recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Пара́дак рэа́кцыі** па дадзеным рэчыве — паказчык ступені пры канцэнтрацыі гэтага рэчыва ў кінетычным ураўненні рэакцыі (ураўненне, якое звязвае скорасць рэакцыі з канцэнтрацыяй рэчываў, што узаемадзейнічаюць).

Паводле закону дзейных мас, скорасць *v* простай (аднастадыйнай) рэакцыі тыпу

{\displaystyle n\_{A}A+n\_{B}B\to pC+qD}
роўная:

{\displaystyle v=k\,C\_{A}^{n\_{A}}\,C\_{B}^{n\_{B}},}
дзе *C**A* і *C**B* — канцэнтрацыі рэчываў *A* і *B*, *k* — канстанта скорасці рэакцыі, *n**A* і *n**B* — асобныя парадкі рэакцыі (па рэчывах *A* і *B* адпаведна).

Для простай гамагеннай рэакцыі асобныя парадкі рэакцыі адпавядаюць стэхіяметрычным каэфіцыентам рэчыва ва ўраўненні хімічнай рэакцыі.

Агульны (сумарны) парадак рэакцыі роўны суме парадкаў рэакцыі па ўсіх рэчывах, канцэнтрацыі якіх уваходзяць у кінетычнае ўраўненне: для простых рэакцый парадак рэакцыі — цэлы лік (1,2 ці 3), для складаных (напрыклад, паралельных, паслядоўных) рэакцый звычайна не супадае з сумай стэхіяметрычных каэфіцыентаў (можа быць дробным і нават адмоўным лікам).

Парадак рэакцыі залежыць ад механізму рэакцыі і ўмоў, у якіх яна адбываецца (можа змяняцца пры змене тэмпературы і ціску), і вызначаецца эксперыментальна.

Гл. таксама
-----------

* Хімічная кінетыка

Літаратура
----------

* Парадак рэакцыі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. С. 82.
**Аксамітная кніга** — радаслоўная кніга найболей знатных баярскіх і дваранскіх родаў Расіі. Складзеная ў 1687 годзе ў сувязі з адменай месніцтва (1682) і пасля спынення складання разрадных кніг. Назва па аксамітнай вокладцы. У Аксамітную кнігу ўключаныя: «Гасудараў радасловец» 1555—1556, які складаецца пераважна з радаслоўных запісаў нашчадкаў Рурыкавічаў і Гедзімінавічаў (царскі, княжыя, баярскія роды), а таксама матэрыялы за другую палову XVI—XVII стагоддзяў з радаслоўных роспісаў, пададзеных прадстаўнікамі гэтых родаў у 1682—1687.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0036-6 (т.1).
**Кашо́наўка** (трансліт.: *Kašonaŭka*, руск.: Кашоновка) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавета.

Гісторыя
--------

У 1868 годзе Кашонаўка — засценак Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 1 двор, 8 жыхароў. У 1904 годзе Кашонаўка — вёска той жа воласці і павета, 26 жыхароў, у 1908 годзе 25 жыхароў. У 1921 годзе засценак у складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 4 двары, 23 жыхары. У 1931 годзе 6 двароў, 25 жыхароў. З 12 кастрычніка 1940 года ў Лук’янаўскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 года Маладзечанскай вобласці, з 1951 года ў Сваткаўскім сельсавеце, з 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. У 1940 годзе вёска налічвала 12 двароў, 62 жыхары. У 1948 годзе жыхары вёсак Кашонаўка і Старынкі арганізавалі калгас імя Кірава. З 1959 года вёска ў складзе калгаса «Зара», з 1 лютага 1988 года — калгаса імя Леніна (цэнтр — вёска Сваткі), з 1994 года — аграфірмы «Зара», з сакавіка 1997 года — сельскагаспадарчага прадпрыемства імя М. Танка (цэнтр — Сваткі).

Насельніцтва
------------

* 21 жыхар (1960)
* 2 двары, 5 жыхароў (1997)

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Kaszonówka, zaścianek, powiat wilejski // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy (польск.). — Warszawa, 1882. — S. 901.

| ⛭**Сваткаўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Сваткі |  |
| Вёскі | Альсевічы ·  Андрэйкі ·  Бонда ·  Брусы ·  Даўжані ·  Замашша ·  Калінаўка ·  Кашонаўка ·  Ліпава ·  Лужы ·  Магдуліна ·  Мацкі ·  Наўры ·  Новікі ·  Няверы ·  Памараўшчына ·  Пількаўшчына ·  Рудзевічы ·  Русакі ·  Сівыя ·  Старынкі 1 ·  Старынкі 2 ·  Узла ·  Шкленікова ·  Яжджэнцы |
**Анастасія Гедзімінаўна**, імя пры нараджэнні **Айгу́ста** (каля 1320 — 11 сакавіка 1345) — першая жонка вялікага князя маскоўскага Сімяона Іванавіча.

Імя
---

Імя Айгуста з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў, што дайшлі з індаеўрапейскай даўніны.

Першая аснова *Ai(g)-* ад пярвейшага *Eig-*, што звязана з літоўскім *eiti* «ісці», *eiga* «хада». З асновай *Eig-* вядомыя антрапонімы тыпу *Eig-mant’as, Eig-min’as*. У старалітоўскім іменніку гэтая аснова была звязаная з паняццем ваенных паходаў.

Другая аснова *Gust-* вядомая з антрапоніма *Gus(t)-taut’as* і звязваецца з *gusti* «звыкаць». У сучасным літоўскім іменніку часцейшая таго ж паходжання аснова *Gud-* (ад *gudo* «звыкаў»), як у імёнах тыпу *Gud-mant’as, Gud-vil’as*.

Імя Айгуста адносілася да слою «ваярскіх» імёнаў, якія запанавалі ў раннелітоўскім іменніку разам з абсалютызацыяй ролі ваяроў у структуры грамадства, іх пачалі надаваць асобам як мужчынскага, так і жаночага полу. Дастасаванае да мужчынскага носьбіта, гэтае імя значыла «Звыклы да (ваенных) паходаў».

Такога ж тыпу «ваярскія» імёны насілі таксама дачка князя Трайдзеня Гаўдзіманта (імя Гаўдзімант значыла «Слаўны (ваеннай) здабычай»), дачка князя Кейстута Рымгайля (мужчынскае імя Рымгайла значыла «Трывалы і моцны»).

Жыццяпіс
--------

Дачка вялікага князя літоўскага Гедзіміна, дата нараджэння пэўна не вядома.

У 1333 годзе прывезена ў Маскву, замуж за 16-гадовага маскоўскага княжыча Сімяона Іванавіча. Нарадзіла двух сыноў, Васіля і Канстанціна, памерлых у маленстве, і дачку Васілісу (жонку кашынскага князя Міхаіла Васілевіча).

Памерла ў Маскве падчас чумы, пасля таго як прыняла схіму. Пахавана ў заснаваным ёй жа Спаса-Праабражэнскім манастыры.

