recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Іаа́н Мала́ла** (грэч. Ἰωάννης Μαλάλας; каля 491 — 574/578) — візантыйскі гісторык 6 ст. *Малала* — старажытнагрэчасая транслітарацыя сірыйскага слова «прамоўца», «рытар».

Аўтар «Хранаграфіі» (Χρονογραφία, 18 кніг), якая пачынаецца з легендарнай гісторыі егіпцян і даведзена да 563 г. Змяшчае шмат паэтычнага матэрыялу з усходняй грэчаскай міфалогіі, з апавяданняў пра Траянскую вайну і Аляксандра Македонскага. «Хроніка» выкарыстоўвалася рускімі летапісцамі і была перакладзена на старажытнарускую мову.

Славянскі пераклад мае ўстаўкі: апакрыфічныя запаветы 12 патрыярхаў і «Слова Афанасія Александрыйскага пра Мелхіседэка» (Мелхіседэка).


1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 22 лютага 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 22 лютага 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рудак.

**Аркадзь Дзянісавіч Рудак** (25 снежня 1911, в. Валосавічы , Кіраўскі раён, БССР — 11 лістапада 1997, г. Мінск, БССР) — дзяржаўны і партыйны дзеяч БССР, генерал-маёр (1966), заслужаны работнік культуры БССР (1980). Арганізатар і кіраўнік партызанскага руху ў Вялікую Айчынную вайну.

Біяграфія
---------

У 1948 годзе скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КП(б)Б. У 1930 годзе на савецкай і камсамольскай рабоце ў Бабруйскім раёне. З 1937 года ў Чырвонай Арміі. З 1939 года першы сакратар Гомельскага абкома КП(б)Б і штаба Гомельскага партызанскага злучэння. З 1944 года на партыйнай і савецкай рабоце.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951—1971 гадах.

1981 годзе — аўтар мемуараў «Экзамен на сталасць».

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, многімі медалямі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Памяць: Гісторыка-дакум. хроніка Кіраўскага раёна. Мн.: Выш. шк. 1997. С. 242, 412.
* Кировский район: Историко-информационная подборка/Кировский районный исполнительный комитет. Бобруйск, 2000. С. 29.
**Іаан Камнін Дука** (грэч. Ιωάννης Κομνηνός Δούκας; пам. 1244) — кіраўнік Фесалонікаў у 1237—1244 , а таксама Фесаліі ў 1237—1239 гадах.

Паходжанне
----------

Іаан быў старэйшым сынам кіраўніка Эпіра Феадора Камніна Дукі і Марыі Петраліфы. У 1230 годзе бацька і яго сям'я былі палонены ў бітве пры Клакотніцы воінамі балгарскага цара Івана II Асеня. Калі ў 1237 годзе дачка Камніна Дукі Ірына стала жонкай Асеня, Іаан быў выпушчаны на свабоду разам з аслепленым бацькам і малодшым братам Дзмітрыем. Яны дасягнулі Фесалонікаў, і зрынулі брата Феадора Мануіла, які захапіў уладу ў горадзе ў 1230 годзе. Пасля гэтага, кіраўніком Фесалонікаў стаў Іаан, а яго бацька адправіўся ў Эдэсу.

У 1239 годзе Мануіл вярнуўся разам з войскамі Нікейскай імперыі, і з іх дапамогай зацвердзіўся ў Фесаліі. У 1241 годзе памёр заступнік Феадора Іван II Асень, пасля чаго кіраўнік Нікеі Іаан III Дука Ватац адважыўся на больш актыўную палітыку ў гэтым рэгіёне. У 1242 годзе ён зманам паланіў Феадора, і павёў армію на ўзяцце Фесалонікаў. Іаан адбіў гэты напад, і ў той час прыйшла вестка тое, што сельджукі напалі на ўсходнія ўладанні Ватаца. Кіраўнікі заключылі дагаворы, паводле якіх Камнін прызнаваў уладу малаазійскага цара, а ў абмен атрымліваў тытул *дэспата*.

Іаан памёр у 1244 годзе, і горад перайшоў пад уладу яго малодшага брата Дзмітрыя.

Зноскі
------

1. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
2. ↑  *Успенский Ф. И.* История Византийской Империи. Том 5. Глава III. Эпирское государство в XIII в. — 2002.

Літаратура
----------

* Успенский Ф. И. Глава III. Эпирское государство в XIII в. // История Византийской империи. В 5 т. — М.: АСТ, Астрель, 2005. — Т. 5. — 558 с. — ISBN 5-271-03856-4.
* *The Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991.
* K. Varzos, *Ē genealogia tōn Komnēnōn* (Thessalonica, 1984).
* G. Finlay, *History of Greece*, vol. iii. (1877)
* 

* *Гэты артыкул (раздзел) змяшчае тэкст, узяты (перакладзены) з* *адзінаццатага выдання «Брытанскай энцыклапедыі», якое перайшло ў грамадскі набытак.*
**Вынаходства** — рашэнне тэхнічнай задачы, якое адносіцца да матэрыяльнага аб'екту — прадукту, ці працэсу ажыццяўлення дзеянняў над матэрыяльным аб'ектам з дапамогай матэрыяльных сродкаў — спосабу.

Альтэрнатыўнае вызначэнне вынаходцтва — створаны чалавекам сродак (спосаб) для кіравання сіламі прыроды, з дапамогай якога па-новаму і нетрывіяльным чынам вырашаецца якая-небудзь праблема ў любой вобласці чалавечай дзейнасці. Вынік творчай (эўрыстычнай) дзейнасці, заснаванай на інтуіцыі, ведах і жыццёвым вопыце, якія падтрымліваюць метады вынаходніцкай творчасці.

Па большай частцы існуючыя вызначэнні «вынаходства» звяртаюцца да паняццяў аб навізне, аб нярэчыўнай прыродзе вынаходства, аб штучным характары вынаходства (у тым сэнсе, што яна павінна быць прадуктам чалавечай дзейнасці), аб творчым характары намаганняў, накіраваных на стварэнне вынаходства, аб наяўнасці ў вынаходстве пачатку, які пераўтварае матэрыю і т. п. Як можна бачыць, любыя вызначэння, якія абапіраюцца на гэтак размытыя катэгорыі, тлумачаць невыразнае праз яшчэ больш невыразнае. Таму будзе лагічней выводзіць змест катэгорыі «вынаходства» з агульных палажэнняў заканадаўства аб выніках інтэлектуальнай дзейнасці па рэшткавым прынцыпе пасля прымянення спецыяльных палажэнняў, якія ўстанаўліваюць, што не з'яўляецца вынаходствам.

У шэрагу краін вынаходства з'яўляецца аб'ектам інтэлектуальнай уласнасці, а дакладней — прамысловай уласнасці.

