recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баначыч.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каліноўская.

**Таццяна Антонаўна Баначыч** (Каліноўская, нар. Нікіціна; 9 студзеня 1905, Саратаў — 24 студзеня 1997) — беларуская оперная спявачка

 (лірыка-каларатурнае сапрана).

Біяграфія
---------

З сям’і службоўца. Вучылася ў Саратаўскай кансерваторыі (фартэпіяна, клас Барыса Радугіна; сольныя спевы, клас Міхаіла Мядзведзева). Скончыла Беларускі музычны тэхнікум (1931, спевы, клас Антона Баначыча) і тры курсы кансерваторыі (фартэпіяна, клас Георгія Пятрова; адначасова сольныя спевы). У 1930—1933 у Беларускай студыі оперы і балета. У 1933—1941, 1944 салістка Беларускай оперы. У 1941—1944 салістка оперы Мінскага гарадскога тэатра.

Арыштавана 16 снежня 1944 у Мінску па адрасе: пас. Фрунзе, д. 6, кв. 1. Асуджана 3 кастрычніка 1945 як «сацыяльна-небяспечны элемент» і за «работу ў оперным тэатры ў Мінску падчас нямецка-фашысцкай акупацыі» да 5 гадоў папраўча-працоўных лагераў. Пазней на вольным пасяленні ў Сібіры, працавала медсястрой. У 1954 вярнулася ў Мінск. У 1957 рэабілітавана. Рэабілітавана ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР 24 мая 1957. Асабовая справа К. № 10324-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Сям’я
-----

Была замужам за сваім педагогам Антонам Баначычам, пазней — артыстам оперы Валяр’янам Каліноўскім.

Творчасць
---------

Сярод партый: Марфа («Царская нявеста  (руск.) (бел.» М. Рымскага-Корсакава), Разіна («Севільскі цырульнік  (руск.) (бел.» Д. Расіні), Русалка («Кветка шчасця» А. Туранкова).

Зноскі
------

1. ↑  Каліноўская, Таццяна Антонаўна (оперная спявачка ; 1905—1997)(недаступная спасылка)
2. ↑  Листок календаря. 9 января  (руск.)
3. ↑  9 января: этот день в истории  (руск.)
4. 1 2
5. ↑

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 470. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* Тэатральная Беларусь: Энцыкл. Т.1. С.475.
* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 3. Кніга 1 / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Мн. 2004.
**Беларускі краёвы з’езд** — выдуманы форум «дэлегатаў беларускіх грамадскіх і палітычных арганізацый, сялянскіх радаў», членаў «Быўшай Рады БНР і іншых краёвых арганізацый цэлай Беларусі», які нібыта адбыўся 28-30 студзеня 1919 г. у зоне «бальшавіцкай акупацыі» ў Навагрудку. Пра гэты з’езд не было вядома членам Рады Беларускай Народнай Рэспублікі і Рады Народных Міністраў БНР, якія ў той час знаходзіліся ў Гродне. Не паведамлялася пра з’езд і ў друку. «Прэзідэнт» нібыта абранай на Беларускім краёвым з’ездзе Беларускай краёвай народнай рады К. Цвірка-Гадыцкі меў у той час сталыя кантакты з дзеячамі БНР і нават супрацоўнічаў з імі. Легенда аб Беларускім краёвым з’ездзе ўзнікла ў сакавіку 1919 г. калі дэлегацыя БНР на чале з А. Луцкевічам дамагалася ўдзелу ў Парыжскай мірнай канферэнцыі. 23 сакавіка 1919 г. К. Цвірка-Гадыцкі і член Беларускай краёвай народнай рады А. Янсан накіравалі міністру-прэзідэнту Польшчы І. Падарэўскаму ліст, у які ўключылі «рэзалюцыю з’езда», што тычалася справы беларускай дзяржаўнасці. У першым пункце рэзалюцыі сцвярджалася, што «існаванне самастойнай Беларускай дзяржавы — немагчыма». Беларускі народ, гаварылася далей, « павінен ўвайсці ў звязак з адным са сваіх суседзяў». Былая Расійская дзяржава, пісалі Цвірка-Гадыцкі і Янсан, апанавана «бальшавіцкй анархіяй», а Украіна і Літва кіруюцца чужымі інтарэсамі і не маюць сталай асновы дзяржаўнага жыцця. Таму гэтыя краіны, на думку аўтараў рэзалюцыі, не маглі даць беларускаму народу «заспакаення яго нацыянальных і іншых патрэб і пжаданняў», і «толькі адраджаючаяся дэмакратычная Польшча ёсць суседам, з каторым беларускі народ зжыўся праз вякі супольнага існавання — звязак з ёю, а разам з тым і усімі дэмакратыямі Захаду — адзін можа даць найбольш выгад беларускамум народу і загарантаваць непадзельнасць Беларускага краю». Аўтары «рэзалюцыі» пісалі, што «Беларусь у сваіх этнаграфічнах межах… увайдзе ў сціслы звязак з Польскай Рэчы Паспалітай». Правядзенне пастановы юбыло даручана Беларускай краёвай народнай радзе. Пастанова «з’езда» даводзілася да ведама І. Падарэўскага, каб ён здзейсніў адпаведныя крокі «у кірунку ўстанаўлення супольнага палітычнагав жыцця беларускага народа з Польшчай». Міністр-прэзідэнт Польшчы пдкрэсліў на Парыжскай мірнай канферэнцыі, што дэлегацыя не мае паўнамоцтваў і не можа удзельнічаць у перагаворах. «Рэзалюцыя» істотнага ўплыву на работу Парыжскай мірнай канферэнцыі не зрабіла. Фіктыўнасць Беларускага краёвага з’езда была даказана, і ў чэрвені 1919 г. прадстаўнікі беларускай нарады былі дапушчаны на канферэнцыю.

Літаратура
----------

* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Алендскі.
**Юрый (Ежы) Алендскі** (? — пасля 1653) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Алендскіх герба «Равіч», сын Крыштафа і Ганны з Есьманаў.

Быў у выправе пад Смаленск, дзе атрымаў ад караля Уладзіслава IV прывілей на падсудка Ваўкавыскага павета (1633), суддзя земскі ваўкавыскі (1650), пасол на Варшаўскія соймы (1642, 1646) і іншыя (1650, 1653).

Валодаў маёнткам Хрустава.

Сям’я
-----

Жанаты з Юстынай Быхавец, ад якой меў пяцёра сыноў — Мікалая, Крыштафа, Тэафіла, Дыянісія, Юрыя, і дзвюх дачок — Марыяну і Кацярыну.

