**Радэзійскі чалавек** — назва выкапнёвай разнавіднасці людзей, чые рэшткі былі выяўленыя ў пячоры недалёка ад горада Брокен-Хіл у Паўночнай Радэзіі (цяпер горад Кабве ў Замбіі). Апісанне знаходкі было апублікавана ў 1921 годзе Артурам Смітам Вудвардом. 

Знойдзеныя рэшткі ўключалі чэрап, фрагмент верхняй сківіцы, крыж, вялікагалёначную костку і фрагменты сцегнавой косткі, а па некаторых дадзеных таксама іншыя косткі, якія належалі па меншай меры двум індывідам.

Узрост знаходкі дакладна не ўсталяваны. На аснове аналізу спадарожных каменных прылад і рэштак жывёл ён ацэньваецца ад 130-300 тысяч гадоў да 490 тысяч гадоў ці больш.

Характэрнай асаблівасцю радэзійскага чалавека з'яўляецца сумесь архаічных і прагрэсіўных рыс будовы. Аб'ём чарапной скрынкі складае каля 1280 см². Лобная костка вельмі прымітыўная, з вельмі масіўнымі надброўныя валікамі, а скроневая амаль такая ж, як у сучасных людзей. Будынак захаваліся косткі посткраніяльнага шкілета таксама практычна сучасная. Па аналогіі з сучаснымі людзьмі, зыходзячы з памераў костак канечнасцяў, рост ацэньваецца прыблізна ў 178,9—184,4 см. Прапорцыі цела вузкія, выцягнутыя.

Першапачаткова радэзійскі чалавек разглядаўся як прадстаўнік новага віду *Homo rhodesiensis*. У 1928 годзе гэты від быў выдзелены Пайкрафтом ў асобны род *Cyphanthropus* і атрымаў назву *Cyphanthropus rhodesiensis*. У цяперашні час большасць даследнікаў адносяць радэзійскага чалавека да выгляду гейдельбергскіх людзей. Аднак, магчыма і больш дробавая класіфікацыя, у якой да гейдельбергцаў адносяцца толькі еўрапейскія формы, прамежкавыя паміж чалавекам-папярэднікам і неандэртальцамі, у той час як афрыканскія формы, прамежкавыя паміж чалавекам-папярэднікам і чалавекам разумным, разглядаюцца як самастойны від *Homo rhodesiensis* Woodward, 1921.

Гл. таксама
-----------

* Гейдэльбергскі чалавек
* Неандэрталец

Зноскі
------

1. 1 2  *Woodward, Arthur Smith* A New Cave Man from Rhodesia, South Africa(англ.) // *Nature* : Журнал. — 1921. — Т. 108. — С. 371—372. — DOI:10.1038/108371a0
2. 1 2 3 4  *Trinkaus, Erik* The Human Tibia from Broken Hill, Kabwe, Zambia(англ.) // *PaleoAnthropology*. — 2009. — С. 145—165. — ISSN 1545-0031.
3. 1 2  Пропорции тела Homo heidelbergensis — артыкул на сайце Антропогенез.RU
4. 1 2  Kabve cranium (anthropology) (англ.). — артыкул з *Encyclopædia Britannica Online*.
5. ↑  Пре-палеоантропы (Homo heidelbergensis) — статья на сайте Антропогенез.RU
6. ↑  *Rightmire, G. Philip.* Later Middle Pleistocene Homo // Handbook of Paleoanthropology. — Berlin—Heidelberg: Springer, 2007. — С. 1694—1715. — ISBN 978-3-540-32474-4. — DOI:10.1038/108371a0.(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Трохмерная мадэль чэрапа радэзійскага чалавека Архівавана 25 студзеня 2012.(англ.)  на сайце Нацыянальнага музея Смітсанаўскага інстытута натуральнай гісторыі
* Всё про месторождение Брокен Хил (Кабве)

| ⛭Антрапагенез і палеаантрапалогія |
| --- |
| Вымерлыя родыHominini/Hominina | 
Sahelanthropus tchadensis •
Orrorin •
Ardipithecus •
Kenyanthropus •
Australopithecus
(anamensis ·
afarensis ·
bahrelghazali ·
africanus ·
garhi ·
sediba) •
Paranthropus
(aethiopicus ·
boisei ·
robustus)·
 |
| Homo (род Homo) | 
Homo gautengensis •
Homo habilis •
Homo rudolfensis •
Дманісійскі гамінід •
Homo ergaster •
Homo erectus
(Homo erectus erectus ·
Homo erectus pekinensis ·
Homo soloensis) •
Homo cepranensis •
Homo helmei •
Homo antecessor •
Homo heidelbergensis •
Homo neanderthalensis •
Дзянісаўскі чалавек •
Homo floresiensis •
Homo naledi •
Homo luzonensis •
Homo longi •
Homo sapiens
(Homo sapiens idaltu ·
Краманьёнец ·
Homo sapiens sapiens)
 |
| Знаходкі гамінід | 
Азыхантрап •
Радэзійскі чалавек •
Атлантрап •
Хлопчык з Турканы •
Алдувай •
Пячоры Стэркфантэйн •
Сен-Сезар •
Сходненскі чэрап •
Тэшык-Таш •
Трэйнцье •
Тумай •
Лаэтолі •
Коабі-Фора •
Люсі •
Штайнгаймскі чалавек •
Юаньмоўскі чалавек •
Мегантрап •
Дэні
 |
| Паходжанне | 
Асноўныя гіпотэзы:
Монацэнтрызм • Афрыканская • маргінальныя:
Па-затрапічная •
Дыцэнтрызм •
Мультырэгіянальная (поліцэнтрызм) •
Наяпітэк •
Homo pampeanus
 |
| Распаўсюджанне | 
Археагенетыка •
Калыска чалавецтва •
Палеаіндзейцы •
Тэорыі прыбярэжных міграцый
 |