**Міністэ́рства ўну́траных спраў Рэспу́блікі Белару́сь** (***МУС Беларусі***) — ведамства ўрада Беларусі, упаўнаважанае ажыццяўляць змаганне супраць злачыннасці, ахову грамадскага парадку і забеспячэнне грамадскай бяспекі. Міністр унутраных спраў і яго намеснікі прызначаюцца і здымаюцца з пасад прэзідэнтам. З 29 кастрычніка 2020 года пасаду міністра займае Іван Уладзіміравіч Кубракоў.

Прэзідэнтам таксама ўхваляецца склад калегіі міністэрства з удзелам міністра, яго 5 намеснікаў і начальнікаў дэпартаментаў МУС, а таксама намесніка дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь. Пасяджэнні калегіі праводзяцца раз у тры месяцы і з’яўляюцца правамоцнымі пры наяўнасці дзвюх трацінаў членаў. Рашэнні ўхваляюцца простаю большасцю галасоў і ажыццяўляюцца загадамі і пастановамі міністэрства.

Гісторыя
--------

З абвяшчэннем палітычнага і эканамічнага суверэнітэту Беларусі, 25 жніўня 1991 года Вярхоўны Савет Беларускай ССР прыняў закон «Аб некаторых зменах у сістэме органаў дзяржаўнага кіравання Беларускай ССР», якім ператварыў саюзна-рэспубліканскае Міністэрства ўнутраных спраў БССР у рэспубліканскае Міністэрства ўнутраных спраў, падпарадкаваўшы яму ўнутраныя войскі МУС СССР і яго навучальныя ўстановы, размешчаныя на тэрыторыі рэспублікі.

У канцы лістапада 2020 года паміж МУС Рэспублікі Беларусь і Федэральнай службай войскаў нацыянальнай гвардыі Расійскай Федэрацыі было заключана пагадненне аб супрацоўніцтве ў сферы «дзяржаўнай і грамадскай бяспекі».

Міністры
--------

* Уладзімір Дзям’янавіч Ягораў (1990—1994)
* Уладзімір Антонавіч Данько (1994)
* Юрый Мікалаевіч Захаранка (1994—1995)
* Валянцін Агалец (1995—1999)
* Юрый Леанідавіч Сівакоў (1999—2000)
* Уладзімір Уладзіміравіч Навумаў (2000—2009)
* Анатоль Нілавіч Куляшоў (2009—2012)
* Ігар Анатолевіч Шуневіч (2012—2019)
* Юрый Хаджымуратавіч Караеў (2019—2020)
* Іван Уладзіміравіч Кубракоў (з 2020)

Міліцыя Рэспублікі Беларусь
---------------------------

Міліцыя РБ кіравалася Законам аб міліцыі № 637-XII, які быў прыняты 26 лютага 1991 года, калі БССР уваходзіла ў склад СССР. Пазней закон некалькі разоў мяняўся. На дадзены момант МУС кіруецца наступным законам: Закон Рэспублікі Беларусь аб Органах Унутраных Спраў № 263-З ад 17.07.2007 г. Асобнай пастановы Вярхоўнага Савета РБ аб стварэнні міліцыі РБ не было, сучасная Рэспубліка Беларусь гэта па сутнасці пераназваная БССР, якая выйшла са складу СССР. Таму ў сучаснай Беларусі святкуюць савецкія святы, пачатак міліцыі вядуць ад 4 сакавіка 1917 года. У гэты дзень у Мінску ў Расійскай дзяржаве былі створаны рэвалюцыйныя органы правапарадку, якія выкарыстоўвалі базу і кадры былой царскай паліцыі.

Ніжэй тэкст прысягі супрацоўнікаў МУС першай паловы 1990-х гадоў.

  

ПРЫСЯГА
  

радавога і начальніцкага складу органаў
  

унутраных спраў Рэспублікі Беларусь
  

Я,\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_паступаючы на службу ў органы ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, прысягаю на вернасць Рэспубліцы Беларусь і яе народу.
Клянуся свята выконваць Канстытуцыю і законы Рэспублікі Беларусь, загады камандзіраў і начальнікаў, высока несці гонар і годнасць работніка органаў унутраных спраў, не шкадуючы свайго жыцця абараняць правы, свабоды і законныя інтарэсы грамадзян, грамадства і дзяржавы ад злачынных і іншых проціпраўных замахаў.
Абавязуюся быць сумленным, незалежным і справядлівым, строга захоўваць дзяржаўную і службовую тайны, а таксама давераную мне маёмасць і табельную зброю.
Калі ж я парушу гэту маю ўрачыстую Прысягу, то гатовы несці адказнасць па законах Рэспублікі Беларусь.
  

