recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Аўстралійскі рэферэндум 1999 |
| --- |
| Унесці змены ў Канстытуцыю для ператварэння Аўстралійскага Саюза ў рэспубліку на чале з Прэзідэнтам замест Каралевы і Генерал-губернатара, абіраемым дзвюма трацінамі членаў Парламента

| Вынік |
| --- |
| Так ці не | Галасоў | Адсотак |
| Так | 5 273 024 | 45.13% |
|  **Не** | **6 410 787** | **54.87%** |
| Сапраўдных галасоў | 11 683 811 | 99.14% |
| Несапраўдных галасоў | 101 189 | 0.86% |
| **Усяго галасоў** | **11 785 000** | **100.00%** |
|

 |
|  |

**Аўстралійскі рэферэндум 1999 года** быў праведзены на тэрыторыі ўсёй краіны і ўтрымліваў два пытанні: ці жадаюць жыхары пераўтварыць краіну з каралеўства Садружнасці ў рэспубліку і па змене канстытуцыі.

Рэспубліканцы Аўстраліі некалькі дзесяцігоддзяў да рэферэндума мелі ў краіне даволі моцныя пазіцыі. У лютым 1998 года ў Канберы прайшоў Канстытуцыйны канвент, большасць дэлегатаў якога прагаласавала за пераўтварэнне Аўстраліі ў рэспубліку.

Сам рэферэндум быў праведзены 6 лістапада 1999 года. За пераўтварэнне ў рэспубліку выказалася 45,13%, за змяненне канстытуцыі — 39,34 %. Пры гэтым, ва ўсіх суб'ектах Аўстраліі, акрамя Сталічнай тэрыторыі, за рэспубліку прагаласавала меней 50%, за змену канстытуцыі — ва ўсіх без выключэння.

Рэспубліканцы былі настроены правесці новы рэферэндум у найбліжэйшыя гады, але дата вызначана не была. У канцы 2005 года было праведзена апытанне, у якім 46% апытаных пажадалі, каб Аўстралія стала рэспублікай. Аднак, 34% выказаліся за тое, каб кіраўніком краіны быў брытанскі манарх, пры гэтым 52% не пажадалі, каб наступным кіраўніком Аўстраліі стаў Прынц Уэльскі Чарлз, за якога выказаліся толькі 29% грамадзян Аўстраліі.

Дата правядзення наступнага рэферэндуму па змене дзяржаўнага ладу нявызначана. У сакавіку 2007 года тагачасны прэм'ер-міністр Аўстраліі манархіст Джон Говард выказаў сумненне, што Аўстралія стане рэспублікай, пакуль ва ўладзе знаходзіцца каралева Елізавета II.

Зноскі
------

1. ↑  Дзяржаўны лад Аўстраліі Архівавана 15 чэрвеня 2009.
2. ↑  Summary of Results — Republic
3. ↑  Summary of Results — Preamble
4. ↑  Аўстралія жадае стаць рэспублікай
5. ↑  Аўстралійцы жадаюць бачыць Аўстралію рэспублікай Архівавана 9 ліпеня 2011.
6. ↑  MIGnews Рэактыўныя Навіны | Палітыка | Пакуль кіруе каралева, Аўстраліі рэспублікай не быць Архівавана 30 лістапада 2012.
Аўстралія і Акіянія
Асноўныя артыкулы: **Аўстралія (кантынент)** і **Акіянія**
**Аўстра́лія і Акія́нія** — частка свету, якая складаецца з мацерыка Аўстралія, астравоў, якія прылягаюць да Аўстраліі, і астравоў, якія ўваходзяць у Акіянію. Агульная плошча Аўстраліі і Акіяніі складае 8,52 млн. км², насельніцтва — 33,8 млн. чал.

Пры падзеле ўсёй сушы на часткі свету Акіянія звычайна аб'ядноўваецца з Аўстраліяй у частку свету «Аўстралія», часам вылучаецца ў самастойную частку свету і радзей разглядаецца як частка свету «Аўстралія і Акіянія». У англамоўных краінах частка свету «Аўстралія і Акіянія» завецца проста «Oceania». З іншага боку, нярэдка паняцце «Oceania» супадае па сэнсе з беларускім «Акіянія».

Краіны
------

Сцяг Аўстраліі Аўстралія  

Сцяг Вануату Вануату  

Сцяг Кірыбаці Кірыбаці  

Сцяг Маршалавых Астравоў Маршалавы Астравы  

Сцяг Федэратыўных штатаў Мікранезіі Мікранезія  

Сцяг Науру Науру  

Сцяг Новай Зеландыі Новая Зеландыя  

Сцяг Палау Палау  

Сцяг Папуа - Новай Гвінеі Папуа — Новая Гвінея  

Сцяг Самоа Самоа  

Сцяг Саламонавых астравоў Саламонавы Астравы  

Сцяг Тонга Тонга  

Сцяг Тувалу Тувалу  

Сцяг Фіджы Фіджы

Зноскі
------

1. ↑  Большая советская энциклопедия, статья «Части света»(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Ёган Рудольф Біс** (1660—1738) — швейцарскі мастак.

Нарадзіўся ў Куры і спачатку навучыўся жывапісу ў свайго бацькі Ёгана Ёзэфа Біса, а пазней у Ёгана Генрыха Роаса. Найбольш важныя працы Біса былі зроблены падчас яго знаходжання ў Празе. Ён ездзіў у Германію, Англію і Нідэрланды ў 1680-я гады для навучання. У 1689 годзе ён стаў прыдворным мастаком графа Германа Якаба Цэрна. Пазней у тым жа годзе Біс ажаніўся з Максіміліянай Вагнер.

Ёгану Рудольфу Бісу прыпісваюць прыўнясенне нідэрландскага і італьянскага класічных стыляў у сферу мастацтва Прагі. Гэтыя ўплывы выразна прысутнічаюць у яго карціне 1691 года «Ян Божы» і ў 1692 годзе «Весталка Клаўдзія Квінта».

Ёган Рудольф Біс атрымаў грамадзянства Прагі ў 1692 годзе. Праз два гады ён быў уключаны ў гільдыю жывапісцаў. Ён вядомы рэлігійнымі творамі і кветкавымі нацюрмортамі, а яго вучнем быў Ёган Адальберт Ангермаер. Ёган Рудольф Біс таксама лічыцца настаўнікам нямецкага жывапісца Ёгана Міхаэля Брэтшнайдэра (1680—1729).

Зноскі
------

1. ↑  Johann Rudolf Byss — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  Johann Rudolf Byß // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. 1 2  Bys, Johann Rudolf // SIKART — 2006. Праверана 18 чэрвеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
5. ↑   Праверана 23 жніўня 2017.
6. ↑  Johann Rudolf Bys<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
Зорка Багза Бані на Галівудскай алее славы
**Багз Бані** (англ.: Bugs Bunny, літар. Трус Багз) — герой серыі мультфільмаў і коміксаў, антрапаморфны трус. Саркастычны, нахабны, не пазбаўлены цынізма, але разам з тым харызматычны, дасціплы і находлівы. Створаны ў творчым саюзе рэжысёра Тэкса Эйверы і аніматара Роберта МакКімсана на студыі Warner Brothers у канцы 1930-х гг. У першыню выходзіць на сцэну ў мультфільме "Кролік-баксёр" (1939). З таго часу не губляе папулярнасць. З'яўляецца эмблемай студыі.

З'яўляецца галоўным чынам у кароткаметражных гумарыстычных мультфільмах. Перамагае ворагаў хітрасцю і спрытнасцю. Часам з-за саманадзейнасці церпіць паразу ад больш кемлівага і стараннага апанента. Карыстаецца любоўю амаль усіх пастаянных персанажаў мультыплікацыйнай серыі, акрамя качаня Дафі Дака. Знакаміты бруклінскім акцэнтам і фірмавым выразам: "У чым справа, Док?".

У мультфільмах выступае як трыкстэр, нярэдка як антыгерой.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Суханава.

**Анастасія Аляксандраўна Суханава** (21 чэрвеня 1948, Архангельск, Расія — 20 кастрычніка 2020, Мінск) — аператар, рэжысёр, педагог, грамадскі дзеяч. Дацэнт (2003). У 1973—1975 — дэпутат Бабушкінскага раённага Савета дэпутатаў працоўных г. Масквы.

Біяграфія
---------

Скончыла Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі, г. Масква (спецыяльнасць «Кінааператарства», 1976).

Працавала Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (з 1992, факультэт экранных мастацтваў, кафедра кінатэлеаператарства, прафесар кафедры, дацэнт).

Навуковыя інтарэсы: кінематаграфія; тэлебачанне; падрыхтоўка спецыялістаў для экранных відаў мастацтва. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная і музычная творчасць (празаік, паэт, сцэнарыст, кампазітар).

Узнагароды
----------

Дзяржаўная прэмія СССР (1986); медаль Беларускага саюза кінематаграфістаў «За выдающиеся заслуги в белорусском кинематографе» (2002); дыплом імя заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь кінааператара, кінарэжысёра Ю. А. Марухіна «За операторское мастерство, за вклад в национальную операторскую школу» (2005); нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2008); ганаровыя граматы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2003), Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь (2009) і інш.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* АНАСТАСИЯ СУХАНОВА
**Багдзінска-Баскунчацкі запаведнік** — расійскі дзяржаўны прыродны запаведнік у Ахтубінскім раёне Астраханскай вобласці ў наваколлях возера Баскунчак і горы Вялікае Багдо, у непасрэднай блізкасці ад дзяржаўнай мяжы Расіі і Казахстана. Складаецца з двух адасобленых кластараў: «Гара Багдо і наваколлі возера Баскунчак» (16 483 га) і «Зялёны сад» (1995 га).

Адзін з самых маладых запаведнікаў у Расіі: створаны 18 лістапада 1997 года.

Прадстаўніцкі офіс размешчаны ў горадзе Ахтубінск (вул. Меліяратараў, 19).

Зноскі
------

1. ↑  Функциональное зонирование территории государственного природного заповедника «Богдинско-Баскунчакский» **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 25 верасня 2013. Праверана 5 красавіка 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Даўбёжнае рамяство** — вытворчасць посуду і іншых вырабаў з дрэва спосабам даўбення ці апрацоўкі яго натуральных (дуплістых) формаў; адно з найбольш старажытных рамёстваў.

На Беларусі даўбёжнае рамяство практычна не вылучалася ў спецыялізаваны саматужны занятак і мела характар хатняй вытворчасці; карыты, кадаўбы, жлукты выраблялі ў вялікай колькасці сяляне, якія не валодалі спецыяльнымі навыкамі дрэваапрацоўкі.

Выдзеўбаны посуд звычайна рабілі з мяккаслаёвых і падатлівых парод драўніны (ліпы, вольхі, асіны), чаўны і ступы — з дубу, хвоі. Карысталіся долатам, пешняй, разцом, скоблямі, сякерай, цыркулем, цяслой, чакухай (кожны інструмент выкарыстоўваўся на пэўнай тэхналагічный стадыі і меў варыяцыйныя асаблівасці).

Функцыянальнае прызначэнне розных відаў выдзеўбаных вырабаў накладвала адбітак на вонкавы выгляд, эстэтыку, якасць іх апрацоўкі. Асабліва старанна, па-мастацку выраблялі карцы, фаскі, кублы, апалушкі, сальніцы, бойкі. Тым жа спосабам рабілі некаторыя віды старасвецкай мэблі, шафы для адзення, драўляныя трубы для дымаходаў у сялянскім жыллі, водаадводаў і інш. калодных вулляў і інш. Выраб чаўноў нярэдка вылучаўся ў асобны промысел. У наш час выраб даўбёжнага посуду эпізадычна трапляецца ў прыватных гаспадарках.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Гювеч** — страва са смажанага мяса з гароднінай, або сумесь гародніны з салодкага перцу, баклажанаў, зялёнага гарошку або струкоў фасолі, памідораў, пятрушкі, цыбулі і г.д. шырока выкарыстоўваецца як гарнір ці самастойная страва ў малдаўскай, балгарскай і румынскай кухнях. Гародніна можа падвяргацца рознай цеплавой апрацоўцы (тушэнне, смажанне і інш.).

Зноскі
------

1. ↑  Булыка А. М. Слоўнік іншамоўных слоў: У 2 т. Т.1: А — Л — Мн.: БелЭн, 1999. — 736 с. ISBN 985-11-0152-4
2. ↑  Культура питания: Энцикл. справ. — 2-е изд. Беларус. Энцыкл.; Под ред. И. А. Чаховского; Редкол.: Е. В. Малашевич и др. — Мн.: БелЭн, 1993. — 541 с.: ил.
Від шара. Экватар (сіні) дзеліць шар напапалам і перасякае мерыдыяны (жоўты) пад вуглом 90°. Усе суцэльныя лініі гэтага малюнка — артадраміі. Жоўтыя лініі — лініі аднолькавай даўгаты.
**Даўгата** — становішча геаграфічная кропкі адносная нулявога мерыдыяну. Уяўляе сабой двухгранны вугал паміж плоскасцю, якая праходзіць цераз нулявы мерыдыян і плоскасцю, якая праходзіць цераз мерыдыян дадзенага аб'екту. Адзінкамі вымярэння даўгаты з'яуляецца градус, мінута (1о=60') і секунда (1'=60*).*

Выбар нулявога мерыдыяна адвольны і вызначаецца пагадненнем. Нулявы мерыдыян, праведзены праз Грынвіч, завецца Грынвіцкім мерыдыянам. Акрамя Грынвіча, у якасці нулявога раней прымаліся мерыдыяны абсерваторый Кадыса, Парыжа, Пулкаўскі мерыдыян і г. д.

Даўготы ад 0 да 180° на ўсход ад нулявога мерыдыяна завуць усходнімі, на захад — заходнімі. Усходнія даўготы прынята лічыць дадатнымі, заходнія даўготы — адмоўнымі.

Гл. таксама
-----------

* Геаграфічныя каардынаты
* Шырата
**Золтан Кемені** (венг. Kemény Zoltán; 21 сакавіка 1907, Беніца, Трансільванія, Аўстра-Венгрыя (цяпер жудзец Хунедоара, Румынія) — 14 чэрвеня 1965, Цюрых) — швейцарскі скульптар, мастак, дызайнер венгерскага паходжання. Прадстаўнік матэрызму.

Біяграфія
---------

Навучаўся сталярнай справе і архітэктуры. Скончыў Мастацкі ўніверсітэт імя Ласла Мохай-Надзя ў Будапешце, затым жывапіс у Венгерскім універсітэце выяўленчых мастацтваў. Нейкі час працаваў у сферы дызайну адзення. У 1930—1940 гадах вучыўся і працаваў у Парыжы, затым пераехаў у Марсель. З 1942 года — у Цюрыху. Працаваў мадэльерам і рэдактарам жаночай газеты *Annabelle* ў Цюрыху.

Пазнаёміўшыся з творчасцю Жана Дзюбюфэ, заснавальніка ар брут. У ранніх працах Кемені грубіянства ўжывальных матэрыялаў (часта металалому, дроту, цвікоў і спружыны) рэзка кантрастуюць з яго вольным скульптурным стылем; выявы, здаецца, растуць і плаваюць на паверхні. Першыя металічныя працы Кемені былі створаны ў сярэдзіне 1950-х гадоў. Пасля эксперыментаў са свінцом, цынкам, цынам, жалезам і алюмініем З. Кемені абраў медзь і латунь, як матэрыялы, якім ён аддаваў перавагу.

Многія яго працы выкананы ў стылі дадаізму.

Зноскі
------

1. 1 2  Zoltan Kemeny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Zoltan Kemeny — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Zoltan Kemeny [Kemény, Zoltán] — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
4. ↑  Union List of Artist Names — 2018. Праверана 25 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
5. 1 2  Kemeny, Zoltan // SIKART — 2006. Праверана 18 чэрвеня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
6. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
7. ↑   Праверана 2 ліпеня 2019.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Востраў Святога Паўла.

**Востраў Святога Паўла** — адзін з астравоў Прыбылова штата Аляска ў Берынгавым моры побач з заходнім узбярэжжам штата. Плошча вострава — 104 км², насельніцтва — каля 500 чалавек, якія жывуць усё ў адным і тым жа месцы, горадзе Сент Пол, які ахоплівае цэлы востраў. Каля вострава Святога Паўла маюцца незаселеныя скалы Отэр і Волрус.

Востраў быў адкрыў Гаўрыілам Прыбыловым 12 ліпеня 1788, падчас пошуку месца размнажэння паўночных марскіх коцікаў. Тры гады пазней на ўзбярэжжы вострава пацярпела крушэнне судна «Ян Прадвеснік». Яно лічылася зніклым без вестак, пакуль у 1793 тых, хто выжыў з членаў каманды не забраў з вострава Герасім Ізмайлаў.
Механічны барометр
**Барометр** (стар.-грэч. Βάρος — «цяжар» і μετρέω — «вымяраю») — прыбор для вымярэння атмасфернага ціску. Быў вынайдзены італьянскім навукоўцам Эванджэліста Тарычэлі.

Будова
------

У вадкасных барометра ціск вымяраецца вышынёй слупа вадкасці (ртуці) у трубцы, залітаванай зверху, а ніжнім канцом апушчанай у пасудзіну з вадкасцю (атмасферны ціск ураўнаважваецца вагой слупа вадкасці). Ртутныя барометры — найбольш дакладныя, выкарыстоўваюцца на метэаралагічных станцыях.

У побыце звычайна выкарыстоўваюцца механічныя барометры (анероід). У анероідзе вадкасці няма (па-грэчаску: «анероід» — «бязводны»). Ён паказвае атмасферны ціск, які ўздзейнічае на гафрыраваную танкасценную металічную скрынку, у якой створана разрэджванне. Пры паніжэнні атмасфернага ціску скрынка злёгку пашыраецца, а пры падвышэнні — сціскаецца і ўздзейнічае на прымацаваную да яе спружыну. На практыцы часта выкарыстоўваецца некалькі (да дзесяці) анероідных каробак, злучаных паслядоўна, і маецца рычажная перадатачная сістэма, якая паварочвае стрэлку, якая рухаецца па кругавой шкале, праградуіраванай як ртутны барометр.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).

Спасылкі
--------

* Барометр // Энцыклапедыя Кругасвет  (руск.)
* *Барометр (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | LNB: 000302071 · Microsoft: 107284991 · NDL: 00565691 · NKC: ph348279 |
Структура сценкі страўніка: 1 серозная абалонка, 2 субсероза, 3 цягліцавы пласт, 4 нахільныя цягліцавыя валокны, 5 кругавыя цягліцы, 6 падоўжныя мышцы, 7 падслізістая, 8 цягліцавы пласт слізістай абалонкі, 9 слізістая абалонка, 10 lamina propria, 11 эпітэлій, 12 страўнікавыя залозы, 13 страўнікавыя ямкі, 14 варсінкавыя зморшчыны, 15 вобласць страўніка.
**Серо́зная абало́нка** (лац.: tunica serosatunica serosa)— тонкая шчыльная злучальнатканкавая мембрана таўшчынёй каля 1 мм, якая высцілае ўнутраную паверхню паражнін цела чалавека і жывёл. Да серозных абалонак ставяцца брушына, плеўра, перыкард і інш Пакрыта аднаслаёвым плоскім эпітэліем (мезатэліем).

Серозная абалонка выпрацоўвае і паглынае спецыфічную серозную вадкасць, якая падтрымлівае дынамічныя якасці ўнутраных органаў. Таксама яна выконвае ахоўную функцыю. Пры запаленні звычайна гладкая, эластычная і празрыстая тканка становіцца шурпатай, каламутнай і шчыльнай. У паталагічных выпадках серозная абалонка разрастаецца аж да зліпання.

Дадзеная абалонка развіваецца са спланхнатома — вытворнага мезадэрмы.

Гл. таксама
-----------

* Спланхналогія — вучэнне аб вантробах.
* Адвентыцыяльны пласт — злучальнатканкавая абалонка органаў, не пакрытая мезатэліем.

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* *Леанцюк А. С.* Серозная абалонка // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 352. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 125207924 · Microsoft: 2781397176 |
**«Undercover Billionaire»** — амерыканскі рэаліці-серыял[en], які транслюецца на канале «Discovery[en]». Прэм’ера шоў адбылася 6 жніўня 2019 года, а заключны эпізод першага сезона выйшаў у эфір 24 верасня 2019 года. У шоў распавядаецца пра мільярдэра Глена Стэрнса[en], заснавальніка «Stearns Lending[en]», які спрабуе запрацаваць мільён долараў у Эры, штат Пенсільванія за 90 дзён, пачынаючы з 100 долараў, машыны і баку бензіна ў ёй.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  *McAlone, Nathan*. Discovery's 'Undercover Billionaire' explains how recovering from cancer inspired him to try and turn $100 into a million-dollar business in 90 days on TV **(нявызн.)**. *Business Insider* (6 жніўня 2019). Праверана August 10, 2019.

Спасылкі
--------

* discovery.com/shows/undercover-billionaire — афіцыйны сайт «Undercover Billionaire»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сакалоў.
**Сяргей Міхайлавіч Сакалоў** (нар. 1946) — беларускі ўрач-гігіеніст. Доктар медыцынскіх навук (1991), прафесар (1996).

Біяграфія
---------

Скончыў санітарна-гігіенічны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута (1975). У 1975—1977 — загадчык лабараторыі Мінскай гарадской санітарна-эпідэміялагічнай станцыі. У 1977—1997 — у Мінскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце. З 1997 па 2008 — дырэктар Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра гігіены.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Навуковыя інтарэсы: уплыў фактараў навакольнага асяроддзя на здароўе чалавека; вывучэнне гігіенічных характарыстык атмасфернага паветра; здароўе насельніцтва; гігіена; эксперыментальная таксікалогія.

Зноскі
------

1. 1 2
2. 1 2 3  Соколов, Сергей Михайлович (доктор медицинских наук ; род. 1946)  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: SEK-121767 |
**«Challenger»** (*Чэленджэр*) — паўсучленены паравоз тыпу 2-3-0 +0-3-2 (ілжывы Маллет) (па амерыканскай класіфікацыі - 4-6-6-4). Ён будаваўся кампаніяй *ALCO* (завадское пазначэнне паравоза - **CSA**, пазней змянілася на клас 4664) для *Union Pacific Railroad* з 1936 да 1944 года і на момант стварэння быў самым буйным і цяжкім лакаматывам у свеце, бо пры агульнай даўжыні 121 фут агульная маса паравоза складала звыш мільёна фунтаў (амаль паўтысячы тон). Усяго было выпушчана 105 паравозаў Challenger, поспех ад эксплуатацыі якіх заахвоціў астатнія чыгункі замовіць аналагічныя паравозы. У 1941 годзе на базе "Challenger" быў створаны больш моцны і цяжкі паравоз - класа 4000 (Big Boy) тыпу 2-4-0 +0-4-2, які стаў самым цяжкім у свеце лакаматывам. Варта адзначыць, што імя Challenger з'яўляецца афіцыйнай назвай паравоза, тады як Big Boy (анг. Бамбіза, Здаравяка) з'яўляецца толькі асноўнай мянушкай класа 4000.

Спасылкі
--------

* Union Pacific Challenger 4-6-6-4 Архівавана 4 верасня 2013.

| ⛭Гіганцкія лакаматывы дарогі Union Pacific |
| --- |
| American Locomotive Company (ALCO) | 9000 class 4-12-2 ·  Challenger ·  Big Boy ·  C855 |
| Electro-Motive Division, GM (EMD) | DD35 ·  DD35A ·  DDA40X ·  SD90MAC |
| General Electric (GE) | Газатурбавоз у 4500 к.с.  · Газатурбавоз у 8500 к.с.  · U50  · U50C  · AC6000CW |
**Барок** — мемарыяльны комплекс каля горада Глыбокае.

Гісторыя
--------

У 1964 годзе на месцы шматлікіх пахаванняў ваеннапалонных і мірнага насельніцтва быў створаны мемарыяльны комплекс «Барок». Першапачаткова комплекс складаўся з абеліска, скульптуры воіна і 27 агульных магіл з выявай зоркі на кожнай.

У 1993 годзе была распрацавана новая кампазіцыя мемарыяльнага комплексу. Аўтарам стаў мінскі скульптар В. Якавенка.

Мемарыяльны комплекс быў урачыста адкрыты 3 ліпеня 1994 года, у год 50-й гадавіны вызвалення Глыбоччыны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

Апісанне
--------

Сучасны мемарыяльны комплекс «Барок» прадстаўляе сабой суцэльны архітэктурна-скульптурны ансамбль.

Адкрываюць комплекс вароты ў выглядзе старонак расчыненай кнігі, на якіх напісаны словы: «Тут пахавана звыш 27 тысяч ваеннапалонных вязняў лагера смерці Беразвечча і каля 200 італьянскіх салдатаў, знішчаных нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў 1941—1944 гадах». У алеі памяці размешчаны дзве скульптурныя кампазіцыі, якія ўвасабляюць ваеннапалонных і грамадзянскіх ахвяр вайны. Помнік ваеннапалонным уяўляе сабой трохкутны камень, з якога падае ў яму ўніз галавой схуднелае і змарнаванае цела вязня канцлагера, ногі якога апутаны калючым дротам.

Помнік грамадзянскім ахвярам вайны — гэта дзве стэлы вышынёй 5 м з шэрага бетону, якія злучае крыж з распяццем. На стэлах надпісы: «Людзі добрыя, памятайце, яны любілі жыццё, Радзіму і вас»; «Пусть с вами всегда будет Божья благодать». На помніку шыльда «Воінскае пахаванне № 2196».

Уздоўж алеі ляжаць 27 камянёў, на кожным з іх выбіта лічба 1000.

* 
* 
* 
*

Літаратура
----------

* Могілкі савецкіх і італьянскіх ваеннапалонных // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 227.
* Пукшанскі, А. Загінулі пад Глыбокім… / А. Пукшанскі // Звязда. — 2015. — 16 крас. — С. 2.
**uptime** — утыліта ў UNIX-падобных сістэмах, якая паказвае бягучы час, час працы пасля загрузкі, колькасць працуючых карыстальнікаў у камп'ютарнай сістэме і нагрузку за апошнія 1, 5 і 15 хвілін.

```
 $ uptime
 21:36:17 up 1711 days, 6:39, 2 users, load average: 0.09, 0.16, 0.20

```

Часцяком выкарыстоўваецца для вымярэння надзейнасці і стабільнасці аперацыйнай сістэмы, паказваючы час, які камп'ютар працуе без збояў ці патрэбы перазагрузкі ў мэтах адміністравання ці абслугоўвання. У той жа час вялікі uptime можа значыць нядбайнасць, бо многія крытычныя абнаўленні патрабуюць перазагрузкі.

Узровень загрузкі адлюстроўваецца ў выглядзе так званага LA — колькасці працэсаў, якія чакаюць сваёй чаргі на выкананне. Гэты лік дазваляе ацаніць агульную нагрузку на сістэму і не мае наўпроставага дачынення да загрузкі працэсара.

Windows
-------

У Windows пачынаючы з версіі Windows NT 4.0 Service Pack 4 таксама ёсйь праграма з такой назвай. Акрамя таго, стандартная утыліта systeminfo, апроч іншых звестак, таксама паказвае час працы аперацыйнай систэмы.

Гл. таксама
-----------

* Аптайм

Зноскі
------

1. ↑  Uptime.exe Tool Allows You to Estimate Server Availability with Windows NT 4.0 SP4 or Higher

спасылкі
--------

* `uptime(1)` — старонка даведкі man па карыстальніцкіх камандах GNU/Linux (англ.)

| ⛭Стандартныя праграмы UNIX (усе праграмы) |
| --- |
| Файлавыя сістэмы | chroot · dd · df · fdisk · fsck · mkisofs · mkswap · mount · umount · rehash |
| Файлы і каталогі | cat · chattr · cd · chmod · chown · chgrp · cksum · cmp · cp · diff · du · file · fuser · ln · ls · lsof · mkdir · mv · od · pwd · rm · rmdir · split · touch |
| Працэсы | at · cron · exit · kill · killall · nice · nohup · pgrep · pidof · pkill · ps · renice · sleep · time · top · wait · watch |
| Карыстальнікі | env · finger · id · last · logname · mesg · passwd · su · sudo · uptime · w · wall · who · whoami · write |
| Сетка | ftp · host · ifconfig · netcat · netstat · nmap · nslookup · ping · rlogin · SSH · traceroute · wget |
| Тэксты | AWK · comm · cut · ed · ex · expand · unexpand · fmt · head · iconv · join · less · more · paste · pr · sed · sort · tac · tail · tr · uniq · wc · xargs |
| Камандны радок | alias · basename · bash · bind · dirname · echo · expr · false · printf · test · true · unset |
| Пошук | find · grep · strings · whereis · which |
| Рознае | banner · bc · cal · date · help · lp · man · Xhistory · size · tee · uname · yes · reboot |
**Бляск** — параметр крыніцы святла, які характарызуе асветленасць паверхні, перпендыкулярнай да падаючых прамянёў.

Звычайна азначаецца як ***E*** (або ***E'***, дзеля адрознення ад азначэння асветленасці наогул) і вызначаецца як:

*E'* = *I / L*²

*E'′' — бляск,* I*— сіла святла,* L*² — квадрат адлегласці.*

Адзінка вымярэння бляску — люкс, у астраноміі — зорная велічыня.

Бляск з'яўляецца асноўнай фотаметрычнай характарыстыкай кропкавых крыніц святла, хоць гэтае паняцце распаўсюджваецца і на працяглыя аб'екты. Да ўстанаўлення належнай фотаметрычнай тэрміналогіі бляск кропкавых крыніц святла (напр. зорак) няправільна называлі «яркасцю», а бляск працяглых крыніц святла — «інтэгральнай яркасцю».



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4157410-2 · Microsoft: 143025027 |
Аснова (1) і ўток (2)
**Аснова** — падоўжная (вертыкальная) сістэма напрамку паралельных адна адной нітак  (укр.) (бел. у тканіне, якія размяшчаюцца ўздоўж абодвух беражкоў тканіны. Разам з сістэмай *утка́* ўтварае ткацкае перапляценне  (руск.) (бел.. Асноўныя ніткі таксама могуць называцца *далявымі* ніткамі.

Апісанне
--------

Аснова можа падавацца на ткацкі станок двума спосабамі:

1. З ткацкага навою. У гэтым выпадку абавязкова прысутнічаюць падрыхтоўча-ткацкія пераходы, такія як: снаванне (перамотка нітак асновы з бабін пражы на ткацкі навой (калі пража далей не шліхтуецца) або снавальны валік)
2. Шліхтаванне  (руск.) (бел. — насычэнне асновы шліхтай (адмысловым растворам для надання ніткам трываласці і гладкасці) з намоткай на выхадзе на ткацкі навой

У працэсе ткацтва ніткі асновы падвяргаюцца шматразоваму нацяжэнню, выгібу і трэнню. Прычым сіла іх нацяжэння пераменная (найбольшая велічыня яе адпавядае моманту прыбою ўточыны, а найменшая — моманту поўнага закрыцця зева). Таму ніткі асновы павінны валодаць неабходнай трываласцю, пругкасцю, эластычнасцю і ўстойлівасцю да ўздзеянняў трэннем. Да нітак утка гэтыя патрабаванні не абавязковыя.

У некаторых выпадках, галоўным чынам пры вырабе цяжкіх тэхнічных тканін, а таксама для падачы ворсавай асновы ў ткацтве ворсавых тканін (напрыклад, велюр, плюш, «Шпігель» і т. п.) выкарыстоўваецца падача асновы на станок са шпулярніка, на які ўсталёўваюцца непасрэдна бабіны з пражай.

Асновай таксама называецца адна з сістэм нітак, якая прысутнічае пры вырабе папярочна-вязанага трыкатажу. Падрыхтоўка і знешні выгляд трыкатажнай асновы шмат у чым аналагічныя ткацкім асновам.

Характарыстыкамі асновы з’яўляюцца наступныя паказчыкі:

* Шырыня
* Колькасць нітак
* Шчыльнасць (колькасць нітак (канцоў) на адзінку даўжыні, напр 10 нітак/см)
* Лінейная шчыльнасць
* Хімічны склад нітак асновы
* Каляровасць (адна- або шматколерная) і інш.

Пры вырабе тканін складанай структуры (дзвюх- і больш слойных, ворсавых, стракататканых) на ткацкі станок можа падавацца не 1, а 2 і больш асновы. У выпадку выкарыстання двух асноў ніжняя называецца карэннай, а верхняя — прыціскной.

Зноскі
------

1. ↑  Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.

Спасылкі
--------

* Основа (в ткачестве) — статья из Большой советской энциклопедии.
* *Ганешин С. А.* Основа, в ткацком деле // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Труевцев И. Н. Технология и оборудование текстильного производства. — 1-е изд. Учебник. — Издательство научно-технической литературы РСФСР, 1960. — С. 421—428. — 683 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Новы |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4163706-9 |
**Крэазот** (фр. créosote) — бескаляровая (часам жаўтлявая або жоўта-зялёная), успыхваючая, цяжкарашчынныя ў вадзе алеістая вадкасць з моцным пахам і пякучым смакам, якая атрымліваецца з драўнянага і каменнавугальнага дзёгцю. Уяўляе сабой сумесь фенолаў, галоўным чынам гваякола і крэзола. Растваральны ў вадзе, спірце, эфіры. Атрутны.

Гісторыя
--------

Упершыню быў атрыманы Карлам фон Рэйхенбахам у 1830 годзе пры дыстыляцыі дзёгцю бука.

Ужыванне
--------

Драўняны крэазот прымяняецца пры сухотах і як антысептык. Каменнавугальны для кансервавання дрэва (прамочвання шпал, драўляных апор і г. д.) і засцярогі яго ад гніення, у вытворчасці штучных смол, а таксама як флатаагент пры ўзбагачэнні (флатацыі) руд.

Характэрны пах чыгуначных шпал (а таксама пах у метрапалітэне) звязаны з іх насычэннем крэазотам.

Літаратура
----------

* БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн. 1999, С.531
**Блыха звычайная бураковая**, **Блошка грэчкавая** (*Chaetocnema concinna*) — насякомае-шкоднік. Ва Украіне блошкі распаўсюджаныя ва ўсіх зонах, дзе растуць буракі.

Апісанне
--------

Імага цёмна-бронзавыя, даўжыня 1,9-2,4 мм. Пашкоджваюць расліны ад з’яўлення ўсходаў і да смыкання радкоў. Развіваюцца ў адным пакаленні. Зімуюць імага ў раслінных рэштках і ў верхнім пласце глебы на глыбіні 10 — 12 см на непаханых землях. Вясной пасля адтавання глебы яны з’яўляюцца пры тэмпературы +6..+8 °C у яснае надвор’е і пры +15 °C у пахмурнае. Лёт назіраецца толькі пры ясным і ціхім надвор’і. У гэты час жукі ўзмоцнена сілкуюцца на бураках і значна іх пашкоджваюць. Адна самка адкладае каля 20 яек. Лічынкі сілкуюцца карэньчыкамі *Polygonaceae*. На лісці цукровых буракоў з верхняга боку яны выгрызаюць мякаць. Пры гэтым ніжняя скурка ліста застаецца не пашкоджанай, а па меры росту расліны яна лушчыцца і ўтвараюцца суцэльныя адтуліны. Насякомыя не толькі выгрызаюць тканку, але і выядаюць яго змесціва.

Меры абароны
------------

Знішчэнне пустазелля з сямействаў *Chenopodioideae* і *Polygonaceae*. З прафілактычных мер эфектыўныя інкрустацыя насення буракоў сістэмнымі інсектыцыдамі і ўнясенне грануляваных прэпаратаў у радкі ў час сяўбы. Пры выяўленні 1-1,5 імага на расліне краі поля шырынёй 50-60 м апрацоўваюць інсектыцыдамі.

Спасылкі
--------

* Стаття на сайті Аграрний сектор України Архівавана 23 снежня 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN · NCBI |
**Мораны дуб, морта** (фр.: marais — балота) — драўніна дуба, якая падвергнулася мінералізацыі солямі металу ў прыродніх умовах балот, рэк і азёраў на працягу сотняў гадоў.

Ва ўмовах адсутнасці паветра дубільныя рэчывы (напрыклад танін), што змяшчаюцца ў драўніне, уступаюць у хімічныя рэакцыі з солямі жалеза, якія змяшчаюцца ў вадзе. У выніку драўніна дубу змяняе свае фізічныя ўласцівасці, колер, трываласць, порыстасць і да т. п. Здабываюць мораны дуб на глыбіні 6-14 метраў. Каляровая гама разнастайная ад ружовага да чорнага колераў; малюнак гадавых кольца выразны і насычаны.

Здабыча морты з'яўляецца каштоўным і працаёмкім працэсам, што спараджае высокую цану на дадзены від драўніны. Морта выкарыстоўваецца для вырабу элітнай мэблі, аксэсуараў і трубак.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мораны дуб
* Мораны дуб Архівавана 7 лістапада 2012.
* Што такое мораны дуб? Архівавана 3 верасня 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2779807172 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Камау.

**Кама́у** (в'етн. *Bán Đảo Cà Mau*) — паўвостраў на поўдні Індакітая, паміж Паўднёва-Кітайскім морам і Сіямскім залівам, на паўднёвым захадзе ад дэльты р. Меконг.

Тэрыторыя В’етнама. Выступае ў мора на 180—200 км. Балоты, часткова асушаныя. Акультураная поймавая расліннасць. Месцамі на берагах мангравыя лясы. Рысаводства.

Літаратура
----------

* Камау // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Касба** (араб. قصبة ‎‎) — крэпасць у старой частцы горада Алжыра. З'яўляецца аб'ектам са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Словам *касба* называюць крэпасці ў населеных пунктах Паўночнай Афрыкі.

Гісторыя
--------

Касба была пабудавана на руінах старажытнага фінікійскага горада Ікасіум. Гэта быў горад сярэдніх памераў, пабудаваны на ўзгорке. Горад быў падзелены на две часткі: верхнюю і ніжнюю.

У эпоху Сярэднявечча Касба была апорай міжземнаморскіх піратаў. Да пачатку XVII стагоддзя ў горадзе знаходзілася 25 000 рабоў. Сярод рабоў Касбы быў капітан іспанскага каралеўскага флоту Мігель Сервантэс, будучы аўтар рамана «Дон Кіхот».

Падчас алжырскай барацьбы за незалежнасць (1954—1962) у Касбе знаходзіўся цэнтр Фронту нацыянальнага асвабаджэння (ФНА). Для супрацьдзеяння барацьбітам за незалежнасць Алжыра французы былі вымушаны засяродзіць свае сілы на Касбе.

У 1992 г. Касба была ўключана ў спіс культурнай спадчыны ЮНЭСКА.

Сучасны стан
------------

У жніўні 2008 года інфармацыйнае агенцтва Рэйтэр паведаміла аб тым, што Касба знаходзіцца ў запушчаным стане і асобныя часткі крэпасці знаходзяцца пад пагрозай разбурэння. Праблема абцяжарваецца яшчэ і тым, што дадзены раён перанаселены і патрабуе рассялення жыхароў. Колькасць людзей, якія пражываюць у Касбе вагаецца ад 40 000 да 70 000 чалавек.

Галерэя
-------

* Вузкія вуліцыВузкія вуліцы
* 
* ХамамХамам
* Унутраная архітэктураУнутраная архітэктура
* Рыбны портРыбны порт

Зноскі
------

1. 1 2  *Ионина Н. А.* Старая Касба в Алжире // Сто великих замков. — Вече 2000, 2007. — 480 с. — 20000 p. — (Сто великих). — ISBN 978-5-9533-2347-5.
2. ↑  Касба (Старая часть) города Алжир **(нявызн.)**.  Всемирное наследие.(недаступная спасылка)
3. ↑  William Maclean.  REUTERS, Willam Maclean, Aug 31, 2008 **(нявызн.)**, *Reuters.com* (1 верасня 2008).

| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Алжыры |
| --- |
|  | 
Касба у горадзе Алжыр | Крэпасць у Бені-Хамад | Джэміла | Даліна Мзаб | Плато Тасілін-Аджэр | Тымгад | Тыпаса
 |  |

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Старая Касба ў Алжыры на Вікісховішчы |

* *Ионина Н. А.* Старая Касба в Алжире // Сто великих замков. — Вече 2000, 2007. — 480 с. — 20000 p. — (100 великих). — ISBN 978-5-9-533-2347-5.
* Касба (старая часть) города Алжир **(нявызн.)**.  Всемирное наследие.(недаступная спасылка)
**Франц Лакнер** (14 ліпеня 1956, в. Санкт-Анна-ам-Айген, Штырыя) — арцыбіскуп, Старшыня Канферэнцыі біскупаў Аўстрыі.

Біяграфія
---------

Франц Лакнер нарадзіўся 14 ліпеня 1956 года і пры хросце атрымаў імя Антон. Выхоўваўся ў сялянскай сям’і і пасля заканчэння сярэдняй школы працаваў электрыкам. Пасля вайсковай службы, якую праходзіў у падраздзяленні ААН на Кіпры ў 1978–1979 гадах, вырашыў стаць святаром і распачаў вучобу ў ліцэі ў Хорне (Ніжняя Аўстрыя).

У 1984 годзе ўступіў у ордэн францішканаў, у якім прыняў манаскае імя Францішак і ў 1989 годзе як Франц Лакнер прынёс вечныя манаскія абяцанні, а ў 1991 годзе стаў святаром. Вывучаў тэалогію і абараніў доктарскую дысертацыю па філасофіі ў Папскім універсітэце Antonianium францішканскага ордэна ў Рыме, пасля чаго выкладаў метафізіку. У 1999 годзе быў прызначаны настаяцелем францішканскай правінцыі ў Вене і з гэтага часу выкладаў філасофію ў Філасофска-тэалагічным універсітэце ў Хайлігенкройцы ў Ніжняй Аўстрыі.

У кастрычніку 2002 года а. Франц Лакнер быў менаваны дапаможным біскупам дыяцэзіі Грац-Зэкау.

Біскупскае пасвячэнне прыняў 8 снежня 2002 года, а 10 лістапада 2013 года мітрапалітальны капітул Зальцбурга выбраў яго Зальцбуржскім арцыбіскупам.

Зноскі
------

1. ↑  Franz Lackner // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Franz Lackner // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  [ ﻿
Каталіцкі епіскапат Аўстрыі абраў новага старшыню. Ім стаў Зальцбуржскі арцыбіскуп Франц Лакнер]

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1078177228 · ISNI: 0000 0001 0773 6908 · LCCN: n2007049835 · VIAF: 36405792 |
Саляныя дыслакацыі Прыпяцкага прагіну
**Бу́йнавіцкі вал** — тэктанічная структура ў Лельчыцкім і Мазырскім раёнах Гомельскай вобласці, у межах Ельскага грабена і Нараўлянскага горста Прыпяцкага прагіну.

Выдзяляецца па паверхні саляноснай тоўшчы. Аб’ядноўвае Дуброўскае падняцце, Велікапольскую і Лельчыцкую саляныя падушкі, Буйнавіцкі і Махнавіцкі саляныя крыптадыяпіры. Арыентаваны ў субшыротным напрамку, даўжыня 60 км, шырыня 4—10 км. Паверхня саляноснай тоўшчы ў скляпеннях падняццяў на глыбіні 500—800 м, перавышэнне над сумежнымі сінкліналямі 100—1000 м.

Буйнавіцкі вал сфарміраваўся ў выніку блокавых пасоўванняў па разломах і праяўлення саляной тэктонікі ў галітавай тоўшчы ў асноўным у верхнедэвонскі і каменнавугальны час. Скляпенне Буйнавіцкай саляной антыкліналі ссунута на 2—3 км на поўдзень ад паднятай часткі падсалявога блока, з якім яна звязана.

Літаратура
----------

* **Канішчаў В. С.*.* Буйнавіцкі вал // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 353. — 575 с. іл. — 10 000 экз.
**Антыстрафа́** (стар.-грэч.: ἀντιστροφή — паварот назад) — другая страфа ў харавой песні антычнай трагедыі. Звычайна дзеянне антычнай трагедыі суправаджаў хор. Падчас рытмічнага руху хору па сцэне злева направа, з захаду на ўсход, выконвалася (спявалася) антыстрафа (страфа суправаджала рух хору ў супрацьлеглы бок). Такую будову харавых песняў можна сустрэць у трагедыі «Цар Эдып» Сафокла, «Праметэй прыкаваны» Эсхіла і інш.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Юшка.
**Эндрыкас Адольфавіч Юшка** (нар. 21 кастрычніка 1947, Клікалей[lt], Акмянскі раён, Шаўляйская вобласць, Літва)  — беларускі архітэктар. Саветнік Беларускага цэнтра Міжнароднай акадэміі архітэктуры, мастак міжнароднага саюза мастацкай фатаграфіі.

Творчасць
---------

Скончыў у 1974 годзе Палтаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1974—1981 гадах архітэктар Магілёўскага аддзела Галаўнога інстытута па праектаванні прадпрыемстваў штучнага валакна[ru], у 1981—2001 гадах галоўны архітэктар праектаў інстытута «Магілёўграмадзянпраект», у 2001—2010 гадах намеснік генеральнага дырэктара па архітэктуры ЗАТ «Будпраектінвест».

Член Саюза архітэктараў СССР, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі.

Пражывае ў Магілёве па пр. Міру, 10.

Творчасць
---------

Інтэрнат Магілёўскага педагагічнага вучылішча 
Дом па вуліцы Ленінскай, 54 пасля рэканструкцыі
Асноўныя творы: 8, 9, 11-павярховы інтэрнат Магілёўскага педагагічнага вучылішча на рагу Піянерскай і Камсамольскай вуліц у Магілёве (1987), навучальны корпус № 16 БДСГА ў Горках, гасцініца ў Дрыбіне, рэканструкцыя будынка Магілёўскага філіяла «Слаўнафтабанк» па вуліцы Ленінскай, 54, гандлёвы цэнтр «Панарама» з гаражамі па вул. Чэхава (сааўтар Ірына Іванчыкава) ў Магілёве і інш.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны і адзначаны прызамі, дыпломамі, медалямі. З іх найважнейшыя: сярэбраны медаль Новазеландскага фотасалона (1989), залаты медаль Лонданскага салона (1990), граматы Беларускага Саюза архітэктараў, дыплом Рэспубліканскага фестывалю архітэктуры (2001).

Зноскі
------

1. ↑  Педагогическое училище // Могилёв. Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1990. — 472 с. ISBN 5-85700-028-9
2. ↑  Критика. Алла Шамрук
3. ↑  Алла Шамрук. ПОИСК НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ В СОВРЕМЕННОЙ АРХИТЕКТУРЕ БЕЛАРУСИ
4. ↑  Реконструкция здания Могилевского филиала «Славнефтебанк»
5. ↑  Торговый центр с гаражами по ул. Чехова в Могилеве

Літаратура
----------

* Юшка Эндрикас Адольфович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
Паказаны механізм фарміравання антыхваста ў каметы
**Антыхвост** — гэта тэрмін, які выкарыстоўваецца ў астраноміі для апісання аднаго з трох відаў хвастоў, якія з'яўляюцца ў каметы пры яе набліжэнні да Сонца. Асаблівасць гэтага хваста заключаецца ў тым, што ў адрозненне ад двух іншых хвастоў, пылавога і газавага , ён накіраваны ў бок Сонца, а не ад яго, таму ён геаметрычна процілеглы іншым хвастам. Антыхвост складаецца з буйных часціц пылу, якія, у сілу сваёй масы і памеру, слаба схільныя да ўплыву сонечнага ветру і, як правіла, застаюцца ў плоскасці арбіты каметы, у канчатковым выніку, прымаючы форму дыска. З-за даволі малой канцэнтрацыі часціц пылу убачыць гэты дыск у звычайных умовах практычна немагчыма. Таму яго можна зафіксаваць толькі з рэбры, калі ён досыць яркі для назірання. Гэта становіцца магчымым у кароткі прамежак часу, калі Зямля перасякае плоскасць арбіты каметы. У выніку дыск становіцца бачны ў форме невялікага хваста, накіраванага ў бок ад Сонца. 

Змена кірунку газавага і пылавога хваста ў працэсе руху каметы па арбіце вакол Сонца.

Паколькі часціцы пылу прымаюць форму дыска, то цалкам натуральна, што антыхвост існуе не толькі наперадзе, але і ззаду, і па баках каметы. Але па баках каметы ён не бачны з-за каметнага ядра, а ззаду — губляецца за больш шчыльнымі і яркімі пылавым і газавым хвастамі.

Большасць праходзяць камет занадта малыя, каб у іх можна было адрозніць антыхвост, але ёсць і досыць буйныя для гэтага каметы, напрыклад, камета C/1956 R1 (Арэнда — Ралана) ў 1957 і C/1995 O1 (Хейла — Бопа) ў 1997.

Гл. таксама
-----------

* Воблака Оарта
* Пояс Койпера
* Пояс астэроідаў
* Сонечная сістэма

Зноскі
------

1. ↑  *Rao, Joe*. Newfound Comet Lulin to Grace Night Skies **(нявызн.)**.  SPACE.com (6 февраля 2009). Архівавана з першакрыніцы 11 ліпеня 2012. Праверана 25 лютага 2009.
2. ↑  *Tosar, Borja; Paolo Candy*. What is an antitail **(нявызн.)**. *3.bp.blogspot*. Архівавана з першакрыніцы 11 ліпеня 2012. Праверана 25 лютага 2009.
3. ↑  Encyclopedia of science:antitail **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 11 ліпеня 2012. Праверана 1 лістапада 2013.

| ⛭Камета |
| --- |
| Будова | Ядро каметы • Кома  • Хвост каметы • Антыхвост • Каметны пыл | Камета C/1996 B2 (Хякутакэ) |
| Тыпы | Выраджаныя каметы • Забытыя каметы • Вялікая камета • Камета галоўнага пояса • Калясонечныя каметы (Калясонечныя каметы Крэйца) • Міжзоркавая камета |
| Спісы | Кароткаперыядычныя каметы • Доўгаперыядычныя каметы |
| Гл. таксама | Астэроіды • Кентаўры • Дамаклоіды • Пазаземная атмасфера |
| **Category Катэгорыя:Каметы · Portal Партал:Астраномія ·  Вікісховішча:Каметы** |
**Ад экстырпанда** (лац.: **Ad extirpanda**; абвешчана 15 мая 1252 г. адменена ў 1816 г.) — папская була, якая дазволіла каталіцкай інквізіцыі катаваць падазраваных у ерасі.

Гісторыя
--------

Па патрабаванні інквізіцыі, Папа Рымскі Інакенцій IV абвясціў булу «Ad extirpanda» (літар. «для выкаранення»). Катаванні афіцыйна забараніў Папа Пій VII у 1816 годзе. Знакамітая була таксама ўстанавіла максімальны тэрмін, адведзены на выкананне прысуду — пяць дзён. У Іспаніі прысуды выконваліся неадкладна, прычым адбывалася гэта звычайна па святах, каб народ мог палюбавацца гледзішчам.

Катаванні, якія раней ужываліся як самая крайняя мера, пасля ўказу сталі выкарыстоўвацца рэгулярна і ўжываліся таксама да «сведак». Цікава, што, нават калі сам абвінавачваны адразу прызнаваў сваю віну, ён усё адно павінен быў паўтарыць сваё прызнанне пад катаваннем, паколькі лічылася, што ён прызнаўся, спалохаўшыся катаванняў, а значыць яго сведчанні могуць быць «ненадзейныя», а віна — няпоўнай.

24 кастрычніка 1307 года па ўказе французскага караля Філіпа IV прайшлі катаванні рыцараў-тампліераў, якія прызналіся ў педэрастыі. 25 кастрычніка і самага вялікага магістра ордэна прымусілі паўтарыць свае сведчанні перад сходам прафесараў Парыжскага ўніверсітэта.

Зноскі
------

1. ↑  Аутодафе — Еврейская энциклопедия Брокгауза-Ефрона Архівавана 4 сакавіка 2016.
2. ↑  Применение пыток
3. ↑  История ордена тамплиеров — ОБВИНЕНИЯ И СЛЕДСТВИЕ Архівавана 13 верасня 2007.
**Марыус Лінвік** (нарв.: Marius Lindvik; нар. 27 чэрвеня 1998, Фрогнер, Акерсхус) — нарвежскі скакун з трампліна, шматразовы пераможца этапаў Кубка свету, двухразовы чэмпіён свету сярод юніёраў (2018), алімпійскі чэмпіён (2022), чэмпіён свету па палётах на лыжах з трампліна (2022).

Спартыўная кар’ера
------------------

5 снежня 2015 года дэбютаваў на этапе Кубка свету.

На зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульнях 2016 года ў Лілехамеры Лінвік выйграў сярэбраны медаль у асабістых спаборніцтвах. З камандай Нарвегіяй ён фінішаваў шостым. У змешаным камандным турніры ён таксама заваяваў сярэбраную ўзнагароду.

Сезон 2019/20 Марыус пачаў з паспяховага выступу на трампліне ў Клінгентале, дзе ён упершыню падняўся на подыум індывідуальных спаборніцтваў. Праз некалькі тыдняў падчас Турніру чатырох трамплінаў, на этапе ў Гарміш-Партэнкірхене ён атрымаў першую для сябе перамогу на этапах Кубка свету. 4 студзеня перамог на трампліне ў Інсбруку.

Зноскі
------

1. ↑  FIS database Праверана 26 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q212928'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105753098'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Твітэр |
| Тэматычныя сайты | FIS (скачкі з трампліна) · FIS (лыжнае дваябор’е) · Olympedia · Olympic Channel · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |