recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Авен** — Знак задыяка, адпаведны сектару экліптыкі ад 0° да 30° лічачы ад кропкі вясновага раўнадзенства.

Сонца праходзіць знак Авена прыблізна з 21 сакавіка па 20 красавіка. Гэта перыяд, калі дзень становіцца большы за ноч, з кожным днём цеплыні становіцца ўсё больш і больш, і прырода актыўна расквітае, калі прырода ўваходзіць у новы жыцьцёвы цыкл. Таму знак Авена асацыююць з вясной, пачаткам новага, неабмежаванай воляй, натуральнасцю, самавыяўленнем. 

У бізнесе Авен - перыяд калі рынак вольны і любая ініцыятыва не сустракае перашкод, гэты час спрыяе любым дзівацкім праектам.

Псіхалагічныя характарыстыкі Авена адпавядаюць гэтаму перыяду. Авен - безразважны першапраходзец, захоплены энтузіяст, эгаістычны, ён кахае на поўную волю і не трывае перашкод. Авен вельмі таленавіты, ён усё лёгка схоплівае, ён паводзіць сябе проста і натуральна. Аднак ён не пераносіць цяжкасцяў, абмежаванняў, абавязальніцтваў, і сустрэўшыся з першай перашкодай можа стаць капрызным і сумным.

Энергія Авена - захопленага першаадкрывальніка - падае па меры пасоўвання да канца знака. Калі Сонца находзіцца ў першых градусах Авена, нараджаюцца геніяльныя паэты, мастакі, музыкі. Калі Сонца находзіцца ў апошняй дэкадзе Авена, нараджаюцца палітыкі.

Авен - прыстанак Марсу (а таксама Плутона, гэтыя планеты з'яўляюцца аканомамі. Венера находзіцца ў Авене ў выгнанні. Сонца знаходзіцца ў экзальтацыі. Сатурн находзіцца ў падзенні.

*Гл. таксама* Сузор’е Авен

| Знакі задыяка |
| --- |
| 
Авен · Цялец · Блізняты · Рак · Леў · Дзева · Шалі · Скарпіён · *Змеяносец* · Стралец · Казярог · Вадаліў · Рыбы
 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Смаленская вуліца.

**Смаленская вуліца** — вуліца ва ўсходняй частцы Віцебска, у Кастрычніцкім раёне.

Працягласць вуліцы ад Маскоўскага праспекта да праспекта Фрунзэ складае 1800 м. Вуліца забудоўвалася ў 2 этапы. Участак ад Маскоўскага праспекта да вуліцы Газеты «Праўда» пачаў фармавацца ў 1950-х гадах, далей да праспекта Фрунзэ — у канцы 1970-х. Вуліца забудавана 5-9-павярховымі жылымі дамамі. Па вуліцы пракладзены трамвайныя лініі. На ўчастку ад Маскоўскага праспекта да вул. Праўды яны праходзяць па сярэдзіне вуліцы, разам з газонам падзяляюць сустрэчныя палосы аўтамабільнага руху, а на астатнім участку да праспекта Фрунзэ — па правым баку праезжай часткі.
На вуліцы размешчаны будынак Адміністрацыі Кастрычніцкага раёна, крамы, дашкольныя ўстановы.

Па Смаленскай вуліцы праходзяць трамвайныя маршруты № 1, 3, 4, 7 і аўтобусныя маршруты № 29, 29а.

Літаратура
----------

* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1
**Народны інструментальны ансамбль** — устойлівая група народных музыкантаў, аб'яднаных сумесным выкананнем. Народныя вызначэнні на Беларусі — музыкі, музыка, капэла, кампанія, гурт, скамарохі. Назва «траістая музыка», вядомая ў спецыяльнай літаратуры, у нар. асяроддзі не выяўлена. Ансамблевая ігра, якая суправаджала вяселлі, ігрышчы і іншыя народныя святкаванні,— адна з даўніх форм бел. нар. выканальніцтва.

Традыцыйныя народны інструментальны ансамбль невялікага складу (з 2 — 4 інструментаў). Некаторыя з папулярных у мінулым інструментальных саставаў (дуда і скрыпка, скрыпка і вугольнік, скрыпка і басэтля, 3 скрыпкі і інш.) зніклі з ужытку. У наш час ёсць ансамблі з інструментаў адной групы (2 скрыпкі; скрыпка і балалайка; скрыпка і цымбалы) і розных (скрыпка і бубен; гармонік і скрыпка; скрыпка і кларнет; цымбалы і гармонік; скрыпка, цымбалы, гармонік і турэцкі барабан і інш.). У цэнтр. і зах. рэгіёнах Беларусі пашыраны ансамблі большага складу — «аркестры» (скрыпкі, гармонік, балалайка, кларлет, барабан і бразготка; скрыпкі, цымбалы, баян, кларнет, бубен і інш.). Існуюць нар. духавыя аркестры, якія, як і «аркестры», часцей сустракаюцца ў невялікіх гарадах, пасёлках, вялікіх вёсках і абслугоўваюць значную тэрыторыю.
Рэпертуар Н. і. а. ўключае вясельныя маршы, традыцыйныя і сучасныя танцы і песні. У ансамблі дакладна вызначаны функцыі кожнага выканаўцы: напр. у ансамблі з дзвюх скрыпак і бубна першы скрыпач «трымае вярхі», другі — «туруе» (суправа-джае), бубніст— «паддае тахціку» (ад-бівае такт), «выбівае рытм»; у ансамблі са скрыпкі і цымбалаў скрыпач «вядзе матыў», цымбаліст спалучае меладычна-падгалосачную, рытмічную і гарманічную функцыі. У Н. і. а. рэалізуюцца розныя прынцыпы спалучэння ансамблевых галасоў — поліфанічны (падгалосачнага, кантрастнага відаў) і гамафонна-гарманічны з элементамі скрытйі паліфаніі. Гэтыя прынцыпы фарміраваліся ў залежнасці ад мясцовых традыцый песенна-харавога шматгалосся, тыпу ансамбля і жанру музыкі, якая выконваецца. У апошні час назіраецца тэндэнцыя да значнай рухомасці ансамблевых саставаў, якая абумоўлена знікненнем многіх традыцыйных інструментаў, актыўным асваеннем нар. музыкантамі новых (баяна, акардэона, саксафона, электрагітары), спалучэннем у адным ансамблі традыцыйных нар. інструментаў з прафесійнымі (напр. гармонік, труба, бубен; увядзенне ў склад пар. духавога аркестра скрыпкі і гармоніка), пашырэннем мяшаных вакалына-інструментальных ансамбляў.
**Авасі** *(25.12.1895 — 22.02.1978)*, сапраўднае імя **Маркасян Арменак Парсамавіч** — армянскі ашуг. Адзін з апошніх прадстаўнікоў класічнага гусанскага мастацтва, з’яўляўся аўтарам многіх песень, папулярных у народзе. Народны артыст Армянскай ССР.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся Арменак Маркасян у 1896 годзе ў беднай сялянскай сям’і ў сяле Аязма Цалкскага раёна Грузіі. З ранняга веку быў цалкам пазбыты зроку. Пасля таго як бацька заўважыў, што ў юнага Арменака есці вакальныя здольнасці, ён адправіў яго на навуку ў суседняе сяло, дзе той навучыўся гульні на сазе.