«.. .»……………………199 года\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_

Строй, званні
-------------

Строй МУС, знакі адрознення мяняліся некалькі разоў.
Першы ўзор строя быў распрацаваны ў 1992 годзе. У 1993 годзе гэты строй атрымаў значныя змены і выкарыстоўваўся да рэферэндума 1995 года. Пасля рэферэндума супрацоўнікі насілі строй без нашывак з Пагоняй. У 1996 годзе строй атрымаў чарговую мадыфікацыю — былі ўведзены чорныя нашыўкі з гербамі абласных гарадоў і белыя цэшкі з новым гербам. У 1997 годзе міліцыя атрымала новыя кіцелі і наплечнікі-муфты з шэрымі зоркамі і паскамі. У 2000 годзе замест шэра-зялёнага быў уведзены шэра-блакітны строй, новыя наплечнікі з чырвонымі паскамі. У 2003 годзе наплечнікі атрымалі жоўтыя паскі. У 2006 годзе адбылася чарговая рэформа строя. Змяніліся фуражкі, цэшкі.

На малюнках ніжэй наплечнікі мадэлі 2017 года.

|  | Радавыя | Малодшы начальніцкі састаў |
| --- | --- | --- |
| Пагон міліцыі |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Здымныя муфты для пагонаў |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Званне | Радавы
(курсант) | Радавы | Малодшы сяржант | Сяржант | Старшы сяржант | Старшыня | Прапаршчык | Старшы прапаршчык |

|  | Сярэдні начальніцкі састаў | Старшы начальніцкі састаў | Найвышэйшы начальніцкі састаў |
| --- | --- | --- | --- |
| Пагон міліцыі |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Здымныя муфты для пагонаў |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Званне | Малодшы лейтэнант | Лейтэнант | Старшы лейтэнант | Капітан | Маёр | Падпалкоўнік | Палкоўнік | Генерал-маёр | Генерал-лейтэнант | Генерал-палкоўнік |

У філатэліі
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Больше полумиллиарда долларов. Военные расходы Беларуси выросли Архівавана 29 жніўня 2019. // Tut.by, 28 марта 2018
2. ↑  Назначэнне Міністра ўнутраных спраў (бел.)  **(нявызн.)**?.  Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Праверана 05.11.2020.
3. ↑  Указ прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 снежня 2001 г. № 780 (руск.).  Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь. Праверана 21 жніўня 2010.(недаступная спасылка)
4. ↑  «Ёсць падстава біць у званы, бо такое пагадненне — форма ўмяшання ў нашы ўнутраныя справы» **(нявызн.)**. *Новы Час* (18 снежня 2020). Праверана 26 студзеня 2021.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь на Вікісховішчы |

* Сайт МУС Беларусі Архівавана 28 верасня 2020.  (руск.)

| ⛭Краіны Еўропы: Міністэрства ўнутраных спраў |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |

| ⛭Выканаўчая ўлада Беларусі |
| --- |
| Міністэрствы | абароны · адукацыі · антыманапольнага рэгулявання і гандлю · архітэктуры і будаўніцтва · аховы здароўя · жыллёва-камунальнай гаспадаркі · замежных спраў · інфармацыі · культуры · лясной гаспадаркі · па надзвычайных сітуацыях · па падатках і зборах · прамысловасці · працы і сацыяльнай абароны · прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя · сельскай гаспадаркі і харчавання · спорту і турызму · сувязі і інфарматызацыі · транспарту і камунікацый · унутраных спраў · фінансаў · эканомікі · энергетыкі · юстыцыі |
| Дзяржаўныя камітэты | ваенна-прамысловы · дзяржаўнага кантролю · дзяржаўнай бяспекі · мытны · па маёмасці · пагранічны · па навуцы і тэхналогіях · па стандартызацыі · статыстычны · следчы |