recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у цэнтры вёскі Дзівін (Кобрынскі раён). Пабудавана ў 1740 годзе як уніяцкая на месцы храма, які адзначаны ў 1566 годзе. У 1869 годзе адноўлена і перададзена праваслаўным. Помнік драўлянага дойлідства з элементамі стылю барока.

Архітэктура
-----------

Свята-Параскева-Пятніцкая царква ў 1929 годзе
Царква, з боку апсіды
Асноўны прамавугольны зруб і пяцігранная алтарная апсіда, да якой па баках прыбудаваны нізкія рызніцы, накрыты агульным дахам з навісямі ў месцы злучэння зрубаў. На галоўным фасадзе тарэц двухсхільнага даху вырашаны як спалучэнне франтона і атыкавай устаўкі з паўвальмай паміж 2 чацверыковымі вежамі. Вежы завершаны гранёнымі галоўкамі, такая ж галоўка і над алтаром. Галоўны фасад на ўзроўні хораў аформлены галерэяй з балюстрадай. Сцены вертыкальна ашаляваны дошкамі з нашчыльнікамі. Вокны прамавугольныя з разнымі ліштвамі. У 19 стагоддзі да галоўнага фасада прыбудаваны тамбур з двухсхільным дахам. Інтэр'ер зальны з плоскай столлю. З боку ад царквы ў 2-й палове 19 стагоддзя ўзведзена званіца (васьмярык на чацвярыку), накрытая высокім шатром.

* Томаш Міхальскі. Святы Ануфрый у пустыні. 1750-я гг. МСБКТомаш Міхальскі. Святы Ануфрый у пустыні. 1750-я гг. МСБК
* Томаш Міхальскі. Узнясенне. 1751. МСБКТомаш Міхальскі. Узнясенне. 1751. МСБК

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 194.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Дзівін) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Дзівін) на сайце Radzima.org
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Дзівін) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Дзівін) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Мясяцічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці, помнік драўлянага дойлідства.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1794 годзе. У 1899—1902 гадах настаяцелем царквы быў Мікалай Шамяціла. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Царква са званіцай
Маці Божая Чанстахоўская з царквы
Ікона Праабражэння Гасподня з царквы
Трохзрубная, з прамавугольнымі ў плане асноўным зрубам і бабінцам і пяціграннай алтарнай апсідай. Асноўны зруб накрыты шатровым дахам з галоўкай на глухім барабане, бабінец і апсіда — вальмавымі. Пры ўваходзе тамбур з двухсхільным дахам. Сцены гарызантальна ашаляваныя, вокны прамавугольныя. Унутры памяшканні маюць плоскую бэлечную столь (спачатку асноўны зруб перакрываўся пірамідальным верхам). Над бабінцам — хоры.

Інтэр’ер
--------

Памяшканні царквы аб’яднаны агульнай плоскай столлю (змяніла пірамідальнае скляпенне ў 19 ст.), аб’яднаны шырокімі праёмамі-прасветамі. Апсіда вылучана невысокім драўляным іканастасам. Над бабінцам створаны хоры. Абразы ў металічных абкладах: «Спас Пантакратар» (1767), «Маці Божая» (1785), «Праабражэнне», «Пакроў Багародзіцы» (18 ст.), «Маці Божая Адзігітрыя» (1810), «Маці Божая з дзіцем» (1843), «Вогненнае ўзнясенне Іліі» і «Узнясенне» (у 1855 ахвяраваны мясцовым дваранствам), «Святы Мікалай» (19 ст.).

### Званіца

На паўднёвы захад ад царквы пастаўлена 2-ярусная званіца. Першы зрубавы вертыкальна ашаляваны ярус вылучаны шырокім гонтавым адлівам, другі — слупавы каркас, накрыты пакатым гонтавым шатровым дахам.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Мясяцічы)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Мясяцічы) на сайце Radzima.org
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Мясяцічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Мясяцічы) на сайце «Архіварта»
Ліёнскі вакзал упрыгожвае вежа з гадзіннікам
Унутры вакзала
**Ліёнскі вакзал** (фр.: gare de Lyon, гар дэ Льён) — адзін з 6 найбуйнейшых чыгуначных тэрміналаў у Францыі, размешчаны ў Парыжы. Названы ў гонар горада Ліён. На вакзал прыбывае мноства цягнікоў далёкага следавання, у асноўным па шляху на поўдзень Францыі. Пабудаваны да Сусветнай выставы 1900 года. Складаецца з некалькіх узроўняў-паверхаў. Уяўляе сабой класічны прыклад архітэктуры свайго часу.

Вялікая вежа з гадзіннікам на вуглу Ліёнскага вакзала, вышынёй 64 метра таксама датуецца 1900 годам.

Вакзальны рэстаран «Сіні цягнік» (*Le Train Bleu*) з абстаноўкай ва ўсходнім стылі абслугоўвае падарожнікаў і гасцей сталіцы з 1901 года.

Вакзал абслугоўвае рэгіён Цэнтр і паўднёвы ўсход краіны (TGV), Альпы, Італію, Грэцыю. Таксама на станцыю праходзяць цягнікі мясцовага і прыгараднага паведамлення горада Парыжа. На вакзале знаходзіцца аднайменная станцыя метро.

Здарэнні
--------

Асноўны артыкул: **Чыгуначная катастрофа на Ліёнскім вакзале**
* 27 чэрвеня 1988 года: цягнік з адключанымі тармазамі страціў кіраванне і ўрэзаўся ў перапоўнены пасажырскі састаў на станцыі «Ліёнскі вакзал» у Парыжы. Тады гэта была самая страшная катастрофа на чыгунцы ў гісторыі нацыянальных чыгунак Францыі. Яна забрала жыцці 56 чалавек, каля 50 было паранена. *National Geographic* выпусціў фільм «Секунды да катастрофы: Чыгуначная катастрофа ў Парыжы».

Гл. таксама
-----------

* TGV
* Вакзал Манпарнас
* Сен-Лазар
* Паўночны вакзал
* Усходні вакзал
* Вакзал Аўстэрліц

Зноскі
------

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ліёнскі вакзал на Вікісховішчы |

* Спадарожнікавыя здымкі Google Maps

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 11952845j · LCCN: sh2020000549 · Mérimée: PA00086570 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.

