**Класіфікатар аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ладу Украіны** *(КААТЛУ)* — нацыянальны класіфікатар ДК 014-97, зацверджаны і ўведзены ў дзеянне загадам Дзяржстандарту Украіны ад 31 кастрычніка 1997 г. № 659 (са зменамі і дапаўненнямі), які дзейнічае з 1 студзеня 1998 г. Нягледзячы на афіцыйны статус выдання і яго агульнадзяржаўнае значэнне застаецца ведамасным даведнікам Дзяржпатрэбстандарту. Істотным недахопам яго ўвядзення з’яўляецца несінхранізаванасць з базай адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ладу Упраўлення па сувязях з мясцовымі органамі ўлады і органамі мясцовага самакіравання Апарата Вярхоўнай Рады Украіны. У перспектыве ДК 014-97 павінна перайсці да трохузроўневай сістэмы кадавання населеных пунктаў і інтэгравацца з міжнародным стандартам ISO 3166-2: UA, аднак ужо сёння мае месца неадпаведнасць кодаў першага ўзроўню адміністрацыйнага дзялення.

Уступ
-----

КААТЛУ з’яўляецца складовай часткай адзінай сістэмы класіфікацыі і кадавання тэхніка-эканамічнай і сацыяльнай інфармацыі (ДСК ТЭСІ).

КААТЛУ распрацаваны ў адпаведнасці з пастановай Кабінета Міністраў Украіны ад 4 мая 1993 № 326 «Аб канцэпцыі пабудовы нацыянальнай статыстыкі Украіны і Дзяржаўнай праграме пераходу на міжнародную сістэму ўліку і статыстыкі».

КААТЛУ прызначаны для забеспячэння дакладнасці, цэласнасці і аўтаматызаванай апрацоўкі інфармацыі ў розных аспектах усіх відаў эканамічнай дзейнасці.

КААТЛУ складаецца з кодаў і назваў усіх адміністрацыйна-тэрытарыяльных аб’ектаў Украіны, якія згрупаваныя па прыкметах тэрытарыяльнай супольнасці, гістарычных, эканамічных, геаграфічных, этнічных і культурных асаблівасцяў.

Аб’ектамі класіфікацыі ў КААТЛУ з’яўляюцца адзінкі адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Украіны: Аўтаномная Рэспубліка Крым, вобласці, раёны, гарады, раёны ў гарадах, пасёлкі гарадскога тыпу, сельсаветы, пасёлкі і вёскі.

Усе аб’екты класіфікацыі размеркаваныя па тэрытарыяльнай прыкмеце і адміністрацыйнай падпарадкаванасці на чатыры ўзроўні іерархічнай класіфікацыі. Да кожнага ўзроўню класіфікацыі ўваходзяць аб’екты, падначаленыя аб’ектам папярэдняга ўзроўню.

**Першы ўзровень** класіфікацыі (разрады 1, 2) уключае:

* Аўтаномную Рэспубліку Крым;
* вобласці;
* гарады, якія маюць спецыяльны статус, які вызначаецца законамі Украіны.

**Другі ўзровень** класіфікацыі (разрады 3, 4, 5) уключае:

* гарады абласнога падпарадкавання;
* раёны Аўтаномнай Рэспублікі Крым, вобласці;
* раёны гарадоў, якія маюць спецыяльны статус, які вызначаецца законамі Украіны.

**Трэці ўзровень** класіфікацыі (разрады 6, 7, 8) уключае:

* гарады раённага падпарадкавання;
* раёны гарадоў абласнога падпарадкавання;
* пасёлкі гарадскога тыпу;
* сельскія саветы.

**Чацвёрты ўзровень** класіфікацыі (разрады 9, 10) уключае:

* вёскі;
* пасёлкі.

