**Паэтычны тэатр «Арт.С»** — літаратурна-музычны Салон. Заснаваны ў красавіку 2006 года Аксанай Спрынчан і Змітром Арцюхом.

Асноўная дзейнасць
------------------

На пляцоўцы тэатра праводзяцца літаратурна-музычныя вечарыны, адбываюцца прэм'еры кніг, праходзяць выстаўкі выяўленчага, дэкаратыўна-прыкладнога і фотамастацтва.

Склад
-----

Вядоўцы «Арт.С» Я. Малішэўскі і А. Спрынчан
### Кіраўніцтва

Дырэктарка: Аксана Спрынчан  

Загадчыца галоўнай пляцоўкі: Рэгіна Багамолава  

Галоўны музыка: Яраш Малішэўскі

### Асноўны склад

Аксана Спрынчан, Яраш Малішэўскі, Віктар Шніп, Вольга Абразцова, Зміцер Арцюх, Рэгіна Багамолава, Тацяна Барадуя-Будовіч, Тацяна Барысюк, Алесь Емяльянаў, Мікола Кандратаў, Вадзiм Клімовіч, Ірына Клімковіч, Максiм Клімковіч, Васіль Кузьмічкін, Мікола Ліннік, Рагнед Малахоўскі, Юлiя Новік, Тацяна Пратасевіч.

Гісторыя
--------

Удзельнікі-выступоўцы творчай вечарыны, прысвечанай 15-годдзю Паэтычнага тэатра «Арт.С»
Першая творчая вечарына тэатра адбылася ў красавіку 2006 года. Дэбютам стала промаакцыя «Моладзь ідзе», якую зладзілі ў сталічнай бібліятэцы імя Цёткі творцы Аксана Спрынчан і Зміцер Арцюх. Жаданне стварыць уласную прастору, дзе можна было б праявіць сябе, вызначыць адметную плынь у літаратурным працэсе, і паслужыла штуршком для стварэння тэатра.

Першыя гады Аксана Спрынчан вяла тэатральныя вечарыны са Змітром Арцюхом, Вадзімам Клімовічам, Аленай Маслай, Палінай Грынчанкай. З 2001 года асноўныя вядоўцы — Аксана Спрынчан і Яраш Малішэўскі. У верасні 2009 года адбылася прэзентацыя сайта.

Апроч творцаў, якія стала супрацоўнічаюць з тэатрам ёсць тыя, каго запрашаюць на асобныя праекты. Сярод іх Валянцін Акудовіч, Алесь Бадак, Юрась Барысевіч, Анатоль Бутэвіч, Аксана Бязлепкіна, Пятро Васючэнка, Навум Гальпяровіч, Алег Грушэцкі, Галіна Дубянецкая, Марыя Захарэвіч, Анатоль Зэкаў, Алесь Камоцкі, Валянціна Коўтун, Уладзімір Мазго, Мікола Маляўка, Серж Мінскевіч, Сяргей Панізнік, Барыс Пятровіч, Таццяна Сівец, Людміла Сільнова, Міхась Скобла, Валерый Стралко, Сяржук Сыс, Вікторыя Трэнас, Людміла Хейдарава, Ірына Шаўлякова, Людміла Шчэрба і інш..

За першыя 10 год існавання тэатра, пад яго дахам выступілі каля 200 беларускіх творцаў. Галоўнай пляцоўкай правядзення творчых вечарын першыя 15 год была бібліятэка № 15 імя Цёткі (Мінск, вул. Талбухіна, 12А). Сваё 15-годдзе тэатр сустрэў на новым месцы — у бібліятэкі № 13 (вул. Народная, 43а).

Тэматыка вечарын
----------------

Удзельнікі-выступоўцы творчай вечарыны, прысвечанай 10-годдзю Паэтычнага тэатра «Арт.С»
Узнагароджанне Паэтычнага тэатра «Арт.С» літаратурнай прэміі «Блакітны свін — 2016»
«Арт.С» ладзіць шэраг тэатральных праектаў. Так, на працягу года працягваўся задыякальна-паэтычны праект «12 сузор’яў», калі са снежня 2007 па лістапад 2008 штомесяц тэатр ладзіў вечарыну, прысвечаную пэўнаму знаку задыяка. 