Заўвагі
-------

1. ↑  T. Milewski. Indoeuropejskie imiona osobowe. Wrocław-Warszawa-Kraków, 1969. С. 11—13.
2. ↑  Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. C. 86.
3. ↑  Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. C. 96.

Літаратура
----------

* ПСРЛ. — Т. XXV. — М. 1949.
* Энциклопедический словарь. — Т. IV. — С. 255.
* *Карамзин Н. М.* История Государства Российского. — Т. IV. — С. 137. Пр. 292, 364, 372.
* Айгуста // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т. 3: Дадатак. А — Я. — С. 18. — 696 с. — ISBN 978-985-11-0487-7 (т. 3), ISBN 985-11-0315-2.


| ?Анастасія Гедзімінаўна — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Гедзімін |  | Будзівід |  | Трайдзень |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Анастасія |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Еўна |  | Комант |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Малы Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Sejm-Wielki.pl · Rodovid |
**Епіскап Варлаам** (свецкае імя *Віктар Сцяфанавіч Рашанцаў*; 20 чэрвеня 1878, Тамбоў — 20 лютага 1942, Волагда) — праваслаўны дзеяч, епіскап.

Біяграфія
---------

У 1896 годзе скончыў Тамбоўскую класічную гімназію, потым Казанскую духоўную акадэмію. З восені 1901 года выкладчык Уфімскага духоўнага вучылішча. 9 кастрычніка 1901 года рукапаложаны ў іерадыякана. З 1902 года выкладчык, з 1903 года інспектар Уфімскай духоўнай семінарыі. З 1906 года рэктар Палтаўскай духоўнай семінарыі ў сане архімандрыта. 13 студзеня 1913 года хіратанізаваны ў епіскапа Гомельскага, вікарыя Магілёўскай епархіі.

Арыштаваны 23 чэрвеня 1919 года. Абвінавачваўся ў «контррэвалюцыйнай агітацыі». Вызваленны 5 ліпеня 1919 года. З другой паловы 1919 (?) епіскап Мсціслаўскі, вікарый Магілёўскай епархіі, з 1922 года часова кіруючы Магілёўскай, з 1923 года — Пскоўскай, потым Гомельскай епархіямі. Зноў арыштаваны ў 1924 годзе. Асуджаны да 2 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у Яраслаўскай турме АДПУ.

Са снежня 1927 года часова кіруючы Любімскім вікарыяцтвам Яраслаўскай епархіі. Зноў арыштаваны ў 1929 годзе. 3 студзеня 1930 года прыгавораны да 3 гадоў ППК. Этапаваны ў Котласкі канцлагер АДПУ Комі АССР. У зняволенні асуджаны да 10 гадоў ППК. У 1933 годзе мера пакарання заменена высылкай. Зноў арыштаваны ў 1941 годзе. Памёр у адным з канцлагераў Валагодскай вобласці.

Зноскі
------

1. ↑  ВАРЛААМ РАШАНЦАЎ

Літаратура
----------

* За Христа пострадавшие; Степанов (Русак) В. Свидетельство обвинения. 1993. Т. 1. С. 130
Названы ў гонар вядомага Архімеда з Сіракуз, які адкрыў знакаміты закон Архімеда. Паводле гэтага закона сіла, якая дзейнічае на цела, пагружанае ў вадкасць, роўная вазе аб'ёму вадкасці, што выцясняецца ім. У выпадку судна сіла Архімеда роўная вазе вады ў аб'ёме той частцы судна, якая пагружаная ў ваду. Калі гэтая сіла больш, чым вага судна, то яно будзе плаваць.

Парадокс Архімеда сцвярджае, што цела можа плаваць у аб'ёме вады меншым, чым аб'ём самога цела, калі яго сярэдняя шчыльнасць менш, чым шчыльнасць вады. Такім чынам, масіўнае цела (напрыклад, карабель) можа плаваць у аб'ёме вады нашмат меншым, чым аб'ём самога цела, пры ўмове, што вада акружае цела з усіх бакоў.
**Акруга Острупа, Сейлструпа і Берглума** (дацк.: Åstrup, Sejlstrup, Børglum Amt) — былая акруга ў Дацкім каралеўстве, якая была заснавана ў 1662 годзе ў выніку з’яднання Острупа і феода Сейлструп, феодам Берглум і паўночнай паловай былога феода Ольбарг, які знаходзіўся на поўнач ад Лім-фіёрда. 

Графства складалася з сотняў:

* Берглум;
* Ерслеў;
* Хорнс;
* Кэр;
* Венеб’ерг;
* Вестэр Хан;
* Остэр Хан.

Акруга была скасавана ў выніку рэформы 1793 года. Затым сотня Кэр быў уключаны ў склад акругі Ольбарг. Сотня Вестэр Хан была часткай акругі Цістэд. Астатнія пяць феодаў былі часткай акругі Ерынг.
**Кашмау** — гэта галаўны ўбор башкірскага нацыянальнага касцюма. Кашмау насілі замужнія жанчыны. Ён уяўляў сабой шапачку з адтулінай на верхавіне з нешырокай стужкай-хвастом, якая спускаецца на спіну. Стужка павінна была цалкам прыкрываць валасы жанчыны. Гэты галаўны ўбор упрыгожваўся манеткамі, падвескамі, караламі і рознымі пацеркамі. Кашмау мог быць чырвонага, ружовага або карычневага колеру.

Кашмау быў асабліва папулярны ў XIX стагоддзі на поўдні і паўднёвым захадзе Башкірыі. У XX стагоддзі ён лічыўся святочным галаўным уборам і яго маглі насіць жанчыны з заможных сем'яў.

Кашмау часта выкарыстоўваецца ў касцюмах фальклорных калектываў і з'яўляецца сімвалам башкірскага адзення.

Прызначэнне і асаблівасці нацыянальнага галаўнога ўбору досыць падрабязна апісаны ў этнаграфічнай літаратуры.

Зноскі
------

1. ↑  *Розалия Солтангареева.* Семейно-бытовой обрядовый фольклор башкирского народа. — Жильем, 1998. — С. 86. — 241 с.

Спасылкі
--------

* Женский головной убор — кашмау. Музей археологии и этнографии Учреждения Российской академии наук Института этнологических исследований УНЦ РАН.
* Kашмау. Башкирский народный костюм.
* Kашмау Архівавана 2 красавіка 2016.. Энциклопедия моды. Андреева Р. 1997.
**Архаі́зм** (грэч. αρχαιος — старадаўні, старажытны) — слова, моўны выраз, граматычная форма, якія былі характэрныя для старадаўняй мовы, але цяпер выйшлі з ужытку.
Архаізмы часта выкарыстоўваюцца ў стылістычных мэтах, напрыклад, для надання мове ўрачыстасці, ці для перадачы атмасферы даўніны.

У мовах з развітымі прафесійна-сацыяльнымі падсістэмамі (як, напрыклад, у англійскай) архаізмы могуць выконваць функцыю прафесійнага жаргону, што асабліва характэрна для юрыспрудэнцыі.

