recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Аляксандр Іванавіч Баброўнік** (нар. 15 жніўня 1944, в. Вуйвічы, Пінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне механізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці, эксплуатацыі, аднаўлення і рамонту сельскагаспадарчай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1999), прафесар.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1965), Цэнтральны навукова-даследчы інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (аспірантура).

Працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце механізацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (1971—1978, навуковы супрацоўнік, інжынер), Мінскім трактарным заводзе (1994—2006, начальнік канструктарскага бюро навукова-тэхнічнага цэнтра), Беларускім дзяржаўным аграрным тэхнічным універсітэце (2007—2013, прафесар кафедры «Трактары і аўтамабілі», у 2008—2012 — загадчык кафедры), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1979—1994 — дацэнт кафедры «Дэталі машын і пад’ёмна-транспартныя машыны і механізмы», загадчык лабараторыі прыводаў, сістэм машын і механізмаў, з 2013 — прафесар кафедры «Гідрапнеўмааўтаматыка і гідрапнеўмапрывад», у 2016—2020 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: даследаванне рэжымаў машынна-трактарных агрэгатаў.

Бібліяграфія
------------

* Совершенствование процессов внесения удобрений на основе рациональных приводов машин : диссертация … доктора технических наук : 05.20.01 ; 05.20.03 : защищена 16.12.1997 : утверждена 10.02.1999 / Бобровник Александр Иванович. — Минск, 1997.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* *Кандрацьеў У. М.* Баброўнік Аляксандр Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — С. 340. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).
* Бобровник Александр Иванович / В. Н. Кондратьев // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 411.
* Бобровник Александр Иванович / В. Н. Кондратьев // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — Т. 1 : Брестская область : в 2 кн. кн. 1. — С. 111—112.
**Казарка чырвонаваллёвая** (*Branta ruficollis*) — вадаплаўная птушка з сямейства качыных.

Апісанне
--------

Чырвонаваллёвую казарку немагчыма зблытаць ні з якой іншай птушкай. Грудзі, шыя і бакі галавы карычнева-чырвоныя. Лоб, патыліца, задні бок шыі чорныя. На межах чорнага і чырвонага колераў аблямоўкай праходзіць тонкая белая паласа. Пляма паміж дзюбай і вокам таксама белая. Тулава чорна-белае. Па памерах яна малаважна пераўзыходзіць рыжанку, дзюба маленькая, шыя даволі кароткая.

Чырвонаваллёвая казарка часта крычыць, у яе гучны, далёка чутны крык, нешта накшталт «Кі-ўлік».

* 
* 
* 
* 
* MuseumMuseum

Распаўсюджванне
---------------

Сустракаецца ў тундры толькі на тэрыторыі Расіі: Таймыр, Гыдан, Ямал і Паўночная Сібір. Раней зімоўкі чырвонаваллёвых казарак размяшчаліся на захадзе і поўдні Каспійскага мора. Цяпер гэтыя птушкі лётаюць зімаваць на паўночны захад і захад Чорнага мора. Адлёт на зімоўку здзяйсняецца масава усімі калоніямі. Падчас пералётаў на зімоўку чырвонаваллёвыя казаркі пралятаюць без прыпынку і адпачынку значныя адлегласці.

Лад жыцця
---------

Чырвонаваллёвая казарка — тыповы насельнік тундры і лесатундры. Яна гняздуецца сярод кустоў, карлікавых дрэў недалёка ад вады. Гэтыя птушкі гняздуюцца і кормяцца калоніямі. У месцах гнездавання праходзіць і перыяд лінькі.

### Харчаванне

Чырвонаваллёвыя казаркі сілкуюцца травой, а таксама, звычайна на зімоўках кормяцца ​​травой, клубнямі і карэнішчамі некаторых стэпавых раслін.

### Размнажэнне

Пары гэтыя птушкі ўтвараюць яшчэ на зімоўках. Чырвонаваллёвыя казаркі гняздуюцца разрозненымі калоніямі па 3-5 пар, часта недалёка ад гнязда зімняка (*Buteo lagopus*), сапсана (*Falco peregrinus*) ці белай савы (*Nyctea scandiaca*), а таксама чайкі-клыгуна (*Larus argentatus*), што дае абарону яйкам і птушанятам ад пясца, у той час як вышэйпералічаныя драпежныя птушкі ля сваіх гнёздаў звычайна не палююць. Гняздо казаркі — невялікая ямка ў зямлі, выслана пухам. Кладка ад 4 да 7 яек. Наседжваюць толькі саміцы. Праз 24-27 сутак вылупляюцца птушаняты. Палавая сталасць надыходзіць да 3 гадоў.

Ахова
-----

Занесена ў Чырвоны спіс Міжнароднага саюза аховы прыроды і прыродных багаццяў і Чырвоную кнігу Расіі.

Літаратура
----------

* Бейчек В. Штясны К. Птицы. Иллюстрированная энциклопедия. М.: Лабиринт-пресс
* Красная Книга Российской Федерации М.: АСТ 2001
* Ганзак Я. «Иллюстрированная энциклопедия птиц». Прага: Артия 1974

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | Avibase · CMS · eBird · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Светлякі (значэнні).
**Светлякі́** (*Lampyridae*) — сямейства жукоў, характэрнай асаблівасцю якіх з’яўляецца наяўнасць органаў свячэння на апошніх брушных сегментах. Сямейства налічвае каля 2000 відаў.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Жоўтыя светлякі ў Пячэрскім лесапарку, Беларусь
Органы свячэння часцей за ўсё размешчаны пад празрыстай куцікулай, утвораны буйнымі фотагеннымі клеткамі, якія шчыльна аплецены трахеямі і нервамі. Пад гэтымі клеткамі знаходзяцца адбівальнікі святла — клеткі, запоўненыя крышталямі мачавой кіслаты. Па трахеі да фотагенных клетак паступае кісларод, неабходны для акісляльных працэсаў. Здольнасцю свяціцца валодаюць не толькі імага жукоў, але і іх лічынкі і яйкі.

У 2021 годзе міжнародная навуковая група абвясціла аб выяўленні продка светлякоў, узрост якога складае 100 мільёнаў гадоў. Закамянелыя казуркі добра захаваліся ў знойдзеным у М’янме кавалку бурштыну. Па сцвярджэнні навукоўцаў, яны належаць да сямейства *Cretophengodidae*, якое ўяўляе сабой родапачынальніка сённяшніх светлякоў. Продкі светлякоў, імаверна, выкарыстоўвалі светлавыя сігналы для абароны ад натуральных ворагаў, уключаючы мурашак, жаб і птушак — яны не свяціліся, як цяперашнія жукі-светлячкі для прыцягнення партнёраў і спарвання.

