recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мельнікаў.
**Аляксей Анатолевіч Мельнікаў** (9 лістапада 1962, Гомель — 13 жніўня 1995) — беларускі літаратуразнавец.

Біяграфія
---------

Скончыў Мазырскі педагагічны інстытут (1983). У 1983—1985 служыў у войску. Кандыдат філалагічных навук (1990). Навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры НАН Беларусі (з 1989).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследаваў старажытную славянскую літаратуру, пісьмовую спадчыну беларускага народа, духоўную культуру усходніх славян эпохі Сярэднявечча. Вывучаў беларускую агіяграфію, у т.л. жыціі Еўфрасінні Полацкай, Кірыла Тураўскага і інш. сваёй працай значна паспрыяў першаму поўнаму выданню твораў Кірыла Тураўскага.

Першая публікацыя — артыкул «Станаўленне напрамку барока ў беларускай літаратуры» (зборнік «Беларуская літаратура». — Вып. 11. — 1983). Кандыдацкая дысертацыя — гістарычна-тэксталагічная праца «Літаратурная гісторыя агіяграфічных паданняў пра Еўфрасінню Полацкую» (абаронена ў 1990).

Аўтар кніг «Путь непечален: исторические свидетельства о святости Белой Руси» (1992), «Кірыл, епіскап Тураўскі: жыццё, спадчына, светапогляд» (1997), «Преподобная Евфросиния Полоцкая» (1997). Укладальнік «Кніга жыцій і хаджэнняў» (1994).

Аўтар курсу лекцый па гісторыі беларускай старажытнай літаратуры, чытанага ў Беларускім педагагічным універсітэце на факультэце беларускай філалогіі і культуры (1993—1994). Аўтар разгорнутай рэцэнзіі на «Беларускі праваслаўны каляндар» (1994), у якой закранута праблема адэкватнай перадачы багаслоўскіх тэрмінаў і паняццяў сродкамі беларускай літаратурнай мовы.

Пераклаў на беларускую мову ўсе вядомыя помнікі беларускай агіяграфіі Сярэднявечча, малітвы Кірыла Тураўскага і шэраг іншых яго твораў. Часткова пераклаў на беларускую мову Псалтыр і Новы Запавет.

Бібліяграфія
------------

* Топас і запазычанні ў «Жыціі Ефрасінні Полацкай» // Весці АН БССР. Сер. грамад. навук. 1989. № 4.
* Кірыл, епіскап Тураўскі: Жыццё. Спадчына. Светапогляд. 2-е выд. — Мн. 2000.
* З неапублікаванай спадчыны: Манаграфіі, артыкулы, вершы, матэрыялы навуковай канферэнцыі, успаміны сучаснікаў / Аляксей Мельнікаў. — Мн.: Выд-ва «Чатыры чвэрці», 2005. — 592 с.: іл. ISBN 985-6734-28-2.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1999. — С. 110. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0141-9.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: n95045383 · NUKAT: n96026367 · SUDOC: 248614126 · VIAF: 29946720 · БАП: 136451 |
**Сярэднедунайская нізіна** (**Сярэднедуна́йская раўні́на**, **Ціса-Дунайская нізіна**, **Панонская раўніна**, **Венгерская нізіна**; харв.: Panonska nizina, чэшск.: Panonská pánev, венг.: Kárpát-medence, славацк.: Panónska panva, ням.: Pannonische Tiefebene, рум.: Câmpia Panonică, укр.: Тисо-Дунайська низовина, сербск.: Панонска низија, славенск.: Panonska nižina, басн.: Panonska nizija) — раўніна ў басейне сярэдняга цячэння ракі Дунай, у межах Венгрыі (вялікая частка), Славакіі, Румыніі, Харватыі і Аўстрыі; на паўночным усходзе заходзіць на тэрыторыю Закарпацкай вобласці Украіны. Плошча — каля 200 тыс. км².

Уяўляе сабой міжгорную тэктанічную нізіну, якую атачаюць Альпы, Карпаты, Дынарскае нагор’е і горы Усходняй Сербіі. Сярэднедунайская нізіна з’яўляецца ўзнятым дном Панонскага мора, што існавала ў перыяд пліяцэну. Шэраг гор (напрыклад, града Фрушка-Гара ў Сербіі) з’яўляюцца колішнімі астравамі ў Панонскім моры.

Ландшафт Сярэднедунайскай нізіны — канал Дунай—Ціса—Дунай каля вёскі Руменка, недалёка ад Нові-Сада, Сербія
Вышыня — 100—200 м. Паверхня плоская — у Альфёльдзе (на ўсход ад Дуная) ці слабаўзгорыстая — Дунантуль (на захад ад Дуная) з асобнымі ізаляванымі гарамі сярэдняй вышыні (гэтак званае Задунайскае сярэднегор’е, вышынёй да 757 м). На паўночным захадзе — Кішальфёльд, большая частка якога ўяўляе сабой конус вынасу Прадуная. У склад Сярэднедунайскай нізіны ўваходзяць таксама Заграбскі басейн (на паўднёвым захадзе) і даліны рэк Драва і Сава на поўдні. На Сярэднедунайскай нізіне знаходзіцца возера Балатон. Радовішчы баксітаў (Гант, Іскасентдзьердзь у Венгрыі), нафты, газу, бурага вугалю.

Клімат умераны, кантынентальны, на ўсходзе засушлівы. Сярэдняя тэмпература паветра студзеня −1 °C −2 °C, у ліпені 20—22 °C. Ападкі — 500—600 мм, у гарах — да 900 мм у год. Пераважна чарназёмы і алювіяльныя глебы, на ўсходзе месцамі засоленыя. 70-80 % тэрыторыі Сярэднедунайскай нізіны разараны (пасевы пшаніцы, кукурузы, сады, вінаграднікі). Малаважныя ўчасткі лесастэпаў (галоўным чынам у гарах і перадгор’ях).

Сярэднедунайская нізіна густа населена; найбольш буйныя гарады — Будапешт (Венгрыя), Заграб (Харватыя), Браціслава (Славакія), Тымішаара (Румынія).

Зноскі
------

1. 1 2  БелЭн 2002.

Літаратура
----------

* Сярэднедуна́йская раўні́на, Венгерская нізіна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 359. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4044475-2 · LCCN: sh85097471 · NKC: ge311458 · NSK: 000742661 · VIAF: 235474277 |
**Сёдэрчэпінгскі працэ́с** (англ.: Söderköping Process) — міжнародная ініцыятыва, створаная з мэтай памежнага супрацоўніцтва ў сувязі з пашырэннем Еўрасаюза на ўсход, а таксама дзеля развіцця дыялогу ў пытаннях прытулку і ірэгулярнай міграцыі ў дзяржавах на ўсход ад граніцы Еўрасаюза.

Створана ў 2001 годзе ў шведскім горадзе Сёдэрчэпінг, адкуль і пайшла назва ініцыятывы. У першай сустрэчы прынялі ўдзел чыноўнікі з Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны, а таксама прадстаўнікі ўрада Швецыі, Упраўленне вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў, Еўрапейскай камісіі і Міжнароднай арганізацыі па міграцыі.

Пасля далучэння да ініцыятывы Швецыя займалася яе фінансаваннем. Сакратарыят размяшчаецца ў Кіеве (Украіна).

Апошняя сустрэча на высокім узроўні адбылася 8 снежня 2011 годзе ў Стакгольме. На пасяджэнні было вырашана інкарпараваць ініцыятыву ў больш шырокую праграму Еўрасаюза — Усходняе партнёрства.

Дзяржавы-ўдзельніцы
-------------------

Ініцыятыву складалі 14 краін:

* Азербайджан
* Арменія
* Беларусь
* Венгрыя
* Грузія
* Латвія
* Літва
* Малдова
* Польшча
* Румынія
* Славакія
* Украіна
* Швецыя
* Эстонія

Беларускае прадстаўніцтва ў ініцыятыве
--------------------------------------

З беларускага боку ўдзел бралі наступныя дзяржаўныя інстытуцыі:

* Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
* Дэпартамент па грамадзянстве і міграцыі МУС Рэспублікі Беларусь
* Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь

Недзяржаўныя арганізацыі:

* Беларускі рух медыцынскіх работнікаў
* Мінская гарадская калегія адвакатаў

Зноскі
------

1. ↑  The Söderköping Process (англ.). Праверана 22 жніўня 2012.
2. ↑  «Новый регион» о Седеркопингском процессе (руск.).  «Новый регион» (19 июня 2007 года). Праверана 22 жніўня 2012.
3. ↑  Söderköping Process (Cross-Border Co-operation Process) (англ.).  International Organization for Migration. Праверана 22 жніўня 2012.(недаступная спасылка)
4. ↑  Архіўная копія (англ.)(недаступная спасылка).  Migrationsverket. Архівавана з першакрыніцы 17 чэрвеня 2012. Праверана 23 жніўня 2012.
5. ↑  Who We Are (англ.). Праверана 22 жніўня 2012.
6. ↑  NGOs (англ.). Праверана 22 жніўня 2012.
7. ↑  Governments (англ.). Праверана 22 жніўня 2012.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка Архівавана 28 лістапада 2017. (англ.)
* Звесткі(недаступная спасылка) (англ.) на старонцы Міжнароднай арганізацыі па міграцыі
Амбар (клець) у музеі народнай архітэктуры і побыту (Азярцо, Мінскі раён).
Амбар у Марыенбергу (Германія).
**Амбар** таксама **сві́ран** або **клець** — традыцыйная халодная, без ацяплення, гаспадарчая пабудова для захоўвання збожжа, прадуктаў, адзення, хатняга начыння.

Свірны адрозніваюцца ад клецяў большымі памерамі, дыферэнцыраваннасцю функцыянальнага прызначэння, дэкаратыўным аздабленнем. Здаўна вядомы ў Беларусі, Літве, некаторых раёнах Польшчы. У Беларусі пашыраны да сярэдзіны XX ст. да XIX ст. будаваліся пераважна ў вялікіх шляхецкіх гаспадарках, з XIX ст. таксама і ў сялянскіх гаспадарках, дзе свірны нагадвалі клеці з засекамі, з ганкам перад уваходам. У адрозненне ад клецяў свірны не блакіраваліся з іншымі пабудовамі, іх ставілі асобна.

Свірны былі 1-ярусныя франтальнай кампазіцыі і 2-ярусныя франтальна-яруснай і цэнтрычна-яруснай кампазіцыі. Будавалі іх пераважна з дрэва (бярвення, бруса, дыляў, плашак) як аднакамерныя зрубы, ставілі на штандары або камяні. З XVIII ст. вядомы свірны мураваныя, або ў тэхніцы «прускага муру». 1-павярховыя свірны — прамавугольныя або квадратныя ў плане будынкі, накрытыя 2-х або 4-схільнай страхой з драніцы, гонты, саломы, часам выкарыстоўвалі камбінаванае пакрыццё драніцамі ў ніжняй частцы страхі, саломай у верхняй. У свірнах, прызначаных для захоўвання збожжа, рабілі аддзяленні (засекі, пасекі, аруды) з бярвён, дошак або дыляў, перад уваходам рабілі сенцы або ганак — насціл з дошак на выпусках бярвён ніжніх вянкоў, так мог утварацца драўляны прыклетнік, пераклець або галерэя.

Пры будаўніцтве амбараў невялікіх памераў, пастаўлены зруб маглі абмазваць глінай або смалой, заліваць вадой і калі яна не выцякала высякалі дзверы і ставілі дах, потым амбар прасушвалі.

Некаторыя свірны набліжаліся сваім выглядам да лямусаў і скарбніц.

Летам будынак мог служыць жытлом. Бяднейшыя сяляне замянялі свіран каморай, невялікім памяшканнем адгароджаным у сенцах.

Літаратура
----------

* *Сабаленка Э. Р. Гуркоў У. С. Іваноў У. М. Супрун Дз. Д.* Беларускае народнае жыллё. — Мн. 1973.
* Свіран // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 4. Накцюрн — Скальскі. — 742 с. — 9 500 экз.
* *Якімовіч Ю. А.* Драўлянае дойлідства беларускага Палесся. — Мн. 1978.
* *Якімовіч Ю. А.* Свіран // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 260. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
* *Якімовіч Ю. А.* Клець // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 335. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Энцыклапедычны лексікон · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX526235 · BNF: 11957096f · GND: 4157202-6 · LCCN: sh85056369 · Microsoft: 2776370464 · NKC: ph1031290 |

 |
**Лужасня́нскі дэндрапа́рк** — батанічны помнік прыроды ў Беларусі, размешчаны на тэрыторыі Лужаснянскага дзяржаўнага аграрнага каледжа імя Ф. А. Сурганава ў в. Лужасна Віцебскага раёна.

Дэндрапарк Лужаснянскага с/г тэхнікума імя Ф. А. Сурганава быў закладзены ў 1974 годзе ў гонар вызвалення БССР ад фашысцкіх захопнікаў па ініцыятыве выкладчыка Мікалая Трафімавіча Ражкова, які, звязваючыся з батанічнымі садамі БССР, а таксама найбуйнейшымі і найвядомымі садамі СССР — Ленінградскім, Маскоўскім  (руск.) (бел. Нікіцкім  (руск.) (бел. сабраў найбагацейшую калекцыю. Мэтай заснавання дэндрапарку было стварэнне зоны адпачынку для мясцовых жыхароў, а таксама практычнага азнаямлення студэнтаў каледжа з мясцовай і замежнай флорай.

Апісанне
--------

Лужаснянскі дэндрапарк займае плошчу 8,8 га ў міжрэччы Заходняй Дзвіны і вусцевай часткі правага берага ракі Лужаснянкі. У планіроўцы спалучаюцца рэгулярны і ландшафтны стыль. Тэрыторыя падзелена на 9 секцый сцежкамі і алеямі (кляновай, ліпавай, лістоўнічнай, бярозавай і ясянёвай).