У блізкароднасных мовах можа назірацца з'ява, калі некаторае слова з'яўляецца архаізмам у адной мове, але актыўна ўжываецца ў другой. Напрыклад,

* бел.: вока — руск.: око (пры сучасным «глаз»),
* бел.: чырвоны — руск.: червонный (пры сучасных «красный», «алый»).

Ад архаізмаў могуць утварацца шырокаўжывальныя вытворныя словы, напрыклад, ад «чало» паходзіць слова «узначальваць», выраз «на чале».

Літаратура
----------

* Архаізм // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 1. — С. 516. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0036-6 (Т. 1).
* Архаизм // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
**Бантэайсрэй** (кхмер.: បន្ទាយស្រី [bɑntiəj srəj], літар. «Цытадэль Жанчыны») — храмавы комплекс на тэрыторыі правінцыі Сіемрэап у Камбоджы, ля падножжа гары Пном Дай, за 25 км на паўночны ўсход ад асноўнай групы храмаў Ангкор. Храм прысвечаны індуісцкаму богу Шыве. Пабудаваны ў часы праўлення Раджэндравармана II, дакладная дата заканчэння будаўніцтва — 967 год. Дата асвячэння — 22 красавіка 967 года.

Храм пабудаваны з чырвонага пясчаніку, навакольныя яго сцены — з латэрыту. Бантэайсрэй — адзіны з ангкорскіх храмаў, пабудаваны не манархам, а каралеўскім саноўнікам Яджнявараха (Khmer: យ ជ្ញ វ រា ហៈ) у сваёй асабістай вотчыне горадзе Ішварапура. На знойдзенай на тэрыторыі храма стэлы напісана, што Яджнявараха быў навукоўцам і філантропам, які дапамагаў жабракам, хворым і нявінным.

Быў знойдзены французамі ў 1914 годзе. Набыў вядомасць праз дзесяць гадоў, адразу пасля таго, як пісьменнік і авантурыст Андрэ Мальро паспрабаваў выкрасці статуі 4-х апсар.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Бантэайсрэй

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 308199816 |
**Баня-Лукская дыяцэзія** (сербск.: Бањалучка бискупија / Banjalučka biskupija, лац.: Dioecesis Bania Lucensis) — каталіцкая дыяцэзія лацінскага абраду ў Босніі і Герцагавіне з цэнтрам у горадзе Баня-Лука.

Дыяцэзія заснавана 5 ліпеня 1881 года, як суфраганная дыяцэзія мітраполіі Врхбосны. У 1887 годзе ў Баня-Луцы пабудаваны сабор Святога Банавентуры, цалкам разбураны землятрусам 1969 года. Сучасны будынак сабора збудаваны ў 1974 годзе.

Дыяцэзія большай часткай размешчана на тэрыторыі сучаснай Рэспублікі Сербскай з гістарычнай сербскай большасцю. Пераважная большасць каталікоў на тэрыторыі дыяцэзіі гістарычна складалі этнічныя харваты. У 1990 годзе каталікоў у дыяцэзіі была 91 тысяча чалавек. Баснійская вайна 1992—1995 гадоў прывяла да істотнай змены этна-канфесійнай карціны, у прыватнасці колькасць каталікоў яшчэ больш зменшылася з-за вялікай колькасці ўцекачоў з ліку баснійскіх харватаў у незалежную Харватыю падчас вайны і пасля яе. Цяпер у дыяцэзіі каталікоў каля 40 тысяч, прынамсі ўдвая менш, чым да вайны. Мноства каталіцкіх храмаў было разбурана падчас баявых дзеянняў, пасля сканчэння вайны іх аднаўленне было галоўнай мэтай дыяцэзіі.

Зноскі
------

1. 1 2  Diocese of Banja Luka

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Баня-Лукская дыяцэзія
* Сайт дыяцэзіі
* «Diocese of Banjaluka» //Catholic Encyclopedia (1913)
* Статыстыка на gcatholic.org
* Статыстыка дыяцэзіі на catholic-hierarchy.org
**Альжбета з Шыдлоўскіх Грабоўская гербу Любіч** (польск.: Elżbieta z Szydłowskich Grabowska; 1749 — 1 чэрвеня 1810, Варшава) — каханка і марганатычная жонка караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага, якая мела на яго вялікі ўплыў.

Біяграфія
---------

Была дачкой плоцкага ваяводы Тэадора Шыдлоўскага і Тэрэзы з Віткоўскіх. У 1768 ажанілася з Янам Ежы Грабоўскім. Патаемна была каханкай Станіслава Аўгуста Панятоўскага і многія дзеці з яе шлюбу, насамрэч, былі ад яго. Верагодна, неўзабаве пасля смерці мужа ў 1789 патаемна вышла замуж за Станіслава Аўгуста. Тытулу каралевы не мела і лічылася палюбоўніцай. Мела, магчыма, толькі паводле чутак, уплыў на караля: менавіта ёй прыпісвалі схіленне караля да Таргавіцкай канфедэрацыі.

Падчас знаходжання караля ў Гродне Альжбета часта да яго прыязджала, а аднойчы ў адной з загарадных рэзідэнцый арганізавала баль, на які былі запрошаны высокапастаўленыя асобы з Расійскай імперыі (рускі пасол Я. Сіверс, Валконскія і інш.)

З адрачэннем апошняга ад прастола разам з сынамі Міхалам і Станіславам паехала за ім у Санкт-Пецярбург. Пасля смерці Станіслава Аўгуста ў 1798 годзе вярнулася ў Польшчу, дзе апекавалася над мастакамі.

Дзеці
-----

* Станіслаў Грабоўскі (1780—1845), граф, міністр-асветы Царства Польскага;
* Міхал Грабоўскі (1773—1812), генерал брыгады воскаў польскіх Варшаўскага княства;
* Ізабела Грабоўская (1770—1800), жонка Райскага, пасля Валентыя Фаўстына Сабалеўскага;
* Аляксандра Грабоўская (1771—1789), жонка Францішка Салезыя Красіцкага;
* Казімір Грабоўскі
* Канстанцыя Грабоўская.



1. ↑
**Альгірдас Гайжуціс** (нар. 17 кастрычніка 1941 г, Субачус, Паневежыскі павет, Літва) — літоўскі філолаг. Рэктар Вільнюскага педагагічнага ўніверсітэта, акадэмік, хабілітаваны доктар гуманітарных навук.

Біяграфія
---------

У 1956 г. паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Вільнюскага дзяржаўнага ўніверсітэта на спецыяльнасць «Літоўская мова і літаратура», але скончыўшы два курсы гісторыка-філалагічнага факультэта, паступіў на філасофскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава.