Гл. таксама
-----------

* Светлякі (род)

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002
2. ↑  Кітайскія даследчыкі знайшлі продка светлячкоў

Літаратура
----------

Светлякі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 254. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2910940575 · NDL: 00563550 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Корча.

**«Корча»** — албанская піваварная кампанія, а таксама аднайменны таварны знак і сорт піва. Трэці па аб'ёмах вытворца піва ў Албаніі.

Гісторыя
--------

Бровар быў заснаваны ў 1928 годзе ў горадзе Корча італьянскім інвестарам *Umberto Umberti* і албанскім — *Selim Mboria*. Першапачатковы капітал створанай кампаніі складаў 950 000 франкаў. Вытворчая магутнасць дасягала 20 000 гекталітраў у год — вырабляўся эль, цёмнае піва, бутыляваная вада і лёд.

Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны і ўсталявання камуністычнага рэжыму ў Албаніі, у студзені 1946 года, бровар стаў уласнасцю албанскай дзяржавы. У наступныя дваццаць гадоў ён быў некалькі разоў рэканструяваны, кожны раз павялічваючы аб'ёмы вытворчасці. У красавіку 1994 года, пасля змены палітычнага кіраўніцтва ў краіне, змянення сацыяльнага становішча і лібералізацыі рынку, бровар «Корча» быў набыты на аўкцыёне групай прадпрымальнікаў. У 2004 годзе бровар быў набыты бізнесменам Ірфанам Хюсенбеліу, генеральным дырэктарам IHB Group, які інвеставаў 15 млн еўра ў рэканструкцыю і абнаўленне завода. Бровар зведаў тэхналагічныя і архітэктурныя змены, і, выкарыстоўваючы найноўшыя чэшскія і італьянскія тэхналогіі, стаў вырабляць 120 000 гекталітраў піва ў год. Для вытворчасці піва выкарыстоўваецца вада з прыродных крыніц гары Марава.

У горадзе Корча ў жніўні праводзіцца штогадовы традыцыйны фестываль піва, арганізаваны мясцовым аднайменным піваварным заводам.

Прадукцыя
---------

Будынак бровара з барам
Піва пад брэндам «Корча» ўключае: белы эль з утрыманнем алкаголю 4,8 – 5,0 % і цёмны эль з утрыманнем алкаголю 5,0 – 5,2 %. Прадаецца ў бутэльках 0,33 і 0,5 літра, а таксама ў кегах па 30 і 50 літраў.

Піва мае шэраг узнагарод за сваю высокую якасць. Прычым першая была атрымана ў год стварэння бровара, у 1928 годзе, у Салоніках, Грэцыя. У 2007 годзе ў Лондане кампанія была ганаравана міжнароднай прэміяй за якасць *Quality Crown Award*. У 2009 годзе ў Франкфурце прадпрыемству была ўручана ўзнагарода *International Arch of Europe Award* у катэгорыі, дзе канкуравалі піваварныя прадпрыемствы з 178 краін. Прадукцыя «Корча» шырока распаўсюджана ў Албаніі і экспартуецца за мяжу, у тым ліку ў ЗША, дзе яно папулярна ў штаце Масачусетс. Кампанія «Корча» мае сертыфікат ISO 22000, які з'яўляецца міжнародным стандартам у харчовай прамысловасці.

Зноскі
------

1. ↑  Morava mountain, Albania (англ.)
2. ↑  Курча
3. ↑  Славутасці Албаніі **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 9 жніўня 2016. Праверана 6 красавіка 2017.
4. ↑  Birra Korça në USA  (алб.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Афіцыйны сайт (алб.)
**Кортыеў орган** — рэцэпторная частка слыхавога аналізатара, размешчаная ўнутры перапончатага лабірынта. У працэсе эвалюцыі ўзнікае на аснове структур органаў бакавой лініі.

Успрымае ваганні валокнаў, размешчаных у канале ўнутранага вуха, і перадае ў слыхавую зону кары вялікіх паўшар'яў, дзе і фармуюцца гукавыя сігналы. У кортыевым органе пачынаецца першаснае фарміраванне аналізу гукавых сігналаў.

Гісторыя вывучэння
------------------

Адкрыты італьянскім гістолагам Альфонса Корці (Alfonso Corti; 1822-1876).

Анатомія
--------

### Размяшчэнне

Кортыеў орган размяшчаецца ў спіральна завітым касцяным канале ўнутранага вуха — уліткавым ходзе, запоўненым эндалімфай і перылімфай. Верхняя сценка ходу прылягае да т. зв. лесвіцы ўваходу і называецца рэйснеравай перапонкай; ніжняя сценка, якая мяжуе з т. зв. барабаннай лесвіцай, ўтворана асноўнай перапонкай, якая прымацоўваецца да спіральнай касцяной пласцінкі.

Літаратура
----------

* Кортыеў орган // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 423. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

Гл. таксама
-----------

* Вуха



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: sh85033099 · Microsoft: 2780659331 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мерзлякоў.
**Дзмітрый Юр’евіч Мерзлякоў** (нар. 10 снежня 1964, г. Свярдлоўск, РСФСР)  — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1990 годзе ленінградскі Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна па спецыяльнасці «Архітэктар-мастак» (выкладчыкі В. С. Валансевіч, В. А. Ухаў, Б. І. Кахно).  У 1990—1994 гадах працаваў у «Творчай майстэрні архітэктара Л. В. Маскалевіча»; у 1994—1997 гадах у «Творчай майстэрні архітэктара Ю. Ф. Патапава»; з 1997 года ў праектным прадпрыемстве ТАА «КМК-2».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2003 года.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны дыпломам лаўрэата Саюза архітэктараў СССР за праект «Будынкі з нетрадыцыйных матэрыялаў метадам безапалубнага маналіта» (у складзе аўтарскага калектыва) (1991), дыпломам БСА II ступені ў намінацыі «Інтэр’еры адміністрацыйнага будынка па вул. Панамарэнкі ў г. Мінску» (аўтарскі калектыў у складзе Д. Мерзлякоў, Ю. Вірасаў, А. Калінін) (1999). Пераможца Рэспубліканскага агляду-конкурсу на лепшы твор года ў намінацыі «Індывідуальныя катэджныя і дачныя домікі» за праекты жылых дамоў катэджнага тыпу для індывідуальных забудоўшчыкаў (1995), у намінацыі «Інтэр’еры будынкаў і збудаванняў» за праект рэстарана «У Францыска» ў г. Мінску (2002). Узнагароджаны дыпломам лаўрэата БСА на VI нацыянальным фестывалі архітэктуры ў намінацыі «Інтэр’еры» за праект інтэр’ераў фізкультурна-аздараўленчага цэнтра Нацыянальнага банка РБ у заказніку «Азёры» Гродзенскага р-на (аўтарскі калектыў у складзе: Д. Мерзлякоў, А. Клябанская, А. Чахлова, М. Ярмоленка) (2005).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Мерзляков Дмитрий Юрьевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
Сучасны герб Дзукіі
Этнакультурныя рэгіёны Літвы. Дзукія паказана жоўтым колерам.
**Дзукія** (па-літоўску: *Dzūkija*) — адзін з пяці этнакультурных рэгіёнаў Літвы. Сталіцаю рэгіёну лічыцца горад Алітус. Дзукія займае поўдзень краіны, уключаючы Вільнюс з наваколлем. 