У пачатку 1997 года тут налічвалася больш 250 відаў дрэвава-кустовых і 32 віды кветкавых шматгадовых раслін, у тым ліку занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі: піхта белая (*Abies alba*), аксаміт амурскі (*Phellodendron amurense*). У дэндрапарку галоўным чынам растуць мясцовыя віды: бяроза бародаўчатая (*Betula pendula*), ліпа драбналістая (*Tilia cordata*), клён вастралісты (*Acer platanoides*), вольха шэрая (*Alnus incana*), вяз звычайны (*Ulmus laevis*), розныя віды язміну (*Jasminum*), а таксама інтрадуцэнты: дзёран (*Chamaepericlymenum*), свідзіна (*Swida*), кізіл (*Cornus*), елка канадская (*Picea canadensis*), арэх валоскі (*Juglans regia*), маньчжурскі (*Juglans mandshurica*), чорны (*Juglans nigra*), шэры (*Juglans cinerea*), Зібальда (*Juglans ailantifolia*). Расце бук, якога цяпер на тэрыторыі Беларусі не сустрэнеш, хоць у Сярэднявеччы ён быў распаўсюджаны. Існуе самая паўночная ў рэспубліцы пасадка шаўкоўніцы белай (*Morus alba*).

У цэнтры насыпана невялікая горка і аформлены ракарый (месца, дзе высаджаны расліны тыповыя для высакагор'яў). Дрэвы высаджаны ўдалечыні ад дарожак, а кусты як правіла паміж групамі дрэў ці каля дарожак для лепшага агляду. Для павойных раслін (розныя віды вінаграда (*Vitis*), дрэвагубца (*Celastrus*), капрыфоль (*Lonicera caprifolium*), лунанасеннік даурскі (*Menispermum dauricum*)) усталяваны металічныя апоры.

Пры самім дэндрапарку створаны калекцыйны гадавальнік, для папаўнення, рамонту пасадак і азелянення тэрыторыі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Станет ли дендропарк в Лужесно под Витебском местом любовных свиданий?(недаступная спасылка)
2. 1 2 3 4 5 6  Охрана природы. Ахоуваемыя тэрыторыi Вiцебскага раена
3. ↑  НЕКОТОРЫЕ ИНТЕРЕСНЫЕ ДРЕВЕСНЫЕ РАСТЕНИЯ ЛУЖЕСНЯНСКОГО ДЕНДРОПАРКА(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Санта-Катарына** (парт.: Ilha de Santa Catarina) — востраў на поўдні Атлантычнага акіяна каля ўзбярэжжа бразільскага штата Санта-Катарына. Знакаміты археалагічнымі помнікамі старажытных індзейцаў. На востраве знаходзіцца адміністрацыйны цэнтр штата — горад Фларыянопаліс. 

Агульная плошча сушы - 523 км². Насельніцтва (2014 г.) - 461 524 чал.

Геаграфія
---------

Востраў Санта-Катарына выцягнуты з поўдню на поўнач на 52,94 км уздоўж узбярэжжа Бразіліі. Праз вузкі праліў (каля 400 м) на захадзе ў нашы дні перакінуты мост. Найбольшая шырыня з захаду на ўсход — 17,74 км. 

Востраў мае гранітны фундамент з выхадам цвёрдых парод і ўзвышшамі на поўначы і на поўдні. У цэнтральнай частцы пераважаюць асадкавыя пароды. Найвышэйшы пункт — 523 м. У выніку эрозіі на ўзбярэжжы і ў гарах сфарміравалася некалькі пячор. Берагі звілістыя, з мноствам пясчаных пляжаў і кос. На ўсходзе яны фарміруюць шэраг азёр з саланаватай вадой. Самае вялікае возера Консісэу мае плошчу 19,71 км².

Клімат трапічны, вельмі вільготны. Найбольш спякотны месяц — люты, калі сярэдняя тэмпература тымаецца каля +28,4°C. У ліпені яна паніжаецца да +16,5°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1 517,8 мм.

Прырода
-------

Каля 20% паверхні вострава Санта-Катарына пакрыта прыбярэжнымі трапічнымі лясамі. Астатнія землі заняты забудовай, плантацыямі, садамі і пашамі. Наземная фаўна моцна пацярпела з-за дзейнасці чалавека. Для захавання прыроды вострава на паўночна-заходнім беразе створаны заказнік.

Гісторыя
--------

Першыя людзі з'явіліся на востраве Санта-Катарына ў 5 тысячагоддзі да н. э. На поўдні вострава ў мястэчку Пантану-ду-Сул знаходзіцца мегалітычны помнік, створаны каля 2500 гадоў таму. На скалах сустракаюцца шматлікія петрогліфы розных перыядаў да прыбыцця еўрапейцаў. Многія тысячагоддзі тубыльцы займаліся рыбалоўствам і збіральніцтвам. На пляжах вострава выяўлены *самбакі* — штучныя курганы з ракавін малюскаў.

У 1515 г. востраў быў адкрыты партугальцамі. Сваю сучасную назву ён атрымаў дзякуючы Себасцьяну Кабату ў гонар яго жонкі Кацярыны. Еўрапейскія мараплаўцы спыняліся на яго ўсходнім узбярэжжы, каб папоўніць запасы пітной вады. Магчыма, занесеныя імі хваробы спрыялі выміранню індзейцаў-стваральнікаў *самбакі*. На ўсходнім узбярэжжы і ў цэнтры пасяліліся індзейцы тупі-гуарані, што трапілі з тэрыторыі Парагвая. Яны займаліся земляробствам і выраблялі кераміку. Іх прысутнасць часткова адлюстравана ў тапаніміцы вострава.

З другой паловы XVII ст. партугальцы стваралі на востраве Санта-Катарына сталыя паселішчы. У 1675 г. было створана паселішча Носа-Сеньёра-ду-Дэстэра, якое ў XIX ст. было пераўтворана ў Фларыянопаліс. Першыя перасяленцы былі пераважна з Сан-Паўлу, пазней — з Азорскіх астравоў. Пасля 1822 г. калі Бразілія набыла незалежнасць, востраў Санта-Катарына некаторы час з'яўляўся месцам высылкі злачынцаў.

У нашы дні актыўна развіваецца турызм.

Спасылкі
--------

* ROCK ART ON THE ISLAND OF SANTA CATARINA BRAZIL Архівавана 29 снежня 2016.
* ASPECTOS GEOLÓGICO-GEOMORFOLÓGICOS DO SUL DA ILHA DE SANTA CATARINA
* Lista dos mamíferos do Estado de Santa Catarina, Sul Do Brasil
* Historia de Florianópolis - Guia Floripa Архівавана 20 красавіка 2017.
Армянскі каньяк Арарат
**Армянскі каньяк** - абагульняючае найменне брэнда спіртнога напою, выраблянага ў Арменіі. Армянскія каньякі ў часы СССР займалі прызавыя, часцей першыя месцы, за што атрымалі вядомасць у многіх краінах свету.