Пасля заканчэння Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта атрымаў мэтавае накіраванне ў аспірантуру пры кафедры эстэтыкі таго ж універсітэта. У 1972 годзе Альгірдас Гайжуціс паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Пра прыроду мастацкіх каштоўнасцяў», а ў 1984 г. — дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара гуманітарных навук. Тэма доктарскай дысертацыі — «Духоўна-творчы патэнцыял мастака». У 1990 годзе Альгірдас Гайжуціс быў абраны членам-карэспандэнтам Акадэміі навук Літоўскай Рэспублікі. У 1995 годзе на тую ж пасаду абіраецца яшчэ на адзін тэрмін. З 2003 года Альгірдас Гайжуціс — рэктар Віленскага педагагічнага ўніверсітэта.

Асноўныя навуковыя інтарэсы і навуковая дзейнасць акадэміка Альгірдаса Гайжуціса звязаныя з праблемамі каштоўнаснай інтэрпрэтацыі мастацтва і духоўнага жыцця, развіццём ідэй еўрапейскай філасофіі і ўплывам на літоўскую культуру. У 2009 годзе Альгірдас Гайжуціс абраны акадэмікам Нацыянальнай алімпійскай акадэміі Літоўскай Рэспублікі і ўзнагароджаны Алімпійскай зоркай — вышэйшай узнагародай Нацыянальнага алімпійскага камітэта. Ганаровы прафесар БДПУ.

Званне Ганаровага прафесара Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы прысвоена ў 2010 годзе.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Сарокіна.

**Анастасі́я Ві́ктараўна Саро́кіна** (нар. 26 студзеня 1980; Мінск, БССР, СССР) — беларуская шахматыстка, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі шахмат, міжнародны суддзя.

Біяграфія
---------

Займацца шахматамі пачала з 5—6-цігадовага веку. Скончыла вучылішча алімпійскага рэзерву, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры.

Сарокіна 8 разоў перамагала на дзявочых чэмпіянатах Беларусі (1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000). Перамагла ў жаночым чэмпіянаце Мінска 1997 года. Прадстаўляла Беларусь на алімпіядах у Ерэване ў 1996 годзе і Элісце ў 1998; на алімпіядзе 2004 годзе ў Кальвіі выступала за Аўстралію. Найлепшага выніку дасягнула ў 1998 годзе за Беларусь: 5,5/9 на запасной дошцы.

У 2001 годзе Сарокіна выканала норму міжнароднага майстра па шахматах сярод жанчын (WIM), у 2002 стала міжнароднай суддзёй ФІДЭ, у 2005 — трэнерам ФІДЭ. Судзіла на алімпіядах у Блэдзе (2002), Стамбуле (2012), некалькіх турнірах Гран-пры ФІДЭ (2012—2013) і іншых турнірах ФІДЭ.

Анастасія Сарокіна пераехала ў Аўстралію ў 2003 годзе, працавала трэнерам у шахматнай школе Квінсленда, пасля ў Мельбурне, стварыла ўласную школу «Шахматная акадэмія». З канца 2000-х гадоў зноў жыве ў Беларусі, замужам, мае дачку. У 2013 годзе заснавала ў Мінску дзіцячую школу шахмат, якая пазней атрымала акрэдытацыю ФІДЭ.

З мая 2017 года ўзначальвае Беларускую федэрацыю шахмат (БФШ).

У жніўні 2020 года Анастасія Сарокіна падпісала ліст, у якім спартыўная грамадскасць выступіла супраць гвалту і беззаконня ў Беларусі. Неўзабаве была дапытана ў міліцыі і выехала за мяжу. У маі 2021 года заявіла аб адстаўцы з пасады старшыні БФШ. 

Дзядзька Анастасіі Сарокінай — беларускі гросмайстар Віктар Купрэйчык.

Зноскі
------

1. 1 2 3  FIDE Chess Profile (англ.). *Chess Ratings*.  ФІДЭ. Праверана 13 кастрычніка 2018.
2. 1 2  Анастасия Сорокина: «Раз не сложилось, значит, было не нужно» (руск.). *ChessPro* (22 чэрвеня 2017). Праверана 13 кастрычніка 2018.
3. ↑
4. ↑  *Wojciech Bartelski & Co.*. Sorokina, Anastasia (англ.). *Women’s chess Olympiads*. Праверана 13 кастрычніка 2018.
5. ↑  *Sorokina, Anastasia*. Архіўная копія (англ.)(недаступная спасылка).  Association of chess professionals (25 лістапада 2012). Архівавана з першакрыніцы 15 студзеня 2021. Праверана 4 лістапада 2018.
6. ↑  Официально (руск.). *Открытые шахматы* (19 мая 2017). Праверана 13 кастрычніка 2018.
7. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 20 жніўня 2020. Праверана 4 лістапада 2020.
8. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Анастасія Віктараўна Сарокіна
* Партыі  у базе *Chessgames*

* Анастасія Віктараўна Сарокіна ў сацыяльнай сетцы «Facebook»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ФІДЭ |
**Альгімантас Балта́кіс** (літ.: Algimantas Baltakis; 15 лютага 1930, Лелюнай, Уцянскі павет, Літва — 13 сакавіка 2022, Вільнюс, Літва) — літоўскі паэт. Народны паэт Літвы (1986).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў мястэчку Лялюнай. У 1949 годзе скончыў гімназію ў Каўнасе. У 1954 годзе — Вільнюскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «літоўская мова і літаратура».

У 1952—1956 гадах працаваў літаратурным супрацоўнікам, затым кіраўніком аддзела, потым адказным сакратаром у часопісе «Тарыбіне мацярыс» („Tarybinė moteris"; «Савецкая жанчына»). Затым у 1956—1990 гадах (з перапынкамі) у рэдакцыі літаратурнага часопіса «Пяргале» („Pergalė"; «Перамога»), у 1964—1967 і ў 1985—1989 гадах — галоўны рэдактар часопіса. З 1955 года член Саюза пісьменнікаў Літвы.

Жыў у Вільнюсе.

Творчасць
---------

Аўтар зборнікаў вершаў «Калі дожджык імжыць» (1955), «Чортаў мост» (1957), «Падземныя рэкі» (1965, Дзяржаўная прэмія Літвы 1966), «Хлеб і воблакі» (1973), «Дэдыкацыі» (1975), «Элегіі Страздзішкіса» (1979), «Наш вечар» (1986), «Уздых» (1993). Яго творы вызначаюцца эмацыянальнай адкрытасцю, у іх светаўспрыманне маладога пакалення пасляваеннай Літвы, рэчава-канкрэтная паэтыка гарадскіх будняў.

На літоўскую мову пераклаў кнігу паэзіі Р. Барадуліна «Бусел на даху» (1981), паасобныя вершы М. Танка.

Пераклады
---------

На беларускую мову творы Балтакіса перакладаў Р. Барадулін.

