**Японская карычневая** (яп.: 褐毛和種 , Akage Washu або 赤牛, Aka Ushi) — дробнай мясная парода  (руск.) (бел. кароў родам з Японіі. Гэта адна з шасці мясцовых японскіх парод буйной рагатай жывёлы і адна з чатырох японскіх парод, вядомых яквагю  (руск.) (бел. астатнімі з’яўляюцца японская чорная, японская бязрогая і японская шортгорн  (англ.) (бел.. Уся буйная рагатая рогатая жывёла пароды вагю атрымана ў пачатку XX стагоддзя ў выніку скрыжавання  (руск.) (бел. мясцовай японскай жывёлы з імпартаваным пагалоўем, у асноўным з Еўропы. У выпадку японскай карычневай пароды асноўны замежны ўплыў быў ад карэйскай пароды хану і швейцарскай сіментальскай пароды  (англ.) (бел..

Этымалогія
----------

Сімвалы кандзі 赤牛 літаральна азначаюць «рудая карова».

Гісторыя
--------

Японская карычневая
Буйную рагатую жывёлу завезлі ў Японію з Кітая ў той жа час, што і вырошчванне рысу  (ВД) (бел. прыкладна ў другім стагоддзі нашай эры, у перыяд Яёй. Прыблізна да часу рэстаўрацыі Мэйдзі ў 1868 годзе іх выкарыстоўвалі толькі ў якасці цяглавай жывёлы  (англ.) (бел. ў сельскай гаспадарцы, лясной гаспадарцы, горназдабыўной справе і на транспарце, а таксама ў якасці крыніцы ўгнаенняў. Спажыванне малака было невядома, і — па культурных і рэлігійных прычынах — мяса не елі. Буйная рагатая жывёла была вельмі каштоўнай і занадта дарагой для беднага фермера.

Японія была фактычна ізалявана ад астатняга свету з 1635 па 1854 год; у гэты час не было магчымасці інтрамісіі чужародных генаў у пагалоўе буйной рагатай жывёлы. Паміж 1868 годам, годам рэстаўрацыі Мэйдзі, і 1887 годам было завезена каля 2600 галоў замежнай буйной рагатай жывёлы. Спачатку было мала цікавасці да скрыжавання іх з мясцовымі жывёламі, але прыкладна з 1900 года гэта стала шырока распаўсюджаным. Працэс раптоўна спыніўся ў 1910 годзе, калі высветлілася, што ў той час як скрыжаваныя пароды могуць быць больш буйнымі і мець лепшыя малочныя якасці, іх працаздольнасць і якасць мяса былі ніжэйшымі. З 1919 года розныя гетэрагенныя  (англ.) (бел. рэгіянальныя папуляцыі, якія ўтварыліся ў выніку гэтага кароткага перыяду скрыжавання, былі зарэгістраваны і адабраны  (руск.) (бел. як «палепшаны японскі скот». Чатыры асобныя пароды былі ахарактарызаваны, заснаваныя ў асноўным на тым, які тып замежнага буйной рагатай жывёлы найбольш паўплываў на гібрыды, і былі прызнаныя пародамі ў 1944 годзе. Гэта былі чатыры пароды вагю  (руск.) (бел.: японская чорная, японская бязрогая?! і японская шортгорн  (англ.) (бел..

Японская карычневая развілася на поўдні Японіі, у прэфектуры Коты на востраве Сікоку і ў прэфектуры Кумамота на востраве Кюсю. Асноўны замежны ўплыў на пароду аказалі брытанская паўночна-дэвонская  (англ.) (бел. карэйская хану і швейцарская сіментальская  (англ.) (бел. пароды буйной рагатай жывёлы.

У 1960 годзе агульная папуляцыя пароды складала больш за 525 000 асобін. У 1978 годзе было зарэгістравана 72 000, а ў 2008 годзе — 18 672 асобін. Японская карычневая складае каля 4,8 % нацыянальнага пагалоўя мясной буйной рагатай жывёлы. Прыродаахоўны статус японскай карычневай быў занесены Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыяй ААН  (руск.) (бел. як «не знаходзіцца пад пагрозай» у 2007 годзе.

Невялікая колькасць была экспартавана ў ЗША ў 1994 годзе.

Характарыстыка
--------------

Японская карычневая буйная рагатая жывёла ў прэфектуры Коты чырванавата-карычневая, а ў прэфектуры Кумамота — светла-карычневая; абодва полы рагатыя.

Заўвагі
-------

1. ↑  Breeds reported by Japan: Cattle. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed January 2017.
2. ↑  T. Muramoto, M. Higashiyama, T. Kondo (2005). Effect of pasture finishing on beef quality of Japanese Brown steers. Asian-Australian Journal of Animal Science **18**: 420-426.
3. 1 2 3 4 5  Kiyoshi Namikawa (2016 [1992]). Breeding history of Japanese beef cattle and preservation of genetic resources as economic farm animals. Kyoto: Wagyu Registry Association. Accessed January 2017.
4. 1 2 3  Breed data sheet: Japanese Brown/Japan. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed January 2017.
5. ↑  Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen J.G. Hall, D. Phillip Sponenberg (2016). *Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding* (sixth edition). Wallingford: CABI. ISBN 9781780647944.
6. ↑  [National Institute of Agrobiological Sciences] (2005). Country Report: Japan, annex to *The State of the World's Animal Genetic Resources for Food and Agriculture*. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9789251057629. Accessed January 2017.
7. ↑  Barbara Rischkowsky, D. Pilling (eds.) (2007). List of breeds documented in the Global Databank for Animal Genetic Resources, annex to *The State of the World's Animal Genetic Resources for Food and Agriculture*. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9789251057629. Accessed January 2017.
8. ↑  Michelle Roberts (16 July 2007). Japanese cow herd protected, coddled for 12 years to make Kobe beef. *Deseret News*. Archived 7 January 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Японская карычневая на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |