Адкрытыя бутэрброды смерброд
**Нарвежская кухня** — нацыянальная кухня Нарвегіі. Асноўнымі кампанентамі нарвежскай кухні з'яўляюцца рыба, мяса і малочныя прадукты.

Агляд
-----

Лефсэ з ракфіскам, кольцамі лука і смятанай
Нарвежская кухня паходзіць у асноўным ад страў сялян і рыбаловаў і шмат у чым абумоўлена скандынаўскім кліматам з кароткім летам і доўгай зімой. Вырошчванне гародніны і прыпраў магчыма толькі ў паўднёвай частцы краіны, пры гэтым тут растуць толькі авёс і ячмень. Гэтыя культуры непрыдатныя для дражджавога цеста, таму для Нарвегіі тыповыя тонкія жорсткія хлябцы *flatbrød*, якія могуць захоўвацца даволі доўгі час. Калі да цеста дадаюць бульбяную масу, аладкі становяцца больш мяккімі, падобнымі да лавашу. Такі хлеб называецца лефсэ (lefse). У цяперашні час найбольш любімымі гатункамі хлеба з'яўляюцца *kneippbrød*, названы ў гонар Себасцьяна Кнейпа, і *franskbrød*, белы «французскі хлеб». Вялікае значэнне мае рыбалоўства - рыба і морапрадукты з'яўляюцца важнейшым складальнікам нарвежскай кухні. Селядзец з даўніх часоў з'яўлялася асноўным прадуктам насельніцтва Нарвегіі, беднякі елі яе чатыры разы на дзень. Пры гэтым селядзец салілі, марынавалі, вэндзілі і квасілі. У Сярэднія стагоддзі ўзнікла традыцыйная і па гэты дзень страва лютэфіск — уяўляе сабой замочаную ў шчолачным растворы і затым вымачаную ў вадзе сушаную рыбу. Вялікае значэнне для нарвежскай кухні меў прывоз бульбы ў краіну ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. Яе падаюць як у якасці гарніру да мяса, так і асобна. Таксама папулярныя кашы і іншыя стравы з круп. Для папаўнення запасаў на зіму асабліва важным было кансерваванне прадуктаў, таму многія прадукты сушылі, марынавалі, салілі і вэндзілі. Сучасны нарвежскі сняданак даволі шчыльны і больш нагадвае англійскі сняданак, чым кантынентальны. Абед носіць закусачны характар і часта складаецца з халодных бутэрбродаў (смерэброд). Асноўным прыёмам ежы з'яўляецца вячэра — у 17-18 гадзін. Часам таксама перакусваюць каля 21.00, часта гэта бывае кава з пірагом.

Асноўныя прадукты
-----------------

Лютэфіск, сервіраваны з бульбай
### Рыба

Адным з асноўных экспартуемых нарвежскіх прадуктаў з'яўляецца ласось. Ва ўсім свеце вядомы вэнджаны ласось. Таксама папулярныя селядзец, траска, сардзіны, скумбрыя. Фірмовай стравай можна назваць rakfisk - заброджаная стронга, якая нагадвае шведскую страву сюрстромінг. Шырока распаўсюджаныя стравы з морапрадуктаў.

### Мяса

Смалаховэ
найбольш папулярнай была бараніна. З бараніны гатуюць мноства страў, у тым ліку фарыкол, смалаховэ (тушаная барановая галава), феналар (тушаны кумпяк). У нарвежскіх лясах здабываюць дзічыну, прыгатаваныя стравы падаюць з кісла-салодкімі соусамі і ягадамі ядлоўцу. Да XX стагоддзя мяса кітоў было больш таннай альтэрнатывай ялавічыны. Зараз адлоў кітоў крыху скараціўся, але стравы з кітовага мяса можна па-ранейшаму сустрэць у шматлікіх рэстаранах Нарвегіі.

### Малочныя прадукты

Таксама адным з асноўных прадуктаў харчавання з'яўляюцца малако і малочныя прадукты. Нарвежцы п'юць малако ў вялікіх колькасцях, працэнт людзей з непераноснасцю лактозы адзін з самых нізкіх па ўсім свеце. Раней традыцыйным напоем была blande - малочная сыроватка, разведзеная вадой. Шырока ўжываюць у ежу сметанковае масла і сыры. Найбольш папулярнымі гатункамі сыру з'яўляюцца гамелост, пультост, бруност (гейтост).

### Напоі

Сёння самым папулярным напоем нарвежцаў з'яўляецца кава. Таксама папулярна піва, якое раней выраблялі амаль у кожнай сям'і, асабліва да свята Нараджэння Хрыстовага. З бульбы дыстылююць моцны скандынаўскі алкагольны напой акавіта. Піва і акавіту ўжываюць да многіх мясных і рыбных страў. Асаблівы тып нарвежскай аквавіты носіць назву лінье-акавіта, гэты напой перад продажам вязуць у Аўстралію і назад, і дзякуючы доўгаму падарожжу напой лепш ўбірае водар драўніны, з якой зроблены бочкі.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Нарвежская кухня на Вікісховішчы |

* Нарвежская кухня Архівавана 3 красавіка 2013.

| ⛭ Нарвегія ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя ·  Узброеныя сілы ·  Навука |
| Палітыка | Дзяржаўны лад ·  Нарвежская манархія (каралі) ·  Канстытуцыя ·  Парламент ·  Прэм'ер-міністр · Знешняя палітыка (Уладанні, Нарвежска-расійскія адносіны) | Нарвегія |
| Сімвалы | Герб ·  Сцяг ·  Гімн |
| Эканоміка | Падаткаабкладанне ·  Валюта ·  Транспарт ·  Турызм (нацыянальныя паркі ·  сусветная спадчына) |
| Геаграфія | Сталіца ·  Адміністрацыйны падзел ·  Гарады ·  Рэкі ·  Азёры ·  Фіёрды ·  Насельніцтва |
| Культура | Мовы ·  Рэлігія ·  Адукацыя · Літаратура ·  Мастацтва ·  Музыка ·  Архітэктура ·  Спорт ·  Кінематограф ·  Святы ·  Кухня |
| Сувязь | Пошта (гісторыя і маркі)  ·  Інтэрнэт (.no) |
| **Партал «Нарвегія»**  •  **Праект «Нарвегія»** |

| ⛭Нацыянальныя кухні |
| --- |
| Кухні народаў Еўропы | Аўстрыйская кухня  ·  Башкірская кухня  ·  Беларуская кухня ·  Бельгійская кухня ·  Балгарская кухня ·  Баснійская кухня ·  Брытанская кухня ·  Венгерская кухня ·  Грэчаская кухня ·  Дацкая кухня ·  Яўрэйская кухня ·  Ірландская кухня ·  Ісландская кухня ·  Іспанская кухня ·  Італьянская кухня ·  Карэльская кухня ·  Кіпрская кухня ·  Латышская кухня ·  Літоўская кухня ·  Македонская кухня ·  Марыйская кухня ·  Малдаўская кухня ·  Нямецкая кухня ·  Нідэрландская кухня ·  Нарвежская кухня ·  Польская кухня ·  Партугальская кухня ·  Румынская кухня ·  Руская кухня ·  Сербская кухня ·  Славацкая кухня ·  Славенская кухня · Татарская кухня ·  Украінская кухня ·  Фінская кухня ·  Французская кухня ·  Харвацкая кухня ·  Чарнагорская кухня ·  Чэшская кухня  ·  Чувашская кухня  ·  Шведская кухня ·  Швейцарская кухня ·  Шатландская кухня ·  Эстонская кухня |
| Кухні народаў Азіі | Абхазская кухня ·  Азербайджанская кухня ·  Арабская кухня ·  Армянская кухня ·  Бутанская кухня ·  В’етнамская кухня ·  Грузінская кухня ·  Ізраільская кухня ·  Індыйская кухня ·  Інданезійская кухня ·  Іракская кухня ·  Іранская кухня ·  Казахская кухня ·  Каракалпакская кухня ·  Кыргызская кухня ·  Кітайская кухня ·  Карэйская кухня ·  Ліванская кухня ·  Малайзійская кухня ·  Мальдыўская кухня ·  Мангольская кухня ·  Непальская кухня ·  Асяцінская кухня ·  Пакістанская кухня ·  Палесцінская кухня ·  Сірыйская кухня ·  Таджыкская кухня ·  Тайская кухня ·  Тыбецкая кухня ·  Турэцкая кухня ·  Туркменская кухня ·  Узбекская кухня ·  Філіпінская кухня  ·  Чукоцкая кухня ·  Кухня эвенкаў ·  Якуцкая кухня ·  Японская кухня |
| Кухні афрыканскіх народаў | Алжырская кухня ·  Егіпецкая кухня ·  Зімбабвійская кухня ·  Лівійская кухня ·  Мараканская кухня ·  Туніская кухня ·  Эфіопская кухня ·  Паўднёваафрыканская кухня |
| Кухні народаў Амерыкі | Амерыканская кухня ·  Аргенцінская кухня ·  Балівійская кухня ·  Бразільская кухня ·  Венесуэльская кухня ·  Гаіцянская кухня ·  Гватэмальская кухня ·  Дамініканская кухня ·  Індзейская кухня ·  Канадская кухня ·  Калумбійская кухня ·  Кубінская кухня ·  Кухня Гандураса ·  Кухня Коста-Рыкі ·  Мексіканская кухня ·  Нікарагуанская кухня ·  Панамская кухня ·  Парагвайская кухня ·  Перуанская кухня ·  Пуэртарыканская кухня ·  Сальвадорская кухня ·  Уругвайская кухня ·  Чылійская кухня ·  Эквадорская кухня ·  Эскімоская кухня |
| Кухні народаў Акіяніі | Аўстралійская кухня ·  Гавайская кухня ·  Новазеландская кухня |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 12476410f · LCCN: sh85031880 |