**Навальні́ца** — складаная атмасферная з'ява, неабходнай часткай якой з'яўляюцца шматразовыя электрычныя зарады паміж хмарамі альбо паміж хмарай і зямлёй (маланкі), якія таксама суправаджаюцца гукавой з'явай — громам.

Прырода навальніц
-----------------

Навальніца звязана з развіццём магутных кублавата-дажджавых воблакаў, што таксама звязана з моцнай хісткасцю стратыфікацыі паветра пры высокім утрыманні вільгаці. З гэткай прычыны навальніца суправаджаецца моцнымі шквалістымі вятрамі і залевай, а часам разам з градам. У той самы час навальніца — з’ява адносна нядоўгатэрміновая, кожная навальніца рэдка цягнецца больш за 2 гадзіны. Вылучаюць навальніцы франтальныя і унутрымасавыя.

Геаграфія навальніц
-------------------

Размеркаванне навальнічных разрадаў па паверхні Зямлі.
Адначасова на Зямлі дзейнічае каля паўтары тысяч навальніц, сярэдняя інтэнсіўнасць разрадаў ацэньваецца як 46 маланак у секунду. Па паверхні планеты навальніцы размяркоўваюцца нераўнамерна. Над акіянам навальніц назіраецца прыблізна ў дзесяць разоў менш, чым над кантынентамі. У трапічнай і субтрапічнай зоне (ад 30° паўночнай шыраты да 30° паўднёвай шыраты) засяроджана каля 78 % усіх маланкавых разрадаў. Максімум навальнічнай актыўнасці прыпадае на Цэнтральную Афрыку. У палярных раёнах Арктыкі і Антарктыкі і над палюсамі навальніц практычна не бывае. Інтэнсіўнасць навальніц ідзе за сонцам: максімум навальніц прыпадае на лета (у сярэдніх шыротах) і дзённыя пасляпаўдзённыя гадзіны. Мінімум зарэгістраваных навальніц прыпадае на час перад узыходам сонца.

На навальніцы ўплываюць таксама геаграфічныя асаблівасці мясцовасці: моцныя навальнічныя цэнтры знаходзяцца ў горных раёнах Гімалаяў і Кардыльераў.

Меры бяспекі
------------

Пры навальніцы рэкамендуецца зачыняць вокны, не карыстацца электрапрыборамі, на вуліцы не шукаць схованку пад дрэвамі або лініямі электраперадачы. У час навальніцы катэгарычна забаронена купацца і лепш адысці далей ад вадаёма. Аўтамабілістам не трэба запраўляць машыну ў час навальніцы, а непагоду лепш перачакаць у салоне.

Гл. таксама
-----------

* Снежная навальніца
* Бліскавіца
* Палярнае ззянне
* Навальнічная энергетыка
* Маланка

Зноскі
------

1. ↑  Where Lightning Strikes Архівавана 17 сакавіка 2008.

Літаратура
----------

* Навальні́ца // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 511. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Навальніца

| ⛭сонца Надвор’е дождж |
| --- |
| Поры года | 
* Зіма
* Вясна
* Лета
* Восень

 |
| Атмасферныя ападкі | 
* Галалёдзіца
* Град
* Дождж
* Імжа
* Крупка
* Лівень
* Раса
* Снег
* Шэрань

 |
| Прагноз і дзённік надвор’я | 
* Воблачнасць
* Вільготнасць паветра (абсалютная і адносная)
* Ціск
* Тэмпература паветра
* Кірунак ветру

 |
| Пагодныя з’явы | 
* Вецер
* Навальніца
* Тарнада
* Ураган
* Шторм

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Канадская · Малы Бракгаўза і Эфрона · У. Даля · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 119654054 · GND: 4124948-3 · LCCN: sh85135120 · Microsoft: 80316258 · NKC: ph124063 |