У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Бальба.
**Італа Бальба** (італ.: Italo Balbo; 5 чэрвеня 1896 — 28 чэрвеня 1940) — італьянскі ваенны і палітычны дзеяч, адзін з правадыроў чорнакашульнікаў, адзіны Маршал авіяцыі Італіі (13 жніўня 1933), Генерал-губернатар італьянскай Лівіі і Вярхоўны галоўнакамандуючы італьянскай Паўночнай Афрыкі з 1 студзеня 1934 па 28 чэрвеня 1940, найбліжэйшы паплечнік і «бясспрэчны спадчыннік» італьянскага дыктатара — Беніта Мусаліні.

Першая сусветная вайна
----------------------

З самага ранняга ўзросту Італа Бальба адрозніваўся высокай палітычнай актыўнасцю. Ужо ва ўзросце 14 гадоў ён прымаў удзел у Албанскіх хваляваннях пад кіраўніцтвам Рычоці Гарыбальдзі, сына Джузэпэ Гарыбальдзі. Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Італія заявіла пра свой нейтралітэт, Бальба ж усяляк вітаў удзел Італіі ў вайне на баку Антанты і неаднаразова ўдзельнічаў у пікетах у падтрымку вайны. У 1915 годзе, адразу пасля абвяшчэння вайны Італіяй, Бальба адпраўляецца на фронт і нясе службу ў 8-м альпійскім палку. Незадоўга да кровапралітнай бітвы пры Капарэце Бальба падаў прашэнне аб пераводзе ў авіяцыю, але беспаспяхова. У самой бітве, дзе ўвесь яго корпус быў узяты ў палон, удзелу не прымаў, аднак неўзабаве зноў вярнуўся ў строй і паказаў сябе з лепшага боку ў бітве пры Віторыа-Венета, за адвагу пад агнём праціўніка быў узнагароджаны бронзавым і сярэбраным медалямі. Скончыў вайну ў званні капітана.

Пасля вайны Бальба працягнуў навучанне грамадскім дысцыплінам у Фларэнцыі, працаваў у банку.

Лідар чорнакашульнікаў
----------------------

Італа Бальба (злева ад Мусаліні)
У 1921 годзе Бальба ўступіў у нядаўна створаную Нацыянальную фашысцкую партыю (італ.: Partito Nazionale Fascista), у якой даволі хутка прасунуўся да сакратара ферарскага аддзялення. Бальба арганізаваў некалькі банд чорнакашульнікаў, уключаючы сваю ўласную групу — Чэлібана, названую так у гонар любімай настойкі. Чэлібана займалася разгонам сацыялістычных дэманстрацый і мітынгаў, зрывала страйкі. Да 1922 года Італа Бальба стаў адным з «Ras» — вышэйшых лідараў фашысцкага руху. Ён быў самым маладым з «Квадрумвіраў» — чатырох арганізатараў знакамітага марша на Рым.

Пасля таго, як улада перайшла ў рукі фашыстаў, Бальба як адзін з «Квадрумвіраў» стаў заснавальнікам Вялікага фашысцкага савета. Праўда, неўзабаве пасля гэтага яго абвінавацілі ў забойстве антыфашысцкі настроенага святара, што трохі запаволіла яго прасоўванне па кар'ернай лесвіцы. Але ў 1924 годзе ён усё ж быў прызначаны на пасаду галоўнакамандуючага сквадрыстамі, а ў 1925 годзе стаў намеснікам міністра нацыянальнай эканомікі.

Авіяцыя
-------

Манумент Бальба, Чыкага.
Нягледзячы на тое, што ў Бальба не было ніякага лётнага вопыту і наогул ведання авіяцыі, 6 лістапада 1926 года ён усё ж быў прызначаны статс-сакратаром Італіі па авіяцыі. Прайшоўшы курс лётнай падрыхтоўкі і азнаёміўшыся з асновамі авіяцыі, Бальба прыступіў да стварэння ваенна-паветраных сіл Італіі (італ.: Regia Aeronautica Italia). У 1928 годзе ён стаў генералам авіяцыі, а ў 1929 — міністрам авіяцыі.

Наогул тым часам у Італіі назіраўся ўздым цікавасці да аэранаўтыкі: у 1925 годзе пад кіраўніцтвам Франчэска дэ Пінеда быў здзейснены выдатны пералёт з Італіі ў Аўстралію, затым у Японію і назад у Італію, агульнай працягласцю каля 62000 км, у 1926 годзе італьянскі пілот Марыа Дэ Бернардзі заваяваў кубак Шнейдэра, у 1928 годзе адбылася знакамітая экспедыцыя дырыжабля «Італія» пад кіраўніцтвам Умберта Набіле.