Былі ў тэатры «Арт.С» і свае «Сем цудаў Беларусі». Гэткую назву меў вандроўна-эстэтычны праект — сем вечарын пра найбольш адметныя і каштоўныя цуды Беларусі: Сафійскі сабор, Нясвіжскі палац, возера Нарач, балоты, раку Нёман, Мірскі замак, Белавежскую пушчу.

З 2009 па 2020 год, пастанавіўшы жыць паводле свайго, а не ўсходняга календара, «Арт.С» ладзіў 12-гадовы праект «Святкуйма беларускае!». Цягам 12 гадоў тэатр ствараў свой беларускі каляндар, блізкі кожнаму беларусу. Так, 2009 год быў абвешчаны годам Багоўкі, 2010 — Зялёнай Жабкі, 2011 — Вогненнага Вожыка, 2012 — Арэхавай Вавёркі, 2013 — Зорнай Рысі, 2014 — Срэбнага Бабра, 2015 — Беласнежнай Казы, 2016 — Чорна-Белага Бусла, 2017 – Аксамітнага Мятліка, 2018 – Залатой Рыбкі, 2019 – Мядовай Пчалы, і завяршыў праект 2020 – год Сонечнага Павука.

«Сакральная Беларусь» — паэтычна-міфалагічны праект, у якім творцы і навукоўцы чытаюць вершы і апавядаюць пра сакральны свет Беларусі. 

Таксама ў тэатры адбываюцца спектаклі-прэзентацы аўтараў кніг. Напрыклад, для гледачоў-кнігалюбаў праводзіліся «Вечарына інтэлектуальных зданяў» (прэзентацыя кнігі Людмілы Рублеўскай «З’яўленне Інфанты»), «Прэзентацыя кнігі, якая ёсць» (да кнігі Віктара Шніпа «Заўтра была адліга»). У казачнай атмасфера праходзіла прэзентацыя зборніка казак «Зорная Кася».

22 красавіка 2016 года адбылася імпрэза ў гонар 10-годдзя Паэтычнага тэатра «Арт.С». Юбілейная вечарына была прысвечана лекавым зёлкам з батанічнага слоўніка Зоські Верас. Кожнаму выступоўцу адпавядала пэўная расліна, пра лекавыя і карысныя ўласцівасці якой апавядалі вядучыя. Таксама была арганізавана фотавыстава «Свята 10-годдзя» Міколы Лінніка і Васіля Кузьмічкіна, фатографаў Паэтычнага тэатра «Арт.С».

Узнагароды
----------

* 2016 — званне ганаровага лаўрэата літаратурнай прэміі «Блакітны свін»; да 10-годдзя творчай дзейнасці, за адданасць беларушчыне, крэатыўнасць, шматгадовую папулярызацыю беларускай літаратуры, здольнасць аб’ядноўваць таленты і абуджаць сэрцы.

Зноскі
------

1. 1 2  Звязда 2016.
2. ↑  Арт.С гэта **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Паэтычны тэатр Арт.С. Архівавана з першакрыніцы 16 мая 2014. Праверана 24 красавіка 2016.
3. 1 2 3  *Алег Грушэцкі*. Паэтычны тэатр «Арт.С» ужо 10 гадоў працуе ў сталіцы **(нявызн.)**.  Новы Час (23 красавіка 2016). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2020. Праверана 15 красавіка 2016.
4. ↑  *Алег Грушэцкі*. Паэтычнаму тэатру «Арт.С» — 15! **(нявызн.)**.  Новы Час (24 красавіка 2021). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2021. Праверана 12 мая 2021.
5. ↑  *Грушэцкі А.*. 2020 – год Сонечнага Павука, альбо «Святкуйма беларускае!» **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Новы Час (11 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2020. Праверана 14 студзеня 2020.
6. ↑  *Алег Грушэцкі*. «Блакітны Сьвін» і сто пластыкавых кубкаў знайшлі гаспадароў **(нявызн.)**.  Новы Час (18 мая 2016). Архівавана з першакрыніцы 27 верасня 2021. Праверана 24 красавіка 2016.

