**Марк Аній Фларыян** (лац.: Marcus Annius Florianus), больш вядомы ў рымскай гістарыяграфіі як **Фларыян**, — рымскі імператар, які кіраваў у 276 годзе.

Меў тытул «Бацька Бацькаўшчыны».

Біяграфія
---------

У крыніцах утрымваецца вельмі бедная інфармацыя пра жыццё і кіраванне Фларыяна. У «Гісторыі Аўгустаў  (руск.) (бел.» некалькі раз згадваецца, што ён быў родным братам імператара Марка Клаўдзія Тацыта. Аднак у адным урыўку расказваецца, што Фларыян з’яўляўся зборным братам Тацыта па маці. Гэта больш падобна на праўду, бо радавыя імёны ў іх розныя. Некаторыя гісторыкі, такія як Рональд Сайм  (руск.) (бел. зусім паддаюць сумневу існаванне якой-небудзь роднай сувязі паміж Тацытам і Фларыянам. Пры гэтым Сайм абапіраецца на дадзеныя грэчаскіх крыніц.

Пасля ўзыходжання на пасад Тацыт прызначыў Фларыяна на пасаду прэфекта прэторыя  (руск.) (бел. і адправіўся разам з ім у паход супраць готаў, якія пераплылі праз Чорнае мора, уварваліся ў малаазіяцкія правінцыі і дайшлі да Кілікіі. Фларыян паспяхова ваяваў з праціўнікам і здолеў адрэзаць яму ўсе шляхі да адступу. Аднак у гэты час да яго прыходзяць весткі пра смерць Тацыта. Тады прэфект прэторыя абвясціў сябе імператарам, па паведамленні «Гісторыі Аўгустаў», *«не па волі сената, а па ўласным падахвочванні»*. Але Пат Сазерн лічыць, што Фларыян узышоў на прастол, узгадніўшы свае дзеянні з сенатам. Робін Мак-Махон мяркуе, што ўсе скаргі «Гісторыі Аўгустоў» на дзеянні Фларыяна ў адносінах да сената з’яўляюцца надуманымі. На манетах, адчаканеных у кіраванне Фларыяна, утрымваецца легенда *SC*, якая паказвае на пададзеныя сенату паўнамоцтва кляпаць манету. Па ўсёй бачнасці, абвяшчэнне Фларыяна імператарам адбылося ў Кілікіі, па іншых звестках — у Рыме.

Напэўна, некаторы час Фларыян кіраваў цалкам удала, бо яго імя ўтрымваецца на манетах заходніх манетных двароў, змесцаваных у Рыме, Лугдуне, Сісцыі і Тыцыне. Яго прызналі ў якасці гасудара Іспанія, Брытанія, Галія, Маўрэтанія і Афрыка. Аднак неўзабаве ўсходняе войска абвясціла імператарам свайго палкаводца Проба, якому зрабілі падтрымку правінцыі Сірыя і Егіпет. Фларыян, які працягваў вайну з варварамі ў Малой Азіі, быў змушаны завяршыць баявыя дзеянні, хоць цалкам атачыў варожыя атрады. Імператар выступіў супраць Проба, вылічваючы, па ўсёй бачнасці, на лікавую перавагу сваёй арміі. Непадалёк ад Тарсуса праціўнікі сустрэліся, але дасведчаны Проб імкнуўся ўнікаць генеральнай бітвы. У сувязі з тым, што вялікая частка войска Фларыяна складалася з выхадцаў з еўрапейскіх правінцый, многія салдаты не вытрымлівалі гарачага клімату і пачалі захворваць. Вырашыўшы, што з іх хопіць пазбаўленняў, праз некалькі тыдняў ваяры забілі Фларыяна. Што тычыцца працягласці кіравання Фларыяна, крыніцы ўтрымваюць вызначаныя разыходжанні. Хранограф 354 года  (руск.) (бел. паведамляе пра 88 дзён, Еўтропій  (руск.) (бел. — аб 2 месяцах і 20 днях, а Аўрэлій Віктар  (руск.) (бел. пісаў аб адным або двух месяцах. Аўтары Prosopographia Imperii Romani  (руск.) (бел. завуць вызначаныя даты: 7 чэрвеня — 9 верасня 276 года. Як піша «Гісторыя Аўгустаў», у Фларыяна было шмат дзяцей.

Нягледзячы на непрацягласць кіраванні Фларыяна, яго манеты дзівяць сваёй разнастайнасцю. На адных утрымваюцца выявы і надпісы, што славяць ваярскую адвагу Фларыяна (лац.: VIRTVS FLORIANI AVGusti). Іншыя завуць яго «Прымірыцелем Свету» (лац.: PACATOR ORBIS) і «Вызвольнікам Стагоддзя» (лац.: RESTITVTOR SAECVLI). Некаторыя манеты заяўляюць, што гасудару будуць вечна спадарожнічаць перамогі (лац.: VICTORIA PERPETVA). Падводзячы вынікі, можна сказаць, што ўсё яны ўтрымваюць надзеі на будучае залатое стагоддзе, які прыйдзе дзякуючы імператару. У адным напісе згадваецца пра консульства Фларыяна, якое адносяць на 276 год. Паведамленні «Гісторыі Аўгустаў» пра тое, што Тацыту не дазволілі прызначыць Фларыяна консулам, здаюцца ненадзейнымі.

