**Фёдар Адольфавіч Фогт** (1889, Пецярбург — 5 лістапада 1939, Віцебск) — беларускі графік, жывапісец, тэатральны мастак, ілюстратар, майстар плаката, слынны педагог.

«Карнавал». Палатно, алей, 1935. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу ў 1889 годзе ў вялікай сям’і кіраўніка Страхавога таварыства «Расія» Адольфа Отавіча Фогта (1844—1911). Маці Фёдара — Эдварда Рыкард Артур (1853—1919) дачка англійскага генеральнага консула, нарадзілася на востраве Цёркс у Карыбскім моры (Вестіндыя). Акрамя малодшага Фёдара, у сям’і былі яшчэ чатыры дачкі:
Марыя (1881—1966), Лізавета (1883—1977), Аліса (1885—1914?) і Грэтхен (Маргарыта) (1886—1916).

Прафесійную падрыхтоўку атрымаў ў Імператарскай Акадэміі мастацтваў (Санкт-Пецярбург, 1911—1915) і ўдасканаліваў яе ў майстэрнях Лондана.

З 1928 года выкладаў у Віцебскім мастацкім тэхнікуме. Да 1934 быў намеснікам дырэктара і завучам. Выступіў ініцыятарам ўтварэння графічнага аддзялення (1932).

Добра адукаваны педагог веў руплівую працу па падрыхтоўке будучых графікаў, жывапісцаў, майстроў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Праз гады мастак Яўген Ціхановіч ўспамінаў: 

> 
> *«Кожны ўрок Фёдара Адольфавіча не быў падобны на папярэдні. Іншы раз, напрыклад, на працягу дзвюх гадзін мы малявалі мадэль у руху. Праз кожныя пяць мінут натуруршчык мяняў становішча торса, рук, ног, а мы павінны былі перадаць складаную схему руху. Развівалі мы таксама зрокавую памяць. Мадэль знаходзілася за спіной. Час ад часу нам дазвалялася азірнуцца… падобныя трэніроўкі прыносілі цудоўныя вынікі».*

Ф. А. Фогт удзельнічаў ва Усебеларускіх мастацкіх выстаўках ў 1934, 1936, 1937 гг. ў Мінску, выстаўке выяўленчага мастацтва ў 1935 годзе ў Маскве.

Сярод жывапісных работ Ф. А. Фогта: «Карнавал» (1930), «Галодны паход», «Інквізіцыя», «Смерць Каламана Валіша» (1937).

Мастак шмат працававаў над ілюстрацыямі да часопісаў і кніг. Ім былі зроблены серыі літаграфій да «Рэвізора» М. Гогаля (1935), «Стракатаго флэйтыста» Г. Браунінга (1935).

Спадчына мастака за віцебскі перыяд творчасці амаль не захавалася. У 2017 і 2019 гг. унук мастака А. Паноў (Санкт–Пецярбург) перадаў Віцебскаму мастацкаму музею больш за 200 прац Ф. Фогта ранняга перыяду, у тым ліку карціну «У гавані» і эцюд «Ракавіна». Цяпер у Вицебску самая вялікая музейная калекцыя работ Ф. Фогта.

Ушанаванне памяці
-----------------

У 2019 годзе ў Віцебску на доме па вул. Суворава, 3, у якім з 1923 па 1941 знаходзілася Віцебскае мастацкае вучылішча, дзе выкладаў Ф. Фогт устаноўлена мемарыяльная дошка (скульптар Аляксандр Гвоздзікаў).

Вучні Фёдара Фогта
------------------

* Генрых Бржазоўскі
* Анатоль Волкаў
* Натан Воранаў
* Павел Гаўрыленка
* Міхаіл Даўгяла
* Пётр Дурчын
* Яўгеній Красоўскі
* Абрам Кроль
* Раіса Кудрэвіч
* Уладзімір Іванавіч Кухараў
* Лазар Ран
* Уладзімір Сакалоў
* Сяргей Селіханаў
* Яфім Тарас
* Мікалай Тарасікаў
* Віталь Цвірка
* Яўген Ціхановіч
* Мікалай Чураба
* Пётр Явіч

Ілюстрацыі Фёдара Фогта да аповесці Сяргея Фарфораўскага «Ледніковы чалавек», 1927
----------------------------------------------------------------------------------

* 
*

Зноскі
------

1. ↑  Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 4: 1917—1941 гг. / Рэдкал.: С. В. Марцэлеў і інш.; Рэд. тома Л. М. Дробаў, В. Ф. Шматаў. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 204
2. ↑  Ціхановіч Я. Настаўнікі і вучні // «Літаратура і мастацства». — 1967. — 8 жніўня. Гл.: Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 4: 1917—1941 гг. / Рэдкал.: С. В. Марцэлеў і інш.; Рэд. тома Л. М. Дробаў, В. Ф. Шматаў. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 250.
3. ↑  В Витебске установили мемориальную доску художнику и педагогу Федору Фогту
4. ↑  Адкрыццё мемарыяльнай дошкі Ф. Фогту ў Віцебску (фота)

Спасылкі
--------

* Форум Artinvestment.ru  (руск.)
* АРТХИВ. Фёдор Адольфович Фогт  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Фёдар Адольфавіч Фогт на Вікісховішчы |

* Лісаў А. Перспектыва наіцікавейшы закон. Паводле педагога Віцебскай мастацкай школы Фёдара Фогта // Літаратура і мастацтва, 2017, № 15