У шэрагу краін вынаходства з'яўляецца аб'ектам нематэрыяльнай маёмасці, гэта значыць маёмасцю з'яўляецца суб'ектыўнае права (дакладней — выключнае права), а не рэчавы ці іншы вынік яго рэалізацыі (аб'ект рэчавага права або працэс).

З'яўляючыся аб'ектам права аўтарства (асабістага немаёмаснага права), вынаходства не з'яўляецца аб'ектам аўтарскіх правоў. Любыя аналогіі з аўтарскага права дастасавальныя да вынаходства толькі пастолькі, паколькі аб'екты аўтарскіх правоў і вынаходства ставяцца да вынікаў інтэлектуальнай дзейнасці. Аднак такія характэрныя рысы аўтарскага права, як адсутнасць якіх-небудзь фармальнасцяў для ўзнікнення правоў і, па сутнасці, экстэрытарыяльнае дзеянне аўтарскіх правоў на падставе міжнародных дагавораў, для патэнтнага права зусім не характэрныя.

Правы на вынаходства рэгулююцца патэнтным заканадаўствам і сведчацца патэнтам.

Гл. таксама
-----------

* Адкрыццё  (руск.) (бел.

Зноскі
------

1. ↑  Пункт 2 Артыкула 1 Парижской конвенции по охране промышленной собственности Архівавана 26 мая 2010.

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вынаходства

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis · Сучаснай Украіны · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11932137k · GND: 4015223-6 · LCCN: sh85067667 · Microsoft: 21442874 · NDL: 00563031 |
**Іаан Магнус** (лац.: Johannes Magnus), латынізацыя сапраўднага імя — Юхан Монсан (шведск.: Johan Månsson) (19 сакавіка 1488, Лінчэпінг — 22 сакавіка 1544, Рым) — каталіцкі архібіскуп Упсальскі і прымас Швецыі (1523—1531), багаслоў, гісторык і складальнік генеалогіі. Брат Олафа Магнуса, таксама вядомага каталіцкага дзеяча і гісторыка.

Архібіскупская пячатка Іаана Магнуса
Сын Монса Педэрсана, дэпутата рыксдага ад Лінчэпінга. Прэтэндаваў на паходжанне з арыстакратычнай сям'і Стурэ (Magnus з'яўляецца адначасова перакладам імя Store — «вялікі»), але доказаў гэтага няма. У 1523 прызначаны каралём Густавам I Васам на Упсальскую кафедру без папскага дазволу (Клімент VII палічыў незаконным скасаванне за здраду папярэдняга архібіскупа Густава Троле). Праз некаторы час Іаан выступіў супраць рэфарматарскіх планаў караля і дзейнасці лютэранскіх прапаведнікаў Олафа і Лаўрэнція Петры. У 1526 Магнус ездзіў паслом у Вялікае княства Маскоўскае да Васіля III, але ў Швецыю не вярнуўся. У 1531 Густаў Васа прызначыў замест яго архібіскупа-пратэстанта — Лаўрэнція Петры. У 1533 годзе Папа прызнаў звальненне Троле законным і пасвяціў Іаана Магнуса ў архіепіскапы ў Рыме, але, па прычыне, што Швецыя ў гэты час ужо канчаткова адвярнулася ад Рыма, Магнус застаўся ў папскай сталіцы да канца жыцця. Пасля яго смерці Папа прызначыў фармальным архібіскупам Упсалы яго брата Олафа.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Johannes Magnus — 1917.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>
2. 1 2  Johannes Magnus // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Шведскі біяграфічны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13489028g · GND: 119082209 · ICCU: BVEV037344 · ISNI: 0000 0001 1736 3674 · LCCN: n83143887 · NTA: 119950162 · NUKAT: n2004030561 · PTBNP: 721992 · LIBRIS: 195307 · SUDOC: 09359819X · VIAF: 814146 |

 |
**Выпадковы сэкс** — сексуальная актыўнасць, якая адбываецца па-за рамантычнымі адносінамі і мае на ўвазе адсутнасць абавязацельстваў паміж партнёрамі.

Большасць рэлігій не ўхваляюць сэкс па-за шлюбам. Рэлігійныя і нерэлігійныя людзі ў асноўным адчуваюць падобныя пачуцці, калі гаворка ідзе пра выпадковыя палавыя сувязi, з большай розніцай у адносінах паміж мужчынамі і жанчынамі. У некаторых краінах, такіх як Пакістан, Кувейт, Аўганістан любая форма сэксуальнай актыўнасці па-за шлюбам з’яўляецца незаконнай.

Даследаванне культуры выпадковых сувязяў у ЗША паказала, што выпадковы сэкс не садзейнічае ўмацаванню адносін у будучыні. На тэрмін адносін асноўны ўплыў аказвае мэта, якую людзі пераследуюць, уступаючы ў адносіны. Даследаванне сэксуальных паводзінаў, праведзенае ў Бразіліі з 1998 па 2015 год, паказала, што пік выпадковых сувязяў прыпадае на ўзрост 16-24 гады. Стала звычайнай практыкай, калі людзі адкрыта расказваюць пра свае выпадковыя сэксуальныя кантакты і асабістыя погляды на гэтую тэму ўжо на першым спатканні ці сустрэчы. Іншае даследаванне паказала, што прэзерватывы выкарыстоўваліся толькі ў 69 з кожных 100 палавых кантактаў з пранікненнем.

Агульнасусветныя дадзеныя з 2007 па 2017 год паказваюць, што выпадковыя палавыя сувязі сярод маладых людзей скараціліся. Даследаванне 2021 года вытлумачыла гэтае зніжэнне зніжэннем спажывання алкаголю, павелічэннем колькасці відэагульняў і павелічэннем долі маладых людзей, якія жывуць са сваімі бацькамі.

Зноскі
------

1. ↑  Religious individuals regret having casual sex only slightly more **(нявызн.)**. *phys.org*. Праверана 20 студзеня 2022.
2. ↑  Romance Round The World: From Meet Markets To Covert 911 Calls **(нявызн.)**. *npr.org*. Праверана 20 студзеня 2022.
3. ↑  Do Casual Hookups Ever Lead to Serious Relationships? **(нявызн.)**. *psychologytoday.com*. Праверана 20 студзеня 2022.
4. ↑  Brazil Hook Up Guide For Singles And Couples **(нявызн.)**. *worldhookupguides.com*. Праверана 20 студзеня 2022.
5. ↑  Hooking up or dating: Who benefits? **(нявызн.)**. *medicalxpress.com*. Праверана 20 студзеня 2022.
6. ↑  Prevalence and Characteristics of Sexual Hookups Among First-Semester Female College Students **(нявызн.)**. *ncbi.nlm.nih.gov*. Праверана 20 студзеня 2022.
7. ↑  Why are fewer young adults having casual sex? **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *afftherecord.com*. Архівавана з першакрыніцы 24 студзеня 2022. Праверана 20 студзеня 2022.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Красны.
**Іван Васілевіч Красны** з князёў Друцкіх (каля 1450 — пасля 1516) — князь, вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, намеснік менскі (1487—1489).

