У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Карл I.
**Карл I Браўншвайг Вольфенбютэльскі** (ням.: Karl I. von Braunschweig-Wolfenbüttel; 1 жніўня 1713, Браўншвайг — 26 сакавіка 1780, Браўншвайг) — герцаг Браўншвайг-Вольфенбютэля з 13 верасня 1735 года.

На момант нараджэння Карла яго сям'я ўяўляла сабой бакавую галіну герцагскага дому. Фердынанд Альбрэхт падтрымліваў цесныя сувязі з каралём Прусіі Фрыдрыхам Вільгельмам I. У чэрвені 1733 года адбыўся шлюб прускага спадчыннага прынца Фрыдрыха з сястрой Карла, Лізаветай Крысцінай. Праз некалькі тыдняў, 2 ліпеня 1733 года Карл ажаніўся з сястрой Фрыдрыха, Філіпінай Шарлотай Прускай.

Карл пачаў ваенную кар'еру на імперскай службе. У 1733 годзе ён стаў шэфам кірасірскага палка. 4 красавіка 1735 года ў перыяд вайны за польскую спадчыну ён быў узведзены ў імперскія генералфельдвахтмайстры (прыкладны аналаг — генерал-маёр).

13 верасня 1735 года нечакана памёр яго бацька, які стаў герцагам вымарачнага княства Браўншвайг-Вольфенбютэль толькі ў сакавіку 1735 года. Карл застаўся на імперскай службе, але атрымаў цяпер шэфства над палком бацькі.

Зацікавіўшыся ідэямі Асветніцтва і меркантылізму, Карл разам са сваім галоўным міністрам Шрадэрам фон Шліштэтам пачаў развіваць і паляпшаць сваё дробнае княства. Каб забяспечыць новыя крыніцы даходу казне, якая загразла ў даўгах пры яго папярэдніках, герцаг садзейнічаў гандлю і прамысловасці. Па ініцыятыве Ёгана Георга фон Лангена былі заснаваны дзяржаўныя прамысловыя прадпрыемствы - люстраны завод у Грюнеплане (1740 год) і фарфоравая фабрыка ў Фюрстэнбергу (1746 год).

Сярод накіраваных на карысць грамадства мерапрыемстваў можна згадаць стварэнне касы для ўдоў і сірот, пажарнай касы і ламбарда (папярэдніка Браўншвайгскага Дзяржаўнага банка), генеральнае межаванне, прыняцце закона аб бедных, паляпшэнне правасуддзя, заснаванне даведкавага бюро і доктарскай калегіі.

Фундаментальнае значэнне мелі рэформы ў вобласці народнай адукацыі. Герцаг Карл I заснаваў названую ў яго гонар навучальную ўстанову *Collegium Carolinum* (цяпер Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт).

У 1753 годзе перанёс сваю рэзідэнцыю з Вольфенбютэля ў Браўншвайг, дзе заснаваў адзін з першых у Германіі музеяў. Пахаваны ў крыпце Браўншвайгскага сабора.

Сям'я
-----

Родны брат мужа Ганны Леапольдаўны Антона Ульрыха Браўншвайгскага, палкаводца Фердынанда Браўншвайгскага, каралевы Прусіі Лізаветы Крысціны і каралевы Даніі Юліяны Марыі, старэйшы сын герцага Фердынанда Альбрэхта II Браўншвайг-Вольфенбютэль-Бевернскага і прынцэсы Антуанэты Амаліі Браўншвайг-Вольфенбютэльскай.

Сястра Карла Лізавета Крысціна Браўншвайгская ў чэрвені 1733 года выйшла замуж за кронпрынца Прусіі Фрыдрыха, які стаў пазней каралём Прусіі Фрыдрыхам Вялікім.

Карл I 2 ліпеня 1733 года ажаніўся з сястрой Фрыдрыха Філіпінай Шарлотай Прускай. У шлюбе нарадзілася 13 дзяцей:

* Карл II Вільгельм Фердынанд (1735—1806)
* Георг Франц
* Сафія Караліна Марыя, замужам за маркграфам Фрыдрыхам III Брандэнбург-Байрэйцкім
* Крысціян Людвіг
* Ганна Амалія (1739—1807), замужам за герцагам Эрнстам Аўгустам II Саксен-Веймар-Эйзенахскім
* Фрыдрых Аўгуст (1740—1805)
* Альбрэхт Генрых
* Луіза Фрыдэрыка
* Вільгельм Адольф (1745—1770)
* Лізавета Крысціна (1746—1840) — першая жонка караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма II
* Фрыдэрыка Вільгельміна
* Аўгуста Даратэя, абатыса Гандэрсгеймскага манастыра
* Максіміліян Юліус Леапольд (1752—1785) — генерал прускай арміі

Зноскі
------

1. 1 2  *Lundy D. R.* Karl I Herzog von Braunschweig-Wolfenbüttel // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. ↑  Karol // MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>
3. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.
4. 1 2 3 4 5 6  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

Літаратура
----------

* Hans-Ulrich Ludewig: *Karl I. Herzog zu Braunschweig und Lüneburg*. In: Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent et al. (Hrsg.): *Braunschweigisches Biographisches Lexikon: 8. bis 18. Jahrhundert*. Appelhans Verlag, Braunschweig 2006, S.391f.
* Gerd Biegel: *Aufgeschlossen für die Aufklärung Архівавана 26 верасня 2007.*. In: *Braunschweiger Zeitung*
* *Paul Zimmermann.* Karl I. (Herzog von Braunschweig-Lüneburg-Wolfenbüttel) // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 155. — Leipzig: Duncker & Humblot, 1875—1912. — S. 266–272. (ням.)
* *Rudolf Meier.* Karl I. // Neue Deutsche Biografie  (ням.) (бел. (NDB). — Berlin: Duncker & Humblot, 2001. — Band 11. — S. 223–224. — ISBN 3-428-00198-2. (ням.)