**Турэцкая Пакроўская царква** — праваслаўны храм у а/г Турэц, помнік рэтраспектыўна-рускага стылю.

Архітэктура
-----------

Пабудавана ў 1888 годзе з бутавага каменю і цэглы. У плане ўяўляе сабой традыцыйную чатырохчасткавую схему (званіца, трапезная, асноўны трохнефны аб’ём у выглядзе крыжа і апсіда). У архітэктуры храма выкарыстаны элементы і формы старажытна-рускай архітэктуры: вісячыя падвойныя аркі на парталах прытвораў, ліштвы акон, трохлопасцевыя какошнікі на фасадах, пяцікупальная кампазіцыя асноўнага аб’ёму, цыбулепадобныя рабрыстыя купалы на васьмігранных барабанах галоўнага аб’ёму і на двух’яруснай званіцы. Спалучэнне прыроднага каменю і атынкаваных белых дэталей дэкору ўзбагачае архітэктурна-мастацкія якасці помніка.

Інтэр’ер
--------

Іканастас
У атынкаваную малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі адкрываюцца трапезная, бакавыя прыдзелы і апсіда, вылучаная драўляным пазалочаным трох’ярусным іканастасам, зробленым у канцы 19 — пачатку 20 ст. і бакавымі ківотамі ў рэтраспектыўна-барочным стылі. Плоскую столь і бэлькі сяродкрыжжа падтрымліваюць 4 слупы і вуглавыя ўскосы. Столь і фрыз уздоўж яе пакрыты арнаментальнай размалёўкай. Абразы: «Маці Божая Чанстахоўская» (мяжа 18 — 19 ст.), «Маці Божая Апека» (1834, падпісны), «Спас Пантакратар» (канец 18 ст.).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 470
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Пакроўская царква (Турэц)
* Свята-Пакроўская царква (Турэц) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Пакроўская царква (Турэц) на сайце Radzima.org
* Свята-Пакроўская царква (Турэц) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Лясны свірстун**, **конік лясны** (*Anthus trivialis*) — від птушак з сямейства сітаўкавых.

Апісанне
--------

Даўжыня цела да 16 см, размах крылаў 25-27 см; драбнейшы і зграбнейшы за вераб’я. Верх буравата-шэры, з чарнява-бурымі стракацінамі. Ніз светла-вохрысты. На грудзях і баках цёмныя стракаціны, крайнія рулявыя белыя. Ногі цялесна-ружовыя; кіпцюр задняга пальца кароткі.

Вельмі характэрныя токавы палёт і спевы.

Пашырэнне
---------

Арэал: Еўропа (акрамя Ісландыі, паўднёвай часткі Пірэнейскага паўвострава, астравоў Міжземнага мора і крайняй паўночна-ўсходняй часткі), паўночная частка Малой Азіі, Каўказ, Заходняя і Цэнтральная Азія да Байкала і вярхоўяў Калымы, на подні — да паўночнай часткі Ірана і паўночна-заходніх адгор’яў Гімалаяў.

Пералётны. Месца зімовак: Крыт і астравы Эгейскага мора, Малая Азія, поўдзень Ірана, Блізкі Усход, узбярэжжа Персідскага заліва, верагодна, поўнач Ірана, Індыя, Паўночная і Трапічная Афрыка (ад берагоў Гвінеі да Эфіопіі на ўсход і да Трансвааля і Наталя на поўдні).

Насяляе рэдкія і добра асветленыя сухія тыпы дрэвастояў (часцей хвойныя лясы, чым лісцевыя, асабліва іх ускрайкі і паляны), сухія адкрытыя мясціны з групамі дрэў і кустоў, лесапалосы, высокія жывыя агароджы, бярэзнікі, маладыя ельнікі (да 1 м) і нават (на поўначы) спелыя бары са слаба развітым подсцілам. У гарах даходзіць да верхняй мяжы лясоў: у Татрах (сярод горнай сасны) — да 1600 м, у Альпах — 2300 м, у Азербайджане — 2500 м. У час пералётаў можа сустракацца на бязлесных месцах. На Беларусі шматлікі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Гняздо ладзіць на зямлі ў ямцы на плоскім месцы або невялікім пагорку, пад прыкрыццем травяністай расліннасці ці без заслоны, шчыльнае, краі гнязда роўныя з зямлёй. Вузкі знешні слой і высцілка з лістоў сухой травы, каранёў і радзей валосся. Дыяметр 9-12 см.

Яйкі 4-6 (часам 2-8) звычайна асіметрычныя, з вострым вузейшым канцом. Афарбоўка вельмі зменлівая. Часцей за ўсё: светла-шэра-карычневыя з дробнымі і густымі шэра-карычневымі або чорна-карычневымі плямкамі; шэра-блакітныя са светла- або цёмна-шэрымі плямкамі; ружова-карычневыя са светлымі або цёмнымі карычнева-вішнёвымі плямкамі; аліўкава-шэрыя са светла- і цёмна-шэрымі. Плямкі глыбокія і паверхневыя аднаго і таго ж колеру і адрозніваюцца толькі інтэнсіўнасцю афарбоўкі (паверхневыя звычайна цямнейшыя). Яны могуць канцэнтравацца на шырэйшым канцы. Можна таксама сустрэць яйкі без плям і мазкоў — блакітныя або цёмна-карычневыя. Памеры: 20,5 х 15,5 мм.

Падвіды
-------

* *A. t. trivialis* — Еўропа, Малая Азія, поўнач Індыі;
* *A. t. haringtoni* — Цэнтральная і Усходняя Азія, Гімалаі;
* *A. t. schluteri* — Гімалаі.

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская |
| Таксанамія | Avibase · eBird · EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4242033-7 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Пакроўская царква** — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Арэхава Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Упершыню Арэхаўская царква згадваецца ў дакументах за 1668 год. У 1792 годзе ў вёсцы быў пабудаваны драўляны, на каменным падмурку храм, плошчай 252 метры квадратныя. У гады Вялікай Айчыннай вайны настаяцель Свята-Параскева-Пятніцкай царквы айцец Андрэй Флячынскі таемна аказваў дапамогу партызанам. У верасні 1943 годзе нямецкія войскі спалілі Арэхава і царкву.

28 студзеня 1992 года пад будаўніцтва адве­дзены зямельны ўчастак. 10 ліпеня 1993 года адбылося асвячэнне месца для будаўніцтва царквы і каменя, закладзенага ў падмурак. 14 кастрычніка 1994 года настаяцелем Арэхаўскага прыходу быў прызначаны святар Анатоль Дударчук, які 25 кастрычніка гэтага года пачаў праводзіць богаслужэнні ў будынку былой школы, абсталяванай часова пад царкву.

У 1995 годзе ўзвядзенне царквы было завершана, і ў дзень храмавага свята адбылося саборнае богаслужэнне. У 1996 годзе, напярэдадні Раства Хрыстова, у храме ўсталявалі 4-ярусны іканастас. Летам 1998 года ў храме быў распісаны купал. 12 лістапада 1998 года храм асвяціў Філарэт, мітрапаліт Мінскі і Слуцкі.