Пачынальна з 12 гадоў пачынае падарожнічаць з мясцовымі ашугамі па селах раёна. Праз некаторы час бацька Арменака, клапоцячыся пра далейшую музычную адукацыю сына, скіроўвае апошняга да вядомага ашуга суседняга сяла Тыфілі (Яго Манукян). Праз два гады Арменак Маркасян вяртаецца ў сваё радавое сяло ўжо вядомым ашугам пад імем Авасі («авас» — «жаданне», «настрой», «каханне»)

У 1929 годзе Авасі перасяляецца ў горад Ахалкалакі на вуліцу Клары Цэткін, дзе знаёміцца з вядомымі музыкантамі: скрыпачом Ашы Грыгаранам і дудукістам Арутам Даўцянам якія згулялі важную ролю ў яго жыцці. Менавіта тут у Ахалкалакі Авасі канчаткова сфармаваўся як музыкант, яго імя пашырылася па ўсёй акрузе, з боку людзей яго атачала павагу і каханне. Песні Авасі спявалі ўсюды, яго выкананні транслявалі мясцовыя радыёстанцыі. Упершыню, творы Авасі былі апублікаваны ў раённай газеце Ахалкалакі, потым і ў рэспубліканскай газеце «Савецкая Грузія». Песні Авасі славяць хараство прыроды, жанчын, руплівую працу працоўнага чалавека, так да прыкладу пра гэта ён спявае ў песні «Джавахкцы, джанід мернем».

У 1944 годзе ў жыцці Авасі настае новы этап, ён перабіраецца ў Ерэван, чаму прысвячае песню «Паедзем у Ерэван» («Гнанк Ерэван»). Пасля пераезду ён адразу пачынае даваць канцэрты ў розных рэгіёнах і селах Арменіі. Шэраг яго твораў («Песні напісаныя нотамі» (1947), «Духмянасць» (1950), «Мая ліра» (1961) і г.д) друкуецца друкаваных выданнях. У 1961 годзе ў Ерэване была выдадзеная складанка яго песень пад назвай «Мазміры», у які ўвайшлі такія вядомыя песні, як «Песня свету», «Прыгожыя горы Арменіі», «Калгасны чабан», «Не сыходзь дарма» і шэраг іншых не менш за вядомыя творы.

Былі вядомыя шэраг яго твораў такія як «Складанка песень», «Гуан Авасі», «Паўночнае сонца», «Маладая Арменія», «Савецкая падлога стагоддзя», «Радзіма» і г.д. Дзейнасць Авасі па вартасці ацанілі многія даследчыкі яго творчасці, за яго заслугі ў музычнай вобласці яму было прысвоена званне Народнага артыста Армянскай ССР.

Пражыўшы рэштку жыцця ў Ерэване, Авасі памёр 22 лютага 1978 года.

Творчасць
---------

За ўсё сваё жыццё музыкантам былі напісаны каля 2000 песень, 1500 чатырохрадкоўяў і склаў больш 130 мелодый. Яму прыналежаць сатырычныя песні і любоўныя вершы. Шэраг песень яго было прысвечана часу ў якім ён жыл, арміі, Айчыннай вайне і Джавахку з якога ён адбываўся

Зноскі
------

1. ↑  Большой библиографический словарь
2. 1 2  Д. Багратуни. Биография «Аваси» Архівавана 26 сакавіка 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: nb2007004336 · VIAF: 296365665 |
**Нарсіс Дыяс** (Нарсіс Віргіліа Дыяс дэ ла Пенья фр. Narcisso Virgilio Díaz de la Peña, 20 жніўня 1807, Бардо — 18 лістапада 1876, Ментона) — французскі мастак, прадстаўнік барбізонскай школы.

Жыццё і творчасць
-----------------

Нарадзіўся ў сям’і іспанскіх эмігрантаў; асірацеў у 10-гадовым узросце. Выхоўваўся ў Белеўю каля Парыжа пратэстанцкім святаром. Пасля таго як быў укушаны змяёй, страціў нагу. Як мастак быў самавукам, першапачаткова займаўся роспісам па фарфоры.

Пад уплывам жывапісу Эжэна Дэлакруа далучыўся да рамантычнага кірунку ў жывапісе. Асабліва старанна мастак вывучаў творчую манеру Антоніа да Карэджа. Упершыню выставіў на Парыжскім салоне свае пейзажныя палотны, зробленыя ў ваколіцах французскай сталіцы і ў лесе Фантэнбло. Пейзажы з’яўляліся сталай і галоўнай тэмай усёй творчасці мастака. У іх ён часта ўносіў міфалагічны ці рамантычны элемент (сцэнкі з німфамі, амурамі, кентаўрамі, цыганамі і г. д.). У 1844 годзе на Парыжскім салоне выставіў сваю карціну «Здабыццё радзімы чэхамі», прысвечаную легендарнай гісторыі Чэхіі.

У 1837 годзе далучыўся да мастакоў-барбізонцаў. Быў сябрам такіх жывапісцаў, як Тэадор Русо, Ж.-Ф.Міле, Гюстаў Курбэ. З апошнім у 1862 годзе здзейсніў паездку «на эцюды» да ўзбярэжжа Нармандыі. Дыяз падтрымліваў сяброўскія адносіны таксама і са шматлікімі імпрэсіяністамі. У яго позніх працах таксама адчуваецца ўплыў імпрэсіянізму. Нягледзячы на ​​сваіх шматлікіх сяброў-імпрэсіяністаў, ён не быў удзельнікам першай выставы мастакоў-імпрэсіяністаў у 1874 годзе ў Парыжы, магчыма, з-за яго хваробы «хранічнага бранхіту» (сухоты): хваробы, ад якой ён памёр.

Зноскі
------

1. 1 2  Narcisse Virgilio Diaz de La Peña — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  Narcisse Díaz de la Peña // Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>
3. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. ↑  Narcisse Virgile Diaz de la Peña<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
**Урочышча** — у фізічнай геаграфіі, адна з марфалагічных частак геаграфічнага ландшафту, спалучаная сістэма фацыяй, аб’яднаных агульнай скіраванасцю фізіка-геаграфічных працэсаў і прымеркаваных да адной мезаформы рэльефу на аднастайным субстраце.

У міфалогіі старажытных славян — мясціна, звычайна ў пушчанскіх нетрах, звязаная з культам таго ці іншага бажаства, дзе адбываліся нарады, сходы, суды. Часта ўспрымалася як месцазнаходжанне злых духаў. У сучасным разуменні — пустынная бязлюдная мясціна.

У шырокім сэнсе ўрочышчам з’яўляецца любая частка мясцовасці, якая адрозніваецца ад астатніх участкаў наваколля. Напрыклад, гэта можа быць лясны масіў пасярод поля, балота і г.д. а таксама участак мясцовасці, які з’яўляецца натуральнай мяжой паміж чым-небудзь. Часам урочышчам завуць адасобленыя невялікія населеныя пункты, якія нейкім чынам вылучаюцца з наваколля.

| ⛭Населеныя пункты |
| --- |
| Тыпы населеных пунктаў | Аграгарадок ·  Мыза ·  Дворышча ·  Фальварак ·  Маёнтак ·  Хутар ·  Засценак ·  Ваколіца ·  Выселкі ·  Пагост ·  Кутан ·  Кішлак ·  Аул ·  Пасёлак ·  Пасёлак пры станцыі ·  Радок ·  Слабада ·  Камуна ·  Кібуц ·  Вёска ·  Сяльцо ·  Станіца ·  Сяло ·  Мястэчка ·  Прадмесце ·  Пасад ·  Пасёлак гарадскога тыпу (Гарадскі пасёлак, Рабочы пасёлак, Курортны пасёлак)  ·  Дачны пасёлак ·  Горад-спадарожнік ·  Горад |
| *Гл. таксама* | Прыгарад ·  Агламерацыя ·  Мегалаполіс |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4017725-7 · LCCN: sh85048111 · NKC: ph115817 |
**Бенжамен Лаверн** (фр.: Benjamin Lavernhe; нар. 14 жніўня 1984) — французскі акцёр, здымаецца ў кіно з 2009 года. Трохразовы намінант на прэмію «Сезар» (2018, 2020, 2021).

