыта прызначаная сустрэча. Пасля гэтага другі выканавец, Нгуен Тхань Суан, які гуляў ролю шафёра, праінфармаваў в’етнамскага паліцэйскага ля ўваходу ў гатэль, што ён ідзе абедаць, і папрасіў паклікаць яго, калі прыедзе палкоўнік. Нгуен заняў месца ў кафэ недалёка ад гатэля і дачакаўся выбуху.

Калі асноўны склад афіцэраў быў у сталовай, бомба выбухнула, забіўшы двух амерыканскіх афіцэраў. Самым высокапастаўленым афіцэрам быў падпалкоўнік Джэймс Роберт Хаген, які служыў у арміі на працягу 20 гадоў, і працаваў на MACV. Другой ахвярай быў Бенджамін Белтран Кастаньеда, старшы сяржант службы ў MACV і ветэран арміі, які памёр ад ран 23 студзеня 1965 года. Даныя аб колькасці ахвяр супярэчлівы. Будынак атрымаў значны ўрон: былі разбураны чатыры паверхі. Значны ўрон тлумачыцца тым, што пад будынкам гатэля быў размешчаны гараж, у якім знаходзілася некалькі грузавікоў з газавымі балонамі.

Помнік загінулым ля сучаснага гатэля Park Hyatt

Наступствы
----------

На наступны дзень пасля выбуху пасол ЗША ў Паўднёвым В’етнаме Максвел Тэйлар накіраваў прэзідэнту Джонсану радыёграму, у якой патрабаваў правядзення «акцыі адплаты» супраць паўночнікаў, аналагічнай той, што была ажыццёўлена пасля інцыдэнту ў Танкінскім заліве. Паказваючы на геапалітычныя дывідэнды, якія прынёс бы авіяўдар па Паўночным В’етнаме, Тэйлар пры гэтым прызнаваў, што не можа з упэўненасцю сцвярджаць, што менавіта паўночнікі стаяць за выбухам гатэля. Заставалася магчымасць, што акцыя была арганізавана паўднёвав’етнамскім дыктатарам Нгуенам Кханем, адносіны з якім у амерыканскіх саветнікаў у апошні час сталі напружанымі. Радыёграма паступіла да Джонсана, які адпачываў на тэхаскім ранча, толькі 28 снежня, і прэзідэнт у выніку прыняў рашэнне ўстрымацца ад акцыі адплаты (яму рэкамендавалі авіяўдар па афіцэрскіх казармах Віт Тху Лу як сіметрычны адказ на выбух афіцэрскага інтэрната), баючыся непрадказальнай рэакцыі ў В’етнаме і апазіцыі ў Кангрэсе. Толькі пазней буйнамаштабныя авіяўдары сталі стандартнай рэакцыяй амерыканскіх войскаў на аперацыі камуністаў у Паўднёвым В’етнаме.

Гатэль «Brinks» быў адноўлены і заставаўся месцам размяшчэння амерыканскіх афіцэраў аж да сыходу войскаў ЗША з Сайгона. У цяперашні час на яго месцы размешчаны гатэль Park Hyatt.

Зноскі
------

1. ↑  Park Hyatt, Хошимин на сайте RustyCompass.com  (англ.)

Літаратура
----------

* Langguth, A. J. Our Vietnam: the war, 1954—1975. — NY: Simon & Schuster, 2000. — P. 326—328. — ISBN 0-684-81202-9.
* Mark Moyar. Triumph Forsaken: The Vietnam War, 1954—1965. — NY: Cambridge University Press, 2006. — ISBN 0-521-86911-0.

| ⛭Вайна ў В’етнаме |
| --- |
| Падзеі | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1955—1965 | Апбак • Танкінскі заліў • Танкінская рэзалюцыя • «Пранізлівая страла» • Гатэль Brinks • Біньзя • «Палаючае дзіда» |
| 1965—1973 | «Дугавая лямпа» • «Грымоты» • «Зорнае святло» • Я-Дранг • Лангтан • «Этлбара» • «Бола» • «Сідар-Фолс» • «Джанкшэн-Сіці» • «Папай» • База «Голд» • Вышыні • Кантхіен • Дакто • База «Бёрт» • Кхешань • Тэт (1) • Кхамдык • Міні-Тэт • Анбаа • Хюэ • Тэт (2) • «Меню» • Вышыня «Гамбургер» • Камбоджа • «Lam Son 719» • База «Мэры-Эн» • Вялікдзень • «Кішэнныя грошы» • «Індывідуальны кравец» • «Паўабаронца» • «Паўабаронца II» • Парыжскае пагадненне |
| 1973—1975 | «Вяртанне дадому» • Вясна • «Дзіцячы пад’ёмнік» • Таншанят • «Парывісты вецер» • Сайгон |

 |
| Бакі | Злучаныя Штаты Амерыкі Узброеныя Сілы ЗША (MACV • MACV-SOG • Tiger Force • Праект 100 000) • Сцяг Паўднёвага В'етнама Узброеныя сілы Рэспублікі В’етнам • Паўднёвая Карэя Паўднёвакарэйскі кантынгент • Сцяг Камбоджы Свабодныя кхмеры • Сцяг В'етнама В’етнамская народная армія (ЦУПВ) • Сцяг В'етконга В’етконг (ЧРУРПВ) • Сцяг СССР Савецкі кантынгент • Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Паўночнакарэйскія лётчыкі • Сцяг Кампучыі (1975-1979) Чырвоныя кхмеры • Сцяг Лаоса Патэт Лаа •  АФВПН |
| Тактыка і стратэгія | Партызанская вайна • Праграма «Фенікс» • Экалагічная вайна (Блю • Оранж • Грын • Пінк • Пурпур • Уайт) • Знайсці і знішчыць • Дывановыя бамбардзіроўкі • В’етнамізацыя |
| Ваенныя злачынствы | Аперацыя «Работнік ранча» • Інцыдэнт на вышыні 192 • Масавае забойства ў Біньхоа • Масавае забойства ў Дакшон • Масавае забойства ў Хюэ • ✰ ✰ Масавае забойства ў Сангмі • Масавае забойства ў Хамі • Катаванні амерыканскіх ваеннапалонных у Паўночным В’етнаме • Праблема пакінутых амерыканскіх ваеннапалонных у В’етнаме • Палёты смерці • Лай Дайхан |
| Лакацыі | Сцежка Ха Шы Міна • Пашча Дракона • Ваенная зона C • Ваенная зона D • Кандаа • Ханой Хілтан • Тунэлі Куці • Жалезны трохвугольнік • Дэмілітарызаваная зона • Лінія Макнамары |
| Транспартныя здарэнні | Катастрофа C-130 у Кхамдыку • Катастрофа Convair 880 пад Плейку • Катастрофа C-5 пад Таншанятам • Інцыдэнт з «Маягуэс» |
| Гл. таксама | Людскія страты • Амерыканскія ваеннапалонныя • Палкоўнік Тун • Грамадзянская вайна ў Лаосе • Грамадзянская вайна ў Камбоджы • Знішчыць горад, каб выратаваць яго |