Восьмая нота ў класічнай (пяцілінейнай тактавай) натацыі:  
(1) сцяжок, (2) штыль, (3) нотная галоўка
**Працягласць** у музыцы — працягласць гуку або паўзы. Працягласці могуць быць як адноснымі (выяўляюць рытмічныя суадносіны), так і абсалютнымі (вымяраюцца ў адзінках часу).

Асноўныя звесткі
----------------

Працягласць — адна з асноўных уласцівасцей музычнага гуку, вынік працягласці вагання цела, якое гучыць. Абсалютная працягласць гуку вызначаецца мерамі часу (секундамі і т. п.) і звязана з паказчыкам BPM. У музыцы вялікае выразнае значэнне мае адносная працягласць гукаў; параўнанне яе з працягласцямі іншых гукаў з’яўляецца асновай складаных музычна-лагічных сувязяў, якія выяўляюцца перш за ўсё ў рытме і метры.

Назвы і пазначэнні
------------------

Працягласць ноты не супастаўлена ніякім абсалютным працягласцям (напрыклад, секунда і т. д.), яна можа быць прадстаўлена толькі ў адносінах працягласцей іншых нот. У прыведзенай ніжэй табліцы кожны знак у два разы большы па працягласці знака пад ім.

| Нота | Паўза | Беларуская назва | Італьянская назва | Працягласць | Працягласць з кропкай | Працягласць з дзвюма кропкамі | Працягласць з трыма кропкамі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Максіма (8 цэлых) | *Massima* | {\displaystyle 8} | {\displaystyle 8+4} | {\displaystyle 8+4+2} | {\displaystyle 8+4+2+1} |
|  |  | Лонга (4 цэлых) | *Lunga* | {\displaystyle 4} | {\displaystyle 4+2} | {\displaystyle 4+2+1} | {\displaystyle 4+2+1+{\frac {1}{2}}} |
|  |  | Брэвіс (падвойная цэлая) | *Breve* | {\displaystyle 2} | {\displaystyle 2+1} | {\displaystyle 2+1+{\frac {1}{2}}} | {\displaystyle 2+1+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}} |
|  |  | Цэлая | *Semibreve* | {\displaystyle 1} | {\displaystyle 1+{\frac {1}{2}}} | {\displaystyle 1+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}} | {\displaystyle 1+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}} |
|  |  | Палавінная | *Minima* | {\displaystyle {\frac {1}{2}}} | {\displaystyle {\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}} | {\displaystyle {\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}} | {\displaystyle {\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}} |
|  |  | Чвартковая | *Semiminima* | {\displaystyle {\frac {1}{4}}} | {\displaystyle {\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}} | {\displaystyle {\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}} | {\displaystyle {\frac {1}{4}}+{\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}} |
|  |  | Восьмая | *Croma* | {\displaystyle {\frac {1}{8}}} | {\displaystyle {\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}} | {\displaystyle {\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}} | {\displaystyle {\frac {1}{8}}+{\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}} |
|  |  | Шаснаццатая | *Semicroma* | {\displaystyle {\frac {1}{16}}}  | {\displaystyle {\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}} | {\displaystyle {\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}} | {\displaystyle {\frac {1}{16}}+{\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}} |
|  |  | Трыццаць другая | *Biscroma* | {\displaystyle {\frac {1}{32}}} | {\displaystyle {\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}} | {\displaystyle {\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}} | {\displaystyle {\frac {1}{32}}+{\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}} |
|  |  | Шэсцьдзясят чацвёртая | *Semibiscroma* | {\displaystyle {\frac {1}{64}}} | {\displaystyle {\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}} | {\displaystyle {\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}} | {\displaystyle {\frac {1}{64}}+{\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}} |
|  |  | Сто дваццаць восьмая | *Fusa* | {\displaystyle {\frac {1}{128}}} | {\displaystyle {\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}} | {\displaystyle {\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}} | {\displaystyle {\frac {1}{128}}+{\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}+{\frac {1}{1024}}} |
|  |  | Дзвесце пяцьдзясят шостая | *Semifusa* | {\displaystyle {\frac {1}{256}}} | {\displaystyle {\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}} | {\displaystyle {\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}+{\frac {1}{1024}}} | {\displaystyle {\frac {1}{256}}+{\frac {1}{512}}+{\frac {1}{1024}}+{\frac {1}{2048}}} |

### Асаблівасці і варыянты напісання

Варыянты пазначэння брэвіса
**Брэвіс** сустракаецца ў некалькіх варыянтах, як паказана на малюнку справа.

Часам **доўгая нота** (lunga) выкарыстоўваецца для пазначэння вельмі доўгіх нот бясконцай працягласці, да канца твора.

Калі **штыль** прысутнічае, ён накіраваны ўгару (з правай часткі галоўкі ноты) або ўніз (з левай часткі, за выключэннем доўгай ноты). У большасці выпадкаў штыль накіраваны ўніз, калі галоўка ноты знаходзіцца на цэнтральнай лініі нотаносца або вышэй за яе, у супрацьлеглых выпадках — угару. **Сцяжок** заўсёды малюецца справа ад штылю.

Калі дзве ці больш ноты, якія ў звычайным выглядзе маюць сцяжкі (восьмыя ноты і карацей), сустракаюцца паслядоўна, сцяжкі могуць быць заменены **рэбрамі**, як паказана справа. Восьмыя ноты злучаюцца адным рабром, шаснаццатыя — дзвюма, і гэтак далей. Ноты звычайна злучаюцца рэбрамі, толькі калі яны з’яўляюцца ў адной і той жа дзелі ў такце.

### Мадыфікатары працягласці

Асноўны артыкул: **Ноты з кропкамі**
Працягласць ноты можа быць павялічана даданнем **кропкі** пасля яе. Гэта кропка дадае да працягласці ноты працягласць наступнай «меншай» ноты, робячы яе ў 1,5 разы даўжэй. Дзве кропкі дадаюць да працягласці ноты працягласць дзвюх «меншых» нот, робячы яе ў 1,75 разв даўжэй. Вельмі рэдка дадаюцца тры кропкі, робячы працягласць ноты ў 1,875 разы даўжэй.

У некаторых выпадках працягласць ноты можа быць павялічана **лігай**. Напрыклад, палавінная нота, злігаваная з іншай палавіннай нотай, аднолькавай па вышыні з першай нотай, фактычна роўная цэлай ноце. Такія ноты (аднолькавыя па вышыні і злучаныя паміж сабой лігай) называюцца «залігаванымі». Пры такой залігоўцы другая і наступныя ноты не граюцца (не спяваюцца), а толькі вытрымліваюцца паказанага лігамі музычнага часу.

У музыцы сустракаюцца таксама асобныя віды рытмічнага дзялення, калі значэнне рытмічных працягласцей не супадае з іх «выпісаным» значэннем. Да такога дзялення адносяцца ўсе так званыя мульціолі — дуоль, трыёль, квартоль, квінтоль і т. д.

Гісторыя
--------

Ужо ў мензуральной натацыі (XIII стагоддзе) працягласць пазначалася розным напісаннем нот і паўзаў. Указанні «прапорцыі» маглі павялічваць або памяншаць у вызначаную колькасць разоў уласнае значэнне ўсіх нот.

У тактавай натацыі (з XVII стагоддзя) ноты сталі паказваць толькі адносную працягласць (палову, чвэрць, восьмую і т. д. ад цэлай ноты), рэальнае значэнне якой залежала ад тэмпу.

Рытмічнае дзяленне, кропкі і лігі, трыёлі, квінтолі і т. д. ствараюць вялікую шматстатнасць працягласцей, спрыяюць вытанчанасці рытмічнай палітры ў музыцы.

У такце часавыя суадносіны падпарадкоўваюцца акцэнтным (па цяжары). Як адзін са сродкаў акцэнтуацыі працягласць можа быць заменена іншымі сродкамі, што адкрывае шырокі абшар агогіцы.

У музычным выкананні рэальныя працягласці адхіляюцца (часам вельмі далёка) ад паказаных нотамі.

Гл. таксама
-----------

* Рытмічнае дзяленне
* Асобныя віды рытмічнага дзялення
* Сэмібрэвіс

Зноскі
------

1. ↑  Працягласць // Большая российская энциклопедия. — Том 9. — Москва, 2007. — С. 119.

Літаратура
----------

* Длительность // Большая российская энциклопедия. — Том 9. — Москва, 2007. — С. 119—120.


| ⛭Сучасная музычная натацыя |
| --- |
| Нотны стан | 
* Акалада
* Ключ
* Памер
* Ключавыя знакі
* Такт
	+ рэпрыза
	+ вольта

 |
| Нотныя знакі | 
* Выпадковыя знакі
	+ дыезы
	+ дубль-дыезы
	+ бемолі
	+ дубль-бемолі
	+ бекары
* Дадатковыя лінейкі
* Працягласць
	+ ноты
	+ ноты з кропкамі
	+ паўзы
* Абрэвіятура

 |
| Рыскі | 
* Артыкуляцыя
* Аплікатура
* Дынаміка
	+ crescendo
	+ diminuendo
* Актаўны пункцір
* Мелізмы
* Тэмпы
* Інтэрвалы
* Арыенціры

 |
| Лігі | 
* Фразіровачныя
* Злучальныя
* Французскія
* Вакальныя
* Штрыхавыя
* Пункцірныя
* Пецітныя

 |
| 
* Музыка
* Тэорыя музыкі
* Музычная натацыя

 |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 144236052 |