Літаратура
----------

* Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т. 3: Дадатак. А — Я. — С. 22. — 696 с. — ISBN 978-985-11-0487-7 (т. 3), ISBN 985-11-0315-2.


| ?Юрый Алендскі (сын Крыштафа) — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Януш Алендскі |  | Станіслаў Алендскі |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Крыштаф Алендскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Юрый Алендскі |  |  |  |  | Ганна з Трызнаў[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Ганна з Есьманаў[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзмітрыеў.
**Кірыл**, свецкае імя **Барыс Міхайлавіч Дзмітрыеў** (нар. 24 лістапада 1954, Сан-Францыска, ЗША) — епіскап Рускай праваслаўнай царквы за мяжой, архіепіскап Заходне-Амерыканскі і Сан-Францыскі.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў рускай праваслаўнай сям'і. У 1981 годзе пастрыжаны ў манахі і ўзведзены ў сан іерадзякана, а затым іераманаха. У 1981 годзе прызначаны клірыкам Рускай духоўнай місіі ў Іерусаліме. У 1982 годзе пераведзены ў Заходне-Амерыканскую і Сан-Францыскую епархію, у 1987 годзе ўзведзены ў сан ігумена.

У 1992 годзе хіратанісан у епіскапа Сіэтлійскага, вікарыя Заходне-Амерыканскай і Сан-Францыскай епархіі. У 2000 годзе пасля смерці папярэдняга епіскапа гэтай епархіі Антонія становіцца правячым архіерэем епархіі. У 2003 годзе ўзведзены ў сан архіепіскапа.
**Беларускі дзіцячы тэатр** — тэатр, які дзейнічаў у Вільні ў 1916—1918 гадах. Створаны з дзяцей беларускіх школ-прытулкаў Вільні, што знаходзіліся пад апекай Беларускага камітэта дапамогі пацярпелым ад вайны. Арганізатар і кіраўнік С. Корф, аўтар большасці п’ес і інсцэніровак, пастаўленых у тэатры. У складзе калектыву — дзіцячы хор, танцавальныя групы, дэкламатары. Тэатр меў выхаваўчыя мэты, яго рэпертуар складаўся з улікам асаблівасцей дзіцячай псіхалогіі. Спектаклі былі сінтэтычнымі, асноўваліся на традыцыях фальклорнага тэатра. У праграме выступленняў паказы жывой батлейкі, містэрыі, інсцэніроўкі беларускіх казак, народныя песні і танцы ў суправаджэнні музыкантаў, дэкламацыя вершаў. Паказы праходзілі ў Беларускім клубе, Пажарным клубе і пад адкрытым небам.

Літаратура
----------

* Беларускі дзіцячы тэатр // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дубоўскі.
**Кірыл Ігаравіч Дубоўскі** (нар. 2 верасня 1983, Мінск) — сучасны беларускі пісьменнік.

Біяграфія
---------

Скончыў факультэт фінансаў і банкаўскай справы БДЭУ, па адукацыі эканаміст. Працаваў па спецыяльнасці, апошнія гады працуе ў IT-сферы. Жанаты.

Творчасць
---------

Піша ў жанры кароткай прозы на рускай і беларускай мовах. Аўтар зборніка кароткай прозы «Харошы раман» («Логвінаў», 2012), прэзентацыя якога прайшла ў Галерэі «Ў» пры падтрымцы кампаніі «Будзьма беларусамі!».

> *«Адпачатку аўтар патлумачыў гасцям імпрэзы, чаму зборнік кароткай прозы ён назваў „Харошым раманам". Такую назву носіць першае апавяданне кнігі, якое абвяргае вядомае сцвярджэнне пра тое, што любы, нават самы благі аўтар, можа напісаць адзін харошы раман пра сваё жыццё. Недарэчны герой „Харошага рамана", малады графаман, гэтага не патрапіў. Не атрымалася ў яго і яшчэ адна рэч, у якой ён паспрабаваў быць арыгінальным, ахвяраваўшы сваім жыццём (якая менавіта рэч, пакуль расказваць не будзем, хай чытачы прачытаюць пра гэта самі). Нягледзячы на нібыта маркотную фабулу, апавяданні ў кнізе, уключна з „Харошым раманам" вясёлыя, іранічна-саркастычныя.»*
> 
>

Узнагароды
----------

Фіналіст конкурсаў маладых літаратараў да 100-годдзя газеты «Наша ніва» (Мінск, 2007), «Слово.doc» (Мінск, 2009), імя Ларысы Геніюш (Мінск, 2010).

Зноскі
------

1. ↑  Лета пачалося з «Харошага рамана»(недаступная спасылка) // Навіны: lit-bel.org — 04/06/2012

Спасылкі
--------

* Кніга «Харошы раман» (электронная версія)
* Асобныя творы на Літрадыё, у т.л. у аўтарскім выкананні
* Публікацыі ў часопісе «Дзеяслоў»:  Архівавана 19 чэрвеня 2013. Архівавана 20 чэрвеня 2013.
* Пераклады на беларускую мову ў часопісе «Паміж»:  Архівавана 21 сакавіка 2013. Архівавана 11 ліпеня 2012.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Голуб.
**Юрый Аляксандравіч Голуб** (нар. 22 студзеня 1996, Глуск, Глускі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі біятланіст, чэмпіён Паралімпіяды.

Біяграфія
---------

У дзяцінстве іграў на баяне, потым захапіўся гітарай.

У 6 гадоў дзякуючы бацьку пачаў ездзіць на лыжах. У школьныя гады выступаў на спаборніцтвах за школу і за раённую каманду. У 2014 годзе — наймацнейшы лыжнік Глускага раёна.

У 2016 годзе выйграў чэмпіянат Беларусі. У 2017 годзе стаў бронзавым прызёрам паралімпійскага чэмпіянату свету па лыжных гонках і біятлоне ў Германіі. У 2018 годзе заваяваў бронзавы, два сярэбраныя і залаты медаль Паралімпіяды.

Палітычныя погляды
------------------

Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Каб мары здзяйсняліся **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 17 чэрвеня 2021. Праверана 11 лютага 2021.
2. ↑  Стало известно, кто подписал открытое письмо спортсменов, выступающих за власть (руск.)(недаступная спасылка) (24 лістапада 2020). Архівавана з першакрыніцы 24 лістапада 2020. Праверана 24 лістапада 2020.
3. ↑  Подписи **(нявызн.)**. Праверана 8 снежня 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FIS (лыжныя гонкі) · Gracenote · МПК |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цімафееў.

**Кірыл Аляксеевіч Цімафееў** (руск.: Кирилл Алексеевич Тимофеев; 31 сакавіка 1914, Батумі — 25 верасня 2004) — доктар філалагічных навук, прафесар Новасібірскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Спецыяліст у галіне сінтаксіса рускай мовы, словаўтварэння і параўнальна-гістарычнага мовазнаўства.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 31 сакавіка 1914 года ў Батумі ў сям’і ветэрынара. У 1937 годзе скончыў Тбіліскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура», у 1940 годзе — аспірантуру пры кафедры рускай мовы Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута, а ў 1952 годзе — дактарантуру Інстытута рускай мовы АН СССР.

