У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Друць (значэнні).

**Друць** — рака ў Віцебскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцях Беларусі, правы прыток Дняпра.

Даўжыня ракі 295 км. Плошча вадазбору 5020 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 31,6 м³/с. Агульнае падзенне ракі 105,2 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

Назва
-----

Назва Друць старабалцкага паходжання.

Гідранімічная аснова *\*dru-t-* паходзіць ад індаеўрапейскага \**dreu-* / \**dru-* «бегчы, імкнуцца», ад якога вытворнае і *\*droṷus* «плынь». У стараеўрапейскай гідраніміі вядомыя аднакарэнныя рачныя назвы і з асновай *Drut-*, і з асновай *Drav-*.

З балцкай лексікі гэты корань і яго вытворныя з цягам часу зніклі, выціснутыя іншымі каранямі, і засталіся толькі ў гідраніміі. Найбольш паказальнае стараіндыйскае *drutáḥ* (< *drutas*) «бег». Таго ж паходжання балцкія гідронімы *Dreverna, Drawanta, Drawing*.

Назву Друць можна прыблізна перадаць як «Плыткая (рака)».

Ад таго ж кораня \**dru-* назва ракі Друя (*\*dru-j-*). Ад роднаснага яму *\*droṷus* назвы Адроў, Сухадроўка.

У басейне Друці балцкія назвы маюць рэкі Няропля, Домса, Рэкта. Адразу справа ад цячэння Друці — рэкі з балцкімі назвамі Клява, Пліса, Можа, Ала, Дабасна.

Асноўныя прытокі
----------------

**Справа**: Аслік, Малыш, Вядзерка, Даўжанка, Вепрынка, Белая, Дабрыца, Каменка. **Злева**: Крывая, Няропля, Вабіч, Арлянка, Балонаўка, Грэза, Узбінка.

На рацэ
-------

**Гарады**: Талачын, Круглае, Бялынічы, Рагачоў. **Вёскі**: Друцк. **Вадасховішчы**: Талачынскае, Чыгірынскае, Цяцёрынскае. **Зоны адпачынку**: Чыгірынка, Маліна, Друць, Лужкі.

У 1948 годзе на рацэ Друць была пабудавана і пушчана ў эксплуатацыю малая гідраэлектрастанцыя калгаса «Перамога» Ляснянскага сельсавета, на цяперашні момант не існуе.

Гідраграфія
-----------

Пачынаецца за 1 км на захад ад вёскі Раздольная Талачынскага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне Рагачова. Агульная даўжыня рачной сістэмы Друці складае 2000 км, густата рачной сеткі — 0,39 км/км³. Вадазбор у вярхоўі — ў межах Аршанскага ўзвышша, на астатнім працягу — ва ўсходняй частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Суднаходная ніжэй плаціны Чыгірынскага вадасховішча (за 84 км ад вусця) у паўнаводны перыяд.

Асаблівасці рэжыму — вельмі выразнае веснавое разводдзе, на якое прыпадае 54 % гадавога сцёку. Веснавы пад’ём узроўню вады інтэнсіўны (7—10 сутак), найвышэйшы ўзровень разводдзя ў пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанню 2,5—2,8 м. Веснавы ледаход доўжыцца каля 3 сутак. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

Даліна Друці да ўпадзення ракі Крывая невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 1,5—2,5 км. Схілы парэзаныя, вышыня іх 8—30 м, да гарадскога пасёлка Бялынічы адкрытыя і пад ворывам, ніжэй па цячэнні пераважна пад лесам. Левы схіл больш спадзісты, правы ўмерана стромкі, нярэдка абрывісты. Пойма пераважна двухбаковая (на асобных участках у нізоўі левабярэжная, у верхнім цячэнні часткова затопленая Цяцёрынскім, у ніжнім — Чыгірынскім вадасховішчамі), адкрытая, лугавая. Паверхня поймы ў прырэчышчавай частцы роўная, месцамі ўзгорыстая, перасечаная старыцамі, асушальнымі канавамі, лагчынамі.

Рэчышча каналізаванае на 2 участках у вярхоўі: ад вёскі Навасёлкі да горада Талачын (7 км) і ад пункта за 0,4 км ніжэй моста на аўтамабільнай дарозе Мінск—Масква да аграгарадка Друцк (8,6 км). На астатнім працягу моцна-звілістае, свабодна меандруе, ніжэй упадзення ракі Вабіч разгалінаванае на пратокі і рукавы з шматлікімі старыцамі і залівамі. Шырыня ракі ў межань у вярхоўі 10—20 м, ніжэй — 30—50 м. Берагі пераважна стромкія, месцамі абрывістыя, вышынёй 1—2,5 м (на лукавінах 3—5 м), у вусцевай частцы спадзістыя, вышынёй да 1 м.

Заўвагі
-------

1. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 185.
2. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.
3. ↑  H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44—45, 55, 65.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91.
5. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 92.
6. ↑  Газета паведамляла… : па старонках Круглянскай раённай газеты «Ленінскі сцяг» // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Круглянскага р-на. — Мн. 1996. — С. 481.

Літаратура
----------

* *Бычук С. Ф.* Друць // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1–2. – Л. 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с. 40 л. ил. (руск.)
* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

| ⛭Дняпро |
| --- |
| Левыя прытокі | 
* Арловічы
* Арціслаўка
* Баброўка
* Вільчанка
* Ворскла
* Вуглянка
* Вязьма
* Гутлянка
* Дзясна
* Жэрам
* Задубровенка
* Капуснік
* Лешча
* Мярэя
* Окра
* Паўна
* Псёл
* Ракутун
* Расасенка
* Ржаўка
* Рось
* Самара
* Свінка
* Сож
* Сула
* Табора
* Трасна
* Ухлясць
* Цуперка

 |
| Правыя прытокі | 
* Адаменка
* Аршыца
* Адроў
* Брагінка1
* Бярозаўка
* Бярэзіна
* Ведрыч
* Вопь
* Даска
* Добасна
* Друць
* Дубравенка
* Інгулец
* Ірпінь
* Лахва
* Мадорка
* Макранка
* Прыпяць
* Тошчыца
* Тросенка
* Ульянка
* Хватаўка
* Цецераў
* Чарніца
* Чыжоўка

 |
| 1раней левы прыток Прыпяці |