**Кальвінскі збор** — колішні кальвінскі храм у Слуцку, кафедральны сабор Літоўскай правінцыі

Гісторыя
--------

Кальвінскі збор у Слуцку быў заснаваны князем Янушам Радзівілам у 1617 г. Пабудавалі яго з дрэва. Храм знаходзіўся ў Новым горадзе на беразе ракі Случ. Неаднойчы аднаўляўся пасля пажараў. Верагодна некалькі разоў стары будынак замяняўся новым. Як паведамляюць крыніцы, кальвіністы часам мелі два зборы: «… ідучы ад замку, праз мост малы да Новага горада … на левым баку … над ставамі ракі Случы стаяць два зборы, вялікі i малы».

Кальвінскі збор у пач. XX ст.
У 1851 г. замест драўлянага па праекту архітэктара К. Хршчановіча ўзводзіцца мураваны будынак збору.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны збор быў пашкоджаны. Званіца, якая захавалася, была разабрана ў пасляваенны час.

Архітэктура
-----------

Будынак школы і збор
Новы будынак збора быў пастаўлены побач з гімназіяй, уваходам арыентыраваны на вуліцу Шырокую. Уяўляў сабой прамавугольны ў плане аб’ём, накрыты вальмавым дахам, з алтарнай апсідай i шатровай трох’яруснай вежай-званіцай на галоўным фасадзе. Чацверыковыя ярусы вежы аддзяляліся адзін ад аднаго прафіляванымі карнізамі. Ніжні, роўны вышыні асноўнага аб’ёма, меў уваходны праём i выконваў ролю бабінца. Невысокі сярэдні — yпрыгожваўся паўкруглым сандрыкам. Сцены чацвярыка трэцяга ярусу праразаліся парнымі аконнымі праёмамі. Завяршалася вежа высокім васьмігранным шатром, i развёрнутымі па дыяганалі чацвярыковымі шатровымі вежачкамі-пінаклямі, якія стаялі па вуглах i па перыметру злучаліся між сабою фігурнай металічнай агароджай. Вуглы вежы i асноўнага аб’ёма былі апрацаваны пілястрамі. Пілястры члянілі i бакавыя сцены будынка. Парныя, выцягнутыя ўгару, з паўкруглымі завяршэннямі, трохлапасцёвыя аконныя праёмы аб’ядноўваліся стрэлападобнымі ліштвамі. Прысутнасць элементаў раманскага, гатычнага i класіцыстычнага стыляў, гаворыць аб эклектычным характары будынку. Дамінаванне сярод іх выцягнутых уверх, стрэлападобных формаў, надае яму характэрны гатычны выгляд.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кальвінскі збор (Слуцк)
* Кальвінскі збор (Слуцк) на сайце Radzima.org

| ⛭Славутасці Слуцка |
| --- |
| Раёны і кварталы | Гарадзішча • Стары горад • Новы горад • Востраў • Трайчаны • Выгода |
| Умацаванні | Верхні замак† • Ніжні замак† • Гарадскія ўмацаванні†: Цытадэль (Новы замак)† • Віленская брама† • Капыльская брама† • Востраўская брама† • Навамейская брама† |
| Палацы і сядзібы | Палац Радзівілаў† • Стары палац Радзівілаў† |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | Ратуша† • Дваранскі сходГКК • Паштовая станцыяГКК • Духоўнае вучылішча • Мужчынская гімназія • Дом культуры • Гарадскі стадыён |
| Музеі | Слуцкі краязнаўчы музей |
| Помнікі і мемарыялы | Помнік Сафіі Слуцкай |
| Манастыры, саборы і храмы | Свята-Міхайлаўская царкваГКК • Свята-Аляксандра-Неўская царква • Трайчанскі манастыр† • Ільінскі манастыр† • Свята-Варварынская царква† • Свята-Мікалаеўскі сабор† • Свята-Раства-Багародзіцкая царква† Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква • Свята-Іаана-Прадцечанская царква† • Свята-Успенская царква† • Свята-Георгіеўская царква† • Свята-Стэфанаўская царква† • Свята-Васкрасенская царква† • Царква Сімяона-Стоўпніка† • Царква Нараджэння Хрыстовага† • Надбрамная царква Іаана Багаслова† • Касцёл Святога Антонія Падуанскага† і кляштар бернардзінцаў • Касцёл Святога Духа і кляштар езуітаў† • Касцёл і калегіум езуітаў† • Фарны касцёл† • Касцёл Святога Антонія • Свята-Варварынская капліца • Капліца† • Кальвінскі збор† • Харальная сінагога† • Слуцкая халодная сінагога† |
| Вуліцы | Віленская вуліца |
| † страчаныя аб’екты ГКК маюць статус ГКК РБ |