Назва Дзукія таксама ўжываецца ў больш шырокім сэнсе. У гэтым выпадку, акрамя поўдню Літвы, у Дзукію ўключаецца частка польскага Падляшша, а таксама некаторыя беларускія тэрыторыі, у тым ліку Ліда і Ашмяны.

Літаратура
----------

* Stosunki litewsko-polskie w Djecezji Wileńskiej i nadużycia Partji Wszechpolskiej. Memorjał duchowieństwa litewskiego. — Wilno : Druk. J. Zawadzkiego, 1913. — 66 s.

| ⛭Рэгіёны Літвы |
| --- |
| Аўкштайція ·  Дзукія ·  Малая Літва ·  Сувалкія ·  ✯✰ Жамойць | Рэгіёны Літвы |
**Дзьюла Дзеркавіч** (венг. Derkovits Gyula; 13 красавіка 1894, Сомбатхей — 18 чэрвеня 1934, Будапешт) — венгерскі мастак і графік, творчасць якога характарызуецца рысамі, уласцівымі экспрэсіянізму, кубізму і канструктывізму.

Біяграфія
---------

Бацька Дзьюлы быў сталяром. Сябар, які быў мастаком па шыльдах, падаў Дзьюле першыя ўрокі жывапісу, гэтаму пярэчыла яго сям’я. Незадаволены такой сітуацыяй, ён уцёк ад сваёй сям’і, адправіўшыся добраахвотнікам на Першую сусветную вайну.

Гэта аказалася няўдалым рашэннем, бо Дзеркавіч атрымаў раненне на фронце, якое пакінула яго з паралізаванай левай рукой і праблемамі з лёгкімі, якія прывялі да развіцця туберкулёзу. У 1916 годзе ён перабраўся ў Будапешт, дзе жыў на пенсію па інваліднасці, займаючыся таксама цяслярскай справай. У 1918 годзе Дзеркавіч уступіў у Венгерскую камуністычную партыю і заставаўся яе чальцом да 1930 года, калі знаходжанне ў ёй стала занадта небяспечным.

У той жа час Дзеркавіч навучаўся жывапісу і маляванню ў розных вячэрніх школах да 1918 года, калі Карай Керншток пагадзіўся ўзяць яго бясплатна ў якасці студэнта ў мастацкую калонію Ньергешуйфалу і навучыў яго мастацтву гравюры на медзі ў дадатак да заняткаў па жывапісе. Шматлікія змены ва ўрадзе прывялі да спынення яго пенсійных выплат, і Дзеркавіч быў вымушаны вярнуцца да фізічнай працы. У выніку ён пераехаў у Вену ў 1923 годзе, дзе змог знайсці дастаткова працы, займаючыся жывапісам і стварэннем гравюр. Выстава яго работ у Вейбургскай галерэі была паспяховай. Дзеркавіч пражыў у Вене тры гады, а потым вярнуўся ў Будапешт.

У 1928 годзе яго рэпутацыя ўмацавалася дзякуючы серыі з 12 гравюр на дрэве, якія паказваюць сялянскае паўстанне 1514 года (на чале з Дзьёрдам Дожам), нягледзячы на ​​тое, што яны былі зроблены па замове Камуністычнай партыі. Пасля 1930 года яго стыль станавіўся ўсё больш персанальным і эксцэнтрычным. Дзеркавіч таксама працаваў з глінянай і драўлянай скульптурай. Ён памёр, ва ўзросце 40 год.

Зноскі
------

1. 1 2  Gyula Derkovits<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  Gyula Derkovits // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  PIM identifier Праверана 8 чэрвеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29043331'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54878968'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 127916263 · CONOR: 55243875 · GND: 118677837 · ISNI: 0000 0001 0891 7495 · LCCN: n82247003 · NKC: jx20080409005 · NTA: 070436983 · NSZL: 000000001059 · NUKAT: n2009152538 · SUDOC: 032727828 · VIAF: 41967479 · ULAN: 500001447 |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крук.

**Дзмітрый Эдуардавіч Крук** — беларускі эканаміст.

Біяграфія
---------

Выпускнік ліцэя БДУ. Скончыў эканамічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «эканамічная тэорыя» (2002), магістратуру па спецыяльнасці «фінансы і крэдыт» (2004) і аспірантуру па спецыяльнасці «эканамічная тэорыя» (2008).

У 2003 г. працаваў у якасці навуковага супрацоўніка Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Міністэрства эканомікі. З 2003 г. па 2010 г. з’яўляўся супрацоўнікам Даследчага цэнтру ІПМ. З 2004 г. па 2020 г. — выкладаў эканамічныя дысцыпліны ў Беларускім дзяржаўным універсітэце.

З 2010 г. па 2021 г. з’яўляўся старшым навуковым супрацоўнікам Цэнтра эканамічных даследаванняў BEROC. З 2021 г. — старшы навуковы супрацоўнік BEROC (Кіеў).

Cфера даследчых інтарэсаў: манетарная палітыка, фінансава-крэдытныя сістэмы, эканамічны рост, развіццё краін з пераходнай эканомікай.

Выступае як эксперт у СМІ.