Займаў пасады дацэнта і загадчыка кафедры рускай мовы Благавешчанскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (1940—1953), намесніка дырэктара Інстытута мовазнаўства АН СССР (1953—1956), прафесара кафедры рускай мовы Ленінградскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Герцэна, Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта.

З 1962 па 1986 гады займаў пасаду загадчыка кафедры агульнага мовазнаўства, потым быў прафесарам кафедры старажытных моваў. Выкладаў старажытнагрэчаскую мову, санскрыт, стараславянскую мову, чытаў распрацаваныя ім спецкурсы: «Рэлігійная лексіка рускай мовы», «Грэцызмы ў рускай мове», «Гісторыя граматычных вучэнняў у Расіі» і інш.

Аўтар больш чым 100 навуковых публікацый.

Сям’я
-----

* Жонка: Тапурыдзэ Алена Багратаўна.
* Дзеці: Наталля Кірылаўна Цімафеева, Марыя Кірылаўна Цімафеева.

Зноскі
------


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1089336624 · ISNI: 0000 0001 1685 7293 · LCCN: n83140797 · NTA: 071324852 · NUKAT: n2004086699, n2020211826 · SUDOC: 095332421 · VIAF: 91964950 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Батлер.
**Джэк Батлер** (эспер.: Jack Butler 4 мая 1901 — 10 мая 1986) — апошні носьбіт мовы джыварлі (цьівалі), адной з моў аўстралійскіх абарыгенаў.

Як апошні носьбіт, ён быў асноўнай крыніцай занатаванай інфармацыі пра гэтую мову. Батлер быў сынам белага пастуха, Дзіка Батлера і карэннай жыхаркі Аўстраліі, якую звалі Сільвер. Быў выхаваны маці і ойчымам Джынапукай, таксама абарыгенам, у Ulwarra Station і Glenn Florie Station у Аўстраліі.

У Glen Florrie Station ён жыў у лагеры з абарыгенамі і даведаўся ад старэйшых пра мову і звычаі. Яго любімай мовай была цьівалі, якую ён вывучыў ад аднаго чалавека, якога звалі Ванкі, вядомага белым аўстралійцам таксама як «Stumpy». Акрамя таго, Батлер навучыўся размаўляць на Jurruru i Thalanyuji. Большую частку жыцця ён правёў у Mount Stuart Station, дзе пачаў кантактаваць з заходнім ладам жыцця. У 1927 годзе Батлер ажаніўся з Молі Эшбертан. У іх было чацвёра дзяцей. У 1970-х выйшаў на пенсію ў Онсла  (англ.) (бел. і 10 мая 1986 года памёр у Карнарвоне  (англ.) (бел..

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Інфармацыя пра Джэка Батлера і мову джыварлі


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 3889148390875410830002 |
**Брэсцкі абласны Палац культуры** — палац культуры ў Брэсце, размешчаны па Маскоўскай вуліцы, 275. Пабудаваны ў 1980 годзе па праекце архітэктара Г. Чысцякова як *Палац культуры прафсаюзаў*.

Архітэктура
-----------

Фантан каля Палаца культуры прафсаюзаў 
Фарміруе добраўпарадкаваную плошчу з дэкаратыўнымі сценамі-падпорамі, лесвіцамі, газонамі, кветнікамі. Кубападобны аб’ём на калонах, над якім выступае прамавугольнае ў плане памяшканне глядзельнай залы. Галоўны фасад вырашаны лаканічна ў выглядзе расчлянёнай пілонамі плоскасці з суцэльным зашкленнем. Усе фасады апрацаваны тэразітавай тынкоўкай. галоўны — вылучаны вітражом. Ва ўнутраным дворыку — фантан, газоны, дарожкі выкладзены бетоннымі плітамі.

Фае
У Палацы 3 залы — глядзельная на 760 месцаў, спартыўная з балконам для гледачоў, лекцыйная на 350 месцаў. Уваход у апошнюю праз шырокі вестыбюль 1-га паверха і двухсветлавое фае 2-га. На 3-м паверсе мастацкая студыя, танцавальная зала, пакоі для гуртковай работы. На 1-м паверсе клубнай часткі памяшканні для адміністрацыі, бібліятэка. У дзіцячым сектары бібліятэка, зала для гульняў, пакоі для работы гурткоў. У падвале гардэроб, санвузлы, майстэрні, тэхнічныя службы. У інтэр’еры выкарыстаны чырвоны і зялёны граніт, белы мармур, наборны паркет. У фае глядзельнай залы і бары мастацкія пано.

Лаканічная архітэктура будынка, асаблівасці функцыянальнага вырашэння робяць яго адным з удалых гарадскіх грамадска-культурных збудаванняў пасляваеннага часу.

Зноскі
------

1. ↑  Стары адрас паводле Збору помнікаў — дом № 269

Літаратура
----------

* *А. М. Кулагін.* 56. Палац культуры мікрараёна Усход // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.
**Кірыл Васільевіч Габурыч** (рум.: Chiril Gaburici; нар. 23 лістапада 1976 года, Лаганешты, Малдаўская ССР, СССР) — малдоўскі дзяржаўны дзеяч, эканаміст, прадпрымальнік. 18 лютага 2015 года парламентам Малдовы зацверджаны ў пасады прэм’ер-міністра краіны. Падаў у адстаўку з паста прэм’ер-міністра Малдовы 12 чэрвеня 2015 года.

Біяграфія
---------

Кірыл Габурыч нарадзіўся 23 лістапада 1976 года ў сяле Лаганешты Катоўскага раёна Малдаўскай ССР.

У 2001—2003 гадах з’яўляўся прадстаўніком аддзела рэгіянальных продажаў аператара сотавай сувязі Moldcell, дзе адказваў за развіццё аператара на поўначы краіны. Потым да 2004 года працаваў начальнікам аддзела рэгіянальных продажаў Moldcell. З мая 2004 года да кастрычніка 2008 года быў дырэктарам дэпартамента продажаў Moldcell. 1 лістапада 2008 года прыступіў да выканання абавязкаў генеральнага дырэктара Moldcell.

У 2012 годзе Габурыч перабраўся ў Азербайджан, дзе ўзначаліў Azercell Telekom. У снежні 2014 года самахоць пакінуў пост прэзідэнта кампаніі.

14 лютага 2015 году дэкрэтам прэзідэнта Малдовы Нікалае Цімофці прызначаны кандыдатам на пост прэм’ер-міністра краіны. 18 лютага за ўрад Габурыча прагаласавалі 60 (са 101) дэпутатаў парламента.

