**Андрэ́й Сярге́евіч Арша́він** (нар. 29 мая 1981, Ленінград) — былы расійскі футбаліст, заслужаны майстар спорту Расіі (2008). Гуляе на пазіцыях другога нападніка, плэймэйкера, атакавалага паўабаронцы. Пры трэнеры Гусе Хідынку стаў адным з асноўных ігракоў нацыянальнай каманды Расіі.

У 2008 годзе пасля чэмпіянату Еўропы 2008 года патрапіў у сімвалічную зборную Еўропы па версіі УЕФА, а 2 снежня, у выніку галасавання на азначэнні лепшага іграка 2008 года і ўручэнне ўзнагароды «Залаты мяч» па версіі часопіса «France Football», заняў 6-е месца, што з’яўляецца лепшым вынікам для расійскага футбаліста пасля распаду СССР. Неаднаразова прызнаваўся лепшым футбалістам Расіі ў розных апытаннях. Паводле апытанняў УЦВГД і «Лявада-Цэнтра», займае 18-е месца ў спісе Топ-100 эліты Расіі за 2008 год.

Футбольная кар’ера
------------------

Футболам пачаў займацца з 7 гадоў. Выхаванец СДЮШАР «Змена», трэнеры — Сяргей Гардзееў і Віктар Вінаградаў. За дарослую каманду «Змены» пачаў гуляць у 16 гадоў. З 1999 стаў выступаць за рэзервовы склад ФК «Зеніт». У 19 гадоў дэбютаваў у асноўным складзе «Зеніта». 2 жніўня 2000 года Юрый Марозаў выпусціў яго на замену замест Андрэя Кобелева ў гасцявым матчы Кубка Інтэртота супраць англійскага «Брэдфарда» (3:0).

Аршавін у «Зеніце»
З тых часоў згуляў у складзе «Зеніта» 310 афіцыйных матчаў, забіў 71 мяч. Заваяваў з камандай залатую, срэбную і бронзавую медалі чэмпіянату Расіі.

### «Арсенал»

За «Арсенал» Аршавін дэбютаваў 21 лютага 2009 года ў хатнім паядынку з «Сандэрлендам» (0:0). У гэтым матчы Андрэй быў прызнаны наведвальнікамі сайту BBC лепшым іграком.

14 сакавіка 2009 года ў матчы англійскай Прэм’ер-лігі супраць «Блэкберна» на 65-й хвіліне Андрэй забіў свой першы гол за «Арсенал». У першым тайме Аршавін атрымаў пашкоджанне ў выніку сутыкнення з абаронцам «Блэкберна» Андрэ Оерам, з-за чаго ў перапынку яму наклалі восем швоў. Нягледзячы на гэта, Андрэй выйшаў на другі тайм, адкрыў лік сваім галам за «Арсенал» і ізноў быў абраны лепшым іграком матчу па версіі наведвальнікаў інтэрнэт-партала BBC.

21 красавіка 2009 года забіў 4 галы ў гасцявым матчы англійскай Прэм’ер-лігі супраць «Ліверпула», аформіўшы тым самым свой першы за кар’еру покер. Выніковы лік матчу 4:4.

### «Зеніт»

24 лютага 2012 года за дзве хвіліны да закрыцця трансфернага вакна ў Расіі, Аршавін быў аддадзены ў арэнду ў «Зеніт» да канца сезону 2011/12. 27 чэрвеня 2013 года было афіцыйна абвешчана пра трансфер іграка ў «Зеніт». Калі спачатку пры Лучана Спалеці трывала гуляў у аснове, то новы трэнер Андрэ Вілаш-Боаш стаў часцей пакідаць Аршавіна на лаўцы запасных. Па заканчэнні кантракта ўлетку 2015 года было вырашана яго не падаўжаць, і з 30 чэрвеня Аршавін стаў свабодным агентам.

### «Кубань»

13 ліпеня 2015 года афіцыйна стаў іграком краснадарскай «Кубані», падпісаўшы кантракт на 1 год. Згуляўшчы за каманду 9 матчаў, у студзені 2016 года па ўзаемнай згодзе разарваў кантракт з краснадарцамі.

### «Кайрат»

18 сакавіка 2016 года пасля доўгі перамоў падпісаў кантракт з казахстанскім «Кайратам» па схеме «1+1». У складзе «Кайрата» тройчы стаў срэбраным прызёрам чэмпіянату Казахстана, выйграў Кубак Казахстаха. У лістападзе 2018 года стала вядома, што Аршавін па заканчэнні сезону пакідае «Кайрат» і завяршае прафесійную кар’еру.

Выступы за зборную
------------------

У зборнай Расіі Аршавін дэбютаваў у 20-гадовым узросце 17 мая 2002 года ў гульні Расія — Беларусь на турніры «Кубак LG» у Маскве, у рамках падрыхтоўкі зборнай Расіі да чэмпіянату свету 2002 года. На працягу наступных двух гадоў ён згуляў за нацыянальную каманду толькі ў двух матчах, у другім з якіх (13 лютага 2003, Румынія — Расія, 2:4) адкрыў лік сваім забітым мячам за зборную. У 2003 годзе Аршавін выступаў у моладзевай зборнай Расіі, згуляў 5 матчаў, забіў 1 гол.

У рамках падрыхтоўкі да чэмпіянату Еўропы 2004 года ў Партугаліі Аршавін згуляў свой чацверты матч за зборную (28 красавіка 2004, Нарвегія — Расія, 3:2), але ў заяўку на турнір уключаны не быў. Пасля Еўра-2004 нападнік «Зеніта» стаў стала выклікацца ў каманду і хутка замацаваўся ў яе асноўным складзе. У 2005 і 2006 гадах Аршавін станавіўся лепшым бамбардзірам зборнай, быў капітан каманды ў 2006—2007 годах. Усяго за зборную Расіі згуляў 41 матч, забіў 15 галоў.

З-за таго, што зборная Расіі не змагла заваяваць права выступу на чэмпіянаце свету 2006 года ў Германіі, першым буйным турнірам, у якім Аршавін змог прыняць удзел у складзе нацыянальнай каманды, стаў чэмпіянат Еўропы 2008 года.

### Еўра-2008

Аршавін у зборнай
На Еўра-2008 27-гадовы Аршавін быў заяўлены пад нумарам 10. З-за дыскваліфікацыі ён не мог прыняць удзел у першых двух матчах. Упершыню на турніры ён выйшаў на поле ў трэцяй сустрэчы, заключнай у групе, супраць Швецыі. У гэтым матчы зборная Расіі перамагла 2:0, вырашыўшы задачу выхаду ў наступны круг, і паказаў добрую гульню. Андрэй Аршавін быў прызнаны лепшым іграком матчу.

Ён ярка выступіў у чвэрцьфінальным матчы са зборнай Галандыі. У гэтай гульні ён удзельнічаў ва ўсіх трох галах, якія забіла зборная Расіі. Аддаў галявы пас, а трэці гол, які зняў усе пытанні аб пераможцы гэтага чвэрцьфіналу, забіў сам, прыняўшы мяч, укінуты з-за бакавы партнёрам па «Зеніта» Анюковым, добра стукнуў па варотах; мяч злёгку змяніў кірунак руху ад нагі абаронцы, і мінуў паміж нагамі галандскага брамніка ван дэр Сара, што гуляў перадапошні матч за зборную ў кар’еры. Другую гульню запар Аршавін быў прызнаны лепшым іграком матчу і атрымаў захопленыя водгукі заходніх спецыялістаў і журналістаў, а шэраг вядомых еўрапейскіх клубаў, уключаючы іспанскую «Барселону», выказалі жаданне займець Андрэя ў свой склад. Сам жа футбаліст заявіў, што праводзіў і больш добрыя матчы.

