У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дудараў.
**Аляксей Ануфрыевіч Дудараў** (6 чэрвеня 1950, в. Кляны, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць — 27 лютага 2023, Мінск) — беларускі драматург.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і калгаснікаў. Скончыў у 1968 годзе Наваполацкае прафесійна-тэхнічнае вучылішча нафтавікоў, працаваў слесарам на нафтаперапрацоўчым заводзе. Скончыў у 1976 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці «акцёр драмы і кіно». Працаваў акцёрам, загадчыкам літаратурнай часткі ТЮГа (1976—1979), членам сцэнарна-рэдакцыйнай калегіі «Тэлефільм» (Мінск, 1976—1983). Быў сябрам Саюза пісьменнікаў СССР (з 1979), сакратаром Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі (з 1987). Член Беларускага ПЭН-цэнтра (з 1989). У 1991—2002 гадах займаў пасаду галоўнага рэдактара часопіса «Мастацтва». З 2003 па 2013 год быў мастацкім кіраўніком Драматычнага тэатра Беларускай арміі.

Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

Творчасць
---------

Дэбютаваў у друку ў 1973 годзе. Пісаў апавяданні, казкі для дзяцей. Вядомы як драматург і кінадраматург. Выдаў зборнікі апавяданняў «Святая птушка» (1979). Паводле сцэнарыяў Аляксея Дударава пастаўлены кароткаметражныя і мастацкія фільмы («Суседзі», 1979, «Белыя росы», 1984, і інш.).

Аўтар п’ес «Выбар» (паст. 1979), «Парог» (паст. 1981), «Вечар» (паст. 1983), «Злом» (1989). П’есы «Апошні ўзлёт» (паст. 1982) і «Радавыя» (паст. 1984) прысвечаны падзеям Другой сусветнай вайны. Трагедыя «Купала» (1994) увасабляе трагізм міжусобнай барацьбы ў Вялікім Княстве Літоўскім напярэдадні Крэўскай уніі 1385, «Адцуранне» (1994) — фантасмагарычны погляд на эсхаталагічную загадку краю і народа. «Песня пра зубра» (1994) — сцэнічная варыяцыя паводле матываў аднайменнай паэмы Міколы Гусоўскага. Гістарычныя асобы ў яго творах не пафасна рамантызаваныя, а людзі, падуладныя моцным пачуццям, часам здольныя памыляцца, але ўнутрана годныя.

У п’есе «Палачанка» (1998) Аляксей Дудараў паказвае гісторыю шлюбу Рагнеды і Уладзіміра ў святле вялікіх пачуццяў, страсцей. Палачанка праклінае Уладзіміра, і праклён гэты, у духу рамантызаваных твораў, пераносіцца на лёс усёй радзімы. Аляксей Дудараў вельмі актыўна працаваў у жанры гістарычнай драмы: п’есы «Князь Вітаўт», «Ядвіга», «Чорная панна Нясвіжа», «Крыж» і інш. Творам на гістарычную тэму ўласцівая дынамічнасць сюжэта, займальнасць інтрыгі, экзотыка і захаваны каларыт эпохі. Станоўчыя героі надзелены такімі вартасцямі, як вернасць ідэалу, высакароднасць, шляхетнасць, самаахвярнасць, адданасць Бацькаўшчыне.

Драматург абапіраўся на пэўную літаратурную традыцыю, калі ствараў меладраму «Кім» (2001). У гэтым творы падлетак шукае сродкі, каб вылечыць ад цяжкай хваробы сваю названую сястру, кідаецца ў розныя авантуры, якія прыводзяць да самых неверагодных метамарфозаў і супадзенняў, твор мае шчаслівы канец. Да жанру «меладраматычнага дэтэктыву» належыць таксама п’еса Аляксея Дударава «Люці» (2002).

Пераклаў на беларускую мову хроніку Уільяма Шэкспіра «Рычард III».

