**Аляксандра-Неўскі Нова-Ціхвінскі манастыр** (руск.: Александро-Невский Ново-Тихвинский монастырь) — жаночы праваслаўны манастыр у Екацярынбургу. Галоўны храм — сабор Аляксандра Неўскага  (руск.) (бел. — уяўляе сабой помнік архітэктуры позняга класіцызму.
Манастыр вядзе сваю гісторыю з канца XVIII стагоддзя, калі пачала існаваць багадзельня пры могілкавай Успенскай царквы. У 1809 годзе жаночая абшчына, якая служыла ў багадзельні, была ператворана ў агульнажыційны жаночы манастыр.

Гісторыя
--------

У другой палове XVIII стагоддзя паблізу Екацярынбурга з'явіліся новыя могілкі. На іх не было царквы, пакуль купец першай гільдыі Іван Іванавіч Хляпецін, жонка якога была там пахавана, не вырашыў узвесці храм у гонар Успення Прасвятой Багародзіцы. Пабудаваў Хляпецін і драўляны дом для кліру. Аднак пастаянны клір прызначаны да царквы не быў, і дом пуставаў.

У 1789 годзе ў гэтым будынку быў уладкаваны «агульнажыційны прытульны дом» — багадзельня для немаёмных удоў і дзяўчат-сірот з Екацярынбурга і навакольных паселішчаў. Жанчыны, якія пасяліліся ў багадзельні, утрымлівалі сябе на сродкі, якія падавалі ім за чытанне Псалтыра па нябожчыках і за догляд хворых у Екацярынбургу і навакольных паселішчах. Яны вялі жыццё амаль манаскае: шмат маліліся, пасціліся. У 1796 годзе да насельнікаў прытулку далучылася Таццяна Андрэеўна Мітрафанава, у дзявоцтве Кастраміна, якая хоць і была афіцыйна замужам, але вырашылася пакінуць свецкае жыццё, паколькі яе муж, некалі сыдучы на ​​ваенную службу, ужо чатырнаццаць гадоў не падаваў аб сабе ніякіх вестак.

Пачынаючы з сярэдзіны XIX стагоддзя Нова-Ціхвінскі манастыр належаў да ліку найбуйнейшых на Урале, прымаў шматлікіх паломнікаў, якія прыходзілі пакланіцца Ціхвінскай іконы Багародзіцы. Манастыр наведвалі члены царскай сям'і, імператар Аляксандр I (1824), вялікі князь Аляксандр Мікалаевіч — будучы імператар Аляксандр II (1837). У 1907 годзе ў манастыры адслужыў літургію св. Іаан Кранштацкі.

У пачатку XX стагоддзя тут пражывала каля тысячы насельнікаў. На тэрыторыі манастыра было шэсць храмаў, карпусы келляў і майстэрняў (усяго — 18, у тым ліку залаташвейная, іканапісная, шаўкашвейная, фатаграфічная, прадзільная, фініфцяная, белашвейная), бальніца, дзіцячы прытулак, бібліятэка, пякарня. Манастыр быў абгароджаны прыгоннай сцяной і займаў каля 58 гектараў.

У пачатку 20-х гадоў кляштар быў зачынены, у яго сценах размясціліся розныя ваенныя ўстановы У савецкі час частка будынкаў архітэктурнага ансамбля была разбурана або перабудавана, у цяперашні час ідзе аднаўленне комплексу.

У 1994 Святы Сінод спецыяльным указам адрадзіў Нова-Ціхвінскі жаночы манастыр. У паселішча быў зноў дастаўлены спіс Ціхвінскай іконы Божай Маці, які да рэвалюцыі знаходзіўся ў адным з манастырскіх храмаў. У манастыры вядзецца праца па падтрымцы няшчасных сем'яў (дабрачыннасць).

У пасёлку Елізавет  (руск.) (бел. з канца XIX стагоддзя дзейнічала сельскагаспадарчая заімка манастыра, цяпер на яе месцы знаходзіцца асобны падворак, пры якім размешчана Праваслаўная гімназія ў імя святых царскіх пакутнікаў  (руск.) (бел. і храм Усяміласцівага Спаса.

19 мая 2013 года, у дзень нараджэння апошняга расійскага імператара Мікалая Другога, у Дзень памяці Іава Шматпакутнага, а таксама ў Дзень жонак-міраносіц, Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл асвяціў адноўлены Аляксандра-Неўскі манастырскі сабор і блаславіў перайменаваць абіцель з Нова-Ціхвінскай ў Аляксандра-Неўскую Нова-Ціхвінскую.

Літаратура
----------

* Сойкин П. П.  (руск.) (бел. Екатеринбургский Ново-Тихвинский монастырь // Православные русские обители: Полное иллюстрированное описание православных русских монастырей в Российской Империи и на Афоне. — СПб.: Воскресение, 1994. — С. 167—168. — 712 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-88335-001-1.

Спасылкі
--------

* Ново-Тихвинский монастырь Архівавана 13 мая 2020.  (руск.)
* Монастыри Среднего Урала. Уральские обители до 1935 года. — Малыш и Карлсон, 2010. — 50 с. — 2 000 экз.
* История монастыря — это не двести лет прошлого, а двести лет настоящего  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Новы |