Біяграфія
---------

З роду Друцкіх герба ўласнага «Друцк», сын віцебскага намесніка Васіля Сямёнавіча Краснага і невядомай імем сястры князя Фёдара Львовіча Варатынскага.

У 1486 годзе выступіў сведкам пры запісе княгіні Соф’і Зубравіцкай на карысць Марыны Трабскай. У 1487 годзе атрымаў ад караля Казіміра урад намесніка менскага. У 1488 годзе атрымаў чатыры бочкі солі з ковенскага мыта і борць мёду з Троцкага ключа. У лютым 1489 года кароль паведамляе яму, як намесніку менскаму, што аддаў менскае мыта ў арэнду «жыду Троцкаму» Міхалу Даніловічу, у маі таго ж году Іван Красны згадваецца ў дыпламатычнай карэспандэнцыі маскоўскага і літоўскага двара. Верагодна, па смерці караля Казіміра Іван Друцкі склаў урад менскага намесніка. У 1505 годзе, выкліканы сведкам пра паходжанне жонкі Івана Васільевіча Яраславіча, засведчыў, што «дачка Карыбута Альгердавіча Марыя знаходзілася ў вялікага князя Вітаўта на выхаванні і тую ён выдаў за князя Фёдара Варатынскага майго вуя», дачка якога Еўдаксія з’яўляецца і была жонкаю князя Івана Васілевіча Яраславіча. У 1516 годзе запісаў сваёй жонцы Марыі Іванаўне Заслаўскай сёлы Бобр і Сакаловічы, даннікаў на рацэ Бобр і двор Недаходаў.

Сям’я
-----

Быў жанаты двойчы, першы раз з Марыяй Сямёнаўнай Кобрынскай (? — да 1512), дачкой князя Сямёна Раманавіча Кобрынскага і Юліяны Сямёнаўны Гальшанскай, меў з ёй сына Дзмітрыя (? — да 1507), які рана памёр. Другім шлюбам ажаніўся з Марыяй Іванаўнай Заслаўскай, дачкой Івана Васілевіча Заслаўскага і ўдавой Багдана Фёдаравіча Глінскага, які памёр у Маскве ў 1512 годзе.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Wolff J. Rod Gedymina. — Kraków, 1886.
* Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od konca czternastego wieku. Warszawa, 1895.
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. Kraków, 1885.
* Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.


| ?Іван Васілевіч Красны — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Міхаіл Міхайлавіч |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Васіль Сямёнавіч Красны |  | Сямён Дзмітрыевіч |  | Дзмітрый Міхайлавіч |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Сафія[d] |  |
|  | Іван Васілевіч Красны |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  | Львоўна Варатынская[d] |  | Леў Раманавіч[d] |  | Раман Сямёнавіч[d] |  | Сямён Міхайлавіч[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
**«Вы́падак з пацано́м»** (руск.: Случай с пацаном) — беларускі незалежны мастацкі фільм рэжысёра Сяргея Лобана[ru], зняты ў 2001 годзе.

Сюжэт
-----

Юра, звычайны хлопец з аднаго мінскага раёна, пасварыўся са сваёй дзяўчынай. У пошуках духоўнай раўнавагі ён вырашае знайсці добрую працу. Аднак, на шляху Юры паўстае прыгожая незнаёмка Насця, актывістка адной з дэмакратычных партый Беларусі. Юра даведаецца, што ў яго краіне ёсць апазіцыя, якая змагаецца з нейкай дыктатурай. Галоўны герой не ўсвядомлена заблытваецца ў лабірынце палітычнай інтрыгі…

Акцёры
------

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Юрый Канавальчык |   |
| Анна Лагуцька |   |
| Мікола Мелюк |   |
| Анастасія Неказакава |   |
| Павел Канавальчык |   |
| Дзмітрый Серабракоў |   |
| Юрый Сцефанішын |   |
| Алег Новікаў |   |

Здымачная група
---------------

* рэжысёр — Сяргей Лобан[ru]
* сцэнарый — Аляксей Касцюкоў, Мікола Мулюк
* аператар — Дзмітрый Модэль
* кампазітар — Аляксей Чыканас

Зноскі
------

1. ↑  Случай с пацаном (2001) (руск.).  kino-teatr.ru[ru]. Праверана 23 снежня 2019.

Спасылкі
--------



* «Выпадак з пацаном»  (руск.) на сайце kinopark.by 6 з 10 зорак
* «Выпадак з пацаном»  (руск.) на Vimeo
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ломаць.
**Іван Віктаравіч Ломаць** (нар. 1975) — палкоўнік міліцыі, кандыдат юрыдычных навук. Заслужаны работнік органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь (2019).

Біяграфія
---------

Пасля заканчэння з адзнакай у 1996 годзе Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «правазнаўства» ў дзённай форме атрымання адукацыі працягнуў навучанне ў ад’юнктуры.

З 1999 года па 2008 год праходзіў службу ва ўстанове адукацыі на пасадах выкладчыка, старшага выкладчыка, дацэнта кафедраў аператыўнай працы і раскрыцця злачынстваў факультэта крымінальнай міліцыі, аператыўна-вышуковай вышуковай дзейнасці факультэта міліцыі.

У 2005 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю — была прысвоена вучоная ступень кандыдата юрыдычных навук. Сфера навуковых інтарэсаў — крымінальны працэс, крыміналістыка, аператыўна-вышуковая дзейнасць.

З 2008 года па 2010 год праходзіў службу ва ўпраўленні падрыхтоўкі кадраў галоўнага ўпраўлення кадраў МУС. З лютага 2010 працягнуў службу на пасадзе намесніка начальніка факультэта завочнага навучання па вучэбна-метадычнай рабоце. У верасні 2010 года ўзначаліў факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў.

З’яўляецца адным з распрацоўшчыкаў 9 адукацыйных стандартаў па спецыяльнасцях перападрыхтоўкі.

Зноскі
------

1. ↑  Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў

Літаратура
----------

* Сборник нормативных правовых актов и иных документов, регламентирующих кадровую работу в органах внутренних дел : в 2 т. / [составители: В. В. Бачила и др.]. — Минск, 2009. ― 2 т.
Вакзал Сен-Лазар
**Вакзал Сен-Лазар** (фр.: Gare Saint-Lazare) — адна з 6 буйных галоўных чыгуначных станцый Парыжа. Вакзал знаходзіцца ў 8-й акрузе, непадалёк ад вялікіх гандлёвых цэнтраў. Абслугоўваючы пераважна рэгіён Іль-дэ-Франс, прапускная здольнасць вакзала складае каля 100 млн пасажыраў у год (274 тысячы ў дзень), што робіць гэтую чыгуначную станцыю другой па велічыні ў французскай сталіцы. Сен-Лазар мае 27 пуцей і звязаны з парыжскім грамадскім транспартам (метро, RER і аўтобус).

