**«Бубен ніжняга свету»** (руск.: «Бубен нижнего мира») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1993 годзе. Апавяданне дало назву першаму тома збору твораў Віктара Пялевіна, які выйшаў у 1996 годзе.

Змест
-----

Апавяданне прадстаўляе вопыт стварэння «ментальнага лазера смерці», пасля чытання якога нібыта павінна рушыць услед самазнішчэнне чытача.

Апавяданне, якое змяшчае ўспаміны пра Брэжнева, некалькімі энцыклапедычнымі азначэннямі і кароткай вытрымкай з прац Мантэня, паказвае нам роздум аўтара на метафізічныя тэмы. У тэксце апавядання паслядоўна вылучаны дужкамі наступныя асобныя словы і выразы:

* / люстэрка /
* / прызма /
* / зваротная прызма /
* / гібель /
* / своеасаблівы адбівальнік /
* / «…Калі заўгодна, вы становіцеся мёртвымі, пражыўшы сваё жыццё, але пражываеце вы яго, паміраючы: смерць, зразумела, непараўнальна мацней дзівіць паміраючага, чым мёртвага, значна вастрэй і глыбей.»

«Колькі б вы ні жылі, вам не скараціць таго тэрміну, на працягу якога вы будзеце мёртвымі. Усе намаганні тут без мэты: вы будзеце знаходзіцца ў тым стане, які выклікае ў вас такі жах, столькі ж часу, як калі б вы памерлі на руках карміцелькі.»
«Дзе б ні скончылася ваша жыццё, там яму і канец.» /
* / празрыстая дыялектычная спіраль /
* / дзірачка ствала, якая глядзіць у душу /

У канцы апавядання прыводзіцца свайго роду інструкцыя па зборцы «ментальнага лазера сьмерці» і тлумачыцца прынцып яго дзеяння:

> 
> Ці нельга стварыць ментальны лазер смерці, выкананы ў выглядзе невялікага апавядання? Такое апавяданне павінна валодаць некаторымі ўласцівасцямі аптычнай сістэмы, вузлы якой зручна выканаць з дапамогай іх простага апісання, пакінуўшы падсвядомую візуалізацыю і зборку чытачу. Апавяданне павінна звяртацца не да свядомасці, якая можа яго наогул не зразумець, а да той часткі несвядомага, якая схільная да прамой сугестыі і ўспрымае словы накшталт «візуалізацыя» і «зборка» у якасці каманд. Менавіта там і будзе сабраны выпраменьвальнік, ментальная оптыка якога для большай надзейнасці павінна быць аддзеленая ад астатніх псіхаформаў нахільнымі дужкамі.
>   
> 
> 
> 
> У якасці рабочага цела для гэтага віртуальнага прыбора зручна скарыстацца чыімі-небудзь глыбокімі і эмацыйнымі думкамі з нагоды смерці. Ментальны лазер можа працаваць на Салагубе, Дастаеўскім, маладым Еўтушэнку і Марку Аўрэліі; падыходзіць таксама «Споведзь» Талстога і некаторыя месцы з «Вопытаў» Мантэня. Вельмі важным з’яўляецца назва гэтай прылады, таму што псіхічная энергія, на якой ён працуе, будзе паступаць з усвядамляючай часткі псіхікі праз назву, якая павінна надзейна замацавацца ў памяці. На мой погляд, словазлучэнне «Бубен Ніжняга свету» падыходзіць у самы раз — ёсць у ім нешта дзіцячае і кранальнае; ды і потым, на яго амаль немагчыма забыцца.

Асаблівасці
-----------

Адсылаючы да кнігі «Вопыты» Мішэля дэ Мантэня, Віктар Пялевін таксама стварае свой вопыт у духу французскага філосафа. Тут метафізічныя разважанні Пялевіна сумяшчаюцца з ідэямі з «Вопытаў».

На думку літаратуразнаўцы Уладзіміра Альфонсава, аўтар разважае пра «ментальны самаліквідатар», які закліканы ачысціць думкі ад старых штампаў, страхаў, схем і адкрыць свядомасць для ўспрымання новага. Аўтар адначасова адчувае сябе творцам, і разам з тым іранічна просіць для дэмантажу «самаліквідатара» перавесці некаторую суму на рахунак сваёй фірмы.

Публікацыі
----------

Апавяданне было упершыню апублікавана ў 1993 годзе ў другім нумары мінскага часопіса «Фантакрим-MEGA» пад назвай «Зялёная скрыначка». Па-за перыёдыкай ўпершыню з’явіўся ў 1996 годзе ў томе «Бубен Ніжняга свету» збору твораў Пялевіна.

Зноскі
------

1. ↑  Бубен Нижнего мира
2. ↑  Янь Мэйпин. Древнекитайская философия и концепт «путь» в сюжетной модели В. Пелевина
3. ↑   Владимир Альфонсов Русская литература ХХ века: школы, направления, методы творческой работы. Изд-во «Логос», 2002. — С. 321—322
4. ↑  Виктор Пелевин: опыт библиографии

Спасылкі
--------

* Виктор Пелевин. Бубен нижнего мира

| ⛭Творы Віктара Пялевіна |
| --- |
| Сіні ліхтар (1991) | 
* Жыццё і прыгоды сарая нумар XII
* Затворнік і Шасціпалы
* Праблема ваўкалака ў сярэдняй паласе
* Прынц Дзяржплана
* Спі
* Весткі з Непала
* Дзявяты сон Веры Паўлаўны
* Сіні ліхтар
* СССР Тайшоу Чжуань
* Мардонгі
* Дзень бульдазерыста
* Анталогія дзяцінства
* Убудаваны напамінальнік
* Мітэльшпіль
* Ухраб
* Музыка са слупа
* Адкрыццё Крэгера
* Зброя адплаты
* Рэканструктар
* Хрустальны свет

 |  |
| ДПП (NN) (2003) | 
* Лічбы
* Македонская крытыка французскай думкі
* Адзін вог
* Акіка
* Фокус-група
* Госць на свяце Бон
* Запіс пра пошук ветру

 |
| Relics. Ранняе і нявыдадзенае (2005) | 
* Псіхічная атака санет
* Калдун Ігнат і людзі
* СССР Тайшоу Чжуань
* Жыццё і прыгоды сарая нумар XII
* Воданапорная вежа
* Мітэльшпіль
* Бубен ніжняга свету
* Кароткая гісторыя пэйнтбола ў Маскве
* Ніжняя тундра
* Калядны кіберпанк, або Калядная ноч-117.DIR
* Time out
* Грэчаскі варыянт
* Who by fire
* Ікстлан — Петушкі
* ДКНС як тэтраграматон
* Зомбіфікацыя. Вопыт параўнальнай антрапалогіі
* Джон Фаўлз і трагедыя рускага лібералізму
* Імёны алігархаў на карце Радзімы
* Мост, які я хацеў перайсці

 |
| П5: памінальныя песні  палітычных пігмеяў піндастана (2008) | 
* Зала спяваючых карыятыдаў
* Кармленне кракадзіла Хуфу
* Некрамент
* Прастора Фрыдмана
* Асасін

 |
| Ананасная вада для прыгожай дамы (2010) | 
* Аперацыя «Burning Bush»
* Зенітныя кодэксы Аль-Эфесбі
* Сузіральнік цені
* Тхагі
* Гатэль добрых увасабленняў

 |
| Мастацтва лёгкіх дотыкаў (2019) | 
* Іякінф
* Мастацтва лёгкіх дотыкаў
* Сталыпін

 |
| Іншыя творы, якія не ўвайшлі ў зборнікі | 
* Паходжанне відаў

 |