**WHL0137-LS**, таксама вядомая пад назвай **Эарэндэл** (стар.-англ.: Earendel) — зорка, выяўленая тэлескопам Хабл пры дапамозе гравітацыйнага лінзіравання скопішча галактык WHL0137-08. Па стане на канец сакавіка 2022 года з’яўляецца найбольш аддаленай ад Зямлі[en] са ўсіх вядомых зорак. Яе чырвонае зрушэнне складае 6,2 ± 0,1. Святло ад зоркі было выпушчана праз 900 млн гадоў пасля Вялікага выбуху і ішло да Зямлі 12,9 млрд гадоў. Паводле прадстаўнікоў НАСА, пацверджанне і спектральная класіфікацыя зоркі чакаецца пасля назіранняў з новага касмічнага тэлескопа «Джэймс Уэб».

Зорка атрымала неафіцыйную назву Эарэндэл (стар.-англ.: Earendel, што ў перакладзе азначае — «*Ранішняя зорка*» або «*Узыходзячае святло*»). Эарэндзіль — імя паўэльфа ў легендарыуме[en] англійскага пісьменніка Дж. Р. Р. Толкіна. Паводле «Сільмарыліяна», дзе найбольш падрабязна апавядаецца гісторыя персанажа, Эарэндзіль на сваім караблі з чароўным Сільмарылем[en] на борце адправіўся ў падарожжа па нябесных прасторах, стаўшы найярчэйшай зоркай Міжзем’я. Астраном НАСА Мішэль Талер пацвердзіў, што падабенства назвы зоркі і імені персанажа Толкіна з’яўляецца наўмысным. Бацькоўская галактыка зоркі, WHL0137-zD1, атрымала назву «*Арка ўсходу*» (англ.: Sunrise Arc), бо з-за гравітацыйнага лінзіравання яе святло было скрыўлена ў форме доўгага паўмесяца.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Welch, Brian (30 March 2022). "A highly magnified star at redshift 6.2". *Nature* **603**: 815-818. doi:10.1038/s41586-022-04449-y.. Retrieved on 30 March 2022.
2. ↑  Record Broken: Hubble Spots Farthest Star Ever Seen **(нявызн.)**. *NASA* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
3. ↑  *Staff*. Record Broken: Hubble Spots Farthest Star Ever Seen **(нявызн.)**. *Space Telescope Science Institute* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
4. ↑  *Chang, Kenneth*. Hubble Space Telescope Spots Oldest and Farthest Star Known - Its light twinkled some 900 million years after the Big Bang, astronomers say. **(нявызн.)**. *The New York Times* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
5. ↑  Letzter, Rafi.  Meet Earendel, the most distant star ever detected - The star, imaged by the Hubble telescope, shone just 900 million years after the Big Bang **(нявызн.)**, *The Verge* (30 March 2022). Праверана 30 March 2022.
6. ↑  *Starr, Michelle*. The Most Distant Single Star Was Just Detected, as Ancient as The Cosmic Dawn **(нявызн.)**. *ScienceAlert* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
7. ↑  *Timmer, John*. Hubble picks up the most distant star yet observed - Gravitational lensing has amplified the light of what may be a single star. **(нявызн.)**. *Ars Technica* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
8. 1 2  *Parks, Jake*. Hubble spots the farthest star ever seen - At the risk of sounding like a broken record, NASA’s Hubble Space Telescope has broken another record. **(нявызн.)**. *Astronomy* (30 сакавіка 2022). Праверана 30 March 2022.
9. ↑  *Gohd, Chelsea.*. Meet Earendel: Hubble telescope's distant star discovery gets a Tolkien-inspired name (англ.). *Space.com* (31 сакавіка 2022). Архівавана з першакрыніцы 31 сакавіка 2021.
10. ↑  *Rennert, David.*. Hubble-Teleskop erspähte den mit Abstand fernsten Stern (ням.). *Der Standard* (31 сакавіка 2022).

Спасылкі
--------

* Record Broken: Hubble Spots Farthest Star Ever Seen на YouTube