Пасля таго, як Генпракуратура Малдовы пачала расследаванне падробкі дыплома пра адукацыю Габурыча, падаў у адстаўку з паста прэм’ер-міністра Малдовы 12 чэрвеня 2015 года. Неўзабаве пасля адстаўкі справа была закрыта ў звязку з заканчэннем тэрміну даўнасці: дыплом быў выдадзены ў 1995 годзе, а тэрмін даўнасці па такіх справах складае два гады.

Зноскі
------

1. ↑  Премьером Молдавии стал специалист по сотовой связи. Азербайджана.
2. ↑  Премьер-министр Молдавии объявил об отставке | РИА Новости
3. ↑  Прокуратура закрыла дело о фальсификации диплома Кирилла Габурича Архівавана 4 сакавіка 2016. — *Interlic* — 2 июля 2015.

| Сцяг Малдовы Прэм’ер-міністры Малдовы |
| --- |
| 
Юрые Лянкэ • Кірыл Габурыч • Павел Філіп • Мая Санду • Іан Кіку • Наталля Гаўрыліца
 |



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · OpenSanctions |
Лагатып «Брэстмаш»
МАЗ-365022
**Брэсцкі машынабудаўнічы завод**, **«Брэстмаш»**  — прадпрыемства ў Брэсце, размешчанае па адрасе вул. Суворава, 21в.

Гісторыя
--------

Заснаваны ў 1986 годзе як *Брэсцкае машынабудаўнічае вытворчае аб’яднанне* на базе заводаў «Тэкстыльмаш», «Мясамалмаш» і Брэсцкага філіяла Мінскага эксперыментальна-канструктарскага бюро. У 1995 годзе вытворчае аб’яднанне ператворана ў 2 вытворчыя адзінкі: Брэсцкі машынабудаўнічы завод і эксперыментальна-канструктарскае бюро. З 2000 года РУП з сучаснай назвай.

Прадукцыя
---------

Асноўная прадукцыя (2005): тэхналагічнае абсталяванне і запасныя часткі для перапрацоўчых галін аграпрамысловага комплексу, гандлю, прадпрыемстваў грамадскага харчавання і тавары народнага спажывання. Экспарт прадукцыі ў краіны СНД, Балтыі, Польшчу.

У 2019 годзе на заводзе наладжана зборка мікрааўтобусаў МАЗ-281 і фургонаў МАЗ-3650, якія з'яўляюцца ліцэнзійнымі копіямі кітайскай мадэлі JAC Sunray.

Зноскі
------

1. ↑  Фургон МАЗ-365022 впервые выставлен на всеобщее обозрение. Можно оценить и прицениться. // abw.by  (руск.)

Літаратура
----------

* Брестский машиностроительный завод // Республика Беларусь: Энциклопедия в 6 т. Т. 2: А — Герань / редкол. Г. П. Пашков и др. — Минск: БелЭн, 2006. — 912 с : ил. — ISBN 985-11-0341-1. — ISBN 985-11-0371-3 (Т. 2).

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Помнік Сцяпану Разіну** — адзін з манументаў у горадзе Растоў-на-Доне. Прысвечаны Сцяпану Цімафеевічу Разіну, правадыру сялянскага паўстання 1670—1671 года. З'яўляецца выяўленым аб'ектам культурнай спадчыны.

Гісторыя
--------

Сцяпан Разін, правадыр найбуйнага сялянска-казачага паўстання ў сярэдзіне XVII стагоддзя, быў народжаны і выхаваны на Доне. І менавіта адсюль ён рушыў з вернымі яму людзьмі супраць цара. На Доне ёсць шмат памятных месцаў, злучаных з легендарным данскім Атаманам. У станіцы Старачаркаскай захаваўся дом, у якім нарадзіўся Сцяпан Разін. Цягам некалькіх гадоў гісторыкі і археолагі шукаюць і раскопваюць Кагальницкае казачае мястэчка, у якім месціўся атаман са сваім войскам. У Новачаркаскам музеі экспануецца скульптурная фігура С. Разіна працы Е. В. Вучэціча. Гэта выява ўслаўленага атамана доўгі час стварала вакол сябе мноства легендаў, да якога звярталіся многія дзеячы культуры. Аднымі з іх былі народны мастак СССР С. Ц. Канёнкаў (які не дажыў да ўсталёўкі помніка, але стварыў яго драўляную мадэль) і архітэктар Л. М. Лобан, якія ўзяліся за распрацоўку праекта помніка, прысвечанага атаману. Усе скульптуры былі выкананы з бетону на мясцовым заводзе. 5 чэрвеня 1972 г. на набярэжнай Растова-на-дону, непадалёк ад мараходнага вучылішча ім. Сядова, быў усталяваны помнік Сцяпану Разіну і яго вернай дружыне.

### Выгляд

Помнік уяўляе сабою кампазіцыю з сямі скульптур, якая складаюцца з фігуры Сцяпана Разіна і персідскай князёўны, а гэтак жа пяцярых верных яму дружыннікаў, якія стаяць на ладдзі.

Зноскі
------

1. ↑  Перечень выявленных объектов культурного наследия г. Ростова-на-Дону (памятников истории, архитектуры, монументального искусства)
2. ↑  Памятник Степану Разину, Ростов-на-Дону(руск.)  **(нявызн.)**?, *Изготовление памятников*. Праверана 8 студзеня 2017.
3. 1 2  *Елена Александровна Пугачёва, Алексей Сергеевич Злыгостев. Ergonomic-Data.com , E-Mail webmaster@historic.ru*. История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья (Кукушин В.С.) **(нявызн.)**.  rostov-region.ru. Праверана 8 студзеня 2017.
4. ↑  Памятник Степану Разину в Ростове-на-Дону | Памятники всего мира **(нявызн.)**.  foretime.ru. Праверана 8 студзеня 2017.

Спасылкі
--------

* Фотографии памятника
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну.

**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — помнік у Століне, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Пастаўлены ў 1980 годзе. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну. Аўтары помніка — скульптары С. Селіханаў, В. Паляйчук, архітэктар Ю. Казакоў.

Апісанне
--------

Аагульная вышыня помніка складае 10,3 м, фігуры — 6,2 м. На гарызантальна развітым ступеньчатым стылабаце — трыбуна і ссунуты ўлева пастамент з ружовага граніту з бронзавай скульптурай У. І. Леніна. Размашысты, энергічны крок, расхінутае ветрам паліто перадаюць імклівасць, парыў. Дынаміку руху падкрэсліваюць глыбокія складкі паліто, асіметрычна зрэзаная грань пастамента. У агульную кампазіцыю помпіка ўключана невялікая, выкладзеная шэрымі бетоннымі плітамі плошча, з трох бакоў абмежаваная гарадскім паркам і скверам, чацвёртым з’арыентавана да вул. Савецкай. Помнік — кампазіцыйна-мастацкі цэнтр плошчы.