Рашэнне ўрада аб увядзенні новага слова «Арбун» у якасці новага таварнага наймення для брэндзі мае на мэце максімальна размежаваць паняцці «Армянскі каньяк» («Армянскае брэндзі») ад паняцця «брэндзі». У рэчаіснасці згодна з законам «Аб алкагольных напоях, вырабленых на аснове вінаграднай сыравіны» катэгорыі абсалютна атаяснёныя, а менавіта — гэта напоі, якія адпавядаюць шэрагу вытворчых патрабаванняў. У прыватнасці, гэта напоі, вырабленыя з вытрыманых спіртоў, атрыманых выключна з пэўных гатункаў вінаграду, які расце на тэрыторыі Арменіі і Нагорнага Карабаха і бутыляваных у Арменіі.
Між тым, той жа закон вызначае такое паняцце як «брэндзі», які вырабляецца з 40% імпартаванага спірту і 60% мясцовага спірту. Уласна, рашэнне ўрада адносіцца да паняцця «брэндзі», якое замяняецца словам «арбун».

Большасць вядомых марак армянскага каньяку (Арарат, Ані, Ахтамар, Наір і інш.) Цяпер вырабляюцца Pernod Ricard Armenia, падраздзяленнем французскага канцэрна Pernod Ricard.

Зноскі
------

1. ↑  *CigarPro* AKZ (RU) // *2015*.
2. ↑  Pernod Ricard Armenia — Pernod Ricard Armenia Архівавана 25 чэрвеня 2011.

| Сімвалы Арменіі і армян |
| --- |
|  | 
* Абрыкос
* Арагац
* Арарат
* Армянскі крыж
* Арэвахач
* Вінаград
* Гарні
* Гранат
* Дудук
* Дыван
* Звартноц
* Каньяк
* Матэнадаран
* Хачкары
* Храмы
* Эчміядзін

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Разумовіч.
**Вячаслаў Разумовіч** (псеўд. *Хмара*; каля 1886 — пасля 1937) — беларускі вайсковы і грамадска-палітычны дзеяч.

Біяграфія
---------

Нейкі Разумовіч падчас усталявання савецкай улады ў Гродне ў жніўні 1920 года быў памочнікам гродзенскага ваенкама. На «працэсе 45-ці» ў Беластоку ў маі 1923 года сцвярджалася, што В. Разумовіч быў пры бальшавіках у Гродне камендантам горада. Пасля прыходу польскіх войскаў уцёк з Гродна ў Літву. Атрымаў у верасні 1920 года паўнамоцтвы на арганізацыю ў Віленскай і Гродзенскай губернях партызанскіх атрадаў для барацьбы з палякамі. У канцы 1920 года ад’ютант Беларускага асобнага батальёна літоўскай арміі. Пасля супрацоўнічаў з польскай дэфензівай. З верасня 1924 года — у Празе. Спрабаваў шантажаваць літоўскі ўрад сувяззю з антыпольскай партызанкай. У 1930—1937 гадах выдаў на чэшскай мове дакументальна-біяграфічную трылогію «Grimassy světové války: Vzpominki atamana partizánů» («Грымасы сусветнай вайны: Успаміны атамана партызанаў»).

Спасылкі
--------

* Макс Шчур. Вялікі няўдачнік: Вячаслаў Хмара-Разумовіч Архівавана 13 студзеня 2013. 2008
* Архівавана 17 кастрычніка 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | NKC: js2017960773 · VIAF: 4427150470093904330007 |
Камізэлька
**Камізэлька** (польск.: kamizelka ад фр.: camisole — кафтан) — мужчынская ці жаночая верхняя вопратка без рукавоў. У класічным варыянце апранаюць пад пінжак. Састаўная частка класічнага мужчынскага касцюма — «тройкі».

Пачынаючы з XX стагоддзя камізэлька стала шырока выкарыстоўвацца як спецыяльнае адзенне або нават абмундзіраванне: разгрузачная камізэлька — ў ваенных, бронекамізэлька — у супрацоўнікаў сілавых структур, выратавальная камізэлька — у пасажыраў і экіпажа плавальных сродкаў, сігнальная камізэлька са святлоадбівальнымі паверхнямі — у работнікаў гарадскіх службаў і супрацоўнікаў ДАІ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| І бацька кідае відэльцы,Рукою гладзіць па камзэльцы, Якуб Колас, Новая зямля | "|

Зноскі
------

1. ↑  Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл. партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4237451-0 · LCCN: sh85142960 |
**Алена Пятроўна Швайбовіч** (у дзявоцтве **Ксенжык**; нар. 3 лютага 1966, Мінск) — беларуская, польская і расійская баскетбалістка. Абаронца. Чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 1992 года. Заслужаны майстар спорту СССР (1992).

Біяграфія
---------

Нарадзілася 3 лютага 1966 года ў Мінску.

У 10 гадоў прыйшла ў мінскую СДЮШАР-10. Першы трэнер Алены — Аляксандр Мікалаевіч Малашка — не хацеў браць яе ў групу з-за невялікага росту. Пазней ён паверыў у яе, і ў 1978 годзе яна разам з трэнерам перайшла ў ДЮСШ «Гарызонт» (Мінск).

У 1984 годзе разам з юніёрскай зборнай Беларусі стала чэмпіёнкай Спартакіяды школьнікаў СССР у Ташкенце і атрымала запрашэнне ад вядомага трэнера Сямёна Львовіча Халіпскага ў асноўную каманду «Гарызонт».

Выступала за каманды «Гарызонт» (Мінск) (1984—1992), «Алімпія» (Познань, Польшча) (1992—1994), «Дынама» (Масква) (1994—2000).

У 1990 годзе скончыла Мінскі політэхнічны інстытут.

Муж — Аляксандр Хажайнаў, начальнік баскетбольнай каманды «Лакаматыў-Растоў». У 2003 годзе пераехала разам з мужам з Масквы ў Растоў, дзе ўладкавалася каментатарам баскетбола на мясцовым тэлебачанні.

У лютым 2006 года стала генеральным дырэктарам жаночага баскетбольнага клуба «Растоў-Дон».

Дасягненні
----------

Чэмпіёнка Польшчы (1993, 94) і Расіі (1998, 99, 2000), сярэбраны прызёр чэмпіянатаў СССР (1989) і Расіі (1996), бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі (1995, 97). Фіналіст Кубка Ронкеці (1992), удзельнік «фіналу чатырох» Еўралігі (2000), бронзавы прызёр Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў (1993). Выступала ў складах юніёрскай, маладзёжнай, нацыянальнай зборных СССР, СНД і Беларусі. Сярэбраная медалістка чэмпіянату Еўропы сярод моладзі (1984), чэмпіёнка свету сярод моладзі (1985), чэмпіёнка Еўропы (1989), сярэбраны прызёр Гульняў добрай волі (1990), чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў (1992).

Узнагароды
----------

* Заслужаны майстар спорту СССР (1992).

Зноскі
------

1. ↑  Портрет. Елена Швайбович: я растворилась в детях **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 верасня 2017. Праверана 25 сакавіка 2022.

