**Сядзіба Ленскіх** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры ў в. Сула Стаўбцоўскага раёна.

Гісторыя
--------

Юзаф Брант. «Партрэт Зянона Ленскага»
Зянон Ленскі. «Партрэт Эльжбеты Васілеўскай з роду Ленскіх»
Асабняк быў пабудаваны Паўлам Ленскім у пачатку XIX стагоддзя.

Маёнтак у Суле быў апісаны ў 2-м томе «Гісторыі рэзідэнцый на колішніх крэсах Рэчы Паспалітай  (руск.) (бел.» Рамана Афтаназы.

Паводле Рыжскай дамовы 1921 года мяжа паміж Польшчай і Расіяй прайшла па галоўнай алеі вялізнага стагадовага парка ў Сядзібе Ленскіх.

Апошняй уладальніцай сядзібы стала родная сястра вядомага мастака Зянона Ленскага Эльжбета. Калі маёнтак быў узарваны салдатамі ў 1939 годзе, гаспадарыні далі прытулак жыхары Сулы, у якой яна пражыла да сваёй смерці ў 1951 годзе.

Рэшткі сядзібы занесены ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

У 2006—2012 годзе была праведзена рэстаўрацыя сядзібы, адбудаваны на старым месцы сядзібны дом, адрамантаваны гаспадарчыя будынкі. Цяпер пры маёнтку працуе парк інтэрактыўнай гісторыі, прымаюць турыстаў.

Архітэктура
-----------

Кузня
Цэнтрам сядзібы з’яўляўся класічны аднапавярховы асабняк. Прамавугольны будынак быў крыты плоскім гонтавым вальмавым дахам. Дом упрыгожваў моцна выступаючы цэнтральны порцік з чатырма дарычнымі калонамі, якія былі апорай для трохкутнага франтону з вялікім паўкруглым акном. Порцік служыў пад’ездам для экіпажаў. З садовага боку існаваў практычна ідэнтычны порцік з тэрасамі і каменнымі лесвіцамі. На бакавых сценах дома знаходзіліся дзве маленькія веранды, таксама з калонамі.

Дом быў акружаны пейзажным паркам плошчай каля 5 га. У яго глыбіні, на ўзгорку стаяла капліца ў форме ратонды, з сямейнымі магіламі (цяпер руіны). За домам тэрыторыя саду даволі крута спускалася да ракі і найблізкага става.

Пасля сядзібы засталіся толькі гаспадарчыя пабудовы (флігель, кузня, стайні, вазоўня, амбар, кароўнік, лядоўня  (руск.) (бел. піваварны завод, аранжарэя, дом эканома). Частка з іх была разабрана (напрыклад, адзін з флігеляў у 1992 годзе), некаторыя амаль у руінах, але некаторыя адбудоўваюць. Захаваліся рэшткі парку, аднак апошняе вялікае старое дрэва ўпала ў 1970 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2  Suła. W: Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. 2, przejrzane i uzupełnione. T. 2: województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 362—363. ISBN 83-04-03784-X.
2. ↑  Надзея Усава. Вяртанне імя. Зянон Ленскі
3. 1 2  Сядзіба Ленскіх (Сула) на сайце Radzima.org
4. ↑  Сядзіба Ленскіх (Сула) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
5. 1 2  Сула, усадьба Ленских // Старинные усадьбы Минского края / А. Т. Федорук ; [Под общ. рук. и предисл. Е.Будинаса]. — Мн.: ООО "Полифакт" : ООО "Лекция", 2000. — С. 164—167. — 415 с. — (Старинные усадьбы Беларуси). — 500 экз. — ISBN 985-6107-24-5.

Літаратура
----------

* Suła. W: Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. 2, przejrzane i uzupełnione. T. 2: województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 362—363. ISBN 83-04-03784-X

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Сядзіба Ленскіх (Сула) на Вікісховішчы |

* Сядзіба Ленскіх (Сула) на сайце Radzima.org
* Сядзіба Ленскіх (Сула) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Сядзіба Ленскіх (Сула) на сайце «Архіварта»