***Baldur’s Gate 3*** — ролевая відэагульня, распрацаваная і выданая Larian Studios. Трэцяя асноўная гульня ў серыі Baldur’s Gate, заснаваная на настольнай ролевай сістэме *Dungeons & Dragons*. Частковая версія гульні выпушчана ў фармаце ранняга доступу для macOS, Windows і сэрвісу патокавай перадачы Stadia 6 кастрычніка 2020 года. Гульня заставалася ў раннім доступе да поўнага выпуску для Windows 3 жніўня 2023 г. Выпуск версій для macOS і PlayStation 5 запланаваны на 6 верасня 2023 г. а версія для Xbox Series X/S запланавана на 2023 г. Версія Stadia была адменена пасля закрыцця Stadia.

*Baldur’s Gate 3* атрымала высокую ацэнку крытыкаў, якія высока ацанілі геймплэй, апавяданне, колькасць кантэнту і выбар гульца. У снежні 2023 года Baldur's Gate 3 была ўдастоена шэрагу прэмій, уключаючы Golden Joystick Award і The Game Award у намінацыі «Гульня года».

Геймплэй
--------

*Baldur’s Gate 3* — ролевая відэагульня, якая прапануе як адзіночную, так і кааператыўную шматкарыстальніцкую гульню. Гульцы могуць стварыць аднаго або некалькіх персанажаў і стварыць групу разам з шэрагам загадзя створаных персанажаў, каб даследаваць гісторыю гульні. Па жаданні гульцы могуць узяць аднаго са сваіх персанажаў і аб’яднацца ў сетку з іншымі гульцамі, каб стварыць групу. Як і ў папярэдніх гульнях серыі *Baldur’s Gate*, *у Baldur’s Gate 3* ёсць пакрокавы бой, падобны на раннія гульні Larian *Divinity: Original Sin* і *Divinity: Original Sin II* ; усе баі заснаваныя на правілах *D&D* 5-га выдання.

Сюжэт
-----

Дзеянне гульні адбываецца ў 1492 DR, больш чым праз 120 гадоў пасля падзей *Baldur’s Gate II: Shadows of Amn* і праз некалькі месяцаў пасля падзей *Baldur’s Gate: Descent into Avernus*. Ён адрозніваецца разгалінаваным сюжэтам, тыповым для CRPG, дзе асноўныя моманты гісторыі застаюцца ў асноўным аднолькавымі незалежна ад выбару гульцоў, але са значнымі рознымі дэталямі, асабліва ў дачыненні да шматлікіх пабочных квэстаў. У пачатку гульні гулец можа альбо стварыць арыгінальнага персанажа, які, па сутнасці, з’яўляецца «чыстым аркушам» з пункту гледжання папярэдняй гісторыі, альбо выбраць аднаго з сямі загадзя створаных «арыгінальных персанажаў».

Першы акт пачынаецца з таго, што персанаж гульца аказваецца ў палоне ў знішчальнікаў розуму, якія распачалі ўварванне на Фаэрун на сваім караблі-заклінальніку (эквівалент касмічнага карабля D&D, які працуе толькі на магіі, а не на ракетным паліве). Яны імплантавалі галоўнаму герою апалонікаў-ілітыдаў — паразітаў, здольных захапіць і ператварыць іх у іншых пажыральнікаў розуму. Аднак, перш чым трансфармацыя будзе завершана, карабель падвяргаецца нападу воінаў гіцянкі і іх чырвоных драконаў. Карабель ляціць праз некалькі царстваў, у тым ліку Авернус, першы з Дзевяці пеклаў. Галоўны герой вызваляецца падчас бою і накіроўвае пашкоджаны карабель назад на Фаэрун, дзе ён разбіваецца. Пакуль галоўны герой шукае спосаб выдаліць паразіта, яны сутыкаюцца з іншымі выжыўшымі пасля крушэння, якім таксама імплантавалі паразітаў: баец гіцянкі Лаэ’зел, паўэльф клерык Ценявое Сэрца, высокі эльф-вампір-ізгой Астарыён, чалавек-чараўнік Гейл, чалавек-чарнакніжнік Уіл і тыфлінг-варвар Карлах.