Спасылкі
--------

* beroc.org
**Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі** адбыліся 9 снежня 2001, яны былі трэцімі прэзідэнцкімі выбарамі пасля агалошання незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала тры пары кандыдатаў:

* Ігар Смірноў (кандыдат у прэзідэнты) і Уладзімір Ляонц'еў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Том Зяновіч (кандыдат у прэзідэнты) і Уладзімір Кузняцоў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Аляксандр Радчанка (кандыдат у прэзідэнты) і Аляксандр Яворскі (кандыдат у віцэ-прэзідэнты).

Кандыдатам ад ліберальнай апазіцыі ў прэзідэнты Аляксею Сафонаву і віцэ-прэзідэнты Віктару Скоку ЦВК рэспублікі адмовіў у рэгістрацыі. Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 81,85 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. За Тома Зяновіча прагаласавала 6,68 %, за Аляксандру Радчанку — 4,65%. Усяго ў выбарах удзельнічала 254 863 чалавека 62,89 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.
**Сямён Львовіч Абугаў** (30 снежня 1877, Беразіно, Мінская губерня— 3 мая 1950) — расійскі жывапісец і педагог родам з Беларусі.

Біяграфія
---------

У 1900 годзе скончыў Адэскую малявальную школу. Па яе заканчэнні паступіў у Вышэйшае мастацкае вучылішча пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу. Займаўся ў Дзмітрыя Кардовского і Уладзіміра Макоўскага. У 1908 годзе атрымаў званне мастака жывапісу за карціну «Мацярынства».

Удзельнік выстаў з 1908 года. Пісаў партрэты, пейзажы. У 1918 годзе ўдзельнічаў у афармленні да першай гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі вуліц Васільеўскага вострава. З 1920 пераважна займаўся педагагічнай дзейнасцю, спачатку ў мастацкіх школах і студыях Ленінграда, а з 1932 года ў Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры пры Усерасійскай Акадэміі мастацтваў. Прафесар з 1939 года.

Яго творы знаходзяцца ў музеях і прыватных зборах у Расіі і за мяжой.

Памёр 3 мая 1950 года ў Ленінградзе на семдзесят трэцім годзе жыцця. Пахаваны на габрэйскіх Праабражэнскіх могілках Ленінграда.

Вядомыя вучні
-------------

* Натан Воранаў
* Міхаіл Натарэвіч

Зноскі
------

1. ↑  *http://nekropol-spb.ru/*. Абугов Семен Львович

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Агеева.
**Кацярына Іванаўна Агеева** — радыёжурналістка, заснавальніца і 1-ая кіраўніца дзяржаўнага радыё «Культура».

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў сям’і журналіста і бібліятэкара. Скончыла Факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (БДУ). Стварыла радыёперадачу «Альтанка» і тэлеперадачу «Спажывецкі кошык».

Ад заснавання 1 студзеня 2002 г. кіраўніца радыё «Культура».

Зноскі
------

1. ↑  Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Культура*.  Tut.by. Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2016. Праверана 8 снежня 2012.
**Кацярына Алегаўна Серабранская** (нар. 25 кастрычніка 1977 года, Сімферопаль, УССР) — украінская гімнастка. Алімпійская чэмпіёнка па мастацкай гімнастыцы ў індывідуальным заліку (Атланта-1996). Заслужаны майстар спорту Украіны (1996).

Нарадзілася ў сям’і майстра спорту па футболе Алега Серабранскага і майстра спорту па гімнастыцы Любові Серабранскай. З 4 гадоў бацькі прыводзілі яе на трэніроўкі ў спартыўную залу (яе маці была яе трэнерам у клубе «Грацыя» у Сімферопалі). З 8 гадоў пачала займацца мастацкай гімнастыкай прафесійна. Вучачыся ў школе, стала майстрам спорту, чэмпіёнкай і прызёрам першынства Еўропы па гімнастыцы сярод юніёрак. Пасля гэтага пераехала ў Кіеў і працягнула заняткі ў маці.

Серабранская стала чэмпіёнкай Еўропы ў камандным першынстве, абсалютнай чэмпіёнкай свету і Еўропы, алімпійскай чэмпіёнкай, уладальніцай Кубка кантынента. Мае таксама восем тытулаў чэмпіёнкі свету, шэсць тытулаў чэмпіёнкі Еўропы ў фіналах у асобных відах.

Скончыла спартовыя выступы ў 1998 годзе.

Узнагароды і званні
-------------------

* Ганаровы знак адрознення Прэзідэнта Украіны (21.12.1995)
* Крыж «За мужнасць» (07.08.1996)
* Ордэн «За заслугі» II ст. (04.11.1999)
* Ордэн княгіні Вольгі III ст. (16.01.2009)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
| Тэматычныя сайты | FIG · Olympedia |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Дом па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 23** — будынак у Мінску, размешчаны ў Верхнім Горадзе. Пабудаваны ў другой палове XIX стагоддзя з цэглы.

Гісторыя
--------

Частка плана Мінска. 1893
План двара і часткі вуліцы на плане горада 1893 года
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя Міхаілам Карказевічам, як 2-павярховы корпус дома, які размяшчаўся на рагу Валоцкай і Дамініканскай. Меў дзве праязныя аркі. У 1882 годзе пасля смерці Міхаіла Карказевіча ўся яго маёмасць перайшла да яго нашчадкаў. З гэтага часу і да пачатку ХХ стагоддзя архітэктурнае аблічча будынкаў і іх планіроўка амаль не змянілася, праводзіліся толькі розныя рамонтныя работы.

У канцы ХІХ стагоддзя ўладальнікам комплексу сталі Маісей Заблудоўскі і Леон Фрэнкель. У 2-павярховым корпусе па вуліцы Хрышчэнскай былі толькі жылыя пакоі. Фрэнкелі валодалі гэтымі будынкамі да 1920 года.

Да канца ХХ стагоддзя комплекс будынкаў выкарыстоўваўся пад жылыя кватэры.

Архітэктура
-----------

Дом у забудове Інтэрнацыянальнай вуліцы
Двухпавярховы, у плане выцягнуты прамавугольнік, накрыты двухсхільным дахам. Плоскасць галоўнага фасада падзелена па гарызанталі карнізам. Аконныя праёмы прамавугольныя, на 2-м паверсе апрацаваны ліштвамі і сандрыкамі. Несіметрычна па першым паверсе размешчаны лучковыя арачныя праезды з крыжовымі скляпеннямі. На другім паверсе два балконы з ажурнай агароджай.

