В’етнамскія бежанцы на палубе карабля ВМС ЗША, аперацыя «Парывісты вецер».
Паўднёнав’етнамскі UH-1 спіхваюць за борт карабля, каб вызваліць месца на палубе.
**Аперацыя «Пурывісты вецер»** (англ.: Frequent Wind) — аперацыя па эвакуацыі амерыканскіх грамадзян з Сайгона ў 1975 годзе падчас вайны ў В’етнаме.

Аперацыя
--------

Да канца красавіка 1975 года ЗША два гады як не прымалі непасрэднага ўдзелу ў В’етнамскай вайне. Вясновае наступленне паўночнав’етнамскіх сіл аказалася паспяховым, і было ясна, што Паўднёваму В’етнаму застаецца існаваць лічаныя дні. У сувязі з набліжэннем паўночнав’етнамскіх дывізій да Сайгон ў сярэдзіне дня 29 красавіка пачалася загадзя спланаваная аперацыя па эвакуацыі амерыканскіх грамадзян (у асноўным дыпламатычнага персаналу). Аперацыя ажыццяўлялася сіламі Корпуса марской пяхоты, які задзейнічаў верталёты CH-46 і CH-53 для перавозкі эвакуяваных на караблі 7-га флоту ЗША ля берагоў Паўднёвага В’етнама. Акрамя амерыканскіх грамадзян, эвакуіраваліся і в’етнамскія бежанцы, якія жадалі пакінуць краіну ў страху перад прыходам камуністаў да ўлады. Неўзабаве, аднак, стала ясна, што эвакуіраваць усіх бежанцаў у Сайгоне не ўяўляецца магчымым — на караблях проста не было месца для такой колькасці людзей.

Аперацыя завяршылася раніцай 30 красавіка, за некалькі гадзін да таго, як Сайгон перайшоў пад кантроль паўночнав’етнамскай арміі. Гэтая дата лічыцца днём заканчэння вайны ў В’етнаме. «Паветраны мост» не сустрэў ніякага процідзеяння з боку паўночнав’етнамцаў. Па небаявых прычынах быў страчаны адзін верталёт (два члены экіпажа загінулі). У агульнай складанасці на караблі 7-га флоту было эвакуявана 1737 грамадзян ЗША і 5595 грамадзян іншых краін (у асноўным в’етнамцаў). Усяго на працягу красавіка амерыканцы рознымі спосабамі вывезлі каля 50 тыс. чалавек, а ў цэлым у канцы вайны і адразу пасля яе ЗША прынялі 138 тыс. в’етнамскіх бежанцаў.

Сімвалічнасць
-------------

Нягледзячы на поспех аперацыі «Парывісты вецер», у ЗША яна была ўспрынята і дагэтуль успамінаецца з горыччу, як сумны вынік непапулярнай вайны. Сімвалам паразы ЗША ў В’етнаме лічацца тэлевізійныя кадры, на якіх верталёты з бежанцамі, што прызямляюцца на караблі, пасля разгрузкі сутыкаюцца ў ваду, каб вызваліць месца для іншых верталётаў. Сусветную вядомасць атрымаў фотаздымак карэспандэнта Хуберта Ван Эса, на якой, як меркавалася, адлюстравана сцэна ўздыму амерыканскага персаналу на борт верталёта на даху пасольства ЗША ў Сайгоне. Толькі напярэдадні 25-й гадавіны аперацыі «Парывісты вецер» стала вядома, што верталёт у рэчаіснасці стаяў на даху не пасольства, а рэзідэнцыі агенцтва міжнароднага развіцця, а падымаліся на яго не амерыканцы, а в’етнамцы.

Гл. таксама
-----------

* Аперацыя «Eagle Pull»
* Людзі ў лодках
* Буанг-Лі

Зноскі
------

1. ↑  Thompson, Larry Clinton *Refugee workers in the Indochina Refugee Exodus, 1975—1092* MacFarland & Company: Jefferson, NC, 2010, p. 92
2. ↑  Vietnam Final Escape and Hugh Van Es Obituary **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 8 кастрычніка 2020. Праверана 19 лютага 2021.

Літаратура
----------

* Rhodes, J. E. The evacuation of Saigon: "Operation Frequent Wind". — Marine Corps Command and Staff College, 1979.

Спасылкі
--------

* Большое количество фотографий операции «Порывистый ветер»
* Ассоциация морских пехотинцев «Падение Сайгона» (англ.)
* Кадры операции «Порывистый ветер» на YouTube

| ⛭Вайна ў В’етнаме |
| --- |
| Падзеі | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1955—1965 | Апбак • Танкінскі заліў • Танкінская рэзалюцыя • «Пранізлівая страла» • Гатэль Brinks • Біньзя • «Палаючае дзіда» |
| 1965—1973 | «Дугавая лямпа» • «Грымоты» • «Зорнае святло» • Я-Дранг • Лангтан • «Этлбара» • «Бола» • «Сідар-Фолс» • «Джанкшэн-Сіці» • «Папай» • База «Голд» • Вышыні • Кантхіен • Дакто • База «Бёрт» • Кхешань • Тэт (1) • Кхамдык • Міні-Тэт • Анбаа • Хюэ • Тэт (2) • «Меню» • Вышыня «Гамбургер» • Камбоджа • «Lam Son 719» • База «Мэры-Эн» • Вялікдзень • «Кішэнныя грошы» • «Індывідуальны кравец» • «Паўабаронца» • «Паўабаронца II» • Парыжскае пагадненне |
| 1973—1975 | «Вяртанне дадому» • Вясна • «Дзіцячы пад’ёмнік» • Таншанят • «Парывісты вецер» • Сайгон |

 |
| Бакі | Злучаныя Штаты Амерыкі Узброеныя Сілы ЗША (MACV • MACV-SOG • Tiger Force • Праект 100 000) • Сцяг Паўднёвага В'етнама Узброеныя сілы Рэспублікі В’етнам • Паўднёвая Карэя Паўднёвакарэйскі кантынгент • Сцяг Камбоджы Свабодныя кхмеры • Сцяг В'етнама В’етнамская народная армія (ЦУПВ) • Сцяг В'етконга В’етконг (ЧРУРПВ) • Сцяг СССР Савецкі кантынгент • Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Паўночнакарэйскія лётчыкі • Сцяг Кампучыі (1975-1979) Чырвоныя кхмеры • Сцяг Лаоса Патэт Лаа •  АФВПН |
| Тактыка і стратэгія | Партызанская вайна • Праграма «Фенікс» • Экалагічная вайна (Блю • Оранж • Грын • Пінк • Пурпур • Уайт) • Знайсці і знішчыць • Дывановыя бамбардзіроўкі • В’етнамізацыя |
| Ваенныя злачынствы | Аперацыя «Работнік ранча» • Інцыдэнт на вышыні 192 • Масавае забойства ў Біньхоа • Масавае забойства ў Дакшон • Масавае забойства ў Хюэ • ✰ ✰ Масавае забойства ў Сангмі • Масавае забойства ў Хамі • Катаванні амерыканскіх ваеннапалонных у Паўночным В’етнаме • Праблема пакінутых амерыканскіх ваеннапалонных у В’етнаме • Палёты смерці • Лай Дайхан |
| Лакацыі | Сцежка Ха Шы Міна • Пашча Дракона • Ваенная зона C • Ваенная зона D • Кандаа • Ханой Хілтан • Тунэлі Куці • Жалезны трохвугольнік • Дэмілітарызаваная зона • Лінія Макнамары |
| Транспартныя здарэнні | Катастрофа C-130 у Кхамдыку • Катастрофа Convair 880 пад Плейку • Катастрофа C-5 пад Таншанятам • Інцыдэнт з «Маягуэс» |
| Гл. таксама | Людскія страты • Амерыканскія ваеннапалонныя • Палкоўнік Тун • Грамадзянская вайна ў Лаосе • Грамадзянская вайна ў Камбоджы • Знішчыць горад, каб выратаваць яго |