Кожная пазіцыя класіфікатара структурна складаецца з ідэнтыфікацыйнага кода і назвы аб’екта. Ідэнтыфікацыйны код будуецца з выкарыстаннем серыйна-парадкавага і паслядоўнага метадаў кадавання і тым самым забяспечваецца пераемнасць ад раней дзеючага агульнасаюзнага класіфікатару «Сістэма пазначэнняў аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага дзялення Саюза ССР і саюзных рэспублік, а таксама населеных пунктаў» (СПАТА). Для аб’ектаў першага ўзроўню класіфікацыі вылучаныя разрады 1,2, другога ўзроўню — разрады 3-5, трэцяга ўзроўню — разрады 6-8, чацвёртага ўзроўню — разрады 9,10. У выпадку кадавання аб’ектаў другога і трэцяга ўзроўню класіфікацыі ўжываецца паслядоўны метад кадавання. Пры гэтым разрады 3 і 6 адведзены пад прыкметы, якія паказваюць на ўзровень класіфікацыі і выгляд кадаванага аб’екта класіфікацыі.

Прыкмета 2-га ўзроўню (3-і разрад) мае такое значэнне:

* 1 — гарады абласнога падпарадкавання;
* 2 — раёны Аўтаномнай Рэспублікі Крым, вобласці;
* 3 — раёны гарадоў, якія маюць спецыяльны статус.

Прыкмета 3-га ўзроўню (6-ы разрад) мае такое значэнне:

* 1 — гарады раённага падпарадкавання;
* 2 — не выкарыстоўваецца;
* 3 — раёны ў гарадах абласнога падпарадкавання;
* 4 — пасёлкі гарадскога тыпу, якія ўваходзяць у склад гарсавета;
* 5 — пасёлкі гарадскога тыпу, якія ўваходзяць у склад райсавета;
* 6 — пасёлкі гарадскога тыпу, якія ўваходзяць у склад райсавета ў горадзе;
* 7 — горада, якія ўваходзяць у склад гарсавета;
* 8 — сельсаветы, якія ўваходзяць у склад райсавета;
* 9 — сельсаветы, села, якія ўваходзяць у склад райсавета горада, гарсавета.

Назва цэнтра вобласці, раёна, сельсавета друкуецца побач з назвай вобласці, раёна, сельсавета пасля сімвала «/».

```
63           Харкаўская вобласць / г. Харкаў
```

азначае, што горад Харкаў з’яўляецца цэнтрам Харкаўскай вобласці.

Для зручнасці чытання, для кодаў сёл друкуюцца апошнія два разрады кода са зрушэннем ў адносінах да кода сельсавета, гэта значыць не паўтараюцца першыя восем разрадаў кода.

```
01 103 930    Прывітнэнска /  с. Прывітнэ
         01  с. Прывітнэ
         02  с. Зэлэнагір'я
```

азначае, што коды сёл такія:

**01 103 930 01** с. Прывітнэ

**01 103 930 02** с. Зэлэнагір'я

У Дадатку А прыведзены коды і назвы абласцей.

У Дадатку Б прыведзены коды і назвы раёнаў.

У Дадатку В прыведзены коды і назвы населеных пунктаў у алфавітнай паслядоўнасці.

У КААТЛУ прынятыя наступныя скарачэння:

* с. — сяло
* с-ще — пасёлак
* смт — пасёлак гарадскога тыпу
* м. — горад

Вядзенне КААТЛУ ажыццяўляе Навукова-даследчы інстытут статыстыкі Дзяржаўнага камітэта статыстыкі Украіны. Падставай для актуалізацыі з’яўляюцца змены падпарадкаванасці і назваў аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ладу Украіны.

Гл. таксама
-----------

* Спіс кодаў КААТЛУ для абласцей

Зноскі
------

1. ↑  Вярхоўная Рада Украіны. Афіцыйны вэб-сайт **(нявызн.)**. *Рэгіёны Украіны і іх склад*. Архівавана з першакрыніцы 23 чэрвеня 2013. Праверана 17 лістапада 2014.

Спасылкі
--------

* КААТЛУ для запампоўкі
* Даведнік КААТЛУ