Зноскі
------

1. ↑  Параскевинский храм с. Орехово
2. ↑  Храму вёскі Арэхава — 20 гадоў (Маларыцкі раён)

Спасылкі
--------

* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Арэхава, 1998) на сайце Radzima.org
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каджар.
**Лія Авейсаўна Каджар**, прынцэса персідская (4 жніўня 1927, Баку — 19 студзеня 2004, Мінск) — беларускі архітэктар, мастак, педагог.

Біяграфія
---------

Паходзіць з дынастыі Каджараў, нарадзілася ў сям’і інжынера Султана Авейса Каджара (сына Алі Кулі Мірзы аглы Каджара) і настаўніцы Тамары Мікалаеўны Дзідзікашвілі (Тбілісі, 1902 — Баку, 18.08.1978). Мела брата Чынгіза Авейса аглы Каджара[ru]. Скончыла ў 1952 годзе Акадэмію мастацтваў у Ленінградзе.

У 1953—1959 гадах Лія Авейсаўна працавала ў Белдзяржпраекце. У 1962—1966 гадах у «Мінскпраекце», у 1967—1976 гадах старшы выкладчык кафедры інтэр’еру і абсталявання Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута, пазней мастаком у Мінскім мастацкім вытворчым камбінаце Мастацкага Фонду БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1955 года. Пражывала ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы: жылы дом па Ленінскім праспекце (1960), комплекс жылых будынкаў і гандлёвых прадпрыемстваў па вул. Апанскага (1964), жылых будынкаў з крамамі па вул. Рэспубліканскай (1965), інтэрнат з кафэ па вул. Караля (1966) у Мінску; у аўтарскім калектыве: помнік ахвярам фашызму ў в. Трасцянец (1958), жылы дом з крамай і кафэ «Бульбяная» па Ленінскім праспекце (1958), інтэр’еры рэстаранаў, кафэ, фае ў гасцініцах «Матэль» і «Планета» (1982) у Мінску, санаторый «Беларусь» у Сочы (1959), мемарыяльны комплекс «Вязынка» (1972), вакзал на ст. Вязынка (1973), будынак РК КПБ і райвыканкама ў г. Шчучыне (1978).

Сям’я
-----

З 1950 года была ў шлюбе са сваім аднакурснікам Сяргеем Сцяпанавічам Мусінскім. З 1953 года сям’я пражывала ў Мінску. У іх нарадзіліся дочкі Таццяна Сяргееўна (мастацтвазнаўца) і Яўгенія Сяргееўна (мастак ДПМ, сябра СМБ), які жывуць у Мінску, і сын Іван Сяргеевіч Мусінскі (навучаўся на фізічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта), які жыве ў Маскве.

Зноскі
------

1. 1 2  Исмаилов, 2009
2. ↑  Аб кафедры(недаступная спасылка)
3. ↑  Каджар Лия Овейсовна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* *Исмаилов Э.Э.* Персидские принцы из дома Каджаров в Российской империи. — Старая Басманная, 2009. — 594 с. ил. LXIV с. — 1 000 экз.
* Каджар Лия Овейсовна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)


| ?Лія Авейсаўна Каджар — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Лія Авейсаўна Каджар |  | Султан-Авейс Каджар[d] |  | Алі-Кулі-Мірза Каджар[d] |  | Бахман Мірза Каджар[d] |  | Абас-Мірза[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |
**Паштовая станцыя** - помнік архітэктуры неаготыкі. Знаходзіцца каля в. Паграбёнка (Сенненскі раён) на аўтамагістралі Кіеў — Санкт-Пецярбург. Пабудаваная ў канцы 1840-х гадоў паводле ўзорнага праекту станцыйных дамоў трэцяга разраду (зацверджаны ў 1846 г.). Захаваліся: будынак паштовай станцыі (станцыйны дом), флігель для фурманаў, свіран, хлеў, стайня (часткова перабудаваная) і цагляная агароджа, у якой былі два сіметрычна размешчаныя праезды (адзін замураваны). Цяпер у будынку станцыйнага дома размешчаная лінейная дарожная служба. Помнік рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Станцыйны дом павернуты галоўным фасадам да дарогі; разам з агароджай ён стварае франтальную кампазіцыю. Дом прамавугольны ў плане, з восевым падоўжаным размяшчэннем двухкамерных сенцаў; па баках іх былі пакоі для праезджых і кватэра наглядчыка. Аконныя праёмы і ўваходны партал стральчатыя. Над уваходам — невялікая навісь, якую падтрымліваюць літыя чыгунныя кранштэйны. Сцены будынку раскрапаваныя прамавугольнымі філёнгамі, дэкарыраваныя стральчатымі нішамі.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Паштовая станцыя (Паграбенка) на сайце Radzima.org
* Паштовая станцыя (Паграбенка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.
**Пакроўская царква** з в. Логнавічы (Клецкі раён) адносілася да маёнтка Вялікія Астроўчыцы. Помнік драўлянай народнай архітэктуры. Перавезена ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў 1980-я гг.

Гісторыя
--------

Была пабудавана як уніяцкая. Вядома, што ў 1866 г. царква рамантавалася, бо да таго часу дах быў у дрэнным стане. Апошні рамонт адбываўся ў 1920-я гг. Пакроўская царква дзейнічала да 1930-х гг. У 1935 г. служба была перанесена ў Дзіянісійскую царкву ў мястэчка Заастравечча. Тады ж быў разабраны іканастас і абразы перададзены ў іншыя цэрквы.

Архітэктура
-----------

Пакроўская царква
У плане цэнтральны аб'ём уяўляе сабой квадрат (8,2х 8,2 м). Гэта прапорцыя пераходзіць з плана на фасад: фасадная сцяна зруба і шчыт упісваюцца ў квадрат з бокам трохі большым за 8 м, а агульная вышыня царквы (да вастрыя цыбуліны) атрымліваецца пры падваенні стараны квадрата.

За гісторыю свайго існавання царква перабудоўвалася. Натурнае даследаванне помніка паказала, што бабінец з вежачкай прыбудаваны пазней, а ў месцы злучэння апсіды і нефа была сакрысція. Першапачаткова царква ўяўляла сабой падоўжную кампазіцыю нефа і апсіды з прыбудовай збоку рызніцы.

Раней побач з Пакроўскай царквой стаяла званіца. Пра яе вонкавы выгляд можна меркаваць па карціне невядомага мастака 1930-х гг.

Літаратура
----------

* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Пакроўская царква з Логнавічаў
* Свята-Пакроўская царква з Логнавічаў на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Пакроўская царква з Логнавічаў на сайце Radzima.org
* Свята-Пакроўская царква з Логнавічаў на сайце «Архіварта»
**Звонь** (**Званское**) — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 12 км на поўдзень ад Ушачаў, каля вёскі Звонь.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Ушача. Плошча Звоні складае 1,46 км². Найбольшая глыбіня возера 17,9 м, сярэдняя 6,1 м. Даўжыня возера — 2,1 км, найбольшая шырыня — 1,14 км. Даўжыня берагавой лініі — 7 км. Аб'ём вады ў возеры складае 8,78 млн. м³. Плошча вадазбору 17,4 км².

