Рэканструкцыя ордэна паводле апісання 1996 года
**Ордэн Кастуся Каліноўскага** — колішняя беларуская дзяржаўная ўзнагарода, ордэн. Палажэнне аб ордэне было прынятае Вярхоўным Саветам Рэспублікі Беларусь 12-га склікання 13 красавіка 1995 года, узнагарода зацверджаная ўказам прэзідэнта ад 15 студзеня 1996 года № 26 «Аб зацвярджэнні апісання ордэнаў, медалёў і нагрудных знакаў да ганаровых званняў Рэспублікі Беларусь», скасаваная 16 чэрвеня 2004 года. Ніхто не быў афіцыйна ўзнагароджаны гэтым ордэнам.

Статус ордэна
-------------

Ордэнам Кастуся Каліноўскага мусілі ўзнагароджвацца грамадзяне:

* за самаадданы ўчынак, мужнасць і адвагу, выяўленыя пры выратаванні людзей, спыненні злачынных замахаў на іх жыццё; за адвагу, выяўленую ва ўмовах падвышанай небяспекі пры ахове грамадскага парадку, абароне дзяржаўнай уласнасці, пры затрыманні злачынцаў і выкрыцці злачынных груп;
* за мужнасць і ўстойлівасць, выяўленыя падчас стыхійных бедстваў, пажараў, аварый, катастроф і іншых надзвычайных абставінах, у выніку чаго папярэджаная пагроза жыццю і здароўю людзей або выратаваныя значныя матэрыяльныя і духоўныя каштоўнасці;
* за іншыя самаадданыя дзеянні, звязаныя з выкананнем воінскага, грамадзянскага або службовага абавязку і спалучаныя з рызыкай для жыцця.

Ордэн Кастуся Каліноўскага мусіў насіцца на левым баку грудзей і месціцца пасля ордэна Воінскай Славы.

Апісанне
--------

Да выдання ўказа прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 6 верасня 1999 г. № 516 «Аб зацвярджэнні апісання ордэнаў, медалёў і нагрудных знакаў да ганаровых званняў Рэспублікі Беларусь» ордэн рэгуляваўся ўказам № 26, паводле якога меў наступнае апісанне:

Ордэн Кастуся Каліноўскага ўяўляе сабой знак, выкананы з двух чатырохкутнікаў, якія накладаюцца адзін на аднаго і фармуюць васьміканцовую зорку дыяметрам 44 мм, у цэнтры якой размешчаны круг дыяметрам 24 мм, у ім — рэльефная выява Кастуся Каліноўскага. Круг апраўлены вянком з дубовага і лаўровага лісця; у верхняй частцы круга на чырвоным эмалевым фоне знаходзіцца надпіс: «Кастусь Каліноўскі». Адваротны бок ордэна мае гладкую паверхню, у цэнтры знаходзіцца нумар ордэна. Ордэн пры дапамозе вушкі і кольцы злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай муаравай стужкай чырвонага колеру з дзвюма жоўтымі палоскамі па баках.

Скасаванне
----------

16 чэрвеня 2004 года пачаў дзейнічаць новы закон аб дзяржаўных узнагародах, паводле якога ордэн Кастуся Каліноўскага быў скасаваны і ўведзеныя чатыры іншыя, адпаведныя тым, якія існавалі за савецкім часам: за службу Радзіме, за асабістую мужнасць, Дружбы народаў і Ордэн пашаны.

У 2002 годзе да ўзнагароды пасмяротна была прадстаўлена старэйшая судовая выканаўца суда Рагачоўскага раёна Наталля Камарова за «ўзорнае выкананне службовых абавязкаў, значны ўнёсак у забеспячэнне законнасці і правапарадку». Аднак ніводзін чалавек так і не быў узнагароджаны ордэнам за ўвесь час яго існавання.

Альтэрнатыўны ордэн
-------------------

У пачатку сакавіка 2008 годзе на Кангрэсе новай дыяспары і прадстаўнікоў дэмакратычных сіл Беларусі ў Таліне быў заснаваны ордэн Свабоды імя Кастуся Каліноўскага. 4 сакавіка тамсама першым ордэнам, які вырабіў з бронзы скульптар Алесь Шатэрнік, завочна быў узнагароджаны Зміцер Дашкевіч, адзін з лідараў «Маладога фронту». Пазней яго атрымалі таксама Аляксандр Казулін і Мікалай Аўтуховіч.

Зноскі
------

1. 1 2  *Любоў Лунёва*. У Беларусі больш няма Ордэна Кастуся Каліноўскага **(нявызн.)**. *Культура*.  Радыё «Свабода» (5 студзеня 2011).
2. ↑  Положение об ордене Кастуся Калиновского
3. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 15 января 1996 г. № 26 «Об утверждении описания орденов, медалей и нагрудных знаков к почетным званиям Республики Беларусь»
4. ↑  Орден Кастуся Калиновского (руск.)(недаступная спасылка). *Награды стран СНГ*.  «Фалеристика. Медали, ордена, награды» (7 студзеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 24 чэрвеня 2021. Праверана 14 сакавіка 2015.
5. ↑  *Таццяна Поклад*. Кангрэс новай дыяспары **(нявызн.)**. *Беларускае замежжа*.  Радыё «Свабода» (7 студзеня 2011).
6. ↑  Аляксандр Казулін узнагароджаны ордэнам Кастуся Каліноўскага **(нявызн.)**. *Палітыка*.  «Хартыя-97» (7 студзеня 2011).
7. ↑  Аўтуховіча ўзнагародзілі прэміяй Каліноўскага **(нявызн.)**. *Архіў*.  Радыё «Свабода» (7 студзеня 2011).

| ⛭Ордэны Рэспублікі Беларусь |
| --- |
| Ордэн Айчыны · Ордэн Воінскай Славы · Ордэн Кастуся Каліноўскага1 · Ордэн «За службу Радзіме» · Ордэн «За асабістую мужнасць» · Орден Дружбы народаў · Ордэн Пашаны · Ордэн Францыска Скарыны · Ордэн Маці · Ордэн Працоўнай Славы · За ўмацаванне міру і дружбы |
| 1 — скасаваны |