Біяграфія
---------

Бенжамен Лаверн вырас у Пуацье. Сын кіраўніка фабрыкай па вытворчасці фільтраў, мае траіх братоў і сясцёр.

Пасля першага года падрыхтоўчых літаратурных класаў у ліцэі імя Каміля Герэна ён спачатку атрымаў ліцэнзію ў галіне інфармацыі і камунікацыі, а затым працягнуў навучанне ў школе акцёрскага майстэрства Франсуа Фларана. Пазней ён паступіў у бясплатны клас гэтай тэатральнай школы і займаўся пад кіраўніцтвам Жана-П’ера Гарнье, Лоіка Корберы, Поля Дэсво і Магалі Леры.

У 2008 годзе ён паступіў у Нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва ў Парыжы пад кіраўніцтвам Марыё Гансалеса, Яна-Жаэля Калена, Дамініка Валадзі, Алена Франсана і Аліўе Пі, з якімі ён сыграў ролю Бенволіа ў спектаклі «Рамэа і Джульета» ў 2008 годзе.

Рэзідэнт Камеды Франсэз з 2012 года, з’яўляецца пастаянным членам трупы з 2019 года.

Зноскі
------

1. ↑
**Шматраднік шыпаваты** (*Polystichum aculeatum*) — від раслін сямейства шчытоўнікавыя (*Dryopteridaceae*).

Апісанне
--------

Вечназялёная шматгадовая травяністая расліна. Мае кароткія карычневыя, лускаватыя сцёблы. Маладыя парасткі жаўтаватыя. Ліставыя пласціны перыстыя, ад 30 да 90 см даўжынёй, рэдка даўжэй. Хвосцік складае меней за траціну агульнай даўжыні. Споры светла-жоўтыя.

Распаўсюджанне
--------------

Радзіма: Паўночная Афрыка, Заходняя Азія, Каўказ, Еўропа, паўночная частка Індыйскіх Гімалаяў  (англ.) (бел.. Самая распаўсюджаная папараць Цэнтральна-Еўрапейскага шчыта. Расце ў камяністых і зацененых месцах, у лясах, каля сцен і г. д. аддае перавагу кіслым месцам, багатым арганічнымі рэчывамі. Від характэрны для яроў і букавых лясоў.

Выкарыстанне
------------

Часам вырошчваюць як дэкаратыўную расліну ў садах.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Euro+Med Plantbase
* Flora Vascular

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | APNI · GBIF · iNaturalist · IPNI · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2781381496 |
Смаленскае ўзвышша на фізічнай карце Еўропы
**Смаленскае ўзвышша** — узвышша ў еўрапейскай частцы Расіі. Частка Смаленска-Маскоўскага ўзвышша. Тэрытарыяльна цягнецца ад горада Орша ў Беларусі да Мажайскага раёна Маскоўскай вобласці, у асноўным у Смаленскай вобласці. Найвышэйшы пункт: 314 метраў над узроўнем мора (недалёка ад вёскі Мар’іна Вяземскага раёна Смаленскай вобласці). У заходняй частцы ўзвышша складзена даламітамі і вапнякамі дэвона, на ўсход ад Смаленска — вапнякамі, глінамі, мергелямі карбону. Рэльеф марэнна-эразійны; у паўночна-заходняй частцы буйны ўзгорыста-градавы. На ўзвышшы бяруць пачатак буйныя рэкі: Дзясна, Угра, Масква і інш.

Літаратура
----------

* Смаленскае ўзвышша // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
**Храм у гонар прападобнага Серафіма Сароўскага ў Раева** — праваслаўны храм, размешчаны ў Паўночна-Усходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы. Станцыя метро Мядведкава знаходзіцца ў 10 хвілінах хады.

Трохгаловая цагляная царква разлічана на 1000 вернікаў. Вышыня храма 43 метры. Агульная плошча храма складае 1100 кв. метраў. У храмавы комплекс таксама ўваходзяць адміністрацыйныя і гаспадарчыя будынкі, духоўна-асветніцкі цэнтр і гаўптвахта з царкоўнай крамай. Пры царкве ёсць бібліятэка, адкрыта нядзельная школа для дзяцей і дарослых, арганізаваны хоры, мастацкая студыя і тэатральная студыя.

Будаўніцтва
-----------

Будаўніцтва пачалося ў 2005 годзе. Будынак царквы збудаваны ў лепшых традыцыях рускага храмавага дойлідства XVI стагоддзя. Верхні пасад асвечаны ў гонар прападобнага Серафіма Сароўскага, ніжні — у гонар свяціцеля Мікалая, архібіскупа Мір Лікійскіх, цудатворца.

У дзень свяціцеля Мікалая, 19 снежня 2011 года, урачыста асвячоны і ўзняты крыж на купал храма.

Малое асвячэнне адбылося 30 ліпеня 2016 года.

Чын вялікага асвячэння: 15 лютага 2017 года здзейсніў Найсвяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Патриарх: новые храмы помогут людям почувствовать присутствие Бога в жизни  (руск.)(Праверана 22 мая 2023) // РИА Новости

Спасылкі
--------

* Официальный сайт местной религиозной организации Православный приход храма преподобного Серафима Саровского в Раеве гор. Москвы Московской епархии Русской Православной Церкви (Московский Патриархат)  (руск.)(Праверана 22 мая 2023)
* Раево — от слова Рай // Онлайн журнал, официальное издание Паломнического центра Московского Патриархата  (руск.)(Праверана 22 мая 2023)
**Хоу** (кіт.: 侯, піньінь: hóu) — спадчынны тытул знаці  (руск.) (бел. ў старажытным Кітаі. З дынастыі Хань права атрымання ў спадчыну тытула было адменена.

Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу «маркіз».

Да тытула хоу звычайна дадавалася назва вобласці або горада, якія ён атрымліваў у кіраванне (напрыклад, Сілянскі хоу). Калі ж прысваенне тытула хоу не вабіла за сабой перадачу ў кіраванне якой-небудзь вобласці або горада, такі хоу называўся **ле-хоу** (радавым хоу).

Падчас дынастыі Чжоу быў другім з пяці рангаў знатнасці: гун, хоу, бо, цзы, нань.

Гл. таксама
-----------

* Чжухоу  (руск.) (бел.
* Касяку (侯爵) — тытул кадзоку  (руск.) (бел. вытворны ад хоу

Зноскі
------
Кладаграма, якая паказвае адносіны сястрынскага сваяцтва паміж таксонами мнаганожак. Клас *Chilopoda* паказаны як сястрынская група для групы *Progoneata*. У межах *Progoneata* адносінамі сястрынскага сваяцтва звязаныя клас *Symphyla* і група *Collifera*.
**Сястрынская група** — у біялагічнай сістэматыцы так называюць групу (таксонаў), звязаную з іншай групай адносінамі «сястрынскага» сваяцтва. Сцвярджэнне аб тым, што група A з'яўляецца сястрынскай па адносінах да групе B, раўназначна сцвярджэнню, што ў груп A і B маецца продак, агульны толькі для гэтых двух груп і ні для якіх іншых. Разам дзве сястрынскія групы ўтвараюць адну монафілетычную групу.