Спасылкі
--------

* Швайбовіч (Ксенжик) Елена Петровна на сайце НАК Беларусі
* Команда мечты по баскетболу на Олимпиаде-92

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Basketball-Reference.com (Еўропа) · Olympedia · Адзіная ліга ВТБ · РФБ · ФІБА · ФІБА |

| ⛭Жаночая зборная Беларусі — чэмпіянат Еўропы 1999 года |
| --- |
| Сцяг Беларусі | 
* 4 Іна Радзівонава
* 5 Алена Краўчанка
* 6 Жанна Гарадзецкая
* 7 Вольга Падабед
* 8 Святлана Вольная
* 9 Алена Калачова
* 10 Алена Шычко
* 11 Алена Ксенжык
* 12 Наталля Краўчук
* 13 Лілія Малая
* 14 Алена Іваноўская
* 15 Марына Крэс
* трэнер: Віктар Бялевіч

 |
**Вінчэнца Катэна** (італ.: Vincenzo Catena; 1470—1531) — венецыянскі мастак канца XV ​​— пачатку XVI стагоддзя. Ствараў рэлігійныя кампазіцыі і партрэты.

Біяграфія
---------

Захавалася вельмі мала звестак аб ранніх гадах мастака. Дыскусійнымі застаюцца месяц і год яго нараджэння, паходжанне і месца нараджэння. Год нараджэння размяшчаюць то ў 1470, то ў 1480 годзе. Калі ён нарадзіўся ў 1470 годзе (ці бліжэй да 1475), то ў 1500 годзе яму было каля 30 ці крыху менш, гэта значыць ён належаў да пакалення Джарджонэ і Тыцыяна.

Па здагадках, ён мог быць сынам Б’яджа Катэна, які паходзіў з Істрыі.

У 1520 годзе вестку пра папулярнага мастака (якому было за 40) пакінуў венецыянец Маркантоніа Мікелі, які падаў і пералік твораў мастака, вядомыя яму ў прыватных зборах жыхароў Венецыі. Сярод заказчыкаў Катэна — багатыя жыхары Венецыі, а апекуном мастака быў дож Леанарда Ларэдана.

У Венецыі Вінчэнца Катэна заваяваў папулярнасць у кансерватыўнага кола заказчыкаў, асабліва як руплівы партрэтыст. Нейкім чынам ён быў блізкі да Себасцьяна дэль П’ёмба, які стаў кіраўніком у майстэрні пасля смерці Джарджонэ. Вядома, што Катена прысутнічаў на вяселлі сястры Себасцьяна дэль П’ёмба.

Дакладная дата смерці мастака невядомая. Вядома, што пахаванне адбылося ў верасні 1531 года.

Зноскі
------

1. ↑  Vincenzo di Biagio Catena // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Vincenzo di Biagio Catena // Kunstindeks Danmark Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3362041'></a>
3. ↑  Union List of Artist Names — 2017. Праверана 25 кастрычніка 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 149713343 · CONOR: 80805219 · GND: 123386004 · ICCU: PUVV316432 · ISNI: 0000000082106896 · LCCN: nr2002024298 · VIAF: 27338686 · ULAN: 500019821 |

 |
Абраз «Цуд Георгія аб змеі». Бабіцкая іканапісная школа. Канец XVIII — пачатак XIX стагоддзяў
**Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей** — музей, заснаваны ў Чачэрску 1 ліпеня 1990 года.

Калекцыя
--------

Больш за 16,5 тыс. экспанатаў асноўнага фонду (2002). Сярод экспанатаў фрагменты касцей маманта, ляпныя гаршкі часоў неаліту, крамянёвыя прылады працы, жаночыя ўпрыгожанні, нацельны абразок XII стагоддзя з археалагічных помнікаў Бердыж, Нісімкавічы і Чачэрскага гарадзішча, матэрыялы пра Чачэрскі замак, рэвалюцыйныя падзеі 1905—1907 гадоў, дзейнасць падполля і партызанскі рух на тэрыторыі раёна ў Вялікую Айчынную вайну, землякоў Герояў Савецкага Саюза М. С. Байкова, М. К. Круглікава, А. І. і П. І. Лізюковых, Ц. П. Новікава, удзельнікаў вайны ў Афганістане 1979—1989 гадоў. Экспануюцца прылады працы і прадметы побыту сялян XIX — пачатку XX стагоддзяў, калекцыі народных касцюмаў, рушнікоў, старажытных абразоў мясцовых майстроў і іканапісцаў бабіцкай іканапіснай школы Гаўрылы і Уладзіміра Гераковых.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17).

Спасылкі
--------

* ДУК «Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей» Архівавана 28 мая 2010.
**Свята-Уваскрасенская царква** — колішні праваслаўны храм у былой вёсцы Рыжкавічы (цяпер у межах горада Шклова Магілёўскай вобласці).

Гісторыя
--------

У 1701 годзе паведамляецца, што *«шклоўская царква змуравана і дакончана панам Базылём Аўсяевічам, шклоўскім купцом, ягоным коштам, толькі падобна, не без дапамогі іншых»*. Яе ўзвялі ў традыцыях магілёўскай школы дойлідcтва, так званага магілёўскага барока.

У царкве шанаваўся абраз Багародзіцы, які, паводле падання, з’явіўся ў 1640 годзе.

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай Шклоў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі. Гістарычныя крыніцы гэтага перыяду называюць царкву як Уваскрасенскую, пры якой дзейнічаў адпаведна Уваскрасенскі манастыр.

Пры савецкай уладзе ў 1930-я гады храм быў адабраны ў вернікаў. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны (лета—восень 1941 года) на Рыжкаўскім ускрайку немцы зрабілі яўрэйскае гета. У пачатку 1960-х гадоў царкву ўзарвалі.

У 2003 годзе на месцы былога храма праводзіліся археалагічныя даследаванні навукоўцамі з Акадэміі навук Беларусі пад кіраўніцтвам прафесара, доктара гістарычных навук Вольгі Ляўко.

* Царква на плане XVIII стагоддзя (пазначана лічбай 3)Царква на плане XVIII стагоддзя (пазначана лічбай 3)
* Царква, 1940-я гадыЦарква, 1940-я гады
* Фасад царквы, 1940-я гадыФасад царквы, 1940-я гады
* Купал царквы, 1940-я гадыКупал царквы, 1940-я гады

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы на Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; маст. І. І. Бокі. — 2-е выд. — Мінск: БелЭн, 2001. — С. 306. — 328 с. — ISBN 985-11-0190-7.

Спасылкі
--------

* Рынкавая (Уваскрасенская) царква Архівавана 9 ліпеня 2021. на сайце «Страчаная архітэктурная спадчына»
* Свята-Уваскрасенская царква (Шклоў) на сайце Radzima.org
**Буда-Кашалёўская карцінная галерэя імя Яўсея Яўсеевіча Маісеенкі** — мастацкая галерэя, заснавана ў г. Буда-Кашалёва ў 1999 г. рашэннем Буда-Кашалёўскага выканкама пасля правядзення ў раёне 1-га Міжнароднага славянскага пленэра імя Я.Я.Маісеенкі, у якім прынялі ўдзел мастакі з Беларусі, Расіі і Украіны. Галерэя адкрыта для наведвальнікаў 25 жніўня 2007 г. Дырэктар В.М.Новікава.