Літаратура
----------

* *Л. Г. Лапцэвіч.* 1500. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984. — Брэсцкая вобласць. — 368 с. іл.
**Брэсцкі аўтавакзал** — аўтавакзал у Брэсце, Беларусь. Новы будынак адкрыты 28 мая 2019 года і знаходзіцца на вуліцы Арджанікідзэ, стары будынак размяшчаўся ў гістарычным цэнтры горада, па адрасе вул. Міцкевіча, 35.

Стары будынак
-------------

Будынак вакзала пабудаваны ў 1963 годзе. Станам на 1986 год з аўтавакзала штосутачна здзяйсняліся 272 рэйсы. Вакзал меў 2 касы папярэдняга продажу квіткоў на бульвары Касманаўтаў, 120 і па вуліцы Набярэжная, 2, а таксама 4 лінейныя касы ў гарадах Маларыта, Жабінка, вёсках Федзькавічы, Чарнаўчыцы. Выконваліся заказы па дастаўцы квіткоў на дом.

Новы будынак
------------

Новы будынак знаходзіцца на вул.Арджанікідзэ, адкрыты 28 мая 2019 года. Першым адправіўся з новага аўтавакзала аўтобус Мінск — Варшава. Ён адбыў з платформы №13 роўна ў 03.00. Прапускная здольнасць новага брэсцкага аўтавакзала — 5 тысяч пасажыраў. Транспарт прымаюць 13 пасадачных платформаў, якія знаходзяцца з боку чыгункі. Цэнтральную частку будынка займае зала чакання на 250 пасажыраў. У адным крыле размяшчаюцца кафэ, камеры для багажу і прыбіральні, у іншым — білетныя касы. На прывакзальнай тэрыторыі ёсць паркоўка на 88 месцаў, праведзена тралейбусная лінія.

Зноскі
------

1. ↑  Автовокзал // Брест : Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1987. – 408 с.

Літаратура
----------

* Автовокзал // Брест : Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. – Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1987. – 408 с.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Помнік Сяргею Іванавічу Грыцаўцу** — помнік у Мінску, прысвечаны савецкаму лётчыку, першаму двойчы Герою Савецкага Саюза С. І. Грыцаўцу. Размешчаны на бульвары па вул. Леніна, арыентаваны на праспект Незалежнасці. Аўтарамі помніка з'яўляюцца скульптар Заір Азгур і архітэктар В. Волчак.

Гісторыя
--------

Першапачаткова ўстаноўлены ў 1951 г. у парку 30-годдзя БССР, цяпер парк Янкі Купалы, у пачатку цэнтральнай алеі, насупраць будынка Белдзяржцырка, узвядзенне якога пачалося праз тры гады. Сквер быў маладым, за дрэвамі добра праглядаўся будынак штаба Беларускай ваеннай акругі. У 1960-я гады наваколлі бюста аблюбавалі стылягі, якіх праследвалі ўлады, іх слэнг нават папоўніўся фразай «пайсці на Грыцавец». У 1972 годзе помнік быў перанесены на бульвар па вул. Леніна, на яго месцы ў парку быў устаноўлены помнік Я. Купалу, чыё 90-годдзе з дня нараджэння тады адзначалася.

Апісанне
--------

Помнік уяўляе сабой бронзавы пагрудны бюст лётчыка вышынёй 1,15 м, пастаўлены на высокі, вышынёй 3,5 м, чатырохгранны пастамент, абліцаваны чорным паліраваным гранітам. На помніку залатымі літарамі напісана «Дважды Герою Советского Союза Грицевцу Сергею Ивановичу. 1909–1939» (бел.: Двойчы Герою Савецкага Саюза Грыцаўцу Сяргею Іванавічу. 1909–1939). Рысы твару, упэўнены позірк, шырокія плечы перадаюць мужны вобраз героя. Світар з высокім каўняром і фрэнч з дзвюма выявамі зорак Героя Савецкага Саюза ўдакладняюць яго характарыстыку.

Гл. таксама
-----------

* Помнік Сяргею Іванавічу Грыцаўцу (Баранавічы)

Зноскі
------

1. 1 2  Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].
2. 1 2  Сквер (парк) имени Янки Купалы Архівавана 4 сакавіка 2016.
3. ↑  Гримаса судьбы в небе

Літаратура
----------

* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Памятник Сергею Ивановичу Грицевцу Архівавана 4 сакавіка 2016.
* Помнік Сяргею Іванавічу Грыцаўцу (Мінск) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Тарасу Шаўчэнку.
**Помнік Тарасу Шаўчэнку** — помнік у Магілёве, размешчаны на Траецкай набярэжнай на левым беразе Дняпра. Прысвечаны ўкраінскаму паэту і мастаку Тарасу Рыгоравічу Шаўчэнку.

Адкрыты 18 жніўня 2005 г. напярэдадні 14-годдзя незалежнасці Украіны, па ініцыятыве мясцовых украінскіх грамад пры арганізацыйнай падтрымцы пасольства Украіны ў Рэспубліцы Беларусь і пры актыўным удзеле гандлёва-эканамічнай місіі пры ўкраінскім дыпламатычным прадстаўніцтве. Аўтарамі помніка з’яўляюцца ўкраінскі скульптар  В. В. Сухенка[ru] і беларускі архітэктар І. А. Бурэніна.

Уяўляе сабой пагрудны бронзавы бюст на гранітным пастаменце.

Спасылкі
--------

* Памятник Т. Г. Шевченко
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну.

**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — помнік у Нароўлі, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Пастаўлены ў 1983 г. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы Уладзіміру Леніну. Аўтары помніка — скульптар Анатоль Аляксандравіч Анікейчык і архітэктары Леанід Мендэлевіч Левін і Юрый Міхайлавіч Градаў.

Апісанне
--------

Паўфігурная медная скульптура Уладзіміра Ільіча Леніна на фоне лунаючага сцяга пастаўлена на пастамент, абліцаваны чырвоным гранітам. Вышыня скульптуры складае 3 м, пастамента — 3,5 м. Энергічна ўзнятая галава, прызыўны жэст рукі, лёгкі разварот фігуры надаюць вобразу правадыра рамантычнае гучанне. Стэла-сцяна і абліцававы шэрым гранітам подыум падкрэсліваюць выразнасць помніка.

Зноскі
------

1. 1 2  *Л. Г. Лапцэвіч.* 1368. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Гомельская вобласць. — 383 с. іл.

Літаратура
----------

* *Л. Г. Лапцэвіч.* 1368. Помнік Леніну // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Гомельская вобласць. — 383 с. іл.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ільін.

