**Парача́ны** (трансліт.: *Paračany*, руск.: Поречаны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Тарноўскага сельсавета.

Геаграфія
---------

Вёска знаходзіцца за 20 км на паўднёвы захад ад Ліды, на шашы Р11, што вядзе з Гродна на Навагрудак. За 1,6 км на захад ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт на чыгуначнай лініі Ліда — Масты.

Рэльеф раўнінны. На паўночным усходзе працякае рака Дзітва. З захаду і поўдня ўчасткі лесу.

Гісторыя
--------

З першай паловы XV стагоддзя землеўладальнікамі ў гэтай мясцовасці былі Завішы. Каля 1442 года вялікі князь літоўскі Казімір пацвердзіў Завішам 12 людзей парачан у Лідскай воласці, якія ўжо перад тым былі іх спадчынай па бацьку Андрэю Завішу (кухмістру вялікага князя).

Вопіс парафій Лідскага дэканата 1784 года згадвае Парачаны (*Porzeczany*) у Белагрудскай парафіі як уласнасць князя Станіслава Радзівіла. Побач ва ўрочышчы Арлянка (*Orlanka*) над Дзітвою, па дарозе на Белагруду мелася карчма і вапельня (печы для абпальвання вапны). Старая дарога з Ліды праходзіла міма Ольжава на Белагруду, далей бегла цераз Дзітву на Парачаны, Голдава і Жалудок і была вядома пад назвай Зэльвенскага гасцінца.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. Належала да Тарноўскай воласці Лідскага павета Віленскай губерні.

У Першую сусветную вайну з верасня 1915 года да канца 1918 года акупавана германскімі войскамі. Са студзеня 1919 года ў складзе БССР, у красавіку занята польскімі войскамі. З ліпеня да верасня 1920 года кантралявалася Чырвонай Арміяй, затым ізноў польскімі войскамі. З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Тарноўскай гміны Лідскага павета Навагрудскага ваяводства.

З 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй. З фронту не вярнуліся 6 вяскоўцаў.

У 1950 годзе арганізаваны калгас «1 Мая». Затым землі ўвайшлі ў склад калгаса «Сцяг Саветаў».

Да 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Радзівонішкаўскага сельсавета, да 2009 года — у склад Голдаўскага сельсавета.

Насельніцтва
------------

* 1897 год — 475 жыхароў, 64 двары.
* 1908 год — 487 жыхароў, 33 двары, 66 сямей.
* 1921 год — 487 жыхароў, 87 двароў.
* 1940 год — 584 жыхары, 182 двары.
* 1960 год — 514 жыхароў.
* 1992 год — 170 жыхароў, 98 гаспадарак.
* 2015 год — 73 жыхары, 48 гаспадарак.
* 2019 год — 65 жыхароў.

Заўвагі
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
2. ↑  pawet.net
3. 1 2  pawet.net
4. ↑  Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета народных дэпутатаў Беларускай ССР ад 27 сакавіка 1978 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1978, № 16 (1570).
5. ↑  Решение Гродненского областного Совета депутатов от 21.12.2009 N 191 Об изменении границ Тарновского и Голдовского сельсоветов Лидского района Архівавана 23 мая 2012.  (руск.)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 9: Гродзенская вобласць, кн. 2 / рэдкал.: У. У. Андрыевіч (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2016. — 848 с.: іл. — 1 500 экз. — ISBN 978-985-11-0908-7.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Тарноўскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Тарнова |
| Аграгарадкі | Далёкія |
| Вёскі | 
* Агароднікі
* Бабоўцы
* Бахматы
* Белагруда
* Вольжава
* Вялікае Вольжава
* Вялікія Канюшаны
* Гарняты
* Дзітрыкі
* Дубчаны
* Дудары
* Ерамеевічы
* Заборцы
* Любары
* Малое Вольжава
* Малыя Канюшаны
* Мохавічы
* Навасады
* Няцеч
* Палубнікі
* Парачаны
* Раклёўцы
* Фалькавічы
* Цацкі
* Цыбары
* Чаплічы

 |
| Хутары | 
* Ерамеічы

 |