recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Скіба.
**Віктар Пятровіч Скі́ба** (17 студзеня 1956, в. Сынкавічы, Зэльвенскі раён, Гродзенская вобласць — 28 жніўня 2000) — беларускі фтызіятр, доктар медыцынскіх навук (1995), прафесар (1999).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і служачых. Скончыў Магілевецкую сярэднюю школу Брэсцкай вобласці ў 1973 годзе. У тым жа годзе паступіў у Гродзенскі медыцынскі інстытут, быў пераведзены ў Мінскі медыцынскі інстытут, які скончыў у 1979 годзе. Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам БелНДІ туберкулёзу, дзе падрыхтаваў кандыдацкую дысертацыю. Праца адзначана прэміяй Ленінскага Камсамола Беларусі ў 1984 годзе. У 1986 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваў лабарантам, асістэнтам кафедры фтызіятрыі і пульманалогіі БелДІУУ (1985—1996 гг.). Абараніў доктарскую дысертацыю ў 1996 годзе і зацверджаны ў званні дацэнта (1996 г.), прафесара (1999 г.).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Аўтар навуковых прац па функцыянальнай дыягностыцы абструкцыйнага сіндрому ў хворых з лёгачнай паталогіяй.
Аўтар больш за 70 публікацый.

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* Скіба Віктар Пятровіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 453. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Скіба Віктар Пятровіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»
* Скиба Виктор Петрович  (руск.) // Сайт БелМАПА
**Беларуская рада даверу** — дарадчы орган з прадстаўнікоў беларускай грамадскасці пры генеральным камісары Беларусі на акупіраванай тэрыторыі Беларусі.

Створана 27 чэрвеня 1943 г. ў г. Мінску па ініцыятыве генеральнага камісара Беларусі В. Кубэ з асоб, што супрацоўнічалі з нацыстамі. У яе склад увайшлі 16 чал.: 9 прадстаўнікі мясцовай беларускай адміністрацыі, а — 6 дзеячоў цэнтральнага ўзроўня: мінскі бургамістр В. Іваноўскі (старшыня), кіраўнік БНС і прадстаўнік Баранавіцкай акругі Ю. Сабалеўскі (намеснік старшыні), Канстанцін Гуло (прадстаўнік Мінскай акругі), Сымон Цытовіч (Слонімская акруга), Уладзімір Козел (Глыбоцкая акруга), Віктар Трахімовіч (Барысаўская акруга), Цімафей Гаргесгаймер (Ганцавіцкая акруга), Язэп Душэўскі (Слуцкая акруга), Булак (Наваградская акруга), Ян Галяк (Вілейская акруга), Надзея Абрамава (кіраўнік жаночага аддзела СБМ), Міхась Ганько (кіраўнік мужчынскага аддзела СБМ), Канстанцін Рабушка (кіраўнік Цэнтральнага бюро прафсаюзаў), Аўген Калубовіч. 16-ы член ніколі публічна не называўся. Паводле І. Новікава, гэта быў сам В. Кубэ.

Беларуская рада даверу мела на мэце збор і апрацоўку прапаноў і пажаданняў акупацыйным уладам, удзел з дарадчым голасам у пасяджэннях генеральнага камісарыята «Беларусь».

У снежні 1943 Беларуская рада даверу ператворана ў Беларускую цэнтральную раду.

Зноскі
------

1. ↑  Беларуская газэта. — 1943. — №. — 3 ліпеня. — С.
2. ↑  Новікаў, І. Дарогі скрыжаваліся ў Мінску. — Мн. 1964. — С. 183.

Літаратура
----------

* Літвін, А. М. Беларуская рада даверу / А. М. Літвін // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 399.
**Камуна** (нідэрл.: gemeente, фр.: commune, ням.: Gemeinde) — ніжэйшая адміністрацыйная адзінка Бельгіі. Уваходзіць у склад правінцыі (Фламандскі і Валонскі рэгіёны) або непасрэдна ў склад акругі (Брусельская сталічная акруга). Камуна можа складацца з аднаго або некалькіх паселішчаў, якія не маюць статус горада, невялікага горада і некалькіх сельскіх паселішчаў або аднаго вялікага горада (у фламандскім і валонскім рэгіёнах). Камуны Брусельскага сталічнага раёна з'яўляюцца гарадскімі раёнамі.

Структура кіравання камуны
--------------------------

Кіруючы орган камуны — муніцыпалітэт.
Кіраўніком муніцыпалітэта з'яўляецца бургамістр (нідэрл.: burgemeester, фр.: maire) — прадстаўнік палітычнай партыі, якая набрала большую колькасць галасоў на муніцыпальных выбарах. Заканадаўчы орган — савет муніцыпалітэта (нідэрл.: gemeenteraadgemeenteraad). Савет абіраецца раз у шэсць гадоў усеагульным прамым галасаваннем на муніцыпальных выбарах адначасова ва ўсёй Бельгіі (апошні раз — 8 кастрычніка 2000 года, наступныя выбары пройдуць 8 кастрычніка 2006 года); пры гэтым на такіх выбарах маюць права голасу не толькі грамадзяне Бельгіі, але і замежныя грамадзяне, якія жывуць доўгі час у гэтай камуне. Выканаўчы орган муніцыпалітэта — савет намеснікаў бургамістра (нідэрл.: schepencollegeschepencollege) (па адукацыі, публічных работ і.т. д).

Месца пасяджэння савету камуны і савету намеснікаў бургамістра — ратуша (нідэрл.: stadhuis а гарадах, нідэрл.: gemeentehuis у населеных пунктах, якія не маюць гарадскога статусу).

Гл. таксама
-----------

Адміністрацыйны падзел Бельгіі

Спасылкі
--------

* (гал.) Спіс бельгійскіх муніцыпалітэтаў (Генеральны дырэктарат статыстыкі Бельгіі)

Зноскі
------
Урадлівы паўмесяц. Менавіта на яго спасылаецца большасць заходніх і сярэднеўсходніх навукоўцаў, гаворачы пра калыску цывілізацыі..
**Калыска цывілізацыі** — любое магчымае месца зараджэння цывілізацыі.

Звычайна гэты тэрмін ужываюць да культур эпохі меднага веку, якія зарадзіліся на старажытным Блізкім Усходзе — гэта, у прыватнасці, Эль-Убейдская культура і Накадская культура, якія далі пачатак шумерскай і старажытнаегіпецкай цывілізацыям адпаведна. Тэрыторыі Урадлівага паўмесяца (Месапатамія і Левант), Арменіі, Іранскага нагор'я (старажытныя Элам і Арата), Цэнтральнай і Усходняй Анатоліі у цэлым лічацца першай калыскай цывілізацыі.

Акрамя таго, гэты тэрмін ужываюць у дачыненні да некаторых іншых азіяцкіх культур, размешчаных уздоўж далін буйных рэк, такіх як рака Інд (Індская цывілізацыя) на Індыйскім субкантыненце і Хуанхэ (дынастыя Шан) у Кітаі, а таксама найстаражытных культур у іншых ранніх ачагах цывілізацыі: у Грэцыі (Кікладская цывілізацыя, Мінойская цывілізацыя), Перу (культура Нортэ-Чыка з горадам Караль) і Мезаамерыцы (альмекская цывілізацыя).