Паняцце сястрынскага сваяцтва ўзнікла ў сувязі з уяўленнямі аб немагчымасці строгага доказу адносін продак — нашчадак сродкамі кладыстычнага аналізу і лагічнай супярэчнасцю, наступнай са строгага вызначэння монафіліі ў кладыстыцы. Лагічная супярэчнасць звязана з тым, што любая група, разгляданая як продкавая па адносінах да якой-небудзь іншай групы, павінна будзе разглядацца як парафілетычная, што непрымальна з паслядоўна-кладыстычнага пункту гледжання. Для таго, каб пазбегнуць праблем з недоказуемостью статусу продка і неприемлемостью парафилетических груп, было прапанавана абмяркоўваць роднасныя адносіны паміж таксонамі ў тэрмінах сястрынскага сваяцтва.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 66582369 |
Жылы квартал Куэтлахучытлана
Вулічны пралёт
Маналітны басейн
**Куэтлахучытлан**, аст.: Cuetlajuchitlan, «месца пуансеціі» — важнае археалагічнае гарадзішча ў мексіканскім штаце Герэра, у 35,5 км на паўднёвы ўсход ад горада Ігуала-дэ-ла-Індэпендэнсія, каля мясцовасці Паса-Марэла ў акрузе Уцука-дэ-лос-Фігероа (Huitzuco de los Figueroa). Адносіцца да сярэдне- і познекласічнаму перыядам культуры Мескала.

Размешчанае на вяршыні гары, гарадзішча было выяўлена толькі ў 1991 г. пры будаўніцтве аўтамагістралі Куэрнавака-Акапулька. У пазбяганне разбурэння гарадзішча пад ім быў пракладзены тунэль.

З прыкладна 35 га плошчы старажытнага горада раскапана толькі каля 2 га.

Да найбольш уражальных знаходак цырыманіяльных комплексаў адносяцца некалькі маналітных прамавугольных басейнаў з вертыкальнымі бакавымі сценкамі (да цяперашняга часу амаль разбураных). Гэтыя ванны-басейны нагадваюць аналагічныя ванны, выяўленыя ў розных месцах на мяжы сучасных мексіканскіх штатаў Пуэбла і Тласкала, напрыклад, у Шачытэкатлі. Мяркуецца, што ванны гулялі цырыманіяльную ролю, зыходзячы з іх лакалізацыі і складанасці іх вырабу.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Rubén Manzanilla López / Jorge Arturo Talavera González: *Cuetlajuchitlán, Sitio Preurbano en la Región Mezcala*. In: *Arqueológia Mexicana* 82 (2006). ISSN 0188-8218
**«Адкрыццё Арэна»**, **Стадыён «Спартак»** — стадыён футбольнага клуба «Спартак» (Масква). Адкрыццё адбылося 27 жніўня 2014 года. Стадыён прымае Чэмпіянат свету па футболе 2018 года.

Будаўніцтва пачалося ў лістападзе 2006 года і першапачаткова планавалася, што яно будзе завершана ў 2012 годзе, але пазней тэрмін быў прадоўжаны да 2014 года. Кошт праекта складае 150 мільёнаў еўра. Гэта першы уласны стадыён футбольнага клуба Спартак Масква. Каманда да гэтага часу ніколі не гуляла у хатніх матчах на сваім стадыёне. Стадыён быў афіцыйна адкрыты 5 верасня 2014 года таварыскім матчам паміж Спартаком і ФК Црвена Звезда.

* 
* 
*

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт «Адкрыццё-Арэны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | StadiumDB |
Т-34 - самы масавы сярэдні танк Другой Сусветнай вайны
**Сярэдні танк** — адзін з відаў па класіфікацыі танкаў - танк, які праўзыходзіць па масе лёгкі танк, але саступае цяжкаму. Па прынятай у СССР класіфікацыі сярэднім лічыўся танк масай да 30, пазней — да 40 тон. Апроч умеранай масы, характарызуецца рацыянальным спалучэннем асноўных баявых уласцівасцяў.

Сярэднія танкі былі найболей масавымі танкамі ў перыяд Другой сусветнай вайны і заставаліся такімі да 1970-х гадоў.

Вынікам далейшага развіцця канцэпцыі сярэдняга танка стаў асноўны баявы танк.

Літаратура
----------

* *Сост.: Б. А. Цынгеляў, В. І. Мураховский, Б. С. Сафонаў і інш.* Сярэдні танк // Асноўныя баявыя танкі / Пад рэд. Б. С. Сафонава, В. І. Мураховского. — м: Изд. кампанія «Арсенал-прэс», пры ўдзеле гандаль. хаты «Вясёлка» (Украіна), 1993. — С. 173. — 191 с.
**Candelaria concolor** — від ліхенізаваных аскаміцэтаў, уключаны ў род *Candelaria* сямейства *Candelariaceae*. Тыпавы від роду.

Апісанне
--------

Талам ліставата-лускаваты, лускавінкі 0,2-3×0,1-0,5 мм, круглявыя да лінейных, жаўтлявыя ці жоўта-зялёныя, часта накладаюцца адна на адну, край (зрэдку — уся паверхня) з крупчастымі ізідыямі. На бялёсай ніжняй паверхні слаявіны часта прыкметныя бялёсыя рызіны. Апатэцыі рэдкія, звычайна не развіваюцца, 0,2-0,8 мм у дыяметры, аднаго колеру з таламам або цямней за яго, з уціснутым, затым плоскім дыскам. Эпітэцый жаўтлявы, тэцый бескаляровы. Пікніды бародаўкавыя, пагружаныя, жаўтлявыя або чырванавата-жоўтыя.

Аскі мешкападобныя, з 16-32 спорамі, 60-75×22-50 мкм. Споры вузкаэліптычныя, аднаклетачныя, бясколерныя, 7-12×4,5-5,5 мкм.

Вонкава падобны з *Xanthoria candelaria*, *Xanthoria ucrainica* і *Xanthoria ulophyllodes*, ад якіх адрозніваецца адсутнасцю рэакцыі з растворам KOH (слаявіна ксанторый становіцца крывава-чырвонай).

Арэал і экалогія
----------------

Шырока распаўсюджаны лішайнік, вядомы з Еўразіі, Афрыкі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Сустракаецца на ствалах і галінах дрэў (часцей лісцевых), зрэдку — на апрацаванай драўніне, на імхах. Нітрафіл.

