**Rósa chinénsis** — від раслін роду ружа (*Rosa*) сямейства Ружавыя.

У дзікім выглядзе не сустракаецца. Відавочна, доўгі час знаходзілася ў культуры. Увезеная з Кітая і некалькі пазней з Бенгаліі. З'яўляецца першай паўторнацвітнеючай ружай, якая патрапіла ў Еўропу.

Кітайская назва: 月季花 (yue ji hua).

Батанічнае апісанне
-------------------

Кусты прамыя, 1-2 метра вышынёй. Галіны фіялетава-карычневыя, у перасеку круглыя, амаль без шыпоў. Шыпы выгнутыя, тоўстыя, плоскія.

Лісце складанае, 5-11 см даўжынёй; прылісткі звычайна зрослыя з хвосцікам, цэльнакрайнія, часта залозава-апушаныя, вяршыні завостраныя, лісточкі ў колькасці 3-5 (радзей 7), шырока-яйкападобныя або даўгавата-яйкападобныя, 2,5-6 × 1-3 см, амаль голыя, з круглявым або шырока клінаватым аснаваннем, па краі востра-зубчастыя, верхавіны завостраныя.

Кветкі простыя (5 пялёсткаў), паўмахрыстыя або махрыстыя; размешчаны групамі па 2-5, рэдка адзінкавыя, злёгку водарныя або без паху, 4-5 см у дыяметры. Кветаножкі 2,5-6 см, амаль голыя або залозава-опушаныя, прыкветкі ў колькасці 1-3, лінейныя, голыя, па краі залозавыя або цэлыя, вяршыні завостраныя. Гіпантыі яйкападобна-шарападобныя або грушападобныя, голыя. Чашалісцікі ў колькасці — 5, яйкападобныя, часам лістападобнай формы, цэльнакрайнія або некалькі пёрыста-лопасцевыя, радзей суцэльныя. Пялёсткі чырвоныя, ружовыя, белыя або з фіялетавым адценнем, зваротнаяйкападобныя, аснаванне клінаватае, вяршыня выемчатая.

Плады чырвоныя, голыя, яйкападобнай або грушападобнай формы, 1-2 см у дыяметры.

Карыятып: 2n = 21\*, 28\*.

Натуральныя разнавіднасці
-------------------------

Карціна XVIII стагоддзя з выявамі двух сартоў
Паводле The Plant List и Flora of China:

* ***Rosa chinensis* var. *chinensis***  
syn.:*Rosa nankinensis* Lour. *Rosa sinica* L.  
Кітайская назва: 月季花(原变种) yue ji hua (yuan bian zhong).  
Парасткі трывалыя, часта з кручкаватымі шыпамі. Кветкі махрыстыя або паўмахрыстыя. Лісточкаў 3-5, рэдка 7. Пялёсткі чырвонага, ружовага ці белага колеру. Вырошчваецца ў Кітаі, існуе мноства садовых разнавіднасцяў.
* ***Rosa chinensis* var. *semperflorens*** (Curtis) Koehne  
syn.:*Rosa semperflorens* Curtis  
Кітайская назва: 紫月季花 (zi yue ji hua).  
Галіны тонкія, з кароткімі шыпамі. Кветкі махрыстыя, або паўмахрыстыя, адзінкавыя, або па 2-3. Лісточкаў 5-7, зялёныя, часта з фіялетавым або чырванаватым адценнем. Пялёсткі цёмна-чырвоныя або цёмна-чырвона-фіялетавыя. карыатып: 2n = 14\*. Вырошчваецца ў Кітаі.
* ***Rosa chinensis* var. *spontanea*** (Rehder & E.H. Wilson) T.T. Yu & T.C. Ku   
syn.:*Rosa chinensis* f. *spontanea* Rehder & E.H. Wilson  
 Кітайская назва: 单瓣月季花 (dan ban yue ji hua).  
Шыпы шырокія. Кветкі простыя. Лісточкаў 3-5. Пялёсткі чырвонага колеру. Распаўсюджанне: Гуйчжоу, Хубэй, Сычуань.

Распаўсюджанне
--------------

Кітай (Гуйчжоу, Хубэй, Сычуань), Усходнія Гімалаі, Непал, культывуецца ў Індыі і Пакістане. У якасці дэкаратыўнай садовай расліны распаўсюджаная ў Еўропе, Малай Азіі і Японіі.

Прымяненне
----------

Кветкі і плады выкарыстоўваюцца ў традыцыйнай кітайскай медыцыне пры лячэнні нерэгулярных і балючых менструацый і хвароб шчытападобнай залозы.

*Rosa chinensis* з'яўляецца адным з сімвалаў Пекіна.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Rosa chinensis* на сайте The Plant List
4. ↑  *Воронцов В. В. Коробов В. И.* Всё о розах. — М.: Фитон+, 1972.
5. 1 2 3 4  *Rosa chinensis* на сайце Flora of China
6. ↑  *Rosa chinensis*
7. ↑  *Rosa chinensis* на сайце Flora of Pakistan
8. ↑  *Хржановский В. Г.* Розы. Филогения и систематика. Спонтанные виды европ. части СССР, Крыма и Кавказа. Опыт и перспективы использования. — М.: Советская наука, 1958. — С. 173—174. — 497 с. Архівавана 29 кастрычніка 2013.
9. ↑  История столицы Китая Архівавана 27 лістапада 2010.  (руск.)

Спасылкі
--------

* Ботаническая иллюстрация из Flora of China Illustrations vol. 9, fig. 148, 4-7
* *Rosa chinensis*
* *Rosa chinensis* Архівавана 24 верасня 2015.
* «Brent Dickerson: The First Eighteen CHinas». Rdrop.com. Retrieved 2009-12-07. Архівавана 20 жніўня 2009.