**Ліст апостала Іуды**, **Сабо́рны ліст Свято́га Апо́стала Іу́ды**, **Сабо́рнае Пасла́нне свято́га Апо́стала Іу́ды**, **Ліст Ю́ды**, **Пасла́ньне Ю́ды**  — адзін з лістоў апосталаў, які ўваходзіць у спіс кніг Новага Запавету. Паводле ўсходняй традыцыі, змяшчаецца пасля трэцяга ліста апостала Іуды перад лістом да Рымлянаў, аднак паводле заходняй традыцыі пасля ліста Іуды ідзе кніга Адкрыцця Яна Багаслова.

Аўтар
-----

Імя аўтара дадзена ў самым пачатку ліста. Аўтар называе сабе Іудай, братам Якава. Вядома, што адным з братанічаў Ісуса Хрыста быў Якаў, а яго малодшым братам — Іуда, імя якога таксама згадваецца ў Евангеллях. Згодна з царкоўнымі праданнямі, Іуда быў біскупам Ерусалімскай царквы. Аднак у грэчаскім тэксце ліста Іуда названы «Якаўлевым», што можа значыць не толькі брата, але і сына Якава.

Асаблівасці ліста
-----------------

Нягледзячы на тое, што ліст быў вядомы яшчэ ў старажытнасці, працяглы час існавалі сумненні ў яго кананічнасці, нават да IV стагоддзя. Гэта магло здарыцца, магчыма, таму, што ў лісце цытуюцца ў якасці Святога Пісання два творы, якія не ўвайшлі ў канон Старога Запавета, але былі папулярнымі сярод вернікаў: Запавет Майсея і Першая кніга Еноха.

Ліст адрасаваны «ўсім закліканым Богам-Айцом і ахаваным Ісусам Хрыстом», гэта значыць, што ліст мог быць накіраваны як да асобнай суполкі, так і да шэрагу суполак на нейкай мясцовасці.

Мэта напісання ліста
--------------------

Мэтай напісання ліста былі ілжэвучэнні, якія пачалі распаўсюджвацца ў першаапостальскай царкве. Гэта тыя ж ілжэвучэнні, якія згадваліся і актыўна крытыкаваліся ў іншых лістах апосталаў. Адным з такіх было вучэнне, згодна якому хрысціянская свабода тлумачылася як уседазволенасць і магчымасць весці амаральны лад жыцця.

Змест ліста
-----------

У пачатку ліста апостал паведамляе чытачам, што першапачаткова ён меў мэтай пісаць пра іншае, а менавіта пра агульнае выратаванне. Але калі ён даведаўся, што ў царкву пракраліся людзі, якія прапаведавалі ілжэвучэнне, то ён змяніў першапачатковы намер. Аўтар адчувае асаблівую небяспеку, таму што тыя людзі займаюць у суполках кіруючыя ролі, аднак іхныя паводзіны далёкія ад Божых стандартаў. Іуда ў вельмі эмацыйным стылі крытыкуе ерэтыкаў, прыводзячы прыклады са Святой гісторыі. Апостал яскрава хоча паказаць, што ў з’яўленні ерасі няма нічога дзіўнага, бо іх з’яўленне была прадказана прароцтвамі. Але як загінулі адступнікі ў Старым Запавеце, такім жа будзе канец і ерэтыкаў. А чытачы ліста павінны захоўваць сабе ў святым жыцці да самога вяртання Пана.

Месца і час напісання ліста
---------------------------

Большасць даследчыкаў зыходзіцца ў думках, што ліст быў напісаны каля 50 года н.э. аднак ёсць погляды, што ліст быў напісаны значна пазней — у 90 гадах н.э. Месцам напісання можа быць Іудэя ці Ерусалім.

Структура ліста
---------------

Ліст складаецца з аднаго радзелу, у якім 25 вершаў. Ліст начынаецца з адрасату і прывітання, пасля якога аўтар выкрывае ілжэнастаўнікаў. Апостал прыводзць шэраг прыкладаў з Святой гісторыі і прадракае ерасі канец. Канчаецца ліст заклікамі захоўваць чысціню і ўдзячнай малітвай да Бога.

