«**Цэнтр гарадскога жыцця»** — прыватная адукацыйна-культурная ўстанова, якая існавала ў Гродне ў 2016—2021 гадах. Стваральнік і дырэктар установы — журналіст, менеджар культуры і грамадскі актывіст Павел Мажэйка.

Гісторыя
--------

«Цэнтр гарадскога жыцця» з'явіўся ў 2016 у частцы памяшканняў прыватнай гродзенскай галерэі «Крыга». На момант адкрыцця Цэнтра галерэя была ўжо вядомым месцам на мапе культурнага жыцця Гродна, дзе рэгулярна адбываліся выставы, тэматычныя сустрэчы, прэзентацыі кніг, лекцыі і кінапрагляды.

У 2018 годзе Цэнтр пераехаў ва ўласнае большае памерам памяшканне ў адноўленай гістарычнай камяніцы на вуліцы Кірава, 3.

У «Цэнтры гарадскога жыцця» адбываліся грамадскія дыскусіі па важных для гродзенцаў тэмах, такіх як брэнд горада ці безбар'ернае асяроддзе, прэзентацыі кніг ад гродзенскім і мінскіх выдавецтваў, міжнародныя навуковыя канферэнцыі, мастацкія выставы, вечары традыцыйных танцаў. На базе Цэнтра дзейнічала ініцыятыва HrodnaMediaRoom, у межах якой праходзілі сустрэчы з журналістамі, блогерамі і іншымі людзьмі, якія ўплываюць на беларускую інфармацыйную прастору. У Цэнтры адбываліся прэзентацыі навуковага часопіса «Гарадзенскі гадавік» і кніг з серыі «Гарадзенская бібліятэка», у выданні якіх удзельнікаў Павел Мажэйка.

Сустрэча ў «Цэнтры гарадскога жыцця» ў Гродне, 25 лютага 2020 г.Сустрэча ў «Цэнтры гарадскога жыцця» ў Гродне, 25 лютага 2020 г.
У 2018—2019 гадах у Цэнтры праходзіў Міжнародны фестываль дакументальнага кіно WATCH DOCS Belarus. У 2019 годзе «Цэнтр гарадскога жыцця» стаў адзіным у Беларусі месцам, дзе можна было пабачыць выставу па выніках конкурса World Press Photo. У 2019—2020 гадах у «Цэнтры гарадскога жыцця» прыходзіў літаратурны фестываль «Прадмова».

Падчас першай хвалі пандэміі каранавіруса ў красавіку 2020 года «Цэнтр гарадскога жыцця» стаў пляцоўкай, дзе валанцёры шылі маскі і халаты, а таксама збіралі ахоўныя экраны для медыкаў. Валанцёры сабралі на базе Цэнтра каля 10 тысяч ахоўных экранаў для твараў, пашылі і размеркавалі ў медычныя ўстановы некалькі тысяч ахоўных супрацьчумных касцюмаў.

У верасні 2020 года «Цэнтр гарадскога жыцця» стаў пляцоўкай для выступаў актораў, якія сышлі або былі звольненыя з Гродзенскага драмтэатра па палітычных матывах.

Пераслед і ліквідацыя
---------------------

Выстава мастака Алеся Пушкіна ў "Цэнтры гарадскога жыцця" ў Гродне, сакавік 2021Выстава мастака Алеся Пушкіна ў "Цэнтры гарадскога жыцця" ў Гродне, сакавік 2021
19 сакавіка 2021 года ў «Цэнтры гарадскога жыцця» адчынілася выстава мастака Алеся Пушкіна «Пушкін у Гародні». На ёй былі выстаўленыя мастацкія прапановы роспісаў для гродзенскага Старога замка і творы мастака розных гадоў. Пракурор горада Уладзімір Клішын палічыў, што адна з работ парушае заканадаўства Беларусі «Аб супрацьдзеянні экстрэмізму» і 30 сакавіка звярнуўся ў Эканамічны суд Гродзенскай вобласці з просьбай ліквідаваць установу. Супраць Паўла Мажэйкі і Алеся Пушкіна завялі крымінальную справу нібыта за рэабілітацыю нацызму.

