**МАЗ-530** — савецкі кар’ерны самазвал вялікай грузападымальнасці з колавай формулай 6×4. Выпускаўся Мінскім аўтамабільным заводам з 1957 па 1960 год і Беларускім аўтамабільным заводам з 1960 па 1963 год.

Прызначаўся для работы ў адкрытых кар'ерах і на земляных працах буйных маштабаў.

Гісторыя стварэння
------------------

У 1950-х гадах у СССР выпускаліся кар’ерныя двухвосевыя самазвалы МАЗ-525 грузападымальнасцю 25 тон. Тым не менш, іх патэнцыялу для больш высокай прадукцыйнасці ўжо не хапала, таму ў сярэдзіне 1950-х гадоў на заводзе МАЗ пачынаецца работа па стварэнні больш грузапад’ёмнага кар’ернага самазвала. Новы МАЗ-530 атрымлівае практычна такую ж класічную кампаноўку што і МАЗ-525, аднак становіцца трохвосевым, за кошт чаго грузападымальнасць павялічана на 15 тон. Паколькі новы самазвал паводле тэхнічнага задання быў нашмат цяжэй і прадукцыйней за МАЗ-525, ён атрымаў і больш магутны дызельны 12-цыліндравы рухавік Д-12-450 магутнасцю 450 к.с.

Першы доследны ўзор МАЗ-530 быў гатовы ў пачатку сакавіка 1957 года. Ён адправіўся ў выпрабавальны прабег. У наступным 1958 годзе МАЗ-530 экспанаваўся на Сусветнай прамысловай выставе ў Бруселі (Бельгія), дзе быў удастоены Гран-пры. МАЗ-530, як і МАЗ-525, збіраўся ўручную. Аднак, магчымасці завода не дазвалялі збіраць вялікія кар’ерныя самазвалы ў больш значных колькасцях. Таму ў 1960 годзе вытворчасць МАЗ-530 была перанесена на новы аўтамабільны завод БелАЗ у пасёлку Жодзіна.

З 1963 года МАЗ-530 зняты з вытворчасці, бо па выніках выпрабаванняў быў прызнаны не самым удалым для работы ў кар’ерах, паколькі меў велізарны радыус для развароту і складанасці з манеўраваннем. Усяго пабудавана трыццаць асобнікаў.

Канструкцыя
-----------

**МАЗ-530** — трохвосевы самазвал, з прывадам на дзве заднія восі.

Кабіна — трохмесная. Кузаў — зварны, цэльнаметалічны, каўшовага тыпу, з разгрузкай назад. Кузаў мае жорсткія барты і ахоўны казырок на кабінай, задняга борта не мае. Прадугледжана абаграванне дна кузава адпрацаванымі газамі рухавіка. Падыманне і апусканне кузава ажыцяўлялася з дапамогай гідраўлічнага механізму з тэлескапічнымі чатырохзвённымі цыліндрамі. Ён прыводзіўся ў дзеянне ад рухавіка прад аднаступеньчаты рэдуктар адбора магутнасці і ажыццяўляў падыманне платформы под вуглом 65°.

Рухавік — *Д-12А450*, дызельны, дванаццаціцыліндравы. Цыліндры размешчаныя V-падобна пад вуглом 60°. Аб’ём складае 38,8 л (дыяметр цыліндра 150 мм, ход поршня: левы рад — 180 мм, правы — 186,7). Для запуску рухавіка ўжыты электрычны стартар магутнасці 15 к.с.

Перадача круцільнага моманту ад рухавіка да вядучых мастоў ажыццяўляецца праз гідратрансфарматар, планетарную каробку перадач з гідраўлічным пераключэннем, раздатачную каробку і карданныя валы адкрытага тыпу. Гідратранфарматар мог выключацца з дапамогай фрыкцыёна, у такім разе круцільны момант перадаваўся напрамкі ад рухавіка на каробку перадач. Галоўная перадача складаецца з двух рэдуктараў, перадатачны лік — 22,284. Раздатачная каробка — двухступеньчатая, з міжвосевым дыферэнцыялам.

Пярэдняя падвеска — на двух папярочных паўэліптычных рысорах, задняя — рысорная балансірная. Рулявы механізм — «шруба-гайка», з гідраўлічным узмацняльнікам. Колы пярэдняй восі аднаскатныя, сярэдняга і задняга мастоў — двухскатныя. Тармазы: нажны — калодачны, на ўсе колы, з пнеўматычным прывадам; ручны — калодачны, на трансмісію з механічным прывадам.

| Тэхнічныя характарыстыкі аўтамабіля МАЗ-530 |
| --- |
| Грузападымальнасць, кг | 40000 |
| Падрыхтаваная маса, кг | 38400 |
| Поўная маса, кг | 78400 |
| Памеры платформы, см |
| даўжыня | 6540 |
| шырыня ў пярэдняй частцы | 3030 |
| шырыня ў задняй частцы | 3130 |
| вышыня бартоў | 1444 |
| Аб’ём кузава, м³ | 22,0 |
| Радыус павароту, м | 14 |
| Рухавік | дызельны, V-падобны, дванаццаціцыліндравы, чатырохтактны |
| Аб’ём, л | 38,8 |
| Магутнасць | 4500 к.с. пры 1800 аб / хв |
| Макс. круцільны момант | 208 кГм пры 1800 аб / хв |
| Ступень сціску | 14-15 |
| Расход паліва на хуткасці 30 км/г, л/100 км | 200 |
| Аб’ём паліўнага бака, л | 600 |
| Макс. хуткасць, км/г | 43 |
| Памер шын | 18,00-32 |
|