Гісторыя
--------

Гісторыя вакзала Сен-Лазар бярэ свой пачатак у 1837 годзе з адкрыццём чыгуначнай лініі з Парыжа ў Сен-Жэрмен-ан-Ле. Спачатку быў узведзены часовы драўляны будынак вакзала на плошчы Еўропы. У 1841 годзе быў пабудаваны другі, таксама часовы, будынак, на гэты раз на Ру дэ Стакгольм, непасрэдна перад плошчай Еўропы. Браты Пер’е, уладальнікі чыгуначнай лініі, планавалі падоўжыць лінію ў напрамку цэнтра горада да Ру Троншэ, але пацярпелі няўдачу з-за супраціву муніцыпалітэта і ўладальнікаў прылеглых да лініі зямельных участкаў.

Трэці вакзал з’явіўся ў перыяд з 1842 па 1853 гг. на яго цяперашнім месцы, Ру дэ Гаўр, па праекце архітэктара Эжэна Флаша. У 1889 годзе вакзал набыў сённяшні выгляд. Для сусветнай выставы запатрабавалася значнае павелічэнне плошчаў вакзала, якое было ажыццёўлена архітэктарам Жулем Лішу.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | BNF: 11964314k · GND: 4540665-0 · Mérimée: PA00088816 · NKC: kn20020322048 · VIAF: 143546925 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фралоў.

**Іван Васільевіч Фралоў** (1918—1944) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 12 ліпеня 1918 года ў вёсцы Міціна (цяпер — Нерахцкі раён Кастрамской вобласці). Скончыў пачатковую школу. У ліпені 1941 года быў прызваны на службу ў РСЧА. З кастрычніка таго ж года — на франтах Вялікай айчыннай вайны. У баях некалькі разоў быў паранены.

Да верасня 1943 года гвардыі лейтэнант І. Фралоў камандаваў мінамётным узводам 234-га гвардзейскага стралковага палка 76-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У ноч з 27 на 28 верасня 1943 года яго ўзвод пераправіўся праз Днепр у раёне сяла Мысы Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на заходнім беразе ракі, пасля чаго адбіў усе нямецкія контратакі, знішчыўшы каля 100 салдат і афіцэраў праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» быў удастоены звання Героя Савецкага Саюза. Ордэн Леніна і медаль «Залатая Зорка» ён атрымаць не паспеў, так як 17 мая 1944 года памёр ад цяжкай хваробы. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Асташкавічы Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Быў таксама узнагароджаны шэрагам баявых медалёў.

Памяць
------

У гонар Фралова названая вуліца ў Нерахце.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Іван Васільевіч Фралоў на сайце «Героі краіны»
2. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* *Голубев Е. П.* Боевые звёзды. — Ярославль: Верх.-Волж.кн.изд. 1972.
**Вакаліз** (ад лац.: vocalis — гучыць, які спявае) — п'еса для голасу без слоў, якая складаецца толькі з галосных гукаў ці складоў. Таксама гэтым тэрмінам называюцца практыкаванні для голасу, неабходныя для яго развіцця і асваення розных тэхнічных прыёмаў. Існуюць цэлыя зборнікі такіх вакалізаў-практыкаванняў.

Вакаліз з'явіўся ў сярэдзіне васямнаццатага стагоддзя. Першымі творамі, якія выконваліся голасам без слоў, сталі практыкаванні кампазітараў Люлі і Рамо. Да дзевятнаццатага стагоддзя практыкаванні, напісаныя ў тэхніцы вакалізу, шырока ўжываліся ў навучальных мэтах.

У дзявятнаццатым стагоддзі вакаліз становіцца папулярны дзякуючы шматлікім эцюдам, у якіх голасу акампанавала фартэпіяна. Вялікай папулярнасцю карысталіся, напрыклад, вакалізы Джузэпэ Канконэ.

У другой палове ХХ стагоддзя на Украіне і ў Расіі былі апублікаваны і знайшлі шырокае прымяненне ў вакальнай педагогіцы вакалізы І. Н. Вілінскай (1920-1986), дачкі вядомага кампазітара М. М. Вілінскага.

Найбольш вядомыя музычныя творы, заснаваныя на вакалізе — «Вакаліз» Рахманінава, «Хабанера» М. Равеля, «Бразільская бахіяна № 5» Віла-Лобаса і Канцэрт для голасу з аркестрам Р. Гліэра. У індыйскай класічнай музыцы выкарыстоўваецца прыём *aakaar* — галасавыя практыкаванні перад спевам.

Глядзіце таксама
----------------

* Мелізм
* А капэла
**Давыд Фёдаравіч Тухманаў** (руск.: Дави́д Фёдорович Тухма́нов; нар. 20 ліпеня 1940, Масква, РСФСР) — савецкі і расійскі кампазітар, піяніст; народны артыст Расійскай Федэрацыі (2000), лаўрэат дзвюх Дзяржаўных прэмій Расійскай Федэрацыі (2003, 2020) і прэміі Ленінскага камсамола (1977).

Працаваць у жанры песні пачаў у 1960-я гады. Першая пласцінка, якая выйшла на фірме «Мелодыя» ў 1965 годзе, пазначала Тухманава як аранжыроўшчыка да песень Булата Акуджавы і Юрыя Візбара. Свой першы эстрадны хіт «Апошняя электрычка» (аўтар слоў — Міхал Ножкін) напісаў у 1964 годзе. У 1966 годзе ў радыёперадачы «З добрай раніцай!» яе выканаў спявак Уладзімір Макараў, адкрыўшы дарогу песням Тухманава на тэлебачанне. Пазней перайшоў да напісання цыкла патрыятычных песень, з якіх вядомымі зрабіліся «Я люблю цябе, Расія», «Мой адрас — Савецкі Саюз», «Мы — вялікая сям’я» і іншыя.

У 1968 годзе паэт Анегін Гаджыкасімаў напісаў на мелодыю Тухманава «Усходнюю песню». Пасля з’яўлення на Усесаюзным радыё ў перадачы «З добрай раніцай!», песня зрабіла знакамітым у СССР яе першага выканаўцы — Валерыя Абадзінскага, з якім Тухманаў супрацоўнічаў да 1974 года.

У 1972 годзе быў удастоены Прэміі Маскоўскага камсамола за песні грамадзянскай тэмы — «Дзень без стрэлу», «Зямля чорная» і іншыя.