Заўвагі
-------

1. ↑  Florian // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Canduci 2010, p. 101.
3. 1 2 3 4  Грант 1998.
4. ↑  *Флавий Вописк Сиракузянин*. «История Августов». Тацит. XIII. 6.
5. ↑  *Флавий Вописк Сиракузянин*. «История Августов». Тацит. XIV. 4.
6. ↑  *Флавий Вописк Сиракузянин*. «История Августов». Тацит. XVII. 4.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mc Mahon 1999.
8. ↑  *Syme, Ronald.* Emperors and Biography. — Oxford, 1971. — 246 p.
9. 1 2 3  PLRE 1971. sfn error: шмат якараў (2×): CITEREFPLRE1971 (даведка)
10. ↑  *Флавий Вописк Сиракузянин*. «История Августов». Тацит. XIV. 1.
11. 1 2  Southern 2001, p. 127.
12. ↑  *Зосим*. Новая история. I. 64. 2.
13. ↑  Southern 2001, p. 128.
14. ↑  *Хронограф 354 года*. Часть 16.
15. ↑  *Евтропий*. Бревиарий от основания Города. IX. 16.
16. ↑  *Аврелий Виктор*. О цезарях. XXXVII. 1.
17. ↑  Mc Mahon 1999, pp. сноска 5.
18. ↑  *Флавий Вописк Сиракузянин*. «История Августов». Тацит. XVI. 4.
19. ↑  Corpus Inscriptionum Latinarum 12, 1115
20. 1 2  Mc Mahon 1999, pp. сноска 8.

Літаратура
----------

* *Аврелий Виктор.* Тацит и Флориан // О цезарях.
* *Флавий Вописк Сиракузянин.* История Августов // Тацит. — М.: Наука, 1992.
* *Зосим.* Новая История // Книга I.
* *Jones, A. H. M.* M. Annius Florianus // Prosopography of the Later Roman Empire / A. H. M. Jones, J. R. Martindale, J. Morris. — Cambridge University Press, 1971. — Vol. I : A.D. 260–395. — P. 367. — ISBN 0-521-07233-6 [2001 reprint].
* *Грант, М.* Римские императоры. Флориан. — 1998.
* *Robin Mc Mahon.*. Florian (276 A.D.) (англ.). *An Online Encyclopedia of Roman Emperors*.  2000.
* *Southern, Pat.* The Roman Empire from Severus to Constantine. — London, New York: Routledge, 2001.
* *Canduci, Alexander.* Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome’s Immortal Emperors. — Pier 9, 2010.

Спасылкі
--------

* Roman Imperial Coins of Florianus (англ.).  Wildwinds. — Монеты Флориана. Праверана 2014-22-07.

| Рымскія імператары |
| --- |
| Прынцыпат27 да н.э. — 235 | 
* Актавіян Аўгуст
* Тыберый
* Калігула
* Клаўдзій
* ✰ Нерон
* Гальба
* Атон
* Вітэлій
* Веспасіян
* Ціт
* Даміцыян
* Нерва
* Траян
* Адрыян
* Антанін Пій
* Марк Аўрэлій і Луцый Вер
* Комад
* Пертынакс
* Дзідзій Юліян
* Песцэній Нігер
* Клодзій Альбін
* Септымій Север
* Каракала
* Гета
* Макрын і Дыядумен
* Геліягабал
* Аляксандр Север

 |  |
| Крызіс235—284 | 
* Максімін Фракіец
* Гардыян I і Гардыян II
* Пупіен і Бальбін
* Гардыян III
* ✰ Філіп Араб
* Дэцый і Герэній Этруск
* Гастыліян
* Трэбаніян Гал і Валузіян
* Эміліян
* Валерыян I
* Галіен і Салонін
* Клаўдзій II
* Квінціл
* ✯ Аўрэліян
* Тацыт
* Фларыян
* Проб
* ✰ Кар
* Карын і Нумерыян

 |
| Дамінат284—395 | 
* Дыяклетыян
* Максіміян
* ✰ Канстанцый I Хлор
* Галерый
* Флавій Север
* Максенцый
* Максімін
* Ліцыній з Валентам і Марцініянам
* Канстанцін I
* Канстанцін II
* Канстант
* Канстанцый II і Ветраніён
* Флавій Клаўдзій Юліян
* Іавіян
* Валентыніян I
* Валент II
* Грацыян
* Валентыніян II
* Феадосій

 |
| Заходняя імперыя395—480 | 
* Ганорый
* Канстанцый III
* Канстанцін III
* Іаан
* Валентыніян III
* Петроній Максім і Паладый
* Авіт
* Маярыян
* Лібій Север
* Антэмій
* Алібрый
* ✰ Гліцэрый
* Юлій Непат
* ✰ Ромул Аўгуст

 |
| Усходняя імперыя395—476 (да падзення Рыма) | 
* Аркадзій
* Феадосій II
* Маркіян
* Леў I Макела
* Леў II
* Зянон
* Васіліск
* Зянон

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1059952734 · NLP: a0000003259018 · VIAF: 309816597 · ULAN: 500355695 |