Асноўны фонд (2008) налічвае 246 адзінак захоўвання, навукова-дапаможны — 172 адзінкі. Дзейнічае 1 выставачная зала плошчаю 232 м².

У галерэі экспануецца эцюд, напісаны Я.Я.Маісеенкам у 1946 г. (адзіная з яго карцін на тэрыторыі Беларусі), а таксама палотны народнага мастака, заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі, ураджэнца Буда-Кашалёўскага раёна В.К.Цвіркі («Вечар»); вучняў Я.Я.Маісеенкі, мастака з Санкт-Пецярбурга Я.С.Барскага («У дарозе», «Родныя мясціны майго настаўніка Я.Я.Маісеенкі», «Пад мірным небам», «Чапаеўцы»), старшыні Гомельскага аддзялення Беларускага саюза мастакоў Р.Я.Ландарскага («Нацюрморт з васількамі», «Залатая восень», «Цішыня»), заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі М.К.Казакевіча («Першы снег», «Восень», «Бабіна лета»).

Спасылкі
--------

* Яўсей Яўсеевіч Майсеенка
Маркіроўка маршруту
Шлях спускаецца з Каз'яга Верху
Карта Орляй Пэрці
Шлях спускаецца з Коз'іх Чубаў
Шлях на Каз'ім Верху
**Орля Пэрць** (*Orla Perć*, беларус. "Арліны шлях") — горны пешаходны маршрут ў Татрах ў паўднёвай Польшчы. Лічыцца самым цяжкім і небяспечным шляхам ва ўсіх Татрах і таму рэкамендуецца толькі дасведчаным. Шлях маркіраваны чырвонымі знакамі. З часу яго заснавання больш, чым 120 людзей загінула на шляху.

Тэхнiчныя даныя
---------------

Шлях знаходзіцца ў цэнтры Высокіх Татр. Агульная даўжыня даступнага шляху гэта 4,5 км. Поўны час пераходу (летам, у залежнасці ад ўмоваў на шляху) мяняецца ад 6 да 8 гадзін. Найвышэйшая кропка гэта Коз'і Верх з 2291 м нм. Шлях пачынаецца на перавале Заврат (2159 м) і сканчваецца на перавале Кжыжне (2112 м); вядзе праз некалькі вяршын і траверсуе іншыя. Шлях моцна небяспечны і вядзе ў асноўным уздоўж горнага хрыбту. Ёсць шматлікія дапаможныя сродкі, даступныя для турыстаў на самых стромкіх і вертыкальных частках, уключаючы лесвіцы, драбінкі, ланцугі і металічныя ўсходы. Найбольш частым грунтам з'яўлаюцца у асноўным гранітныя пліты, шчэбень і няроўная паверхня. Шлях звязаны з іншымі маршрутамі; ёсць зусім восем скрыжаванняў, вядучых да горных прытулкаў. Частка ад перавала Заврат да Каз'яга Верху з'яўлаецца аднабаковай. Уздоўж шляху магчымыя падзенні каменя і лавіны.

Гісторыя
--------

Шлях задумаў ў 1901 г. Францішак Навіцкі, польскі паэт і горный гід. Маршрут пабудаваў і пазначыў ксёндз Валенты Гадоўскі паміж 1903 і 1906 гг.; аднак скрыжаванні і другія дапаможныя маршруты былі праведзеныя і пазначаныя да 1911 г. Пасля некалькіх смяротных выпадкаў, ў 2006 горны гід Ірэна Рубіновска і Пётр Мікуцкі, рэжысёр, апеліравалі да ўлады Татранскага нацыянальнага парку  (бел. (тар.)) (бел. каб размантавала ўсе дапамогі пры ўзыходжанню уздоўж шляху і змяніла іх на «віа фэррата». Зварот сустрэўся з рознымі рэакцыямі прафесійных груп, уцягнутых ў турбізнес. Было зроблена заключэнне, што гэта гістарычны шлях і што будзе заставацца без зменаў. Таму што многія выпадкі здарыліся калі турысты праходзілі ў процілеглых кірунках, Ўлада  ад ліпня 2007 ўводзіла аднабаковы рух на частцы ад перавала Заврат да Каз'яга Верху.

Зноскі
------

1. ↑  Dariusz Dyląg: Orla Perć: przewodnik wysokogórski, Oficyna Wydawnicza Rewasz, Pruszków 2006, ISBN 83-89188-50-3
2. ↑  Orla Perć – wypadki i akcje ratownicze Архівавана 13 сакавіка 2016. (даступ 15 лістапада 2009)
3. ↑  Zabójcza Orla Perć?
4. ↑  Tatry: Orla Perć (даступ 15 лістапада 2009)
5. ↑  Orla Perć Архівавана 20 лістапада 2009. (даступ 25/11/08)
6. ↑  Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka Encyklopedia Tatrzańska. Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
7. ↑  Juliusz Wysłouch "Via ferraty dla tatr Wysokich, "Na szlaku" 10/2003 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 26 сакавіка 2016.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Майстар і Маргарыта (значэнні).

**«Майстар і Маргарыта»** — раман Міхаіла Афанасьевіча Булгакава. Від рамана цяжка адназначна вызначыць, бо твор шматслойны і ўтрымоўвае ў сабе мноства элементаў такіх жанраў, як сатыра, фарс, фантастыка, містыка, меладрама, прыпавесць[*няпэўнае слова*], раман-міф. На яго сюжэт зроблена мноства тэатральных пастановак і некалькі фільмаў. На беларускую мову пераклаў Алесь Жук.

Раман «Майстар і Маргарыта» пры жыцці аўтара не друкаваўся. Упершыню ён выйшаў у свет толькі ў 1966 годзе, праз 26 гадоў пасля смерці Булгакава, з купюрамі, у скарочаным часопісным варыянце. Раман набыў заўважную папулярнасць сярод савецкай інтэлігенцыі і да афіцыйнай публікацыі распаўсюджваўся ў перадрукаваных ўручную копіях. Жонка пісьменніка Алена Сяргееўна Булгакава на працягу ўсіх гэтых гадоў здолела захаваць рукапіс рамана.

Літаратура
----------

* Майстар і Маргарыта / пер. А. Жук. — Мн. 1994. (Скарбы сусветнай літаратуры)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz · MusicBrainz · LibraryThing · Лабараторыя Фантастыкі |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская · Britannica (онлайн) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11941979p · GND: 4244970-4 · LCCN: no00055295 · NLA: 36568423 · NSK: 000345095 · NUKAT: n2010042722 · SUDOC: 027361241 · VIAF: 175580487 |

 |
**Добрушскі раённы краязнаўчы музей** — музей, заснаваны ў горадзе Добруш 1 красавіка 2002 года ў адпаведнасці з рашэннем Добрушскага райвыканкама ад 29.03.2002 г. Адкрыты для наведвальнікаў 5 чэрвеня 2005 года. Размешчаны ў адрэстаўрыраваным будынку, які з’яўляецца помнікам архітэктуры пачатку XX стагоддзя і ўзведзены на сродкі княгіні І. І. Паскевіч як школа для дзяцей работнікаў папяровай фабрыкі князёў Паскевічаў. Музеем кіравалі А. Л. Прахарэнка, В. А. Сужаеў. З 2007 года дырэктар А. В. Агееў.