Таксанамія і сістэматыка
------------------------

### Сінонімы

* Blasteniospora concolor (Dicks.) Trevis. 1869
* Caloplaca concolor (Dicks.) Jatta, 1900
* Lecanora concolor (Dicks.) Lamy, 1879
* Lichen concolor Dicks. 1793basionym
* Lobaria concolor (Dicks.) Hoffm. 1796
* Physcia concolor (Dicks.) Bagl. & Carestia, 1880
* Teloschistes concolor (Dicks.) Tuck. 1882
* Xanthoria concolor (Dicks.) Th.Fr. 1871

Ахоўны статус
-------------

У Расіі від *Candelaria concolor* занесены ў Чырвоную кнігу Калужскай вобласці.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Голубкова Н. С.* Определитель лишайников средней полосы европейской части СССР / отв. ред. В. П. Савич. — М.—Л.: Наука, 1966. — С. 175—176. — 256 с. — 2 000 экз.
* Рассадина К. А. Определитель лишайников СССР / отв. ред. И. И. Абрамов. — Л.: Наука, 1971. — Т. 1. Петрузариевые, Леканоровые, Пармелиевые. — С. 283. — 412 с.
* *Gilbert O. L. James P. W.* Candelaria // The lichens of Great Britain and Ireland / C. W. Smith, A. Aptroot, B.J. Coppins [et al.]. — London: British Lichen Society, 2009. — P. 275. — 1046 p.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | APNI · EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · Mycobank · NCBI · Tropicos |
**Аза́рыцкі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1931 гадах. Цэнтр — вёска Азарычы.

Утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Мазырскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 года падзелены на 13 сельсаветаў: Азарыцкі, Валосавіцкі, Грабаўскі, Давыдаўскі (Слабададавыдаўскі), Кабыльшчынскі, Каранёўскі, Карпавіцкі, Крукавіцкі, Навасёлкаўскі, Савіцкі, Хаміцкі, Яланскі, Яўтушкавіцкі. 8 кастрычніка 1924 года скасаваны Яланскі сельсавет. 24 верасня 1926 года Азарыцкі і Давыдаўскі (Слабададавыдаўскі) сельсаветы рэарганізаваны ў нацыянальныя яўрэйскія сельсаветы. 5 кастрычніка 1926 года Яўтушкавіцкі сельсавет перайменаваны ў Людзвінаўскі, Карпавіцкі — у Асташкавіцкі, Каранёўскі — у Мартынавіцкі. 5 верасня 1929 года Грабаўскі сельсавет перайменаваны ў Ламавіцкі. У 1930 годзе ўтвораны Халмянскі сельсавет. 8 ліпеня 1931 года раён скасаваны: Валосавіцкі, Кабыльшчынскі, Ламавіцкі, Людзвінаўскі сельсаветы перададзены Парыцкаму раёну; Асташкавіцкі, Крукавіцкі, Мартынавіцкі, Навасёлкаўскі, Савіцкі, Халмянскі, Хаміцкі сельсаветы — Мазырскаму раёну. 25 ліпеня 1931 года Давыдаўскі (Слабададавыдаўскі) нацыянальны яўрэйскі сельсавет перададзены Парыцкаму раёну, а Азарыцкі нацыянальны яўрэйскі сельсавет — Мазырскаму раёну.

Зноскі
------

1. ↑  GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
* Озаричский район // Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-ти т. Т. 1 / Ред. колл.: П. У. Бровка и др. — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1979. — Т. 1. — С. 445. — 768 с. — 50 000 экз. (руск.)


| ⛭Мазырская акруга (1924—1930, 1935—1938) |
| --- |
| Цэнтр | **Мазыр** |
| Раёны ў 1924—1930 гадах | Азарыцкі · Жыткавіцкі · Калінкавіцкі · Капаткевіцкі · Каралінскі · Лельчыцкі · Мазырскі (да 1926) · Нараўлянскі · Петрыкаўскі · Слабадскі (1926—1927) · Тураўскі · Юравіцкі (з 1927) |
| Раёны ў 1935—1938 гадах | Даманавіцкі · Ельскі · Жыткавіцкі · Капаткевіцкі · Лельчыцкі · Мазырскі · Нараўлянскі · Петрыкаўскі · Тураўскі |
Запыт «GMT» перанакіроўваецца сюды; гл. таксама іншыя значэнні.
Часавыя паясы Еўропы:

|  |  |
| --- | --- |
| сіні | Заходнееўрапейскі час (WET) (UTC+0)Заходнееўрапейскі летні час (UTC+1) |
| блакітны | Заходнееўрапейскі час (WET) (UTC+0) |
| чырвоны | Цэнтральнаеўрапейскі час (CET) (UTC+1)Цэнтральнаеўрап. летні час (UTC+2) |
| жоўты | Калінінградскі час (USZ1) (UTC+2) |
| хакі | Усходнееўрапейскі час (EET) (UTC+2)Усходнееўрапейскі летні час (UTC+3) |
| зялёны | Мінскі час (FET), Маскоўскі час (MSK) (UTC+3) |

Светлыя колеры паказваюць на тое, што ў краіне няма летняга часу: Алжыр, Беларусь, Ісландыя, Марока, Расія, Туніс, Турцыя.

**Сярэдні час па Грынвічы** (англ.: Greenwich Mean Time, GMT) — астранамічны (Сярэдні сонечны) час мерыдыяна, які праходзіць праз ранейшае месца размяшчэння Грынвіцкай каралеўскай абсерваторыі каля Лондана.

Раней GMT лічылася пунктам адліку часу — час у іншых часавых паясах адлічваўся ад грынвіцкага. Цяпер у гэтай якасці выкарыстоўваецца сусветны каардынаваны час (UTC).

Гл. таксама
-----------

* UTC+0
* Сусветны каардынаваны час
* Сусветны час
* Спіс часавых паясоў паводле краін

Спасылкі
--------

*
**Stranded Deep** (*бел.* «выкінуты глыбока») — камп’ютарная гульня выжывання ад першай асобы, у адкрытым свеце, якая для Windows, Linux і Mac OS X распрацавана і апублікавана аўстралійскай незалежнай камандай распрацоўшчыкаў Beam Team Games. Гэта была першая відэагульня кампаніі. Stranded Deep варта з гісторыяй персанажа, які перажыў авіякатастрофу на палёце над Ціхім акіянам. Гульня была часткова заснавана на культавым фільме "Выгнаннік" (*англ.* Cast Away) 2000 года.

Гульня
------

Дзеянне гульні Stranded Deep адбываецца ў Ціхім акіяне, у моры Д'ябла. Гулец кіруе адзіным выжылым з пацярпелага крушэння самалёта; персанаж павінен самастойна шукаць рэсурсы для выжывання, даследаваць свет і пазбягаць небяспек, напрыклад нападаў акул і атрутных змей. У пачатку гульні персанаж аказваецца ў адкрытым моры сярод акул і павінен дабрацца да бяспечнага незаселенага вострава, дзе можа майстраваць прымітыўныя інструменты з камянёў і палак, шукаць ядомыя расліны, лавіць крабаў і рыбу. Свет гульні, у тым ліку востравы, драбы пабітых караблёў, якія знаходзяцца як на паверхні, так і пад вадой, і іншыя характэрныя месцы генеруюцца працэдурным чынам.