Літаратура
----------

* *Масла А.* Арт.С: паэтыка свабоды і быцця / А. Спрынчан // *Маладосць (1953)* : часопіс. — 2009. — № 12. — С. 112—113.
* *Спрынчан А.* Вогненны вожык і язык шчасця // *Бярозка* : часопіс. — 2010. — № 6.
* *Мяльгуй А. М.* Ад Яраша і Аксаны з любоўю! // *Новы Час* : газета. — Мн.: ТБМ імя Ф. Скарыны, 22 кастрычніка 2010. — № 38. Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016.
* *Палуян Ч.* Пад Мілаша(о)ўскім небам // *Літаратура і мастацтва* : газета. — Мн.: РВУ «Звязда», 25 лістапада 2011. — № 47.
* *Беніцэвіч Н.* Бывай, зіма // *Літаратура і мастацтва* : газета. — Мн.: РВУ «Звязда», 11 сакавіка 2011. — В. (4605. — № 10. — С. 16. Архівавана з першакрыніцы 30 сакавіка 2016.
* *Грушэцкі А. Л.* Артыстычнае супадзенне // *Літаратура і мастацтва* : газета. — Мн.: РВУ «Звязда», 22 красавіка 2016. — В. 4867. — № 16. — С. 11. Архівавана з першакрыніцы 6 мая 2016.
* *Грушэцкі А. Л.* Пад знакам творчасці // *Звязда* : газета. — Мн.: РВУ «Звязда», 2016. — 23 красавіка — В. 28186. — № 76. — С. 12. Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016.
* *Грушэцкі А. Л.* «Арт.С»: паэзія, сустрэчы, сяброўства // *Літаратура і мастацтва* : газета. — Мн.: РВУ «Звязда», 23 красавіка 2021. — В. 5121. — № 16. — С. 3. Архівавана з першакрыніцы 12 мая 2021.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Паэтычны тэатр «Арт.С» на Вікісховішчы |

* Сайт Паэтычнага тэатра «Арт.С» Архівавана 16 мая 2014.
* "Арт.С", паэтычны тэатр (Мінск). Даведка **(нявызн.)**.  Нацыянальная бібліятэка Беларусі. Праверана 24 красавіка 2016.
* *Рублеўская Л. Ружэчка А.*. Хозяйка Осени, директор зодиака **(нявызн.)**.  Советская Белоруссия (2 кастрычніка 2008). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016. Праверана 24 красавіка 2016.
* "Святкуйма беларускае" – адзначаем год Божай Кароўкі! **(нявызн.)**.  Будзьма беларусамі! (14 студзеня 2009). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016. Праверана 24 красавіка 2016.
* *Спрынчан А.*. СУЧБЕЛЛІТ. ЖываЯ прэзэнтацыя, падзеленая ўзростам і Новым Годам **(нявызн.)**.  БелаПАН (24 студзеня 2009). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016. Праверана 24 красавіка 2016.
* *Рублеўская Л.*. Лира, лютня и любовь **(нявызн.)**.  Советская Белоруссия (27 кастрычніка 2010). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016. Праверана 24 красавіка 2016.
* *Скобла М. У.*. Паэтычнаму тэатру «Арт. С» — 10 гадоў **(нявызн.)**.  Радыё Свабода (8 красавіка 2016). Архівавана з першакрыніцы 24 красавіка 2016. Праверана 24 красавіка 2016.
* *Грушэцкі А. Л.*. Паэтычны тэатр «Арт.С» ужо 10 гадоў працуе ў сталіцы **(нявызн.)**.  Новы Час (23 красавіка 2016). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2020. Праверана 15 красавіка 2016.