**Конапішце** (чэшск.: Konopištĕ) — замак у Чэхіі, прыкладна ў 50 кіламетрах на паўднёвы ўсход ад Прагі, каля горада Бенешаў.

Гісторыя замка
--------------

Замак быў пабудаваны ў XIII стагоддзі епіскапам Тобіяшам з Бенешава і з'яўляўся будынкам у гатычным стылі, потым некалькі разоў рэканструяваўся. Першапачаткова замак Конапішце быў пабудаваны на ўзор французскага замка як моцная гатычная крэпасць прамавугольнай формы з круглымі вежамі па вуглам, што давала магчымасць максімальна эфектыўна абараняцца падчас асад. Усяго ў замке было 7 веж: чатыры па вуглам, адна ў цэнтры паўночнай сцяны і дзве ў цэнтрах кароткіх заходняй і ўсходняй сцен. Умацаванні замка дапаўнялі роў і земляныя валы.

Род Беняшовічай быў уладальнікам замка да 1327 года, калі замак перайшоў да знатнай фаміліі Штэрнберкаў, якая таксама валодала замкам Чэскі-Штэрнберк паблізу ад горада Бенешаў. У XVII стагоддзі гаспадары замка з роду Штэрнберкаў перабудавалі замак у стылі позняй готыкі і пазней у стылі позняга Адраджэння. Падчас гусіцкіх войн замак падвергнуўся працяглай асадзе каралеўскіх войск, якая працягвалася 17 месяцаў, і ў 1468 годзе быў заваяваны войскамі караля Іржы з Подзебрадаў.

У 1648 годзе ў перыяд Трыдцацігадовай вайны замак быў захоплены і разрабаваны шведскай арміяй, пасля чаго прыйшоў у заняпад. Састарэлы замак набыў на аўкцыёне чэшскі дваранін Ян Ёзаф Вртба. У пачатку XVIII стагоддзя замак яшчэ раз быў перабудаваны сям'ёй Вртба ў стылі барока. Замест разваднога замкавага моста быў узведзены каменны мост ва ўсходняй вежы прарубілі новы ўваход у замак вышыня веж была паменьшана да ўзроўня замкавых пабудоў акрамя таго пабудаваны вялікі паўднёвы флігель.

У 1887 годзе замак быў праданы за 2 млн золатам эрцгерцагу Францу фердынанду д' Эстэ, спадычынніку Аўстра-вянгерскага прастола, па ініцыятыве якога ў 1889—1894 гадах замак быў яшчэ раз карэнным чынам перабудаваны. Рэканструкцыяя замка ажыццяўлялася пад кіраўніцтвам архітэктараў з Вены Ёсефа Моцкара і Франца Шморанца. Эрцгерцаг, які з'яўляўся вялікім аматарам паляўніцтва, абсталяваў у замке механічны цір, пашырыў ужо існаваўшую там калекцыю зброі і даспехаў, а таксама стварыў некалькі «паляўнічых калідораў», упрыгожаных здабытымі трафеямі — тысячамі аленевых рагоў, вепручыных іклаў, чучаламі лісіц, экзатычных жывёл і птушак. Акрамя гэтага, пры эрцгераге замак быў абсталяваны вадаправодам, каналізацыяй, была праведзена электрычнасць, у цэнтральным флігелі замка быў усталяваны ліфт (які працаваў за кошт плаціны, пабудаванай на бліжэйшым ставе) і ўнесены шэраг іншых тэхнічных інавацый для таго часу.

Тады ж вакол замка быў разбіты парк у англійскім стылі з тэрасамі, разарыям і мармуровымі статуямі. Замак у Конапішце быў любімым месцам адпачынка і палявання Фраца Фердынанда. За час валодання замкам, акрамя паляўнічых трафеяў, Франц Фердынанд сабраў у ім вялікую калекцыю гістарычнай зброі і розных рэчаў з выявай Святога Георгія. Калі Франц фердынант быў забіты ў 1914 годзе, яго дзеці атрымалі ў спадчыну замак і калекцыі, якія там знаходзілісь.

Від на замак з возера
У 1943 годзе замак стаў месцазнаходжаннем генеральнага штаба войскаў SS у Багеміі і служыў да 1945 года таксама як сховішча трафейных твораў мастацтва. У канцы Другой сусветнай вайны значная частка твораў мастацтва і калекцыйных рэчаў была вывязена з Конапішце, але да 1946 дзе большасць з іх была вернута ў замак. Частка твораў мастацтва Конапіштскай калекцыі заховаецца цяпер у Празе.

Пасля Другой сусветнай вайны, замак, які знаходзіўся ў дзяржаўнай уластнасці быў адкрыты для турыстаў. Цяпер (у пачатку XXI стагоддзя) Міністэрства культуры Чэхіі выдаткоўвае каля 80бр0 000 долараў на падтрымку замка, часткова кампенсуючы гэтую суму за кошт турызма.

Калекцыі замка
--------------

У замке Конапішце захоўваецца значная калекцыя твораў мастацтва і мастацкіх промыслаў эпохі готыкі, рэнесанса, барока, паляўнічых трафеяў, гістарычнай, баявой і паляўнічай зброі, даспехаў. Калекцыя паляўнічай зброі XVI—XVIII стагоддзяў з'яўляецца трэцяй па памеру ў Еўропе, таксама вялікая калекцыя паляўнічых трафеяў — каля 4400 экзэмпляраў (усе былі «здабыты» эрцгерцагам Францам Фердынанадам, але гэта не канчатковая колькасць яго трафеяў — за ўсё жыццё на паляванні ім было забіта каля 256 000 жывёл).

Зноскі
------

1. ↑  Památkový katalog NPÚ Праверана 14 лютага 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41593640'></a>
2. ↑  Princess wants Franc Ferdinand's castle back in the family — Europe — International Herald Tribune — The New York Times
3. ↑  Мирослав Брожовски. Конопиште. — Прага, 2002. ISBN 80-85094-74-6

Спасылкі
--------

* Афіцыны сайт замка Архівавана 17 лістапада 2011.
* История и архитектура замка Конопиште  (руск.)
* Жыцьцё ў Конапішце перад сьмерцю ў Сараеве