У наступным матчы, сталым апошнім для зборнай Расіі на турніры, Аршавін быў у гульні малапрыкметны. Меркаванні спецыялістаў аб чынніках падзяліліся. Адны палічылі, што Аршавін сам не паказаў сваіх лепшых якасцей, другія — што справа была ў высокім узроўні абаронцаў іспанскай зборнай і вялікай увазе, якое яны яму надавалі, а трэція адзначылі, што сярэдняя лінія саступіла іспанцам і не змагла забяспечваць Аршавіна мячом.

Па выніках турніру патрапіў у сімвалічную зборную Еўра-2008.

Аршавін падае вуглавы 30 красавіка 2006 года

Дасягненні
----------

### Камандныя

* 2000 — Фіналіст Кубка Інтэртота
* 2001 — Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі
* 2002 — Фіналіст Кубка Расіі
* 2003 — Сярэбраны прызёр чэмпіянату Расіі
* 2003 — Уладальнік Кубка Прэм’ер-лігі
* 2007 — Чэмпіён Расіі
* 2008 — Уладальнік Суперкубка Расіі
* 2008 — Уладальнік Кубка УЕФА 2007/2008
* 2008 — Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2008
* 2008 — Уладальнік Суперкубка УЕФА
* 2012 — Чэмпіён Расіі
* 2014 — Сярэбраны прызёр чэмпіянату Расіі
* 2015 — Чэмпіён Расіі
* 2016 — Сярэбраны прызёр чэмпіянату Казахстана
* 2017 — Уладальнік Суперкубка Казахстана
* 2017 — Уладальнік Кубка Казахстана

### Асабістыя

* У спісах 33 лепшых футбалістаў чэмпіянату Расіі (7): № 1 (2005, 2006, 2007, 2008); № 2 (2001, 2002, 2004)
* 2001 — Лепшы паўабаронца чэмпіянату Расіі па адзнаках газеты «Спорт-Экспрэс»
* 2004 — Лепшы футбаліст года па выніках апытання чытачоў газеты «Спорт-Экспрэс»
* 2004—2006 — Лепшы другі нападнік па адзнаках газеты «Спорт-Экспрэс»
* 2006 — Лепшы футбаліст года па выніках апытання футбалістаў Прэм'ер-лігі газетай «Спорт-Экспрэс»
* 2006 — Лепшы футбаліст года па выніках апытання журналістаў штотыднёвікам «Футбол»
* 2006 — Лепшы футбаліст года па версіі Расійскага футбольнага саюза
* 2006 — Лепшы ігрок чэмпіянату Расіі па ацэнках газеты «Спорт-Экспрэс»
* 2006 — Уладальнік прыза «Лідар нацыянальнай зборнай»
* 2006 — Футбаліст года па версіі тэлеперадачы «Футбол Расіі»
* 2007 — Лаўрэат конкурсу «Зорка» газеты «Спорт-Экспрэс»
* 2008 — Удзельнік Эстафеты Алімпійскага агню ў Санкт-Пецярбургу
* 2008 — Лепшы ігрок фінальнага матча Кубка УЕФА 2008
* 2008 — Лепшы ігрок у матчы групавога этапу чэмпіянату Еўропы 2008 Расія — Швецыя (2:0)
* 2008 — Лепшы ігрок у матчы 1/4 фіналу чэмпіянату Еўропы 2008 Нідэрланды — Расія (1:3)
* 2008 — Патрапіў у сімвалічную зборную Чэмпіянату Еўропы 2008 года па версіі УЕФА.
* 2008 — Патрапіў у спіс прэтэндэнтаў на ўзнагароду «Залаты мяч» па выніках 2008 года.
* 2004—2006 — віцэ-капітан ФК «Зеніт»
* 2005—2006 — лепшы бамбардзір ФК «Зеніт»
* люты—сакавік 2007 — капітан ФК «Зеніт»
* 2006—2007 — капітан зборнай Расіі
* З 2 лютага 2009 года — ігрок лонданскага «Арсенала»
* 2009 — лепшы ігрок «Арсенала» ў сакавіку

