**Тэрытарыяльная супольнасць Сен-Бартэ́льмі**  (фр.: Collectivité territoriale de Saint-Barthélemy) — заморскае тэрытарыяльнае валоданне Францыі ў Вест-Індыі. У яго склад уваходзяць востраў Сен-Бартэльмі і некалькі суседніх дробных астравоў. Агульная плошча — 22,1 км². Насельніцтва — 8 902 чалавек (2009). Адміністрацыйны цэнтр — Густавія.

Геаграфія
---------

Выгляд з паветра
Асноўную частку тэрытарыяльнай супольнасці займае востраў Сен-Бартэльмі, які знаходзіцца за 19,84 км на паўднёвы ўсход ад вострава Святога Марціна, за 241 км на паўночны захад ад горада Бас-Тэр (Гвадэлупа), за 6 716 км на паўднёвы захад ад Парыжа, сталіцы Францыі.

Востраў Сен-Бартэльмі, а таксама суседнія астраўкі Фурш’ю, Шэўру, Фрэгат, Ток-Ве маюць вулканічнае паходжанне, былі сфарміраваны ў выніку субдукцыі (напаўзання) тэктанічных пліт. Найвышэйшы пункт на востраве Сен-Бартэльмі — пагорак Морн-дзю-Вітэ (286 м). Акрамя таго, маюцца невялікія астраўкі каралавага паходжання.

Клімат трапічны пасатны. Сярэднегадавая тэмпература — каля +25 °C. Паўночная частка вострава, адкрытая прахалодным вятрам з Атлантыкі, значна больш засушлівая, чым паўднёвая, дзе стала дзьмуць цёплыя вільготныя вятры з Карыбскага мора. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 1000 мм.

Гісторыя
--------

Сен-Бартэльмі быў адкрыты ў 1493 годзе Хрыстафорам Калумбам названы ісп.: Isla de San Bartolomeo у гонар яго брата Барталамеа. У 1648 г. на ім было заснавана французскае паселішча, знішчанае ў 1656 г. індзейцамі-карыбамі. У 1651 г. права на каланізацыю Сен-Бартэльмі атрымалі мальтыйскія рыцары, але па розных прычынах так і не здолелі ім скарыстацца. У сярэдзіне XVIII ст. Францыя выкупіла валоданне гаспітальераў. У 1758 г. на Сент-Бартэльмі высадзіліся брытанцы, але ў выніку хутка пакінулі яго. У 1763 г. востраў быў зноў населены брэтонцамі і нармандцамі. Мясцовыя глебы не спрыялі хуткаму развіццю сельскай гаспадаркі, таму невялікая калонія выкарыстоўвалася пераважна як цэнтр гандлю рабамі і прыстанак карсараў.

1 чэрвеня 1784 г. права на валоданне Сен-Бартэльмі перайшло да Швецыі, за што Францыя атрымала наўзамен іншыя тэрыторыі. На месцы французскага паселішча Карэнаж быў пабудаваны буйны горад Густавія, названы так у гонар Густава III. Ён атрымаў статус свабоднага порта, дзе маглі весці гандаль прадстаўнікі розных краін. У канцы XVIII — пачатку XIX стст. калі ў Вест-Індыі адбываліся сталыя канфлікты паміж Вялікабрытаніяй, Францыяй, Нідэрландамі і ЗША, шведскія гандляры істотна ўзбагаціліся як эканамічныя пасрэднікі паміж варагуючымі бакамі. У 1814 г. у Густавіі была адкрыта дзяржаўная школа, дзе дазвалялася вучыцца прадстаўнікам усіх полаў, рас і веравызнанняў. У 1847 г. было адменена рабства, прычым шведскі ўрад цалкам уносіў выкуп за рабоў, так што ў адрозненні ад іншых калоній Вест-Індыі на Сен-Бартэльмі не існавала пераходнага перыяду, калі рабы заставаліся павінны працаваць на былых гаспадароў.

