**Хаці́н**, ці **Хаты́н** (укр.: Хотин) — горад у Паўднёвай Бесарабіі, на правым беразе Днястра. Раённы цэнтр Чарнавіцкай вобласці Украіны. Насельніцтва — 11,2 тыс. чалавек (2001).

Гісторыя
--------

Хацінская бітва, 1673
Вядомы з Х стагоддзя. У X—XI стагоддзях у складзе Старажытнарускай дзяржавы, у XII стагоддзі — Галіцкага, з 1199 — Галіцка-Валынскага княства. З XIV стагоддзя Хацін у розны час знаходзіўся пад уладай Малдаўскага княства, Генуі, Асманскай імперыі і Рэчы Паспалітай. Згадваецца ў летапісным «Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» (канец XIV стагоддзя).

У маі 1600 года пасля таго, як войскі кіраўніка Валахіі і Трансільваніі Міхая Храбрага захапілі Сучава, малдаўскі гаспадар Ерамія Магіла з сям’ёй (дзядзька будучага кіеўскага мітрапаліта Пятра Магілы), з дваром і былым кіраўніком Трансільваніі Жыгімонтам Батары (пляменнікам польскага караля і вялікага князя літоўскага Стэфана Баторыя, якому Хацінскі замак быў падараваны ва ўласнасць), знайшоў сховішча ў Хацінскай крэпасці, якая ў той час была пад уладай Рэчы Паспалітай.

У 1621 пад Хацінам адбылася Хацінская бітва паміж войскамі Рэчы Паспалітай і Асманскай імперыі. Туркі пацярпелі паражэнне і адмовіліся ад далейшага заваявання зямель Кароны Польскай.

У 1699 годзе паводле Карлавіцкага мірнага дагавора Рэч Паспалітая перадае Хацін Малдаўскаму княству.

У 1713 падчас Паўночнай Вайны Хацінам авалодалі войскі Асманскай імперыі, адабраўшы горад у Малдавіі. Хацін каля ста гадоў заставаўся турэцкім, у ім утрымліваўся магутны гарнізон. Аднак за час руска-турэцкіх войнаў рускія войскі авалодвалі Хацінам чатыры разы — у 1739, 1769, 1788 і 1807.

З 1812 г. адышоў да Расійскай імперыі ў складзе Бесарабскай вобласці (пасля Бесарабскай губерні).

Паводле даных перапісу 1897 года ў горадзе пражывала 18 398 чалавек, яўрэяў — 9 210, рускіх — 4 676, украінцаў — 3 974, палякаў — 427.

У 1918 годзе далучаны да Румыніі разам з усёй былой Бесарабскай губерняй (як павятовы цэнтр увайшоў у склад новаўтворанай правінцыі Бесарабія). У студзені 1919 года ўспыхнула антырумынскае Хацінскае паўстанне. 28 чэрвеня 1940 года пасля далучэння Бесарабіі і Паўночнай Букавіны да СССР стаў раённым цэнтрам Украінскай ССР.

Славутасці
----------

Хацінская крэпасць
Хацінская крэпасць (XIII—XV стст.), княжацкі палац (XV ст.), капліца (XV ст.).
З 2012 года на тэрыторыі крэпасці праходзіць міжнародны фестываль гістарычнай рэканструкцыі Сярэднявечча Сярэдневяковы Хацін.

Вядомыя асобы
-------------

* Апалінарый Унукоўскі (1848—1909) — магілёўскі архібіскуп

Гл. таксама
-----------

* Бітвы пад Хацінам

Зноскі
------

1. ↑  Энцыклапедыя ВКЛ. Т. 2. С. 715.
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0279-2 (т. 17). — карта Чарнавіцкай вобласці
3. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 177-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Украіны на беларускую мову»
4. ↑  Дэмаскоп Weekly — Дадатак. Даведнік статыстычных паказчыкаў

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Хацін на Вікісховішчы |

* Фотаздымкі Хаціна Архівавана 25 кастрычніка 2011.
* Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna (польск.). — Warszawa, 1880. — S. 598.

| ⛭ Населеныя пункты Хатынскага раёна |
| --- |
| Горад | **Хацін** |  |
| Вёскі | Арэсціўка ·  Анадолы ·  Атакы ·  Біліўці ·  Блышчадзь ·  Бачкіўці ·  Владычна ·  Варнычаны ·  Гардзіўці ·  Грынячка ·  Грозынці ·  Данкіўці ·  Далыняны ·  Заражаны ·  Зэлэна Лыпа ·  Капліўка ·  Кэрстэнці ·  Клішкіўці ·  Калінкіўці ·  Карнэшты ·  Круглык ·  Крутэнькы ·  Малынці ·  Млынкы ·  Нэдабоіўці ·  Пашкіўці ·  Пэрэбыкіўці ·  Паляна ·  Прыгарадак ·  Рашкіў ·  Рукшын ·  Рухатын ·  Санкіўці ·  Стаўчаны ·  Чэпаносы ·  Шыліўці ·  Шырыўці ·  Ярыўка |

| ⛭Чарнавіцкая вобласць |
| --- |
| Раёны | 
* Выжныцкі
* Дністроўскі
* Чарнавецкі

 | Сцяг Чарнавіцкай вобласціСцяг Чарнавіцкай вобласціГерб Чарнавіцкай вобласціГерб Чарнавіцкай вобласці |
| Гарады | 
* Вашкіўці
* Выжныця
* Гэрца
* Застаўна
* Кіцмань
* Новадністроўск
* Навасэлыця
* Сакыраны
* Старажынэць
* Хацін
* **Чарнаўцы**

 |
| Пгт | 
* Бэрэгамэт
* Глыбока
* Кэльмэнці
* Кастрыжыўка
* Краснаільск
* Лужаны
* Нэпалокіўці
* Путыла

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Малы Бракгаўза і Эфрона · Гранат |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ge322178 |