**Леў Аляксандравіч Ільін** (руск.: Лев Александрович Ильин; 13 (25) чэрвеня 1879, Тамбоўская губерня — 11 снежня 1942, Ленінград) — расійскі і савецкі архітэктар, горадабудаўнік.

Біяграфія
---------

У 1897—1902 гадах вучыўся ў Інстытуце грамадзянскіх інжынераў.

У 1903 годзе для працягу навучання паступіў у Вышэйшае мастацкае вучылішча Імператарскай Акадэміі мастацтваў (майстэрня Л. Бенуа). Пачаў працу ў архітэктурным атэлье В. А. Касякова, затым працаваў самастойна.

З 1902—1903 гадоў вёў актыўную грамадскую дзейнасць, далучыўся да працы Таварыства грамадзянскіх інжынераў і Пецярбургскага Таварыства архітэктараў-мастакоў, з 1903 года пачаў публікавацца ў спецыялізаваных часопісах па архітэктуры. У 1907 годзе стаў членам Камісіі па вывучэнні і апісанні Старога Пецярбурга пры Таварыстве архітэктараў-мастакоў (з 1909 года — Музея Старога Пецярбурга). У 1904—1917 гадах быў архітэктарам Ксенінскага жаночага інстытута, выкладаў у 1905—1908 гадах на Жаночых архітэктурных курсах В. Ф. Раманавай, затым з 1913 па 1919 г. — на Вышэйшых жаночых курсах архітэктурных ведаў Багаевай.

У сакавіку 1908 года стварыў праект перабудовы Панцеляймонаўскага моста цераз р. Фантанку. З гэтага часу праца Л. А. Ільіна будуецца па прынцыпе ансамблевага падыходу да будаўніцтва ў цэнтры горада.

У 1930—1936 гг. Л. А. Ільін працаваў над праектам планіроўкі Баку, а таксама Петразаводска, Іванава, Яраслаўля і інш. гарадоў. У 1938 годзе Л. А. Ільін быў адхілены ад працы, зацкаваны ў друку і на партыйных сходах.

Член-карэспандэнт Акадэміі архітэктуры СССР (1941). Прафесар (1941). 11 снежня 1942 года загінуў на вуліцы падчас бамбардзіроўкі Ленінграда нямецкай авіяцыяй. Пахаваны на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак у Ленінградзе.

Зноскі
------

1. ↑  Ильин Лев Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Ильин Лев Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 143337300 · ISNI: 0000 0001 1076 212X · LCCN: no2009112247 · VIAF: 91177958 |
**Крыштаф Тэльшаўскі** — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія
---------

Паходзіў са шляхецкага роду Тэльшаўскіх. Нарадзіўся ў сям’і Валенція Тэльшаўскага.

Стольнік ноўгарад-северскі.

У 1625 годзе атрымаў у спадчыну Савічы, якія 1600 г. набыў ягоны бацька, да гэтага ў XVI ст. яны належалі Алелькавічам.

Сям’я
-----

У шлюбе з Зоф’яй з Касакоўскіх. Пасля смерці мужа Касакоўская завяшчала Савічы і Пузава (відавочна, частку належную маці) дачцэ. Бо астатні маёнтак Пузаў адыйшоў Ганне трохі пазней — па тэстаменту яе брата Яна Касакоўскага, які быў складзены 30.04.1681 г.

Спасылкі
--------

* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква.
**Свята-Казьма-Дзям'янаўская царква** — праваслаўны храм у в. Сноў Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.

Гісторыя
--------

На могілках. Пабудавана ў 1846 г. з цэглы, адрамантавана ў 1892 г.

Архітэктура
-----------

Царква на могілках
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана адзіным прамавугольным аб'ёмам, які пераходзіць у трохгранную апсіду. Над галоўным фасадам узвышаецца чацверыковая званіца, завершаная макаўкай. Уваход вырашаны прамавугольным прытворам, завершаным трохвугольным франтонам. Фасад прытвора па восі сіметрыі адзначаны арачным аконным праёмам і трайной аркадай увахода. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі пластычнымі ліштвамі з трохвугольнымі сандрыкамі, і пілястрамі ў прасценках. Вуглы аб'ёму адзначаны калонамі, высокі цокаль — крапоўкай. Па перыметры будынак апяразаны тонкапрафіляваным карнізам з сухарыкамі.

Інтэр'ер
--------

Маці Божая Бялыніцкая. Сярэдзіна 17 ст. Музей старажытнабеларускай культуры
Унутры малітоўная зала перакрыта плоскай драўлянай столлю, апсіда вылучана мураванай перагародкай з драўляным трох'ярусным іканастасам, над уваходам хоры.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Сноў)
* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Сноў) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Сноў) на сайце Radzima.org
* Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Сноў) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Пятая паліцэйская часць Мінска** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка дарэвалюцыйнага Мінска ў канцы XIX — пачатку XX стст. Улучала паўночна-заходнюю ўскраіну Мінска, што была вылучаная з другой часці ў 1899 годзе. Найбяднейшы з усіх раёнаў горада.

Складалася з драўляных, часам трухлявых хат і патанаючых у брудзе вуліц. На тэрыторыі раёна размяшчаліся асобныя фабрычныя прадпрыемствы і гандлёвыя крамы (на падыходзе да Нямігі), а таксама дамы цярпімасці.

Сярод жыхароў гэтай часткі горада земляробства і жывёлагадоўля атрымалі асабліва шырокае распаўсюджанне. Некалькі вуліц тут насялялі татары-агароднікі, суцэльныя кварталы займалі сяляне-хлебаробы. Домаўладальнікі, што жылі бліжэй да цэнтра, здавалі кватэры працоўным, чыноўнікам, гімназістам.

У 1900 годзе прыстаў 5-й часці рапартаваў паліцмайстру горада пра тое, што зямля, большай часткай, належыць землеўласнікам з татараў і толькі нязначна самому гораду ў наступных прадмесцях: Пляшчанка (раён вуліц Р. Люксембург і К. Лібкнехта), Нядзведжына (вул. Харкаўская), Тучынка (пачатак вул. Харкаўскай), Міхалянка (раён вул. Лынькова, Чыгладзэ i Альшэўскага), Кальварыя (гэтая назва зноў вернутая).

Літаратура
----------

* Шыбека З. В. Шыбека С. Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада / Пер. з рускай мовы М. Віжа; Прадмова С. М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994.— 341 с. [1] асобн. арк. карт.: іл. ISBN 5-345-00613-X.
* Разалія Александровіч. Татарскі след у назвах зямлі беларускай Архівавана 24 лістапада 2019. // «Беларусь у ХХ стагоддзі». Вып. 3. — Мн.: 2004.
**Свята-Казанская царква** — праваслаўны храм, пабудаваны ў вёсцы Дарагакупава (Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць) у 1902 года з сасновага бруса.

