У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Стравінскі.

**Ігар Фёдаравіч Страві́нскі** (17 чэрвеня 1882, Араніенбаўм — 6 красавіка 1971, Нью-Ёрк; пахаваны ў Венецыі на могілках Сан-Мікеле) — расійскі кампазітар, дырыжор і піяніст, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў сусветнай музычнай культуры XX стагоддзя. Грамадзянін Францыі (1934) і ЗША (1945).

Біяграфія
---------

Ігар Стравінскі нарадзіўся ў 1882 годзе на Швейцарскай вуліцы ў Араніенбаўме. Яго бацька, Фёдар Ігнатавіч Стравінскі — оперны спявак, саліст Марыінскага тэатра. Паходзіў з беларускай шляхты — Стравінскіх герба «Суліма», абывацеляў Менскага ваяводства. Яго маці, піяністка і спявачка Ганна Кірылаўна Холадаўская (11.08.1854 — 7.06.1939), была сталым канцэртмайстарам на канцэртах мужа. У доме Стравінскіх у Пецярбургу прымалі музыкантаў, артыстаў, пісьменнікаў, у ліку якіх быў і Ф. М. Дастаеўскі.

Бацькі Ігара Стравінскага, Фёдар і Ганна, Адэса, 1874
З дзевяці гадоў Стравінскі браў прыватныя ўрокі фартэпіяна, у 19 гадоў пасля сканчэння гімназіі Гурэвіча, па патрабаванні бацькоў, паступіў на юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, адначасна прыступіўшы да самастойнага вывучэння музычна-тэарэтычных дысцыплінаў. З 1904 па 1906 год Ігар Стравінскі браў прыватныя ўрокі ў М. А. Рымскага-Корсакава, які прапанаваў Стравінскаму заняткі два разы на тыдзень, паралельна з яго ўрокамі ў В. П. Калафаці.

Малады Ігар Стравінскі. *(1910 год)*.
У 1906 годзе Стравінскі ажаніўся з Кацярынай Гаўрылаўнай Носенка, сваёй кузінай. У 1907 годзе нарадзіўся іх першы сын, мастак Фёдар Стравінскі, у 1910 годзе — другі сын, кампазітар і піяніст Святаслаў Суліма-Стравінскі. У 1900—1910-е сям’я Стравінскіх жыла падоўгу ў сваім маёнтку, якi знаходзiўся ў Усцілугу Валынскай губерні (у наш час там знаходзіцца мемарыяльны музей І. Ф. Стравінскага).

Пад кіраўніцтвам Рымскага-Корсакава былі напісаныя першыя складанні — скерца і саната для фартэпіяна, сюіта для голасу з аркестрам «Фаўн і пастырка» і г.д. На прэм’еры апошняй быў Сяргей Дзягілеў, які высока ацаніў талент маладога кампазітара. Праз некаторы час Дзягілеў прапанаваў яму напісаць балет для пастаноўкі ў «Рускіх сезонах» у Парыжы. Цягам трох гадоў супрацы з трупай Дзягілева Стравінскі напісаў тры балеты, якія прынеслі яму сусветную вядомасць — «Жар-птушка» (1910), «Пятрушка» (1911) і «Вясна святая» (1913). У гэтыя гады (галоўным чынам, у сувязі з пастаноўкамі Дзягілева) Стравінскі неаднаразова ездзіў у Парыж.

Напачатку 1914 года, напярэдадні Першай сусветнай вайны, выехаў з сям’ёй у Швейцарыю. З-за распачатай вайны Стравінскія ў Расію не вярнуліся. З вясны 1915 года кампазітар жыў з сям’ёй у Маржы блізу Лазаны, з 1920 — пераважна ў Парыжы.

Сярод складанняў гэтага часу — опера «Салавей» па аднайменнай казцы Андэрсена (1914) і «Гісторыя салдата» (1918). Гэтым жа часам датуецца збліжэнне Стравінскага з французскай «Шасцёркай».

