**Элдэр Песоа Камара** (парт.: Hélder Pessoa Câmara; 7 лютага 1909(1909-02-07)[…], Фарталеза — 27 жніўня 1999(1999-08-27)[…], Рэсіфі) — бразільскі каталіцкі біскуп, арцыбіскуп Алінды і Рэсіфі, адзін з арганізатараў Нацыянальнай канферэнцыі біскупаў Бразіліі і яе генеральны сакратар да 1964 года. Прыхільнік тэалогіі вызвалення і хрысціянскага сацыялізму, падчас дваццацігадовай бразільскай ваеннай дыктатуры стаў у апазіцыю да ваеннага рэжыму і выступаў за негвалтоўнасць і захаванне правоў чалавека, прапаведаваў пазіцыю «царква бліжэй да бяздольных і пацярпелых», а таксама праводзіў прагрэсіўныя рэформы ў царкве.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1909 годзе ў Фарталеза, сталіцы беднай правінцыі на поўначы Бразіліі. Бацька Элдэра Камары працаваў фінансавым інспектарам, а маці была школьнай настаўніцай. Дзіця навучалася ў мясцовай каталіцкай школе. Юнак ў 1923 годзе паступіў у семінарыю.

Святаром Камара стаў ў 1930 годзе, пасля прамога распараджэння Апостальскай Сталіцы адносна яго юнага ўзросту. У маладыя гады ён падтрымліваў вельмі правыя ідэі бразільскага інтегралізму — выбар, які ён пазней адхіліў. Таксама пры яго дапамозе, калі Камара ў 1952 годзе заняў пасаду дапаможнага біскупа Рыа-дэ-Жанейра, былі заснаваныя дзве сацыяльныя арганізацыі — Каталіцкі саюз працуючых жанчын і Працоўны легіён вобласці Сеара. За гады ў Рыа-дэ-Жанейра Камара атрымаў пагардлівую мянушку «біскуп трушчоб», за яго пастаянную ўвагу да насельнікаў бедных кварталаў.

Камара актыўна ўдзельнічаў у фарміраванні Нацыянальнай канферэнцыі біскупаў Бразіліі 1952 года і быў яго першым абраным сакратаром на працягу дванаццаці гадоў. У 1959 годзе ён заснаваў філянтрапічную арганізацыю «Банк промыслу Божага» ў правінцыі Рыа-дэ-Жанейра для барацьбы з беднасцю і галечай, задачай якой стала выдача пазык незабяспечанаму насельніцтву.

Элдэр Камара прысутнічаў на ўсіх чатырох сесіях Другога Ватыканскага Сабору і прыняў значны ўдзел у рэдагаванні чарнавікоў Пастырскай Канстытуцыі «Gaudium et Spes». 16 лістапада 1965 года, за некалькі дзён да афіцыйнага заканчэння, Сабору ён і яго 40 калег-біскупаў сабраліся ноччу ў катакомбах Дамітылы, правялі там еўхарыстыю і падпісалі так званы «Катакомбны дагавор». Дагавор утрымліваў 13 артыкулаў, якія заклікаюць епіскапат Рымскай Каталіцкай царквы змяніць сваё стаўленне да праблемы сусветнай беднасці і перайсці да практыкі жыцця ў евангельскай сціпласці — без ганаровых званняў, прывілеяў і дэманстрацыі перавагі. Дагавор канчаўся заклікам «узяць прыклад сарака братоў-біскупаў і знайсці сваё прызначэнне ў ціхім і сціплым служэнні тым дзвюма трэцямі чалавецтва, якія да гэтага часу знаходзяцца ў культурнай, маральнай і літаральнай галечы, адкрыць сябе ўсім бяздольным, нягледзячы на ​​іх фармальную веру і рэлігійнасць».

Пад уплывам арцыбіскупа Элдэра Камары каталіцкая царква ў Бразіліі ператварылася ў адкрытую крытыку рэжыму ваеннай дыктатуры ў краіне і каталізатарам сацыяльных зменаў. Камара выступаў з прамовамі і пісаў артыкулы пра немагчымасць змагацца шляхам гвалту з паўстаннямі і рэвалюцыямі, якія паходзяць з паўсюднай беднасці. Частка бразільскага епіскапату ўступіла ў перамовы з ваеннай хунтай аб магчымасці адхілення арцыбіскупа Элдэра Камары за яго падтрымку зямельнай рэформы, а ягоны блізкі сябра і калега, святар Антоніа Энрыке Перэйра Нету, быў забіты невядомымі.

Як перакананы прыхільнік тэалогіі вызвалення, ён заставаўся арцыбіскупам дыяцэзіі Алінды і Рэсіфі з 1965 па 1984 год, у перыяд, калі ў краіне адбылося некалькі ваенных пераваротаў. Крытыкі Камары сцвярджалі, што ён палітызаваў царкоўную дабрачыннасць і сваім аўтарытэтам спрыяў розным узброеным паўстанняў, якія затапілі Паўднёвую і Лацінскую Амерыку ў сямідзесятыя і васьмідзесятыя гады.

Яго публіцыстычнай працай стала кніга «Спіраль гвалту», апублікаваная ў 1971 годзе, калі ЗША ўсё яшчэ працягвалі В’етнамскую вайну. У ёй Камара апісваў «спіраль узнаўлення гвалту», якая вырастае з прыгнёту і несправядлівасці, якія ў сваю чаргу спараджаюць усё большы рэвалюцыйны гвалт, што на чарговым вітку душыцца жорсткімі рэпрэсіўнымі мерамі. Камара заклікаў наступнае пакаленне «разарваць гэтую спіраль гвалту, да якой прывыклі іх бацькі і дзяды, накручваючы ўсё новыя яе віткі ўсе гэтыя гады». Кніга перавыдавалася больш за 20 гадоў.

Арцыбіскуп Элдер Камара памёр у Рэсіфі ва ўзросце 90 гадоў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Hélder Câmara // Babelio — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>
2. 1 2 3 4  Hélder Câmara // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑
4. ↑  Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990. Праверана 23 кастрычніка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>

Спасылкі
--------

* Links for Dom Helder Camara Архівавана 12 ліпеня 2007.
* Text of Câmara's *Spiral of Violence*, Alastair McIntosh website
* Text of Câmara's 1972 speeches to Mani Tese Архівавана 28 верасня 2011. University of St. Thomas
* The 1965 "Pact of the catacombs" for a servant and poor church

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV11765142 · BIBSYS: 90154017 · BNC: a10278217 · BNE: XX1165907 · BNF: 118949062 · CiNii: DA07947160 · CONOR: 243150179 · EGAXA: vtls001559920 · GND: 118518550 · GTAA: 88151 · ICCU: CFIV016838 · ISNI: 0000 0001 2117 8033 · LCCN: n79096903 · LNB: 000006619 · NDL: 00435139 · NKC: mzk2004221461 · NLA: 35025002 · NTA: 069097062 · NUKAT: n96031038 · PTBNP: 24104 · LIBRIS: 180947 · SUDOC: 026763508 · VIAF: 2467648 |

 |