**Shahed 136** (перс.: شاهد ۱۳۶) — дрон-камікадзэ, выраблены Іранам і ўпершыню прадстаўлены ў 2020 годзе. Далёкасць палёту 2000 км.

Апісанне
--------

У 2021 годзе ў Іране ўпершыню была паказана пускавая ўстаноўка на грузавіку для залпавага пуску іранскіх баражыруючых боепрыпасаў «Shahed-136». Кантэйнеры з такімі дронамі можна лёгка паставіць не толькі на грузавікі, але і на чыгуначныя вагоны цягнікоў, розныя караблі і іншыя пераносныя сродкі.

Верагодна, эфектыўная далёкасць палёту «Shahed-136» складае ад 1000 кіламетраў з магчымасцю дастаўляць баявую частку вагой 50 кілаграмаў. Заяўлена, што максімальная далёкасць палёту — 2500 кіламетраў.

Ляціць беспілотнік на вышыні ад 60 да 4000 метраў з крэйсерскай скорасцю каля 180 км/г. БПЛА мае гучны рухавік MD 550 або 3W, таму ўдарны дрон можна пачуць за кіламетры. Знішчыць беспілотнік можна любым сродкам супрацьпаветранай абароны, а выявіць з дапамогай радара.

Іран вырабляе гэтыя БПЛА для масіраванага прымянення па адной або групе цэляў.

Мае дэльтападобнае трохвугольнае крыло.

Дрон мае агульную даўжыню каля трох метраў і размах крылаў крыху больш за два метры. Маса баявой часткі — 40-50 кілаграмаў.

Баявое прымяненне
-----------------

Па звестках Newsweek, «Shahed-136» быў задзейнічаны ў канцы 2020 года ў Емене.

### Уварванне Расіі ва Украіну

У сярэдзіне ліпеня 2022 года расійская дэлегацыя наведала Іран, дзе на авіябазе Кашан ім былі прадстаўлены іранскія БПЛА, у прыватнасці Shahed 129, Shahed 191 і іншыя.

25 жніўня 2022 года заходняя разведка (артыкул у Associated Press) паведаміла, што Расія атрымала ад Ірана сотні беспілотнікаў.

31 жніўня 2022 года прэс-сакратар Белага дома Карын Жан-П’ер пацвердзіла: «*Расія атрымала ад Ірана БПЛА серыі Mohajer-6 і Shahed*». Паводле ўдакладненых звестак разведкі, беспілотнікі «Mohajer-6», «Shahed-129» і «Shahed-191» былі адпраўлены 19 жніўня расійскімі транспартнымі самалётамі.

У пачатку верасня 2022 года шэраг амерыканскіх СМІ са спасылкай на амерыканскую разведку паведаміў пра паступленне першай партыі БПЛА з Ірана ў Расію. У прыватнасці, былі названыя БПЛА тыпу Mohajer-6 і лятальныя апараты сямейства Shahed.

12 верасня 2022 года ў паветранай прасторы Украіны блізу горада Куп’янск на Харкаўшчыне быў збіты БПЛА, які па ўсіх прыкметах з’яўляецца БПЛА-камікадзэ «Shahed-136». У расійскай арміі для апарата выкарыстоўваецца назва «Герань-2». «З вялікай доляй верагоднасці, можна сцвярджаць, што ўзброеныя сілы Украіны ўпершыню знішчылі іранскі ўдарны беспілотны лятальны апарат блізу горада Куп’янск. Аналіз знешняга выгляду элементаў крыла беспілотніка дазваляе сцвярджаць, што УСУ ўпершыню знішчылі іранскі БПЛА. Гаворка ідзе пра дальнабойны БПЛА-камікадзэ „Shahed-136"», — было пазначана ў паведамленні.

