**Уладзімір Канстанцінавіч Катрук** (укр.: Володимир Костянтинович Катрюк; 1 кастрычніка 1921 — 22 мая 2015) — удзельнік Другой сусветнай вайны, баец 118-га ахоўнага паліцэйскага батальёна. Вядомы як адзін з удзельнікаў знішчэння Хатыні. Пасля вайны эміграваў у Канаду. На момант смерці лічыўся другім у спісе самых адшукваных нацысцкіх ваенных злачынцаў (па даных Цэнтра Сімона Візенталя).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Паўночнай Букавіне на тэрыторыі Каралеўства Румынія, у пасёлку Лужаны (у цяперашні час Чарнавіцкая вобласць Украіны).

У 1942 годзе Катрук уступіў у 118-ы батальён шуцманшафта для барацьбы з савецкімі партызанамі. Паводле дакументаў КДБ СССР, прымаў непасрэдны ўдзел у знішчэнні Хатыні. У артыкуле, апублікаваным у *Holocaust and Genocide Studies*, гісторык Лундскага ўніверсітэта Пер Андэрс Рудлінг, абапіраючыся на новыя пратаколы допытаў КДБ, пісаў, што, па заяве сведак, ён быў асабліва актыўным удзельнікам у тым злачынстве.

У жніўні 1944 года дэзерціраваў і перайшоў на бок Французскага руху супраціўлення. У гэтым жа годзе быў пераведзены ў Французскі Замежны легіён і адпраўлены на фронт для барацьбы з нямецкай арміяй. Стаў кулямётчыкам, быў цяжка паранены. Правёў два з паловай месяцы ў амерыканскім шпіталі ў Францыі і працягнуў да канца вайны ваяваць на італьянскім фронце. Пад імем свайго зводнага брата застаўся жыць у Парыжы, працаваў у мясной краме.

У 1951 годзе эміграваў у Канада. Асеў у правінцыі Квебек, дзе валодаў пчальнікам, на якім працаваў разам з жонкай. У 1999 годзе Федэральны Суд Канада разглядаў яго справу і прыйшоў да высновы, што Катрук эміграваў пад чужым імем і атрымаў грамадзянства краіны шляхам прадастаўлення ілжывай інфармацыі. Але суд не знайшоў ніякіх доказаў таго, што мужчына ўдзельнічаў у ваенных злачынствах, і ў 2007 годзе Кабінет міністраў Канады вырашыў не пазбаўляць яго грамадзянства.

Памёр ад інсульту 22 мая 2015 года.

Судовае разбіральніцтва
-----------------------

### Расія

8 мая 2015 года, за два тыдні да смерці, Следчы камітэт РФ заклікаў дэпартаваць Уладзіміра Катрука, каб ён мог паўстаць перад судом, у адпаведнасці з міжнародным правам. Але канадскі ўрад праігнараваў гэтую просьбу. 14 кастрычніка 2016 года крымінальная справа ў дачыненні да Катрука закрыта.

### Беларусь

У снежні 2023 года крымінальная справа, якая была ўзбуджаная ў дачыненні да Уладзіміра Катрука, накіравана ў суд.

8 лютага 2024 года Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь пачаў разгляд крымінальнай справы ў дачыненні да Уладзіміра Катрука. Ён абвінавачваўся ў здзяйсненні злачынства па артыкуле 127 (генацыд) Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь.

Ужо 18 сакавіка прысудам Вярхоўнага Суда мужчына прызнаны вінаватым.

Заўвагі
-------

1. ↑
2. ↑  Самые разыскиваемые нацистские преступники **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 12 кастрычніка 2016. Праверана 12 кастрычніка 2016.
3. ↑  Смерть палача. В Канаде скончался украинский каратель Владимир Катрюк **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 29 мая 2015. Праверана 2-5-2018.
4. ↑  Holocaust Genocide Studies (Spring 2012) 26(1): 29-58 *The Khatyn Massacre in Belorussia: A Historical Controversy Revisited* Архіўная копія ад 8 чэрвеня 2013 на Wayback Machine (англ.)
5. ↑  New information links Montrealer to WWII massacre Архіўная копія ад 16 сакавіка 2014 на Wayback Machine (англ.)
6. ↑  Ottawa to re-examine former Nazi’s past after evidence emerges linking him to 1943 massacre (англ.)
7. ↑  Alleged Nazi war criminal sought by Russia dies in Quebec Архіўная копія ад 28 мая 2015 на Wayback Machine (англ.)
8. ↑  Возбуждено уголовное дело в отношении Владимира Катрюка, принимавшего участие в убийствах жителей деревни Хатынь во время Великой Отечественной войны **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 12 кастрычніка 2016. Праверана 12 кастрычніка 2016.
9. ↑  Прекращено уголовное дело в отношении гражданина Канады Владимира Катрюка **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 18 кастрычніка 2016. Праверана 14-10-2016.
10. ↑  Уголовное дело в отношении нациста Катрюка направили в суд **(нявызн.)**.
11. ↑  Один из самых жестоких палачей Хатыни: за что Катрюка будут судить в Беларуси **(нявызн.)**.
12. ↑  Верховный Суд Беларуси начал рассматривать уголовное дело в отношении Катрюка **(нявызн.)**.
13. ↑  В Верховном Суде посмертно рассмотрят дело карателя **(нявызн.)**.
14. ↑  Суд по делу карателя Хатыни Катрюка начался в Минске **(нявызн.)**.
15. ↑  В Беларуси начался суд по делу умершего в Канаде палача Хатыни **(нявызн.)**.
16. ↑  Ради памяти жертв: в Минске судят умершего в 2015 году палача Хатыни **(нявызн.)**.
17. ↑  Видеопоказания потерпевшего по делу Катрюка представили в суде **(нявызн.)**.
18. ↑  В суде представили видеозапись показаний потерпевшего по делу Катрюка **(нявызн.)**.
19. ↑  Верховный Суд Республики Беларусь постановил приговор по уголовному делу в отношении Катрюка В. К. по обвинению в геноциде белорусского народа **(нявызн.)**. *Интернет-портал судов общей юрисдикции Республики Беларусь*.

Спасылкі
--------

* Решение по процессу Владимира Катрюка — Canada, Ottvava: Minister of Citizenship and Immigration, 1999.  (англ.)
* Vladimir Katriuk, Beekeeper Accused of Nazi War Crimes, Is Dead at 93  (англ.)
* Смерть палача. В Канаде скончался украинский каратель Владимир Катрюк.