**Асно́вы** — клас хімічных злучэнняў, складаныя рэчывы, малекулы якіх складаюцца з іонаў металаў і гідроксагруп (-OH). Растваральныя асновы з'яўляюцца электралітамі. Гідраксіды шчолачных металаў (калію, натрыю, літыю) завуцца шчолачамі.

Асновы маюць горкі смак, змяняюць колер індыкатараў (напрыклад, пачырваненне лакмусавай сіняй паперы), уступаюць у рэакцыю з кіслотамі, утвараючы солі, а таксама спрыяюць пэўным хімічным рэакцыям, як асноўны каталіз.

Асновы можна разглядаць як хімічную супрацьлегласць кіслот, паколькі эфект пры ўзаемадзеянні кіслаты і вады ёсць павышэнне канцэнтрацыі іона гідраксонія (H3O+), у той час калі ўзаемадзеянне з асновай памяншае гэту канцэнтрацыю. Асновы і кіслоты звычайна знаходзяцца ў вадкай форме, рэакцыя паміж імі называецца нейтралізацыяй. Водныя растворы асноваў рэагуюць з воднымі растворамі кіслот ствараючы пры гэтам воду і солі ў водных растворах, у якіх солі падзяляюцца на кампанентныя іоны.

Для таго каб рэчыва класіфікавалася як арэніюсавая аснова, янопавінна вырабляць іоны гідраксіду ў растворе. Арэніус лічыў, што асновы павінны ўтрымліваць гідраксід у сваёй формуле. Гэта робіць мадэль Арэніюса абмежаванай, бо яна не можа растлумачыць асноўныя ўласцівасці водных раствораў аміяку (NH3) або яго арганічныя вытворныя (аміны). У больш агульнай кіслотна-шчолачнай тэорыі Брэнстэда—Лоўры, асновы ўяўляе сабой рэчыва, якое можа прымаць іоны вадароду (H+) — інакш вядомых як пратонаў. У мадэлі Льюіса, асновы ўяўляе сабой электронныя пары донараў.

Зноскі
------

1. ↑  *Chemistry*, 9th Edition. Kenneth W. Whitten, Larry Peck, Raymond E. Davis, Lisa Lockwood, George G. Stanley. (2009). стар. 363. ISBN 0-495-39163-8
2. ↑  *Chemistry*. стар. 349

Спасылкі
--------

* *А. П. Ельніцкі, А. I. Шарапа.* Хімія. — Мн.: Народная асвета, 2008. — 278 с. — ISBN 78-985-12-2029-4.(недаступная спасылка)

| ⛭Гідраксіды |
| --- |
| Гідрат аміяку ·  Гідраксід актынію ·  Гідраксід алюмінію ·  Гідраксід барыю ·  Гідраксід берылію ·  Гідраксід жалеза ·  Гідраксід кадмію ·  Гідраксід калію ·  Гідраксід кальцыю ·  Гідраксід літыю ·  Гідраксід магнію ·  Гідраксід марганцу ·  Гідраксід медзі ·  Гідраксід рубідыю ·  Гідраксід стронцыю ·  Гідраксід цынку ·  Гідраксіды жалеза ·  Гідраксіламін ·  Метагідраксід жалеза |

| Растваральнасць кіслот, асноў і соляў у вадзе |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | H+ | Li+ | K+ | Na+ | NH4+ | Ba2+ | Ca2+ | Mg2+ | Sr2+ | Al3+ | Cr3+ | Fe2+ | Fe3+ | Ni2+ | Co2+ | Mn2+ | Zn2+ | Ag+ | Hg2+ | Hg22+ | Pb2+ | Sn2+ | Cu+ | Cu2+ |
| OH− |  | P | P | P | — | P | М | Н | М | Н | Н | Н | — | Н | Н | Н | Н | —
  | —
  | —
  | Н | Н | —
  | Н |
| F− | P | Н | P | P | Р | М | Н | Н | М | Р | Н | Н | Н | Р | Р | М | Р | Р | М | М | Н | Р | ?
  | Р |
| Cl− | P | P | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Н | Р | Н | М | — | Н | Р |
| Br− | P | P | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Н | М | Н | М | Р | H | Р |
| I− | P | P | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | Р |  ?
  | Р | —
  | Р | Р | Р | Р | Н | Н | Н | Н | М | Н | —
  |
| S2− | P | P | P | P | — | Р | М | Н | Р | — | — | Н | —
  | Н | Н | Н | Н | Н | Н | —
  | Н | Н | Н | Н |
| SO32− | P | P | P | P | Р | М | М | М | Н |  ?
  |  ?
  | М |  ?
  | Н | Н | Н | М | Н | Н | Н | Н |  ?
  | Н |  ?
  |
| SO42− | P | P | P | P | Р | Н | М | Р | Н | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | М | — | Н | Н | Р | Р | Р |
| NO3− | P | P | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р | — | Р | — | Р | Р |
| NO2− | P | P | P | P | Р | Р | Р | Р | Р |  ?
  |  ?
  |  ?
  |  ?
  | Р | М |  ?
  |  ?
  | М |  ?
  | ? |  ?
  |  ?
  |  ?
  |  ?
  |
| PO43− | P | Н | P | P | —
  | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н | Н |  ?
  | Н | Н | Н | Н |
| CO32− | М | Р | P | P | Р | Н | Н | Н | Н | —
  | —
  | — | —
  | Н | Н | — | — | Н | —
  | Н | — | —
  |  ?
  | — |
| CH3COO− | P | Р | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | — | Р | Р | — | Р | Р | Р | Р | Р | Р | М | Р | — | Р | Р |
| CN− | P | Р | P | P | Р | Р | Р | Р | Р | ? | Н | Н | — | Н | Н | Н | Н | Н | Р | Н | Р | — | — | Н |
| SiO32− | H | Н | P | P |  ?
  | Н | Н | Н | Н | ?
  | ?
  | Н | ?
  | ?
  | ?
  | Н | Н | ?
  | ?
  |  ?
  | Н | ?
  | ?
  | ?
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Новы · Новы · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11982608d · GND: 4144090-0 · LCCN: sh85012058 · Microsoft: 132493445, 2910623874 |