Зноскі
------

1. 1 2 3  ДОМ МАНЮШКІ
2. ↑  81. Забудова вуліцы Інтэрнацыянальнай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Літаратура
----------

* 81. Забудова вуліцы Інтэрнацыянальнай // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дом па Інтэрнацыянальнай вуліцы, 23 (Мінск)
* ДОМ МАНЮШКІ
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дом культуры (значэнні).
Першы ў СССР ленінградскі Палац Культуры імя Горкага (1927)
**Дом (палац) культуры (скарочана ДК)** — клубная ўстанова, цэнтр культурна-масавай і асветніцкай работы ў (былых) сацыялістычных краінах, а таксама ў некаторых іспана- і франкамоўных дзяржавах.

Гісторыя
--------

Масавае развіццё клубных устаноў пачалося ў СССР з лістапада 1920 года, калі дэкрэтам Саўнаркама ў сістэме Наркамасветы РСФСР  (руск.) (бел. быў утвораны Галоўпалітпрасвет  (руск.) (бел.. Народныя дамы, якія будаваліся з другой паловы 1880-х гадоў, былі пераўтвораны тады ў працоўныя клубы і дамы культуры.

Першым «палацам культуры УЦСПС» стаў Палац культуры імя А. М. Горкага  (руск.) (бел. ў Ленінградзе, узведзены на сродкі прафсаюзаў да юбілейнай даты 8 лістапада 1927 года. Першыя палацы і дамы піянераў  (руск.) (бел. і школьнікаў у СССР былі адкрыты ў 1923—1924 гадах у Маскве. Многія першыя дамы культуры будаваліся ў стылі канструктывізму і належаць да лепшых узораў дадзенага стылю.

Клубныя ўстановы таго ж тыпу распаўсюдзіліся ў пасляваенны перыяд па ўсіх краінах сацыялістычнага лагера. У большасці выпадкаў яны насілі і аналагічныя назвы (у перакладах на мясцовыя мовы), хаця ёсць выключэнні: напрыклад, у Балгарыі захавалася таксама ранейшае найменне — *чыталіштэ* — для грамадскіх клубных устаноў, якія, падобна расійскім народным дамам, будаваліся з канца XIX стагоддзя.

Пасля падзення камуністычных урадаў у шэрагу краін (Германія, Чэхія) сталі адмаўляцца ад тэрміна, які асацыюецца з папярэдняй эпохай. Дамы культуры пераназывалі ў культурныя цэнтры  (руск.) (бел. канцэрт-холы, палацы кангрэсаў і г.д. У іншых краінах (напрыклад, Польшчы і Латвіі) спалучэнне «дом культуры» застаецца часткай нейтральнай у ідэалагічным стаўленні лексікі, свайго роду нацыянальным сінонімам для прынятых ва ўсім свеце паняццяў..

Зноскі
------

1. ↑  Клубные учреждения // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Главполитпросвет // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
3. 1 2  Народные дома // Москва: Энциклопедия / гл. ред. С. О. Шмидт; сост.: М. И. Андреев, В. М. Карев. — М. : Большая российская энциклопедия, 1997. — 976 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-277-3.
4. ↑  Дворцы культуры // Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др.. — М.: Большая российская энциклопедия, 1992.
5. ↑  Исторический очерк на интернет-сайте Дворца культуры имени Горького в Санкт-Петербурге
6. ↑  Дворцы и дома пионеров и школьников // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
7. ↑  См. например, в статьях: ням.: — Kulturhaus, чэшск.: — Kulturní dům или Palác kultury
8. ↑  См. например, статьи: лат.: — Kultūras nams, польск.: — Dom kultury

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая савецкая (1 выд.) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4198896-6 |
**Хуткасная дарога S86** (польск.: Droga ekspresowa S86) — хуткасная аўтамагістраль у Польшчы, якая з'явілася ў 1978−1986 гадах пасля рэканструкцыі краёвай дарогі № 86 (працягласць 6,8 км). Аўтамагістралль злучае Катавіцы (развязка Алея Валенты Раздзеньскага, вул. Мурцковскей і вул. Багеннай) і Сасновец (развязка Погань). 

Аўтамагістраль S86 асноўны камунікацыйнага канал, які злучае Заглэмбе Дамброўске з гарадской агламерацыяй Катавіцы.

13 кастрычніка 2015 года урад Польшчы змяніў палажэнне аб сетцы аўтамагістраляў і хуткасных аўтадарог, афіцыйна дадаўшы маршрут S86 у спіс хуткасных дарог.

Зноскі
------

1. ↑  Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 października 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (польск.). *Wayback Machine*. Архівавана з першакрыніцы 22 снежня 2017.
**Мікалай Леанідавіч Геноў** (30 студзеня 1930, Полацк — 22 лютага 2002) — беларускі трэнер, заснавальнік наваполацкай школы водналыжнага спорту.

Біяграфія
---------

У час Вялікай Айчыннай вайны ў эвакуацыі ў Бугульмінскім раёне Татарскай АССР працаваў у калгасе. У 1944 годзе вярнуўся ў Полацк, паступіў вучнем у радыёмайстэрню. У 1951 годзе прызваны ў рады Савецкай Арміі, служыў на Паўночным ваенным флоце. З 1959 года працаваў у УМ-141 г. Наваполацка на пасадзе кранаўшчыка на будаўніцтве аб’ектаў Полацка і Наваполацка.

Адзін з арганізатараў фізкультурнага руху ў Наваполацку. Заснаваў водналыжную школу імя Ю. А. Гагарына (19 мая 1968 года быў прыняты статут клуба Наваполацкіх водналыжнікаў). Першы з наваполацкіх трэнераў атрымаў званне «Заслужаны трэнер БССР» (1980).

У 1967 годзе за вялікі ўклад у будаўніцтва Наваполацка ўзнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».

22 лютага 2002 годзе Мікалай Леанідавіч загінуў у аўтамабільнай катастрофе.

Узнагароды
----------

* Заслужаны трэнер БССР (1980)
* знак «За развіццё фізічнай культуры і спорту ў Рэспубліцы Беларусь» (2000)
* ордэн «Знак Пашаны» (1967)
* медаль «За заслугі» (2003)
* Ганаровы грамадзянін горада Наваполацка (2003)

Памяць
------

У 2003 годзе Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь прысвоіла СДЮШАР па водналыжным спорце г. Наваполацка імя М. Л. Генова. Пачынаючы з 2003 года ў Наваполацку праходзіць міжнародны турнір памяці М. Л. Генова з удзелам спартсменаў з розных краін свету.

