**Караль Румель** (*Карл Альфонсавіч Румель)* — падпалкоўнік кавалерыі, расійскі і польскі спартовец-коннік, удзельнік Алімпійскіх гульняў 1912, 1924 і 1928 гадоў, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1928 года. Першы ўраджэнец Беларусі — удзельнік Алімпійскіх гульняў. Афіцэр расійскага і польскага войска.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Гродне ў сям’і нашчадка вестфальскіх дваранаў, генерала расійскага войска Альфонса Румеля і шляхцянкі Марыі Марцінкевіч. Скончыў Адэскі кадэцкі корпус у 1906 годзе, пазней атрымаў адукацыю ў Паўлаўскай вайсковай вучэльні ў Пецярбурзе, якую скончыў у 1908 годзе, пасля гэтага атрымаў ступень магістра ў Акадэміі мастацтваў. Служыў ротмістрам ў 14 драгунскім Маларасійскім полку.

Караль Румель
У юнацтве пачаў займацца конным спортам. Яго ўключылі ў склад расійскай каманды на Алімпійскіх гульнях 1912 года, якія адбываліся ў Стакгольме.

На гульнях ён удзельнічаў у спаборніцтвах па пераадольванню перашкодаў (конкур) і знаходзіўся ў ліку лідараў. Але на апошнім бар’еры яго конь Зяблік зачапіў балку і ўпаў, падмяўшы пад сабой Румеля. Губляючы прытомнасць і пераадольваючы боль, спартовец асядлаў каня і накіраваўся да фініша. Скончыўшы дыстанцыю, Румель страціў прытомнасць. У яго выявілі пералом пяці рэбраў, з-за гэтага яго накіравалі ў стакгольмскі шпіталь. Спартовец заняў 15 месца ў спаборніцтве, але за мужнасць, яго адзначылі спецыяльнай узнагародай – залатым медалём, які адлілі пра загадзе караля Швецыі Густава V.

У 1924 годзе ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у Парыжы. Заваяваў 11 месца ў індывідуальным заліку, 6 ў камандным і 10 ў індывідуальным заліку па трохбор’і. 

На Алімпійскіх гульнях 1928 года ў Амстэрдаме заваяваў бронзавы медаль у складзе польскай каманды па трохбор’і. У індывідуальным заліку – 26 месца. За год да гэтага ў лістападзе 1927 года, разам з афіцэрамі Старнаўскім і Антаневічам заваявалі галоўны трафей на міжнародных спаборніцтвах па верхавой яздзе ў нью-ёркскім "Медысон-сквер-гардэн". 

У розныя часы ўдзельнічаў у міжнародных спаборніцтвах па конным спорце ў Ніццы, Рыме, Нью-Ёрку, Парыжы, Люцэрне, Лондане, Берліне. У 1930-я гады, пасля сыходу ў адстаўку быў чатырохкратным медалістам чэмпіянатаў Польшчы па канкуры (золата – 1935 і 1937 гады, срэбра – 1938 год, бронза – 1934 год).

Вайсковая кар’ера
-----------------

Пасля ўдзелу ў Першай сусветнай вайны, з 1919 года служыў ў восьмым уланскім палку польскага войска ў званні маёра.  Пазней удзельнічаў савецка-польскай вайне. Быў узнагароджаны ордэнам Virtuti Militari за адвагу. Скончыў службу ў званні падпалкоўніка кавалерыі. 

У 1939 годзе ўдзельнічаў у Другой сусветнай вайне. Патрапіў у палон і знаходзіўся ў канцэнтрацыйных лагерах Дахаў і Маўтхаўзэн. Пасля вайны працаваў трэнерам і рыхтаваў коннікаў. Таксама, працаваў кансультантам па конных пытаннях мастацкіх фільмаў.

Фільмаграфія
------------

* Маўчанне (Milczenie, 1964 год, актор).
* Тарпанаў (Tarpany, 1962 год, актор).
* Крыжакі (Krzyzacy, 1960 год, рыцар — няма ў тытрах). Кансультант: па верхавой яздзе і фехтаванні.
* Лётна (Lotna, (1959 год, бацька). Вайсковы кансультант.

Зноскі
------

1. ↑  Ад старога стадыёна да новага: Руслан Кулевіч правёў першую экскурсію па гісторыі спорту ў Гродне  (бел.). *Hrodna.life* (5 студзеня 2024). Праверана 5 студзеня 2024.
2. ↑  Як TUТэйшыя змянялі свет. Гродзенец, які заваяваў шведскага караля  (бел.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 сакавіка 2009. Праверана 6 сакавіка 2009.

*