Узнагароды
----------

* Ганаровы грамадзянін Муніцыпальнага ўтварэння «Акруга Пятроўская» Санкт-Пецярбургу (2008).
* Заслужаны майстар спорту Расіі (25 снежня 2008) — *за заслугі ў вобласці фізічнай культуры і спорту*
* Ордэн «Гонар і Мужнасць» (2008, грамадскі фонд «Гонар і Мужнасць»)

Статыстыка выступаў
-------------------

| Клуб | Сезон | Чэмпіянат | Кубак | Еўракубкі | Усяго |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы |
| **Зеніт** | 2000 | 10 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 14 | 0 | 1 |
| 2001 | 29 | 4 | 8 | 5 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 34 | 5 | 10 |
| 2002 | 30 | 4 | 7 | 0 | 0 | 0 | 4 | 2 | 5 | 34 | 6 | 14 |
| 2003 | 27 | 5 | 10 | 3 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 30 | 5 | 10 |
| 2004 | 28 | 6 | 8 | 4 | 2 | 1 | 8 | 4 | 1 | 40 | 12 | 10 |
| 2005 | 29 | 9 | 9 | 3 | 0 | 0 | 13 | 5 | 3 | 45 | 14 | 12 |
| 2006 | 28 | 7 | 13 | 4 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 32 | 7 | 14 |
| 2007 | 30 | 10 | 13 | 2 | 1 | 4 | 14 | 4 | 10 | 46 | 15 | 27 |
| 2008 | 27 | 6 | 8 | 1 | 1 | 0 | 7 | 0 | 1 | 34 | 7 | 9 |
| За ўвесь час | 238 | 51 | 77 | 26 | 5 | 13 | 46 | 15 | 20 | 312 | 71 | 109 |
| **Арсенал** | 2008/2009 | 12 | 6 | 7 | 3 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 15 | 6 | 9 |
| За ўвесь час | 12 | 6 | 7 | 3 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 15 | 6 | 9 |
| Клуб | Сезон | Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы | Матчы | Галы | Перадачы |

Дзяцінства
----------

Любоў да футбола Андрэю прывіў бацька, у мінулым нядрэнны ігрок. У дзяцінстве Андрэй, акрамя футбола, захапляўся яшчэ шашкамі і меў па іх юнацкі разрад. Яго настаўнік у секцыі шашак Дому піянераў і школьнікаў Васілеастроўскага раёна ўгаворваў Аршавіна звязаць сваё жыццё з прафесійнай гульнёй у шашкі, у якой ён праракаў свайму вучню вялікую будучыню, але Андрэй упадабаў футбол.

Удзел у палітыцы
----------------

Прымаў удзел на выбарах 11 сакавіка 2007 года ў якасці кандыдата ў дэпутаты Заканадаўчага сходу Санкт-Пецярбургу ад партыі «Адзіная Расія», у складзе партыйнага спісу дамогся перамогі, аднак пазней адмовіўся ад мандату.

Сям’я
-----

Жонка Юлія, сын Арцём і дачка Яна.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Даніел Карвалью** | **Футбаліст года ў Расіі**2006 | Пераемнік**Канстанцін Зыранаў** |
| Папярэднік**Яўген Алдонін** | **Капітан Зборнай Расіі па футболе**2006—2008 | Пераемнік**Сяргей Сямак** |