У 1972 годзе быў выпушчаны першы аўтарскі дыск «Як выдатны свет», у якім Тухманаў упершыню аб’яднаў песні ў адзін альбом, дзе гучалі галасы новых выканаўцаў — А. Градскага, Леаніда Бергера, Н. Бродскай, Г. Нянашавай. Атрымалася кружэлка, аб’яднаная па прынцыпе сюіты, іншымі словамі, з выразна выбудаванай канцэпцыяй. Сам Тухманаў пазней заяўляў, што ўсе яго пласцінкі — гэта эксперыменты над музыкай у імкненні стварыць нешта новае, незвычайнае, а прынцып сюітнасці быў запазычаны ў The Beatles, асабліва з канвы альбома Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band.

Зноскі
------

1. ↑  David Tuchmanov // Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0003 8212 309X · LCCN: n92107778 · NKC: mzk2011649701 · VIAF: 263998108 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Антоненка.
**Аляксей Касьянавіч Антоненка** (10 (23) лютага 1911, в. Васькавічы, Віцебскі раён (цяпер у межах г. Віцебска) — 25 ліпеня 1941) — савецкі лётчык-знішчальнік, удзельнік Баёў на Халхін-Голе, Савецка-фінскай і Вялікай Айчыннай войнаў, у гады Вялікай Айчыннай вайны — намеснік камандзіра 1-й эскадрыллі 13-га знішчальнага авіяцыйнага палка 61-й знішчальнай авіяцыйнай брыгады ВПС Чырванасцяжнай Балтыйскага флоту, Герой Савецкага Саюза (14.7.1941), капітан.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 10 (23) лютага 1911 года ў вёсцы Васькавічы цяпер частка г. Віцебска ў сям'і рабочага. Рускі. Член ВКП(б) з 1932 года. Скончыў школу ФЗУ. Працаваў слесарам чыгуначнага дэпо ў горадзе Дно Пскоўскай вобласці, потым — памочнікам машыніста паравоза.

У РСЧА з 1929 года. Скончыў Ейскую школу марскіх лётчыкаў. Служыў у ёй інструктарам. Падрыхтаваў больш за 100 ваенных лётчыкаў.

У 1939 годзе на рацэ Халхін-Гол у 40 паветраных баях у складзе групы збіў 6 японскіх самалётаў. Затым служыў у 13-м знішчальным авіяцыйным палку (10-я змешаная авіяцыйная брыгада, ВПС Балтыйскага флоту). Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з 22 чэрвеня 1941 года. 25 чэрвеня капітан Антоненка А. К. збіў першы на Балтыцы варожы самалёт — бамбардзіроўшчык Ju-88. Вызначыўся ў ліпені 1941 года пры абароне паўвострава Ханка. За 34 дні баёў збіў 11 самалётаў суперніка (1 — таранам).

Званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» Аляксею Касьянавічу Антоненка прысвоена 14 ліпеня 1941 года.

Загінуў у авіякатастрофе 25 ліпеня 1941.

Пахаваны на паўвостраве Ханка (Фінляндыя).

Узнагароды
----------

* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза
* Два ордэна Леніна
* Медалі

Памяць
------

Яго іменем названа вуліца ў Ленинградзе, пасёлак у Ленінградскай вобласці.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Антоненко Алексей Касьянович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 19. — 737 с..
2. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза лётчикам Военно-Морского Флота» от 14 июля 1941 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1941. — 18 июля (№ 32 (147)). — С. 1.

Літаратура
----------

* Антоненко Алексей Касьянович // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.

Спасылкі
--------

* Аляксей Касьянавіч Антоненка на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**АК-101** — экспартны варыянт дапрацаванага аўтамата АК74М, галоўным адрозненнем служыць выкарыстоўваемы патрон (5,56×45 мм).

Прыклад складны, што заўважна павялічвае спадручнасць карыстання (стральба магчымая і пры складзеным прыкладзе) і лёгкасць пры транспартыроўцы. Прыклад, магазін, цаўё, стваловая накладка і пісталетная рукаятка выкананы з ударастойкага пластыку з высокай стойкасцю да знешніх уздзеянняў. За кошт прымянення абарончага пакрыцця стальных дэталяў удалося павялічыць тэрмін службы аўтамата.

Як і ў базавых версій прысутнічае магчымасць усталявання ПНБ ці каліматарнага прыцэлу. Таксама прадугледжана мацаванне для 40-мм падстволавага гранатамёта. Ад базавай мадэлі засталася таксама магчымасць прымацавання штык-нажа.

Краіны-імпарцёры
----------------

Партыі аўтаматаў АК-101 былі прададзены ў:

* Бутан
* Інданезія
* Кіпр
* Кенія
* Малайзія
* Самалі
* Сінгапур
* Уругвай

Спасылкі
--------

* АК-101
**АМАП** (**атрад мабільны асаблівага прызначэння**, раней — **атрад міліцыі асаблівага прызначэння**) — падраздзяленне спецыяльнага прызначэння ў складзе Федэральнай службы войскаў нацыянальнай гвардыі.

Першапачаткова АМАП (атрады міліцыі асобага прызначэння) былі створаны загадам міністра ўнутраных спраў СССР 3 кастрычніка 1988 года. На АМАП ўскладаліся задачы аховы грамадскага парадку пры правядзенні грамадска-палітычных, спартыўных, культурна-відовішчных і іншых мерапрыемстваў, а таксама падчас стыхійных бедстваў, эпідэмій, буйных вытворчых аварый, катастроф і іншых надзвычайных абставінаў, папярэджанне прычын групавых парушэнняў грамадскага парадку, масавых беспарадкаў і ўдзел у мерапрыемствах па затрыманню ўзброеных злачынцаў. Пасля распаду СССР падраздзялення АМАП адышлі былым саюзным рэспублікам, у тым ліку і Расійскай Федэрацыі.

У 2011 годзе ў сувязі з перайменаваннем ў Расіі міліцыі ў паліцыю, абрэвіятура АМАП стала расшыфроўвацца як *атрад мабільны асаблівага прызначэння*. 5 красавіка 2016 года АМАП быў перападпарадкаваны са складу МУС Расіі ў склад Федэральнай службы войскаў нацыянальнай гвардыі.

Гл. таксама
-----------

* АМАП (Беларусь)
* Беркут

Зноскі
------

1. ↑  *Министерство Внутренних Дел Российской Федерации*. Гісторыя МУС РФ **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Mvd.ru. Архівавана з першакрыніцы 24 лютага 2021. Праверана 27 верасня 2020.
2. ↑  Полицейскому спецназу вернули прежнее название — ОМОН
3. ↑  В Удмуртии возрождаются службы уголовного розыска и по борьбе с экономическими преступлениями Архівавана 4 верасня 2019.
4. ↑  В Россию возвращаются ОМОН и СОБР
5. ↑  Указ Президента Российской Федерации № 157 от 5 апреля 2016 года «Вопросы Федеральной службы войск национальной гвардии Российской Федерации» // kremlin.ru
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цымерман.

