**Безальтэрнатыўныя выбары парламента Германіі і плебісцыт аб далучэнні Аўстрыі** (ням.: Wahl zum Großdeutschen Reichstag und Volksabstimmung über die Wiedervereinigung Österreichs mit dem Deutschen Reich — выбары Дзяржаўнага сходу Вялікай Германіі і плебісцыт аб аб’яднанні Аўстрыі з Германскай дзяржавай) — пазачарговае ўсенароднае галасаванне па выбарах дэпутатаў Рэйхстагу Германскай дзяржавы, прызначаны пасля аб’яднання з Аўстрыяй. Насілі форму плебісцыту, адначасова прыпускалі безальтэрнатыўнае адабрэнне фарміравання дэпутацкага корпуса кандыдатамі, вылучанымі кіруючай Нацыянал-сацыялістычнай рабочай партыяй і аб’яднання нямецкай і аўстрыйскай дзяржаў. Дэпутаты новага склікання абіраліся адзіным спісам у абодвух аб’ядноўваючыхся дзяржавах. Галасаванне адбылося 10 красавіка 1938 года. Абраны 831 дэпутат — усе ад адзінай легальнай (нацыянал-сацыялістычнай) партыі. Гэта былі апошнія выбары ў Рэйхстаг у нацысцкай Германіі.

Дадаткова 4 снежня 1938 года было праведзена галасаванне ў ізноў далучанай да Германіі Судэцкай вобласці, па выніках якога ў Рэйхстаг быў кааптаваны 41 новы дэпутат.

Палітычны кантэкст выбараў
--------------------------

Выбарчы бюлетэнь. Поле «за» ў некалькі разоў буйней, чым «супраць»11 сакавіка 1938 года ў Аўстрыі пад ціскам Германіі адбыўся дзяржаўны пераварот — канцлер Курт Шушніг абвясціў аб адстаўцы і перадачы ўлады Артуру Зейс-Інкварту, лідару аўстрыйскага крыла НСДАП. У ноч на 12 сакавіка на тэрыторыю Аўстрыі ўступілі германскія войскі. 13 сакавіка ў сталіцу Аўстрыі, Вену, прыбыў кіраўнік Германіі Адольф Гітлер, абвешчаны «пратэктарам кароны Карла Вялікага» і быў апублікаваны Закон «Пра ўз’яднанне Аўстрыі з Германіяй». Такім чынам, прызначаны рэферэндум быў закліканы легітымізаваць ўжо адбыўшаеся аб’яднанне дзвюх германскіх дзяржаў.

У ноч на 30 верасня 1938 года ў Мюнхене было падпісана пагадненне Германіі, Італіі, Вялікабрытаніі і Францыі аб перадачы Германіі Судэцкай вобласці, якая ўваходзіла ў склад Чэхаславакіі. Раніцай таго ж дня прэзідэнт Чэхаславакіі Эдвард Бенеш ад імя Чэхаславацкай дзяржавы абвясціў аб прыняцці ўмоў пагаднення.

| Усенароднае галасаванне па выбарах Рэйхстага і аб’яднанню з Аўстрыяй 10 красавіка 1938 года |
| --- |
| *«Ці згодны ты з адбыўшымся 13 сакавіка аб’яднаннем аўстрыйцаў з германскай дзяржавай і падтрымліваеш ці спіс нашага правадыра Адольфа Гітлера?»*

| Вынікі |
| --- |
| Так ці не | Галасоў | Працэнт |
|  **Так** | **48 905 004** | **99.08%** |
| Не | 454 952 | 0.92% |
| Сапраўдных галасоў | 49 359 956 | 99.85% |
| Несапраўдных галасоў | 75 667 | 0.15% |
| **Усяго галасоў** | **49 435 623** | **100.00%** |
| Яўка | 99.6% |
| Электарат | 49 634 569 |

 |
|  |

Вынікі выбараў-плебісцыту
-------------------------

На тэрыторыі Германіі (без Аўстрыі) за ўз’яднанне і спіс нацыянал-сацыялістаў прагаласавалі па апублікаваных дадзеных 44 451 092 выбаршчыка — 99,01 % ад спісачнага складу. Супраць прагаласавалі 443 023 чалавекі (0,91 %). У Аўстрыі — 4 453 912 (99,73 %) — за і 11 929 (0,27 %) супраць. Падчас дадатковых выбараў у Судэцкай вобласці нацысты атрымалі 2 464 681 голас (98,68 %), супраць іх безальтэрнатыўнага спісу выказаліся 32 923 выбаршчыкі (1,32 %, уключаючы сапсаваныя і незапоўненыя бюлетэні).

Гл. таксама
-----------

* Аўстрыйскі рэферэндум па аншлюсу (1938)

Літаратура
----------

* Nohlen, D.; Stöver, P.: Elections in Europe: A data handbook. ISBN 978-3-8329-5609-7.
* Zimmermann, Volker: Die Sudetendeutschen im NS-Staat. Politik und Stimmung der Bevölkerung im Reichsgau Sudetenland (1938—1945). Essen 1999. ISBN 3-88474-770-3.

| Парламенцкія выбары ў Сцяг Германіі Германіі |
| --- |
| 
1871 • 1874 • 1877 • 1878 • 1881 • 1884 • 1887 • 1890 • 1893 • 1898 • 1903 • 1907 • 1912 • 1919 • 1920 • 1924 (май) • 1924 (снежань) • 1928 • 1930 • 1932 (ліпень) • 1932 (лістапад) • 1933 (сакавік) • 1933 (лістапад) • 1936 • 1938 • 1949 • 1953 • 1957 • 1961 • 1965 • 1969 • 1972 • 1976 • 1980 • 1983 • 1987 • 1990 • 1994 • 1998 • 2002 • 2005 • 2009 • 2013 • 2017 • 2021
 |