Узброеныя сілы альянсу злева направа:  Каралеўства Італія,  ЗША,  Францыя,  Аўстра-Венгрыя,  Японія,  Германія,  Вялікабрытанія,  Расія. Створана ў Японіі, 1900.
**Альянс васьмі дзяржаў** (кіт. традыцый. 八國聯軍) — ваенны альянс, у які ўвайшлі Расійская імперыя, ЗША, Германская імперыя, Вялікабрытанія, Францыя, Японская імперыя, Аўстра-Венгрыя і Італія, чые войскі ўварваліся ў Цынскі Кітай у адказ на масавыя забойствы хрысціян, замежнікаў і аблогу дыпламатычных місій у Пасольскім квартале Пекіна. Аб'яднаны кантынгент, часам названы Міжнароднай Вызваленчай Экспедыцыяй (МВЭ), складаўся з 45 000 салдат краін Альянсу. Агульнае камандаванне МОЭ ажыццяўляў генерал-лейтэнант М. П. Ліневіч, затым генерал-фельдмаршал Альфрэд фон Вальдерзее.

У ходзе кампаніі саюзныя войскі ўступілі ў Пекін, дэблакавалі пасольствы, задушылі Баксёрскае паўстанне ў жніўні 1900 года і разбілі імператарскую армію Кітая. Імперскім уладам прыйшлося падпісаць няроўны Заключны пратакол.

Ход падзей
----------

У сярэдзіне чэрвеня 1900 г. кітайцы-іхэтуані ўступілі ў Пекін, дзе пачалі аблогу пасольскага квартала, якая доўжылася 56 дзён. Падчас аблогі быў забіты германскі пасланнік Кяцелер. Войскі Альянсу пад камандаваннем Ліневіча ўварваліся ў Пекін. Уварванне суправаджалася рабаваннем і марадзёрствам, у тым ліку ў Забароненым горадзе. Гэта быў жорсткі адказ на нечалавечую жорсткасць іхэтуаней.

Вароты Цяньаньмэнь, узарваныя войскамі альянсу падчас штурму Пекіна
Як член альянсу, Аўстра-Венгрыя адправіла ў Кітай (Порт-Артур) аўстра-венгерскі флот у складзе двух вучэбных караблёў і крэйсераў «Кайзерын унд кёнігін Марыя-Тэрэзія», «Кайзерын Елізабет», «Асперн», «Зента», а таксама групу марскіх пехацінцаў у красавіку 1900. У чэрвені яны дапамаглі ўтрымаць Цяньцзіньскую чыгунку ад сіл Баксерскага паўстання, а таксама разграмілі флот узброеных джонак на рэках Хайхэ і Тайчжу. У захопе крэпасцяў Дагу ўдзельнічалі таксама Імператарскі флот Японіі, расійскі Ціхаакіянскі флот, Каралеўскі ваенна-марскі флот Вялікабрытаніі, ВМС ЗША і ВМФ Францыі. Пасля захопу крэйсеры яшчэ доўга стаялі ў порце і экіпаж флоту пакінуў іх толькі пасля ўрэгулявання канфлікту. У падаўленні Іхэтуаньскага паўстання ўдзельнічаў Георг Людвіг фон Трап — самы выніковы аўстрыйскі падводнік Першай сусветнай вайны.

14 жніўня 1900 г. Імператар Гуансюй, ўдава імператрыца Цысі і вышэйшыя чыноўнікі пакінулі імператарскі палац і паслалі на мірныя перамовы вядомага саноўніка Лі Хунчжана. Імперскім уладам прыйшлося падпісаць няроўны Заключны пратакол. Тэкст пратакола быў зацверджаны як дзяржавамі Альянсу, так і далучыўшымся да іх Іспаніяй, Бельгіяй і Галандыяй.

Ацэнка альянсу
--------------

Рускія часці ў Пекіне
Альянс васьмі дзяржаў ацэньваецца кітайскімі гісторыкамі як уварванне ў слабы Кітай моцных імперый, якія хочуць разрабаваць краіну. А Баксёрскае паўстанне разглядаецца як паўстанне супраць захопнікаў. Гэтыя падзеі прывялі да яшчэ большай дэстабілізацыі становішча краіны.