Гульня не ўтрымлівае пастаянна прысутных на экране элементаў візуальнага інтэрфейсу — інфармацыя пра стан здароўя, паказчыкаў голаду і смагі прысутнічае на наручным гадзінніку персанажа, на які можна зірнуць у любы момант. Калі ў персанажа атрымаецца пражыць дастаткова доўга, ён можа пабудаваць не толькі трапічную вілу, але нават верталёт для перамяшчэння паміж востравамі. У ранніх версіях гульні стварэнне рэчаў і збудаванняў адбывалася не ў спецыяльным акне інтэрфейсу, а ў свеце гульні — дастаткова было размясціць рэсурсы на зямлі, і спецыяльны абразок паказваў, што з іх можна стварыць. Гэтая набліжаная да рэальнасці, але нязручная сістэма пазней была заменена на больш зручнае меню са спісамі рэсурсаў. У пазнейшых версіях гульні таксама з'явіліся навучанне і падказкі для гульца.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Beam Team Games
2. 1 2 3 4 5 6  Steam — 2003. Праверана 30 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q337535'></a>
3. 1 2  Stranded Deep system requirements

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Тэматычныя сайты | MobyGames |
**Меір Ланскі** (англ.: Meyer Lansky; пры нараджэнні — Меір Сухаўлянскі; 4 ліпеня 1902, Гродна — 15 студзеня 1983, Маямі Біч, Фларыда) — амерыканскі гангстэр яўрэйскага паходжання, канкурэнт Аль Капонэ. Значная постаць амерыканска-яўрэйскага крымінальнага свету, які разам з Чарльзам «Лакі» Лучыяна зрабіў значны ўнёсак у развіццё «Нацыянальнага крымінальнага сындыкату», які аб’ядноўваў усіх прадстаўнікоў этнічных банд у Злучаных Штатах Амерыкі.

Ланскі стварыў шырокую сетку ўстаноў азартных гульняў, якая ахоплівала тэрыторыю ЗША ад Саратогі, штат Нью-Ёрк, да Каўнсіл-Блафс, штат Аёва, і да Лас-Вегаса. Паводле пэўных звестак, Ланскі таксама кантраляваў гульнявы бізнес на Кубе. Нягледзячы на тое, што Ланскі з’яўляўся сябрам яўрэйскай мафіі, ён меў моцны ўплыў на італьянскую мафію і граў значную ролю ў кансалідацыі крымінальнага свету (хаця часам узнікаюць рознагалоссі наконт паўнавартаснай значнасці гэтай ролі).

Памёр ва ўзросце 80 гадоў ад раку лёгкіх.

Амерыканскі перыяд сталення Меіра Ланскі не быў простым — ён прайшоў ва ўмовах пастаяннай канкурэнцыі з прадстаўнікамі іншых нацыянальных груповак нью-ёркскага раёна Лавера Іст сайд. За ўладу і ўплыў у раёне змагаліся ірландская, італьянская і яўрэйская моладзевыя групоўкі — і гэтая працяглая барацьба дала Ланскі магчымасць таксама выявіць і загартаваць свае байцоўскія якасці. У склад яўрэйскай моладзевай групоўкі Брукліна таксама ўваходзілі хлопцы з сем’яў яўрэйскіх перасяленцаў — Якаў (Яша) Гузік з беларусаў і Луіс лепцы з Украіны — у будучыні яны сталі вернымі паплечнікамі Ланскі.

Зноскі
------

1. 1 2  Meyer Lansky // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  *Haller M. H.* Meyer Lansky // Lansky, Meyer (28 Aug. or 4 July 1902–15 January 1983), bootlegger and gambling entrepreneur // *American National Biography Online* / S. Ware — [New York]: Oxford University Press, 2017. — ISSN 1470-6229 — doi:10.1093/ANB/9780198606697.ARTICLE.2001524 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16983137'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103866716'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20824348'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Меір Ланскі
* TUTэйшыя ў свеце. Як гродзенец стаў фінансавым геніем амерыканскай мафіі Архівавана 24 сакавіка 2010. // TUT.BY, 16 студзеня 2010 г.
* Ева Тривус, Меир Лански (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | American National Biography · Britannica (онлайн) · Notable Names Database |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90574868 · BNE: XX4770404 · BNF: 12256004n · GND: 119082063 · ISNI: 0000 0001 1452 9624 · LCCN: n91044849 · NLP: A27398341 · NTA: 073688371 · SUDOC: 254701248 · VIAF: 97987950 |

 |
Асноўны артыкул: **Пандэмія COVID-19**
Першы пацверджаны выпадак захворвання каранавіруснай інфекцыяй COVID-19 на тэрыторыі Новай Зеландыі быў выяўлены 28 лютага 2020 года. Па стане на 2 красавіка 2020 года ў Новай Зеландыі афіцыйна было выяўлена 797 пацверджаных выпадкаў, з іх 92 паправіліся, 1 лятальны. Выпадкі віруса COVID-19 былі зарэгістраваныя ва ўсіх рэгіёнах дзяржавы. Па стане на 10 красавіка 2020 года зарэгістравана 1 283 хворых (1 015 пацверджаных і 268 магчымых выпадкаў). На падставе ацэнкі насельніцтва краіны ў снежні 2019 года, складае 4 951 500 чалавек, гэта дало краіне 204,99 пацверджаных выпадкаў на мільён насельніцтва (259,11 пацверджаных і верагодных выпадкаў на мільён насельніцтва).

Новая Зеландыя ўвяла строгія абмежавальныя меры ў самым пачатку эпідэміі. Былі хутка перакрытыя мяжы, уведзены строгі каранцін для ўсіх, хто вяртаўся з-за мяжы, закрыты для наведванняў грамадскія месцы, кавярні і рэстараны (ім было забаронена нават працаваць на вынас або праз сэрвісы дастаўкі). Дзякуючы гэтым мерам краіне фактычна ўдалося прадухіліць эпідэмію.

27 красавіка Прэм’ер-міністр Новай Зеландыі Джасінда Ардэрн заявіла, што краіне «ўдалося пазбегнуць горшага» ў сувязі з эпідэміяй каранавіруснай інфекцыі, і эпідэмія ў краіне спыненая. На працягу некалькіх апошніх дзён у Новай Зеляндыі выяўлялі толькі адзінкі новых выпадку заражэння. Усяго ў краіне зафіксавана 1469 выпадкаў, памерлі 19 чалавек.

Апошні пацыент, які лячыўся ад COVID-19, 7 чэрвеня быў абвешчаны здаровым. На працягу папярэдніх двух тыдняў у краіне ня выявілі ніводнага выпадку заражэння.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 2,4 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 2 тыс. смерцяў.

Заўвагі
-------

1. ↑  COVID-19 – current cases **(нявызн.)**.  Ministry of Health (21 ліпеня 2023). Праверана 7 красавіка 2020.
2. ↑  Estimated population of NZ | Stats NZ **(нявызн.)**. *stats.govt.nz*. Праверана 25 сакавіка 2020.
3. ↑  svaboda.org
4. ↑  svaboda.org
5. ↑  "Coronavirus Pandemic (COVID-19)".

| ⛭Пандэмія COVID-19 |
| --- |
| Інфекцыя | COVID-19 • SARS-CoV-2 |
| Распаўсюджванне | Абхазія • Азербайджан • Аргенціна • Арменія • Аўстралія • Балівія • Беларусь • Бельгія • Бразілія • Буркіна-Фасо • Бурундзі • Ватыкан • Венесуэла • В’етнам • Вялікабрытанія • Гаяна • Германія • Грузія • Егіпет • Емен • ЗША • Іарданія • Індыя • Іран • Іспанія • Італія • Казахстан • Канада • Калумбія • Кітай • Кыргызстан • КНДР • Латвія • Ліхтэнштэйн • ЛНР • Маўрытанія • Манака • Мексіка • Нагорны Карабах • Нідэрланды • Новая Зеландыя • Папуа — Новая Гвінея • Паўночная Македонія • Парагвай • Партугалія • Польшча • Перу • Расія • Рэспубліка Карэя • Рэспубліка Косава • Сан-Марына • Сербія • Славакія • Славенія • Сурынам • Тога • Турцыя • Украіна • Уругвай • Фінляндыя • Французская Гвіяна • Французская Палінезія • Францыя • Харватыя • Чарнагорыя • Чылі • Чэхія • Швейцарыя • Эстонія |
| Звязаныя падзеі | Дэзінфармацыя • Тэставанне • Сацыяльна-эканамічныя наступствы • Абвал фондавага рынку • Пратэсты ў Новых Санжарах • Расійска-саудаўская цэнавая вайна |
***SuperTux*** — гэта свабодны класічны платформер на кшталт Super Mario Bros. Гульня была створана Білам Кендрыкам (Bill Kendrick), і зараз распрацоўваецца і падтрымліваецца камандай SuperTux Development Team.

