**Укмярге** (літ.: Ukmergė, традыцыйная беларуская назва — **Вількамір**) — горад у цэнтральнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Укмяргскага раёна Вільнюскага павета.

Геаграфія
---------

Размешчаны за 60 км на паўночны захад ад Вільнюса. Колькасць насельніцтва каля 29 тыс. чалавек. Праз горад цячэ рака Швянтойі (прыток Віліі).

Гісторыя
--------

Укмярге з’яўляецца адным з самых старажытных гарадоў Літвы. Звесткі аб гарадскім замку датуюцца 1225 годам, але археалагічныя даследаванні датуюць першыя паселішчы X стагоддзем.

У XIII стагоддзі горад быў захоплены крыжакамі, але ў 1391 годзе замак быў узяты Вітаўтам. 1 верасня 1435 года тут адбылася буйная бітва, паміж войскам Жыгімонта Кейстутавіча і войскам Свідрыгайлы, якая скончылася паражэннем Свідрыгайлы. Вількамір руйнаваўся крыжакамі ў 1333, 1365, 1378, 1386 і ў 1391 гадах. Крыжацкія набегі скончыліся толькі пасля Грунвальдскай бітвы.

У XV стагоддзі тут была пабудаваная сядзіба княжацкага старосты. З 1566 года Вількамір стаў цэнтрам староства. Замак быў зруйнаваны пад час войнаў са Швецыяй. У 1792 годзе Вількамір атрымаў гарадскія правы і герб ад караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

У 1795 годзе горад трапіў у склад Расійскай імперыі, увайшоўшы ў склад Віленскай губерні. У 1812 годзе ў наваколлі Вількаміра адбылася бітва паміж рускім і французскім войскамі. Пад час паўстання 1830 года горад быў узяты войскам паўстанцаў на некалькі месяцаў. У 1843 годзе горад увайшоў у склад Ковенскай губерні. Жыхары горада актыўна ўдзельнічалі ў паўстанні 1863—1864 гадоў.

У 1918 годзе горад увайшоў у склад Літвы, але ў 1919 годзе ён быў заняты Чырвонай Арміяй. У 1920 годзе горад спрабавалі заняць польскія войскі, але пасля некалькіх сутычак, была заключаная дамова, якая ўсталявала мяжу паміж краінамі.

Пасля таго, як Літва ўвайшла ў склад СССР Укмярге трапіў у памежную зону, якая была акупаваная нямецкімі войскамі 22 чэрвеня 1941 года. Падчас нямецкай акупацыі ў горадзе, з дапамогай літоўскай паліцыі, былі забітыя 10 000 чалавек яўрэйскага насельніцтва горада. У 1944 годзе горад быў значна зруйнаваны ў выніку савецкіх і нямецкіх бамбардзіровак.

З 1991 года ў складзе Літоўскай Рэспублікі.

Вядомыя асобы
-------------

* Андрус Пулокас (нар. 1971) — літоўскі дыпламат
* Эвалдас Ігнатавічус (нар. 1967) — літоўскі дыпламат

Зноскі
------

1. ↑  Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023. Праверана 12 лютага 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112626509'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12663462'></a>
2. ↑  Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 187-2009 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Літоўскай Рэспублікі на беларускую мову»

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Укмярге

| ⛭Гарады Літвы Літва |
| --- |
| Цэнтры паветаў | 
* Алітус
* **Вільнюс**
* Каўнас
* Клайпеда
* Марыямпале
* Панявежыс
* Таўраге
* Уцяна
* Цяльшэй
* Шаўляй

 | Герб ЛітвыГерб Літвы |
| Цэнтры  самакіраванняў | 
* Алітус
* Анікшчэй
* Біржай
* Бірштанас
* Варэна
* Вілкавішкіс
* **Вільнюс**
* Вісагінас
* Друскінінкай
* Ёнава
* Ёнішкіс
* Зарасай
* Ігналіна
* Казлу Руда
* Кайшадорыс
* Кальварыя
* Каўнас
* Кедайней
* Клайпеда
* Крацінга
* Купішкіс
* Кяльме
* Лаздзіяй
* Мажэйкей
* Малетай
* Марыямпале
* Наўёйі Акмяне
* Нярынга
* Пагегей
* Пакруойіс
* Паланга
* Панявежыс
* Пасваліс
* Плунге
* Прыенай
* Радзвілішкіс
* Расяйней
* Рокішкіс
* Рыетавас
* Скуодас
* Таўраге
* Тракай
* Укмярге
* Уцяна
* Цяльшэй
* Шакей
* Шальчынінкай
* Шаўляй
* Швянчоніс
* Шылале
* Шылуце
* Шырвінтас
* Эляктрэнай
* Юрбаркас

 |
| Астатнія гарады | 
* Абялей
* Акмяне
* Арогала
* Балтайі Воке
* Вабальнінкас
* Варней
* Віевіс
* Віекшней
* Вількія
* Вірбаліс
* Вяйсіеяй
* Вянта
* Гаргждай
* Гарлява
* Грыгішкес
* Гялгаўдзішкіс
* Даўгай
* Дукштас
* Дусятас
* Езнас
* Ёнішкеліс
* Жагарэ
* Жыежмарэй
* Каварскас
* Кібартай
* Кудзіркас Наўміесціс
* Куршэнай
* Лінкува
* Лянтварыс
* Нямянчыне
* Пабрадзе
* Пандэліс
* Панямуне
* Прыекуле
* Рамігала
* Рудзішкес
* Салантай
* Сімнас
* Скаўдзвіле
* Смалінінкай
* Субачус
* Сяда
* Трашкунай
* Ужвянціс
* Цітувенай
* Швянчонелей
* Шэдува
* Эжарэліс
* Эйшышкес

 |