Катлавіна возера лопасцевай формы, выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны маюць вышыню да 5—9 м, на паўночным усходзе вышыня схілаў дасягае 20—25 м. Схілы пераважна разараныя, на поўдні і захадзе параслі лесам. Берагі возера нізкія, пясчаныя і пясчана-галечныя, часткова знаходзяцца пад хмызняком. Берагавая лінія звілістая. Дно вадаёма да глыбіні 3,5—4 м пясчанае, на большых глыбінях — глеістае (у паўночна-усходняй і ўсходняй частках выслана крэменязёмістым сапрапелем). Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 23 % плошчы возера. Возера мае 3 вострава, агульная плошча якіх складае 4,2 га (0,042 км²).   

Возера эўтрофнае, праточнае. Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці складае да 35 м. Расліннасць пашыраецца да глыбіні 2,5 м. На поўдні ў возера ўпадае рака Зуйніца, на поўначы з Звоні выцякае ручай у возера Вялікае Існа.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, краснапёрка, язь і іншыя рыбы. На возера адзначаныя пасяленні баброў.

Вадаём уваходзіць у зону адпачынку курорта «Ушачы».

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал. Н.А. Дзісько і інш. – Мн. 1994. – С. 179.
* *Кляшчук А.* Пад небам Беларусі: фотаальбом. – 2-е выд. перапрац. / А. Кляшчук. – Мн. 2005. – С. 97.
* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — С. 354—355старонак=522. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 29. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).

Спасылкі
--------

* Возера Звонь Архівавана 7 лютага 2013.
**Касцёл Святога Ільі** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Ураджайная Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

Парафія ў населеным пункце Ураджайная была зарэгістравана ў 1995 годзе. Касцёл пабудаваны ў 2005 годзе з бутавага каменю і цэглы ў цэнтры вёскі на вуліцы Ураджайная, 21.

Архітэктура
-----------

Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай. У фасад урэзана 4-гранная вежа-званіца, завершаная спічастым шатром. Трансепт на бакавых фасадах адзначаны кампазіцыйнымі трохвугольнымі франтонамі. Паліхромная бутавая муроўка сцен расчлянёна арачнымі аконнымі праёмамі, выкладзенымі цэглай гарызантальнымі цягамі і прасценачнымі лапаткамі.

Капліца
-------

Прыдарожная каплічка.
У цэнтры паселішча ў канцы XX стагоддзя была пастаўлена цагляная капліца — твор народнай творчасці. Вырашана невысокай чатырохграннай тумбай пад паўкруглым завяршэннем. На франтальнай грані прамавугольна зашклёная ніша для абраза. З тыльнага боку пастаўлены драўляны крыж.

Зноскі
------

1. ↑  Касцёл Святога Іллі. Глыбоцкі раён, в. Ураджайная

Літаратура
----------

* Касцёл святога Іллі // Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5.

Спасылкі
--------

* Ураджайнае — парафія Святога Іллі на catholic.by
* Касцёл Святога Ільі (Ураджайная) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Докшыцкі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святой Сям'і і Святога Юрыя (Барсукі) ·  Касцёл Хрыста Валадара Сусвету (Бягомль) ·  Касцёл Маці Божай Міласэрнасці (Бярозаўка) ·  Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Валкалата) ·  Касцёл Святой Тройцы (Докшыцы)  ·  Касцёл Сэрца Ісуса (Крулеўшчына)  ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Параф’янава) ·  Касцёл Маці Божай Каралевы (Порплішча) ·  Касцёл Святога Ільі (Ураджайная) |
**Звычайныя асаеды** (*Pernis*) — род птушак сямейства ястрабіныя (*Accipitridae*).

Апісанне
--------

Прадстаўнікі гэтага роду гняздуюцца ва ўмераных і цёплых зонах Старога Свету і харчуюцца лічынкамі вос і пчол, а таксама дробнымі хрыбетнымі. Два віды ўмераных шырот — Асаед звычайны (*Pernis apivorus*) і *Pernis ptilorhynchus* з’яўляюцца мігруючымі.

Выявіўшы ў зямлі гняздо вос, птушка пачынае капаць не каля ўваходу ў гняздо, а прама над гняздом, па самым кароткім шляху ад паверхні зямлі да гнязда. Ногі мацнейшыя, чым у канюкоў таго ж памеру, добра прыстасаваныя для капання. Шчыльнае апярэнне непранікальна для жал перапончатакрылых.

Прадстаўнікі гэтага роду маюць апярэнне, якое імітуе апярэнне маладых асобін звычайнага канюка (*Buteo buteo*) і відаў роду *Spizaetus*. Магчыма, гэта мімікрыя, якая выпрацавалася для абароны ад больш буйных драпежных птушак.

Віды
----

Чатыры віды:

* Pernis apivorus — Асаед звычайны
* Pernis ptilorhynchus
* Pernis celebensis
* Pernis steerei

Зноскі
------

1. ↑  Welcome (англ.). *IOC World Bird List (v)*. (Праверана 22 чэрвеня 2006).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780156181, 2909457037 |
**Сьера-дэ-Гвадарама** (ісп.: Sierra de Guadarrama) — горны хрыбет у Іспаніі.

Найвышэйшы пункт — гара Пеньялара вышынёй 2428 м над узроўнем мора. Геалагічна масіў складзены гранітамі і адносіцца да сістэмы Пірэнэйскай Цэнтральнай Кардыльеры. Сьера-дэ-Гвадарама размешчана на тэрыторыі аўтаномных супольнасцей Мадрыд і Кастылія і Леон (правінцыі Авіла і Сеговія) на паўночны захад ад сталіцы Іспаніі паміж масівамі Сьера-дэ-Грэдас і Сьера-дэ-Айльён.

Сьера-дэ-Гвадарама цягнецца з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і з’яўляецца водападзелам найбуйнейшых рэк Пірэнейскага паўвострава — Таха і Дуэра.

У масіве пераважаюць вышыні 900—1200 м над узроўнем мора. У ніжняй частцы Сьера-дэ-Гвадарама пакрыта дубовымі лясамі, вышэй пераважае хвоя, на вялікіх вышынях — хмызнякі і лугі.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX4345288 · LCCN: sh85057572 · SUDOC: 121673162 · VIAF: 316429306 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Обручаў.
**Уладзімір Апанасавіч Обручаў** (руск.: Владимир Афанасьевич Обручев) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал ад інфантэрыі (1795—1866).