Спекуляцыі вакол «калыскі цывілізацыі» характэрны для псеўдагістарычнай і эзатэрычнай літаратуры пра «страчаныя цывілізацыі і кантыненты», часам афарбаванай у нацыяналістычныя тоны (абвяшчае калыскамі Тайвань, Аркаім, Трыполле і г.д.).

Зноскі
------

1. ↑  *The Near East: Archaeology in the «Cradle of Civilization»*, Charles Keith Maisels, Routledge 1993, ISBN 0415047420
2. ↑  Indus River Valley Civilizations **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  history-world.org. Архівавана з першакрыніцы 9 чэрвеня 2012. Праверана 10 чэрвеня 2008.
3. ↑  Ancient China: The Yellow River Culture **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  www.wsu.edu. Архівавана з першакрыніцы 17 лістапада 1999. Праверана 10 чэрвеня 2008.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 72071435 |
**Беларуская рэдакцыйная калегія ЦК КП(б)ЛіБ** — орган аператыўнага кіраўніцтва прапагандысцкай дзейнасцю падпольных партыйных арганізацый Беларусі ў час акупацыі рэспублікі войскамі Польшчы ў 1919—1920 гг. Створана ЦК КП(б)ЛіБ у верасні 1919 г. у Смаленску. Члены В. Г. Кнорын, A. Р. Чарвякоў, Ф. Г. Шантыр.

Пасылала на акупіраваную тэрыторыю Беларусі палітычную літаратуру, рыхтавала для падпольнай работы прапагандыстаў і агітатараў. У 1920 г. накіравала 183 камуністаў для ўмацавання партыйнага падполля і разгортвання партызанскага руху ў тыле польскіх войск. У 1920 паводле рашэння ЦК КП(б)ЛіБ выдавала для насельніцтва акупіраваных раёнаў рэспублікі газету «Савецкая Беларусь» (рэд. 3. X. Жылуновіч), разам з Палітупраўленнем Заходняга фронту — газету «Белорусская правда».

Літаратура
----------

* Сташкевіч, М. С. Беларуская рэдакцыйная калегія ЦК КП(б)ЛіБ / М. С. Сташкевіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. — С. 400.
**Беларуская служба Польскага радыё** вяшчае на беларускай мове з тэрыторыі Польшчы, уваходзіць у структуру Радыё Палонія — Праграмы для Замежжа грамадскага Польскага радыё.

Беларуская служба Польскага радыё заснавана 13 студзеня 1992, але першая перадача на беларускай мове выйшла ў эфір ужо 15 снежня 1991.

Паступова павялічыўся эфірны час: з 25 хвілін у першы год дзейнасці да 2,5 гадзін. Апрача кароткіх хваляў перадачы стала магчыма слухаць па спадарожніку і праз Інтэрнэт. Перадачы таксама рэтранслююцца станцыямі ў Літве.

У першы перыяд дзейнасці Беларуская служба Польскага радыё інфармавала слухачоў у Беларусі перадусім пра найважнейшыя падзеі з розных галін жыцця польскай дзяржавы, пра польска-беларускія ўзаемадачыненні, пра сітуацыю нацыянальных меншасцяў: беларускай у Польшчы і польскай у Беларусі. Разам са зменаю палітычнай сітуацыі ў Беларусі, з прыходам да ўлады прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, служба ўзяла на сябе дадатковы абавязак — паведамлення пра падзеі ў Беларусі ды пра трактоўку беларускіх уладаў міжнароднай грамадскай думкаю. Некаторая частка эфірнага часу прызнaчаецца таксама дасягненням беларускай дыяспары ў Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе.

Беларуская служба Польскага радыё імкнецца наладзіць супрацоўніцтва з іншымі СМІ, якія працуюць на беларускай мове. У прыватнасці, ідзе супольная праца з Рэдакцыяй нацыянальных меншасцяў Радыё Беласток. Ажыццяўляліся агульныя праекты і з медыямі ў Беларусі: з радыёстанцыяй «Беларуская маладзёжная», «Радыё 101,2», Радыё «Сталіца», а таксама з Беларускай службай Радыё «Свабода», з недзяржаўнай прэсай у Беларусі.

У склад рэдакцыі ўваходзяць: Анна Задрожна, Валера Саўко, Яланта Смялоўская, Тамаш Саевіч, Эльвіра Богдан-Сянкевіч, Наталля Грышкевіч-Шымковяк, Дзмітрый Гурневіч, Алена Пытэль, кіраўнік — Ніна Баршчэўская. Польскае Радыё мае сваіх карэспандэнтаў у абласных цэнтрах Беларусі, а таксама ў Вільні.

Праграмы Беларускай службы Польскага радыё закранаюць пытанні палітыкі, эканомікі, адукацыі, культуры. Наладжана двухбаковая сувязь са слухачамі. Служба выдае бюлетэнь «Камунікат».

Дэклараванай місіяй Беларускай службы Польскага радыё з’яўляецца ліквідаваньня інфармацыйнай блакады ў Беларусі, прыбліжэнне вобразу сучаснай Польшчы, выхаванне пашаны да нацыянальных беларускіх традыцый, гісторыі і культурнай спадчыны.

Перадачы Беларускай службы Польскага радыё для замежжа выходзяць у эфір на кароткіх хвалях а 16.30 і 19.30 паводле беларускага часу (адпаведныя частаты: 7180, 6035 і 6060 kHz).

Літаратура
----------

* *Баршчэўская Н.* Удзел Беларускай рэдакцыi Польскага радыё ў працэсе будаваньня новых польска-беларускiх адносiнаў // Беларусь паміж Усходам і Захадам: Праблемы міжнацыян. міжрэлігійн. і міжкультур. ўзаемадзеяння, дыялогу і сінтэзу. Ч. 2. Мн. 1997.

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка
* «Камунікат» Архівавана 7 студзеня 2009.
**Віктар Рыгоравіч Алабін** (27 лютага 1927, Хабараўск, Расія — 16 кастрычніка 1998, Харкаў) — спартыўны трэнер, педагог. Доктар педагагічных навук (1994), прафесар (1985).

Біяграфія
---------

Скончыў Дзяржаўны цэнтральны інстытут фізічнай культуры (1949).

Працаваў у Благавешчанскай спартыўнай школе моладзі (1949—1950, дырэктар), Благавешчанскім сельскагаспадарчым інстытуце (1950—1953, загадчык кафедры фізічнага выхавання), Чэлябінскім політэхнічным інстытуце (1955—1961, 1963—1966), Валгаградскім інстытуце фізічнай культуры (1961—1963), Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1966—1969, 1972—1978), Беларускім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры (1969—1972, загадчык кафедры лёгкай атлетыкі), Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага (1978—1980, загадчык кафедры фізічнага выхавання і спорту), Чэлябінскім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры (1983—1989, загадчык кафедры лёгкай атлетыкі), Дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры Украіны (г. Харкаў; з 1989 — прафесар кафедры лёгкай атлетыкі, прарэктар па навуковай рабоце, з 1995 — загадчык кафедры алімпійскага і прафесійнага спорту).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі; лёгкая атлетыка.

Узнагароды
----------

Званні «Заслужаны трэнер Беларускай ССР» (1971), «Суддзя па спорту ўсесаюзнай катэгорыі» (1966).

Бібліяграфія
------------

* Удосконалення системи багаторічного тренування юних легкоатлетів : атореферат дисертації … доктора педагогічних наук : 13.00.04 / Алабін Віктор Григорович. — Київ, 1994.
* Исследование средств и методов начальной спортивной подготовки детей и подростков (на материале легкой атлетики) : автореферат диссертации … кандидата педагогических наук / В. Г. Алабин. — Москва, 1966.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Алабін Віктор Григорович

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | VIAF: 3113154260647824480004 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фішэр.