Карта гульнявога свету
Галоўны герой гульні — пінгвін Tux, сімвал Linux. Галоўная задача — прайсці ўсе ўзроўні і зарабіць як мага больш ачкоў. Дзеянне гульні адбываецца ў двух лакацыях, якія змяшчаюць досыць вялікая колькасць узроўняў — Антарктыду і Лес. Таксама ёсць дадатковыя карты, створаныя фанатамі.

Версія 0.0.4 была створана ў красавіку 2003. Дзякуючы інтарэсу, праўяленага The Linux Game Tome, (у сакавіку 2004 SuperTux быў ўдастоены звання «Гульня месяца») гульня дасягнула першай вехі, яна атрымала дасканалы гульнявы свет, а таксама сюжэт, падобны на Super Mario Bros.

Версія 0.1.1 выйшла ў траўні 2004. Яна ўключала асноўны гульнявы свет (26 узроўняў).

Версія 0.1.3 выйшла ў ліпені 2005. Яна ўключала асноўнай гульнявой свет (26 узроўняў) і два дадатковых (22 і 28 узроўняў, адпаведна). Сярод іх былі як афіцыйныя узроўні, так і зробленыя гульцамі. Зараз даступны зыходны код, а таксама скампіляваныя версіі для GNU/Linux, Mac OS X і Microsoft Windows, і неафіцыйныя зборкі для іншых платформаў.

Версія 0.3.0 (Milestone 1.9) выйшлі 17 снежня 2006. Гэта была якая распрацоўваецца версія, якая затым перайшла ў версію 0.4 (Milestone 2.0). Сярод новых функцый з’яўляецца:

* дапрацаваная сістэма сутыкненняў;
* адрознівальная здольнасць 800×600;
* пераклад і падтрымка UTF-8;
* для паляпшэння дзеянняў ворага дададзеная скрыптовая мова Squirrel.

SuperTux працуе ў GNU/Linux, Mac OS X, Microsoft Windows; таксама працуе на FreeBSD, BeOS, PlayStation Portable, Symbian OS, SdiOS, MotoMagx.

Распаўсюджваецца SuperTux пад ліцэнзіяй GNU General Public License

Праціўнікі Tux’a
----------------

* Скачаючы сняжокСкачаючы сняжок
* РыбкаРыбка
* Кружачыючы сняжокКружачыючы сняжок
* СтрыбунецСтрыбунец
* БомбочкаБомбочка
* ІльдзінкаІльдзінка
* СняжокСняжок
* ВожычакВожычак

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | SuperTux на Вікісховішчы |

* Афіцыйны сайт SuperTux
* Wiki Архівавана 4 снежня 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | YouTube |
| Тэматычныя сайты | GitHub · Open Hub · Giant Bomb · MobyGames |
**Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі** (англ.: American Society for Microbiology), першапачаткова **Таварыства амерыканскіх бактэрыёлагаў** (англ.: Society of American Bacteriologists) — прафесійная арганізацыя навукоўцаў, якія вывучаюць вірусы, бактэрыі, грыбы, водарасці і прасцейшыя, а таксама іншыя аспекты мікрабіялогіі. Заснавана ў 1899 годзе. Таварыства выдае розныя навуковыя часопісы, падручнікі і іншыя навучальныя матэрыялы, звязаныя з мікрабіялогіяй і інфекцыйнымі захворваннямі.

Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі арганізуе штогадовыя сустрэчы і семінары, таксама стварае магчымасці прафесійнага развіцця для сваіх членаў.

Гісторыя
--------

Таварыства было заснавана ў 1899 годзе пад назвай «Таварыства амерыканскіх бактэрыёлагаў». У снежні 1960 года яно было перайменавана ў «Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі».

Публікацыі
----------

Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі выдае 18 часопісаў. Таварыства прымае матэрыялы, незалежна ад фармату, для ўсіх асноўных даследчых часопісаў з 2018 года. Сярод часопісаў таварыства з адкрытым доступам *mBio*, *mSphere*, *mSystems*, *Journal of Microbiology & Biology Education*.

Сярод іншых часопісаў таварыства *Antimicrobial Agents and Chemotherapy, Applied and Environmental Microbiology, Clinical and Vaccine Immunology  (англ.) (бел. Clinical Microbiology Reviews  (англ.) (бел. EcoSal Plus, Eukaryotic Cell  (англ.) (бел. Microbiology Resource Announcements, Infection and Immunity, Journal of Bacteriology, Journal of Clinical Microbiology, Journal of Virology, Microbiology and Molecular Biology Reviews  (англ.) (бел. Microbiology Spectrum  (англ.) (бел. Molecular and Cellular Biology*.

Таварыства таксама выдае *Microcosm*, штоквартальны часопіс навін для членаў. Праз выдавецтва *ASM Press* таварыства выдае кнігі на розныя тэмы. Wiley  (руск.) (бел. з’яўляецца сувыдаўцом і распаўсюджвальнікам кніг і электронных кніг ASM Press.

Зноскі
------

1. ↑  Directory of Open Access Journals — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538'></a>
2. ↑
3. ↑   Праверана 29 верасня 2022.
4. ↑  Timeline of the Society. Reference Documents **(нявызн.)**. *Center for the History of Microbiology/ASM Archives*. Праверана 17 мая 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | LinkedIn · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90069020 · BNC: a10039818 · BNF: 12278540s · CiNii: DA01406248 · GND: 7079-8 · ISNI: 0000 0001 2155 3761 · LCCN: n79005678 · Microsoft: 61951971 · NDL: 00276273 · NKC: ko2003181012, ko2003181013 · NLA: 35005567 · NUKAT: n97046485 · SUDOC: 031602533 · VIAF: 128399176 |

 |
Аталіты ціхаакіянскай трэскі Gadus macrocephalus
**Аталіты** (ад грэч. οὖς, (род. ск. ωτος) — «вуха» і λἰθος — «камень»), ці **статаліты** (ад грэч. στατός — «нерухомы»)  — цвёрдыя ўтварэнні, размешчаныя на паверхні клетак, якія ўспрымаюць розныя механічныя раздражненні; частка органа раўнавагі ў некаторых бесхрыбтовых, усіх пазваночных і чалавека.

