**Касцёл Найсвяцейшай Тройцы** — каталіцкі храм у в. Беніца (Маладзечанскі раён). Помнік архітэктуры позняга барока.

Гісторыя
--------

Кляштар бернардзінцаў, з піктаграфічнай карты XVIII ст.
У 1701 г. кашталян троцкі Міхал Казімір Коцел выдаў фундуш на будаўніцтва касцёла ў сваім маёнтку. Пабудаваны касцёл быў перададзены бернардзінцам, якія пазней па фундушу таго ж Коцела пабудавалі побач кляштар. У 1704 г. узведзеныя будынкі былі асвячоны. У канцы XVIII ст. касцёл стаў парафіяльны. Вядома, што пры кляштары знаходзілася школа.

Інтэр'ер касцёла ў 1930 годзе
У 1851 г. кляштар скасаваны, у 1866 г. касцёл перароблены пад царкву, а жылы корпус пасля 1863 г. зруйнаваны. У канцы ХІХ ст. руіны кляштара былі разабраны тагачасным уладальнікам мястэчка К. Швыкоўскім. У 1919 г. касцёл вернуты каталікам, у 1948 г. закрыты. Цяпер знаходзіцца ў стане рэстаўрацыі.

Архітэктура
-----------

### Касцёл

#### Экстэр'ер

Траецкі касцёл
Касцёл уяўляе сабой двухвежавы крыжападобны ў плане будынак, з пяціграннай апсідай і кароткімі крыламі трансепта. Над сяродкрыжжам купал на васьмігранным светлавым барабане, увянчаны гранёнай шатровай вежай. Галоўны заходні фасад фланкіраваны трох'яруснымі квадратнымі ў плане вежамі. Ніжнія ярусы вежаў размешчаны на ўзроўні сцен касцёла і аб'яднаны з імі агульным прафіляваным карнізам. Верхнія ярусы злучаны крывалінейным франтонам. 

#### Інтэр'ер

Стукавае надмагілле
Унутраная прастора касцёла перакрыта цыліндрычнымі скляпеннямі на падпружных арках. Алтар, крылы трансепта і бабінец адкрываюцца ў цэнтральную залу арачнымі праёмамі. Над уваходам — хоры на дзвюх калонах. Часткова захаваліся тры стукавыя надмагіллі роду Коцелаў. У сутарэннях касцёла былі сямейныя склепы Коцелаў і Швыкоўскіх.

### Агароджа

Па восі касцёла размешчана брама, якая ўваходзіла ў мураваную агароджу (часткова захавалася з заходняга боку.). Уяўляе сабой кампазіцыю з чатырох слупоў з закругленымі вугламі. Сярэднія слупы звязаны крывалінейным франтонам, ствараюць цэнтральны праезд. Бакавыя часткі брамы глухія, крапаваны плоскімі арачнымі нішамі крывалінейнага абрысу.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].
* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Беніца)
* Як старшыня-камуніст храм ратаваў і чаму з гэтага нічога не атрымалася // сайт «Радыё Свабода», 22 чэрвеня 2019
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Беніца) на сайце Radzima.org
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Беніца) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Маладзечанскі дэканат |
| --- |
| Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Беніца) ·  Касцёл Божага Цела (Беразінскае) ·  Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Краснае) ·  Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Лебедзева) ·  Касцёл Святога Айца Піо (Маладзечна) ·  Касцёл Святога Юзафа (Маладзечна) ·  Касцёл Святога Роха (Палачаны) ·  Троіцкі касцёл (Радашковічы)  ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Хоўхлава) |