Яшчэ ў 1913 годзе Стравінскі пазнаёміўся з кампазітарам Эрыкам Саці, якога вызначаў як «самага дзіўнага чалавека, якога калі-небудзь ведаў», але ў той жа час называў яго «самым выдатным» і «нязменна дасціпным». Як лічыць даследнік творчасці Саці Ю. Ханон, некаторыя творы Саці, асабліва балет «Парад» (1917) і сімфанічная драма «Сакрат» (1918), значна паўплывалі на творчасць Стравінскага. На думку Г. Філенка, паварот у рашэнні антычнай тэмы, архаізацыя музычнай мовы і прынцыпова новыя метады музычнай канструкцыі ў «Сакраце» апынуліся плённымі для іншых кампазітараў і амаль на дзесяць гадоў апярэдзілі будучы неакласіцызм «Антыгоны» Онегера (1924), а таксама «Апалона Мусагета» і «Цара Эдыпа» Стравінскага (1929—1930 гг.), загадзя акрэсліўшы ўсе асноўныя рысы новага стылю.

Сам жа Ігар Фёдаравіч адклікаўся пра «Сакрата» Саці, як і пра прафесійныя вартасці яго аўтара, скептычнае і стрымана:

> 
> Не думаю, каб ён добра ведаў інструментоўку і аддаю перавагу «Сакрата» ў тым выглядзе, у якім ён гуляў мне [на фартэпіяна], няскладнай аркестравай партытуры. Я заўсёды лічыў складанні Саці абмежаванымі «літаратуршчынай». Загалоўкі ў іх літаратурныя, але тады як назвы карцін Клее, таксама ўзятыя з літаратуры, не сціскаюць яго малярства, у Саці, мне здаецца, гэта здараецца, і пры паўторным праслухоўванні яго рэчы губляюць вялікую дзель цікавасці. Бяда «Сакрата» ў тым, што ён надакучвае адным сваім метрам. Хто можа вынесці гэту аднастайнасць? Тым не менш музыка смерці Сакрата чуллівая і па-свойму шляхетная.
> — Стравинский. Диалоги
> 
> 

> 
> «Паколькі Шасцёрка пачувалася свабоднай ад сваёй дактрыны, тое і ніякай групы яна не складала. „Вясна свяшчэнная" вырасла магутным дрэвам, адціскаючы наш хмызняк, і мы збіраліся было прызнаць сябе пераможанымі, як раптам Стравінскі неўзабаве *сам далучыўся* да нашага кола прыёмаў, і невытлумачальнай выявай у яго творах нават адчуваўся ўплыў Эрыка Саці.»
> 
>  — Жан Кокто, «да юбілейнага канцэрта Шасцёркі ў 1953 годзе»
> 
> 

Пасля сканчэння вайны Стравінскі прыняў рашэнне не вяртацца ў Расію і праз некаторы час пераехаў у Францыю. У 1919 годзе кампазітар на заказ Дзягілева напісаў балет «Пульчынела», пастаўлены праз год.

У 1922 годзе маці кампазітара Ганна Холадаўская выехала з Расіі і жыла ў доме сына ў Парыжы. Памерла ў 1939 годзе, пахавана на могілках Сент-Жэнеўеў-дэ-Буа. Ігар Стравінскі прысвяціў ёй песню «Незабудачка-кветачка» з «Двух вершаў К. Бальмонта для голасу і фартэпіяна».

Стравінскі жыў у Францыі да 1940 года. Тут адбыліся прэм’еры яго оперы «Маўра» (1922), танцавальнай кантаты (балета са спевам) «Вяселейка» (1923) — выніковага твора рускага перыяду, а таксама оперы-араторыі «Цар Эдып» (1927), якая азначала сабой пачатак новага перыяду ў творчасці кампазітара, які прынята зваць «неакласічным».

У 1924 годзе адбыўся дэбют Стравінскага ў якасці піяніста: ён выканаў уласны канцэрт для фартэпіяна і духавога аркестра пад кіраваннем Сяргея Кусявіцкага. Як дырыжор Стравінскі выступаў з 1915 года. 1926 год адзначаны першым зваротам кампазітара да духоўнай музыкі — «Ойча наш» для хору a capella. У 1928 годзе з’яўляюцца новыя балеты — «Апалон Мусагет» і «Пацалунак феі», а праз два гады — знакамітая і грандыёзная «Сімфонія псалмоў» на лацінскія тэксты Старога запавету.

У пачатку 1930-х гадоў Стравінскі звяртаецца да жанру канцэрта — ён стварае канцэрт для скрыпкі з аркестрам і канцэрт для двух фартэпіяна. У 1933—1934 гадах на заказ Іды Рубінштэйн супольна з Андрэ Жыдам Стравінскі піша меладраму «Персефона». Тады ж ён канчаткова вырашае прыняць французскае грамадзянства (атрымана ў 1934 годзе) і піша аўтабіяграфічную кнігу «Хроніка майго жыцця».

