**Ганна Цэльская** (канец 1380 або пачатак 1381 — 20 або 21 сакавіка 1416 ў Кракаў) — каралева Польшчы, другая жонка караля Уладзіслава II Ягайлы, дачка графа Цэльскага Вільгельма фон Цэле і Ганны — дачкі польскага караля Казіміра III.

Жыццяпіс
--------

### Маладосць у Цэле

У 1394 годзе, пасля смерці бацькі і другой жаніцьбы сваёй маці, трапіла пад апеку свайго дзядзькі, графа Германа II фон Цэле. У канцы 1400 гадоў да Цэле прыбыло польскае пасольства, у складзе якога былі Іван з Абехава, Гінча з Рогава і Ян з Астраўца. Яны прыбылі па загадзе польскага караля Уладзіслава II Ягайла з мэтай заключэння з графам Германам папярэдняга шлюбнага пагаднення паміж Уладзіславам і Ганнай. Паводле традыцыі ўжо паміраючая Ядвіга Анжуйская нібыта рэкамендавала, каб Ганна пасля яе заняла польскі трон. 23 красавіка 1401 Папа Рымскі Баніфацый IX блаславіў будучых маладых, паколькі Ганна была ў трэцім калене роднаснай з першай жонкай Ягайлы Ядвігай.

### Шлюб з Уладзіславам Ягайлам

Ганна і Ягайла
16 ліпеня 1401 года Ганна прыбыла ў Кракаў, аднак шлюб адкладаўся восем месяцаў. 29 студзеня 1402 года ў Кафедральным саборы Святых Станіслава і Вацлава на Вавелі Ганна Цэльская стала другой жонкай Уладзіслава Ягайлы. 25 лютага 1403 года ў тым жа самым саборы Ганна была каранаваная на караля Польшчы.

Дзякуючы шлюбу з Ганнай кароль Польшчы ўмацаваў сваю ўладу ў Каралеўстве, паколькі яна была прадстаўніцай дынастыі Пястаў па жаночай лініі. Каралева часта суправаджала караля ў шматлікіх падарожжах. У 1405 годзе запрасіла на Вавель свайго дзядзьку Германа Цэльскага, у 1410 годзе - свайго дзядзьку Сігізмунда Люксембургскага, які быў паслом германскага караля. У 1412 годзе разам з мужам арганізавала вяселле княгіні мазавецкай Цымбаркі і аўстрыйскага князя Эрнста. У гадах 1413-1414 знаходзілася ў Літве ў сувязі з місіяй хрысціянізацыі Жмудзі.

### Плёткі

У перыяд шлюбу з Ягайлам Ганну падазраюць у нявернасці. 1407 года стараста кракаўскі Клеменс з Маскожава (польск.: Klemens z Moskorzewa) абвінаваціў каралеву ў здрадзе з польскімі рыцарамі Якубам Кабылянскім і Мікалаем Чайкоўскім. Гэтыя абвінавачванні былі прызнаныя ілжывымі, архібіскуп гнезенскі Мікалай Куроўскі зняў з Ганны ўсе абвінавачванні. Годам пазней была абвінавачаная ў здрадзе з Янам Тэнчынскім, у 1411 - з яе нядаўнім абаронцам Мікалаем Куроўскім.

Смерць і пахаванне
------------------

У канцы 1415 года Ганна захварэла і 20 або 21 сакавіка 1416 года памерла ў Кракаве. Была пахаваная ў кафедры на Вавелі каля алтара Святой Дароты. У шлюбе Ганны і Ягайла была народжаная 8 красавіка 1408 года дачка Ядвіга Ягелонка (1408—1431)..

Даследчыца Крысціна Пярадзька сцвярджала, што яна памерла 21 мая 1416 года і была пахавана ў капліцы каралевы Сафіі Кракаўскай кафедры (цяпер тут помнік графа Патоцкага), таксама, спасылаючыся на надпіс надмагільнага каменя Ульрыка фон Тэка ў касцёле у Міндэльгайме, пра дату смерці яе маці ў 1425 годзе.

Заўвага
-------

1. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
3. ↑  *Wdowiszewski Z.* Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce*. — Kraków, 2005. — S. 67—68 (pierwodruk: 1968);* Tęgowski J. *Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów. — Poznań — Wrocław, 1999. — S. 128.*
4. 1 2  *Spórna M. Wierzbicki P.* Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego… — S. 23.
5. 1 2  *Spórna M. Wierzbicki P.* Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego… — S. 24.
6. ↑  *Wdowiszewski Z.* Genealogia Jagiellonów… — S. 81.
7. ↑  *Pieradzka K.* Anna Cylejska… — S. 121.
8. ↑  *Pieradzka K.* Anna (1366—1425)… — S. 123.

Крыніца
-------

* *Pieradzka Krystyna.* Anna Cylejska // Polski Słownik Biograficzny. — Kraków, 1935. — t. 1. - стар.  (польск.)
* *Spórna M. Wierzbicki P.* Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego. — Kraków : Zielona Sowa, 2003. - стар. — ISBN 83-7389-189-7  (польск.)
* *Wdowiszewski Z.* Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce. — Kraków : Avalon, 2005. - стар. — ISBN 83-918497-2-4  (польск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ганна Цэльская


| ?Ганна Цэльская — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Ulrich II. of Sanneck[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Ulrich I, Count of Celje[d] |  | Frederick I, Count of Celje[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Viljem Celjski[d] |  |  |  |  |  | countess Katerina, lady of Celje, co-heiress of Slovene lands of Heunburg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Adelaide of Ortenburg[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Казімір I Куяўскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Уладзіслаў I Лакетак |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Ефрасіння[d] |  |
|  | Ганна Цэльская |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Казімір III |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Баляслаў Набожны |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Ядвіга Калішская[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Іяланта Польская[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Анна Казіміраўна[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Henry IV the Faithful[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Henry V of Iron[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Matilda of Brandenburg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Hedwig of Sagan[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Вацлаў Баляслававіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Anna of Plock[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Эльжбета[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1063217962 · LCCN: n2018033881 · NLP: a0000002617580 · VIAF: 41151776725418010199 |