Галоўны герой урэшце сутыкаецца з культам гоблінаў, якія пакланяюцца новаму богу, якога яны называюць «Абсалют». Неўзабаве таямнічы вартаўнік, вядомы як Наведвальнік мары, выяўляе, што Абсалют ставіць пад пагрозу ўсё царства. Апякун заахвочвае галоўнага героя прыняць магічныя сілы Ілітыдаў, якія даў ім паразіт, запэўніваючы, што яны спатрэбяцца для нападу на Абсалют. Пасля пранікнення ў разбураныя вежы Ўзыходу Месяца ў 2-м акце гулец шпіёніць за натхняльнікамі культу Абсалюту — абаронцамі багоў, вядомых як Мёртвая тройка, Бэйн, Бхаал і Міркул. Гэтыя чэмпіёны дамінавалі ў старэйшым мозгу Ілітыдаў з дапамогай старажытнай магіі Нетэрэзаў і выкарыстоўваюць яе для кантролю як знішчальнікаў культу, так і знішчальнікаў розуму, плануючы прывесці іх да нападу на горад Бальдурава брама. Галоўнаму герою і іх групе ў рэшце рэшт удаецца пераняць кантроль над мозгам ад яго апрацоўшчыкаў у 3-м акце, і затым гульцу, у залежнасці ад выбару, зробленага ў гульні, даецца выбар альбо прымусіць мозг знішчыць сябе, альбо ўзяць кантроль над ім і захапіць усё царства.

Распрацоўка
-----------

Арыгінальная гульня *Baldur’s Gate* была распрацавана BioWare і Black Isle Studios і выдана Interplay Entertainment у 1998 годзе. У гульні выкарыстоўвалася ліцэнзійная версія набору правілаў *Dungeons & Dragons* (*D&D*), у прыватнасці, у наладзе *Forgotten Realms*. Поспех гульні прывёў да стварэння сіквела *Baldur’s Gate II: Shadows of Amn* і дапаўнення да яго, а таксама *Icewind Dale* і яго працягу і, нарэшце, *Planescape: Torment*. Black Isle Studios пачала працу над наступным сіквелам, *Baldur’s Gate III: The Black Hound*, у 2003 годзе, але Interplay сутыкнулася з значным фінансавым крызісам у тым годзе і закрыла Black Isle, адмяніўшы гульню. Interplay страціла ліцэнзію на стварэнне відэагульняў *D&D* для Atari у 2008 годзе. Atari пазней выпусціла *Neverwinter Nights* і яе працяг *Neverwinter Nights 2*. Wizards of the Coast набылі права ўласнасці на франшызу *Dungeons & Dragons* у рамках куплі TSR у 1997 годзе і на працягу папярэдніх гадоў абнаўлялі асноўныя наборы правілаў. Новы сіквел ад Larian Studios не мае ніякага дачынення да адмененай *Baldur’s Gate III: The Black Hound*.

Інтэлектуальная ўласнасць серыі (IP) шукалася многімі распрацоўшчыкамі. Гэта ўключае ў сябе Браяна Фарга, заснавальніка Interplay і inXile Entertainment, а таксама Фергуса Уркхарта з Obsidian Entertainment, якія дамагаліся правоў на інтэлектуальную ўласнасць як мінімум дзесяць гадоў. Larian Studios некаторы час была зацікаўлена ў стварэнні працягу серыі *Baldur’s Gate*, упершыню звярнуўшыся да Wizards of the Coast пасля выхаду *Divinity: Original Sin* прыкладна ў 2014 годзе. У гэты час Wizards of the Coast палічылі, што студыя яшчэ занадта новая ў індустрыі, каб ёй давяраць ліцэнзію *Baldur’s Gate*. Затым Larian распрацаваў *Divinity: Original Sin II*, які быў выпушчаны ў верасні 2017 года. Матэрыялы перад рэлізам, звязаныя з гульнёй, уразілі Wizards of the Coast, таму яны звязаліся з Larian, каб спытаць, ці цікавяцца яны яшчэ *Baldur’s Gate 3*. Ларыян пагадзіўся, і, працуючы над завяршэннем стадыі выпуску *Divinity: Original Sin II*, невялікая група сабралася для распрацоўкі дызайнерскага дакумента, каб прадставіць Wizards of the Coast са сваімі ідэямі для новых *Baldur’s Gate*.