Іск пракуратуры аб ліквідацыі «Цэнтра гарадскога жыцця» разгледзелі ў Эканамічным судзе Гродзенскай вобласці 12 траўня 2021 года. Установу ліквідавалі, нягледзячы на апеляцыю дырэктара і сумнеўныя доказы пракуратуры, а таксама тое, што пад зваротам у абарону Цэнтра падпісалася 1272 чалавекі. У падтрымку Цэнтра публічна выказваліся дзеячы культуры і мастацтва Гродна. Дырэктар Павел Мажэйка сцвярджаў, што справа аб ліквідацыі ўстановы — палітычная.

Зноскі
------

1. ↑  Павел Мажэйка: "Цэнтр гарадскога жыцця" паўстаў у "Крызе"(нявызн.). *БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ* (21 верасня 2016). Праверана 20 кастрычніка 2023.
2. ↑  *К, А.*. Чытачы пытаюць, HL адказвае. Што будзе на месцы арт-галерэі "Крыга"?  (бел.). *Hrodna.life* (13 лістапада 2018). Праверана 20 кастрычніка 2023.
3. ↑  Ад прэзентацый кніг да выступаў актораў. Топ-10 падзей "Цэнтра гарадскога жыцця", які хочуць закрыць  (бел.). *Hrodna.life* (20 кастрычніка 2023). Праверана 20 кастрычніка 2023.
4. ↑  HrodnaMediaRoom **(нявызн.)**. *hrodnamediaroom.tilda.ws*. Праверана 20 кастрычніка 2023.
5. ↑  Выйшаў з друку новы нумар "Гарадзенскага гадавіка"(нявызн.). *БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ* (23 чэрвеня 2021). Праверана 20 кастрычніка 2023.
6. ↑  Гарадзенская бібліятэка  (бел.). *Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org*. Праверана 20 кастрычніка 2023.
7. ↑  "Если врачи вымрут, кто нас будет лечить?" Как гродненцы спасают медиков во время пандемии (руск.)  **(нявызн.)**?. *Hrodna.life - русская версия* (4 мая 2020). Праверана 20 кастрычніка 2023.
8. ↑  "Калі дадуць лінаваную паперу, пішы ўпоперак". У Гродне акцёры закрытага драмтэатра выступілі ў двары  (бел.). *Hrodna.life* (26 верасня 2020). Праверана 20 кастрычніка 2023.
9. ↑  Цэнтр Жыві **(нявызн.)**. *web.archive.org* (22 ліпеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2021. Праверана 20 кастрычніка 2023.
10. ↑  *К, А.*. Супраць Паўла Мажэйкі і Алеся Пушкіна завялі крымінальную справу за рэабілітацыю нацызму (абноўлена)  (бел.). *Hrodna.life* (26 сакавіка 2021). Праверана 20 кастрычніка 2023.
11. ↑  Вызвалілі гаспадара «Цэнтра гарадскога жыцця» Паўла Мажэйку, якога затрымалі за карціну  (бел.). *Новы Час* (29 сакавіка 2021). Праверана 20 кастрычніка 2023.
12. ↑  *HL*. "Цэнтр гарадскога жыцця" ў Гродне ліквідуюць па рашэнні суда (дапоўнена)  (бел.). *Hrodna.life* (12 мая 2021). Праверана 20 кастрычніка 2023.
13. ↑  "Цэнтр гарадскога жыцця" ўсё ж ліквідуюць. Апеляцыйная камісія пакінула у сіле рашэнне суда  (бел.). *Hrodna.life* (21 чэрвеня 2021). Праверана 20 кастрычніка 2023.
14. ↑  Цэнтр Жыві **(нявызн.)**. *web.archive.org* (22 ліпеня 2021). Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2021. Праверана 20 кастрычніка 2023.
15. ↑  «Такое не знішчыць. Гэта назаўжды». Чым увайшоў у гісторыю Горадні Цэнтр гарадскога жыцця **(нявызн.)**. *belsat.eu*. Праверана 20 кастрычніка 2023.