**Іаган Баптыст Цымерман** (ням. Johann Baptist Zimmermann; 3 студзеня 1680, Гейспойнт, Весабрун — 2 сакавіка 1758, Мюнхен) — нямецкі архітэктар, жывапісец і лепшчык-дэкаратар, «штукатар» (Stuckateur) паўднёва-нямецкага барока і ракако.

Біяграфія
---------

Іаган Баптыст Цимерман выйшаў з рамесленага асяроддзя, так званай школы Весобрунна (да 1853 года Гайспойнт, Верхняя Баварыя), вядомай сваімі майстрамі дэкаратыўнай рэзкі па дрэве і гіпсу (стука). Яго бацькамі былі штукатур Эліяс Цымерман (1656 — каля 1696) і Юстына Цымерман (? —1717). Іаган атрымаў адукацыю мастака ў Аўгсбургу. 28 сакавіка 1705 года ён ажаніўся з Элізабет Остэрмайр, якая была на службе ў графіні Макслрайн, а ў 1707 годзе пасяліўся ў раёне Маркт Місбах, дзе нарадзіліся яго пяцёра дзяцей.

У 1715 годзе Іаган пасяліўся ў рэзідэнцыі князя-епіскапа ў горадзе Фрайзінгу (Верхняя Баварыя). Там ён пазнаёміўся з венецыянцам Якапа Амігоні, які ў 1719 годзе стварыў роспіс столі ў гэтым манастыры.

У якасці лепшчыка і фрэскіста Іаган Баптыст Цымерман супрацоўнічаў са сваім братам Дамінікам, архітэктарам. Дамінікус Цымерман жыў у Ландсбергу-на-Леху (Верхняя Баварыя), дзе быў мэрам з 1748 па 1753 год. Памёр каля царквы паломнікаў у Вісе каля Штайнгадэна (Вайльхайм-Шонгау, Верхняя Баварыя) у 1766 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Johann Baptist Zimmermann<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Johann Baptist Zimmermann // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑  Johann Baptist Zimmermann // Structurae — Ratingen: 1998. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3791'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1061861'></a>
4. ↑  Johann Baptist Zimmermann // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
5. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Allgemeine Deutsche Biographie · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 120004267 · GND: 118636960 · ISNI: 0000 0000 6677 3912 · LCCN: n85108664 · NTA: 071504885 · NUKAT: n2009106798 · SUDOC: 086702521 · VIAF: 50018873 · ULAN: 500011721 |

 |
Зарын
**Зарын** — ізапрапілавы эфір метылфосфарнай кіслаты, вадкасць без колеру і паху, змешваецца ва ўсіх адносінах з вадой і арганічнымі растваральнікамі.

Адкрыццё
--------

Зарын быў адкрыты ў 1938 годзе ў Вуперталі ў Бергскай Зямлі Германіі двума нямецкімі навукоўцамі, якія хацелі стварыць мацнейшыя пестыцыды. Зарын з’яўляецца другім паводле таксічнасці пасля замана з чатырох атрутных рэчываў G-серыі, створаных у Германіі. G-серыя — першае і самае старое сямейства баявых атрутных рэчываў нервова-паралітычнага дзеяння: GA (табун), GB (зарын), GD (заман) і GF (цыклазарын). Зарын, адкрыццё якога адбылося ўслед за табунам, назвалі ў гонар яго даследнікаў: **S**chrader, **A**mbros, **R**u"diger і Van der L**IN**de.

Фізіялагічнае ўздзеянне
-----------------------

Зарын — атрутнае рэчыва, якое валодае нервова-паралітычным дзеяннем. Выклікае паражэнне пры любым відзе ўздзеяння, асабліва хутка — пры інгаляцыі. Першыя прыкметы пашкоджання (міёз і цяжкасць дыхання) з’яўляюцца ў целе чалавека пры канцэнтрацыі зарыну ў паветры 0,0005 мг/л (праз 2 хвіліны). Сярэднесмяротная канцэнтрацыя — 0,075 мг/л — дасягаецца пры дзеянні зарыну на органы дыхання цягам адной хвіліны, канцэнтрацыя ў 0,12 мг/л — пры дзеянні праз скуру. Паўлятальнай дозай з’яўляецца 24 мг/кг вагі, пры якой гіне 50 % асоб пры траплянні на адкрытую скуру. Паўлетальнай дозай пры пераральным (праз рот) увядзенні з’яўляецца 0,14 мг/кг вагі.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Зарын

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780292010 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Арсенал, значэнні.
Стары арсенал на Дольнім замку ў Вільні
**Арсенал** (фр.: arsenal, італ.: arsenale ад араб. ‏دار الصناعة‎‎ *dār as-sināʿa* - майстэрня), або **цэйхгауз** - будынак для захавання зброі, боепрыпасаў і іншага вайсковага рыштунку, часткова для вырабу і рамонту.

На Беларусі ўзводзіліся арсеналы ў буйных замках і гарадах. Звычайна былі мураваныя, што было звязана з захаваннем лёгка запальваючыхся рэчываў, але таксама будаваліся і драўляныя. Як правіла арсеналы былі аднапавярховымі. Унутры падзяляліся на памяшканні для захавання ручной вагняпальнай зброі, гарматаў і рознага кшталту вайсковага рыштунку і боепрыпасаў.

Літаратура
----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Арсенал на Вікісховішчы |

* Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік. Мінск, 1993. ISBN 5-85700-078-5
**Іаа́н Скілі́ца** (грэч. Ιωάννης Σκυλίτζης) — візантыйскі чыноўнік, храніст XI — пачала XII стст. у 1081—1118 быў саноўнікам Аляксея Камніна. Цэнтральнай яго працай была *«Агляд гісторыі»* (грэч. Σύνοψις Ἱστοριῶν), якая ахоплівае перыяд са смерці Нікіфара I у 811 годзе да звяржэння Міхаіла VI у 1057 і працягвае летапіс Феафана Спавядальніка. Існуе працяг *«Агляду гісторыі»*, даведзены да 1079, які таксама часта прыпісваецца Скіліцы.