Пазней Стравінскі ўспамінаў парыжскія гады як самы нешчаслівы час яго жыцця. У 1938 памерла яго старэйшая дачка Людміла, у 1939 годзе — яго жонка (пахавана ў Парыжы на могілках Сент-Жэнеўеў-дэ-Буа) і яго маці. 9 сакавіка 1940 года Стравінскі ажаніўся зноў — з Верай Артураўнай Судзейкінай (быў знаёмы з ёй з 1922 года).

З 1936 года Стравінскі перыядычна ездзіў з гастролямі ў ЗША, падчас якіх умацаваліся яго творчыя сувязі з гэтай краінай. У 1937 годзе ў нью-ёркскім тэатры Метраполітэн-опера быў пастаўлены балет «Гульня ў карты», праз год быў выкананы канцэрт «Дамбартан-Окс». Стравінскага запрасілі прачытаць курс лекцыяў у Гарвардскім універсітэце. У сувязі з пачаткам вайны Стравінскі прыняў рашэнне пераехаць у ЗША. Спачатку ён пасяліўся ў Сан-Францыска, а потым у Лос-Анджэлесе. У 1945 годзе ён атрымаў амерыканскае грамадзянства. Творы гэтага перыяду: опера «Прыгоды валацугі» (1951), якая стала апафеозам неакласічнага перыяду, балеты «Арфей» (1948), Сімфонія in C (1940) і Сімфонія ў трох частках (1945), Эбані-канцэрт для кларнета і джаз-аркестра (1946). У студзені 1944 года, у сувязі з выкананнем незвычайнага аранжавання гімна ЗША ў Бостане, мясцовая паліцыя арыштавала Стравінскага і папярэдзіла, што існуе адказнасць у выглядзе штрафу за перакручванне гімна. Існуе фатаграфія, зробленая ў пастарунку пры арышце. Мяркуючы па здымку, Стравінскі пры арышце быў збіты. Сам Стравінскі пасля падаваў гэтую гісторыю як міф.

З пачатку 1950-х гадоў Стравінскі пачаў сістэматычна выкарыстоўваць серыйны прынцып. Пераходным складаннем стала Кантата на вершы англійскіх ананімных паэтаў, у якой пазначылася тэндэнцыя татальнай паліфанізацыі музыкі. Першым серыйным складаннем стаў Сэптэт (1953). Серыйным складаннем, у якім Стравінскі зусім адмовіўся ад танальнасці, сталі «Threni» (Плач прарока Ераміі, 1958). Твор, у якім серыйны прынцып абсалютны, — «Рухі» для фартэпіяна з аркестрам (1959) і Варыяцыі памяці Олдаса Хакслі для аркестра.

Кульмінацыяй серыйнага перыяду Стравінскага лічыцца Requiem Canticles («Задушныя спевы», Рэквіем) для кантральта і баса сола, хору і аркестра (1966):

> 
> "…"Задушныя спевы" завяршылі ўсю маю творчую карціну…", «…Рэквіем у маім веку занадта кранае за жывое…», «…складаю шэдэўр сваіх апошніх гадоў» — Стравінскі.
> 
> 
> 

На працягу дзесяцігоддзяў Стравінскі актыўна гастраляваў як дырыжор (пераважна ўласных складанняў) у Еўропе і ЗША. Адрозніваючыся надзвычайнай патрабавальнасцю да прытрымлiвання наказаных ім выканальніцкіх нюансаў (тэмпу, дынамікі, акцэнтаў і пр.), Стравінскі надаваў вялікае значэнне аўдыязапісу. У 1950-х і пачатку 1960-х гг. пад кіраваннем аўтара на лэйбле Columbia Records была запісана пераважная большасць яго складанняў. Аўтарскія аўдыязапісы Стравінскага-дырыжора дагэтуль служаць важным арыенцірам для ўсіх новых выканальніцкіх інтэрпрэтацыяў яго музыкі.

Увосень 1962 года ўпершыню пасля доўгага перапынку ён прыязджаў на гастролі ў СССР, дырыжаваў сваімі складаннямі ў Маскве і Ленінградзе. Апошні завершаны яго твор — апрацоўка для камернага аркестра дзвюх духоўных песень Хуга Вольфа (1968). Няскончанымі засталіся аркестроўкі чатырох прэлюдыяў і фугаў з ХТК Ё. С. Баха (1968—1970), таксама захаваліся эскізы нейкага складання для фартэпіяна.

Стравінскі памёр 6 красавіка 1971 года ад сардэчнай недастатковасці. Пахаваны на могілках Сан-Мікеле ў Венецыі (Італія), на так званай «расійскай» іх частцы, недалёка ад магілы Сяргея Дзягілева. У 1982 годзе каля магілы Стравінскага была пахавана яго жонка Вера Артураўна.

Творчасць
---------

Для І. Стравінскага характэрны яскравы талент, нацыянальнае творчае мысленне, наватарства ў сістэмнай арганізацыі музычнага матэрыіялу. У сваёй творчай эвалюцыі пераходзіў ад захаплення рускай тэматыкай і музычным фальклорам, стварэння музыкі на аснове стылізацыі розных музычных з’яў мінулага да неакласіцызму. Аддаўшы даніну амаль усім плыням сучаснага музычнага мастацтва, розным мастацкім сістэмам, стварыў уласны стыль, які выяўляецца ў формаўтварэнні, тэматызме, метрарытміцы, інструментоўцы і інш.

Сярод твораў: оперы «Салавей» (паст. 1914), «Маўра» (паст. 1922), «Прыгоды гулякі» (паст. 1951), опера-араторыя «Цар Эдып» (паст. 1927; 2-я рэд. 1948); балеты і харэаграфічныя сцэны, у т.л. «Жар-птушка» (паст. 1910), «Пятрушка» (паст. 1911), «Вясна святая» (паст. 1913), «Гісторыя салдата» (паст. 1918), «Пульчынела» (паст. 1920), «Байка пра Лісу, Пеўня, Ката ды Барана» (паст. 1922), «Вяселейка» (паст. 1923), «Апалон Мусагет» і «Пацалунак феі» (абодва паст. 1928), «Гульня ў карты» (паст. 1937), «Арфей» (паст. 1948), «Агон» (паст. 1957); Сімфонія псалмоў для хору і аркестра (1930), 3 сімфоніі (1907, 1940, 1945); творы для камернага аркестра, асобных інструментаў з аркестрам, камерна-інструментальная, для голасу з суправаджэннем і інш.

### Перакладанні, апрацоўкі

На працягу жыцця Стравінскі ўвесь час перапрацоўваў уласныя і чужыя творы (аўтарскія кампазіцыі, музыку праваслаўнага ўжытку, народныя песні). Найчасцей апрацоўка Стравінскага ўяўляла сабою перакладанне свайго ж ранняга складання для іншага (у параўнанні з зыходным) iнструмента або складу iнструментаў (прыкладам, многія вакальныя складанні рускага перыяду, напісаныя для голасу і фартэпіяна, пазней аранжаваныя для голасу з ансамблем iнструментаў). У некаторых выпадках апрацоўцы спадарожнічала пераробка арыгінальнай музыкі (скарачэнне, вар’іраванне, радзей пашырэнне, абнаўленне гарманізацыі), у такіх выпадках кажуць пра «рэдакцыю» (дзве рэдакцыі фартэпіяннага Танга — для скрыпкі і фартэпіяна і для скрыпкі і інструментальнага ансамбля). Прыкладам можа служыць музыка да балета «Пятрушка», да якой кампазітар вяртаўся неаднаразова. Складанне было скончана ў 1911 (так званая «першая рэдакцыя», ці «арыгінальная рэдакцыя») і падпала надалей пад разнастайную перапрацоўку: у 1921 (апрацоўка трох нумароў для фартэпіяна), у 1932 (апрацоўка «Рускага танца» для скрыпкі і фартэпіяна), у 1947 (другая рэдакцыя балета, перааркестроўка), у 1947 (сюіта з балета для сімфанічнага аркестра), у 1965 (трэцяя рэдакцыя балета). Некаторыя апрацоўкі Стравінскага ўражваюць парадаксальнасцю. Так, кананічныя праваслаўныя тэксты (на царкоўнаславянскай мове) у невялікіх хоравых складаннях «Ойча наш» (1926), «Знак веры» (1932) і «Багародзіца Дзева, цешся» (1932) кампазітар у 1949 замяніў кананічнымі тэкстамі каталікоў (на лаціне; адпаведна Pater noster, Credo і Ave Maria) без нiякай змены (зусім рускай па стылі) музыкі.