У памяць аб М. Л. Генове ў 2004 годзе адкрыта мемарыяльная дошка.

Імя М. Л. Генова носіць адна з вуліц Наваполацка.

Зноскі
------

1. ↑  Генаў Мікалай Леанідавіч

Літаратура
----------

* Быньков, А. Парящие над водой / А. Быньков // Витебские вести. — 2015. — 10 сент. — С. 15.
* В память о Николае Генове // Информ Плюс (Полоцк). — 2011. — 29 сент. — С. 5.
* Генов Николай Леонидович // Почетные граждане города Новополоцка / [сост. С. Б. Филиппенкова; ред. совет: Н. М. Марченко, В. К. Мартыненко, М. В. Караваева]. — Новополоцк : ПГУ, 2015. — С. 6.
* Малашеня, Л. С именем Николая Генова / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2015. — 14 февр. — С. 11.
* Только вперёд! // Новополоцк сегодня. — 2016. — 10 июня. — С. 7.
* Факеев, В. Он море прописал на суше / В. Факеев // Новая газета (Наваполацк). — 2013. — 15 февр. — С. 2.
* Факеев, В. Союз всемирный нас отметил / В. Факеев // Новая газета (Наваполацк). — 2013. — 22 февр. — С. 3.
* Факеев, В. Яркий след на земле и воде / В. Факеев // Новополоцк сегодня. — 2016. — 21 июня. — С. 4.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Майструк.
**Мікалай Кірылавіч Майструк** (нар. 2 снежня 1953, в. Лепясы, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1980 годзе БПІ. Служыў у 1972—1974 гадах у Савецкай Арміі. У 1980—1984 гадах працаваў архітэктарам у «БелНДІдзіпрасельбудзе». У 1984—1993 гадах сакратар навуковага Савета, памочнік старшыні Дзяржбуда БССР. У 1993 годзе намеснік дырэктара МП «Жамчужына», у 1994—1997 гадах намеснік генеральнага дырэктара па праектаванні АТ «Стары Менск», у 1997—1999 гадах дырэктар прадпрыемства «Сен-Ко» ЗАТ «Белтэхэкспарт», у 1999—2005 гадах начальнік аддзела будаўніцтва, рэканструкцыі і развіцця СП ТАА «Мабільная лічбавая сувязь», у 2005—2008 гадах намеснік главы прадстаўніцтва, глава прадстаўніцтва ЗАТ «SKALA» Літоўскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь, у 2008—2009 гадах намеснік генеральнага дырэктара ў ЗТАА «Лагістычны цэнтр Прылессе», з 2009 года начальнік аддзела праектна-каштарысных работ, намеснік дырэктара па праектна-каштарысных работах, першы намеснік дырэктара па перспектыўным развіцці і будаўніцтве, дырэктар ЗАТ «Інвест-Сістэм».

Член Саюза архітэктараў Беларусі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Майструк Николай Кириллович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Любі́цына** — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Тураўлянка, за 30 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Лепель, каля вёскі Двор Суша.

Плошча паверхні возера 0,35 км². Даўжыня 1,05 км, найбольшая шырыня 0,43 км, даўжыня берагавой лініі 2,73 км. Найбольшая глыбіня 5,6 м, сярэдняя 3,8 м. Аб'ём вады ў возеры 1,33 млн м³. Плошча вадазбору 1,25 км².  

Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 10—16 м, на поўначы і паўднёвым усходзе пераважна спадзістыя вышынёй 1—4 м. Паўночна-ўсходнія і заходнія схілы катлавіны стромкія ў ніжняй частцы. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, месцамі тарфяністыя, вышынёй да 0,2 м. У паўднёвай частцы берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, на паўночным захадзе часткова сплавінныя. Дно да глыбіні 1,5 м укрываюць пясчаныя адклады, глыбей — крэменязёмісты сапрапель. Возера эўтрофнае і слабапраточнае. У заходняй частцы злучаецца пратокай з возера Цеменіца. Расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 2,5 м. Каля берагоў палоса трыснягу і чароту шырынёй да 5 м.

Літаратура
----------

* *Макрыцкі А. М.* Любіцына // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Т. 3. — С. 230. — 599 с. — 10 000 экз.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 396. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9.
* Республика Беларусь. Витебская область. Лепельский район: карта. — Мн.: Белкартография, 2009. — Доп.тираж 3 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2. (руск.)
**Прэмія Фрэнка Сейдмана** (англ.: Frank E. Seidman Distinguished Award in Political Economy) — прэмія, якая прысуджалася штогод з 1974 года па 1998 год спецыяльным камітэтам амерыканскіх навукоўцаў эканамісту, што ўнес уклад у палітычную эканомію, які прывёў да паляпшэння дабрабыту чалавецтва.

Прэмія была заснавана П. К. Сейдманам і яго жонкай у памяць аб Фрэнку Сейдмане (1891—1972). Прэмія, якая ўключала і грашовае ўзнагароджанне, ўручалася «тым, хто дасягнуў агульнага разумення ролі дэмакратычных каштоўнасцяў, грамадскіх інстытутаў, дзяржаўнай палітыкі, прыватных прадпрыемстваў і свабодных рынкаў у забеспячэнні эканамічнага дабрабыту і сацыяльнага дабрабыту».

Лаўрэаты прэміі
---------------

* 1974 — Гунар Мюрдаль
* 1975 — Джон Кенет Гелбрэйт
* 1977 — Томас Шэлінг
* 1979 — Артур Оўкен
* 1980 — Альберт Хіршман
* 1982 — Янаш Корнаі
* 1983 — Роберт Салоў
* 1984 — Джэймс Мак-Гіл Б’юкенен
* 1985 — Гэры Бекер
* 1986 — Амарція Сен
* 1987 — Уільям Баўмал
* 1988 — Роберт Трыфін
* 1990 — Тыбар Скітоўскі
* 1992 — Уільям Вікры
* 1993 — Эн Кругер
* 1995 — Энтані Аткінсан
* 1996 — Асар Ліндбэк
* 1997 — Элінар Острам
* 1998 — Джагдзіш Бхагваці

Зноскі
------

1. ↑  Frank E. Seidman Distinguished Award in Political Economy (англ.).  Rhodes College. Праверана 5 сакавіка 2016.
2. ↑  Grinspan, 1999, p. 130

Літаратура
----------

* *Mel G. Grinspan.* The Legacy of Special Recognition: The 25 Year History of the Frank E. Seidman Distinguished Award in Political Economy. — 1999. — 133 с.
* Артыкул пра прэмію ў англа-рускім эканамічным слоўніку
Барановыя ілбы ў Ладажскіх шхерах.
**Барановыя ілбы** — згладжаныя рухам ледавіка скальныя выступы карэнных парод. Схілы, звернутыя ў бок, адкуль прыйшоў ледавік, нахільныя і згладжаныя з мноствам рысак ад марэнавага камення, супрацьлеглыя — больш няроўныя і абрывістыя. Даўжынёй да некалькіх сотняў метраў, у вышыню дасягаюць 50 м. Маюць авальную даўгаватую форму, арыентаваную доўгай воссю па ходзе ледніка. Участкі невялікіх барановых ілбоў называюць *кучаравымі скаламі*. Сустракаюцца ў зонах сучаснага і старажытнага зледзянення, як мацерыковага, так і горнага.