Гл. таксама
-----------

* Вялікая дзяржава

Зноскі
------

1. ↑  

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "|   Іхэтуаньскае (баксёрскае) паўстанне — гэта быў генацыд хрысціянскага насельніцтва Кітая. Іх аддавалі самым пакутным пакаранням смерцю! | "|

 — Праф. А. Я. Чадаева, **Забытыя героі Першай сусветнай вайны** // Даклад ў лекторыі АБІБ — Дубна, 9 кастрычніка 2014.
2. ↑  O’Conner, David *The Boxer Rebellion* London:Robert Hale & Company, 1973, Chap. 16.
3. 1 2  Eight-Nation Alliance in Section 4 Архівавана 2 снежня 2008.
4. ↑  Фракция тоталитарной секты «Белый лотос».

| ⛭Дыпламатыя вялікіх дзяржаў у 1871—1913 гадах |
| --- |
| Вялікіядзяржавы | 
Брытанская імперыя •
Германская імперыя •
Трэцяя французская рэспубліка •
Расійская імперыя •
Аўстра-Венгрыя •
Каралеўства Італія •
Японская імперыя •
ЗША
 |
| Дагаворыі пагадненні | 
Альянс васьмі дзяржаў •
Франкфурцкі мір •
Саюз трох імператараў •
Канстанцінопальская канферэнцыя •
Берлінскі кангрэс •
Дваісты саюз •
Траісты саюз •
Канферэнцыя па Конга •
Дагавор перастрахоўкі •
Занзібарскі дагавор •
Франка-рускі саюз •
Маскоўскі дагавор •
Аўстра-рускае пагадненне •
Англа-германскае пагадненне •
Гаагскія канвенцыі і дэкларацыі •
Англа-японскі саюз •
Англа-французскае пагадненне •
Пагадненне Кацура — Тафта •
Б'ёркскі дагавор •
Альхесіраская канферэнцыя •
Англа-рускае пагадненне •
Пецярбургскі пратакол •
Руска-італьянскае пагадненне •
Анексія Японіяй Карэі •
Фескі дагавор •
Патсдамскае пагадненне •
Балканскі саюз •
Антанта
 |
| Крызісыі канфлікты | 
Вялікая гульня •
Каланіяльны падзел Афрыкі •
Англа-германскі антаганізм •
Канфлікты (Англа-рускі •
Франка-германскі •
Англа-партугальскі) •
Багдадская чыгунка •
Крызісы (Фашодскі •
Эканамічны •
Танжэрскі •
Баснійскі •
Албанскі •
Агадзірскі)
 |
| Ваенныяканфлікты | 
Ваенная трывога 1875 года •
Войны (Руска-турэцкая •
Англа-зулуская •
1-я англа-бурская •
Франка-туніская •
Англа-егіпецкая •
2-я франка-в'етнамская •
3-я англа-бірманская •
Франка-кітайская) •
Бой на Кушке •
Ваенная трывога 1887 года •
Войны (Франка-дагамейскія (1-я •
2-я) •
Япона-кітайская •
1-я італа-эфіопская •
Англа-занзібарская •
Іспана-амерыканская) •
Іхэтуаньскае паўстанне •
Заваяванне Францыяй Чада •
Войны (Англа-бурская •
Філіпіна-амерыканская •
Руска-японская •
Рэвалюцыя 1905—1907 гадоў у Расіі •
Антыяпонскае супраціўленне ў Карэі •
Младатурэцкая рэвалюцыя •
Італа-турэцкая вайна •
Расійская інтэрвенцыя ў Персію •
Балканскія войны
 |
| Дыпламатыі палітыкі | 
А. М. Гарчакоў •
С. Ю. Вітэ •
М. К. Гірс •
У. Н. Ламсдорф •
А. П. Ізвольскі •
✯ П. А. Сталыпін •
С. Д. Сазонаў •
О. Бісмарк •
Б. Бюлаў •
А. Кідэрлен-Вехтэр •
Г. Ягаў •
А. Цымерман •
Т. Дэлькасэ •
Ж. Камбон •
Д. Лойд Джордж •
Э. Грэй •
Дж. Чэмберлен •
Б. Дызраэлі •
Д. Андрашы •
А. Эрэнталь •
Іта Хірабумі •
Ямагата Арытома
 |