**Усць-Каменагорск** (каз.: Өскемен (i)) — горад на ўсходзе Казахстана, адміністрацыйны цэнтр Усходне-Казахстанскай вобласці (з 1939 года).

Заснаваны ў 1720 годзе.

Прамысловасць
-------------

У 1950-я гады пачалося асваенне рудных прыродных запасаў Алтая металургамі, гарнякамі і геолагаразведчыкамі, цэнтр гэтай дзейнасці размясціўся ў Усць-Каменагорску.

Сучасны Усць-Каменагорск — цэнтр каляровай металургіі Казахстана. У час Другой сусветнай вайны сюды эвакуіравана абсталяванне завода «Электрацынк» з Арджанікідзэ (цяпер расійскі Уладзікаўказ). Пачалося будаўніцтва першага ў Казахстане цынкавага электралітнага завода. Пасля вайны ў залік рэпарацый з Германіі сюды перавезена найноўшае абсталяванне Магдэбургскага цынкавага завода. У верасні 1947 года Усць-Каменагорскі цынкавы завод выдаў першыя зліткі металу, а ў 1952 годзе ператвораны ў свінцова-цынкавы камбінат (УК СЦК), які цяпер галаўное прадпрыемства холдынгу Казцынк, даччынай кампаніі швейцарскага канцэрна Glencore International.

У кастрычніку 1949 года выпусціў першую партыю сваёй прадукцыі Ульбінскі металургічны завод. Яго профіль — паліва для АЭС, уранавыя, берыліевых і іншыя рэдказямельныя металы і злучэнні. У 1965 годзе ў раёне Согра ўверх па Вуллі запушчаны тытана-магніевы камбінат з поўным цыклам вытворчасці тытана. За 18 кіламетраў на паўночны захад ад горада ў межах Бярозаўска-Белавусаўскага руднага поля размяшчаецца Белавусаўскае і Бярозаўскае радовішчы поліметалічных руд.

У 1952 годзе на Іртышы пабудавана Усць-Каменагорская ГЭС, у 1959 годзе адкрыты гарадская трамвайная сетка і выпусціў першую прадукцыю кандэнсатарны завод, а ў 1960 годзе запрацавала Бухтармінская ГЭС.

У 1953 годзе пачаў працаваць машынабудаўнічы завод (цяпер «Усходмашзавод»), які выпускае падземнае, горнае і іншае абсталяванне, а таксама тавары народнага спажывання.

Каб працаўладкаваць і жанчын, а таксама скіраваць развіццё горада на левы бераг Іртыша, у 1970 годзе закладзены «Камбінат шаўковых тканін» (КШТ).

З 2003 года дзейнічае першы і найбуйнейшы ў Казахстане аўтазборачны завод «Азія Аўта», які выпускае штогод больш за 10-30 тысяч легкавых аўтамабіляў і пазадарожнікаў.

Вядомыя асобы
-------------

* Юлія Яўгенаўна Галышава, казахстанская фрыстайлістка
* Кацярына Сныціна (нар. 1985) беларуская баскетбалістка

Зноскі
------

1. ↑  Официальный сайт администрации ВКО
2. ↑  Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов, районных центров и поселков на 1 июля 2017 года **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 16 жніўня 2017. Праверана 4 лютага 2018.
3. ↑  Паштовыя індэксы УКО (Усць-Каменагорск)
4. ↑  Город Усть-Каменогорск **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Государственный архив ВКО. Архівавана з першакрыніцы 19 лістапада 2012. Праверана 16 лістапада 2012.

Спасылкі
--------

* Усть-Каменогорск // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
* Официальный сайт акима города Усть-Каменогорск Архівавана 20 студзеня 2021.
* Усть-Каменогорский городской маслихат Архівавана 2 ліпеня 2019.

| Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Усць-Каменагорска Усходне-Казахстанскай вобласці |
| --- |
| 
 Ахмірава •
 Менаўное •
 Нова-Ахмірава •
 Нова-Троіцкае •
 Нова-Яўленка •
 Прудхоз •
 Самсонаўка •
 **Усць-Каменагорск** 
 |


| ⛭Адміністрацыйны падзел Усходне-Казахстанскай вобласці |
| --- |
| Адміністрацыйны цэнтр | Усць-Каменагорск |  |
| Гарады абласнога падпарадкавання: | Курчатаў · Рыдэр · Семей |
| Раёны: | Абайскі · Алтайскі · Аягозскі · Барадуліхінскі · Бескарагайскі · Глубокаўскі · Жармінскі · Зайсанскі · Какпекцінскі · Катон-Карагайскі · Куршымскі · Тарбагатайскі · Уланскі · Урджарскі · Шэманаіхінскі |