**Абара́нкі** — хлебабулачныя вырабы з абварнога цеста ў выглядзе кольцаў рознай велічыні. Называлі і абваранкамі (ад «абварыць»).

Варыяцыі
--------

### Абаранак

Упершыню пачалі рабіць абаранкі ў Смаргоні (цяпер Беларусь), потым яны сталі вядомыя ў многіх (пераважна славянскіх) народаў. Напрыклад, вядомы кракаўскія абаранкі, якія былі мяккімі ўнутры, што адрознівала іх ад звычайных абаранкаў Славіліся янаўскія, бешанковіцкія, полацкія, мірскія і іншыя абаранкі. Аб смаргонскіх абаранках пісаў у другой палове XIX ст. Адам Кіркор. У 1930-х гг. у Смаргоні налічалася 60 пекараў. Вытворчасць апошніх былі традыцыйным пачастункам на фэсце Святога Казіміра ў Вільні.

Абаранкі ўжываліся і для гатавання кануна.

### Бэйгл

Разам з тым, існуе і габрэйскі варыянт — бейгл (ідыш ‏בייגל‏‎) На сённяшні дзень, сусветна вядомымі з'яўляюцца варыянты з Нью-Ёрка і Манрэаля.

Бэйгл камерцыйнай вытворчасці
Манрэальскі варыянт утрымлівае солад і цукар без солі. Варыцца ён у падсалоджанай мёдам вадзе, а выпякаецца ў печы на дровах. Таксама выкарыстоўваюцца зерне мака або кунжута для «чорнага» і «белага» варыянтаў. 
Нью-ёркскі варыянт утрымлівае соль і солад. Варыцца ў звычайнай вадзе перад выпяканнем у звычайнай печы. У выніку, гэты варыянт робіцца мяккім з вільготнай коркай, а манрэальскі — меншы па памеру, з вялікай дзіркай, але хрумсткі і салодкі.

Існуюць варыянты:

* чыкагскі: варыцца на пару перад выпяканнем;
* лонданскі: больш грубы і з пузыркамі ад воздуху.

### Сушкі

Сушкі
У якасці інгрэдыентаў для сухіх мальенькіх сушак выкарыстоўваецца мука (звычайна, пшанічная), яйка, соль ,вада, а таксама дабаўкі ў залежнасці ад рэцэпту. Пасля, цеста наразаюць на тонкія (не болей 1 см.) палоскі, скручваюць у кола і кідаюць у кіпяток. Праз 5 хвілін выраб дастаюць і пакідаюць у духоўку запякацца, пры гэтым, сушкі высушваюцца больш чым абаранкі. Пры прыгатаванні сушкі можна дадаць мак, кунжут, ванілін ці арэхавую муку.

### Кракаўскія абаранкі

Вядомы з часоў кіравання Ягайлы. У запісах прыдворных за 2 сакавіка 1394 г. напісана: 

Гандляр кракаўскімі абаранкамі. 2014 г.
«*Dla królowej pani pro circulis obrzanky 1 grosz*» (з польск. — «Для каралевы на абаранкі 1 грош»).

Кракаўскі абаранак мае форму авала ці кола і складаецца з двух ці трох палосак дражджавога цеста, скручаных у спіраль. Традыцыйна, мае дыяметр 12-17 см. і таўшчыню 2-4 см. Мае вагу 80-120 грам. Паверхня абаранка можа быць як гладкай, так і шарахаватай.

Абаранак пасыпаецца рознымі дабаўкамі — зеляніна, папрыка, сыр, цыбуля, мак, кунжут, кмен, лён.

Ужыванне
--------

Абаранак, праз цвёрдасць, звычайна ўжываецца з напоем. У Расіі абаранкі прынята есці з гарбатай. Існуе варыянт ужывання з малаком. Напрыклад у Літве і на тэрыторыі Беларусі абаранкі ламалі на кавалкі і кідалі ў малако. Змочаныя кавалкі абаранка змякчаліся, што спрашчала ўжыванне цвёрдых абаранкаў.

Літаратура
----------

* Абаранкі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — С. 13. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
* Абаранкі // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 1. — 704 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0496-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Абаранкі

  


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |

1. ↑  *Похлебкин В. В.* О кулинарии от А до Я. — Мінск: Полымя, 1988. — 224 c. — ISBN 5-345-00218-5. — C. 36.
2. ↑  Да смаргонцаў на абаранкі. - СБ Беларусь Сёння (14 лютага 2012 г.)
3. ↑  *А. Киркор.* Белорусское Полесье // Живописная Россия. — СПб. 1882. — Т. 3.
4. ↑  Слава абаранкаў са Смургоняў
5. ↑  *Михаэль Дорфман.* Бублики с мороженым. Независимый Бостонский Альманах «Лебедь», № 372 (25 апреля 2004)
6. ↑  The Hole Truth | Seven Days.
7. ↑  *Смирнов В.* Товароведение продовольственных товаров. — Гос. изд-во торговой лит-ры. — 1954. — С. 226. — 688 с.
8. ↑  *И. М. Скирухин, М. Н. Волгарев.* Химический состав пищевых продуктов. — 2-е. — М.: Агропромиздат, 1987. — Т. 1. — С. 32—35. — 224 с. — ISBN 9785458391078. Архіўная копія ад 16 снежня 2018 на Wayback Machine
9. ↑  *Maria Dembińska.* Food and Drink in Medieval Poland: Rediscovering a Cuisine of the Past (англ.) / William Woys Weaver. — Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1999. — P. 115. — ISBN 0-8122-3224-0.
10. ↑  Obwarzanek krakowski (англ.). *EUR-Lex*