**Анатоль Іванавіч Лесніковіч** (3 красавіка 1941 — 5 лютага 2019) — беларускі фізікахімік. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996; член-карэспандэнт з 1994), доктар хімічных навук (1987), прафесар (1989).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 3 красавіка 1941 года ў саўгасе «Рачкавічы» Слуцкага раёна Мінскай вобласці.

Закончыў БДУ (1965). У 1966—1978 гг. — асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт Белдзяржуніверсітэта, у 1979—1990 гг. — загадчык лабараторыі НДІ фізіка-хімічных праблем БДУ. У 1990—1996 гг. прарэктар Белдзяржуніверсітэта, у 1997—2000 гг. — першы намеснік старшыні ВАК Беларусі, у 2000—2002 гг. — старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях. З 2002 г. — віцэ-прэзідэнт НАН Беларусі, адначасова загадчык кафедры Белдзяржуніверсітэта. У 2004—2008 гг. — намеснік Старшыні Прэзідыума НАН Беларусі. З 2008 г. — загадчык кафедры агульнай хіміі і методыкі выкладання хіміі хімічнага факультэта Белдзяржуніверсітэта.

Распрацаваў метады ізапараметрычных суадносін і рашэння адваротнай задачы неізатэрмічнай кінетыкі для простых і некаторых складаных рэакцый кандэнсаваных рэчываў. Вывучыў механізм тэрмічнага раскладання кампанентаў сумесевых цвёрдых ракетных паліваў, у т.л. сінтэзаваных, а таксама працэсаў тэрмапераўтварэнняў гэтых паліваў і іншых практычна важных кампазіцыйных матэрыялаў на палімернай аснове. Выявіў размерны эфект у рэгуляванні хуткасці гарэння каталізатарамі і інгібітарамі гарэння, што дазволіла атрымаць новыя рэгулятары для разнастайных гаручых сістэм. Устанавіў заканамернасці, якія дазваляюць ацаніць межы рэгулявання хуткасці гарэння, ціск, пры якім каталітычны эфект змяняецца на інгібіруючы. Выявіў і вывучыў з’яву вадкаполымнага гарэння, а таксама злучэнні, здольныя да самараспаўсюджвальнага высокатэмпературнага раскладання — асобай форме гарэння, на аснове якіх прапанаваў хімічныя генератары кіслароду, азоту, хлору. Абгрунтаваў хімічную інжынерыю як навуку аб канструяванні хімічнымі метадамі сістэм з нана- і мікраразмерных элементаў і распрацаваў шэраг такіх сістэм.

Аўтар каля 400 навуковых прац, у т.л. 2 манаграфій, вучэбнага дапаможніка, больш за 60 вынаходніцтваў.

Навуковыя працы
---------------

* Об отрицательной корреляции параметров закона скорости горения // Физика горения и взрыва. 1979. № 1.
* Изопараметрические кинетические соотношения в реакциях конденсированных веществ // J. Therm. Anal. 1985. № 3.
* Явление жидкопламенного горения // Весцi НАН Беларусi. Сер. хiм. навук. 1998. № 4.
* Термическое разложение аминотетразолов // Thermochim. Acta. 2002. Vol.388.

Узнагароды
----------

* медаль Францыска Скарыны (2006),
* Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2011).
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2012),
* іншыя медалі.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 кастрычніка 2011 года № 491 «Аб узнагароджанні дзяржаўнымі ўзнагародамі Рэспублікі Беларусь» Архівавана 18 кастрычніка 2021.

Спасылкі
--------

* Анатоль Іванавіч Лесніковіч у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)

| ⛭Старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Камітэт па навуцы і тэхналогіях пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь | Мікалай Румак (1994) |  |
| Камітэт па навуцы і тэхналогіях Міністэрства адукацыі і навукі | Мікалай Румак (1994—1997) • Віктар Гайсёнак (1997—2000) • Анатоль Лесніковіч (2000—2001) |
| Камітэт па навуцы пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь | Анатоль Лесніковіч (2001—2002) |
| Камітэт па навуцы і тэхналогіях пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь | Анатоль Русецкі (2002—2003) • Юрый Плескачэўскі (2003—2004) |
| Дзяржаўны камітэт па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь | Юрый Плескачэўскі (2004—2005) • Уладзімір Мацюшкоў (2005—2009) • Ігар Войтаў (2009—2013) • Аляксандр Шумілін (2013—2021) • Сяргей Шлычкоў (з 2021) |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | All-Russian Mathematical Portal |