Зноскі
------

1. ↑  Балтакис Альгимантас // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
2. ↑  Algimantas Baltakis — VLE

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Baltakis, Algimantas(недаступная спасылка) (літ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 127569505 · GND: 127139710 · ISNI: 0000 0000 8184 7334 · LCCN: n83228374 · NKC: ola2004220140 · NTA: 258275553 · SUDOC: 261014684 · VIAF: 116003044 |

 |
Парад кахання-2008 у Дортмундзе
Колькасць наведвальнікаў паводле даных арганізатараў
**Парад кахання** (англ.: Love Parade) — адзін з найбуйнейшых тэхнапарадаў у свеце, які праходзіць у ліпені ў Германіі. З 1989 па 2006 гады праводзіўся ў Берліне, з 2007 — у розных гарадах Рурскага рэгіёна. Парады 2004 і 2005 у Берліне і 2009 у Бохуме былі адменены.

Першы парад быў арганізаваны ўлетку 1989 года Маціясам Роінгам (alias Dr. Motte). Да 1999 года колькасць удзельнікаў вырасла са 150 чалавек да 1,6 мільёнаў. Пасля паўзы ў 2004—2005 гадах, у 2006 годзе фестываль адбыўся зноў і прыцягнуў больш мільёна наведвальнікаў. Наступны фестываль быў запланаваны на 7 ліпеня 2007 года, аднак мерапрыемства не атрымала дазволу на правядзенне. У выніку актыўных пошукаў новага месца правядзення 15 чэрвеня 2007 года было абвешчана, што парад кахання ў найбліжэйшыя 5 гадоў будзе праходзіць у Рурскім рэгіёне. 25 жніўня 2007 фестываль з 1,2 мільёнамі ўдзельнікаў прайшоў у Эсэне, 19 ліпеня 2008 з 1,6 млн наведвальнікаў — у Дортмундзе. На фестывалі ў Дуйсбургу 24 ліпеня 2010 з 0,4 мільёнамі ўдзельнікаў падчас масавай цісканіны на ўваходзе загінуў 21 чалавек, 511 пацярпелі. У 2011 годзе правядзенне параду кахання было запланавана ў Гельзенкірхене, аднак з-за трагічнага інцыдэнту на парадзе 2010 года парад больш не будзе праводзіцца на тэрыторыі Германіі.

У памяць пра ахвяр масавай цісканіны, тры вядомых музыканта і дыджэя — Armin van Buuren, Paul van Dyk і Paul Oakenfold — аб'ядналіся ў праект DJ’s United і выпусцілі кампазіцыю Remember Love, прыбыткі ад якой пайшлі на кампенсаванне сем'ям загінулых і параненым.

Іншыя парады кахання
--------------------

Парады кахання праводзіліся таксама ў Акапулька, Вене, Кейптаўне, Мехіка, Сан-Францыска, Сант’яга і Тэль-Авіве, прычым парады ў гарадах Акапулька, Сан-Францыска, Сант’яга і Тэль-Авіве праводзяцца і дагэтуль.

Гл. таксама
-----------

* Гей-парад

Зноскі
------

1. ↑  Spiegel: Ticker zur Love-Parade-Katastrophe (ням.)
2. ↑  Пасля трагедыі ў Дуйсбургу: «Парадаў кахання» ў Германіі больш не будзе}

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Парад кахання на Вікісховішчы |

* Афіцыйны сайт Архівавана 4 сакавіка 2004.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7710730-5 · VIAF: 157895372 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзмітрук.

**Анастасія Мікалаеўна Дзмітрук** (укр.: Анастасія Миколаївна Дмитрук; нар. 31 студзеня 1991 г. Нежын, Чарнігаўская вобласць) — украінская паэтэса і грамадскі дзеяч. У сваёй творчасці выкарыстоўвае як украінскую, так і рускую мову. Вядомасць набыла дзякуючы вершу «Ніколі мы не будзем братамі», напісанаму ў сакавіку 2014 года.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 31 студзеня 1991 года ў горадзе Нежын Чарнігаўскай вобласці. З 12 гадоў жыве ў Кіеве, дзе вучылася ў гімназіі, а затым — у Фізіка-тэхнічным інстытуце Кіеўскага політэхнічнага інстытута.

Скончыла НТУУ «КПІ» зімой 2014 года, атрымаўшы кваліфікацыю спецыяліста па інфармацыйнай бяспецы. У перыяд Еўрамайдана працавала ў адной з фірмаў па абароне камп’ютарнай інфармацыі. Атрымаўшы шырокую вядомасць сваімі патрыятычнымі вершамі, пакінула працу і занялася выключна творчасцю і грамадскай дзейнасцю.

З 2014 года была адным з кіраўнікоў украінскай сацыяльнай сеткі WeUA, дзе займалася сувязямі з грамадскасцю, а таксама ўзначальвала конкурс патрыятычнай паэзіі.

У красавіку 2016 года атрымала званне «Кіяўлянка года — 2015» за ўклад у культурнае развіццё сталіцы.

22 верасня 2016 г. атрымала прэмію Кабінета міністраў Украіны за асаблівыя дасягненні моладзі ў развіцці Украіны. Пра гэта гаворыцца ў адпаведным распараджэнні В. Гройсмана: "За нацыянальна-патрыятычнае выхаванне грамадзян, падрыхтоўку моладзі да абароны незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны, развіццё валанцёрскага руху, садзейнічанне Узброеным Сілам урадавая прэмія прысуджана чарнігаўскай паэтэсе.

12 лістапада 2016 г. атрымала ўзнагароду Усеўкраінскай прэміі «Жанчына III тысячагоддзя» ў катэгорыі «Перспектыва».
**Эліазар Маркавіч Гельштэйн** (руск.: Элиазар Маркович Гельштейн; 1 снежня 1897, Полацк — 28 снежня 1955, Масква) — савецкі вучоны ў галіне тэрапіі. Доктар медыцынскіх навук (1935), прафесар (1935). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1942).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1919 г. медыцынскі факультэт 1-га МДУ. У 1920—1952 гг. працаваў у 2-м МДУ (2-м ММІ): ардынатар, асістэнт тэрапеўтычных клінік (1920—1931), прафесар, загадчык факультэцкай тэрапеўтычнай клінікай (1931—1941, 1944—1952). У гады Вялікай Айчыннай вайны (1941—1944) — галоўны тэрапеўт Ленінградскага фронту; вярнуўся ў Маскву цяжка хворым (Блакадная гіпертанія, аліментарная дыстрафія). Увосень 1952 г. у сувязі з так званай справай лекараў падвергнуўся партыйна-грамадскаму асуджэнню, у пачатку 1953 г. быў арыштаваны. Пасля вызвалення ў красавіку 1953 года па стане здароўя не змог вярнуцца да педагагічнай дзейнасці; вёў кансультатыўную працу ў бальніцах Масквы.

Быў членам праўлення Усесаюзнага і намеснік старшыні Маскоўскага тэрапеўтычных таварыстваў, сурэдактар ​​падзелу ваенна-палявой тэрапіі «Энцыклапедычнага слоўніка ваеннай медыцыны», намеснік галоўнага рэдактара часопісаў «Клінічная медыцына» і «Тэрапеўтычны архіў».