З заканчэннем Напалеонаўскіх войн скончыўся эканамічны росквіт калоніі. Пасля адмены рабства многія былыя чарнаскурыя нявольнікі ў пошуках працы пераехалі на суседнія астравы. Гэта абумовіла тое, што сярод сучасных жыхароў Сен-Бартэльмі шмат нашчадкаў белых перасяленцаў. 10 жніўня 1877 г. Оскар II перадаў востраў зноў у валоданне Францыі, за што Швецыя атрымала 320 тысяч франкаў. У 1878 г. Сен-Бартэльмі быў адміністрацыйна далучаны да Гвадэлупы. У 1963 г. Сен-Бартэльмі быў аб’яднаны ў адзіную адміністрацыйную з іншым французскім уладаннем Сен-Мартэн у складзе Гвадэлупы.

На рэферэндуме 2003 года 79 % насельніцтва выказалася за аддзяленне ад Гвадэлупы і стварэння асобнай адміністрацыйнай адзінкі. 22 лютага 2007 года Сен-Бартэльмі стаў тэрытарыяльнай супольнасцю, непасрэдна падпарадкаванай Францыі.

Кіраванне
---------

Тэрытарыяльная супольнасць Сен-Бартэльмі з’яўляецца валоданнем Французскай Рэспублікі і як яе частка ўваходзіць у склад Еўрапейскага Саюза. Галоўны орган кіравання — тэрытарыяльная рада з 19 дэпутатаў, якія выбіраюцца грамадзянамі на пяцігадовы тэрмін шляхам прамога галасавання. Выканаўчую ўладу ўзначальвае прэзідэнт, які таксама выбіраецца грамадзянамі на пяцігадовы тэрмін. Ён прызначае выканаўчую раду з 7 членаў. Першыя выбары адбыліся 15 ліпеня 2007 г.

Сен-Бартэльмі адміністрацыйна падзелены на 40 акруг.

Эканоміка
---------

Асноўнымі галінамі эканомікі Сен-Бартэльмі з’яўляюцца турызм і гандаль. У 2007 г. валавы ўнутраны прадукт склаў 255 мільёны долараў, валавы ўнутраны прадукт на душу насельніцтва — 37 тысяч долараў, што на 10 % вышэй, чым у самой Францыі.

Грашовая адзінка — еўра.

Галерэя
-------

* Прыморскі краявідПрыморскі краявід
* Востраў Фурш'юВостраў Фурш'ю
* Адпачынак на пляжыАдпачынак на пляжы
* Касцёл у ГуставііКасцёл у Густавіі
* АэрапортАэрапорт
* Бухта ГуставіяБухта Густавія

Спасылкі
--------

* St Barths Online
* St Barth Tourism Committee
* worldatlas.com
* Discover: History of Saint Barthelemy Архівавана 26 снежня 2013.

| Краіны Паўночнай Амерыкі |
| --- |
|  | 
* Антыгуа і Барбуда
* Багамы
* Барбадас
* Беліз
* Гаіці
* Гандурас
* Гватэмала
* Грэнада
* Дамініка
* Дамініканская Рэспубліка
* ЗША
* Канада
* Коста-Рыка
* Куба
* Мексіка
* Нікарагуа
* Панама
* Сальвадор
* Сент-Вінсент і Грэнадзіны
* Сент-Кітс і Невіс
* Сент-Люсія
* Трынідад і Табага
* Ямайка

---

Залежныя тэрыторыі
Амерыканскія Віргінскія астравы
Ангілья
Аруба
Банайрэ
Бермудскія астравы
Брытанскія Віргінскія астравы
Гвадэлупа
Грэнландыя
Кайманавы астравы
Кліпертан
Кюрасаа
Мантсерат
Марцініка
Наваса
Пуэрта-Рыка
Сен-Бартэльмі
Сен-Мартэн
Сен-П’ер і Мікелон
Сінт-Мартэн
Цёркс і Кайкас

 |

| ⛭Дэпартаменты Францыі |
| --- |
| Кантынентальная Францыя | 
* 01 Эн
* 02 Эна
* 03 Алье
* 04 Альпы Верхняга Праванса
* 05 Альпы Верхнія
* 06 Альпы Прыморскія
* 07 Ардэш
* 08 Ардэны
* 09 Ар’еж
* 10 Об
* 11 Од
* 12 Аверон
* 13 Буш-дзю-Рон
* 14 Кальвадос
* 15 Канталь
* 16 Шаранта
* 17 Шаранта Прыморская
* 18 Шэр
* 19 Карэз
* 2A Корсіка Паўднёвая
* 2B Корсіка Верхняя
* 21 Кот-д’Ор
* 22 Кот-д’Армор
* 23 Кроз
* 24 Дардонь
* 25 Ду
* 26 Дром
* 27 Эр
* 28 Эр і Луар
* 29 Фіністэр
* 30 Гар
* 31 Гарона Верхняя
* 32 Жэр
* 33 Жыронда
* 34 Эро
* 35 Іль і Вілен
* 36 Эндр
* 37 Эндр і Луара
* 38 Ізер
* 39 Юра
* 40 Ланды
* 41 Луар і Шэр
* 42 Луара
* 43 Луара Верхняя
* 44 Луара Атлантычная
* 45 Луарэ
* 46 Лот
* 47 Лот і Гарона
* 48 Лазер
* 49 Мен і Луара
* 50 Манш
* 51 Марна
* 52 Марна Верхняя
* 53 Маен
* 54 Мёрт і Мозель
* 55 Мёз
* 56 Марбіян
* 57 Мозель
* 58 Ньеўр
* 59 Нор
* 60 Уаза
* 61 Орн
* 62 Па-дэ-Кале
* 63 Пюі-дэ-Дом
* 64 Пірэнеі Атлантычныя
* 65 Пірэнеі Верхнія
* 66 Пірэнеі Усходнія
* 67 Рэйн Ніжні
* 68 Рэйн Верхні
* 69 Рона
* 70 Сона Верхняя
* 71 Сона і Луара
* 72 Сарта
* 73 Савоя
* 74 Савоя Верхняя
* 75 Парыж
* 76 Сена Прыморская
* 77 Сена і Марна
* 78 Івелін
* 79 Дзё-Сеўр
* 80 Сома
* 81 Тарн
* 82 Тарн і Гарона
* 83 Вар
* 84 Ваклюз
* 85 Вандэя
* 86 В’ена
* 87 В’ена Верхняя
* 88 Вагезы
* 89 Іона
* 90 Тэрыторыя Бельфор
* 91 Эсон
* 92 О-дэ-Сен
* 93 Сен-Сен-Дэні
* 94 Валь-дэ-Марн
* 95 Валь-д’Уаз

 | Drapeau francais |
| Заморскія дэпартаменты | 
* 971 Гвадэлупа
* 972 Марцініка
* 973 Гвіяна
* 974 Рэюньён

маюць статут аднадэпартаментнага рэгіёна
 |
| Заморскія супольнасці | 
* 975 Сен-П’ер і Мікелон
* 984 Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі
* 985 Маёта
* 986 Астравы Уоліс і Футуна
* 987 Французская Палінезія
* 988 Новая Каледонія
* Сен-Бартэльмі
* Сен-Мартэн

 |

| ⛭Заморскія ўладанні Францыі |
| --- |
| Заморскія дэпартаменты | 
* Гвадэлупа
* Французская Гвіяна
* Марцініка
* Маёта
* Рэюньён

 |  |
| Заморскія супольнасці | 
* Французская Палінезія
* Сен-Бартэльмі
* Сен-Мартэн
* Сен-П’ер і Мікелон
* Уоліс і Футуна

 |
| Асаблівы статус | Новая Каледонія |
| Незаселеныя тэрыторыі | 
* *Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі*
	+ Востраў Сен-Поль
	+ Востраў Амстэрдам
	+ Астравы Кразэ
	+ Астравы Кергелен
	+ Зямля Адэлі
* *Невялікія астравы ў Індыйскім акіяне*
	+ Басас-да-Індыя
	+ Еўропа
	+ Астравы Гларыёса
	+ Жуан дэ Нова
	+ Трамелін
* Кліпертан

 |