Асноўны фонд музея (2008) налічвае 5011 адзінку захоўвання, навукова-дапаможны — 1898 адзінак. Агульная плошча экспазіцый 213 м², размешчана ў 5 залах. Дзейнічаюць таксама 2 выставачныя залы агульнай плошчай 50 м².

Экспазіцыі
----------

У музеі працуюць наступныя экспазіцыі: «Гісторыя народнай адукацыі Добрушскага раёна», «Добрушскі край. Ад здабыч да прамысловасці», «Добрушчына партызанская», «Добрушскі парцалян». 13 кастрычніка 2008 года адкрыта «Мастацкая галерэя Уладзіміра Пракапцова». 3 верасня 2022 г. адкрыта пастаянна дзеючая экспазіцыя, прысвечаная Івану Шамякіну.

Агульная колькасць музейных прадметаў — 9256. У фондах музея захоўваюцца калекцыі этнаграфіі, жывапісу сучасных беларускіх мастакоў і інш.; распрацавана і дзейнічае музейна-адукацыйная праграма «Мой край — ты песня і легенда».

Галерэя
-------

* АбразыАбразы
* Троіца, ХІХ ст.Троіца, ХІХ ст.
* Працоўны стол Івана ШамякінаПрацоўны стол Івана Шамякіна

Спасылкі
--------

* Музей у ВКонтакте
* Музей у Instagram

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Нарматыўны кантроль | БАП: 153435 |
**Свята-Пакроўскі жаночы манастыр** ― жаночы манастыр у Хойніках Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Сялянская, 163.

Гісторыя
--------

Свята-Пакроўскі жаночы манастыр заснаваны ў 1705 годзе ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы. Галоўнай рэліквіяй храма з’яўляецца спіс іконы Божай Маці «Благадатнае Неба», які падарылі ў знак падзякі, калі сваталіся да княгіні Агаф’і.

У пачатку 1922 года царква і манастыр былі закрыты ўладамі, а ў 1928 годзе разрабаваны і разбураны.

Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1988 годзе зноў быў пабудаваны каменны Пакроўскі храм. Іканастас і сцены былі распісаны рускімі і ўкраінскімі мастакамі. Пры храме быў утвораны жаночы манаскі скіт, а пазней у 1999 годзе яго пераўтварылі ў манастыр. Тут знаходзіцца Казанская ікона Божай Маці, якую паднёс у дар Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Алексій II. Для дзяцей заўсёды адкрыта нядзельная школа.

Зноскі
------

1. ↑  Пакроўская царква
2. ↑  Хойнікі

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свято-Покровский женский монастырь, г. Хойники на monasterium.by
Фембой
**Femboy** — паняцце ўжыванае датычна мужчын, якія выяўляюць і паводзяць сябе стэрэатыпна жаноча. Гэта можа ўключаць у сябе выкарыстанне жаночых упрыгожанняў, адзення і макіяжу, а таксама дэманстрацыю эмацыйнай адчувальнасці і ўразлівасці.

Тэрмін
------

Назва «Femboy» (або «femboy» ці «fem boi») паходзіць ад аб’яднання слоў «жаночы» (feminine) і «хлопец» (boy) у англійскай мове. Слова «Femboy» выкарыстоўваецца для апісання мужчын, якія выказваюць сваю гендэрную ідэнтычнасць праз выбар жаночых рыс паводзін, стылю адзення і вонкавага выгляду.

Паняцце «Femboy» стаў папулярным у Японіі у межах культуры анімэ і манга, дзе яго ўжываюць апісання хлопцаў з жаночымі рысамі ў паводзінах і вонкавым выглядзе. Пазней распаўсюдзіўся ў іншых краінах і знайшоў месца ў інтэрнэт-культуры, блогах і сацыяльных сетках, дзе фембоі выкладваюць свае фатаграфіі і інфармацыю пра сваё жыццё.

Крытыка
-------

Крытыка Femboy адносіцца да розных аспектаў гэтай субкультуры, уключаючы гендэрную ідэнтычнасць, эстэтыку і паводзіны.

Некаторыя крытыкі сцвярджаюць, што фембояў часта памылкова ўспрымаюць як прадстаўнікоў LGBTQ+ супольнасці, тады як большасць з іх могуць ідэнтыфікавацца як гетэрасэксуальныя мужчыны. Таксама было выказана меркаванне, што Femboy выкарыстоўваюць гендэрную ідэнтычнасць як сродак для прыцягнення ўвагі і стварэння ўнікальнага вобразу.

Іншыя крытыкі ўказваюць на тое, што Femboy можна ўспрымаць як прывілеяваную групу, бо іх знешні выгляд і паводзіны могуць быць прыняты толькі ў некаторых сацыяльных асяродках, дзе яны не падвяргаюцца дыскрымінацыі. Акрамя таго, некаторыя крытыкі лічаць, што Femboy выкарыстоўваюць стэрэатыпы пра жаноцкасці і мужнасці, што можа прывесці да падтрымкі гендэрнай няроўнасці.

Распаўсюджванне
---------------

Фембой-культура пачала фарміравацца ў Злучаных Штатах у 1990-я гады. Пазней яна распаўсюдзілася ў Японіі і Паўднёвай Карэі, дзе стала асабліва папулярнай у музычнай і забаўляльнай індустрыі.

Ідэі
----

Femboy — субкультура, якая паходзіць са Злучаных Штатаў Амерыкі ў 1990-х гадах. Фембоі лічацца мужчынамі, якія адкрыта эксперыментуюць з элементамі жаночага стылю і гендэрных роляў. Пазней гэта субкультура стала асабліва папулярнай у Японіі і Паўднёвай Карэі, дзе знайшла водгук у музычнай і забаўляльнай індустрыі.

Паводле некаторых крыніц, фембоі выкарыстоўваюць элементы жаночага адзення, макіяжу і манер, каб выказаць свае ідэі пра гендэр і стварыць унікальны вобраз. Аднак некаторыя крытыкі сцвярджаюць, што фембоі могуць падтрымліваць стэрэатыпы пра жаноцкасць і мужнасць, што можа прывесці да падтрымкі гендэрнай няроўнасці.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
**Шарпей** — парода вартавых і паляўнічых, а ў старажытнасці і баявых сабак родам з Кітая, адна з самых старажытных парод. Адносіцца да тыпу малосападобных сабак і вядомая такімі адметнымі рысамі, як незвычайна глыбокія зморшчыны скуры і сіне-чорны язык.