Тэатральныя пастаноўкі
----------------------

**Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета**:

* 2013 — «Князь Вітаўт» (пастаноўка Юрыя Траяна)

**Дняпроўскі акадэмічны тэатр драмы і камедыі**:

* 2004 — «В сумерках» (пастаноўка Жана Мельнікава)

Прэміі і ўзнагароды
-------------------

Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» і іншымі ўзнагародамі. Лаўрэат прэмій Ленінскага камсамола Беларусі (1982) за зборнік апавяданняў «Святая птушка» і п’есу «Выбар», Ленінскага камсамола (1984) за творы апошніх год, Дзяржаўнай прэміі СССР (1985) за спектакль «Радавыя», прэміі Саюзнай дзяржавы ў галіне літаратуры і мастацтва (2002).

Бібліяграфія
------------

* «Кола»: сцэнарый кароткаметражнага фільма (1977)
* «Дэбют»: сцэнарый кароткаметражнага фільма (1978)
* «Суседзі»: сцэнарый мастацкага фільма (1979)
* «Выбар»: п’еса (паст. 1979)
* «Святая птушка»: зборнік апавяданняў (1979)
* «Буслянё»: сцэнарый кароткаметражнага фільма (1980)
* «Як гартавалася сталь»: інсцэніроўка рамана М. Астроўскага (паст. 1980)
* «Парог»: п’еса (паст. 1981)
* «Сінявочка»: казка для дзяцей (1981)
* «Купальская ноч»: сцэнарый мастацкага фільма (1982)
* «Апошні ўзлёт»: п’еса (паст. 1982)
* «Вечар»: п’еса (паст. 1983)
* «Белыя росы»: сцэнарый мастацкага фільма (1984)
* «Радавыя»: п’еса (паст. 1984)
* «Восеньскія сны»: сцэнарый мастацкага фільма (1986)
* «Майстар і Маргарыта»: інсцэніроўка рамана М. Булгакава (паст. 1987)
* «Дыялог»: зборнік п’ес (1987)
* «Злом»: п’еса (паст. ў 1988)
* «Вежа»: п’еса, разам з У. Някляевым (паст. 1990)
* «Купала»: трагедыя (1994) — увасабляе трагізм міжусобнай барацьбы ў ВКЛ напярэдадні Крэўскай уніі 1385
* «Адцуранне» (1994) — фантасмагарычны погляд на эсхаталагічную загадку краю і народа
* «Песня пра зубра» (1994) — па матывах паэмы М. Гусоўскага
* «Палачанка» (1998)
* «Чорная панна Нясвіжа» (1999)
* «Прынц Мамабук»: камедыя (1999)
* «Крыж»: зборнік п’ес (2000)

Зноскі
------

1. ↑  У Мінску развіталіся з драматургам Аляксеем Дударавым **(нявызн.)**.  bel.sputnik.by (1 сакавіка 2023).
2. ↑  *Журбін, Якаў*. Памёр беларускі драматург Аляксей Дудараў.. Вы дакладна ведаеце ягоныя творы  (бел.). *Onliner.by* (28 лютага 2023). Архівавана з першакрыніцы 28 лютага 2023. Праверана 23 мая 2023.

Літаратура
----------

* Аляксей Дудараў // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995.
* Астроўская, Т. Драматургічныя дамінанты ў апавяданнях Аляксея Дударава / Т. Астроўская // Роднае слова. — 2008. — № 6. — С. 30-32.
* Дудараў Аляксей // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — ISBN 5-340-00709-X.
* Дудараў Аляксей // Беларускія пісьменнікі: біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т. / рэдкал.: І. Э. Багдановіч (і інш.). — Мн. 1993. — Т. 2. — С. 396—399.
* Дудараў Аляксей Ануфрыевіч // Беларуская энцыклапедыя: у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн. 1998. — Т. 6. — С. 253.
* Дудараў Аляксей Ануфрыевіч // Памяць: Дубровенскі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі: у 2 кн. / рэдкал.: А. Я. Гаўруцікаў (і інш.); мастак Э. Э. Жакевіч. — Мн. 1997. — Кн. 1. — С. 513—514.
* Дудараў Аляксей Ануфрыевіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (і інш.). — Мн. 1996. — Т. 3. — С. 311—312.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 1211 9031 · LCCN: n2005049344 · NKC: xx0037316 · NUKAT: n2004000450 · VIAF: 163251080 |