Сачыненні іншых кампазітараў і народную музыку Стравінскі апрацоўваў у тых жа вельмі шырокiх межах — ад «простай» інструментоўкі (духоўныя песні Гуга Вольфа, мадрыгалы Карла Джэзуальда, руская народная песня «Дубінушка») да поўнамаштабнага аўтарскага пераасэнсавання («Пульчынела» на музыку Дж. Б. Пергалезі).

Бібліяграфія
------------

* (суаўтар: W. Nouvel) Хроника моей жизни (фр.: Chroniques de ma vie. Paris, 1935; рус. пераклад: Масква, 2005).
* (у суаўтарстве з П. П. Суўчынскім) Музычная паэтыка (фр.: Poétique musicale. Cambridge, MA, 1942; англ. пераклад пад назв. Poetics of Music, 1947; рус. пераклад: Масква, 2004).
* (літаратурная апрацоўка Р. Крафта) Дыялогі (англ.: Dialogues and a Diary. New York, 1968; рус. пераклад: Ленінград, 1971).

Зноскі
------

1. ↑  Stravinsky, Igor // *The Enciclopædia Britannica* — 12 — London, NYC: 1922. — Vol. XXXII Pacific Ocean Islands to Zuloaga. — P. 582.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q38179097'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15987490'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q38187760'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60'></a>
2. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644'></a>
3. ↑  Encyclopædia Britannica Праверана 19 сакавіка 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
4. ↑  Культурный центр Дом-музей Марины Цветаевой
5. ↑  Из расходной книги Ф. И. Стравинского **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 снежня 2013. Праверана 16 ліпеня 2016.
6. ↑  Искусство и архитектура русского зарубежья - Стравинская (урожд. Носенко) Екатерина Гавриловна **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 снежня 2013. Праверана 15 сакавіка 2013.
7. ↑  *Стравинский И. Ф.* Диалоги. Л. 1971, с.99.
8. ↑  *Эрик Сати, Юрий Ханон.* «Воспоминания задним числом». — СПб.: Центр Средней Музыки & Лики России, 2010. — С. 321. — 682 с. — ISBN 978-5-87417-338-8.
9. ↑  *Филенко Г.* «Французская музыка первой половины ХХ века». — Л.: Музыка, 1983. — С. 76. — 232 с.
10. ↑  *Стравинский И.Ф.* Диалоги. Л. 1971, с.100.
11. ↑  *Жан Кокто.* «Петух и Арлекин». — М.: «Прест», 2000. — С. 79. — 224 с. — 500 экз.
12. ↑  Stravinsky Liable to Fine **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  New York Times (16 студзеня 1944). Архівавана з першакрыніцы 3 снежня 2013. Праверана 22 чэрвеня 2010.
13. ↑  Mass. Gen. Laws ch. 249, § 9 **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 16 ліпеня 2016.
14. ↑  According to Michael Steinberg, Liner notes to *Stravinsky in America*, RCA 09026-68865-2, the police «removed the parts from Symphony Hall.»Paul Thom (2007). *The Musician as Interpreter*. Penn State Press. ISBN 9780271031989. page 50
15. ↑  Stephen Walsh (2008). *Stravinsky: The Second Exile: France and America, 1934-1971*. University of California Press. ISBN 9780520256156. page 152
16. ↑  Пазней былі выпушчаны ў выглядзе маштабных кампіляцый на лэйблах Sony/BMG, на кампакт-дысках.