**Свен Фішэр** (ням.: Sven Fischer; нар. 16 красавіка 1971, Шмалькальдэн, Зуль, ГДР) — нямецкі біятланіст, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён і сяміразовы чэмпіён свету.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Шмалькальдэне. У раннім узросце займаўся лёгкай атлетыкай, у трэцім класе тройчы на тыдзень хадзіў на трэніроўкі.

У верасні 1983 года быў прыняты ў ДЮСШ, дзе перайшоў у біятлон. Пасля здачы экзаменаў праз шэсць гадоў далучыўся да арміі, аднак падзенне Берлінскай сцяны прымусіла Свена завяршыць ваенную кар’еру.

Фішэр пачаў актыўна трэніравацца, але ў 1989 годзе, калі Свену было 18 гадоў, у яго ўзніклі праблемы з надкаленнікамі, звязаныя з занадта хуткім ростам у юнацтве. У выніку яму прыйшлося прапусціць увесь сезон і нават задумацца аб завяршэнні кар’еры. Тым не менш, у сезоне 1990 года Фішэр вярнуўся і ў снежні адсвяткаваў першую перамогу на этапе Кубка Еўропы ў Хохфільцэне. Праз тыдзень дэбютаваў у эстафеце на этапе Кубка свету. У 1992 годзе выступіў у Паклюцы, стаўшы членам асноўнай зборнай Германіі.

У 1993 годзе атрымаў перамогу ў спрынце на чэмпіянаце свету ў Бораўцы, праз год стаў бронзавым прызёрам у індывідуальнай гонцы на Алімпійскіх гульнях. У 1998 годзе перамог у эстафеце, на гульнях-2002 заняў другое месца ў спрынце і эстафеце. Алімпіяда ў Турыне прынесла Фішэру два залатыя (спрынт, эстафета) і адзін бронзавы (гонка пераследу) медалі.

Двойчы выйграваў Кубак свету (1996/97, 1998/99), быў другім (1993/94, 2004/05) і трэцім (1995/96, 1997/98, 1999/2000) у агульным заліку.

На чэмпіянатах свету Фішэр выйграў сем залатых медалёў, з якіх адзін ён здабыў у 1993 годзе ў каманднай гонцы, якая цяпер не праводзіцца, чатыры ў эстафеце (1995, 1997, 2003, 2004) і па адной у індывідуальнай гонцы і ў мас-старце (абедзве ў 1999 г.). Шэсць разоў ён станавіўся віцэ-чэмпіёнам і сем разоў — бронзавым прызёрам.

На этапах Кубка свету ён выйграваў 34 разы і двойчы станавіўся пераможцам у агульным заліку (у 1997 і 1999).

На працягу 1990-х і першай паловы 2000-х гадоў нямецкае трыа Фішэр, Рыка Грос і Франк Люк былі лідарамі як нямецкага, так і сусветнага біятлона, неаднаразова перамагалі як у асабістых спаборніцтвах, так і ў эстафетах на ўсіх найбуйных турнірах.

Адметным знакам Свена Фішэра з’яўлялася тое, што ён заўсёды, нават у самы люты мароз бегаў без пальчатак. У выніку чаго на Фінале Кубка свету ў Ханты-Мансійску ў 2005 годзе абмарозіў рукі і не змог узяць удзел у апошнім старце сезона.

Пасля заканчэння сезона 2006/07 заявіў пра завяршэнне спартыўнай кар’еры. Цяпер Свен Фішэр працуе на нямецкім тэлеканале ZDF.

Жанаты з 2007 года, двое дзяцей.

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  Sven Fischer // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑
4. ↑
5. ↑
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Кальварыя (значэнні).
**Кальварыя** (лац.: Calvaria — Галгофа) — святое месца ў каталікоў Беларусі, Літвы і Польшчы, якое размяшчалася на ўзгорках ці ў лесе на былых язычніцкіх капішчах. Шлях да кальварыі мог складацца з некалькіх дзясяткаў стаянак (на іхнім месцы стаяць капліцы, брамы, крыжы). Сюды прыходзілі набожныя, хворыя, калекі, старцы на пакаянне.

Звычайна размяшчаліся на пагорках, каб нагадваць сваім палажэннем Галгофскую гару ля Іерусаліма.

Першая кальварыя паўстала ля Кордавы ў Іспаніі ў 1405—1420 гадах з ініцыятывы дамініканца Альваруса. Пазней яны пачалі з'яўляцца на тэрыторыі Германіі і Італіі. Кальварыі ў 2-й палове 16 стагоддзя з'яўляліся апорнымі пунктамі каталіцызму.

Утрымоўвалі розную колькасць стадый, ад адзінак да некалькіх дзясяткаў. З развіццём набажэнства крыжовага шляху стадыі Мукаў Гасподніх, у колькасці 14, сталі таксама змяшчацца ўнутры каталіцкіх храмаў.

Маглі пад гэтай назвай знаходзіцца і могілкі.

На Беларусі
-----------

* Мядзельская Кальварыя — на ўскраіне Мядзела Мінскай вобласці, абапал аўтатрасы Мядзел — Паставы (праз Чарняты). Паўстала ў 1772 годзе. Складалася з 21 капліцы i 8 брамаў, размешчаных па палях, паблізу касцёла i ў рынку мястэчка. Захаваліся рэшткі 18-ці каменна-цагляных каплічак.
* Мінская кальварыя

Зноскі
------

1. ↑  *Руслан Шошын*. Моладзь мае аднавіць Мядзельскую Кальварыю **(нявызн.)**. *Грамадства*.  «Наша Ніва». Праверана 13 лістапада 2010.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Кальварыя на Вікісховішчы |

* *Іван Драўніцкі*. Яшчэ раз пра мікратапонімы **(нявызн.)**.  Неафіцыйны сайт Астравеччыны. Праверана 13 лістапада 2010.(недаступная спасылка)
**Канстанцін (Косцік) Казлоўскі** (1886, х. Макрэц, цяпер Навагрудскі раён — 12 ліпеня 1981, в. Лаўцы) — беларускі Праведнік свету.

Біяграфія
---------

Бацька Косціка Рыгор Казлоўскі працаваў на млыне ў пана Мерца. Сям'я Казлоўскіх была небагатая, мела ўсяго 1,5 гектара зямлі. Яшчэ дзіцём бацькі аддалі яго на навуку да мясцовага яўрэя-шаўца, дзе ён навучыўся размаўляць на ідыш. На жыццё Казлоўскія зараблялі дробным гандлем. Косцік ездзіў на кані па навакольных вёсках, прадаваў і скупляў тавар. Быў вядомым у наваколлі самагоншчыкам. Першая жонка Косціка памерла падчас родаў у 1938 годзе. Ён сам гадаваў пяцярых дзяцей.

