У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Бушакі.

**Петыцыя за палітычныя правы карэнных алжырцаў 1920 года** або **петыцыя Бушакі**, таксама вядомая як **петыцыя № 30** — першая петыцыяй, якой праз Махамеда Сегіра Бушакі патрабаваліся палітычныя правы для карэнных алжырцаў у Французскім Алжыры пасля муніцыпальных выбараў 1919 года.

Гісторыя
--------

Удзел дзясяткаў тысяч алжырскіх салдат у баях Першая сусветная вайны ў Францыя і іх значаная роля ў перамозе над Германскай імперскай арміяй прынесла ім узнагароды па вяртанні ў Алжыр.

Закон Жанара дазваляў ветэранам і тубыльцам-інвалідам служыць удзелу ў каланіяльнай адміністрацыі і набываць нерухомасць у гарадах і сельскай мясцовасці ў знак асіміляцыі ў межах Кодэксу карэннага насельніцтва (індыгенату).

Палажэнні, прынятыя законам 4 лютага 1919 года вызначылі прафесіі дазволеныя карэнным алжырцам і абмежаванні для іх у адміністрацыйнай прафесійнай іерархіі.

Муніцыпальныя выбары 1919 годзе пашырылі палітычнае прадстаўніцтва карэнных жыхароў у муніцыпалітэтах, што спарадзіла большую патрэбу палітычных і іншых свабод.

Генеральны саветнік Халід ібн Хашым у Алжыры, а таксама муніцыпальны саветнік Махамед Сегір Бушакі, як прадстаўнікі карэннага насельніцтва пачалі арганізоўваць акцыі ў абарону яго правоў праз французскія інстытуцыі, пачынаючы ад камун да французскага Сената, і нават праз ліст прэзідэнту ЗША Вудра Вільсану (1856—1924).

Петыцыя
-------

Махамед Сегір Бушакі (1869—1959)
Патрабаванне палітычных правоў для карэнных алжырцаў пасля Першай сусветнай вайны было канкрэтызавана афіцыйнай петыцыяй ад 18 ліпеня 1920 года ў Сенат Францыі.

Дакумент натхнёны эмірам Халедам і канкрэтызаваны муніцыпальнымі саветнікамі на чале з Махамедам Сегірам Бушакі, абраным у муніцыпалітэт Тэніі (раней Менервіль).

Сакратарыят Сената зарэгістраваў дакумент як **петыцыю № 30**, разумеючы важнасць пратэсту муніцыпальных саветнікаў ад алжырскага карэннага насельніцтва перад Сенатам супраць праекту новых палажэнняў Кодэкса карэннага насельніцтва (індэгінату).

У верхнюю палату парламента службамі французскага ўрада быў унесены законапраект пра змены правіл Кодэксу карэннага насельніцтва (індэгінату) у Алжыры і надання ўраджэнцам Алжыра палітычных правоў.

Дэбаты ў сенаце
---------------

Сенатар ад Ландаў Шарль Кадыльён (1876—1940) быў упаўнаважаны і прызначаны французскім Сенатам дакладваць пра дыскусіі і дэбаты іншых сенатараў па змесце законапраекту падчас сесіі 19 мая 1921 года.

Кадыльён адзначыў у дакладзе, што законапраект змянення Кодэксу (індыгенату), якога тычылася петыцыя прыняты і ўхвалены дзвюма французскімі парламенцкімі асамблеямі. Праект стаў законам 4 жніўня 1920 года, пасля прыняцця большасцю дэпутатаў і сенатараў, і апублікаваны ў Journal officiel de la République française ад 6 жніўня 1920 года, пачынаючы са старонкі 11287.

Па заканчэнні сенатарскіх дэбатаў па петыцыі № 30, камітэт пад старшынствам дакладчыка Шарля Кадыльёна канчаткова выступіў з адмовай адносна пашырэння палітычных правоў карэнных жыхароў, адмова была занесена ў рэестры Сената.

