**Генералі́сімус Саве́цкага Саю́за** - вышэйшае воінскае званне ва Ўзброеных Сілах СССР. Уведзена Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 чэрвеня 1945 года на падставе разгляду калектыўнага хадайніцтва рабочых, інжынерна-тэхнічных работнікаў і служачых Маскоўскага завода «Рысора» ад 6 лютага 1943 года і запіскі камандуючых войскамі франтоў, Генеральнага штаба Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота ад 24 чэрвеня 1945 года. На наступны дзень, 27 чэрвеня, па прапанове Палітбюро ЦК ВКП(б) і пісьмоваму прадстаўленню камандуючых франтамі званне было прысвоена І. В. Сталіну «у азнаменаванне выключных заслуг у Вялікай Айчыннай вайне». Акрамя таго, ён быў узнагароджаны ордэнам «Перамога» і яму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Гісторыя
--------

Па ўспамінах сучаснікаў, пытанне аб прысваенні звання генералісімуса абмяркоўвалася некалькі разоў, аднак Сталін нязменна адхіляў гэтую прапанову. І толькі пасля ўмяшання Маршала Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскага даў сваю згоду, калі апошні заявіў: «Таварыш Сталін, вы маршал — і я маршал, вы мяне пакараць не зможаце!».

Форма і пагоны
--------------

Форма і знакі адрознення Генералісімуса Савецкага Саюза былі распрацаваны службай тылу Чырвонай Арміі, але пры жыцці Сталіна іх не ўдалося зацвердзіць афіцыйна, а пасля яго смерці неабходнасць у гэтым адпала. У адным з варыянтаў на мундзіры былі эпалеты, на якіх размяшчаўся герб СССР і вялікая пяціканцовая зорка ў вянку з дубовых лiстоў. На зацвярджэнне таксама былі прадстаўлены зімовы шынель і форма для верхавой язды, якія нагадваюць генеральскую уніформу сярэдзіны XIX ст.. Вырабленыя ўзоры былі адвергнутыя Сталіным, які палічыў іх залішне раскошнымі і несучаснымі. У цяперашні час яны захоўваюцца ў Цэнтральным музеі Вялікай Айчыннай вайны ў Маскве на Паклоннай гары.
Ніжэй прадстаўлены праекты пагона генералісімуса СССР:

* Варыянты пагонаў генералісімуса
* 
* 
* 
* 
* 
* Гэты варыянт прысутнічае на пашытым мундзіры генералісімусаГэты варыянт прысутнічае на пашытым мундзіры генералісімуса

Фактычна ж генералісімус Сталін насіў стандартны па кроі форменны генеральскі (да ўвядзення пагон) кіцель з адкладным каўняром і чатырма кішэнямі, але унікальнага светла-шэрага колеру. Пагоны на кіцелі - Маршала Савецкага Саюза. Пятліцы генеральскія шынэльныя - чырвоныя з залатой акантоўкай і гузікамі. Гэтая форма была афіцыйнай і выяўлялася на партрэтах і плакатах.

Далейшы лёс звання
------------------

Па сведчанні В. М. Молатава, «Сталін шкадаваў, што пагадзіўся на Генералісімуса. Ён заўсёды шкадаваў. І правільна. Гэта перастараліся Кагановіч, Берыя ... Ну і камандуючыя настойвалі ».
Пасля І. В. Сталіна званне Генералісімуса Савецкага Саюза не прысвойвалася, аднак лічылася ў статутах да 1993 года.

| Воінскія званні СССР |
| --- |
| Вышэйшы афіцэрскі склад | 
* Генералісімус Савецкага Саюза
* Маршал Савецкага Саюза / Адмірал Флоту Савецкага Саюза
* Галоўны маршал рода войск
* Маршал роду войск / Генерал арміі / Адмірал флоту
* Генерал-палкоўнік / Адмірал
* Генерал-лейтэнант / Віцэ-адмірал
* Генерал-маёр / Контр-адмірал

 |
| Старшы афіцэрскі склад | 
* Палкоўнік / Капітан 1-га рангу
* Падпалкоўнік / Капітан 2-га рангу
* Маёр / Капітан 3-га рангу

 |
| Малодшы афіцэрскі склад | 
* Капітан / Капітан-лейтэнант
* Старшы лейтэнант
* Лейтэнант
* Малодшы лейтэнант

 |
| Прапаршчыкі і мічманы | 
* Старшы прапаршчык / Старшы мічман
* Прапаршчык / Мічман

 |
| Сяржанты і старшыны | 
* Старшына / Галоўны карабельны старшына
* Старшы сяржант / Галоўны старшына
* Сяржант / Старшына першай стацці
* Малодшы сяржант / Старшына другой стацці

 |
| Салдаты і матросы | 
* Яфрэйтар / Старшы матрос
* Радавы / Матрос
* Чырвонаармеец / Чырванафлоцец

 |
| 
* Курсівам пазначаны званні, якія выйшлі з ужывання.
* Перад знакам «/» пазначаюцца сухапутныя званні, а пасля — марскія.
* Маршалы родаў войскаў у свой час прыраўноўваліся да генералаў арміі і адміралаў флоту.
* Званні, побач з якімі няма знака «/» завуцца аднолькава, як у сухапутных войсках, так і на флоце.

 |