Распаўсюджаны ў Новай Шатландыі (Канада), Фенаскандыі, што ахоплівае Скандынаўскі і Кольскі паўвостравы, Фінляндыю і частку Карэліі.

Гл. таксама
-----------

* Друмлін

Заўвагі
-------

1. ↑  БСЭ — Баранячі лоби.
**Людавізі** (італ.: Ludovisi) — італьянскі арыстакратычны род, моцна які ўзвысіўся напачатку XVII стагоддзя, калі кардынал Алесандра Людавізі ў 1621 годзе стаў Папай Рымскім Рыгорам XV. Спачатку графскі, пазней княжацкі род выхадцаў з Балонні. Пляменнік Рыгора XV — Людавіка Людавізі, у 26 гадоў (1621) стаў кардыналам, а яго кузен Нікола Альбергаці-Людавізі, у 37 гадоў (1645) таксама стаў кардыналам. Свае мастацкія скарбы (такія, як антычныя статуі «Арэс Людавізі» і «Паміраючы гал») прадстаўнікі роду захоўвалі ў Рыме ў палацца Людавізі і на віле таго ж імя.

| ⛭«Чорная арыстакратыя» |
| --- |
| Папскі гербПапскі герб | 
* Тэафілакты
* Крэсчэнці
* Арсіні
* Калона
* Масіма
* Каэтані
* Русполі
* Матэі
* Борджыя
* Пікаламіні
* Дэла Роверэ (Лантэ)
* Кіджы
* Банкампаньі
* Альдабрандзіні
* Баргезэ
* Людавізі
* Барберыні
* Памфілі
* Распільёзі
* Адэскалькі
* Тарлонія

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Яроцкі.
**Сямён Адамавіч Яроцкі** (3 лютага 1903, в. Капланцы, Бярэзінскі раён — 20 сакавіка 1968) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай і Брэсцкай абласцей ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Біяграфія
---------

З 1924 года на культурна-асветніцкай, адміністрацыйна-гаспадарчай і партыйнай працы, з 1939 2-і сакратар Жлобінскага, Бярозаўскага РК КП(б)Б.

З чэрвеня 1941 года на Заходнім фронце. З восені 1941 адзін з арганізатараў падпольнай групы ў Бярэзінскім раёне. У маі — лістападзе 1942 і маі 1943 — ліпені 1944 камандзір 345-га партызанскага атрада, у лістападзе 1942 — маі 1943 3-й Бярэзінскай партызанскай брыгады, адначасова член Бярэзінскага падпольнага РК КП(б)Б, у ліпені — жніўні 1943 камандзір Бярэзінскай ваенна-аператыўнай групы, у снежні 1943 — чэрвені 1944 сакратар Бярозаўскага падпольнага РК КП(б)Б.

З 1945 на партыйнай працы.

Зноскі
------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Яроцкий Семён Адамович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 719-720. — 737 с.
Абсцыса — на гарызантальнай восі *X’X*
**Абсцысай** (лац.: abscissa — адрэзак) пункта *A* завецца каардыната гэтага пункта на восі *X’X* у прамавугольнай сістэме каардынат. Велічыня абсцысы пункта *A* роўная даўжыні адрэзка *OB* (гл. рысунак). Калі пункт *B* належыць дадатнай паўвосі *OX*, то абсцыса мае дадатнае значэнне. Калі пункт *B* належыць адмоўнай паўвосі *X’O*, то абсцыса мае адмоўнае значэнне. Калі пункт *A* ляжыць на восі *Y’Y*, то яе абсцыса роўная нулю.

У прамавугольнай сістэме каардынат прамень (прамая) *X’X* завецца «воссю абсцыс». Пры пабудове графікаў функцый, вось абсцыс звычайна выкарыстоўваецца як вобласць вызначэння функцыі.

Гл. таксама
-----------

* Ардыната
* Апліката

Спасылкі
--------

* *Абсцисса (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Тэхнічная (1 выд.) · У. Даля · Britannica (11-th) · Гранат |
**Абсі́дыя** (*Absidia*) — род зігаміцэтавых грыбоў сямейства *Cunninghamellaceae*.

Апісанне
--------

Калоніі грыбоў звычайна з развітым паветраным міцэліем, пушыстыя або лямцава-пушыстыя, светлаафарбаваныя. Сталоны карычняватыя. Сціласпарангіі грушападобныя, па 2—5 на ніткападобных, простых ці галінастых сціласпарангіяносцах. Спарангіяспоры бясколерныя, авальныя, гладкія, іншы раз шурпатыя. Вынік полавага працэсу — зігаспоры, голыя або абкружаныя сеткаватым пакрывалам, бурыя, з бародаўчатымі выступамі, не пастаянныя, утвараюцца на сталонах. Некаторыя віды маюць таксама хламідаспоры.

Арэал і экалогія
----------------

Вядомы 28 відаў і разнавіднасцей, пашыраных у Еўразіі, Афрыцы, Амерыцы; на Беларусі каля 10 відаў.

Сапратрофы, радзей факультатыўныя паразіты на іншых грыбах парадку мукаральных. Жывуць у глебе, на раслінных і жывёльных рэштках. Абсідыя галінастая (*Absidia ramosa*) утварае пляскатыя, роўныя, белаватыя калоніі, якія пазней робяцца шаравата-карычневымі, густаапушанымі; спарангіяспоры цыліндрычныя, часткова эліпсоідна-цыліндрычныя. Абсідыя парасонагронкападобная (*Absidia corymbifera*) вызначаецца густапушыстымі белавата-шараватымі або карычневымі калоніямі і эліпсоідна-шарападобнымі спарангіяспорамі.