Мадрыдскі рукапіс
-----------------

У пачатку XVIII стагоддзя ў каралеўскую бібліятэку Мадрыда паступіў рукапіс, якая насіў назву *«Гісторыя візантыйскіх імператараў у Канстанцінопалі з 811 па 1057 год, напісаная курапалатам Іаанам Скіліцам»*. Яе датаванне выклікае спрэчкі ў палеографаў-візантыністаў. Адны адносяць яе да сярэдзіны-другой паловы XIII стагоддзя, іншыя (як, напрыклад, балгарскі даследчык А. Бажкоў) да мяжы XII і XIII стагоддзяў. Н. Вільсан у канцы 1970-х на аснове ідэнтыфікацыі почыркаў датаваў рукапіс сярэдзінай XII стагоддзя і паказаў яе паўднёваітальянскае паходжанне. У гэтым выпадку найбольш верагодна мадрыдскі спіс *«Гісторыі»* быў зроблены ў палацавым скрыпторыі Палерма на аснове копіі з паднесенага імператару самім Скіліцам арыгінала, зробленай у 1158 для Генрыха Арыстыпа, пасла Сіцылійскага каралеўства, найвыдатнейшага інтэлектуала Палерма.

У рукапісе налічваецца 574 мініяцюры, у сувязі з чым Мадрыдскі рукапіс лічыцца адным з найбольш значных помнікаў візантыйскай гістарычнай мініяцюры.

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

Артыкулы ў іншых энцыклапедыях:

* *Іаан Скіліца (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Скилиций, Иоанн // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 95004568 · BNE: XX897072 · BNF: 120005584 · CONOR: 190170211 · GND: 100950396 · ICCU: MILV127828 · ISNI: 0000 0004 5380 5136, 0000 0004 5643 1723 · LCCN: n86082370 · NKC: mzk2010591797 · NLG: 50507 · NLP: A19572992 · NSK: 000134946 · NTA: 070501246 · NUKAT: n2003069419 · PTBNP: 113567 · LIBRIS: 191661 · SUDOC: 028104722 · VIAF: 102322433 |

 |
**Коэру** (эст.: Koeru) — пасёлак у цэнтральнай Эстоніі ў воласці Коэру, павет Ярвамаа. У пасёлку пражывае 1047 чалавек (на 1 студзеня 2011 года). Пасёлак размешчаны на скрыжаванні дарог Мяэкюла — Кілтсі і Ярва-Яані (пасёлак) — Вяйнярвэ. Старая шаша Талін — Тарту праходзіць за 2 км ад Коэру. На тэрыторыі пасёлка з паўднёва-заходняга боку знаходзіцца таксама мыза Арукюла. У 1970 годзе ў пасёлку пражывалі 649 чалавек, у 2000 годзе — 1332.

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
--------------------------

* Лембіт Ульфсак, эстонскі акцёр

Зноскі
------

1. ↑  Land Board — 1990. Праверана 21 лістапада 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5401570'></a>
2. ↑  Дэпартамент статыстыкі Эстоніі — 1991. Праверана 10 лістапада 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3738605'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55560439'></a>
**Голіцкі замак** (славацк.: Holíčsky zámok) — замак у Голічы, ля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны на Замацкай вуліцы.

Гісторыя
--------

Першапачатковы замак узнік на мяжы XI-XII стагоддзяў, упершыню згадваецца ў 1256 годзе. У XIV стагоддзі Матуш Чак пашырыў замак. У XV стагоддзі замак быў ізноў перабудаваны. У XVI-XVII стагоддзях вакол старога замка будуецца новая сцяна з бастыёнамі. У 1736 замак стаў маёмасцю аўстрыйскай імператарскай сям’і, якая перабудоўвае яго ў стылі позняга барока. Замак быў летняй рэзідэнцыяй імператараў, у ім падоўгу жыла Марыя Тэрэзія. У 1919 годзе замак стаў маёмасцю чэхаславацкай дзяржавы. У наш час аб’ект рэстаўруецца і доступ туды абмежаваны.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Голіцкі замак
* Гісторыя замка на сайце Голіча
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Музейны квартал.
**Музе́йны кварта́л** — комплекс Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, у які ўваходзяць чатыры будынкі: на вуліцы Кірава, 25; вуліцы Леніна, 20; вуліцы Леніна, 22; вуліцы К. Маркса, 24. Работы па стварэнні музейнага квартала вядуцца з 2010 года, яго планавалі адкрыць у пачатку мая 2020 года. Ён будзе займаць плошчу 18 тысяч м². Станам на май 2021 года працы над ім яшчэ вяліся.

Гл. таксама
-----------

* Музейный квартал (Вена)
* Музейны востраў
* Арэал мастацтва ў Мюнхене

Зноскі
------

1. ↑  Музейны квартал у Мінску будзе мець плошчу 18 тысяч квадратных метраў  (руск.)
2. ↑  Беларусь 1. Сёння Міжнародны дзень музеяў
**Дваццаты з'езд Камуністычнай партыі Савецкага Саюза** праводзіўся з 14 па 25 лютага 1956 года. Стаў вядомым, дзякуючы «Сакрэтнаму дакладу» Мікіты Хрушчова, у якім ён асудзіў культ асобы і дыктатуру Іосіфа Сталіна.

Польскі камуністычны лідар Балеслаў Берут памёр у Маскве неўзабаве пасля з'езду.

| ⛭З’езды РСДРП, РКП(б), УКП(б) і КПСС |
| --- |
| РСДРП | I (1898) ·  II (1903) ·  III (1905) ·  IV (1906) ·  V (1907) ·  VI (1917) |
| РКП(б) | VII (1918) ·  VIII (1919) ·  IX (1920) ·  X (1921) ·  XI (1922) ·  XII (1923) ·  XIII (1924) |
| УКП(б) | XIV (1925) ·  XV (1927) ·  XVI (1930) ·  XVII (1934) ·  XVIII (1939) |
| КПСС | XIX (1952) ·  XX (1956) ·  XXI (1959) ·  XXII (1961) ·  XXIII (1966) ·  XXIV (1971) ·  XXV (1976) ·  XXVI (1981) ·  XXVII (1986) ·  XXVIII (1990) |
**Музей пісанкі** — музей дэкаратыўных велікодных яек у горадзе Каламыя Івана-Франкоўскай вобласці. У калекцыі музея больш 6000 яек з розных рэгіёнаў Украіны і краін свету. Сярод экспанатаў музея і яйка з аўтографамі вядомых палітычных дзеячаў Украіны. Па выніках акцыі «Сем цудаў Украіны» музей заняў 8-е месца па галасах інтэрнэт-карыстальнікаў і 17-е месца па галасах экспертаў.