Італа Бальба таксама ўнёс унёсак у італьянскую гісторыю аэранаўтыкі, здзейсніўшы два трансатлантычныя пералёты цэлымі флатыліямі гідрапланаў. Пад яго кіраўніцтвам у канцы 1930 года дванаццаць гідрапланаў здзейснілі пералёт з Італіі ў Бразілію, а ў 1933 годзе 24 гідрасамалёты здзейснілі маштабны пералёт па маршруце Рым — Амстэрдам — Дэры — Рэйк’явік — Ньюфаўндленд — Новая Шатландыя — Манрэаль — Возера Мічыган (Чыкага). У гонар гэтага палёту Мусаліні падарыў гораду Чыкага старажытную калону з Осціі, якая дагэтуль упрыгожвае прыбярэжны парк горада. Улады Чыкага пераназвалі «Сёмую стрыт» у «Бальба драйв» і правялі ў гонар Італа Бальба буйны парад. Падчас гэтага візіту ў Злучаныя Штаты Амерыкі Бальба быў запрошаны папалуднаваць з прэзідэнтам Франклінам Рузвельтам, дзе быў узнагароджаны крыжам за лётныя заслугі. Падчас выступлення Бальба ў Мэдысан-Сквер-Гардэн перад італьянскімі імігрантамі ён сказаў знакамітае: «Ганарыцеся тым, што вы італьянцы. З прыходам Мусаліні скончылася эра зневажэння!». Вярнуўшыся ў Рым, Бальба атрымаў званне Маршала авіяцыі.

Гібель
------

28 чэрвеня 1940 Бальба выляцеў у Табрук на самалёце SM.79, які быў збіты агнём італьянскіх зенітчыкаў, у выніку чаго загінулі ўсе, хто знаходзіўся ў самалёце.

Гл. таксама
-----------

* Віа Бальба

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  *(unspecified title)* Праверана 20 верасня 2021.
3. ↑  BALBO, Italo // Dizionario Biografico degli Italiani — 1963. Праверана 23 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537'></a>
4. 1 2  Balbo, Italo // OPAC SBN Праверана 23 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105086090'></a>
5. 1 2  Balbo, Ìtalo // Sapere.it — De Agostini Editore, 2001. Праверана 23 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63346450'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2521786'></a>
6. ↑  Italo Balbo // British Museum person-institution thesaurus Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18785969'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34753751'></a>
7. ↑  *Swartz A.* Italo Balbo // Open Library — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
8. ↑  Balbo, Italo, 1896-1940 // Library of Congress Authorities — US Library of Congress. Праверана 23 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
9. ↑   Праверана 8 мая 2019.
10. ↑  *Dr. Nicholas La Bianca.* Growing Up Under Fascism in a Little Town in Southern Italy. — Xlibris Corp. 2009. — 254 p. — ISBN 1441570608.

Спасылкі
--------

* Італа Бальба. Кароткая ілюстраваная біяграфія
* Кароткая біяграфія
* Кароткая біяграфія  (англ.)
* *Залесский К. А.* Кто был кто во Второй мировой войне. Союзники Германии. — М.: АСТ, 2004. — Т. 2. — 492 с. — ISBN 5-271-07619-9.

| Маршалы Італіі |
| --- |
|  | 
Луіджы Кадорна  ·  Арманда Дыяз  ·  Эмануіл Філіберт Савойскі  ·  П’етра Бадолья  ·  Энрыка Кавілья  ·  Гаэтана Джардзіна  ·  Джуліельма Пекоры-Джыральдзі  ·  Эміліа дэ Бона  ·  Радольфа Грацыяні  ·  Уга Кавальера  ·  Эторэ Бастыка  ·  Умберта II  ·  Джавані Месэ
Паола Эміліа Таон дзі Рэвель (Вялікі адмірал)
Італа Бальба (Маршал авіяцыі)
Першы маршал Імперыі: Беніта Мусаліні  ·  Віктор Эмануіл III
 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10110780 · BIBSYS: 90354253 · BNE: XX1190528 · BNF: 11992804s · CiNii: DA1412166X · CONOR: 207715939 · GND: 118885871 · GTAA: 79395 · ICCU: RAVV064726 · ISNI: 0000 0001 1022 4030 · LCCN: n80137703 · NKC: jx20120127002 · NLG: 150300 · NLP: a0000001991846 · NSK: 000752808 · NTA: 073392693 · NUKAT: n2006101632 · PTBNP: 268347 · SUDOC: 02800552X · VIAF: 22151496 |

 |