Значэнне і шкоднасць
--------------------

Некаторыя выклікаюць мукармікозы лёгкіх («несапраўдны туберкулёз»), галаўнога мозгу і іншых органаў чалавека і жывёл, плесню, самасаграванне, мокрую гніль сена, саломы, насення, агародніны і інш. у свіней і буйной рагатай жывёлы з імі звязваюць мікатычны аборт і глыбокія пашкоджанні тканак.

Літаратура
----------

* *Шуканаў А.* Абсідыя // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз. — С. 21.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · Mycobank · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2776759804, 2910571435 |
**Абстрактны гуманізм** - спэкулятыўная канструкцыя, пабудаваная ў адпаведнасці з загадзя зададзеным уяўленнем аб чалавечым ідэале , запазычаным з этыкі. Узнікненне тэрміна прыйшлося на 1930-ыя гады ў разгар сталінскіх рэпрэсій у СССР, калі традыцыйнае грамадзянскае і духоўнае чалавекалюбства ідэалагічна не заахвочвалася .

Тэрмін шырока выкарыстоўваецца ў публіцыстыцы і служыць для ацэнкі светапогляду і учынкаў людзей .
Прынята лічыць , што для абстрактнага гуманізму як адной з канкрэтна- гістарычных формаў антрапалагічнага светапогляду і практыкі ўласціва перараджэнне ў антрапацэнтрызм , гэта значыць , абсалютызацыя свабоды. Абстрактны гуманізм перш за ўсё прыпісваецца еўрапейскай гуманітарнай інтэлігенцыі і супрацьпастаўляецца савецкаму менталітэту .
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Альтшулер.
**Сямё́н Алякса́ндравіч Альтшу́лер** (24 верасня 1911, Віцебск — 24 студзеня 1983) — расійскі фізік, стваральнік навуковай школы ў галіне парамагнетызму. Член-карэспандэнт АН СССР (1976). Доктар фізіка-матэматычных навук (1955), прафесар (1956). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1970).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і віцебскіх яўрэяў. Скончыў Казанскі ўніверсітэт (1932), дзе працаваў з 1934 г. (з 1954 загадчык кафедры). У 1977—83 гг. член Прэзідыума Казанскага філіяла АН СССР.

Навуковыя працы па магнітнай радыёспектраскапіі, электронным парамагнітным рэзанансе, тэорыі парамагнетызму. Прадказаў (разам з І. Я. Тамам; 1934) наяўнасць у нейтрона магнітнага моманту, вызначыў яго знак і дакладна ацаніў велічыню. Адкрыў (разам з Б. М. Козыравым і С. Г. Саліхавым; 1948) звыштонкую структуру спектраў электроннага парамагнітнага рэзанансу. Прадказаў акустычны парамагнітньі рэзананс (1952; зарэгістраваны як адкрыццё ў 1974), пабудаваў яго тэорыю, што прывяло да стварэння квантавай акустыкі. Прапанаваў метад атрымання звышнізкіх тэмператур, заснаваны на адыябатычным размагнічванні ядзерных спінаў ванфлекаўскіх парамагнетыкаў (1966).

Зноскі
------

1. 1 2  Czech National Authority Database Праверана 26 ліпеня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑  Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

Літаратура
----------

* Альтшулер Сямён Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — С. 285. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | zbMATH Open |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 119543656 · ISNI: 0000 0001 0969 7092 · LCCN: n83828182 · NKC: jo20221157388 · NTA: 068082932 · NUKAT: n00068579 · SUDOC: 069202400 · VIAF: 263235381 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Галееўка.
**Гале́еўка** (руск.: Галеевка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.

Вёска звязана з прозвішчам Галееўцеў.

Гісторыя
--------

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

Зноскі
------


| ⛭Населеныя пункты Надзейкавіцкага сельскага паселішча |
| --- |
| Цэнтр | Надзейкавічы |  |
| Вёскі | Бедня • Галееўка • Гасцінка • Дарожкаўка • Дружба • Дуброўка • Зімоніна • Караблёва • Каралішкі • Курганава • Ляхавічы • Пнева • Полахава • Сяргееўка • Ціхіль • Халмы • Яўкіна • Янаўка • Ячанне |
Галерэя Шырн у Франкфурце-на-Майне
**Галерэя Шырн** (ням.: Schirn Kunsthalle) — мастацкая галерэя ў цэнтры Франкфурта-на-Майне паміж плошчай Ромэрберг (*Römerberg*) і Франкфурцкім саборам. Галерэя не мае ўласнай калекцыі і арганізуе часовыя выставы па асобных тэмах або працы асобных мастакоў. З моманту заснавання ў 1986 годзе былі праведзены каля 200 выстаў. Выставы апошніх гадоў ўключаюць рэтраспектывы Васіля Кандзінскага, Марка Шагала, Фрыды Кало, Альберта Джакамеці, Біла Віёлы і Іва Кляйна. Галерэя мае 2000 квадратных метраў выставачнай плошчы. Будынак быў распрацаваны архітэктурным бюро Bangert, Jansen, Scholz & Schultes.

Назва "Шырн" связана з гісторыяй месцазнаходжання галерэі. Слова першапачаткова значыла "адкрыты гандлёвы шапік" і паходзіць ад старанямецкага *scranna*. Да сярэдзіны 19-га стагоддзя тут знаходзіліся крамы франкфуртскай гільдыі мяснікоў.

У 1994 годзе з галерэі былі скрадзеныя тры карціны, прадстаўленыя ў рамках выставы "Гётэ і мастацтва". Две з гэтых карцін былі працамі Уільяма Тэрнера (прадстаўлены на правах арэнды ў Галерэі Тэйт, Лондан) і адна - Каспара Давіда Фрыдрыха (Гамбургская выставачная зала). Агульны страхавы кошт карцін складаў 70 мільёнаў нямецкіх марак (каля 36 мільёнаў еўра). Тры злачынцы былі злоўлены і прысуджаны у 1999 годзе да пазбаўлення волі на тэрмін да адзінаццаці гадоў. Карціны Тэрнера былі знойдзены і вернуты ў 1999 годзе, твор Фрыдрыха - у 2003 годзе.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Баранскі сельсавет.
**Бара́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Халопеніцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Барань.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Барысаўскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 26 жніўня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Траянаўскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 жніўня 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 11.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.