Восенню 1941 года, калі немцы пачалі арганізоўваць у Навагрудку гета, нямногім удалося збегчы ад немцаў. Сярод шчасліўцаў быў Туўя Бельскі з жонкай і братамі, які з дзяцінства быў знаёмы з Казлоўскім. Жонка Бельскага стала першай, каго Казлоўскі хаваў на сваім хутары. Па просьбе Бельскага Косцік Казлоўскі перадае ліст у гета з заклікам далучацца да ляснога яўрэйскага партызанскага атраду. Праз некалькі дзён сямёра вязняў гета ўцякаюць на хутар Казлоўскага адкуль іх у лес забірае Бельскі. Казлоўскі купляў яўрэям лекі, перадаваў лісты і ежу. Уцекачоў з гета хаваў у бульбяных ямах, на гарышчы, пад падлогай на кухні, у гумне. Брат Косціка Іван працаваў паліцаем у Навагрудку. Сваю пасаду ён выкарыстоўваў для таго, каб дапамагаць яўрэям арганізоўваць уцёкі, здабываць для Бельскіх зброю і збіраць неабходную інфармацыю. Дзякуючы яму Косцік ведаў усё, што адбываецца ў гета і якія планы ёсць у немцаў. Івана застрэлілі і спалілі ў адрыне ля лідскай шашы.

Увесну 1944 немцы даведаліся пра дзейнасць Казлоўскага. Разам з сям'ёй ён некалькі месяцаў, да 9 ліпеня, правёў у лесе. Пасля вайны жыў у вёсцы Лаўцы, дзе да пенсіі працаваў загатоўшчыкам. Пахаваны на мясцовых могілках.

Узнагароды
----------

Сын Канстанціна Казлоўскага — Уладзімір
22 снежня 1993 года Косцік Казлоўскі (пасмяротна) і яго старэйшыя сыны Генадзь і Уладзімір атрымалі званне «Праведнікаў народаў свету». Паводле камісіі Яд ва-Шэм, цягам трох гадоў вайны Казлоўскія ўратавалі не менш за 500 яўрэяў.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Гурневіч Д.* Беларускі Валенберг з-пад Наваградка // Наша ніва [Электронны рэсурс] — Дата доступу 15.7.2013
**Свен-Оке Лундбек** (швед. Sven-Åke Lundbäck сыходзіць, нар. 26 студзеня 1948 г. Цёрэ) — шведскі лыжнік, алімпійскі чэмпіён, двухразовы чэмпіён свету, уладальнік неафіцыйнага Кубка свету. Муж вядомай лыжніцы Лены Карлзан-Лундбек.

У сезоне 1977/78 Лундбек перамог у агульным заліку яшчэ неафіцыйнага на той момант Кубка свету.

На Алімпійскіх гульнях 1972 годзе ў Сапара заваяваў залаты медаль у гонцы на 15 км, акрамя таго заняў 13-е месца ў гонцы на 30 км і 4-е месца ў эстафеце.

На Алімпійскіх гульнях 1976 г. у Інсбруку стаў 30-м у гонцы на 15 км, 35-м у гонцы на 30 км, 16-м у гонцы на 50 км і 4-м у эстафеце.

На Алімпійскіх гульнях 1980 года ў Лейк-Плэсідзе заняў 17-е месца ў гонцы на 30 км, 8-е месца ў гонцы на 50 км і 5-е месца ў эстафеце.

На чэмпіянаце свету-1978 у Лахці заваяваў два залатыя медалі, у гонцы на 50 км і эстафеце.

Пасля заканчэння спартовай кар’еры працаваў школьным настаўнікам.
**Све́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Сведскае.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Сведскі (Сведзельскі) сельсавет** у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Чарнейкаўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. З 24 жніўня 1951 года ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. 2 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Камсамольскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 2 красавіка 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 5.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Карнякт.
**Канстанці́н Карня́кт** (1517 ці 1520, Рэтымнан — 1 верасня 1603) — грэчаскі купец, львоўскі патрыцый і мецэнат, адзін з лідараў львоўскага праваслаўя.

Біяграфія
---------

Канстанцін Карнякт нарадзіўся ў 1517 ці 1520 годзе ў горадзе Рэтымнан на востраве Крыт. Глебу для фінансавага і палітычнага аўтарытэту Канстанціна ў Львове стварыў яго старэйшы брат Міхаіл, які ўвесь час жыў у горадзе з 1545 да 1563 года, займаючыся гандлем усходнімі таварамі. Канстанцін Карнякт пераехаў спачатку ў Малдову і стаў вазіць у Львоў на продаж віно, шоўк і бавоўну.

25 сакавіка 1566 года па дэкрэце польскага караля Канстанцін Карнякт атрымаў дазвол на свабодны гандаль усходнімі вінамі ў гарадах Рэчы Паспалітай. З 1570 года ён пасяліўся ў Львове, у 1576 годзе дамогся каралеўскай граматы на права збірацб мыту на рускіх землях каралеўства — на Валыні, Кіеўшчыне, Падолле, Падляшша, Холмшчыне і ў Галіцыі. Ён падаваў магнатам і шляхце пазыкі пад заклад маёнткаў, у 1571 атрымаў дваранства сам і набыў гарадок Кулікаў і дзясятак вёсак.

Не пазней за 1569 год ён стаў членам праваслаўнага брацтва. У 1586 годзе Карнякт стаў адным з дванаццаці членаў-заснавальнікаў Львоўскага Успенскага праваслаўнага брацтва. Па просьбе канстанцінопальскага патрыярха Ераміі II ў 1572 годзе. К. Карнякт матэрыяльна падтрымаў будаўніцтва званіцы і царквы Успення Прасвятой Багародзіцы. Ён падтрымліваў брацкія школу і друкарню, аплачваў судовыя расходы падчас праваслаўных мяшчан супраць львоўскага магістрата, які кантраляваўся каталікамі. Канстанцін Карнякт фінансаваў дзейнасць праваслаўнай фракцыі варшаўскага сойма.

На львоўскай плошчы Рынак ён у 1580 годзе ім быў пабудаваны ўласны палац у стылі рэнесансу, адзін з найпрыгажэйшых будынкаў у горадзе. У канцы XVІ стагоддзя К. Карнякт лічыўся найбагацейшым мяшчанінам Львова. Ён узяў шлюб у 1575 годзе з Ганнай Дзедушыцкай (памерла ў 1616 годзе), прадстаўніцай аднаго з самых уплывовых родаў польска-літоўскай дзяржавы. У шлюбе меў дочак і двух сыноў — Канстанціна і Аляксандра.

У канцы жыцця жыцця Канстанцін Карнякт пасяліўся ў сваім прыгарадным маёнтку. Ён памёр 1 жніўня 1603 годзе і быў пахаваны ў крыпце праваслаўнай Успенскай царквы, пабудаванай на яго сродкі. Паводле яго завяшчання, Стаўрапігіяльнае брацтва атрымлівала прыбыткі ад яго маёнтка ў прыгараднай вёсцы Збоішча.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Канстанцін Карнякт(недаступная спасылка)
* Грэкі ва Украіне Архівавана 16 кастрычніка 2007.
* Грэцкія арэшкі Архівавана 18 чэрвеня 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 1339151778252618130004 |
**Мікалай Гажкоўскі**, **Мікалай з Гожкава гербу Гералт** (?-1414) — польскі і ліцвінскі рэлігійны і навуковы дзеяч.

Паходзіў з Гожкава каля Вялікай Казіміры (Свентакшыскае ваяводства). Навучаўся ў Празе, дзе ў 1370 стаў бакалаўрам факультэта вольных мастацтваў, пасля магістрам. У 1374—1382 навучаўся на юрыдычным факультэце, стаў бакалаўрам права. Паміж 1385 і 1387 атрымаў дактарат кананічнага права.