Падчас кампаній турэцкай (1828-1829) і польскай быў дзяжурным генералам; у 1842 г. прызначаны камандзірам асобнага арэнбургскага корпуса і арэнбургскім генерал-губернатарам. Тут ім прадпрымаемыя былі экспедыцыі: у 1846 г. — на ўсходні бераг Каспійскага мора, у 1847 г. — углыб стэпаў, да ракі Сыр-Дар'і, дзе ён узвёў умацаванне Раімскае. У 1851 г. прызначаны быў сенатарам, у 1859 г. — старшынёй генерал-аўдытарыята.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Антонія Падуанскага.
**Касцёл Святога Антонія Падуанскага** — рымска-каталіцкі храм у в. Малая Бераставіца (Бераставіцкі раён Гродзенскай вобл.).

Гісторыя
--------

Малая Бераставіца на малюнку Н. Орды. XIX ст.
Пабудаваны паміж 1851 і 1863 г. з цэглы паводле хадайніцтва і па фундацыі ўладальніка маёнтка памешчыка А. Ваўкавыцкага. Верагодны аўтар праекта храма — гродзенскі каморнік Малевіч. У 1864 закрыты. 3 яго званіцы зняты старажытны 6-пудовы звон і перанесены ў суседнюю праваслаўную царкву. Надпіс на звоне сведчыць, што ён быў ахвяраваны мясцовай Свята-Дзмітрыеўскай царкве: *«Благоверная раба Божия Іванова Саковая к церкви св. Димитрия Мало-Берестовицкой. Афон лето 1579 г.»*. Першапачатковы выгляд касцёла вядомы па акварэлі Н. Орды 1868 г. (аднанефавы храм з сігнатуркай над уваходам).
У 1933 г. храм перададзены вернікам і адноўлены.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашаны працяглым прамавугольным аб'ёмам пад 2-схільным дахам. Над галоўным фасадам ўзвышаецца каркасная 4-гранная званіца з купальным пакрыццём. Плоскасныя галоўны і бакавыя белакаменныя фасады рытмічна расчлянёны высокімі арачнымі праёмамі з кілепадобнымі ліштвамі, апяразаны буйнапрафіляваным антаблементам. Будынак пастаўлены на гранітны цокаль.

Літаратура
----------

* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; маст. І. І. Бокі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2001.— 216 с.: іл. ISBN 985-11-0199-0.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Малая Бераставіца) на Вікісховішчы |

* Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Малая Бераставіца) на сайце Radzima.org

| ⛭Бераставіцкі дэканат |
| --- |
| Касцёл Праабражэння Гасподняга (Вялікая Бераставіца)  · Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Яна Непамука (Вялікія Эйсманты) · Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса і Святога Іасафата (Занявічы) · Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Макараўцы) · Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Малая Бераставіца) · Касцёл Святога Францыска Асізскага (Свіслач) |
Вышыня ядзернага грыба ў залежнасці ад энергіі (у тратылавым эквіваленце)
**Траты́лавы эквівалент** — мера энергавыдзялення высокаэнергетычных падзей, выражаная ў колькасці трынітраталуолу (ТНТ), ад выбуху якой выдзялілася б столькі ж энергіі.

Удзельная энергія выбухнога раскладання трынітраталуолу ў залежнасці ад умоў правядзення выбуху вагаецца ў дыяпазоне 980—1100 кал/г. Для параўнання розных відаў выбуховых рэчываў умоўна прыняты значэнні 1000 кал/г і 4184 Дж/г.

* 1 грам трынітраталуолу выдзяляе 1000 тэрмахімічных калорый, ці 4184 джоўляў;
* 1 кілаграм ТНТ = 4,184×106 Дж;
* 1 тона ТНТ = 4,184×109 Дж;
* 1 кілатона (кт) ТНТ = 4,184×1012 Дж;
* 1 мегатона (Мт) ТНТ = 4,184×1015 Дж;
* 1 гігатона (Гт) ТНТ = 4,184×1018 Дж.

Гэтыя адзінкі ўжываюцца для ацэнкі энергіі, выдзеленай пры ядзерных выбухах, падрывах хімічных выбуховых устройстваў, падзеннях астэроідаў і камет, выбухах вулканаў.

Так, энергія выбуху ядзернай бомбы «Малыш» над Хірасімай 6 жніўня 1945 года па розных ацэнках складае ад 13 да 18 кт ТНТ, што адпавядае пераўтварэнню ў энергію прыкладна 0,7 г рэчыва:

*E* = *mc*² = 0,0007 кг · (3×108 м/с)2 = 63×1012 Дж ≈ 15 кт ТНТ.

Для параўнання, агульнае сусветнае спажыванне электраэнергіі за 2005 год (5×1020 Дж) роўнае 120 Гт ТНТ, ці ў сярэднім 3,8 кт ТНТ за секунду.

Гл. таксама
-----------

* Тратыл
* Фугаснасць
* Брызантнасць
* Выбуховыя рэчывы

Спасылкі
--------

* *Тратылавы эквівалент (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
Карта метраполіі Францыі
**Метраполія Францыі** (фр.: France métropolitaine) або **французская метраполія** — еўрапейская частка Францыі, якая складаецца з тэрыторый на кантыненце і бліжэйшых астравоў у Атлантычным акіяне, Ла-Маншы і Міжземным моры (у тым ліку і вострава Корсіка). Гэта некалькі састарэлы выраз, з прычыны таго, што ў 1962 годзе Алжыр атрымаў незалежнасць ад Францыі, а слова «метраполія» мае на ўвазе наяўнасць калоній. Заморскія ўладанні Францыі не носяць статусу калоній, з прычыны таго, што па канстытуцыі 1946 года быў створаны Французскі саюз. Афіцыйны юрыдычны тэрмін (які, напрыклад, ужываецца ў афіцыйных дакументах Еўрапейскага саюза) — *еўрапейская тэрыторыя Францыі* (фр.: territoire européen de la France).

Аднак у гутарковай мове французская метраполія (ці проста метраполія) супрацьпастаўляецца заморскім уладанням Францыі, гэта значыць тым тэрыторыям Французскай рэспублікі, якія знаходзяцца па-за еўрапейскай зонай.

Плошча метраполіі — 551 500 км², гэта значыць яна складае 80 % ад агульнай тэрыторыі краіны. Напачатку 2011 года насельніцтва метраполіі дасягнула 63 136 180 жыхароў, гэта значыць 96 % ад агульнай колькасці.