Аталіты могуць быць прадуктам сакраторнай дзейнасці клетак ці заносяцца звонку — напрыклад, у рака аталітамі служаць пясчынкі. Аталіты млекакормячых звычайна ўяўляюць сабой падоўжаныя, даўжынёй да 10 мкм, і шырынёй 1—3 мкм, крышталі кальцыту. Зрушэнне аталітаў пры змене становішча цела і ўплыву паскарэнняў выклікае механічнае раздражненне валасковых рэцэптарных клетак і з'яўленне адпаведных нервовых імпульсаў, якія паступаюць у мозг.
**ПЛ/1** (англ.: PL/I, «Programming Language One») — працэдурная, імператыўная мова праграмавання, прызначаная для навуковага, інжынернага, бізнес-прымянення і сістэмнага праграмавання. Была выкарыстана ў розных акадэмічных, камерцыйных і прамысловых арганізацыях, пачынаючы ад прадстаўлення ў 1960-х гадах, і працягвае выкарыстоўвацца дагэтуль.

Асноўнымі сферамі прымянення ПЛ/1 з'яўляюцца апрацоўка дадзеных, лікавыя метады, навуковыя вылічэнні і сістэмнае праграмаванне; мова падтрымлівае рэкурсію, структураванае праграмаванне, апрацоўку звязаных структур даных, падтрымлівае лікі з фіксаванай і нефіксаванай коскай, камплексныя лікі, а таксама апрацоўку літарных радкоў і бітавых паслядоўнасцей. Сінтаксіс мовы падобны да англійскай, мова падыходзіць для апісання складаных фарматаў даных, у ёй даступны шырокі набор функцый для праверкі звестак і маніпулявання імі.

Зноскі
------

1. ↑  Sturm, Eberhard (2009). *The New PL/I*. Vieweg+Teubner. ISBN 978-3-8348-0726-7.
2. ↑  Fred Brooks is credited with ensuring PL/I had the CHARACTER data type. CS.unc.edu

Літаратура
----------

* Савіцкі М. Тлумачальны слоўнік па інфарматыцы: / Мікола Савіцкі. Мн.: Энцыклапедыкс. 2009. ISBN 978-985-6742-83-8

| ⛭Мовы праграмавання |
| --- |
| 
* Ada
* ActionScript
* ALGOL
* APL
* Асэмблер
* BASIC
* C
* C++
* C#
* COBOL
* Delphi
* Erlang
* Forth
* Fortran
* Go
* Haskell
* Java
* JavaScript
* Kotlin
* Lisp
* Logo
* Lua
* Modula-2
* Objective-C
* Pascal
* Perl
* PL/I
* PHP
* Prolog
* Python
* R
* Ruby
* Rust
* Scala
* SQL
* Scheme
* Smalltalk
* Swift
* Zig
* *больш...*

 |
| List-Class article Спіс паводле катэгорый |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Атава (значэнні).
Трава на лявадзе  (укр.) (бел..
**Aтава** — трава, якая вырасла ў той жа год на кармавых сенажацях пасля скошвання, страўлення або выпасу свойскай жывёлы. На натуральных сенакосах ураджай сена звычайна складае 30 — 50 % ураджаю першага ўкосу.

Апісанне
--------

Лічыцца, што атава больш сакавітая і мяккая за траву першага ўкосу. Атаву сушаць на сена, сілас, з яе вырабляюць травяную муку.

На пашы пасля страўлення атава адрастае некалькі разоў у залежнасці ад атаўнасці (біялагічнай здольнасці раслін адрастаць за кошт утварэння бакавых парасткаў), надвор'я і прыёмаў догляду пашы. Высокую атаўнасць на пашы маюць райграс пашавы (*Lolium perenne*), мятліца лугавая (*Apera spica-venti*), аўсяніца чырвоная (*Festuca rubra*), канюшына раллявая (*Trifolium arvense*). Ураджайнасць атавы вышэйшая ў раёнах з вільготным кліматам і на ўрадлівых глебах. Яе можна павялічыць у 2—3 разы ўнясеннем пасля скошвання (страўлення) азотных угнаенняў  (руск.) (бел. асабліва разам з паліваннем.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн. 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8
**Юрый Зяновіч** (каля 1510 — 1583) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Староста чачэрскі і прапойскі ў 1547—1570, лепельскі ў 1570 і дзісенскі ў 1577; кашталян полацкі (1566—1579) і смаленскі (з 1579).

Удзельнік Інфлянцкай вайны 1558—1582. У 1568 удала кіраваў абаронай Лепеля, за што атрымаў яго ў пажыццёвае карыстанне.

У 1569 ставіў у войска 47 коннікаў са сваіх маёнткаў.

Падчас Рэфармацыі перайшоў у кальвінізм.

Сям'я
-----

З шляхецкага роду Зяновічаў герба «Дэспат», сын Мікалая Юр'евіча.

Быў двойчы жанаты: з Соф'яй Глябовіч (дачка віленскага ваяводы Яна Глябовіча), а потым з Ганнай Іванаўнай Слушкай.

Меў сына Крыштафа, які стаў берасцейскім ваяводам, а таксама дачку Гальшку (Альжбету, Соф'ю), жонку кіеўскага кашталяна Міхаіла Вішнявецкага. Гальшка стала прабабкай польскага караля
Міхала Вішнявецкага.

Маёнткі
-------

Пра вялікія памеры яго зямельных уладанняў сведчыць "Попіс войска ВКЛ 1567 года":

*"Кашталян земли Полоцкое. Месяца октебра 8 дня. Пан Юръи Зеновъевич, кашталян земли Полоцкое, державца Лепельский, Чичерский и Пропойский, ачкольвек почту своего не показывал, але прислал до пана гетмана реистр, оказуючи яко веле почту повинного мает ставити, то есть - з ыменья с Куршан в земли Жомойтской коней петнадцать; а з Сморкгойнь в повете Ошменском коней петнадцать; и с Поставей и с Полавя коней шесть, а с Костеневич в повете Менском кони два; а з Белицы в повете Оршанском коней осм; а з Прусович в повете Менском конь один. Сумою того всего почту, его милости повинного, коней сорок сем збройне - пнцри, пр. согай. рогати.; а при тых ездных поведил его милость поготову маючи драбей двадцать чотыры"**.*

Зноскі
------

1. ↑  Литовская Метрика. Отдел первый. Часть третья: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского/ Русская историческая библиотека, издаваемая императорскою Археографическою комиссиею. Т.33. - Петроград, 1915. - С.438-439.

Літаратура
----------

* *Насевіч В.* Зяновічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 660. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.


| ?Юрый Мікалаевіч Зяновіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Юрый Мікалаевіч Зяновіч |  | Мікалай Юр’евіч Зяновіч[d] |  | Юрый Іванавіч Зяновіч |  | Іван Зяноўевіч Зяновіч[d] |  | Зяновій Братошыч[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |
**Віктар Мікалаевіч Хвалю́к** (23 снежня 1958, Брэст) — беларускі хімік.

Дацэнт хімічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (БДУ), кандыдат хімічных навук.

З 1991 года здзяйсняе метадычнае кіраўніцтва сістэмай прадметных алімпіяд школьнікаў па хіміі ў Рэспубліцы Беларусь.

Член метадычнай камісіі і член журы Міжнароднай Мендзялееўскай алімпіяды па хіміі школьнікаў СНД і краін Балтыі з 1994 г. З 1994 г. афіцыйны прадстаўнік Рэспублікі Беларусь і з 1996 г. галоўны ментар нацыянальнай зборнай каманды школьнікаў Беларусі на Міжнароднай хімічнай алімпіядзе (IChO).

Аўтар серыі падручнікаў, задачнікаў і метадычных дапаможнікаў па хіміі для сярэдняй школы і для ВНУ.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Хімічныя алімпіяды Беларусі: ілюстраваная гісторыя Архівавана 27 лістапада 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 547154381009530291779 |