Афіцыял кракаўскага біскупа ад 1396, кусташ сандамірскі, канонік кракаўскі, дэкан Касцёлу Св. Фларыяна ў Кракаве. Ад 1402 да 1403 года трэці ў гісторыі рэктар Ягелонскага ўніверсітэта. Ад студзеня 1408 года біскуп віленскі (трэці на гэтай пасадзе), пры ім у віленскай дыяцэзіі быў заснаваны шэраг новых парафій і парафіяльных школ.

8 чэрвеня 2008 падчас урачыстасцей, прысвечаных 250-годдзю касцёла Св. Маргарыты ў Гажкове, у прысутнасці кіраўніцтва Ягелонскаа ўніверсітэту была ўсталявана памятная шыльда, прысвечаная Мікалаю з Гажкова.

  


| ⛭Біскупы віленскія |
| --- |
| 
* Андрэй Ястрабец (Васіла)
* Якуб Пліхта
* Мікалай Гажкоўскі
* Пётр з Кустыня
* Мацей з Вільні
* Мікалай Дзержкавіч
* Ян Ласовіч
* Андрэй Гасковіч
* Войцех Табар
* Войцех Радзівіл
* Ян «з княжатаў літоўскіх»
* Павел Гальшанскі
* Валяр’ян Пратасевіч
* Юрый Радзівіл
* Бенядзікт Война
* Яўстах Валовіч
* Абрагам Война
* Юрый Тышкевіч
* Ян Караль Даўгяла Завіша
* Юрый Белазор
* Аляксандр Казімір Сапега
* Мікалай Стэфан Пац
* Аляксандр Катовіч
* Канстанцін Казімір Бжастоўскі
* Мацей Юзаф Анцута
* Караль Пётр Панцажынскі
* Міхал Ян Зянковіч
* Ігнацы Якуб Масальскі
* Ян Непамуцэн Касакоўскі

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 34145304824778610784 |
**Нямецка-балтыйская партыя** (эст.: Saksa-Balti erakond, ням.: Deutsch-baltische Partei in Estland) — палітычная партыя першай Эстонскай Рэспублікі, якая існавала з 1918 па 1935 гады. Партыя прадстаўляла інтарэсы нямецкай нацыянальнай меншасці.

Гісторыя
--------

Партыя была заснавана 27 лістапада 1918 года пад назвай **Нямецкая партыя Эстоніі** (ням.: Deutsche Partei in Estland, эст.: Saksa Erakond Eestimaal) для ўдзелу ў выбарах ва Устаноўчы сход Эстоніі. Пасля Вызваленчай вайны перайменавана ў **Нямецка-балтыйскую партыю**.

Партыя атрымала 3 мандата ва Устаноўчы сход Эстоніі ў красавіку 1919 года. На парламенцкіх выбарах 1920 года яна ўжо набрала 4 мандата, але гэтая колькасць знізілася да 3 пасля парламенцкіх выбараў 1923 года і да 2 пасля парламенцкіх выбараў 1926 года. Для ўдзелу ў парламенцкіх выбарах у 1929 года, сумесна са Шведскай народнай лігай Прыбалтыйскага краю, партыя сфармавала «Нямецка-Шведскі блок», які набраў 3 мандата (2 балтыйскіх немца і 1 швед) ў парламенце і захаваў іх пасля парламенцкіх выбараў 1932 года. У 1933 годзе ў партыю паспрабавалі пранікнуць нацыянал-сацыялістычныя групы, аднак урад Эстоніі умяшаўся, аб'явіў унутраныя выбары партыі несапраўднымі і забараніў дзейнасць нацысцкіх палітычных груп.

У 1935 годзе, у выніку перавароту Канстанціна Пятса, Нямецка-балтыйская партыя была забаронена.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Nohlen, D & Stöver, P. Elections in Europe: A data handbook. — Nomos Verlagsges, 2010. — С. 579-586. — ISBN 978-3-8329-5609-7.
2. ↑  Eesti Ajalugu. Band 6: Vabadussõjast Taasiseseisvumiseni. — Ilmamaa, Tartu 2005. — S. 68. — ISBN 9985-77-142-7.

Літаратура
----------

* Mads Ole Balling: Von Reval bis Bukarest. Statistich-biographisches Handbuch der Parlamentarier der deutschen Minderheiten in Ostmittel- und Südosteuropa 1919–1945. Band 1: Einleitung, Systematik, Quellen und Methoden; Estland, Lettland, Litauen, Polen, Tschechoslowakei. 1. Ausgabe, 2. Auflage. Dokumentation Verlag. — Kopenhagen 1991. — S. 116–117. — ISBN 87-983829-3-4.
**Ігнат Ігнатавіч Казлоўскі** (20 студзеня 1920, п. Галодны Стэп, Самаркандская вобласць —1 студзеня 1983) — Герой Савецкага Саюза (1945).

Біяграфія
---------

Гадаваўся без бацькі, пасля заканчэння пачатковай школы працаваў кінамеханікам, рабочым на чыгунцы. 13 кастрычніка 1940 года прызваны ў Чырвоную армію, накіраваны ў Кіеўскую ваенную акругу, дзе закончыў палкавую школу, атрымаў званне сяржанта.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года, першы бой прыняў каля г. Залачоў Львоўскай вобласці. Ваяваў на розных франтах: Заходнім, Калінінскім, 2-м Прыбалтыйскім, 1-м Беларускім, быў двойчы паранены.

У ліпені 1944 года стаў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода і парторг роты 415-га стралковага палка 1-й стралковай дывізіі 70-й арміі 1-га Беларускага фронту.

Вызначыўся ў ходзе Люблін-Брэсцкай аперацыі пры вызваленні г. Брэста. 24 сакавіка 1945 ода было прысвоена ганаровае званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 5484).

Пасля вайны дэмабілізаваны ў званні старшыны, жыў і працаваў у Казахскай ССР. Працаваў у саўгасе «Баяўт», быў старшынёй Чырвонакастрычніцкага сельсавета ў Пахта-Аральскім раёне Паўднёва-Казахстанскай вобласці. З 1956 года — у г. Ленгер Чымкенцкай вобласці: арматуршчык, бетоншчык, праходчык шахты «Тогуз-1», на якой адпрацаваў адзінаццаць гадоў. З 1970 года — на Чымкенцкім заводзе фосфарных солей.

Памёр 1 студзеня 1983 года, пахаваны ў сяле Достык (цяпер Аляксандраўка) Ленгерскага раёна.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга (1945), ордэнамі Славы III (1944) і II (1944) ступеняў, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі. 16 мая 1969 года яму прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна г. Брэста.