Актыўная і моцна складзеная сабака сярэдняга памеру. Зморшчыны на чэрапе і плячах, маленькія вушы і «гіпапатамава» пыса надаюць шарпею унікальны выгляд. У 1978 годзе шарпей быў занесены ў «Кнігу рэкордаў Гінеса» як самая рэдкая у той час парода ў свеце.

Вага дарослых асобін каля 20 кг, рост у карку 44—51 см.

Зноскі
------

1. ↑  Шарпей – характеристика, описание и особенности породы **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 19 жніўня 2019. Праверана 1 верасня 2019.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Шарпей
* Стандарт FCI № 309 ад 14.04.1999. Пераклад
* Змены ў стандарце пароды шарпей 1994—1999 гг. Архівавана 18 студзеня 2011. (ням.)
* Афарбоўкі пароды шарпей у карцінках
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Пагосцкая воласць.
 
**Пагосцкая воласць** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Ігуменскага павета Мінскай губерні, існавала да 1924 года. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Пагост.

Гісторыя
--------

Карта валасцей Мінскай губерні, 1892 г.
Пагосцкая воласць утворана пасля 1861 года.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (польск.: Gmina Pohost; Ігуменскі павет, Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Скасавана 17 ліпеня 1924 года ў сувязі з утварэннем Менскай акругі і падзелам на раёны.

Насельніцтва
------------

* 1919 год — 4582 жыхары

Крыніцы
-------

1. ↑  Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919.

Літаратура
----------

* *Вяроўкін-Шэлюта У.* Ігуменскі павет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — С. 472—473. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
**Пярэжырская воласць** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Ігуменскага павета Мінскай губерні, існавала да 1924 года. Адміністрацыйны цэнтр — Пярэжыр.

Гісторыя
--------

Карта валасцей Мінскай губерні, 1892 г.
Пярэжырская воласць утворана пасля 1861 года. У 1880-х гадах уключала 8 сельскіх грамад (Забалоцкае, Заазерскае, Каралішчавіцкае, Лешніцкае, Пярэжырскае, Сінільскае, Сепінска-Ляскоўскае, Узлянскае), 25 населеных пунктаў (найбуйнешыя — сёлы Пярэжыр, Заазёры, Лешніца, Узляны, вёскі Сіняло, Сінча).

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Пярэжырскай воласці атрымалі пасведчанні Народнага Сакратарыята Беларусі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (польск.: Gmina Pereżyry; Ігуменскі павет, Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Скасавана 17 ліпеня 1924 года ў сувязі з утварэннем Менскай акругі і падзелам на раёны.

Насельніцтва
------------

* 1880-я гады — 6668 жыхароў
* 1919 год — 10994 жыхары

Крыніцы
-------

1. 1 2  Памяць 2003, с. 53.
2. ↑  Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Т. 4 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — Мінск: Белкартаграфія, 2018. — 270 с. іл. — ISBN 978-985-508-476-2. С. 19.
3. ↑  Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919.

Літаратура
----------

* *Уладзіслаў Вяроўкін-Шэлюта.* Ігуменскі павет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — С. 472—473. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
* Памяць: Пухав. р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / Укл. А. А. Прановіч; Рэдкал.: А. М. Карлюкевіч і інш.. — Мінск: Беларусь, 2003. — 749 с. — ISBN 985-01-0251-9.
**Шацкая воласць** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Ігуменскага павета Мінскай губерні, існавала да 1924 года. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Шацк.

Гісторыя
--------

Карта валасцей Мінскай губерні, 1892 г.
Шацкая воласць утворана пасля 1861 года. У 1880-я гады ўключала 7 сельскіх грамад (Задашчанскае, Кавалевіцкае, Слабодскае, Старынкаўскае, Талкачоўскае, Хатлянскае, Шацкае), 18 населеных пунктаў (найбуйнейшыя — Шацк, Вяркалы).

Караванчык з мястэчка Шацк у Жыціне, 1911 г. Фота І. Сербава.
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (польск.: Gmina Szack; Ігуменскі павет, Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Скасавана 17 ліпеня 1924 года ў сувязі з утварэннем Менскай акругі і падзелам на раёны.

Насельніцтва
------------

* 1880-я гады — 5677 жыхароў
* 1919 год — 10 065 жыхароў

Крыніцы
-------

1. 1 2  Памяць 2003, с. 53.
2. ↑  Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919.

Літаратура
----------

* *Уладзіслаў Вяроўкін-Шэлюта.* Ігуменскі павет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1996. — С. 472—473. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0041-2.
* Памяць: Пухав. р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / Укл. А. А. Прановіч; Рэдкал.: А. М. Карлюкевіч і інш.. — Мінск: Беларусь, 2003. — 749 с. — ISBN 985-01-0251-9.
**Цзі Кан** (кіт. 嵇康, піньінь *Jī Kāng*, 223 - 262) - кітайскі паэт і філосаф эпохі трохцарства. 

Жыў у царстве Вэй; нарадзіўся ў павеце Чжысянь акругі Цяацзюнь (цяпер гэта месца знаходзіцца на тэрыторыі павета Суйсі правінцыі Аньхой). Прыхільнік даасізму. Уваходзіў у творчую супольнасць Сем мудрацоў бамбукавага гаю.

Паэзіі ўласцівая шчырасць выкрыцця і сатыра, а таксама (па словах Чжун Жуна) узнёслы, праўдзівы, светлы стыль. Пакараны кіруючым родам Сыма, нягледзячы на шырокую падтрымку паэта ў народзе. Паэтычная спадчына Цзі Кана складаецца з двух од і 53 вершаваных тэкстаў. Гэтыя тэксты (пераважна малых формаў) напісаны чатырохслоўным памерам. Адным з галоўных паэтычных твораў Цзі Кана лічыцца "Ода аб цыне» ("Ода аб лютні").

Сачыненні
---------

* Цзи Кан «О долголетии».- В кн.: Древний мир. М. 1962. — С. 432—439.
* Семененко И. И. Цзи Кан. Ода о лютне // Проблемы восточной филологии. М. 1979. С. 60-69.
* Цзи Кан Из цикла «Дар Сюцаю, уходящему в поход». Пер. В.Рогова. // Кравцова М. Е. Хрестоматия по литературе Китая. СПб.: Азбука-классика, 2004. С.166-167. ISBN 5-352-00653-0

Літаратура
----------

* Семяненка і. і. Цзі Кан-кітайскі пісьменнік III ст. н. э. Аўтарэф.дыс. ... к. філал.н. м. МДУ. 1974.
* Van Gulik, R.H. (Robert), Hsi K’ang and His Poetical Essay on the Lute. Tokyo, 1941.
* Holzman D. La vie et la pensée de Hi Kang (223—262 après J. C.), Leiden, 1957.
* Robert G. Henricks. The essays of Juan K’an and Hsi K’ang on residence and good fortune // Journal of Chinese Philosophy. September 1982 Volume 9, Issue 3. Pp. 329—347.
* Robert G. Henricks (ed. and tr.): Philosophy and argumentation in third-century China: the essays of Hsi K’ang. (Princeton Library of Asian Translations.) X 214 pp. Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1983.