15 верасня 2022 года, фіксуючы наступствы начных абстрэлаў з боку расійскіх акупацыйных войскаў па гораду Нікапалю Днепрапятроўскай вобласці, украінскія праваахоўнікі выявілі рэшткі ўдарнага беспілотнага лятальнага апарата. Ім аказаўся іранскі беспілотнік-камікадзэ «Shahed-136» (расійскі «Герань-2») з бартавым нумарам M229. На апублікаваным праваахоўнікамі фота быў таксама паказаны рухавік Mado M550, якім камплектуецца іранскі БПЛА і які часта застаецца цэлым пасля выбуху.

16 верасня 2022 года Паветраныя сілы УС Украіны пацвердзілі прымяненне расіянамі іранскіх дронаў «Shahed-136».

17 верасня 2022 года ў інтэрв’ю The Wall Street Journal камандзір артылерыі 92-й механізаванай брыгады УСУ палкоўнік Радзівон Кулагін распавёў, што толькі ў зоне баявых дзеянняў 92-й брыгады іранскія БПЛА, якія звычайна лятаюць парамі, знішчылі дзве 152-мм САУ, дзве 122-мм САУ, а таксама два БТР.

20 верасня 2022 года каля 16:00 зенітным ракетным падраздзяленнем Паветраных сіл УС Украіны на Мікалаеўшчыне быў збіты трэці БПЛА «Shahed-136» (БПЛА «Герань-2»). Расіяне спрабавалі пашкодзіць інфраструктуру порта «Ачакаў».

22 верасня 2022 года каля 20:00 падраздзяленнем 160-й зенітна ракетнай брыгады з ужываннем двух зенітных кіруемых ракет сярэдняй далёкасці ў небе над Мікалаеўскай вобласцю былі збіты адразу чатыры БПЛА «Shahed-136» (БПЛА «Герань-2»).

23 верасня 2022 года каля 15:00 расіяне атакавалі Адэсу трыма дронамі-камікадзэ «Shahed-136» (БПЛА «Герань-2»). Адзі дрон быў збіты над морам сіламі супрацьпаветранай абароны УС Украіны, а два іншыя разбурылі адміністрацыйны будынак у прыпортавай зоне. У выніку атакі дронаў два жыхары Адэсы загінулі, і яшчэ два — атрымалі раненні.

23 верасня 2022 года Міністэрства замежных спраў Украіны паведаміла часоваму паверанаму ў справах Ірана ва Украіне аб рашэнні пазбавіць амбасадара Ірана ва Украіне акрэдытацыі і істотна скараціць колькасць дыпламатычнага персаналу амбасады праз факты выкарыстання войскамі РФ зброі іранскай вытворчасці.

25 верасня 2022 года з 06:00 Адэсу атакавалі беспілотнікі іранскай вытворчасці «Shahed-136» (БПЛА «Герань-2»). Адзін быў збіты БПЛА сіламі супрацьпаветранай абароны УС, тры паспелі нанесці ўдары па адміністрацыйных будынках у цэнтры горада, а ў тры гадзіны апоўдні быў збіты яшчэ адзін БПЛА, які спрабаваў атакаваць Мікалаеў.

12 кастрычніка паблізу Вінніцы пры ажыццяўленні перахопу «Герані» ўкраінскі знішчальнік МіГ-29 атрымаў трапленне аскепкамі беспілотніка і страціў кіраванне. Самалёт разбіўся.