Архітэктура
-----------

Храм чатырохчасткавай аб'ёмна-прасторавай падоўжна-восевай сіметрычнай кампазіцыі: званіца, прамавугольны ў плане бабінец, кубападобная зала, пяцігранная апсіда. Пластычная ўскладненасць і шматпланавасць будынка ўзмацняецца далучанымі да асноўнага аб'ёму нізкімі прыдзеламі і бакавымі рызніцамі апсіды. Прытвор з надбудаванай над ім званіцай аб'яднаны з бабінцам у агульны аб'ём. Дамінантай храма з'яўляецца чацверыковая аднаярусная званіца з цыбулепадобнай галоўкай. Складаная сілуэтнасць завяршэння званіцы дасягаецца спалучэннем чатырохграннага шатра з крыжовым двухсхільным дахам, карнізы якога ствараюць зігзагападобнае абрамленне. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі з густой геаметрычнай сеткай пераплётаў. Перад уваходам ганак з 2 калонкамі, накрыты двухсхільным дахам. Унутраную прастору складаюць кубападобная зала, у якую шырокімі прасветамі расчыняюцца бабінец, апсіда і вузкія крылы прыдзелаў. Прытвор двума прасценкамі расчлянёны на тамбур, дзякоўскую з трохмаршавай лесвіцай на званіцу.

Літаратура
----------

* Свята-Казанская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн. 2001. — С. 69.

Спасылкі
--------

* Свята-Казанская царква (Дарагакупава) на сайце Radzima.org
*
**Марыя Ангеліта Рэса** (нар. 2 кастрычніка 1963, Маніла) — філіпінска-амерыканская журналістка і пісьменніца, сузаснавальнік і генеральны дырэктар навіновага сайта «Rappler  (малайск.) (бел.». Лаўрэатка Нобелеўскай прэміі міру разам з расійскім журналістам Дзмітрыем Муратавым за 2021 год. Першы філіпінскі лаўрэат Нобелеўскай прэміі.

Біяграфія
---------

Бацька Марыі Ангеліты памёр, калі ёй быў усяго год. Яе маці выйшла замуж за амерыканца, і Марыя Ангеліта з 1973 года па 1986 год жыла ў ЗША, дзе скончыла Прынстанскі ўніверсітэт.

Марыя Ангеліта вярнулася на радзіму ў 1986 годзе, пасля Жоўтай рэвалюцыі, і пачала працаваць на тэлебачанні. З 1987 па 1995 год яна ўзначальвала бюро CNN у Маніле, а з 1995 па 2005 год узначальвала бюро CNN у Джакарце. З 2005 года яна ўзначальвала службу навінаў філіпінскай тэлекампаніі ABS-CBN, а ў 2011 годзе стварыла і ўзначаліла навіновы сайт «Rappler  (малайск.) (бел.».

У 2020 годзе яна была асуджана за паклёп у інтэрнэце на падставе спрэчнага філіпінскага закона аб барацьбе з кіберзлачыннасцю. Пераслед Марыі Рэсы быў асуджаны праваабарончымі групамі і журналістамі як замах на свабоду прэсы.

Была ўключана ў спіс Person of the Year 2018 часопіса Time як адзін з журналістаў, якія змагаюцца з фэйкавымі навінамі. 13 лютага 2019 года была арыштаваная па абвінавачванні ў тым, што Rappler апублікаваў нібыта ілжывую навіну пра бізнесмена Вільфрэда Кенга (Wilfredo Keng). 15 чэрвеня 2020 года суд Манілы прызнаў яе вінаватай у паклёпе. Рэса з’яўляецца пастаянным крытыкам прэзідэнта Філіпін Радрыга Дутэртэ, яе арышт і асуджэнне былі расцэненыя многімі ў апазіцыі і міжнароднай супольнасці як палітычна матываваны акт.

Рэса — адна з 25 вядучых фігур у Камісіі па інфармацыі і дэмакратыі, заснаванай арганізацыяй «Рэпарцёры без межаў».

Зноскі
------

1. ↑  Maria Ressa – Facts Праверана 28 студзеня 2022.
2. ↑
3. ↑   Праверана 18 красавіка 2020.
4. ↑   Праверана 28 чэрвеня 2023.
5. ↑  *Філь, Анна*. Нобелівську премію миру отримають журналісти Марія Ресса і Дмитро Муратов (укр.).  Deutsche Welle (8 кастрычніка 2021). Праверана 8 кастрычніка 2021.

| ⛭Нобелеўская прэмія міру |
| --- |
| 
* ААН / Кофі Анан (2001)
* Джымі Картэр (2002)
* Шырын Эбадзі (2003)
* Вангары Маатаі (2004)
* МАГАТЭ / Махамед аль-Барадэі (2005)
* Мухамад Юнус / Grameen Bank (2006)
* Альберт Гор / IPCC (2007)
* Марці Ахцісаары (2008)
* Барак Абама (2009)
* Лю Сяабо (2010)
* Элен Джонсан-Серліф / Лейма Гбові / Тавакуль Карман (2011)
* Еўрапейскі Саюз (2012)
* Арганізацыя па забароне хімічнай зброі (2013)
* Кайлаш Сацьяртхі / Малала Юсуфзай (2014)
* Квартэт нацыянальнага дыялогу ў Тунісе (2015)
* Хуан Мануэль Сантас (2016)
* Міжнародная кампанія за забарону ядзернай зброі (2017)
* Дэніс Муквегэ / Надзя Мурад (2018)
* Абій Ахмед Алі (2019)
* Сусветная харчовая праграма (2020)
* Дзмітрый Муратаў / Марыя Рэса (2021)
* Алесь Бяляцкі / «Мемарыял» / «Цэнтр грамадзянскіх свабод» (2022)

 |
| 
* Поўны пералік
* (1901—1925)
* (1926—1950)
* (1951—1975)
* (1976—2000)
* **(2001—2025)**

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Іваноў.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Юрый Аляксандравіч Іваноў.
**Юрый Аляксандравіч Іваноў** (20 чэрвеня 1931, Горкі) — беларускі інжынер-будаўнік.

Біяграфія
---------

Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1955 г. Працаваў галоўным інжынерам Данецкага і Закарпацкага філіялаў Дзіпраграда, з 1969 года — галоўны канструктар майстэрні Мінскпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 г. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): 16-павярховы жылы дом з маналітнага аглапарытабетону ў мікрараёне Усход-2 (1971), забудова мікрараёна Ангарская-2 (1972—1979) у Мінску.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Иванов Юрий Александрович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Марыя Сяргееўна Махарынская** (нар. 25 жніўня 1996, Віцебск, Віцебская вобласць, Беларусь) — беларуская спартсменка (гімнастыка, скачкі на батуце), сярэбраны і бронзавы прызёр чэмпіянату свету (2017), двухкратная чэмпіёнка Еўропы (2018), чэмпіёнка ІІ Еўрапейскіх гульняў (2019, Мінск).