Зноскі
------

1. ↑  Andrey Arshavin // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  ANDREY SERGEEVICH ARSHAVIN // Argentine Soccer Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470'></a>
3. ↑  Arshavin 'desperate' to face Hull in FA Cup Аршавін прагне згуляць з «Халам» у Кубку Англіі
4. ↑  За «Зенит» Аршавин заявлен под 29-м номером. championat.com
5. ↑  «Зенит» объявил о возвращении Аршавина. Lenta.ru
6. ↑  Андрей Аршавин подписал контракт с "Кубанью"
7. ↑  Аршавин ушел из «Кубани»
8. ↑  "Кайрат" объявил о подписании контракта с Андреем Аршавиным
9. ↑  Аршавин покидает «Кайрат»
10. ↑  «Барселона» зацікаўленая ў паслугах Аршавіна//«Спорт-Экспрэс», 26 чэрвеня 2008 года
11. ↑  Arshavin really is a very special talent Інтэрвію эксперта газеты «The Guardian» па ўсходнееўрапейскім футболе Джонатана Уілсана
12. ↑  Аршавін стаў ганаровым грамадзянінам акругі «Пятроўская» Архівавана 21 кастрычніка 2008.
13. ↑  Загад аб прысваенні спартыўнага звання «Заслужаны майстар спорту Расіі» Архівавана 30 студзеня 2009.
14. ↑  Сайт МУС
15. ↑  Таксама лічацца матчы ў Суперкубку
16. ↑  Андрэй Аршавін. Акцёр, мадэльер і барацьбіт за справядлівасць **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 28 чэрвеня 2008. Праверана 1 ліпеня 2014.
17. ↑  Вярбіцкая і Аршавін не пайдуць у парламент Архівавана 28 снежня 2007.
18. ↑  Афіцыйны сайт Андрэя Аршавіна(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Андрэй Сяргеевіч Аршавін
* Профіль на сайце *transfermarkt.com* (англ.)
* Статыстыка на сайце *National Football Teams* (англ.)
* Статыстыка на сайце *footballfacts.ru* (руск.)
* Профіль на сайце *soccerway.com* (руск.)
* Статыстыка на сайце *UEFA.com* (руск.)
* Статыстыка на сайце *FIFA* (англ.)
* Статыстыка на сайце *soccerbase.com* (англ.)
* Профіль на сайце «Зборная Расіі па футболе» Архівавана 28 ліпеня 2010.
* Неафіцыйны сайт Андрэя Аршавіна
* Андрэй Аршавін у Лентапэдыі

| Склады зборнай Расіі |
| --- |
| 

| ⛭Зборная Расіі — Чэмпіянат Еўропы 2008 — 3-4 месца |
| --- |
| Сцяг Расіі | 
* 1 Акінфееў (б)
* 2 В. Беразуцкі
* 3 Янбаеў
* 4 Ігнашэвіч
* 5 А. Беразуцкі
* 6 Адамаў
* 7 Тарбінскі
* 8 Калодзін
* 9 Саенка
* 10 Аршавін
* 11 Сямак (к)
* 12 Габулаў (б)
* 13 А. Іваноў
* 14 Шырокаў
* 15 Білялетдынаў
* 16 Малафееў (б)
* 17 Зыранаў
* 18 Жыркоў
* 19 Паўлючэнка
* 20 Сямшоў
* 21 Сычоў
* 22 Анюкоў
* 23 У. Быстроў
* трэнер: Гус Хідынк

 |

 |
| 

| ⛭Зборная Расіі — Чэмпіянат Еўропы 2012 |
| --- |
| Сцяг Расіі | 
* 1 Акінфееў (б)
* 2 Анюкоў
* 3 Шаронаў
* 4 Ігнашэвіч
* 5 Жыркоў
* 6 Шырокаў
* 7 Дзянісаў
* 8 Зыранаў
* 9 Ізмайлаў
* 10 Аршавін (к)
* 11 Кержакоў
* 12 А. Беразуцкі
* 13 Шунін (б)
* 14 Паўлючэнка
* 15 Дз. Камбараў
* 16 Малафееў (б)
* 17 Дзагоеў
* 18 Какорын
* 19 Гранат
* 20 Паграбняк
* 21 Набабкін
* 22 Глушакоў
* 23 Сямшоў
* трэнер: Дзік Адвакат

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | X |
| Тэматычныя сайты | AS.com · BDFA · eu-football.info (ігрок) · FBref.com · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Fussballdaten.de · Kooora · L’Équipe · National Football Teams.com · Soccerbase (ігрок) · Soccerway · Transfermarkt (ігрок) · Transfermarkt (трэнер) · worldfootball.net (ігрок) · Зборная Расіі па футболе · УЕФА · КиноПоиск |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Лентапедыя · Munzinger |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 136455549 · GTAA: 211274 · ISNI: 0000 0000 5875 1967 · LCCN: no2017061869 · VIAF: 80795889 |