**Электро́нво́льт** (скарочана **эВ** або **eV**) — пазасістэмная адзінка вымярэння энергіі, якая шырока выкарыстоўваецца ў атамнай і квантавай фізіцы. Адзін электронвольт роўны энергіі, якая неабходная для пераносу электрона ў электрастатычным полі паміж кропкамі з розніцай патэнцыялаў 1 В. Паколькі работа пры пераносе зарада *q* роўная *qU* (дзе *U* — рознасць патэнцыялаў), а зарад электрона складае −1,602 176 487(40)×10−19 Кл, то

**1 эВ = 1,602 176 487(40)×10−19 Дж = 1,602 176 487(40)×10−12 эрг**.
Як правіла, у электронвольтах выражаецца маса элементарных часціц (зыходзячы з ураўнення Эйнштэйна *Е = mc*²). 1 эВ/*c*² роўны 1,782 661 758(44)·10−36 кг, і наадварот, 1 кг роўны 5,609 589 12(14) эВ/*c*². 1 атамная адзінка масы роўная 931,4 МэВ/*c*².

У тэмпературных адзінках 1 эВ = 11 604,505(20) кельвін (гл. пастаянная Больцмана).

У хіміі часта выкарыстоўваецца малярны эквівалент электронвольта. Калі адзін моль электронаў перанесены паміж кропкамі з рознасцю патэнцыялаў 1 В, ён набывае (або губляе) энергію 96 485,3383(83) Дж, роўную значэнню 1 эВ на лік Авагадра. Гэтая велічыня лікава роўная пастаяннай Фарадэя.

У электронвольтах вымяраецца таксама шырыня распаду {\displaystyle \Gamma } элементарных часціц і іншых квантавамеханічных станаў, напрыклад ядзерных энергетычных узроўняў. Шырыня распаду — гэта нявызначанасць энергіі стану, звязаная з часам жыцця стану {\displaystyle \tau } суадносінамі нявызначанасцей: {\displaystyle \Gamma =\hbar /\tau }). Часціца з шырынёй распаду 1 эВ мае час жыцця 6,582 118 89(26)·10−16 с. Наадварот, квантавамеханічны стан з часам жыцця 1 с мае шырыню 4,135 667 33(10)·10−15 эВ.

Кратныя і дробныя адзінкі
-------------------------

У ядзернай фізіцы звычайна выкарыстоўваюцца велічыні кіла- ({\displaystyle 10^{3}}), мега- ({\displaystyle 10^{6}}) і гіга- ({\displaystyle 10^{9}}) электронвольт.

| Кратныя | Дробныя |
| --- | --- |
| парадак | назва | абазначэнне | парадак | назва | абазначэнне |
| 101 эВ | дэкаэлектронвольт | даэВ | daeV | 10−1 эВ | дэцыэлектронвольт | дэВ | deV |
| 10² эВ | гектаэлектронвольт | гэВ | heV | 10−2 эВ | сантыэлектронвольт | сэВ | ceV |
| 10³ эВ | кілаэлектронвольт | кэВ | keV | 10−3 эВ | міліэлектронвольт | мэВ | meV |
| 106 эВ | мегаэлектронвольт | МэВ | MeV | 10−6 эВ | мікраэлектронвольт | мкэВ | µeV |
| 109 эВ | гігаэлектронвольт | ГэВ | GeV | 10−9 эВ | нанаэлектронвольт | нэВ | neV |
| 1012 эВ | тэраэлектронвольт | ТэВ | TeV | 10−12 эВ | пікаэлектронвольт | пэВ | peV |
| 1015 эВ | петаэлектронвольт | ПэВ | PeV | 10−15 эВ | фемтаэлектронвольт | фэВ | feV |
| 1018 эВ | экзаэлектронвольт | ЭэВ | EeV | 10−18 эВ | атаэлектронвольт | аэВ | aeV |
| 1021 эВ | зетаэлектронвольт | ЗэВ | ZeV | 10−21 эВ | зептаэлектронвольт | зэВ | zeV |
| 1024 эВ | ётаэлектронвольт | ІэВ | YeV | 10−24 эВ | ёктаэлектронвольт | іэВ | yeV |

Некаторыя значэнні энергіі ў электронвольтах
--------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Цеплавая энергія паступальнага руху адной малекулы пры пакаёвай тэмпературы
  |  0,025 эВ  |
| Энергія іанізацыі атама вадарода |  13,6 эВ  |
| Энергія электрона ў прамянёвай трубцы тэлевізара
  |  Парадку 20 кэВ  |
| Энергіі касмічных прамянёў |  1 МэВ — 1000 ТэВ  |
| Тыповая энергія ядзернага распаду: |
| альфа-часціцы |  2-10 МэВ  |
| бэта-часціцы і гама-прамяні |  0-20 МэВ  |

Зноскі
------

1. ↑  Conversion factors for energy equivalents // The NIST Reference on Constants, Units and Uncertainty.

| ⛭Адзінкі СІ |
| --- |
| Асноўныя адзінкі | 
* Ампер
* Кандэла
* Кельвін
* Кілаграм
* Метр
* Моль
* Секунда

 |  |
| Вытворныя адзінкі | 
* Бекерэль
* Ват
* Вебер
* Вольт
* Генры
* Герц
* Градус Цэльсія
* Грэй
* Джоўль
* Зіверт
* Катал
* Кулон
* Люкс
* Люмен
* Ньютан
* Ом
* Паскаль
* Радыян
* Сіменс
* Стэрадыян
* Тэсла

 |
| Прынятыя для выкарыстання з СІ | 
* Астранамічная адзінка
* Гектар
* Градус дугі
* Дальтон (Атамная адзінка масы)
* Дзень
* Дэцыбел
* Літр
* Хвіліна
* Хвіліна дугі
* Непер
* Секунда дугі
* Тона
* Гадзіна
* Электронвольт  Атамная сістэма адзінак
* Прыродная сістэма адзінак

 |
| Гл. таксама | 
* Прыстаўкі СІ
* Сістэма фізічных велічынь
* Пераўтварэнне адзінак
* Новыя вызначэнні СІ
* Гісторыя метрычнай сістэмы

 |