У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сегрэгацыя (значэнні).
**Сегрэгацыя** (познелац.: segregatio — аддзяленне) — палітыка прымусовага аддзялення якой-небудзь групы насельніцтва. Звычайна згадваецца як адна з формаў рэлігійнай і расавай дыскрымінацыі (аддзяленне групы па расавай ці этнічнай прыкмеце). Адрозніваецца сегрэгацыя дэ-юрэ і дэ-факта. Сегрэгацыя дэ-юрэ, або адміністрацыйная сегрэгацыя, была вельмі распаўсюджана ў Сярэднявеччы і Новы час у германскіх і англасаксонскіх краінах, а таксама іх калоніях (Германія, ЗША, Брытанская імперыя, ПАР, Ірландыя, Прыбалтыка і г.д.), але практычна знікла пасля поспехаў, дасягнутых рухам за правы чалавека ў другой палове XX стагоддзя і цяпер сустракаецца вельмі рэдка. Аднак у большасці краін, дзе некалі існавала адміністрацыйная сегрэгацыя, яна дагэтуль можа існаваць дэ-факта. Так у ЗША дагэтуль існуе сегрэгацыя навучальных устаноў, а таксама спальных раёнаў, гандлёвых цэнтраў, устаноў і г.д.

Сегрэгацыя можа набываць новыя формы (практыка чырвонай рысы). Узнікаюць новыя феномены: гіперсегрэгацыя, рэсегрэгацыя, інтэграцыя  (англ.) (бел. і інш.

Не варта блытаць сегрэгацыю з дыскрымінацыяй. Дыскрымінацыя — больш агульная з'ява, якая не абавязкова ўключае сегрэгацыю.

Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
-------------------------------

Асноўныя артыкулы: **Апартэід** і **Бантустаны**
Сегрэгацыя ў Паўднёва-Афрыканскім Саюзе (ПАС; з 1961 года Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка, ПАР) пачалася з прыходам у 1948 годзе да ўлады Нацыянальнай партыі і абвяшчэннем апартэіду афіцыйнай дзяржаўнай палітыкай. «Нябелае» насельніцтва прымусова перасялялася ў бантустаны.

ЗША
---

Асноўныя артыкулы: **Законы Джыма Кроу** і **Расавая сегрэгацыя ў ЗША**
Два стагоддзі ў ЗША існавала расавая сегрэгацыя і палітыка-сацыяльная дыскрымінацыя, пакуль 2 ліпеня 1964 года прэзідэнтам Лінданам Б. Джонсанам не быў прыняты закон аб грамадзянскіх правах, які паставіў сегрэгацыю па-за законам. Насуперак шырока распаўсюджанаму меркаванню, сегрэгацыя як дзяржаўная палітыка была распаўсюджана і за межамі Поўдня ЗША, а ў сферы прыватнага жыцця — на ўсёй тэрыторыі краіны.

Ізраіль
-------

Асноўны артыкул: **Абвінавачванні Ізраіля ў апартэідзе**
Архібіскуп Кейптаўнскі Дэсманд Туту абвінаваціў Ізраіль у палітыцы апартэіду, паказваючы на розныя сітуацыі зневажэння жыхароў акупаваных тэрыторый. Прыкладам таму служыць ахоўная сцяна вакол Самарыі і сцяна бяспекі вакол Газы, пабудаваная для абароны Ізраіля ад палесцінскіх тэрарыстаў. Таксама згадваюцца некаторыя дыскрымінацыйныя законы дзяржавы Ізраіль. Арганізацыя «Міжнародная амністыя» у 2003 годзе патрабавала ад Кнэсета адхіліць праект закона, які забараняе палесцінскім мужам і жонкам ізраільскіх грамадзян пражываць на тэрыторыі самой дзяржавы Ізраіль.

Іншыя дзяржавы
--------------

Законы, аналагічныя паўднёваафрыканскім і амерыканскім, існавалі да 1965 года ў Аўстраліі. У мяккіх формах расавага апартэіду вінавацяцца, сярод іншых дзяржаў, Францыя і Бразілія. Адносна Кубы гаворка ідзе пра турыстычны апартэід: мясцовыя жыхары пазбаўлены правы карыстацца сэрвісамі, якія даступны замежнікам. У Кітайскай Народнай Рэспубліцы развіта сялянская сегрэгацыя: ускладненая сістэма рэгістрацыі не дазваляе сельскім жыхарам сяліцца ў гарадах.

Гл. таксама
-----------

* Дэсегрэгацыя
* Стратыфікацыя
* Законы Джыма Кроу
* Апартэід
* Інтэграцыя  (англ.) (бел. — антонім сегрэгацыі
* Дыскрымінацыя
* Рэлігійная сегрэгацыя
* Гета
* Агрэгацыя

Зноскі
------

1. ↑  *BBC:*Tutu condemns Israeli «apartheid»
2. ↑  Rachel Corrie, and Jimmy Carter, on Apartheid Архівавана 18 красавіка 2007.
3. ↑  AMNESTY INTERNATIONAL PRESS RELEASE Israel/Occupied Territories: The Knesset should reject discriminatory law

Літаратура
----------

* Сегрэгацыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 294. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Праблема — сегрэгацыя ў школах Артыкул з сайта Рускай службы Бі-Бі-Сі.

| ⛭Этнапалітыка |
| --- |
| Навуковыя дысцыпліны і тэорыі | Этнапаліталогія • Этнаканфлікталогія • Этнапсіхалогія • Этналінгвістыка • Міжнароднае права |
| Ідэалогіі | Мультыкультуралізм • Інтэграцыя • Асіміляцыя • Акультурацыя • Сегрэгацыя • Мухаджырства • Ірэдэнтызм • Сепаратызм |
| Міжнароднае права | Міжнародная канвенцыя аб ліквідацыі ўсіх формаў расавай дыскрымінацыі • Еўрапейская хартыя рэгіянальных моў ці моў меншасцей • Рамачная канвенцыя аб абароне нацыянальных меншасцей • Канвенцыя ААН пра статус бежанцаў • Дэкларацыя аб правах карэнных народаў |
| Разнавіднасці этнічных канфліктаў | Этнапалітычны канфлікт • Этнаканфесійны канфлікт • Этнатэрытарыяльны канфлікт • Этнадыяспарны канфлікт • Асіметрычны канфлікт |
| Формы пераадолення і згладжвання канфліктаў | Урэгуляванне канфлікту • Вырашэнне канфлікту • Спыненне канфлікту • Кіраванне канфліктам • Трансфармацыя канфлікту |
| Формы этнічнай палітыкі | Інкарпарацыя • Этнацыд • Лінгвацыд • Генацыд • Заахвочванне эміграцыі • Федэралізацыя • Палітычная аўтаномія • Нацыянальна-культурная аўтаномія • Сецэсія• Дэпартацыя • Талерантнасць• Нацыянальна-тэрытарыяльная аўтаномія |
| Асноўныя паняцці | Карэнныя народы • Этнічная меншасць • Дзяржаўтваральны народ • Падзеленыя народы • Нацыя • Тытульная нацыя • Білінгва • Этнафанатызм • Этнічная індыферэнтнасць • Этнацэнтрызм • Этнаэканоміка • Этнічная злачыннасць • Трайбалізм • Этнічная мабілізацыя |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11941793p · GND: 4115696-1 · LCCN: sh85119585 · NKC: ph124254 |