Навуковыя працы
---------------

* «Рентгенокимография сердца» — М. 1935;
* «Клиническое значение рентгенокимографии сердца». — М.—Л. 1937;
* «Инфаркт миокарда». — М. 1948; 1951.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Архівавана 4 сакавіка 2016.
*
***Берайхсляйтар*** *(ням. Bereichsleiter)* - званне ў сістэме палітычных званняў НСДАП, якое існавала ў нацысцкай Германіі з 1939 па 1945 гады. Званне **берайхсляйтар** было ўведзена для замены старога звання крайсляйтар (якое стала цяпер пасадай), але таксама выкарыстоўвалася ў НСДАП як на рэгіянальным, так і на агульнаімперскім узроўні. Званне прыблізна адпавядала чыну падпалкоўніка ў вермахце.

Асобы, якія мелі званне берайхсляйтара і былі прызначаны на пасаду крайсляйтара, з 1939 гады насілі спецыяльную нарукаўную павязку.

**Пятліцы вышэйшых чыноў НСДАП**20: Берайхсляйтар, 21: Оберберайхсляйтар, 22: Гаўптберайхсляйтар, 23: Дынстляйтар, 24: Обердынстляйтар, 25: Гаўптдынстляйтар, 26: Бефельсляйтар, 27: Обербефельсляйтар, 28: Гаўптбефельсляйтар, 29: Гаўляйтар, 30: Рэйхсляйтар.

Літаратура
----------

* Clark, J. (2007). Uniforms of the NSDAP. Atglen, PA: Schiffer Publishing
**Беразіно** — археалагічны помнік каля вёскі Беразіно Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

Гарадзішчы
----------

Знаходзіцца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, на ўзгорку пад назвай «Талерка». Вышыня 17-18 м. Пляцоўка памерам 49-47 м. З поўдня, паўднёвага ўсходу і паўднёвага захаду вал і роў. У 1971 годзе абследаваў А. Р. Мітрафанаў, у 1992 годзе — А. У. Ільюцік. Культурны пласт 0,2-0,8 м. Знойдзены фрагменты глінянага посуду, абпаленыя камяні, кавалкі шлаку, косці жывёл. Адносіцца да днепра-дзвінскай і штрыхаванай керамікі культур (III—IV ст.).

Курганны могільнік
------------------

### Курганны могільнік-1

Знаходзіцца на паўночным захадзе ад вёскі, у лесе, ва ўрочышчы Выскадніца. Налічваецца 18 насыпаў.

### Курганны могільнік-2

Знаходзіцца за 1,5 км на поўнач ад маста праз раку Бярэзіну, на левым беразе ракі, ва ўрочышчы Адверніца. 2 насыпы, адзін вышынёй каля 1 м і дыяметрам да 2 м, другі за 20 м ад першага ў заходнім напрамку вышынёй каля 0,5 м і дыяметрам 1,5 м. Недалёка ад насыпаў знойдзены каменныя рубіла, сякера з адбітай палавінай абуха. У двары жыхара вёскі І. Казлоўскага ляжаў камень правільнай авальнай формы (20×30 см) з ёмістасцю. Паводле сведчання гаспадара, яго знайшлі паблізу курганоў.

Літаратура
----------

* Археалагічнае вывучэнне Докшыччыны // Памяць: Докшыцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; уклад. А. В. Скараход; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2004. — С. 29-34.
* Докшыцкі раён // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 241—258.

Спасылкі
--------

* Беразіно (археалагічны помнік) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Архамен.

**Архамен** (стар.-грэч.: Ὀρχομενός) — старажытны горад у Беотыі. Названы *Мінійскім* паводле адной версіі, па імі племя мінійцаў, якія насялялі Грэцыю яшчэ да прыходу грэкаў, паводле іншай — па імі цара Мінія, грабніца якога выяўлена Генрыхам Шліманам (у адрозненне ад іншага Архамена, размешчанага ў Аркадыі).

Горад быў размешчаны ва ўрадлівай даліне, пры ўпадзенні Кефіса ў возера Капаіда, але пазней, з-за балот, якія тут утварыліся, быў перанесены на паўночны захад, на схіл гары Акантыя.

Паселішча на месцы Архамена існавала з часоў неаліту. У мікенскі перыяд Архамен валодаў амаль усёй Заходняй Беотыяй. Архамен удзельнічаў у траянскім паходзе, паслаўшы пад Трою 30 караблёў. Пасля траянскай вайны (да VI ст. да н.э.) Фівы адабралі ў Архамена гарады, якія яму належалі, і вымусілі яго ўступіць у Беатыйскі саюз пад вяршэнствам Фіваў. У Карынфскай вайне Архамен выступаў на баку Спарты і каля 364-363 да н.э. быў разбураны фіванцамі. З 353 да н.э. пачаў аднаўляцца факейцамі, пры македонскіх царах Філіпе II і Аляксандры ўзмацніўся, але ранейшага значэння ўжо не набыў.

У 85 да н.э. у Архамена адбылася бітва, у якой Сула перамог Мітрыдата VI Еўпатара.

Недалёка ад Архамена, у горадзе Херанея, нарадзіўся Плутарх.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Новы · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4043725-5 · LCCN: no2015020888 · VIAF: 244076488 |
**Архаічны перыяд** (англ.: Archaic period), часам **мезаіндзейскі перыяд** (англ.: Meso-Indian period) — стадыя развіцця археалагічных культур ў дакалумбавую эпоху Паўночнай Амерыкі на поўнач ад Мексікі на працягу прыкладна 8 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя да н. э.

Вылучэнне
---------

Архаічны перыяд быў упершыню вылучаны ў 1958 г. амерыканскімі археолагамі Філіпам Філіпсам і Горданам Уілі на падставе папярэдніх даследаванняў паўднёвага ўсходу ЗША. За пачатак быў прыняты час знікнення Берынгіі і канец міграцыі палеаіндзейцаў у Паўночную Амерыку. Заканчэннем першапачаткова лічылі ўзнікненне курганных культур, з'яўленне земляробства і керамікі. Такім чынам у агульнасусветнай перыядызацыі архаічны перыяд супадаў з эпохамі мезаліту — ранняга неаліту.

Параўнальнае даследаванне з Месаамерыкай і пазнейшыя раскопкі культур Поверці-Пойнт і Уотсан-Брэйк паказалі, што курганыя культуры ўзніклі значна раней за распаўсюджанне земляробства і керамікі. У гэтай сувязі некаторыя археолагі сталі вылучаць самастойную стваральную стадыю (англ.: Formative stage), якую датавалі ніжнімі межамі ад сярэдзіны 4 тысячагоддзя да н. э. да канца 2 тысячагоддзя да н. э. і верхнімі — каля сярэдзіны 1 тысячагоддзя н. э.