Часам выкарыстоўваецца тэрмін «кантынентальная Францыя» (фр.: France continentale), якая ўключае метраполію Францыі без Корсікі. Аднак, гэта таксама не зусім дакладнае вызначэнне, з прычыны таго, што Францыя мае некаторыя тэрыторыі на паўночным усходзе Паўднёвай Амерыкі — там размяшчаецца Французская Гвіяна.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Метраполія Францыі
**Звычайны ліс** (*Vulpes vulpes*) — драпежнае млекакормячае сямейства сабачых, найбольш распаўсюджаны і самы буйны від роду лісаў.

Апісанне
--------

Vulpes vulpes — Чэрап
Даўжыня цела 60-90 см, хваста — 36-60 см, маса — 5-10 кг. Цела стройнае. Поўсць пушыстая, на спіне і з бакоў рыжавата-чырвоная з жоўтым адценнем, у т. зв. «сівадушак» з серабрыстым, цёмна-бурым, цёмна-шэрым або чырвона-серабрыста-бурым адценнем, у «крыжанак» з цёмным крыжападобным малюнкам на плячах і інш. Ліняе вясной і ўвосень.

Распаўсюджанне
--------------

Ліс распаўсюджаны вельмі шырока: на ўсёй тэрыторыі Еўропы, Паўночнай Афрыкі (Егіпет, Алжыр, Марока, паўночны Туніс), большай частцы Азіі (да паўночнай Індыі, паўднёвага Кітая і Індакітая), у Паўночнай Амерыцы ад арктычнай зоны да паўночнага ўзбярэжжа Мексіканскага заліва. Акліматызаваная у Аўстраліі і распаўсюдзілася па ўсім кантыненце, за выключэннем некаторых паўночных раёнаў з вільготным субэкватарыяльным кліматам.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

### Харчаванне

Актыўны ў любы час сутак, пераважна раніцай і ўвечары. 

Ліс, хоць і належыць да тыповых драпежнікаў, сілкуецца вельмі разнастайнымі кармамі. Сярод ежы, якую ён ужывае, выяўлена больш 400 відаў адных толькі жывёл, не ўлічваючы некалькіх дзясяткаў відаў раслін. Асноўны корм — мышападобныя грызуны, птушкі; ловіць зайцоў, свойскіх курэй і гусей, есць насякомых, ягады.

### Размнажэнне

Полавая спеласць ва ўзросце 1 года. Норы з 2—4 хадамі будуе пераважна на зарослых узвышаных месцах, часам займае норы барсука, дуплы паваленых дрэў, глухія ямы. Гнездавая камера на глыбіні да 1—1,5 м. Увосень і зімой трымаецца паасобку. У пары 1 сезон. Гон у лютым—сакавіку. Цяжарнасць 49—58 сутак. Прыплод да 12—13 лісянят у канцы красавіка—маі. Працягласць жыцця 5—7 гадоў.

Літаратура
----------

* *Самусенка Э.* Ліс звычайны // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4178532-0 · LCCN: sh85112058 |
Метэазонд
**Метэазонд** — беспілотны аэрастат, прызначаны для вывучэння атмасферы. Складаецца з гумавай ці пластыкавай абалонкі, напоўненай вадародам ці геліем, і падвешанага да яе кантэйнера з апаратурай.

Прыборы дазваляюць вымяраць ціск паветра, вільготнасць, тэмпературу і іншыя параметры. Замеры перасоўвання шара дазваляюць вызначаць хуткасць ветра на розных вышынях. Інфармацыя, як правіла, перадаецца па радыё («радыёзонд»). Да ўкаранення радыё на метэазондах устанаўлівалі метэарографы, якія трэба было вяртаць на зямлю. Калі шар запускаюць толькі для вымярэння хуткасці ветру, то яго называюць «шар-пілот».

Вышынныя метэазонды могуць дасягаць вышыні 30-40 км. Рэкорд вышыні для ўльтратонкага поліэтыленавага метэазонда з дыяметрам 60 м складае 53,7 км (20 верасня 2013 года, Японія, Ціхі акіян).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Метэазонд

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Ваенная Сыціна |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 78254567 |
**Ганна Георгіеўна Гарчакова** — дырэктарка Беларускага дзіцячага хоспіса, адна са стваральніц сістэмы аказання паліятыўнай дапамогі дзецям у Беларусі, актывістка хоспіснага руху і паліятыўнай дапамогі.

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Санкт-Пецярбургу, біёлаг па першай адукацыі, па другой — псіхолаг, таксама праходзіла навучанне ў арганізацыі Chіldren’s Hospіce Іnternatіonal (CHІ). Працавала ў даследчым інстытуце, потым на месцы выхавацелькі ў анка-гематалагічным дзіцячым цэнтры, з часам стала кіраўніцай псіхолага-педагагічнага аддзела. Працуе ў Беларускім дзіцячым хоспісе з моманту яго стварэння 11 лістапада 1994 года. У першыя гады існавання хоспіса таксама выязджала на дом да хворых дзяцей — як псіхолаг.

Мае дачку.

Узнагароды
----------

Жанчына года Беларусі (2009).

Дырэктар Беларускага дзіцячага хоспіса і яе калектыў атрымалі прэмію «За духоўнае адраджэнне» па выніках 2018 года.

Зноскі
------

1. ↑  minsknews.by(недаступная спасылка)
2. ↑  news.tut.by Архівавана 24 лістапада 2020.
3. ↑  news.tut.by Архівавана 17 жніўня 2014.
4. ↑  zviazda.by
5. ↑  zviazda.by
6. ↑  naviny.by Архівавана 15 сакавіка 2015.

Спасылкі
--------

* Сайт Беларускага дзіцячага хоспіса
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Іосіфа.
**Касцёл Святога Іосіфа** — каталіцкі храм у в. Барадзенічы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

Гісторыя
--------

Касцёл пабудаваны ў ХІХ стагоддзі фундатарам Лапацінскім. У галоўны фасад касцёла ўмаравана пліта з надпісам на латыні і лічбамі «1836», якія магчыма, датычыць асвяшчэнне касцёла. Гістарычныя дакументы, якія датычаць будаўніцтва, былі знішчаныя ў часы савецкай улады.

У гады Першай сусветнай вайны ксяндзом Віктарам Шутовічам быў адкрыты інтэрнат для сірот. Набажэнства ў храме вялося на беларускай мове.

Зачынены ў 1930-я гады. У 1939—1949 гадах пробашчам парафіі быў кс. Юзаф Інгелевіч. Наступныя два гады парафіяй кіраваў прыезджы святар. Да 1989 года касцёл стаяў зачынены. У 1989 годзе была адпраўлена першая Святая Імша на вуліцы, бо ў святыні на той час яшчэ мясціўся склад.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, трохвугольны франтон якога на фасадзе завершаны 3-яруснай васьміграннай драўлянай званічкай. Канічны дах паўкруглай апсіды завершны 8-граннай сігнатуркай. Сіметрыя фасада вылучана арачнымі праёмамі ўвахода і 2 бакавых аконных праёмаў. 4 паўкалоны і трохвугольны франтон з прафіляваным антаблементам імітуюць класічны порцік.

