У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Раманізацыя.
**Раманізацыя** (лац.: Romanus рымскі, раманскі, раманізаваны) — працэс антычнай асіміляцыі і акультурацыі, які выражаўся ў засваенні народна-лацінскай мовы і асноўных элементаў раманскай культуры значнай колькасцю неіталійскіх народаў, якія насялялі правінцыі старажытнай Рымскай імперыі і іншыя падпарадкаваныя ёй рэгіёны. Найбольш глыбокай была раманізацыя абласцей, блізкіх да самой Італіі і Лацыума па клімаце і геаграфічна. У Міжземнамор'і гэта Італія, Іберыя, Галія (асабліва паўднёвая), Рэцыя, Сіцылія, Сардзінія, Корсіка, Балеарскія астравы, Дакія. У гэтых рэгіёнах да цяперашняга часу пражываюць раманскія народы (іспанцы, італьянцы, французы, малдаване і інш.) і захоўваюцца раманскія мовы (іспанская, французская, італьянская, румына-малдаўская і інш.)

Гісторыя
--------

Працэс раманізацыі ішоў вельмі хутка ў Міжземнамор’і (Італія, Іберыя, Правансе — Аксітанія). У больш паўночных і перыферыйных рэгіёнах ён быў абцяжараны ў сілу аддаленасці, слабога прытоку каланістаў з Італіі і войнаў з суседнімі і/ці аўтахтоннымі народамі (кельты, германцы, ілірыйцы). Да прыкладу, у шэрагу месцаў раманская мова і культура знікла пад націскам іншых народаў (Панонія, Ілірыя, прырэйнская Германія, краіны Магрыба). Так, раманскай мове і культуры ў антычнай Брытаніі не ўдалося замацавацца з-за германскіх нашэсцяў, хоць на поўдні і паўднёвым усходзе Брытаніі, дзе насельніцтва ўжо было знаёма з рымскімі таварамі і рымскім ладам жыцця, раманізацыя была прыкметная, але так і не закранула шырокія пласты насельніцтва. Тут было шмат цэнтраў гарадскога тыпу, з’явіліся рымскія вілы. У іншых жа рэгіёнах, асабліва на поўначы і ўсходзе захоўваліся кельцкія звычаі і традыцыйная сацыяльная структура. У III ст. Брытанія перажывала перыяд адноснага дабрабыту, а IV ст. часта называецца як «залаты век Рымскай Брытаніі». Аднак, неўзабаве яна стала аб’ектам новага нашэсця — з боку германскіх плямёнаў англаў і саксаў. Рымская культура на поўдні знікла, а на ўсходзе і поўначы зноў адрадзіліся кельцкія традыцыі, хоць класічная латынь працягвала ўжывацца толькі ў вузкім коле багасловаў і летапісцаў.

Зноскі
------

1. ↑  Роля Рымскай імперыі і сутнасць раманізацыі рэгіёна Архівавана 4 сакавіка 2016.
2. ↑  Раманізацыя Брытаніі

| ⛭Культурная асіміляцыя |
| --- |
| Рэлігія | Будыфікацыя • Ісламізацыя • Іўдаізацыя  (англ.) (бел. (Харэдызацыя)• Хрысціянізацыя |
| Глабалізацыя | Амерыканізацыя • Афрыканізацыя • Балканізацыя • Вестэрнізацыя • Еўрапеізацыя |
| Гісторыя | Антычная элінізацыя • Антычная раманізацыя • Візантынізацыя • Асманізацыя • Саветызацыя • Югаславізацыя |
| Сучаснасць | Албанізацыя • Арабізацыя • Араўканізацыя • Армянізацыя • Афганізацыя • Башкірызацыя • Балгарызацыя • Беларусізацыя • Галізацыя • Германізацыя • Грузінізацыя • Іспанізацыя • Італьянізацыя • Кітаізацыя • Карэізацыя • Курдыфікацыя • Літвінізацыя • Мадзьярызацыя • Македанізацыя • Мангалізацыя • Персізацыя • Паланізацыя • Румынізацыя • Русіфікацыя • Сербізацыя • Славянізацыя • Славакізацыя • Таіфікацыя • Татарызацыя • Туркіфікацыя • Цюркізацыя • Украінізацыя • Фінізацыя • Харватызацыя • Чарнагорызацыя • Чэхафікацыя • Элінізацыя • Эстанізацыя • Юдаізацыя/Сіянізацыя/Гебраізацыя • Япанізацыя |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 157876858 · GND: 4434858-7 |