У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Чырвоны тэрор (значэнні).
Могілкі ахвяр рэспубліканскай разні ў Паракуэльёсе.
**Чырвоны тэрор** (ісп.: Terror Rojo) у Іспаніі ― назва, дадзенае гісторыкамі розных актаў гвалту, учыненых у перыяд грамадзянскай вайны ў Іспаніі левымі групоўкамі.

Правы ваенны путч, які адбыўся ў ліпені 1936 годзе, выклікаў рэакцыю з боку рэспубліканцаў. Ніводная вобласць, якая знаходзілася пад іх кантролем, не змагла пазбегнуць гвалту з боку рэвалюцыянераў і антыклерыкалаў, хоць у Краіне Баскаў ён быў мінімальным. Падчас тэрору былі забіты дзясяткі тысяч людзей (у тым ліку 6832 каталіцкіх святара, пры гэтым пераважная большасць з іх загінула летам 1936 года, у пачатку баявых дзеянняў). Здзяйсняліся напады на буйных землеўладальнікаў, прамыслоўцаў, палітыкаў. Манастыры і цэрквы часта падвяргаліся апаганенню і спаленню.

У часы Другой Іспанскай Рэспублікі ў краіне вялікімі тэмпамі адбываўся працэс палітычнай палярызацыі: рознагалоссі паміж палітычнымі партыямі з часам станавіліся ўсё больш жорсткімі. Вялікае палітычнае значэнне мела і пытанне аб рэлігійнай ідэнтычнасці. Каталіцкая Царква ў Іспаніі стаяла на баку правых, якія выступалі супраць сацыяльных рэформаў

У пачатку XXI стагоддзя каталіцкая царква беатыфікавала сотні ахвяр чырвонага тэрору. 28 кастрычніка 2007 года 498 чалавек было беатыфікавана падчас царкоўнай цырымоніі: гэта была найбуйнейшая беатыфікацыя ў гісторыі царквы.

Ацэнкі колькасці забітых падчас чырвонага тэрору вар’іруюцца ад 38 000 да 72 344 чалавек. Даследчык Пол Прэстан, выступаючы ў 2012 годзе на прэзентацыі сваёй кнігі «The Spanish Holocaust», заявіў, што іх колькасць складае крыху менш за 50 000 чалавек.

Зноскі
------

1. ↑  *Unearthing Franco's Legacy*, Julian Casanova, pp. 105-106, University of Notre Dame Press, 2010 ISBN 0-268-03268-8
2. ↑  Payne, Stanley G. A History of Spain and Portugal, Vol. 2, Ch. 26, p. 650 (Print Edition: University of Wisconsin Press, 1973) (Library of Iberian Resources Online, Accessed May 15, 2007) **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 8 лістапада 2017. Праверана 23 верасня 2016.
3. ↑  Beevor, Antony (2006), The Battle For Spain; The Spanish Civil War 1936-1939, p. 81 Weidenfeld and Nicholson
4. ↑  Mary Vincent, *The Splintering of Spain*, pp. 70-71
5. 1 2  de la Cueva 1998, p. 355
6. ↑  Mary Vincent, *The Splintering of Spain*, pp. 70-71
7. ↑  498 Spanish Civil War martyrs beatified at Vatican City - Catholic Online **(нявызн.)** (17 лістапада 2007). Архівавана з першакрыніцы 17 лістапада 2007. Праверана 23 верасня 2016.
8. ↑  Beevor, Antony.
9. ↑  de la Cueva, Julio, "Religious Persecution", *Journal of Contemporary History*, 3, 198, pp. 355-369.

| ⛭Грамадзянская вайна ў Іспаніі |
| --- |
| гл. Інтэрбелум і Гісторыя Іспаніі |
| Вехі | 
* **Перадваенныя падзеі**
	+ Санхурхада
	+ Забастоўка шахцёраў у Астурыі
	+ Рэвалюцыя 1934 года
	+ Парламенцкія выбары
* **Перыяд канфлікту**
	+ Ліпеньскі путч
	+ Іспанская рэвалюцыя
	+ Бітвы і аперацыі
	+ Сакавіцкі пераварот
	+ Чырвоны тэрор
	+ Белы тэрор
	+ Эвакуацыя дзяцей
* **Пасляваенныя падзеі**
	+ Франкісцкая Іспанія
	+ Іспанія ў Другой сусветнай вайне

 |
| Бакі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Рэспубліканцы | 
* **Узброеныя сілы Іспанскай Рэспублікі**
	+ Армія
	+ Флот
	+ Авіяцыя
* **Народны фронт**
	+ РЛ
	+ РС
	+ ІСРП
	+ КПІ
	+ ЛРПК
	+ НКП/ФАІ
* **Баявыя фарміраванні**
	+ Пяты полк
	+ Калона Дуруці
	+ Змешаныя брыгады
* **Іншыя**
	+ УСП
	+ БНП
	+ РМА

 |
| Нацыяналісты | 
* **Фалангісты**
	+ ІФ
	+ ФСНСН
	+ ТІФСНСН
* **ІКАП**
	+ МНД
* **Манархісты**
	+ Карлісты
	+ Альфансісты
	+ ІА
* **ІВС**
	+ Афрыканская армія
	+ Рэгуларэс
	+ Грамадзянская гвардыя
	+ Іспанскі легіён

 |

 |
| Замежнаяінтэрвенцыя | 
* **Інтэрбрыгады**
* **Савецкія ваенспецы**
* **Германія**
	+ Легіён «Кондар»
* **Італія**
	+ Італьянскі экспедыцыйны корпус
	+ Легіянерская авіяцыя
	+ Акупацыя Мальёркі
* **Іншыя**
	+ Беларусь
	+ Ірландыя
	+ Югаславія
	+ Легіён «Вірыятас»

 |