Бібліяграфія
------------

* "Pétitions". *Sénat: Séance du 18 juillet 1920*. *Journal officiel de la République française.* [French]. Vol. N° 73. Paris: Quai Voltaire. 20 May 1921. p. 1172. Citation: p. 1170`{{cite book}}`: Папярэджанні CS1: невядомая мова (link)

* "Pétitions". *Annales du Sénat: Débats parlementaires* [French]. Vol. N° 94, Partie 2. Paris: Imprimerie des Journaux officiels. 1922. p. 1334. Citation: p. 1334`{{cite book}}`: Папярэджанні CS1: невядомая мова (link)

Крыніца
-------

1. 1 2
2. ↑  Journal officiel de la République française. Débats parlementaires. Sénat : compte rendu in-extenso **(нявызн.)**. *Gallica* (19 мая 1921).
3. ↑  *Sénat, France Assemblée nationale (1871-1942)*. Annales du Sénat: Débats parlementaires **(нявызн.)**.  Imprimerie des Journaux officiels (12 красавіка 1922).
4. ↑  La requête de l'Emir Khaled au président Wilson | El Watan **(нявызн.)**. *www.elwatan.com*.(недаступная спасылка)
5. ↑  Lettre de l'Émir Khaled à Woodrow Wilson, Président des États-Unis d'Amérique (mai 1919) - Miages-Djebels **(нявызн.)**. *www.miages-djebels.org*.
6. ↑  Ageron, Charles-Robert (12 April 1980). "La petition de l'Emir Khaled au president Wilson (mai 1919)". **7** (19–20) – via www.projecttopics.org. `{{cite journal}}`: Шаблон цытавання journal патрабуе `|journal=` (даведка)(недаступная спасылка)
7. ↑  Merad, Ali (12 April 1971). "L'émir Khaled (1875-1936) vu par Ibn Badis (1889-1940)". *Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée*. **9** (1): 21–35. doi:10.3406/remmm.1971.1099 – via www.persee.fr.
8. ↑  Ageron, Charles-Robert (2005). "La pétition de l'Émir Khaledau Président Wilson (mai 1919)". *Dans Genèse de l'Algérie algérienne* [*Genesis of Algerian Algeria*] [французская]. pp. 165–178.
9. ↑  Benkada, Saddek (30 December 2004). "La revendication des libertés publiquesdans le discours politique du nationalisme algérien et de l'anticolonialisme français(1919-1954)". *Insaniyat / إنسانيات. Revue algérienne d'anthropologie et de sciences sociales* (25–26): 179–199. doi:10.4000/insaniyat.6387. S2CID 193875037 – via journals.openedition.org.
10. ↑  Ageron, Charles-Robert (12 April 1980). "La petition de l'Emir Khaled au president Wilson (mai 1919)". *Revue d'histoire maghrébine*. **7** (19–20): 199–209 – via www.africabib.org.
11. ↑  Répertoire administratif des maires et des conseillers municipaux **(нявызн.)**. *Gallica* (12 верасня 1920).
12. ↑  *texte, France Sénat (1875-1942) Auteur du*. Impressions : projets, propositions, rapports... / Sénat **(нявызн.)**. *Gallica* (22 снежня 1922).
13. ↑  *texte, France Sénat (1875-1942) Auteur du*. Impressions : projets, propositions, rapports... / Sénat **(нявызн.)**. *Gallica* (7 ліпеня 1922).
14. ↑  Pandectes françaises périodiques : Recueil mensuel de jurisprudence et de législation... | 1922 (фр.).  Gallica (22 кастрычніка 2013). Праверана 29 красавіка 2022.
15. ↑  Supplément à tous les codes : bulletin des lois usuelles, décrets, arrêtés, circulaires, etc. se référant et s'adaptant à tous les codes : recueil mensuel / fondé par Me A. Weber,... ; publié par M. Paul Roy,... **(нявызн.)**. *Gallica* (12 лістапада 1920).

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Петыцыя за палітычныя правы Бушакі на Вікісховішчы |