**«Аванту́ры Пранціша́ Вы́рвіча»** (руск.: Авантюры Прантиша Вырвича) — беларускі мастацкі фільм паводле рамана Людмілы Рублеўскай «Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега». Зняты ў 2020 годзе, прэм’ера фільма не адбылася з палітычных прычын.

Сюжэт
-----

Падзеі фільма разгортваюцца ў XVIII стагоддзі. Асноўнае месца дзеяння — тэрыторыя сучаснай Беларусі, ці тагачаснай Рэчы Паспалітай. Галоўны герой — беглы вучань менскага езуіцкага калегіума, малады шляхціц Пранціш са старажытнага роду Вырвічаў герба Гіпацэнтаўр. Разам са сваім слугой і сябрам, доктарам-алхімікам Баўтрамеем Лёднікам, ён трапляе ў вір інтрыг уплывовых магнатаў вакол трона Рэчы Паспалітай і барацьбы за магутны артэфакт — рамфею імператара Канстанціна.

Здымкі і пракат
---------------

Перадпрэм’ерны паказ фільма ў Доме кіно. Здымачная група
Пра падрыхтоўку да работ над фільмам было абвешчана на прэс-канферэнцыі 11 чэрвеня 2018 года ў Мінску генеральным дырэктарам кінастудыі «Беларусьфільм» Уладзімірам Карачэўскім. Кастынг на галоўныя ролі завяршыўся ў кастрычніку. 18 лютага 2019 года адбыўся першы здымачны дзень. Здымкі фільма цягам 2019 года праходзілі ў Лідскім замку, Бабруйску, Міры, Нясвіжы. Спецыяльна для здымак на кінастудыі была зроблена машына на паравым рухавіку, якая апісана ў кнізе і нібыта створана паводле чарцяжоў Леанарда да Вінчы. Таксама, адмыслова да фільма, пабудавалі адпаведныя той эпохі дэкарацыі, было пашыта больш за 200 гістарычных касцюмаў, а акцёры перад здымкамі бралі ўрокі фехтавання і верхавой язды. Праца над карцінай завяршылася ў снежні 2019 года.

Перадпрэм’ерны паказ адбыўся 16 сакавіка 2020 года ў мінскім Доме кіно. Першапачаткова прэм’ера фільма была запланавана на 19 сакавіка 2020 года, з паказам стужкі ў рускамоўным варыянце. Але за некалькі дзён да прэм’еры кінастудыя «Беларусьфільм» вырашыла, што больш правільным будзе пераагучыць карціну і на беларускую мову, каб фільм выйшаў у пракат адначасова на дзвюх мовах, і прэм’ера была перанесеная на май 2020 года. У 2020 годзе дубляванне карціны на беларускую мову і выхад яго ў пракат не адбыліся праз эпідэмію COVID-19 і вострую фазу палітычнага крызісу пасля прэзідэнцкіх выбараў.

У 2021 годзе было абвешчана, што выхад у пракат фільма адбудзецца ў снежні, аднак за некалькі дзён да прэм’еры фільм пачалі прыбіраць з афіш беларускіх кінатэатраў. Прэм’ера фільма не адбылася. СМІ выказваюць здагадку, што фільм быў забаронены рэжымам Лукашэнкі праз тое, што ў ім здымаліся акцёры рэпрэсаванага Нацыянальнага акадэмічнага тэатра Янкі Купалы, якія сфармавалі тэатральную групу «Купалаўцы».

Акцёры
------

| Персанаж | Акцёр
  |
| --- | --- |
| Галоўныя ролі 
  |
| Пранціш Вырвіч | Георгій Пятрэнка
  |
| Баўтрамей Лёднік | Іван Трус
  |
| Паланея Багінская | Ева Анікей
  |
| Саламея Лёднік | Вераніка Пляшкевіч.
  |

Здымачная група
---------------

* рэжысёр-пастаноўшчык — Аляксандр Анісімаў
* аператар — Дзмітрый Рудзь
* аўтар сцэнарыя — Валянцін Залужны
* песня да фільму «Застольная песня» — Яраш Малішэўскі

Крытыка
-------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Ці ўсё так дрэнна ў карціне? Напэўна, хто-небудзь з гледачоў зможа атрымаць задавальненне ад сузірання багатых касцюмаў або інтэр’ераў беларускіх замкаў і палацаў. Іншыя паклічуць на паказы падлеткаў: «Авантуры» на здзіўленне цнатлівы фільм, дзе героі дазваляюць сабе максімум пару пацалункаў, а Саламея ўпрошвае высакароднага Лёдніка правесці з ёй ноч. Сумна ад таго, што добрая ідэя і, безумоўна, патрэбны нам фільм атрымаўся такім… якім атрымаўся.кінакрытык Дзяніс Марціновіч | "|

Зноскі
------

1. ↑  Алег Грушэцкі.  Пачаліся здымкі фільма пра прыгоды Пранціша Вырвіча **(нявызн.)**, *«Новы Час»* (19-02-2019). Праверана 16 верасня 2019.
2. 1 2 3  Белорусский приключенский фильм не покажут в Минске. В нем снимались актеры Купаловского театра **(нявызн.)**.  zerkalo.io (30 лістапада 2021).
3. 1 2  *Алег Грушэцкі*. Палацавыя інтрыгі вакол трона Рэчы Паспалітай на шырокім экране **(нявызн.)**.  Новы Час (17 сакавіка 2020). Праверана 17 сакавіка 2020.
4. ↑  *Алег Грушэцкі*. Фільм «Авантуры Пранціша Вырвіча» выйдзе на беларускай мове, прэм’ера пераносіцца **(нявызн.)**.  Новы Час (18 сакавіка 2020). Праверана 19 сакавіка 2020.
5. ↑  Фильм «Авантюры Прантиша Вырвича» выйдет и на белорусском языке (руск.).  zviazda.by (7 жніўня 2021).
6. ↑  Фильм «Авантюры Прантиша Вырвича» выйдет в прокат с 1 декабря (руск.).  belta.by (25 лістапада 2021).
7. ↑  Белорусский фильм «Авантюры Прантиша Вырвича» снова сняли с проката (руск.).  kp.ru (2 снежня 2021).
8. ↑  *Молакава В.*. У сутарэннях гісторыі і фантазій **(нявызн.)**.  Культура (16 сакавіка 2019). Праверана 20 сакавіка 2019.
9. ↑  *Мартинович, Денис*. Авантюра не удалась. Посмотрели шляхетское фэнтэзи «Беларусьфильма» (руск.)(недаступная спасылка).  TUT.BY (17 марта 2020 в 17:24). Архівавана з першакрыніцы 19 сакавіка 2020. Праверана 20 мая 2020.

Спасылкі
--------



* Відэаматэрыялы са здымачнай пляцоўкі ў Лідзе на YouTube  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |