У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. 10-я армія.

**10-я а́рмія Фра́нцыі** (фр.: 10e armée) — вайсковае аб’яднанне арміі Францыі. Прымала актыўны ўдзел у Першай і Другой сусветных войнах.

Гісторыя
--------

### Першая сусветная вайна

10-я французская армія была сфарміравана 1 кастрычніка 1914 года ў разгар бега да мора. У першыя дні свайго існавання змагалася супраць нямецкіх карпусоў 1-й, 2-й і 7-й нямецкіх армій у першай бітве пры Арасе. Пасля прыняла найактыўны ўдзел у першай, другой і трэцяй бітвах пры Артуа. У ліпені 1916 года спаборнічала з кайзераўскай арміяй на рацэ Сома, а ў красавіку 1917 — у другой бітве на Эні.

У кастрычніку 1917 года па просьбе галоўнакамандуючага узброеных сіл Італіі генерала Л. Кадорна, 10-я армія разам з часткамі Брытанскага экспедыцыйнага корпуса была перакінутая на Італьянскі тэатр вайны на ўзмацненне італьянскіх войскаў, сфармаваўшы разам Італьянскія экспедыцыйныя сілы. У бітве пры Капарэце італьянцы былі разгромленыя аўстра-нямецкімі войскамі і фактычна пакінулі значную частку Паўночнай Італіі. Французскія войскі стрымлівалі прасоўванне надыходзячых войскаў праціўніка па рубяжах ракі Адыджэ пераважна каля горада Брэшыа.

26 сакавіка 1918 года 10-я армія вярнулася ў Францыю, і разам з іншымі войскамі Францыі і Вялікабрытаніі супрацьстаяла нямецкаму Вясноваму наступленню, білася ў трэцяй бітве на Эні, у другой бітве на Марне, а з пачаткам маштабнага контрнаступлення саюзнікаў змагалася да пераможнага завяршэння вайны на Заходнім фронце.

Пасля падпісання перамір’я армія прыняла ўдзел у акупацыі Рэйнскай вобласці. 21 кастрычніка 1919 года яе аб’ядналі з 8-й арміяй у Французскую Рэйнскую армію.

### Другая сусветная вайна

24 мая 1940 года армія была адноўлена і прыняла ўдзел у бітве ў Францыі на другім этапе вайны на Заходнім фронце. Але актыўнага ўдзелу ў баявых дзеяннях армія прыняць практычна не змагла з-за хуткаплыннасці падзей таго часу. Армія змагалася на Сене пад камандаваннем генерала Р. Альма супраць ударных груповак групы армій «B» у раёне Сен-П’ер-дзю-Ваврэ  (укр.) (бел.-Венабль  (укр.) (бел. пакуль фронт абароны французскай арміі не быў прарваны і неўзабаве Францыя не капітулявала.

Камандаванне
------------

### Камандуючыя

1-я сусветная вайна
* дывізіённы генерал Луі Эрнэст дэ Мад’уі (фр.: Louis Ernest de Maud'huy) (1 кастрычніка 1914 — 2 красавіка 1915);
* дывізіённы генерал Віктар Луі-д’Урбал (фр.: Victor Louis Lucien d'Urbal) (2 красавіка 1915 — 4 красавіка 1916);
* дывізіённы генерал Жазэ Альфрэд Мішелэ (фр.: Joseph Alfred Micheler) (4 красавіка — 27 снежня 1916);
* дывізіённы генерал Дэні Агюст Дзюшэ (фр.: Denis Auguste Duchêne) (27 снежня 1916 — 11 снежня 1917);
* дывізіённы генерал Поль Мастрэ (фр.: Paul Maistre) (11 снежня 1917 — 10 чэрвеня 1918);
* дывізіённы генерал Шарль Манжэн (фр.: Charles Mangin) (10 чэрвеня 1918 — 12 кастрычніка 1919).

2-я сусветная вайна
* генерал армейскага корпуса Рабэр Альма (фр.: Robert Altmayer) (24 мая — 19 чэрвеня 1940).

Спасылкі
--------

* Order of Battle on May 10, 1940
* Général Robert Altmayer, La Xe Armée sur la Basse-Somme, en Normandie vers et le réduit breton: Mai-juin 1940

| ⛭Сцяг Францыі Узброеныя сілы Французскай рэспублікі ў Першай сусветнай вайне |
| --- |
| Арміі | 1-я · 2-я · 3-я · 4-я · 5-я · 6-я · 7-я · 8-я · 9-я · 10-я · Альпійская  · Эльзаская · Бельгійская · Ларэйнская · Блізкаўсходняя · Дунайская |