Атынкаваныя і пабеленыя элементы архітэктурнага дэкору кантрастна вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі — плоскія ліштвы прамавугольных і арачных аконных праёмаў і паўкруглых люкарнаў, прафіляваны карніз і антаблемент. Франтон фасада запоўнены роспісам і скульптурай Мадонны ў арачнай эскедры.

Зала касцёла перакрыта плоскай столлю. Акрамя цэнтральнага чатырохкалоннага алтара, у ім ёсць два бакавыя 2-пілястравыя алтары: Святога Антонія і Святога Іосіфа. Яны вырашаны ў стылістыцы неакласіцызму са стылізаваным дарычным антаблементам. У галоўным алтары месціцца абраз Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Маці Міласэрнасці.

* Касцёл у 1900 г.Касцёл у 1900 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.
* Касцёл у 1930 г.Касцёл у 1930 г.

Літаратура
----------

* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд.. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5. — С. 25—26.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы)
* Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы) на сайце Catholic.by (бел.)
* Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы) на сайце Radzima.org
* Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Шаркаўшчынскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы) ·  Касцёл Перамянення Гасподняга (Германавічы) ·  Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Ёды) ·  Касцёл Святога Архангела Міхаіла (Лужкі) ·  Касцёл Святой Ганны (Мосар)  ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Новы Пагост)  ·  Касцёл Святога Юзафа Рамесніка (Парыж) ·  Касцёл Узвіжання Святога Крыжа (Шаркаўшчына) |
**Ганна Грэта Відэ** (швед. Anna Greta Wide, 4 снежня 1920, Гётэбарг — 28 жніўня 1965, там жа) — шведская паэтэса.

Біяграфія і творчасць
---------------------

Нарадзілася ў 1920 годзе ў Гётэбаргу. Яе бацькамі былі Ота Відэ, настаўнік, і яго жонка Ані К’ельмер. Ганна Грэта хадзіла ў школу для дзяўчынак і скончыла яе з адзнакай у 1940 годзе. У 1951 годзе яна скончыла Гётеборгский каледж са ступенню магістра мастацтваў, пасля чаго працавала настаўніцай шведскай мовы ў сярэдніх школах Гётэбарга і Кунгсбаккі.

Пісаць вершы Ганна Грэта пачала з маленства, а першы паэтычны зборнік, «Nattmusik», апублікавала ў 1942 годзе. У эпоху мадэрнізму Ганна Грэта пісала традыцыйныя рыфмаваныя вершы, якія адрозніваліся тэхнічнай дасканаласцю, багатай вобразнасцю і сур’ёзнасцю тэм. У 1944 годзе выйшаў другі яе зборнік, «Orgelpunkt», пасля чаго рушыла ўслед доўгая паўза. Наступны зборнік, «Dikter i juli», быў выдадзены толькі ў 1955 годзе і стаў самым значным творам паэтэсы. Прасякнуты хрысціянскай верай, ён адрозніваецца больш свабоднай формай і адсутнасцю рыфмы. За ім рушылі ўслед «Broar» (1956), «Kyrie» (1960) і «Den saliga osäkerheten» (1964). У 1956 годзе Ганне Грэце была прысуджана Экерстэйнаўская літаратурная прэмія. Некаторыя вершы паэтэсы пасля былі пакладзены на музыку.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  19201204-542 Wide, Anna Greta // Swedish death index Праверана 7 жніўня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10686079'></a>
2. 1 2 3 4  Anna Greta Wide Праверана 19 жніўня 2020.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1218993448 · ISNI: 0000 0000 5106 6190 · LCCN: n93060420 · NTA: 263456625 · NUKAT: n2016240842 · LIBRIS: 223919 · VIAF: 28744635 |

 |
**Майлінда Брэгу** (алб.: Majlinda Bregu; 19 мая 1974, Тырана) — албанскі палітык, міністр еўрапейскай інтэграцыі з 2007 па 2013 год.

Біяграфія
---------

У 1996 годзе скончыла факультэт сацыяльных навук Тыранскага ўніверсітэта. Пачынаючы з 2003 года займалася навуковым вывучэннем праблемы хатняга гвалту і практычнай рэалізацыяй палітыкі гэндарнай роўнасці. Аўтарка работ, прысвечаных сексуальнасці, становішчу жанчын у Албаніі і прастытуцыі.

Брэг абараніла доктарскую дысертацыю па сацыялогіі ( *Sociology of cultural phenomena's and normative process* ) у 2005 годзе ў італьянскім Урбінскім універсітэце. Вучылася па стыпендыі ў Осла, Манрэалі і Франкфурце-на-Одэры.

У красавіку 2004 года была абрана ў склад Нацыянальнай рады Дэмакратычнай партыі Албаніі. На выбарах 2005 года атрымала мандат члена парламента. У сакавіку 2007 года яна была прызначана прэс-сакратаром урада на чале з Салі Берыша.

Замужам, мае дваіх дзяцей. Валодае англійскай, італьянскай і іспанскай мовамі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Kuvendi i Shqiperisë

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |
| Нарматыўны кантроль | GND: 112358088X · ICCU: CFIV261207 · ISNI: 0000 0004 2946 3914 · LCCN: n2015071664 · VIAF: 307339828 |
**Уладзімір Валер’евіч Сальнікаў** (руск.: Влади́мир Вале́рьевич Са́льников; нар. 21 мая 1960, Ленінград, СССР) — савецкі плывец, 4-разовы алімпійскі чэмпіён, шматразовы чэмпіён свету, Еўропы і рэкардсмен свету. Заслужаны майстар спорту СССР (1978), выхаванец спартыўнай школы «Экран» (Санкт-Пецярбург), выступаў за ЦСКА.

З лютага 2010 года — прэзідэнт Усерасійскай федэрацыі плавання. Дзеліць з Аляксандрам Паповым рэкорд сярод усіх савецкіх / расійскіх плыўцоў па колькасці залатых алімпійскіх узнагарод (па 4). Скончыў Інстытут фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта ў Ленінградзе (1981), кандыдат педагагічных навук.

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* Праверана 10 чэрвеня 2022.
2. 1 2

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Swimrankings.net · МАК |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Munzinger · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GTAA: 150086 · ISNI: 0000 0003 8880 9957 · NTA: 128769300 · VIAF: 282022442 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гераўкер.
**Уладзімір Барысавіч Гераўкер** (25 лістапада 1947 — 6 лістапада 2009) — беларускі дызайнер, мастак-канструктар.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў горадзе Мінску. Брат беларускага архітэктара Георгія Гераўкера.