Памяць
------

У музеі абароны Брэсцкай крэпасці ў зале № 8 «Дорогами побед» дэманструецца пісталет-кулямёт Шпагіна, якім карыстаўся М. Д. Свінарчук. У ліпені 1984 г. яго жонка, Ганна Фёдараўна, перадала ў фонды МК «Брэсцкая крэпасць-герой» дакументы і асабістыя рэчы Мікалая Давыдавіча. У чэрвені 2009 года яго імем названа вуліца ў мікрараёне «Паўднёвы» г. Брэста.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Свинарчук Николай Давыдович / Н. А. Ярмошук // Брест. Брэст. 1000 : энциклопедия. Минск, 2019. С. 78.
* Свинарчук Николай Давыдович // Почетные граждане белорусских городов : биогр. справочник / Б. Д. Долготович. Минск : Беларусь, 2008. С. 13.
* Свинарчук Николай Давыдович // Герои Советского Союза : краткий биогр. словарь : в 2 т. Москва, 1988. Т. 2. С. 424—425.
* Свинарчук Николай Давыдович // Брест : энцикл. справочник. Минск, 1987. С. 324.
* Свинарчук Николай Давыдович // Герои Советского Союза — узбекинстанцы. Ташкент, 1984. С. 281.
* Свинарчук Николай Давыдович // Навечно в сердце народном : [биогр. справочник] : 2-е изд. доп. и испр. Минск, 1977. С. 405.
* Свінарчук Мікалай Давыдавіч // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1973. Т. 9. С. 442.
* Почетный гражданин города Бреста // Брест : энцикл. справочник. Минск, 1987. С. 307.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
**Нямецкая акадэмія музыкі і тэатру ў Празе** (ням.: Deutsche Akademie für Musik und darstellende Kunst in Prag) — вышэйшая музычная навучальная ўстанова (кансерваторыя) у Чэхаславакіі, якая існавала ў Празе ў 1920—1945 гадах.

Акадэмія фактычна вылучылася са складу Пражскай кансерваторыі ў сувязі з тым, што ў міжваеннай Чэхаславакіі сфарміравалася тэндэнцыя да асобнага функцыянавання культурных інстытуцыяў дзвюх асноўных нацый — чэхаў і немцаў. Ля яе вытокаў стаяў першы рэктар Акадэміі Аляксандр фон Цэмлінскі, сярод яго найбліжэйшых памочнікаў першапачаткова былі вучні Арнольда Шэнберга Антон Веберн і Генрых Ялавец, а таксама Тэадор Файдль і Георг Села. Выканаўчым дырэктарам пры Цэмлінскім быў (да выхаду на пэнсію ў 1925 годзе) піяніст і музычны педагог Рамэа Фінке (1868—1938). Яго пляменнік Фідэль Фінке таксама выкладаў у акадэміі з моманту яе стварэння, а ў 1927 годзе змяніў на пасадзе рэктара Цэмлінскага, які з'ехаў у Берлін.

На чале з Фінке ў акадэміі сфарміравалася асаблівая нямецка-чэшская кампазітарская школа. Сярод вучняў Фінке па Нямецкай акадэміі былі, у прыватнасці, Карл Міхаэль Кома, Карл Марыя Пізаровіц, Вальтэр Зюскінд.

У 1940 годзе ў рамках курсу нацысцкага кіраўніцтва на далейшую германізацыю Прагі і пражскага культурнага жыцця акадэмія была ператворана ў *Вышэйшую школу — Інстытут музыкі* (ням.: Hochschulinstitut für Musik) пры Нямецкім універсітэце ў Празе. З заканчэннем Другой сусветнай вайны і якая рушыла фактычнай дэпартацыяй нямецкага насельніцтва Чэхіі згодна з Дэкрэтам Бенеша акадэмія была скасавана.

Вядомыя выкладчыкі
------------------

* Конрад Анзоргэ

Вядомыя студэнты
----------------

* Ганс Краса

Зноскі
------

1. ↑  alexander\_zemlinsky/Anoosua Mukherjee. Alexander Zemlinsky//The OREL Foundation: Rediscovering Suppressed Musical Treasures of Twentieth Century  (англ.)
2. ↑  Finke, Fidelio Friedrich Архівавана 17 кастрычніка 2015.//Český hudební slovník  (чэшск.)
**Прасапагра́фія** (грэч. prosôpôn-graphia; літаральна «апісанне аблічча, прыкмет») — раздзел гістарычнай навукі, які займаецца абагульненнем звестак і выдзяленнем калектыўнай нормы для гістарычных чалавечых супольнасцяў; «калектыўная біяграфія выразна абмежаванай супольнасці асобаў».

У межах дысцыпліны даследуецца пытанне аб прадстаўнічасці матэрыялаў гістарычных крыніц, а таксама аб правамоцнасці выцягвання высноваў з асобных гістарычных выпадкаў і абагульненняў па нешматлікіх гістарычных прыкладах. Выкарыстанне і развіццё дысцыпліны блізка звязанае з праблемай разрэджанасці гістарычных звестак.

Метад дысцыпліны складаецца з апісання матэрыяльных характарыстык больш ці менш аднароднай групы асоб, пры якім збіраецца найбольшае магчымае мноства матэрыяльных аспектаў, што дазваляюць апісваць асобу, а тыя духоўныя аспекты, што дазваляюць перайсці ад асобы да асабовасці, выключаюцца.

Уваходныя звесткі для прасапаграфічнай працы таксама могуць называцца «прасапаграфіяй» (пэўнай супольнасці і часу) і могуць атрымліваць форму базы даных, у якой улічаныя ўсе асобы з пэўнага часавага перыяду і пэўнай вобласці дзейнасці.

Дысцыпліна звязаная з дапаможнымі гістарычнымі дысцыплінамі: адносна мала з біяграфікай (з прычыны розніц у прадметах даследавання), ўзаемазвязаная з анамастыкі, выкарыстоўвае матэрыялы генеалогіі, а матэрыялы прасапаграфіі выкарыстоўваюцца ў сацыяграфіі.

Літаратура
----------

* *Koenraad Verboven, Myriam Carlier, Jan Dumolyn*. A Short Manual to the Art of Prosopography // Prosopography Approaches and Applications. A Handbook, edited by K.S.B. Keats-Rohan, Prosopographica et Genealogica 13 (Oxford, 2007)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Brockhaus |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX557510 · BNF: 11956353r · GND: 4127369-2 · LCCN: sh86000287 · Microsoft: 134683919 · NKC: ph206855 |

 |
**Падстаў другую шчаку** - шырокавядомы хрысціянскі прынцып, які прыпісвае рэагаваць на агрэсара без гвалту або прававой абароны.

Біблейскі кантэкст
------------------

Фраза запісана ў Нагорнай пропаведзі ў Новым Запавеце. Згодна Евангелля ад Матфея прынцып даецца як альтэрнатыва "Вока за вока":

Вы чулі, што сказана: «Вока за вока, і зуб за зуб». А Я кажу вам не працівіцца злому. Калі хто цябе ўдарыць па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую; і калі хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і вопратку; і калі хто цябе змусіць ісці з ім адно попрышча, ідзі з ім два. Таму, хто просіць у цябе, дай і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.

У Пропаведзі на Доліне у Евангеллі ад Лукі прыводзіцца як частка загада Ісуса да "любіце ворагаў вашых":

*А вам, хто слухае, кажу: любіце ворагаў вашых, рабіце дабро ненавіснікам вашым, дабраслаўляйце кляцбітоў вашых, і маліцеся за напаснікоў вашых. Таму, хто ўдарыў цябе па шчацэ, падстаў і другую; і таму, хто адбірае ў цябе верхнюю вопратку, не заважай узяць і кашулю. Кожнаму, хто просіць у цябе, давай, і з таго, хто ўзяў тваё, не зысквай назад. І як хочаце, каб з вамі рабілі людзі, так і вы рабеце з імі.*

Тлумачэнні
----------

Гэтая фраза, як частка Нагорнай пропаведзі, стала прадметам шмамлікіх тлумачэнняў.