Сціслы план ліста
-----------------

* Прывітанне (1:1-2)
* Ілжэнастаўнікі і іх канец (1:3-16)
* Заклік захоўваць веру (1:17-23)
* Удзячная малітва да Бога (1:24-25)

Пераклады
---------

* Пасланьне Юды у перакладзе Васіля Сёмухі
* Саборнае Пасланне святога Апостала Іуды ў перакладзе Біблейскай камісіі Беларускай праваслаўнай царквы
* Пасланне святога Юды Секцыі па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакументаў Касцёла Камісіі Божага Культу і Дысцыпліны Сакрамэнтаў пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі
* Паўсюднае пасланьне апостала Юды ў перакладзе Антонія Бокуна
* Суборны ліст сьвятога Юды апостала Архівавана 3 чэрвеня 2021. ў перакладзе Яна Станкевіча
* Саборнае пасланьне сьв. апостала Юды Архівавана 3 чэрвеня 2021. ў перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* Ліст сьв. ап. Юды Архівавана 3 чэрвеня 2021. ў перакладзе Уладзіслава Чарняўскага

Зноскі
------

1. ↑  *Анатоль Клышка.* Новы Запавет. — Мінск: Пазітыў-цэнтр, 2014. — 610 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-6983-42-2.
2. ↑  Новы Запавет Госпада нашага Іісуса Хрыста. — Мінск: Прыход Свята-Петра-Паўлаўскага сабора: Медыял, 2017. — 544 с. — ISBN 978-985-6594-63-5 ISBN 978-985-6914-45-7.
3. ↑  Біблія кананічная. Кнігі Святога Пісання Старога і Новага Запаветаў. — Мінск: Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь, 2017. — 928+336 с. — 1 500 экз. — ISBN 978-985-6183-14-3.
4. ↑  *Васіль Сёмуха.* Біблія. Кнігі Сьвятога Пісаньня Старога і Новага Запавету. Кананічныя. У беларускім перакладзе. — DUNCANVILLE, USA: WORLD WIDE PRINTING, 2002. — 1538 с. — 10 000 экз. — ISBN 1-58712-085-2.

Літаратура
----------

* Второе послание Петра и Послание Иуды: Обетование Его пришествия / Пер. с англ. Дик Лукас, Кристофер Грин. — СПб.: Мирт, 2010. — 335 с. — (Серия «Библия говорит сегодня»). ISBN 978-5-88869-236-3.
* Толковый Апостол. Соборные послания, изъясненные Епископом Михаилом. - М.: Правило веры, 2009. - 769 с. ISBN 978-5-94759-099-9
* Мэтью Генри. Толкование на книги Нового Завета. Том 5: Послания от Иакова — Коринфянам. 1999. 406 с.
* Толковая Библия. Новый завет. В 7 томах. Том 7. Деяния. Соборные послания. Откровения Иоанна Богослова. Под редакцией А. П. Лопухина. - М.: ДАРЪ, 2009. - 1296 с. ISBN 978-5-485-00276-3

| ⛭Кнігі Новага Запавету |
| --- |
| Евангеллі | 
* Паводле Матфея
* Паводле Марка
* Паводле Лукі
* Паводле Іаана

 |
| Гістарычныя кнігі | 
* Дзеянні Святых Апосталаў

 |
| Лісты апостала Паўла да цэркваў | 
* Да Рымлян
* 1-ы да Карынфянаў
* 2-і да Карынфянаў
* Да Галатаў
* Да Эфесянаў
* Да Філіпійцаў
* Да Каласянаў
* 1-ы да Фесаланікійцаў
* 2-і да Фесаланікійцаў

 |
| Пастырскія лісты апостала Паўла | 
* 1-ы да Цімафея
* 2-і да Цімафея
* Да Ціта
* Да Філімона

 |
| Іншыя лісты | 
* Да Яўрэяў

 |
| Лісты апосталаў, або Саборныя лісты | 
* Якава
* Першы ліст Пятра
* Другі ліст Пятра
* Першы ліст Яна
* Другі ліст Яна
* Трэці ліст Яна
* Іуды

 |
| Апакаліптычныя кнігі | 
* Адкрыццё Яна Багаслова

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Catholic (1997—…) |