Group of people playing Dungeons & Dragons tabletop RPG. Baldur’s Gate 3 заснавана на 5-м выданні настольнай RPG *Dungeons & Dragons*.
Гульня заснавана на наборы правілаў <i id="mwgg">Dungeons &amp; Dragons</i> 5-га выдання, але яна будзе ўключаць у сябе налады і мадыфікацыі, якія Ларыян палічыў неабходнымі для адаптацыі яе да відэагульні. Напрыклад, чакаецца, што баявая сістэма будзе больш накіравана на карысць гульца, чым у настольнай версіі, каб зрабіць гульню больш прыемнай.

Larian Studios дражнілі *Baldur’s Gate 3* за тыдзень да E3 2019. Яны афіцыйна раскрылі гэта падчас прэзентацыі Google на платформе Stadia непасрэдна перад E3, пацвердзіўшы яго выпуск як для Windows, так і для Stadia. Настольная прыгодніцкая гульня *Baldur’s Gate: Descent Into Avernus* была апублікаваная Wizards of the Coast у верасні 2019 года і была апісана як «прыквел» да *Baldur’s Gate 3*. Дзеянне прыгоды *Descent into Avernus* адбываецца прыкладна праз 100 гадоў пасля падзей у *Baldur’s Gate II*, а гісторыя *Baldur’s Gate 3* адбываецца адразу пасля падзей у настольным модулі *Descent into Avernus*. 5 кастрычніка 2020 года Larian Studios абвясціла, што гульня будзе выпушчана для macOS у дадатак да Windows і Stadia.

Першапачаткова *Baldur’s Gate III* планавалася выпусціць у раннім доступе 30 верасня 2020 года. Пазней гэтая дата была перанесена на 6 кастрычніка 2020 года. Версія ранняга доступу ўтрымлівала толькі першы акт гульні, што складала прыкладна 25 гадзін кантэнту і адну пятую карты гульнявога свету. Стваральнік персанажа таксама першапачаткова ўключыў у сябе выбар з 16 рас і шасці класаў, якія плануецца павялічыць для канчатковага выпуску. Дадатковыя функцыі і змест, у тым ліку шматкарыстальніцкая функцыя і дадатковыя класы, паступова дадаваліся ў версію ранняга доступу праз патчы па меры прасоўвання распрацоўкі да канчатковага выпуску. Файлы захоўванняў, створаныя падчас ранняга доступу, нельга перанесці ў завершаную гульню.

Гульня заставалася ў раннім доступе да рэлізу ў жніўні 2023 года. Пасля закрыцця Stadia 18 студзеня 2023 г. поўная версія для Stadia была адменена. 23 лютага 2023 года было абвешчана, што *Baldur’s Gate 3* будзе цалкам выпушчаны 31 жніўня 2023 года для macOS, Windows і PlayStation 5. У пазнейшым дата выпуску для ПК была зменена на 3 жніўня, а для macOS і PlayStation 5 — на 6 верасня. Larian таксама пацвердзіў, што порт Xbox Series X і Series S знаходзіцца ў распрацоўцы, але не быў афіцыйна абвешчаны, бо сутыкнуўся з тэхнічнымі праблемамі з кааператывам з падзеленым экранам на Series S. Ларыян таксама адзначыў, што гульня не з’яўляецца эксклюзіў для кансолі PlayStation і можа быць выпушчаны на Xbox, калі праблемы будуць выпраўлены. Выпуск Xbox быў афіцыйна пацверджаны ў жніўні 2023 года. Запланаваны на выпуск пазней у 2023 годзе, ён будзе падтрымліваць падзелены экран толькі на серыі X. Спайк Чансофт апублікаваў версію для PlayStation 5 у Японіі.

Водгукі
-------

### Крытычны прыём

Версія *Baldur’s Gate 3* для ПК атрымала «ўсеагульнае прызнанне» паводле вэб-сайта агрэгатара аглядаў Metacritic.

Крытыкі высока ацанілі якасць напісанага, у тым ліку дэталёвае апісанне дзеяння *Dungeons & Dragons* на Фаэруне; пераплеценыя сюжэтныя лініі, якія дазваляюць альтэрнатыўныя сюжэтныя моманты і вялікую ступень свабоды гульца; і персанажы, асабліва кампаньёны, якія з’яўляюцца цікавымі і запамінальнымі. Крытыкі таксама высока ацанілі якасць вытворчасці, уключаючы агучку,, анімацыю персанажаў і твараў і дэталёвае асяроддзе. Рэалізацыя ў гульні набору правілаў Dungeons & Dragons 5-га выдання была добра прынята, хоць некаторыя крытыкі былі занепакоеныя тым, што складанасць сістэмы можа быць страшнай для гульцоў, якія зусім не знаёмыя з настольнай версіяй гульні. Былі адзначаны тэхнічныя характарыстыкі і некалькі памылак, асабліва ўлічваючы мноства шырокіх і складаных гульнявых сістэм і ўзаемадзеянняў. Крытыкі былі больш цёплымі наконт сістэмы інвентара і некаторых аспектаў карыстальніцкага інтэрфейсу, такіх як неабходнасць мікракіравання абсталяваннем некалькіх персанажаў.

Фразер Браўн з *PC Gamer* назваў гульню «новай вяршыняй [CRPG] жанру» пакуль *IGN Portugal* называў яе «Шэдэўр, які неабходна гуляць, які задае новую планку ў сусвеце RPG».

Пасля выхаду гульня распаліла дыскусію аб сучасным стане гульняў і гульнявой індустрыі. Каментатары, такія як Дэсцін Легары з *IGN*, падкрэслілі заявы распрацоўшчыкаў, не звязаных з *Baldur’s Gate 3,* якія былі занепакоеныя тым, што яе поспех можа прывесці да значнага павышэння чаканняў сярод спажыўцоў. У адказ Легары заявіў, што распрацоўшчыкі павінны імкнуцца адпавядаць і перасягаць нядаўна ўстаноўлены стандарт гульні з пункту гледжання якасці і паўнаты, і што распрацоўшчыкі павінны сканцэнтравацца на тэхнічнай стабільнасці, паўнаце функцый і чаканнях гульцоў, а не на стратэгіі манетызацыі і выпуску незавершаных прадукты. Алекс Баталья з *Eurogamer* высока ацаніў прадукцыйнасць гульні на ПК і дадаў, што «*Baldur’s Gate 3* запускаецца ў адшліфаваным стане без праблем, якія могуць парушыць гульню, ганьбячы тэхнічную якасць іншых буйных выпускаў AAA». 

### Продажы

*Baldur’s Gate 3* стала самай прадаваймай гульнёй у Steam і GOG.com у дзень запуску ў раннім доступе. У Steam у гульню было каля 537 000 адначасовых гульцоў у дзень рэлізу, і дасягнула піка ў больш чым 712 000 адначасовых гульцоў на 3-ці дзень пасля рэлізу. 4 жніўня 2023 года генеральны дырэктар Larian Studios Свэн Вінке паведаміў, што Baldur’s Gate 3 прададзена 2,5 мільёна копій на ПК праз ранні доступ Steam. Продажы гульні пераўзышлі чаканні студыі.

Заўвагі
-------

1. ↑  .
2. ↑  *Wilde*. How to play Baldur's Gate 3 co-op, and whether or not you should (англ.). *PC Gamer* (7 кастрычніка 2020).
3. 1 2  *Brown*. Baldur's Gate 3 will combine the best of Divinity and D&D 5th Edition **(нявызн.)**. *PC Gamer* (6 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 17 June 2019. Праверана 18 June 2019.
4. ↑  *Dingman*. Baldur's Gate III is finally happening, 19 years later **(нявызн.)**. *PC World* (6 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 21 October 2020. Праверана 7 June 2019.
5. ↑  Baldur's Gate 3 for PC Reviews **(нявызн.)**. *Metacritic*.  CBS Interactive. Праверана 9 August 2023.
6. ↑  *Cassidy, Ruth*. Baldur's Gate 3 review - a critical success, with critical failures **(нявызн.)**. *Eurogamer* (16 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 18 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
7. ↑  *Broadwell, Josh*. Baldur's Gate 3 Review - A True Soul Stirrer **(нявызн.)**. *Game Informer* (16 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 18 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
8. ↑  *Jones, Ali*. Baldur's Gate 3 review: "A new gold standard for RPGs" **(нявызн.)**. *GamesRadar+* (14 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
9. ↑  *Hafer, Leana*. Baldur's Gate 3 Review **(нявызн.)**. *IGN* (18 жніўня 2023). Праверана 18 жніўня 2023.
10. ↑  Baldur's Gate 3 review (англ.). *PC Gamer* (16 жніўня 2023). Праверана 17 August 2023.
11. ↑  *Dammes, Matthias*. Baldur's Gate 3 im Test: Dieses Rollenspiel ist ein Kunst- und Meisterwerk(нявызн.). *PC Games* (16 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
12. ↑  *Kelly, Paul*. Baldur’s Gate 3 review – an instant RPG classic **(нявызн.)**. *PCGamesN* (10 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 18 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
13. ↑  *Jackson, Gita*. Baldur’s Gate 3 is a masterpiece built on a bad tabletop game **(нявызн.)**. *Polygon* (18 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 18 жніўня 2023. Праверана 18 жніўня 2023.
14. ↑  *MacCafferty*. Obsidian and inXile Both Tried to get the Rights to Baldur's Gate 3 – E3 2019 **(нявызн.)**. *IGN* (18 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 19 June 2019. Праверана 18 June 2019.
15. ↑  *Brown*. Larian was shot down the first time it wanted to make Baldur's Gate 3 **(нявызн.)**. *PC Gamer* (6 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 9 June 2019. Праверана 18 June 2019.
16. ↑  *McWhertor*. Divinity: Original Sin studio teases new game, signs point to Baldur's Gate 3 **(нявызн.)**. *Polygon* (30 мая 2019). Архівавана з першакрыніцы 9 June 2019. Праверана 18 June 2019.
17. ↑  *Grant*. Baldur's Gate 3 announced for Stadia launch, watch the trailer here **(нявызн.)**. *Polygon* (6 чэрвеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 19 June 2019. Праверана 18 June 2019.
18. ↑  *Hoffer*. Dungeons & Dragons Clarifies Relationship Between Descent Into Avernus and Baldur's Gate III (англ.). *ComicBook.com* (11 чэрвеня 2019). Праверана 28 December 2019.
19. ↑  Неабходна задаць ***title=*** і ***url=*** для шаблона {{cite web}}. 
*baldursgate3*.  **(нявызн.)**. *Твітэр*.
20. ↑  *O'Connor*. Baldur's Gate 3 Will Release In Early Access In September (англ.). *GameSpot* (18 жніўня 2020). Архівавана з першакрыніцы 19 August 2020. Праверана 18 August 2020.
21. ↑  *larianstudios*. We're delaying to October 6, by a week. **(нявызн.)**. *Твітэр* (23 верасня 2020).
22. ↑  *Watts*. Baldur's Gate 3's Map Is Already Big In Early Access (англ.). *GameSpot* (6 кастрычніка 2020). Архівавана з першакрыніцы 23 April 2021. Праверана 7 October 2020.
23. ↑  *Romano*. Baldur's Gate III launches in August 2023 **(нявызн.)**. *Gematsu* (8 снежня 2022). Архівавана з першакрыніцы 9 December 2022. Праверана 9 December 2022.
24. ↑  Cranz, Alex (29 September 2022). "Google is shutting down Stadia". *The Verge*. `{{cite news}}`: Вонкавая спасылка ў ``|archivedate=`` (даведка); Праверце значэнне даты ў: `|archivedate=` (даведка)Папярэджанні CS1: url-status (link)
25. ↑  *Vincke*. Baldur's Gate 3 launches on PS5 August 31 **(нявызн.)**. *PlayStation.Blog*.  Sony Interactive Entertainment (23 лютага 2023). Архівавана з першакрыніцы 24 February 2023. Праверана 24 February 2023.
26. ↑  Baldur's Gate 3 - FAQ (англ.)  **(нявызн.)**?. *Steam* (3 жніўня 2023). Праверана 3 August 2023.
27. ↑  Baldur's Gate 3 - Community Update #20: A Dragonborn, a Half-Orc & a Monk Walk Into a Tavern - Steam News (англ.). *Steam* (29 чэрвеня 2023). Праверана 29 June 2023.
28. ↑  *Mahardy*. Baldur's Gate 3 will launch four weeks early on PC, delayed on PS5 (англ.)  **(нявызн.)**?. *Polygon* (29 чэрвеня 2023). Праверана 30 June 2023.
29. ↑  *Faulkner*. Baldur's Gate 3 PS5 pre-order guide **(нявызн.)**. *Polygon* (3 жніўня 2023). Праверана 4 August 2023.
30. ↑  *Phillips*. Baldur's Gate 3 doesn't have PlayStation exclusivity, but isn't coming to Xbox for now **(нявызн.)**. *Eurogamer* (24 лютага 2023). Архівавана з першакрыніцы 24 February 2023. Праверана 25 February 2023.
31. ↑  Baldur’s Gate III coming to Xbox Series in 2023 **(нявызн.)**. *Gematsu* (24 жніўня 2023). Праверана 24 August 2023.
32. ↑  Baldur's Gate 3 PS5 Publishing Rights Snagged by Spike Chunsoft in Japan **(нявызн.)**. *Push Square* (17 жніўня 2023). Праверана August 17, 2023.
33. 1 2  *Reuben*. Baldur's Gate 3 review – awe-inspiring D&D rendition is a towering landmark **(нявызн.)**. *The Guardian* (9 жніўня 2023). Праверана 9 August 2023.
34. 1 2  *Pestana*. Baldur's Gate 3 - Análise(нявызн.). *IGN Portugal* (9 жніўня 2023). Праверана 9 August 2023.
35. 1 2 3 4 5  *Moyer*. Baldur's Gate 3 Review (англ.). *Game Rant* (4 жніўня 2023). Праверана 9 August 2023.
36. 1 2  *Sinha*. Baldur's Gate 3 Review – Stand and Deliver **(нявызн.)**. *GamingBolt*. Праверана 9 August 2023.
37. ↑  *W-K*. Baldur's Gate 3 Review-in-Progress — Open wide and bear witness(нявызн.). *Checkpoint*. Праверана 9 August 2023.
38. ↑  *Baldur’s Gate 3 is Causing Some Developers to Panic*.
39. ↑  "Baldur's Gate 3 PC tech review: polish that puts other AAA games to shame".
40. ↑  *Donovan*. 'Baldur's Gate 3' overtakes 'Sons Of The Forest' to become Steam's second biggest launch of 2023 (англ.)  **(нявызн.)**?. *NME* (4 жніўня 2023). Праверана 6 August 2023.
41. ↑  Jonathan, Bolding (5 August 2023). "Baldur's Gate 3 enters top 10 all-time peak Steam games, knocking Apex Legends out". *PC Gamer* [англійская]. `{{cite news}}`: Вонкавая спасылка ў ``|archivedate=`` (даведка); Праверце значэнне даты ў: `|archivedate=` (даведка)Папярэджанні CS1: url-status (link)
42. ↑  *Franzese*. Baldur's Gate 3 launches to jaw-dropping success on Steam (англ.). *Digital Trends* (4 жніўня 2023). Архівавана з першакрыніцы 5 August 2023. Праверана 5 August 2023.
43. ↑  *Sinha*. Baldur's Gate 3 Sold over 2.5 Million Units in Early Access **(нявызн.)**. *GamingBolt* (4 жніўня 2023). Праверана 7 August 2023.
44. ↑  *Fenlon*. Larian's boss worried Baldur's Gate 3 had peaked in early access, so its massive 800K concurrent player launch was 'way, way beyond' expectations **(нявызн.)**. *PC Gamer* (8 жніўня 2023). Праверана 8 August 2023.