Літаратура
----------

* Новости советской техники: 40-тонный самосвал(руск.) // *За рулём* : часопіс. — 1957. — № 05. — С. 20.
* 40-тонный самосвал(руск.) // *За рулём* : часопіс. — 1957. — № 06. — С. 11-12.
* Автомобиль МАЗ-530 (6х4) // Краткий автомобильный справочник НИИАТ (руск.). — 5-е изд. — М.: Транспорт, 1967. — С. 204—207. — 544 с.

Спасылкі
--------

* Автомодельное бюро: МАЗ-530  (руск.)
* Журнал «АВТОТРАК», статья Карьерные МАЗы  (руск.)

| ⛭Мінскі аўтамабільны завод |
| --- |
| Сямейства «МАЗ-200» | 
* МАЗ-200
* МАЗ-205
* МАЗ-501
* МАЗ-502

 |
| Сямейства «МАЗ-500» | 
* МАЗ-500
* МАЗ-503
* МАЗ-504
* МАЗ-505
* МАЗ-509П
* МАЗ-515
* МАЗ-516

 |
| Сямейства «МАЗ-500А» | 
* МАЗ-500А
* МАЗ-503А
* МАЗ-504А
* МАЗ-509

 |
| Сямейства «МАЗ-5335» | 
* МАЗ-5335
* МАЗ-5549
* МАЗ-5429
* МАЗ-509А

 |
| Сямейства «МАЗ-6422» | 
* МАЗ-5336
* МАЗ-5337
* МАЗ-5432
* МАЗ-5433
* МАЗ-5551
* МАЗ-5434
* МАЗ-5316
* МАЗ-6303
* МАЗ-6422
* МАЗ-5516
* МАЗ-6317
* МАЗ-6425
* МАЗ-6517
* МАЗ-6417

 |
| Сямейства «МАЗ-6430» | 
* МАЗ-5340
* МАЗ-5440
* МАЗ-5550
* МАЗ-5302
* МАЗ-5309
* МАЗ-6312
* МАЗ-6310
* МАЗ-6430
* МАЗ-6501
* МАЗ-6513
* МАЗ-6318
* МАЗ-6302
* МАЗ-6432
* МАЗ-6502
* МАЗ-6514
* МАЗ-6516
* МАЗ-6336
* МАЗ-6526

 |
| Сярэднетанажныя грузавікі | 
* МАЗ-4370
* МАЗ-4570
* МАЗ-4380
* МАЗ-4371
* МАЗ-4372
* МАЗ-4471
* МАЗ-4571
* МАЗ-4381
* МАЗ-4581

 |
| Цяжкія грузавікі | 
* МАЗ-525
* МАЗ-529
* МАЗ-530
* МАЗ-541

 |
| Ваенныя грузавікі | 
* МАЗ-535
* МАЗ-537
* МАЗ-543/МАЗ-7310
* МАЗ-7410
* МАЗ-7910
* МАЗ-7912/МАЗ-7917
* МАЗ-547/МАЗ-7916
* МАЗ-7904
* МАЗ-79221
* МАЗ-7906
* МАЗ-7907

 |
| Прататыпы | 
* МАЗ-2000 «Перабудова»
* МАЗ-6440
* МАЗ-365120

 |
| Мікрааўтобусы | 
* МАЗ-181010 «Ніка»
* МАЗ-182
* МАЗ-281
* МАЗ-365022

 |
| Гарадскія і прыгарадныя аўтобусы | 
* МАЗ-101
* МАЗ-103
* МАЗ-104
* МАЗ-105
* МАЗ-107
* МАЗ-203
* МАЗ-205
* МАЗ-206
	+ МАЗ-208
	+ МАЗ-226
* МАЗ-210
* МАЗ-215
* МАЗ-216
* МАЗ-303

 |
| Міжгародныя і турыстычныя аўтобусы | 
* МАЗ-106
* МАЗ-131
* МАЗ-151
* МАЗ-152 «Вазола»
* МАЗ-251
* МАЗ-231 «Алеся»
* МАЗ-232
* МАЗ-241
* МАЗ-256
* МАЗ-257
* МАЗ-350

 |
| Аэрадромныя аўтобусы | 
* МАЗ-171
* МАЗ-271

 |
| Тралейбусы | 
* МАЗ-103Т
* МАЗ-203Т
* МАЗ-215Т

 |
| Электробусы | 
* МАЗ-303Е10
* МАЗ-303Е20

 |
| Спартыўныя | 
* МАЗ-1500
* МАЗ-5309RR
* МАЗ-6440RR

 |