Біяграфія
---------

Праходзіць спартовую падрыхтоўку на аддзяленні скокаў на батуце з верасня 2002 года. З 2014 года ўваходзіць у склад Нацыйнай каманды Рэспублікі Беларусь.

Спартсмен-інструктар нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце ўстановы «Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па гімнастычных відах спорту».

Узнагароды
----------

Ганаровае званне «Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь» (17 снежня 2020). Ганаровае званне «Чалавек года Віцебшчыны-2019»

Зноскі
------

1. ↑  Махарынская Марыя Сяргееўна

Літаратура
----------

* Беларусь. Belarus. — 2019. — № 9. — С. 38-39.
* Наш спорт. — 2019. — № 2. — С. 24-26.
* Махаринская Мария Сергеевна [Фото] // В народе тот не забудется, кто упорно и честно трудится // Віцьбічы = Витьбичи. — 2020. — 6 февр. — С. V. — (Прил.: «Вечерний Витебск»).
**Музей бітвы за Днепр** — музей, створаны ў 1984 годзе ў гарадскім пасёлку Лоеў паводле рашэння ЦК КПБ. Для наведвальнікаў адкрыты 9 мая 1985 года. Да 1990 года з’яўляўся філіялам Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Музеем кіравалі І. Р. Ермакоў, В. І. Краўцова, А. М. Сініла, Р. Г. Стаднікава. З 2019 года дырэктарка К. У. Сямашка.

Фонды музея (2008) налічваюць 3293 адзінкі захоўвання, з якіх 1656 адзінак — экспанаты асноўнага фонду. Агульная плошчы экспазіцыі 170 м².

Фонды
-----

Фонды прадстаўлены калекцыямі дакументаў (пасведчанні да ўзнагарод, партызанскія лістоўкі, франтавыя лісты землякоў і ўдзельнікаў бітвы за Днепр, граматы і т.п.), фотадакументаў, друкаваных выданняў, прадметаў фалерыстыкі, баявой тэхнікі і сродкаў пераправы. Найбольшую цікавасць выклікаюць прадметы экіпіроўкі і адзення ўдзельнікаў бітвы за Днепр, падручныя сродкі пераправы першых дэсантных атрадаў, а таксама ўзбраенне і баявая тэхніка часоў Вялікай Айчыннай вайны — кулямёты, мінамёты, супрацьтанкавае ружжо, узоры стралковай зброі.

Экспазіцыя
----------

Экспазіцыя музея размешчана ў 2 залах. Першая прысвечана пачатку фарсіравання Дняпра на Гомельшчыне войскамі Цэнтральнага фронту пад камандаваннем К. К. Ракасоўскага. Пасля разгрому гітлераўцаў на Курскай дузе Чырвоная Армія восенню 1943 г. ажыццявіла адну з самых буйнамаштабных аперацый Вялікай Айчыннай вайны, якая ўвайшла ў гісторыю як бітва за Днепр. З абодвух бакоў у ёй прынялі ўдзел каля 4 млн салдат і афіцэраў. Раздзелы экспазіцыі расказваюць аб падрыхтоўцы да фарсіравання Дняпра, раскрываюць подзвігі воінаў 13-й арміі, якая першая ўступіла на беларускую зямлю, байцоў 61-й арміі пад камандаваннем генерал-лейтэнанта П. А. Бялова, якая пачала ў верасні 1943 г. вызваленне Лоеўскага раёна.

Экспазіцыя другой залы прысвечана баявым дзеянням 65-й арміі пад камандаваннем генерал-лейтэнанта П. І. Батава ў час фарсіравання Дняпра і вызвалення г.п. Лоеў і раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Фотадакументы музея адлюстроўваюць ход аперацыі, поспех якой у многім быў вызначаны зладжаным узаемадзеяннем розных родаў войскаў. У экспазіцыі прадстаўлены фотаздымкі лётчыкаў 16-й паветранай арміі, танкістаў 9-га і 1-га гвардзейскага танкавых карпусоў, якія прымалі ўдзел у баях на Лоеўскім плацдарме. Тут дэманструюцца дакументы і асабістыя рэчы двойчы Героя Савецкага Саюза П. І. Батава. У 2005 г. на мемарыяльнай пляцоўцы музея ўстаноўлены яго бюст.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт музея
* Старонка ў Facebook
* Старонка ў Instagram
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сяргееў.
**Юрый Анатолевіч Сяргееў** (укр.: Юрій Анатолійович Сергеєв; род. 5 лютага 1956, Ленінакан, Армянская ССР, СССР) — украінскі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны. Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ААН.

Біяграфія
---------

Вучыўся Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае вучылішча ім. М. Фрунзе. Скончыў Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі (1981), філолаг-выкладчык. Кандыдат філалагічных навук, дацэнт. Валодае замежнымі мовамі: ангельскай, рускім, французскім.

З 1981 па 1989 асістэнт кафедры філалагічнага факультэта Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі.

З 1989 па 1992 — дацэнт кафедры філалагічнага факультэта, намеснік дырэктара Інстытута украиноведения пры Кіеўскім нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі .

З 1992 па 1993 — кіраўнік Прэс -цэнтра МЗС Украіны.

З 1993 па 1994 — начальнік Упраўлення інфармацыі МЗС Украіны.

Са жніўня па снежань 1994 — кіраўнік Сакратарыята Міністра замежных спраў Украіны.

Са 1994 па 1997 — начальнік Упраўлення інфармацыі МЗС Украіны.

Са студзеня па лістапад 1997 — саветнік-пасланнік Пасольства Украіны ў Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі.

З 6 лістапада 1997 па 15 снежня 2000 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Грэцыі.

З 20 жніўня 1999 па 15 снежня 2000 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Албаніі па сумяшчальніцтве.

Са снежня 2000 па люты 2001 — кіраўнік Галоўнага ўпраўлення па пытаннях знешняй палітыкі Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны.

З лютага па ліпень 2001 — першы намеснік Міністра замежных спраў Украіны.

З ліпеня 2001 па сакавік 2003 — Дзяржаўны сакратар МЗС Украіны.

З 2003 па 2007 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Францыі, Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ЮНЕСКА.

З 18 красавіка 2007 — Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ААН.

З 17 чэрвеня 2008 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Садружнасці Багамскія Астравы па сумяшчальніцтве.

Дыпламатычны ранг
-----------------

Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны (2000).

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Пастаяннае Прадстаўніцтва Украіны пры ААН Архівавана 6 сакавіка 2014.  (укр.)

‎