Літаратура
----------

* *Дубкова Т. А.* Старві́нскі Ігар Фёдаравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 191—192. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* *Красноў М. І.* Страві́нскія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 192. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* *Дубкова Т. А.* Страві́нскі Ігар Фёдаравіч // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 688. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* *Андриссен Луи и Шёнбергер Элмер*. Часы Аполлона. О Стравинском. СПб. 2003. Перевод с нидерландского Ирины Лесковской. − 300 с. — ISBN 5-7331-0041-9.
* *Друскин М. С.* Игорь Стравинский: Личность. Творчество. Взгляды. — Л.; М.: Советский композитор, 1974. — 221 с.; 2-е изд. испр. и доп. — Л.: Советский композитор, 1979. — 230 с; 3-е изд. 1982. — 208 с.
* *Друскин М. С.* Стравинский // Музыка XX века: Очерки. 1917—1945. — М.: Музыка.1984. — Кн. 4, ч. 2. — С. 203—229.
* *Стравинская К. Ю.* О И. Ф. Савинском и его близких. — Л.: Музыка, 1978.
* *White, Eric Walter*. *Stravinsky: The Composer and His Works*. (англ.) — Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1979. — ISBN 0-520-03983-1, ISBN 0-520-03985-8
* *Stravinsky V. Craft R.* Stravinsky in Pictures and Documents. New York: Simon and Schuster, 1978.
* *Fantastic Cities and Other Paintings by Vera Stravinsky.* Boston: David R. Godine, 1979.
* *Igor and Vera Stravinsky: A Photograph Album 1921 to 1971* / Text from Stravinsky’s Interview1912-1963; 258 photographs selected by Vera Stravinsky and Rita McCaffrey; Captions by Robert Craft. New York: Thames and Hudson, 1982.
* *Dearest Bubushkin: The Correspondence of Vera and Igor Stravinsky, 1921—1954,* with Excerpts from Vera Stravinsky’s Diaries, 1921—1971 / Ed. by R. Craft. New York: Thames and Hudson, 1985.
* *The Salon Album of Vera Sudeikin-Stravinsky* / Ed. and tr. by J.E. Bowlt. Princeton: Princeton University Press, 1995.
* Муза. Отрывки из дневника и другие тексты Веры Судейкиной (Стравинской) см.: Experiment / IMRC. Vol. 13: Los Angeles, 2007. С. по указ.
* *Straus J.N.* Stravinsky’s serial «mistakes» // The Journal of Musicology 17 (1999), pp. 231-271.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ігар Фёдаравіч Стравінскі на Вікісховішчы |

* Игорь Стравинский  (англ.) (руск.)
* Станислав Грев. Стравинский, Игорь Федорович Архівавана 2 снежня 2013.
* Вечная весна Игоря Стравинского (К 120-летию со дня рождения композитора) Архівавана 21 лютага 2005.
* Список сочинений И. Ф. Стравинского Архівавана 17 ліпеня 2009.  (руск.)
* Игорь Стравинский (англ.) на сайце *AllMusic*
* Биография Стравинского Архівавана 21 студзеня 2008.  (англ.)
* «Семейный круг Стравинских». Некоторые биографические данные об одном из ярчайших русских композиторов 20 века, имя которого носит самый большой в Швейцарии концертный зал. Статья в «Нашей газете» от 10.08.2011. Автор Иван Грезин
* Жар-птица, Весна священная Архівавана 19 снежня 2008. — либретто и фотографии балетов в постановке Театра классического балета п/р Н. Касаткиной и В. Василёва
* Четыре русские крестьянские песни Архівавана 11 лістапада 2011. — Подблюдные. (ред. 1917—54). Хоровой ансамбль Кантилена. Дирижер Роман Моисеев.
* Mark McFarland. «Igor Stravinsky.» In *Oxford Bibliographies Online: Music*. Edited by Bruce Gustavson. New York: Oxford University Press, 2011. http://oxfordbibiographiesonline.com. Архівавана 13 студзеня 2012.
* Творческая весна Игоря Стравинского. Музыковедческий очерк Валерия Васильевича Смирнова
* Три духовных хора на церковнославянские тексты православного обихода Игоря Стравинского на сайте iKliros
* Выставка, посвящённая Игорю Стравинскому в Зальцбурге, музей Рупертинум.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace |
| Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Last.fm · Musopen · Spotify · VK Music |
| Тэматычныя сайты | Olympedia · AllMusic · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Ларуса · American National Biography · Britannica (12-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Notable Names Database · Treccani · Universalis · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10225090 · BIBSYS: 90079369 · BNC: a1044998x · BNE: XX953980 · BNF: 12405560k · CiNii: DA04922662 · CONOR: 17000035 · GND: 118642545 · GTAA: 158550 · ICCU: RAVV019810 · ISNI: 0000000121224298 · LCCN: n79070061 · LNB: 000033387 · NDL: 00457914 · NKC: jn19992001136 · NLA: 36176298 · NLG: 62000 · NLP: a0000001183815 · NSK: 000186804 · NTA: 069038635 · NUKAT: n99011313 · PTBNP: 56731 · LIBRIS: 199398 · SUDOC: 033160732 · VIAF: 17309155, 3416159248662204870003 · ULAN: 500372460 |

 |