**Рэйнгальд Гейдэнштэйн** (ням.: Reinhold Heidenstein; 1553, Кёнігсберг — 24 снежня 1620, Сулянчына  (польск.) (бел. Рэч Паспалітая) — нямецкі і польскі дыпламат, юрыст і гісторык, сябар Яна Замойскага, у 1582—1612 гадах давераны сакратар польскіх каралёў Стэфана Баторыя і Жыгімонта III.

Біяграфія
---------

Паходзіць з нямецкага роду.

У 1566 г. паступіў у Кёнігсбергскі ўніверсітэт, з 1571 вучыўся ў Вітэнбергу, з 1577 г. — у Падуанскім універсітэце. Пасля 1581 наведаў Францыю, дзе быў прадстаўлены маркграфу Георгу Фрыдрыху фон Ансбах  (руск.) (бел. рэгенту-герцагу Прусіі (з 1578). З кастрычніка 1583 года прызначаны яго агентам пры польскім двары, у 1583—1611 гг. атрымліваў за гэтую пасаду грашовае забеспячэнне з Прусіі. З 1582 — сакратар польскага караля Стэфана Баторыя. У 1585 г. атрымаў польскае падданства і пацвярджэнне свайго «франкскага дваранства». Карыстаўся заступніцтвам канцлера Яна Замойскага і захаваў сакратарскі ўрад таксама пры каралі Жыгімонце III. Неаднаразова быў пасланнікам, асабліва ў Прусію і Данцыг. Пасля смерці Георга Фрыдрыха (1603), уплыў, дзякуючы свайму падвойнаму становішчу, на прыняцце рэгенцтва у Прусіі праз пасрэдніцтва брадэнбургскіх курфюрстаў.

У Лівонскую вайну 1558—1583 гадоў удзельнічаў у паходах Баторыя на Полацк (1579)  (руск.) (бел. і Пскоў (1581)  (руск.) (бел..

Пасля смерці Замойскага (1605) яго ўплыў паменшыўся, з 1612, пакінуўшы сакратарскі ўрад, жыў у Заходняй Прусіі. Пабудаваў царкву ў Суленчыне.

### Сям’я

Бацька — Бернард Гейдэнштэйн, валодаў вёскай Суленчына (Салец, Саленчын, Solescium) каля Гданьска. Маці — Ганна фон Крокаў (ням.: Krockow).

Жонка (з 1600) — Ганна Канарска (польск.: Konarska). дзеці:

* Сын — Ёган Міхаэль Гейдэнштэйн (1610—1673), пісьменнік;
* Дзве дачкі.

Творчасць
---------

Адной са значных прац з’яўляецца «Ius terrestre nobilitatis Borussiae correctum» (1598).

Яго хронікі, напісаныя на лаціне, якія славяць Стэфана Баторыя і Замойскага, грунтаваліся на афіцыйным матэрыяле і да цяперашняга часу застаюцца значнымі крыніцамі.

Удзельнічаў у выпраўленні земскага судовага ўкладання для каралеўскай Прусіі.

Аўтар «Нататак пра Маскоўскую вайну (1578—1582)» (рускі пераклад з лацінскай 1889) у якіх падрабязна апісаў аблогу і штурм Полацка войскамі Баторыя і іншыя ваенныя падзеі ў Беларусі  (руск.) (бел. ў 1579-80. Яго «Нататкі…» — важная крыніца вывучэння адносін паміж рускай дзяржавай і Рэччу Паспалітай у час Лівонскай вайны і ўнутрыпалітычнага становішча Беларусі ў гэты час.

### Выбраныя сачыненні

* *Heidenstein R.* De bello Moscovitico commentariorum lib. sex. — Cracoviae [Krakow], 1584. — 2° p.
	+ . — Basileae [Basel], 1588. — 4° p.
	+ Pamietniki wojny moskiewskiej / Tlomaczyl Jan Czubek. — Lwow, 1894. — 8° p.
* *Heidenstein R.* Rerum poloniceium ab excessu Sigismundi Augusti libri XIV. — Franf. a./M. 1672.
	+ Dzieje Polski od smierci Zygmunta Augusta do roku 1594. — Spb. 1857. — Т. 1, 2.
* *Heidenstein R.* Warhaffte, grundtliche und eigendtliche Beschreibung des Krieges, welchen der Konig zu Polen Stephan Batori, wider den grossfursten in der Moschkaw, Iwan Wassilowitzen gefuhret / Nun mehr in Deutscher Sprache aussgangen (par H. Ratel). — Gorlitz, 1590. — 4° p.
* Regii de bello Moscovitico quod Stephanus rex Poloniae gessit commentariorum libri VI: Rajnolda Heidenstejna, secretarza krolewskiego, Dzieje Polski od smierci Zygmunta Augusta. Ksiag XII, z lacinskiego przetlomaczyl Michal Gliszczynski, zyciorysem uzupelnil Wlodzimierz Spasowitz. Petepsb. 1857.

Зноскі
------

1. ↑  Таксама ў літаратуры даецца 1556 год.
2. ↑  Цяпер — Калінінград, Расія.
3. ↑  Цяпер — цэнтр гміны Сулянчына, Картузскі павет, Паморскае ваяводства, Польшча.
4. 1 2 3  Гейденштейн Рейнхольд // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 142-143. — 737 с.
5. 1 2  Васильевский В. Г. 1889

Літаратура
----------

* *Васильевский В. Г.* Предисловие // *Гейденштейн Р.* Записки о Московской войне. (1578—1582) / Пер. с лат. И. И. Виноградова. — СПб.: Археогр. комис. 1889. — 86+312 с.

Спасылкі
--------

* *Браудо А.  (руск.) (бел..* Гейденштейн, Рейнгольд // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* *Forstreuter K.* Heidenstein, Reinhold // Neue Deutsche Biographie. — 1969. — Bd. 8. — S. 251 f.  (ням.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10177925 · BNF: 16046648x · CONOR: 167214691 · GND: 129000736 · ISNI: 0000 0000 6126 6647, 0000 0004 1740 831X · LCCN: no2007099960 · NKC: js2006345208 · NLP: A11829254 · NTA: 130309338, 410863998 · NUKAT: n2006073280 · LIBRIS: 285050 · SUDOC: 124415318 · VIAF: 165058992 |

 |