Гл. таксама
-----------

* Беспілотны лятальны апарат
* Shahed 129

Заўвагі
-------

1. ↑  Другі афіцыйна зафіксаваны БПЛА іранскай вытворчасці, збіты ў паветранай прасторы Украіны.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  HESA Shahed-136
3. 1 2  Окупанти атакували Одесу дронами-камікадзе "Shahed-136" **(нявызн.)**.  Мілітарний (23 верасня 2022).
4. ↑  Іранський дрон-камікадзе Shahed-136: як ідентифікувати у повітрі, вигляд з землі та звук (відео) **(нявызн.)**.  Defense Express (23 верасня 2022).
5. ↑  З’явилося відео ураження на Дніпропетровщині іранського БПЛА «Shahed-136» **(нявызн.)**.  Мілітарний (24 верасня 2022).
6. ↑  Russia has obtained hundreds of Iranian drones // By NOMAAN MERCHANT and MATTHEW LEE, APNews, August 25, 2022 / Associated Press writer Josef Federman in Tel Aviv, Israel, contributed to this report.
7. ↑  Росія отримала від Ірану сотні безпілотників, їх можуть застосувати в Україні — західна розвідка
8. ↑  Як іранський БПЛА «Шахід» перетворився на російську «Герань» // armyinform, 16 Вересня 2022, 10:33
9. ↑  *Emma Helfrich, Tyler Rogoway*. The Drones Russia Is Reportedly Receiving From Iran For Its Ukraine War **(нявызн.)**. *The War Zone*.  The Drive (4 верасня 2022).
10. ↑  Збройні Сили України вперше збили іранський ударний БПЛА Shahed-136 **(нявызн.)**. *mil.in.ua* (13 Вересня, 2022). Праверана 7 вересня 2022.
11. ↑  *Thomas Newdick, Tyler Rogoway*. Russia Has Begun Using Iranian Kamikaze Drones On Ukraine **(нявызн.)**.  The Drive (13 верасня 2022).
12. ↑  ЗСУ під Куп’янськом могли знищити ударний іранський безпілотник. 13.09.2022, 09:41
13. ↑  ЗСУ вперше збили іранський ударний безпілотник (фото). 13.09.2022, 10:18
14. ↑  The wreckage of a failed Iranian kamikaze UAV «Shahed-136» with the number M229 in Nikopol. 06:32 PM, 22 Sept 2022
15. ↑  У Нікопольському районі поліція виявила уламки ще одного іранського ударного БПЛА. 16.09.2022
16. ↑  Повітряні сили підтверджують застосування росіянами іранських дронів в Україні **(нявызн.)**.  Укрінформ (16 верасня 2022).
17. ↑  Russia’s Use of Iranian Kamikaze Drones Creates New Dangers for Ukrainian Troops // By Yaroslav Trofimov and Dion Nissenbaum, updated Sept. 17, 2022 8:51 am ET, The Wall Street Journal
18. ↑  Іранські дрони, які використовують окупанти в Харківській області, вражають САУ й БТР, становлячи загрозу для ЗСУ — полковник ЗСУ // gordonua.com gordonua, 17 вересня 2022 22;32
19. ↑  ЗСУ збили ворожий штурмовик Су-25 та дрон-камікадзе. 20.09.2022, 19:16
20. ↑  ЗСУ збили ще один іранський дрон-камікадзе (фото). 20.09.2022, 19:22
21. ↑  Росія атакувала порт "Очаків" іранськими БПЛА "Shahed-136" **(нявызн.)**.  Мілітарний (20 верасня 2022).
22. ↑  На Миколаївщині ЗСУ знищили чотири іранські дрони-камікадзе. 22.09.2022, 22:27
23. ↑  ЗСУ на півдні двома ракетами збили одразу чотири безпілотники, які Росії передав Іран. 22.09.2022, 22:26
24. ↑  Атаки дронів на Одесу: є загиблий і поранений **(нявызн.)**.  Укрінформ (23 верасня 2022).
25. ↑  Україна позбавила посла Ірану акредитації **(нявызн.)**.  Укрінформ (23 верасня 2022).
26. ↑  Російська армія трьома дронами-камікадзе «Shahed-136» атакувала адмінбудівлю в Одесі – ОК "Південь" **(нявызн.)**. *gordonua.com*. Праверана 25 верасня 2022.
27. ↑  ППО збила іранський дрон, який намагався атакувати Миколаїв **(нявызн.)**. *Українська правда*.
28. ↑  ЗСУ збили дрон-камікадзе «Shahed-136» — Повітряне командування «Південь». 25.09.2022, 21:44
29. ↑