**Арце́мій (Арцё́м) Маісе́евіч Любо́віч** (17 (29) кастрычніка 1880, Жытомір, Валынская губерня — 28 чэрвеня 1938, Мінск) — савецкі дзяржаўны дзеяч, удзельнік рэвалюцыйнага руху, наркам пошт і тэлеграфа РСФСР і СССР, намеснік старшыні СНК Беларускай ССР (1935—1937).

Член УКП(б) з сакавіка 1917 года.

Біяграфія
---------

Сын будаўнічага дзесятніка (мяшчаніна). У 1894 годзе скончыў двукласнае гарадское вучылішча ў Жытоміры.

У 1896—1902 гг. — тэлеграфіст у Жытоміры, потым — у Кіеве. У 1902—1906 гг. — радавы-тэлеграфіст 2-й іскравай роты. У 1906—1914 гг. — тэлеграфіст у Кіеве, затым — у Бярдзічаве (з 1908 года) і Белай Царквы (з 1912 года).

У 1914—1917 гг. — мабілізаваны ў армію: служыў радавым 6-га чыгуначнага батальёна, затым — тэлеграфістам Кранштацкай тэлеграфнай роты.
У 1917 годзе — член Кранштацкага камітэта РСДРП(б), старшыня Савета салдацкіх і матроскіх дэпутатаў, дэлегат VII (Красавіцкай) Усерасійскай канферэнцыі і VI з’езда РСДРП(б), член Петраградскага ВРК на Галоўным тэлеграфе і камісар Кексгольмскага рэзервовага палка. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі — рэдактар газеты «Известия Кронштадтского Совета», затым — член калегіі наркамату пошт і тэлеграфаў і намеснік наркама.

У студзені — маі 1918 г. — старшыня Кранштацкага камітэта РСДРП(б). У 1918—1919 гг. — старшыня Усерасійскага Саюза работнікаў сувязі. У 1919—1920 гг. — намеснік наркама пошт і тэлеграфаў РСФСР і начальнік сувязі РККА.

У 1920—1921 гг. — выконваючы абавязкі народнага камісара пошт і тэлеграфаў РСФСР. З 1923 г. — намеснік наркама пошт і тэлеграфа СССР. У 1927—1928 гг. — выконваючы абавязкі народнага камісара пошт і тэлеграфа СССР.

У 1928—1934 гг. — упаўнаважаны наркамата сувязі СССР па Далёкім Усходзе, Усходняй Сібіры.

У 1934—1935 гг. — у распараджэнні ЦК УКП(б). У 1935—1937 гг. — намеснік старшыні СНК Беларускай ССР і старшыня Дзяржплана БССР.

Дэлегат VII, X, XV з’ездаў партыі.

Арыштаваны 5 ліпеня 1937 года. Асуджаны 28 чэрвеня 1938 года ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР да вышэйшай меры пакарання. Абвінавачванне: артыкулы 69, 79, 76 (удзел у антысавецкіх правых арганізацыях, шкодніцтва ў прамысловасці і сельскай гаспадарцы). Расстраляны ў той жа дзень, пахаваны ў Мінску.

Рэабілітаваны 29 лютага 1956 года ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР.

Працы
-----

* За высокую якасць планавай работы // Сацыялiстычнае будаýнiцтва, 1935, № 1-2. — С. 9-13;
* Асноýныя задачы плана народнай гаспадаркi БCCР на 1936 г. // Бальшавiк Беларусi, 1936, № 13. — С. 64-77;
* Тэмпы i структурныя зрухi ý народна-гаспадарчым плане на 1936 г. // Сацыялiстычнае будаýнiцтва, 1936, № 1-2. — С. 53-63;
* Планы народнай гаспадаркi БCCР на 1937 г. // Бальшавiк Беларусi, 1937, № 1. — С. 40-50.

Ушанаванне памяці
-----------------

18 красавіка 2013 года ў Жытоміры на будынку гарадской гімназіі № 3 (былым гарадскім вучылішчы) адкрыта мемарыяльная дошка А. М. Любовічу.

Зноскі
------

1. ↑  ЛЮБОВИЧ Артем Моисеевич(недаступная спасылка)
2. ↑  Любович Артемий Моисеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
3. ↑  Белорусский «Мемориал». Списки жертв. **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 20 жніўня 2013. Праверана 30 ліпеня 2013.
4. ↑  В Житомире на фасаде школы №3 открыли мемориальную доску Артему Любовичу **(нявызн.)**, *Жизнь Житомира.* (19-04-2013). Праверана 30 ліпеня 2013.

Літаратура
----------

* Государственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг. Москва, 1999.

Спасылкі
--------

* Біяграфія Любовіча Арцемія Маісеевіча Архівавана 7 чэрвеня 2008.

| ⛭Старшыні Дзяржплана БССР |
| --- |
| БССР | Язэп Дыла (1923—1924) • Аляксандр Анохін (1924) • Стэфан Гельтман (1924—1925) • Сяргей Карп (1925—1927) • Марцін Карклін (1927—1930) • Самуіл Гольдберг (1930—1931) • Дзмітрый Шапіра (1931—1933) • Мацвей Галенда (1933—1935) • Арцемій Любовіч (1935—1937) • Данііл Чудноўскі (1937—1938) • Ісаак Чорны (1938—1944) • Рыгор Эйдзінаў (1944—1946) • Ісаак Чорны (1946) • Рыгор Эйдзінаў (1946—1947) • Ісаак Чорны (1947—1953) • Сяргей Малінін (1953—1965) • Піліп Коханаў (1965—1978) • Віктар Гвоздзеў (1978—1982)  ·  Анатоль Рэвут (1983—1985)  ·  Вячаслаў Кебіч (1985—1990)  ·  Міхаіл Мясніковіч (1990—1991)  ·  Сяргей Лінг (1991—1994) |  |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 194151778198518130005 |