Паколькі ўрывак патрабуе поўнага непраціўлення агрэсіі супраць сябе, а таксама, паколькі зямны ўрад абараняе сябе з дапамогай ваеннай сілы, гэта прывяло некаторых вернікаў да хрысціянскага анархізму, у тым ліку выдатнага рускага пісьменніка Льва Талстога, аўтара кнігі "*Царства Божае ўнутры вас ёсць*".
Негвалтоўных інтэрпрэтацыя супраціву

Даследчык Вальтэр Вінк у сваёй кнізе *Ужыванне сілы: Праніклівасць і супраціў у свеце дамінавання*, інтэрпрэтуе прынцып як спосаб падарваць сілавое ўжыванне. Ён кажа, што ў часы Ісуса, ўдар лічыўся кагосьці больш нізкага класа з тыльным бокам далоні і быў выкарыстоўваўся, каб зацвердзіць сваю ўладу і панаванне. Калі пераследваемы чалавек "паварочваў іншую шчаку", біючы сутыкваўся з дылемай. Левая рука выкарыстоўвалася для нячыстых мэтаў, таму ўдар тыльным бокам на супрацьлеглай шчацэ не можа быць выкананы. Альтэрнатывай было б аплявуха з адкрытай далонню, як выклік чалавека, але гэта ўжо была б заява аб роўнасці. Такім чынам, падстаўленне другой шчакі вяло да патрабавання аб роўнасці.

Іншае тлумачэнне прынцыпа ў тым, што Ісус не адмяняе сэнс "*вока за вока, і зуб за зуб*", але аднаўляе яго ў арыгінальны кантэкст. Ісус пачынае сваю заяву з "*Вы чулі, што сказана*", што можа азначаць, што ён тлумачыў змяненні, у адрозненні ад "напісана", якое маглі б быць спасылкай на Пісанне. Распаўсюджаны зман адносіўся да выкарыстання Зыход 21:24-25 (загад для суддзі, каб пакараць асуджаных), як апраўдання для асабістай помсты. У гэтым кантэксце, загад "*падстаў іншую шчаку*" не будзе загадам, каб дазваляць біць або рабаваць чалавека, але як загад не помсціць.
**Эмблема Індыі** уяўляе сабой выява «Львінай капітэлі» Ашокі ў Сарнатхэ. Імператар Ашока Вялікі ўсталяваў Слуп Ашокі з капітэллю, каб адзначыць месца, дзе Буда Гаўтама ўпершыню выкладаў Дхарму і дзе была заснавана буйная будыйская сангха. Чатыры львы, якія стаяць шчыльна адзін да аднаго, усталяваны на абаку з бардзюрам.

Герб Брытанскай Індыі, 1858–1947
Выява гэтай скульптуры абвешчана Нацыянальнай эмблемай Індыі 26 студзеня 1950, у дзень, калі Індыя стала рэспублікай.

На гербе намаляваны чатыры індыйскіх ільвы на круглай абацы. Чацвёрты леў знаходзіцца ззаду і, такім чынам, скрыты з віду. Герб сімвалізуе нацыю, якая «адважная ў храбрасці, моцная ў целе, разважлівая ў парадзе і страшыць праціўнікаў». Абака ўпрыгожана чатырма жывёламі — сімваламі чатырох кірункаў: Леў — поўначы, Слон — усходу, Конь — поўдня і Бык — захаду (бачны Конь і Бык). Абака абапіраецца на лотас у поўным расцвітанні, які сімвалізуе крыніцу жыцця.

Ніжэй абакі размешчаны дэвіз, запісаны дэванагары: सत्यमेव जयते (Satyameva Jayate, «Толькі Ісціна перамагае»). Гэта цытата з Мундака Упанішады (завяршальнай часткі свяшчэннага індускага пісання Веды).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Эмблема Індыі

| ⛭Індыя паводле тэм |
| --- |
| 
* Герб
* Сцяг
* Гімн
* Палітыка
* Канстытуцыя
* Парламент
* Адміністрацыйны падзел
* Геаграфія
* Гарады
* Сталіца
* Насельніцтва
* Мовы
* Гісторыя
* Эканоміка
* Валюта
* Культура
* Рэлігія
* Кінематограф
* Тэлебачанне
* Літаратура
* Музыка
* Святы
* Спорт
* Адукацыя
* Навука
* Транспарт
* Турызм
* Пошта (гісторыя і маркі)
* Інтэрнэт
* Узброеныя сілы
* Сусветная спадчына
* Знешняя палітыка

**Партал «Індыя»**
 |

| ⛭Краіны Азіі: Гербы |
| --- |
| - ААЭ

- Азербайджан

- Аман

- Арменія

- Афганістан

- Бангладэш

- Бахрэйн

- Бруней

- Бутан

- В’етнам

- Грузія

- Егіпет¹

- Емен

- Ізраіль

- Індыя

- Інданезія

- Іарданія

- Ірак

- Іран

- Казахстан²

- Камбоджа

- Катар

- Кіпр

- Кыргызстан

- Кітай

- КНДР

- Кувейт

- Лаос

- Ліван

- Малайзія

- Мальдывы

- Манголія

- М’янма

- Непал

- Пакістан

- Рэспубліка Карэя

- Расія²

- Саудаўская Аравія

- Сінгапур

- Сірыя

- Таджыкістан

- Тайланд

- Туркменістан

- Турцыя²

- Узбекістан

- Усходні Тымор

- Філіпіны

- Шры-Ланка

- Японія
 |
| Непрызнаныя дзяржавы |
| - Абхазія

- Кітайская рэспубліка (Тайвань)

- Нагорны Карабах

- Палесцінская аўтаномія

- Паўднёвая Асеція

- Турэцкая Рэспубліка Паўночнага Кіпра
 |
| ¹  У асноўным у Афрыцы ² Часткова ў Еўропе |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Орган.
Органы ў жываце жанчыны. Малюнак Леанарда да Вінчы, 1507
**Орган** (стар.-грэч.: ὄργανον - «інструмент») — адасобленая сукупнасць розных тыпаў клетак і тканак, якая выконвае пэўную функцыю ў жывым арганізме.

Орган ўяўляе сабой функцыянальную адзінку ў межах арганізма, адасобленую ад іншых функцыянальных адзінак дадзенага арганізма. Органы аднаго арганізма звязаны ў сваіх функцыях паміж сабой такім чынам, што арганізм з'яўляецца сукупнасцю органаў, якія часта аб'ядноўваюцца ў розныя сістэмы органаў.

Органам завецца толькі тая сукупнасць тканак і клетак, якая мае ўстойлівае становішча ў межах арганізма і чыё развіццё прасочваецца ў межах эмбрыёгенеза (органагенез).

Органная арганізацыя клетак і тканак уласціва як для жывёл, так і для раслін і грыбоў.

Гл. таксама
-----------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Орган (біялогія)
* Органы чалавека
* Сістэмы органаў жывёл
* Сістэмы органаў чалавека

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Новы · У. Даля · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12153938j · GND: 4043769-3 · LCCN: sh85095590 |
**Поп-панк** — адзін з базавых паджанраў панк-рока, які вылучаецца змешваннем прынцыпаў і інструментальнай секцыі тыповага панк-рока з мяккімі поп-мелодыямі і прыёмамі поп-музыкі (а таксама іншых «лёгкіх» жанраў). З’явіўшыся разам з, уласна, панк-рокам, поп-панк перажыў «новае нараджэнне» і найбуйнейшы (для панк-рока наогул) камерцыйны поспех у 1990-я гады.