Музей быў створаны на аснове калекцыі яек у Каламыйскім музеі народнага мастацтва Гуцульшчыны і Пакуцця імя Іасафата Кобрынскага. Спачатку экспазіцыі праводзіліся ў Каламыйскай царкве святога Дабравешчання. 23 верасня 2000 года падчас 10-га Міжнароднага гуцульскага фестываля музей быў адкрыты ў спецыялізаваным будынку, часткай якога з’яўляецца помнік пісанцы, вышыня якой дасягае 13,5 метраў, а дыяметр 10 метраў. Такім чынам каламыйскі помнік з’яўляецца самай вялікай пісанкай у свеце. Будынак быў спраектавана Ігарам Еўстахіевічам Шуманам, афармлялі ансамбль мясцовыя мастакі Васіль Андрусь і Міраслаў Ясінскі. Памяшканне музея выраблена цалкам з каляровага шкла, а агульная плошча створанага такім чынам вітража больш 600 квадратных метраў.

* 
* 
* 
* 
*

Гл. таксама
-----------

* Пісанка

Зноскі
------

1. ↑  Музей Писанка в г. Коломыя.
2. ↑  «Where Easter Eggs Rival The Rainbow.» *Popular Mechanics*, April 1944, pp. 88-89.
3. ↑  Найоригінальніші будівлі України(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* *Крайний Иван* (Ивано-Франковская область) *Скарбниця диво–яєць*. Про те, як виник єдиний у світі Музей писанкового розпису, з’явилися президентські автографи на яйцях та які обереги горяни замуровують у фундаменти своїх осель // «Украина молода» № 066 за 20 апреля 2011 года, С. 10

Спасылкі
--------

* Музей «Писанка» Музей Писанковой Розписи
* Коломыйский музей «Писанка» в проекте «7 чудес Украины» Архівавана 24 мая 2008.
* Статья про музей «Писанка» в Коломые
* Музей Писанки в Коломые (фото и описание)
**Тры́ццаць другі́ з’езд КПБ** – аб’яднаўчы з Партыяй камуністаў беларускай (ПКБ). Адбыўся ў Мінску 25 красавіка 1993 г. (прысутнічалі 283 дэлегаты; дакладная колькасць членаў КПБ на гэты перыяд не падлічана) і 29 – 30 мая 1993 г. (прысутнічалі 534 дэлегаты). З’езд прыняў рашэнне пра аб’яднанне ў адзіную камуністычную арганізацыю шляхам далучэння КПБ да ПКБ, якая з’яўлялася ідэйна роднаснай па праграмных мэтах і задачах, мела паўнакроўную арганізацыйную структуру. КПБ спыніла сваё існаванне. ПКБ абвясціла сябе яе юрыдычнай і палітычнай пераемніцай. У склад новага ЦК КПБ не быў абраны ні адзін з лідараў былой КПБ. Эклектычныя рашэнні з’езда, у якіх спалучаліся ідэі пабудовы новага «сапраўднага сацыялізму» з патрабаваннямі няўхільнага курсу на пабудову камунізму, не здолелі забяспечыць ідэйнае адзінства камуністаў.

| ⛭З’езды КП(б)Б і КПБ |
| --- |
| КП(б)Б | 
* I (1918)
* II (1919)
* III (1920)
* IV (1921)
* V (1921)
* VI (1922)
* VII (1923)
* VIII (1924)
* IX (1925)
* X (1927)
* XI (1927)
* XII (1929)
* XIII (1930)
* XIV (1932)
* XV (1934)
* XVI (1937)
* XVII (1938)
* XVIII (1940)
* XIX (1949)
* XX (1952)

 |
| КПБ | 
* XXI (1954)
* XXII (1956)
* XXIII (1959)
* XXIV (1960)
* XXV (1961)
* XXVI (1966)
* XXVII (1971)
* XXVIII (1976)
* XXIX (1981)
* XXX (1986)
* XXXI (1990)
* XXXII (1993)
* XXXIII (1996)
* XXXIV (1997)

 |
**Музейна-выставачны комплекс** — частка гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Заслаўе».

Адчынены пасля папярэдняй рэканструкцыі ў жніўні 1992 г. З агульнай плошчы двухпавярховага будынка вылучаны тры экспазіцыйныя залы, дзве з якіх адведзены пад доўгатэрміновыя выстаўкі.

На першым паверсе размясцілася зала габеленаў. У 1991-1992 гг. былі выраблены ткачыхамі Барысаўскага камбіната дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва па жывапісных картонах беларускіх мастакоў Юрыя Піскуна і Вольгі Дзёмкінай габелены «Рагнеда», «Полацкія званы» і «Малітва», якія фарматам, дэталямі кампазіцыі, асаблівасцямі каларыту аб'яднаны ў завершаны ансамбль.

Таксама ў 1992 г. на другім паверсе адчынілася доўгатэрміновая выстаўка «Музыка вячорак», якая знаёміць з музычнай культурай беларускіх вёсак і мястэчак. У вітрынах размешчаны музычныя інструменты, сабраныя з усёй Беларусі: гармонікі, цымбалы, скрыпкі, жалейкі, бубны аб'яднаны ў так званыя вясельныя гурты. Пад час экскурсіі ажыўляе выстаўку аўдыёсуправаджэнне – народная музыка ў выкананні гуртоў-аркестраў.

Трэцяя зала музейна-выставачнага комплексу прызначана для кароткатэрміновых выставачных праектаў.

Спасылкі
--------

* Музейна-выставачны комплекс Архівавана 23 чэрвеня 2013.

| ⛭Гісторыка-культурны музей-запаведнік «Заслаўе» |
| --- |
| Помнікі і тэрыторыі | Заслаўскі замак (гарадзішча «Вал») з былым кальвінскім зборам ·  Гарадзішча «Замэчак» (летапісны Ізяслаў) ·  Курганныя могільнікі ·  Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі ·  Рэшткі сядзібы Заслаў |
| Музеі | Музейна-выставачны комплекс ·  Музей беларускай маляванкі  ·  Этнаграфічны комплекс «Млын» ·  Музей «ДАП» ·  Дзіцячы музей міфалогіі і лесу |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дон.
**Дон** (груз. დონი, мрглавані: Ⴃ, нусхуры: ⴃ, мхедрулі: დ, МФА: [d]) — чацвёртая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «4». Беларускі адпаведнік — літара д. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае d.

* Дон мхедруліДон мхедрулі
* Дон мрглаваніДон мрглавані
* Дон нусхурыДон нусхуры

Юнікод
------

У Юнікодзе:

* Ⴃ : U+10A3
* დ : U+10D3

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дон (літара)

| ⛭Грузінскае пісьмо |
| --- |
| Графіка | ა · ბ · გ · დ · ე · ვ · ზ · თ · ი · კ · ლ · მ · ნ · ო · პ · ჟ · რ · ს · ტ · უ · ფ · ქ · ღ · ყ · შ · ჩ · ც · ძ · წ · ჭ · ხ · ჯ · ჰ |
| Дадатковыя літары | ჶ · ჷ · ჸ · ჹ · ჺ |
| Архаічныя літары | ჱ · ჲ · ჳ · ჴ · ჵ |