**25-я брыгада спецыяльнага прызначэння «Скарпіён»** — адборное фарміраванне (брыгада спецпрызначэння) Узброеных Сіл Кіргізскай Рэспублікі.

Гісторыя
--------

Гісторыя брыгады пачынаецца 31 сакавіка 1994 года, калі па загадзе міністра абароны Кіргізскай Рэспублікі была сфарміравана 525-я рота спецыяльнага прызначэння, першым камандзірам якой стаў вядомы ў краіне афіцэр майстар рукапашнага бою палкоўнік Станіслаў Халадкоў.

У жніўні 1995 года рота прымала ўдзел у спаборніцтвах падраздзяленняў спецпрызначэння, пасля чаго была перафармавана ў 525-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння.

У 1995 годзе атрад прайшоў паспяховыя месячныя зборы на базе рэйнджараў ў Форт-Полк, штат Луізіяна, ЗША.

Затым атрад быў перайменаваны ў 525-ы асобны батальён спецыяльнага прызначэння, падпарадкаваны Галоўнаму разведвальнаму ўпраўленню Галоўнага Штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Кіргізія. Многія афіцэры батальёна атрымалі баявой вопыт у Таджыкістане і Афганістане.

У 1999 і 2000 гадах зводны атрад батальёна прымаў удзел у Баткенскіх падзеях. У жніўні 2000 года вайскоўцы «Скарпіёна» нечакана з’явіўшыся ў тыле ворага, перакрылі ім шлях да адступлення, пераламаўшы тым самым ход бою з баевікамі. У выніку кампаніі 33 вайскоўца брыгады «Скарпіён» атрымалі ўзнагароды.

У 2001 годзе 525-я брыгада перафармавана ў 25-ю асобную брыгаду спецыяльнага прызначэння «Скарпіён».

З 10 чэрвеня па 2 ліпеня 2010 года асабісты склад «Скарпіёна» выконваў баявыя задачы па прадухіленні масавых беспарадкаў у горадзе Ош. Тады пры выкананні задачы загінуў старшы разведчык, кулямётчык атрада сяржант Азамат Сурантаеў, які пасля быў узнагароджаны медалём «Эрдзік» пасмяротна.

У студзені 2022 года 150 вайскоўцаў злучэнні і 19 адзінак тэхнікі адправіліся для ўдзелу ў міратворчай місіі АДКБ у Казахстане.

Падрыхтоўка
-----------

У брыгадзе «Скарпіён» надаецца асаблівая ўвага фізічнай і тактычнай падрыхтоўцы. Акрамя ўсяго іншага, кожны вайсковец павінен быць псіхалагічна і маральна падрыхтаваны, мець добрую памяць, логіку і ў любы момант павінен прадэманстраваць свае навыкі. З кожным днём вайскоўцы ўдасканальваюць свае веды і вопыт. У праграму навучання ўваходзіць паветрана-дэсантная, вадалазная, разведвальная і дыверсійная падрыхтоўка. Вайскоўцаў навучаюць ваджэнню ўсіх відаў колавай і гусенічнай тэхнікі, кіравання верталётаў і самалётаў, стральбе з любога віду стралковай зброі, валодання халоднай зброяй.

Усе афіцэры, якія прыходзяць на службу ў гэтую брыгаду, праходзяць навучанне ў Разанскім вышэйшым паветрана-дэсантным камандным вучылішчы. Таксама, часта ў брыгаду запрашаюць інструктараў з Расіі і ЗША.

Сучасны стан
------------

Брыгада дыслакуецца ў горадзе Такмак. Структура і колькасць з’яўляецца канфідэнцыйнай інфармацыяй.

Тэхніка, узбраенне і экіпіроўка
-------------------------------

На ўзбраенні брыгады складаюцца лепшыя ўзоры расійскай і заходняй зброі і рыштунку. Вайскоўцы выкарыстоўваюць аўтаматы 9А-91, АН-94, АКМ, АК-74М, АС Вал, снайперскія вінтоўкі ОСВ-96, СВД і Вінтарэз, антыснайперскія прылады, кулямёты Печанег, ПКМ, пісталеты «Гюрза», АПС, ПМ, пісталеты-кулямёты «Каштан», натаўскія парашуты, «Міраж-1200» — прылада для кругласутачнага назірання і выяўлення аптычных і оптаэлектрычных сістэм, таксама ў вайскоўцаў на аснашчэнні маюцца горныя лыжы, сноўборды, квадрацыклы, снегаходы, парапланы.

З ваеннай тэхнікі ёсць БТР-80, УАЗ Хантэр, УАЗ Патрыёт, Ford Ranger ваеннай мадыфікацыі, а таксама штабныя, медыцынскія і шматмэтавыя Land Rover Defender.

Мінулыя комплексныя кваліфікацыйныя выпрабаванні вайскоўцы «Скарпіёна» (да гэтага часу адслужылі не менш за адзін год) носяць зялёны берэт і нарукаўную нашыўку з выявай скарпіёна.

Зноскі
------

1. ↑  *Замир Ибраев*. Зеленый берет и нарукавная повязка бойца «Скорпион» (руск.). *K-News* (23 лютага 2014). Праверана 8 студзеня 2022.
2. ↑  Зеленый берет и нарукавная повязка бойца «Скорпион» // K-NEWS от 23 февраля 2014

Спасылкі
--------

* Спецподразделения Кыргызстана
* «Скорпион» статья
* «Скорпион» на страницах токмокского СМИ Архівавана 20 красавіка 2019.