Гісторыя
--------

Першымі поп-панкамі лічацца першыя панк-рокеры — Ramones. Для некаторых іх, асабліва ранніх, кампазіцый ўжо былі ўласцівыя забаўлівая накіраванасць, адсутнасць сацыяльных праблем і агульны пазітыўны настрой. Самым першым «паўнавартасным» поп-панк-гуртом сталі Buzzcocks, якія здолелі ў параўнанні з даволі брутальнай і нязвыклай для непадрыхтаванага слухача «аранжыроўкай» і вакалам Ramones дамагчыся вельмі лёгкага саўнда, у якім бы спалучаліся ўласцівы для панк-рока гітарны напор і паветраныя мелодыі на аснове поп-рока і баблгам-попу 1960-х.

Паралельна з Buzzcocks і іншымі лёгкімі поп-панк-камандамі ў Англіі пачаў развівацца рух адраджэнцаў субкультуры модаў — мод-рывайвл. Лідары гэтага кірунку, The Jam, і іншыя гурты жанру спалучалі меладызм модаў першай хвалі (The Who і The Kinks), захоўваючы калянасць іх падачы і абцяжарваючы яе панк-фатальнымі элементамі. Паралельна з гэтым узнікаюць роднасныя поп-панку жанры — паўэр-поп (новахвалевыя гурты кшталту The Knack), ска другой хвалі (Madness, The Specials). Таксама відавочнае ўплыў на жанр аказаў і Элвіс Кастэла, які граў лёгкую музыку на стыку панка і паўэр-попу.

У 80-я гады Operation Ivy (а крыху раней — малавядомыя Serious Drinking, не лічачы Clash) скрыжавалі панк са ска. На аснове ска-панка, спачатку яшчэ блізкага да жорсткага хардкору, пачалі з’яўляцца больш лёгкія гурты кшталту NOFX, на аснове якіх пачала фармавацца самая паспяховая хваля поп-панку. Ключавы ўплыў на гэты паджанр таксама аказалі творы Bad Religion. Камерцыйны поспех у 1992—1994 гг. гуртоў Green Day, The Offspring і Rancid (трох галоўных поп-панк-гуртоў 1990-х) спарадзіў новую хвалю поп-панку. Яе паслядоўнікамі ў канцы дзесяцігоддзя былі гурты Sum 41, Blink-182 і Good Charlotte. У 1990-х з’явіліся такія культавыя гурты як New Found Glory, MxPx, Simple Plan, Zebrahead.

Пачынаючы з другой паловы першага дзесяцігоддзя XXI стагоддзя з’яўляецца працяг пад назвай Easycore, якое ўяўляе сабой сплаў з поп-панка і хардкора. Прадстаўнікамі дадзенага стылю з’яўляюцца гурты Chunk! No, Captain Chunk!, Set Your Goals і Four Year Strong.

| ⛭Поп-рок |
| --- |
| 
* Arena rock
* Барока-поп
* Boogie rock
* Баблгам-поп
* Emo pop
* Manila Sound
* Паўэр-поп
* Поп-панк
* Софт-рок
* Sunshine pop
* Oshare kei

 |
**По́прад** (славацк.: Poprad, ням.: Deutschendorf, венг.: Poprád) —горад у паўночнай Славакіі, размешчаны ля падножжа Высокіх Татраў пры рацэ Попрад. Насельніцтва каля 55 тыс. чалавек. Пры Попрадзе размешчаны важны славацкі аэрапорт Попрад-Татры, які з'яўляецца самым высакагорным у Еўропе.

Гісторыя
--------

Упершыню Попрад быў згаданы ў 1256 годзе, насельніцтва было ў асноўным нямецкім. У 1312—1772 Попрад у шэрагу з іншымі гарадамі быў адданы ў якасці задатку за каралеўскую пазыку Польшчы.

У 1871 тут была пракладзена чыгунка. У 1927 насельніцтва Попрада пераўзвысіла насельніцтва Спішскай вобласці, і раённы цэнтр быў перанесены сюды.

Вядомыя асобы
-------------

* Даніэла Гантухава (нар. у 1983) — славацкая тэнісістка
* Павал Ранкаў (нар. у 1964) — славацкі пісьменнік
* Цібар Сэкель (1918—1988) — журналіст, даследчык, пісьменнік, юрыст, эсперантыст
**Залаты медаль Кэтрын Вольф Брус** (англ.: Bruce Medal) — адна з самых прэстыжных узнагарод для астраномаў і астрафізікаў, заснаваная Ціхаакіянскім астранамічным таварыствам.

Медаль заснаваны ў 1898 годзе ў гонар вядомага амерыканскага філантропа і апякункі астраноміі Кэтрын Вольф Брус.

Да Кэтрын Брус звярнуліся заснавальнікі Ціхаакіянскага астранамічнага таварыства і папрасілі яе вылучыць грошы на заснаванне залатога медаля, які будзе прысуджацца Таварыствам за астранамічныя працы найвышэйшага класа. Міс Брус пагадзілася выдаткаваць 2750 долараў у якасці грашовага дадатку Залатога медаля, які прысуджаецца штогод.

Пры гэтым былі распрацаваны правілы ўзнагароджання медалём, згодна з якімі штогод дырэктары трох амерыканскіх і трох замежных абсерваторый павінны па запыце Таварыства прадстаўляць ад аднаго да трох кандыдатаў, «годных атрымаць медаль у будучым годзе». Акрамя таго, адзначалася, што ўзнагарода павінна быць «інтэрнацыянальнай па характары і можа быць прысуджана грамадзяніну любой краіны незалежна ад полу».

Штогод медалём ўзнагароджваецца адзін з навукоўцаў за фундаментальныя дасягненні ў галіне астраноміі і астрафізікі.

Залаты медаль Кэтрын Брус Ціхаакіянскага астранамічнага таварыства стаў адной з самых паважаных узнагарод сярод астраномаў. Медалём Брус былі адзначаны найбольш выбітныя постаці зорнай навукі многіх краін.

Нягледзячы на адно з правілаў прысуджэння прэміі, першая жанчына-астраном атрымала Залаты медаль Кэтрын Брус толькі ў 1982 годзе; гэтай узнагародай была адзначана Элінор Маргерыт Бербідж.

Спіс лаўрэатаў
--------------

*(няпоўны спіс)*

### 1890-я гады

* (1899) Артур Аўверс

### 1900-я гады

* (1902) Джавані Вірджыніа Скіяпарэлі

### 1910-я гады

* (1911) Анры Пуанкарэ
* (1917) Эдвард Эмерсан Барнард
* (1920) Эрнест Уільям Браўн

### 1920-я гады

### 1930-я гады

* (1937) Эйнар Герцшпрунг
* (1938) Эдвін Паўэл Хабл

### 1940-я гады

### 1950-я гады

* (1952) Субрахманьян Чандрасекар

### 1960-я гады

* (1970) Фрэд Хойл

### 1970-я гады

* (1974) Марцін Райл
* (1979) Уільям Алфрэд Фаўлер

### 1980-я гады

* (1981) Рыкарда Джаконі
* (1983) Якаў Барысавіч Зяльдовіч

### 1990-я гады

* (1995) Джэймс Піблз

### 2000-я гады

* (2001) Ганс Альбрэхт Бетэ

Спасылкі
--------

* The Bruce Medalists  — Лаўрэаты медаля Кэтрын Брус