Перыядызацыя
------------

Архаічны перыяд прынята падзяляць на некалькі стадый:

* Ранняя архаічная (да сярэдзіны 7 тысячагоддзя да н. э.): ад знікнення Берынгіі да ўзнікнення вытворчасці кошыкаў.
* Сярэдняя архаічная (сярэдзіна 7 тысячагоддзя да н. э. — канец 4 тысячагоддзя да н. э.): шліхтаваныя каменныя прылады, апрацоўка ракавін, абмен на доўгія адлегласці, перасяленне з Азіі продкаў алеутаў, эскімосаў і на-дэне.
* Позняя архаічная (3 тысячагоддзе да н. э. — 2 тысячагоддзе да н. э.): распаўсюджанне земляробстваа на поўдні сучасных ЗША, выраб керамікі, арнаментацыя ракавін.

Гл. таксама
-----------

* Марская архаічная культура

Спасылкі
--------

* Archaic North America
* Archaic Period: Overview
* Encyclopedia of Alabama
* Ohio History Central
* The Canadian Encyclopedia
* Earliest Mound Site
* DAVID G. ANDERSON, PALEOINDIAN AND ARCHAIC PERIODS IN NORTH AMERICA
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Беразіна.

**Беразіна́** (трансліт.: *Bierazina*, руск.: Березина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Міханавіцкага сельсавета. Месціцца за 10 км на поўдзень ад Мінска, 2 км ад чыгуначнай станцыі Міханавічы.

Гісторыя
--------

У 1908 годзе засценак у Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы.

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Кайкаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). У 1920-я гады быў распаўсюджаны шавецкі промысел. З 18 студзеня 1931 года ў Смілавіцкім, з 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне, 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі. Спаленыя 2 двары, забітыя 7 жыхароў.

Насельніцтва
------------

* 1908 год — 81 жыхар
* 1917 год — 95 жыхароў
* 1926 год — 92 жыхары
* 1941 год — 58 жыхароў
* 1999 год — 13 чалавек
* 2009 год — 9 чалавек

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Літаратура
----------

* Беразіна // Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8: Мінская вобласць, кн. 3 / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2012. — 624 с.: іл. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0636-9. С. 363—364

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Беразіна (Мінскі раён)

| ⛭**Міханавіцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Міханавічы |
| Пасёлкі | Дачны |
| Аграгарадкі | Чурылавічы |
| Вёскі | Аляксееўка ·  Бардзілаўка ·  Беразіна ·  Грэбенка ·  Дубовы Лес ·  Кайкава ·  Калініна ·  Кацягі ·  Міханавічы ·  Плябанцы ·  Пярэсека ·  Серафімова |
**Аруцю́н Тырату́равич Гале́нц** (арм.: Հարություն Կալենց) (*Каленц*, 1910, Кюрун, Асманская Імперыя — 1967, Ерэван, Армянская ССР) — армянскі мастак і графік.

Біяграфія
---------

Аруцюн Хармандаян (Галенц) нарадзіўся ў горадзе Кюркун Асманскай імперыі ў дваранскай сям'і, што паходзіла з горада Ані. У час генацыда армян 1915 года Аруцюн Галенц асірацеў, дайшоў да Алепа, дзе ў прытулку і захапіўся маляваннем. Мастацкую адукацыю атрымліваў у прыватных майстэрнях, у прыватнасці, у французскага мастака Клода Мішэлье. У 1930—1946 гг. жыў у Бейруце, стварыў там мастацкую студыю, стаў адным са стваральнікаў Саюза мастакоў Лівана.
У чэрвені 1946 года Аруцюн Галенц з сям'ёй, жонкай Армінэ і старэйшым сынам рэпатрыяваўся ў Савецкую Арменію. У 1949 годзе па абвінавачанні ў фармалізме і касмапалітызме ён на тры гады быў выключаны з саюза мастакоў. Меў персанальныя выстаўкі ў Маскве і ў Ерэване.

У ліпені 1962 года ў часопісе «Савецкае мастацтва» быў апублікаваны артыкул Ільі Эрэнбурга пра Галенца. 
Галенц — адзін з герояў кнігі Андраніка Царукяна «Людзі без дзяцінства…».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Ով ով է. հայեր / пад рэд. Հ. Այվազյան — Երևան: 2005.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393'></a>
2. 1 2 3  Армянская савецкая энцыклапедыя / пад рэд. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>
3. ↑  Арутюн Галенц глазами Левона Мкртчяна

Спасылкі
--------

* Галенц на Hayazg
* Улица Галенца, 18 Архівавана 1 красавіка 2011.
* Галенц глазами Левона Мкртчяна
* Галенц, видеосюжет

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 16679670g · GND: 1165272512 · ISNI: 0000 0003 8036 6899 · LCCN: no2012105744 · VIAF: 259231544 |
**Алег Яўгеньевіч Меньшыкаў** (руск.: Олег Евгеньевич Меньшиков; 8 лістапада 1960) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, народны артыст Расійскай Федэрацыі (2003), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1995, 1997, 1999).

Біяграфія
---------

Меньшыкаў нарадзіўся 8 лістапада 1960 у горадзе Серпухаве Маскоўскай вобласці ў сям'і Яўгена Якаўлевіча Меньшыкава (нар. 1934) — ваеннага інжынера і ўрача-неўрапатолага Алены Інакенцьеўны Меньшыкавай (нар. 1933). Пасля заканчэння агульнаадукацыйнай і музычнай школ (1977 год) паступіў у Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна, на курс В. Б. Манахавай.

Пасля заканчэння тэатральнага вучылішча ў 1981 годзе паступіў у Малы тэатр. Праз год быў прызваны ў Савецкую армію і праходзіў службу ў Цэнтральным акадэмічным тэатры Савецкай арміі. У 1985 годзе Меньшыкаў перайшоў у трупу тэатра імя Ярмолавай, дзе прапрацаваў да 1989 года, сыграўшы шэраг прыкметных роляў. У 1995 годзе ён арганізаваў сваю тэатральную кампанію, якая называецца «Таварыства 814»

Стаўшы вольным акцёрам, Меньшыкаў грае ў спектаклях Пятра Фаменкі (роля Калігулы ў аднайменным спектаклі — 1990 год), лонданскім тэатры «Глобус» (роля Сяргея Ясеніна ў спектаклі «Калі яна танцавала» — 1991 год).

У 2005 годзе ажаніўся з актрысай Настассяй Чарновай.

Фільмы
------

* 1981: Радня (*Родня*)

Зноскі
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 3 мая 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Алег Яўгенавіч Меньшыкаў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Internet Movie Database · КиноПоиск · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Расія-Культура · Даведка РІА |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 9017362 · BNF: 14046326h · GND: 122129067 · ISNI: 0000 0001 2141 6572 · LCCN: n2002036777 · NKC: jn20040615004 · NLA: 42441652 · NTA: 140122095 · NUKAT: n2010150625 · SUDOC: 149343280 · VIAF: 84104591 |

 |
**Алеганскае плато** (англ.: Allegheny Plateau) — значная па плошчы раўніна на тэрыторыі ЗША, на якой размешчана цэнтральная частка штата Нью-Ёрк, паўночная і заходняя часткі штата Пенсільванія, паўночная і заходняя часткі штата Заходняя Віргінія і ўсходняя частка штата Агая. Структурна плато падзяляецца на дзве вобласці: паўночную, з больш роўным рэльефам і паўднёвую, менш аднастайную.

