**Свята-Троіцкая царква** (славенск.: Cerkev Svete Trojice) — каталіцкі  (руск.) (бел. храм у в. Храстоўле абшчыны Копер  (укр.) (бел. Обална-Крашка  (руск.) (бел. Славенія.

Ёсць дзве гіпотэзы паходжання храма. Паводле першай, гэта раманская царква 12-га стагоддзя. Паводле другой, гэта прыклад істрыйскі варыянт ранняй венецыянскай архітэктуры эпохі Адраджэння 15-га стагоддзя. Царква стаіць за сцяной, якую мясцовыя жыхары пабудавалі, каб абараніць сябе ад турэцкіх атак  (руск.) (бел. у 16-м стагоддзі. Прыклады такіх абарончых збудаванняў знаходзяцца на ўсёй тэрыторыі рассялення славенцаў і называюцца «табар» (славенск.: tabor).

Гісторыя
--------

Царква і сцены былі пабудаваныя на голай скале і па гэтай прычыне не маюць глыбокіх падмуркаў. Царква пабудавана ў асноўным з каменя, як гэта характэрна для ўсёй прыбярэжнай вобласці. Камяні не былі цалкам пакрытыя ў вонкавы пласт тынкоўкі, і, такім чынам, можна ўбачыць, як была пабудавана царква. Можна бачыць, што верхняя частка шпілю царквы была перабудавана ў нейкі момант, хоць і не вядома прычына гэтага. Царква ўвянчаная пліткай з тоўстых пласцін. Гэта характэрна для старых дахаў ў Міжземнаморскім рэгіёне.

Царква мае абмежаваную колькасць вакон з-за мясцовых умоў надвор'я. Улетку пакой з маленькім акном быў абаронены ад сонца, а зімой ён быў абаронены ад бара  (руск.) (бел.. З-за маленькай колькасці вокнаў, унутры царквы, аднак, вельмі цёмна. У 1896 годзе была выбітая дзірка ў паўночнай сцяне, каб стварыць новае акно, але, на жаль, некаторыя фрэскі ў царкве былі разбураны ў той самы час.

Нягледзячы на адсутнасць вокнаў, царква, тым не менш раней была лепш асветлена, чым цяпер. Гэта вынік таго магутнага вонкавай сцяны, якая рабуе царквы большую частку свайго святла.

З-за сваёй вышыні, царква класіфікуецца як шматузроўневая царква. Царква ў Храстоўле адрозніваецца ад усіх іншых паломніцкіх цэркваў у тым, што яе званіца знаходзіцца на заходнім баку, і ў тым, што ўсе іншыя паломніцкія царквы маюць невялікія драўляныя вежы.

Царква 11,7 метраў у даўжыню і 6,05 метра ў шырыню і, такім чынам, гэта адна з самых маленькіх цэркваў у вобласці. Па велічыні яна нават не дасягае сярэдняй вясковай царквы.

З'яўленне ўсходняга ўваходу ў царкву, як мы яго ведаем сёння, датуецца прыкладна 1776 годам. Арыгінальны ўваход быў, верагодна, побач са званіцай.

Інтэр'ер
--------

|  |
| --- |
|   |
|   |
| Зверху ўніз: Інтэр'ер нефа.  Скокі смерці. |

Царква была ўпрыгожаная гатычнымі фрэскамі Івана з Каствы  (англ.) (бел. які скончыў сваю працу 13 ліпеня 1490 года. Некаторыя з выяў уключаюць у сябе літары глаголіцы. Самая вядомая  (славенск.) (бел. з гэтых фрэсак Скокі смерці або «Макабр»  (руск.) (бел.. Яны былі выяўленыя ў 1949 годзе пад тоўстым пластом тынкоўкі акадэмічным скульптарам Ёжэ Похленам  (славенск.) (бел..

Вонкавая сценка
---------------

Вонкавая сцяна Свята-Троіцкай цэркві
Царква, верагодна, быў пабудаваны са сцяной, але яна была ўзмоцнена Леандрам Заротусам. Яе шырыня дасягае 8 метраў, а асноўным матэрыялам з'яўляецца вапняк. Цяжка вызначыць, калі менавіта была пабудавана сцяна, але мяркуецца, што яна была пабудавана прыкладна ў канцы 15-га стагоддзя, таму, безумоўна, пазней, чым сам храм. Сцяна акружае ўвесь будынак, і толькі званіца з яго крыжом выглядаць па-над ёю. Яна была пабудавана ў якасці ахоўнай меры супраць туркаў і мае форму няправільнага прамавугольніка. Маюцца дзве вежы па кутах. Адна стаіць на паўночным усходзе, іншая абараняе уваход з боку вёскі. Два памосты для лучнікаў могуць быць прызнаныя ў вежах; сцены, верагодна, у нейкі момант былі вышэй, таму магчыма размясціць тры шэрагі лучнікаў на іх. Быў таксама балкон над уязнымі варотамі, з якіх можна было абараніць царкву, кідаючы камяні або ліць кіпень на нападаючых.

Зноскі
------

1. 1 2  Kermavnar, Simona. "Cerkev sv. Trojice v Hrastovljah" [Holy Trinity Church in Hrastovlje]. In Šmid Hribar, Mateja; Golež, Gregor; Podjed, Dan; Kladnik, Drago; Erhartič, Bojan; Pavlin, Primož; Ines, Jerele (eds.). *Enciklopedija naravne in kulturne dediščine na Slovenskem – DEDI [Encyclopedia of Natural and Cultural Heritage in Slovenia]* [славенская]. Праверана 23 May 2012.
2. ↑  Norm Longley, *The Rough Guide to Slovenia* (2004), p. 189.
3. ↑  Tomislav Vignjević, *«Ples smrti: prispevki k ikonografiji mrtvaškega plesa v Bermu in v Hrastovljah»*. Koper: Založba Annales, 2005. With summaries in Italian and English: «La danza della morte: contributi all'iconografia della danza della morte di Vermo e Cristoglie»; «The Dance of Death: contributions to the iconography of the dance of death in Beram and Hrastovlje». ISBN 978-961-6033-91-6. Reviewed by Barbara Španjol-Pandelo in *Ikon*, 1 (2008), pp. 295—298.

Літаратура
----------

* Zadnikar, Marijan, *Romanika v Sloveniji*, p. 428—429.
* Zadnikar, Marijan, *Romanika v Sloveniji*, p. 430.
* Höfler, Janez, *Srednjeveške freske v Sloveniji, Primorska*, p. 92.
* Höfler, Janez (1997), *Srednjeveške freske v Sloveniji, Primorska* (Frescos medievales de la Eslovenia litoral), Družina, Ljubljana.
* Zadnikar, Marijan (2002), *Hrastovlje, romanska arhitektura in gotske freske* (Hrastovlje, arquitectura románica y frescos góticos), Družina, Ljubljana.
* Zadnikar, Marijan (1982), *Romanika v Sloveniji* (El Románico en Eslovenia), Državna založba Slovenije, Ljubljana.