**Стары Жадзен** — рэспубліканскі водна-балотны заказнік, які змяшчаецца на поўдні Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.

Стары Жадзен з'яўляецца ТВП міжнароднай значнасці. ТВП-утвараючы від — вялікі арлец (*Aquila clanga*).

Апісанне
--------

Леса-балотны комплекс, ядро якога складаюць балоты Стары Жадзен і Вялікае, раздзеленыя паміж сабой пакатай градой. Найбольш характэрнымі ландшафтамі тут з'яўляюцца верхавыя і пераходныя балоты, а таксама хваёвыя лясы.

Лясная расліннасць прадстаўлена шырокім спектрам супольніцтваў ад лішайнікавых хвойнікаў на старажытных эолавых дзюнах да чарнічных бярэзнікаў па іх падножжах і касачовых ольсаў па міжградавых паніжэннях.

Флора
-----

Сярод рэдкіх раслін на тэрыторыі заказніка можна назваць такія віды, як асака прамая (*Carex elata*) і валасістаплодная (*Carex lasiocarpa*), рададэндран жоўты (*Rhododendron luteum*), плюшчай малы (*Sparganium minor*), танканог вялікі (*Koeleria grandis*), маннік складчаты (*Glyceria plicata*), вярба чарнічная (*Salix myrtilloides*), вярба лапландская (*Salix lapponum*), плывунец малы (*Utricularia minor*), плывунец прамежкавы (*Utricularia intermedia*), асака балоталюбівая (*Carex heleonastes*), сон лугавы (*Pulsatilla pratensis*), фіялка багнавая (*Viola uliginosa*), журавіны дробнаплодныя (*Oxyccocus microcarpus*) і іншыя.

Фаўна
-----

### Арнітафаўна

На ТВП адзначана 12 відаў птушак, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. Тэрыторыя мае значэнне для захавання некалькіх пар вялікага арляца (*Aquila clanga*). Акрамя таго тут адзначаны яшчэ некалькі глабальна пагражаемых відаў, у тым ліку грыцук вялікі (*Limosa limosa*) і вялікі кулон (*Numenius arquata*).

### Рукакрылыя

У 2015 годзе на тэрыторыі заказніка былі знойдзены некалькі цяжарных самак гіганцкай вячэрніцы (*Nyctalus lasiopterus*). Раней гэтыя лятучыя мышы адзначаліся ў Беларусі толькі ў 1930 годзе. Акрамя гэтага ў Старым Жадзене пражываюць яшчэ 9 відаў рукакрылых, у тым ліку еўрапейская шыракавушка (*Barbastella barbastellus*), начніца Натэрэра (*Myotis nattereri*), кажанок паўночны (*Eptesicus nilssonii*) і начніца Бранта (*Myotis brandtii*).

### Іншыя

Сярод іншых відаў жывёл варта адзначыць такіх, як бабёр еўрапейскі (*Castor fiber*), выдра (*Lutra lutra*), соня лясная (*Dryomis nitedula*), рысь звычайная (*Lynx lynx*), трытон грабеньчаты (*Triturus cristatus*), балотная чарапаха еўрапейская (*Emys orbicularis*), мядзянка (*Coronella austriaca*).

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Стары Жадзен
3. 1 2 3 4 5  Стары Жадзен
4. 1 2  Возвращение гигантской вечерницы: летучую мышь нашли в Беларуси через 85 лет Архівавана 10 верасня 2015.  (руск.)

Літаратура
----------

* Скарбы прыроды Беларусi. — Мн.: Беларусь, 2005. — 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Дамброўскі В. Ч. Максіменкаў М. В. Скуратовіч А. М. Навіцкі Р. В.).
* Созинов О. В. Груммо Д. Г. Зеленкевич Н. А. Цвирко Р. В. Жилинский Д. Ю. Броска Т. В. Редкие и исчезающие виды цветковых растений заказника «Старый жадень» // Красная книга Республики Беларусь: состояние, проблемы, перспективы: материалы международной научной конференции, Витебск, 13-15 декабря 2011 г. — Витебск. 2011 г. — с. 7-9.
* Фиторазнообразие и оценка современного состояния экосистем республиканского заказника «Старый Жаден» / О. В. Созинов, Д. Г. Груммо, Н. А. Зеленкевич // Веснік Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы. Серыя 5, Эканоміка. Сацыялогія. Біялогія : навуковы часопіс. ― 2012. ― № 2. ― С. 111―119.

Спасылкі
--------

* Стары Жадзен