Паўднёвы ўскраек плато пераходзіць у плато Камберленд, з усходу плато абмежавана Алеганскімі гарамі.

Плато вылучаецца значнымі перападамі вышынь. У паўночнай частцы вышыня не перавышае 30 метраў, у паўднёвай частцы вагаецца ў межах ад 270 да 460 метраў, а на мяжы з Алегейні-Фронтам дасягае 1200 метраў.
Сем арханёлаў, расійская ікона (1900)
**Арханёл** (грэч. ἀρχάγγελος, літаральна «галоўны анёл») — анёл высокага рангу. Істоты падобныя на арханёлаў знаходзяцца ў шэрагу рэлігійных традыцый, але слова «арханёл» само, як правіла, звязана з абрамічнымі рэлігіямі, як іўдаізмам, хрысціянствам і ісламам.

Міхаіл і Гаўрыіл прызнаюцца арханёламі ў іўдаізме, ісламе і большасцю хрысціян. Кніга Товіт, якая ўваходзіць у каталіцкую і праваслаўную Бібліі, але лічыцца апакрыфічнай для пратэстантаў, згадвае Рафаэля, які таксама лічыцца арханёлам. Арханёлы Міхаіл, Гаўрыіл і Рафаэль шануюцца Рымска-каталіцкай царквой святам 29 верасня і Праваслаўнай царквой 21 лістапада. Гаўрыіл, Міхаіл, Ізрафіл і Азраэль лічацца арханёламі ў ісламе. Яўрэйская літаратура, як Кніга Эноха, згадвае Метатрона як арханёла, званы «высокім анёлам», хоць прыняцце гэтага анёла не з'яўляецца кананічным ва ўсіх галінах веры. У зараастрызме, святыя тэксты спасылаюцца на шэсць вялікіх Амеша Спента, літаральна «чароўныя іскры».

Некаторыя галіны канфесій згадваюць групу з сямі арханёлаў, але фактычна самі анёлы адрозніваюцца ў залежнасці ад крыніцы. Рафаэль, Гаўрыіл і Міхаіл заўсёды згадваюцца ў якасці арханёлаў, але іншыя арханёлы вар'ююцца, але часцей за ўсё ўключаюць Урыіла. Большасць арханёлаў лічацца добрымі анёламі. Сатана, якога часам называюць Люцыферам, таксама лічыцца арханёлам, які збіўся з шляху праўдзівага Богу і лічыцца злом, вядучым паўшых анёлаў супраць Богу ў вайне на Нябёсах у традыцыях, у якіх такі паняцце існуе.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Арханёл
* Архангелы: іерархія, іх выявы і малюнкі. (руск.)

| Архангелы |
| --- |
| 
Варахііл • Гаўрыіл • Задкііл • Егудзііл • Ерэмііл • Іафііл • Міхаіл • Рафаіл • Самуіл • Селафііл • Сіхаіл • Урыіл
 |



| ⛭Хрысціянская іерархія ангелаў |
| --- |
| Першы лік | Серафімы  ·  Херувімы  ·  Прастолы |
| Другі лік | Гасподствы  ·  Сілы  ·  Улады |
| Трэці лік | Начальствы  ·  Архангелы  ·  Ангелы |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Праваслаўная багаслоўская · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh97007612 · Microsoft: 2777766008 · NKC: ph305410 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Краўцоў.

**Алег Эдуардавіч Краўцоў** (нар. 7 мая 1961, Кызыл) — беларускі юрыст, Старшыня Рэспубліканскага працоўнага арбітражу Рэспублікі Беларусь (з 2012).

Пасля заканчэння ў 1990 годзе юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта працаваў следчым пракуратуры, суддзёй суда Маскоўскага раёна горада Брэст, з чэрвеня 1995 года па сакавік 2003 года — першым намеснікам, начальнікам упраўлення юстыцыі Брэсцкага аблвыканкама. З сакавіка 2003 года працаваў намеснікам міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь. З 29 жніўня 2006 года — дырэктар Нацыянальнага цэнтра прававой інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

10 красавіка 2012 года ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 162 прызначаны старшынёй Рэспубліканскага працоўнага арбітражу.

28 чэрвеня 2013 года Алег Краўцоў вызвалены з пасады старшыні Рэспубліканскага працоўнага арбітражу ў сувязі з ліквідацыяй названага дзяржаўнага органа.

Спасылкі
--------

* Сайт «Юстыцыя Беларусі»
**Алег Яўгенавіч Белавенцаў** (нар. 15 верасня 1949, Остраў, Пскоўская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч, палітык, марак, афіцэр. Паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Паўночна-Каўказскім федэральнай акрузе з 28 ліпеня 2016 года. Член Савета бяспекі Расійскай Федэрацыі з 2016 года па 2018 год. Герой Расійскай Федэрацыі (2014).

Біяграфія
---------

Краіны, у якіх Алег Белавенцаў трапіў пад санкцыі
Нарадзіўся 15 верасня 1949 года ў Маскве.

У 1971 годзе скончыў Севастопальскае ваенна-марское інжынернае вучылішча (цяпер Акадэмія ваенна-марскіх сіл). Пасля заканчэння працаваў на атамных падводных лодках Чырваназорнага Паўночнага флоту СССР.

Доўгі час быў работнікам КДБ СССР. Скончыў Ваенна-дыпламатычную акадэмію.

З 1982 года працаваў трэцім сакратаром па навуцы і тэхналогіях посольсьва СССР у Лондане, у 1985 годзе быў высланы з Вялікабрытаніі па шпіянаж. Пазней працаваў у ГДР.

У студзені 1998 года прызначаны на пасаду першага намесніка генеральнага дырэктара ФГУП «Росузбраенне», якую займаў да мая 1999 года.

З 2001 года быў кіраўніком ФГУ «Агенцтва „Эмерком"» МНС РФ.

З мая па снежань 2012 года выконваў абавязкі начальніка кіравання справамі губернатара Маскоўскай вобласці.

24 снежня 2012 года прызначаны на пасаду генеральнага дырэктара ААТ «Славянка» пасля буйнога карупцыйнага скандалу і арышту былога кіраўніка кампаніі Аляксандра Элькіна.

21 сакавіка 2014 года загадам Пуціна прызначаны паўнамоцным прадстаўніком Прэзідэнта РФ у Крымскай федэральнай акрузе.

Зноскі
------

1. ↑  *Герман Петелин, Уладзімір Паноў*. Новы кіраўнік "Славянкі" Белавенцаў пайшоў слізкім шляхам папярэднікаў **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *РусПрес* (5 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 22 сакавіка 2014. Праверана 21 сакавіка 2014.

Спасылкі
--------

* Алег Яўгенавіч Белавенцаў на сайце «Героі краіны»
* Ваенны савет // Радыё Рэха Масквы, 23.03.2013 (руск.)
* Каму расчышчаць аўгіевы стайні Сердзюкова? (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | OpenSanctions |