У 1963 годзе скончыў 8 класаў 42 сярэдняй школы Мінска і паступіў ан архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума. Скончыў яго ў 1967 годзе і быў накіраваны на працу ў інстытут «Белдзяржпраект».

* З 1967—1969 служыў у Савецкай арміі.
* У 1969 годзе быў прыняты на працу ў інстытут «Белкамунпраект» на пасаду архітэктара архітэктурна-будаўнічага аддзела.
* У 1970 годзе паступіў у Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут на аддзяленне «Інтэр’ер і абсталяванне»
* З 1975 года працаваў у НВА «Мінскпраектмэбля» мастаком-канструктарам МКА мэблі.

Праектаваў ці прымаў удзел у стварэнні мэблі і абсталявання для шматлікіх значных аб’ектаў краіны, такіх як гасцініцы «Планета», «Сталіца», «Еўропа», Палац моладзі, Палац Рэспублікі, Нацыянальная бібліятэка, Мірскі замак.

Праекты жылой мэблі Гераўкера атрымлівалі залатыя і срэбныя ўзнагароды на ўсесаюзных і рэспубліканскіх конкурсах і выставах.

Спасылкі
--------

* 
* 
* ?
**Айсіньгёро Сушунь** (26 лістапада 1816 — 8 лістапада 1861) — палітычны і ваенны дзеяч перыяду імперыі Цын.

Біяграфія
---------

Паходзіў з маньчжурскага клана Айсінь Гёро. З-за вялікай колькасці дзяцей у сям’і не атрымаў, нягледзячы на шляхетнае паходжанне, паўнавартаснай адукацыі. Паступіў на ваенную службу і прасунуўся па ёй у апошнія гады кіравання імператара Даагуана. Неўзабаве стаў бліжэйшым дарадцам і пратэжэ імператара Айсіньгёро Ічжу. Быў таксама камандзірам Васьмісцяжнай арміі  (руск.) (бел. канцлерам, начальнікам Галоўнага ўпраўлення па падатках і зборах і намеснікам вялікага сакратара. Ён таксама меў права на свабодны доступ да імперскіх пакояў. Падчас Другой опіумнай вайны быў фактычным архітэктарам палітыкі цынскай імперыі, дэнансаваўшы, у прыватнасці, многія дагаворы, заключаныя Кітаем у 1850-х гадах, у тым ліку Айгунскі дагавор  (руск.) (бел. з Расійскай імперыяй.

Выкарыстоўваючы сваё службовае становішча, назапасіў велізарнае багацце. Пасля смерці імператара ў жніўні 1861 года стаў членам рэгенцкага савета з васьмі чалавек, які выносіў пастановы ад імя непаўналетняга імператара Тунчжы; у савет увайшлі таксама два яго браты. У гэтым органе ён адыгрываў вырашальную ролю, аказваючы магутны ўплыў на палітыку дзяржавы. Вынікамі яго палітыкі былі змены, накіраваныя на ўзмацненне бюракратычнага апарата, а таксама працяг ізаляцыянісцкай палітыкі папярэдняга манарха. Гэты савет, аднак, не мог прымаць рашэнні без адабрэння двух удовых імператрыц, Цыань і Цысі, што прыводзіла да сур’ёзных палітычных трэнняў.

Яго палітыка турбавала імператрыцу Цысі, якая баялася сваёй маргіналізацыі. Яна арганізавала змову з мэтай звяржэння чыноўніка, што ўмацаваўся ва ўладзе. Сушунь быў арыштаваны ў Пекіне ў пачатку лістапада 1861 года па абвінавачванні ў дзяржаўнай здрадзе і быў пакараны на Заходнім рынку ў Пекіне праз некалькі дзён.

Зноскі
------

1. ↑  Sushun // Faceted Application of Subject Terminology Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596'></a>

Літаратура
----------

* Hummel, Arthur William, ed. Eminent Chinese of the Ch’ing Period (1644—1912). 2 vols. — Washington: United States Government Printing Office, 1943.
* *Сідзіхменаў В. Я.* Маньчжурскія кіраўнікі Кітая. — М.: «Навука», 1985.


| ?Айсіньгёро Сушунь — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Айсіньгёро Сушунь |  | Ulgungga[d] |  | Tích Cáp Nạp[d] |  | Q22829638? |  | Qitong'a[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | CBDB: 0057509 · LCCN: no2007122954 · VIAF: 39166297 |
**Разра́д** — пазіцыя лічбы ў ліку, запісаным у пазіцыйнай сістэме злічэння.

Разрады нумаруюцца справа налева, ад 1 і далей, напрыклад:

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 4 | 8 | 3 | 9 | 7 | 1 |
| № разрада: | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

Разрады з меншымі нумарамі называюць малодшымі, а разрады з большымі нумарамі — старэйшымі.

Кожны разрад мае сваю вагу. Малодшыя разрады маюць меншую вагу, чым старэйшыя. Вага разрада роўная ліку, які мае лічбу 1 у гэтым разрадзе і нуль — ва ўсіх іншых. Напрыклад, (у дзесятковай сістэме) вага трэцяга раздада роўная 100, чацвёртага — 1000 і г.д. У адпаведнасці з гэтым разрады маюць назвы «разрад сотняў», «разрад тысяч» і г.д.:

| № разрада | назва разрада | вага разрада |
| --- | --- | --- |
| 1 | адзінкі | 1 |
| 2 | дзесяткі | 10 |
| 3 | сотні | 100 |
| 4 | тысячы | 1 000 |
| 5 | дзесяткі тысяч | 10 000 |
| 6 | сотні тысяч | 100 000 |
| 7 | мільёны | 1 000 000 |
| 8 | дзесяткі мільёнаў | 10 000 000 і г.д. |

Колькасць разрадаў у ліку называюць **разраднасцю** гэтага ліка. Напрыклад, лік 438 з’яўляецца трохразрадным (або трохзначным), а лік 65001 — пяціразрадным (пяцізначным).

З сутнасці пазіцыйнай сістэмы злічэння вынікае, што значэнне ліка, запісанага ў пазіцыйнай сістэме, не зменіцца, калі дапісаць да яго злева любую колькасць нулей. Напрыклад, 12 = 012 = 0012 = 00012 і г.д. Звычайна ўжываюць найбольш кароткі варыянт запісу (у гэтым прыкладзе — першы з прыведзеных). Такім чынам, для n-значнага ліка больш правільна будзе сказаць не так, што ён не мае разрадаў ад n+1 і вышэй, а што ён мае ў іх нулі, якія пры запісе апускаюцца.

Пры запісе і чытанні лікаў разрады групуюцца ў класы па 3 разрады. Паняцце класаў не мае вялікага матэматычнага значэння, але дазваляе больш зручна запісваць і называць лікі.