**Карл Густаў Рэншэльд** (шведск.: Carl Gustaf Rehnskiöld, сам падпісваўся як *Rehnschiöldt*; 16 жніўня 1651, Грайфсвальд, Шведская Памеранія — 29 студзеня 1722, маёнтак Лэгеста, пад Марыефрэдам, Швецыя) — шведскі граф, военачальнік, дзяржаўны радца.

Біяграфія
---------

### Дзяцінства і юнацтва

Карл Густаў Рэншэльд нарадзіўся ў Шведскай Памераніі і атрымаў вельмі добрую адукацыю: спачатку ў школе, а потым — у Лундскім універсітэце, у якім яго галоўнымі дысцыплінамі былі гісторыя і лацінская мова. Адным з яго выкладчыкаў быў нямецкі філосаф і гісторык Самуэль фон Пуфендорф, які не мог не прыкмеціць адараванага студэнта. Апошні быў настолькі натхнёны настаўнікам, што перапісаў начыстую яго працу *«Einleitung zur Historie der vornehmsten Reichen und Staaten in Europa»* і, атрымаўшы ў ёй каментары аўтара, захоўваў яе на працягу жыцця.

### Рэншэльд у Сконскай вайне

Ваенную службу Рэншэльд пачаў фенрыхам (прапаршчыкам) Нерке-Вермландскага палка ў 1673 годзе. 12 лютага 1676 становіцца афіцэрам лейб-гвардыі. У ходзе Сконскай вайны ўпершыню вызначыўся ў ноч на 1 жніўня 1676, адкінуўшы нападаўшых датчанаў. За гэта кароль Карл XI узвёў яго ў капітаны. Пасля гэтага Рэншэльд вызначыўся ў бітвах пры Хальмстадзе, пры Лундзе і пры Ландскруне, а ў 1677 становіцца лейтэнант-палкоўнікам (падпалкоўнікам). Апошнія два гады Сконскай вайны (да 1679) ён ваяваў на нарвежскім фронце.

### Час да Вялікай Паўночнай вайны

У мірны час Рэншэльд быў афіцэрам генеральнага штаба. Карл XI называў яго *«маладым чалавекам, які падае надзеі»*. У 1689 ён быў узведзены ў палкоўнікі. У 1690—1691 Нідэрланды вялі перамовы з Швецыяй, каб тая даслала ім добраахвотнікаў на вайну супраць Францыі. Незадаволены палітыкай Францыі, асабліва ў дачыненні да пратэстантаў, Карл XI дасылае да саюзнікаў свае атрады, у шэрагу якіх быў і Рэншэльд. Па вяртанні на радзіму ў 1693 ён становіцца палкоўнікам Паўночна-Сконскага кавалерыйскага палка. У 1696 ён быў узведзены ў чын генерал-маёра, а ў 1698 становіцца генерал-лейтэнантам і генерал-губернатарам Сконэ. У тым самым годзе Рэншэльд атрымаў тытул барона.

### Рэншэльд у Вялікай Паўночнай вайне

З пачаткам Вялікай Паўночнай вайны Рэншэльд становіцца галоўным радцам Карла XII па ваенных пытаннях.

У 1700 прымае ўдзел у высадцы шведскіх войскаў на Шэлане і Бітве пад Нарвай, у якой ён камандаваў левым флангам, а ў 1702 — у Бітве пад Клішавам. У тым самым годзе ён атрымаў у спадчыну маёнтак Гры́бена ў Памераніі, у якім у 1707—1709 пабудаваў замак.

17 красавіка 1703 Рэншэльд быў узведзены ў генералы ад кавалерыі. У 1705 яму было даручана ўзначаліць армію, якая павінна была прыкрываць Польшчу з захаду, пакуль кароль рушыў на Варшаву і Гродна. 3 (13 лютага) 1706 у Бітве пад Фраўштатам Рэншэльд разбіў саксонска-расійскае войска на чале з Іаганам Маціясам фон дэр Шуленбургам і зноў пацвердзіў, што ён ёсць таленавіты военачальнік. Наградай яму стаў чын фельдмаршала.

У 1707—1709 прымае ўдзел у г.зв. Расійскім паходзе. 4 ліпеня 1708 разам з каралём камандуе ў Бітве пад Галоўчынам, у якой шведы атрымалі бліскучую перамогу над рускімі. 27 чэрвеня 1709 у Бітве пад Палтавай паранены кароль прызначыў Рэншэльда галоўнакамандуючым шведскім войскам, але ў сувязі з паражэннем Рэншэльд трапіў у расійскі палон.

У час знаходжання ў палоне ён, разам з графам Піперам, істотна дапамагаў шведскім палонным. У ліпені 1718 Рэншэльд быў абменены і ў тым самым годзе прыняў удзел у Нарвежскім паходзе, але ўжо неўзабаве пакінуў вайсковую службу і стаў сябрам Каралеўскай рады.

Памёр Карл Густаў Рэншэльд у студзені 1722.

Зноскі
------

1. ↑  Carl Gustaf Rehnschiöld — 1917.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971'></a>
2. ↑  Konow, Jan von (2001). *Karolinen Rehnskiöld, fältmarskalk.* [Stockholm]: [J. von Konow]. Libris 8395389. ISBN 91-631-1606-5

Літаратура
----------

* *Тарле Е. В.* Северная война и шведское нашествие на Россию // Сочинения. Т. 10. — М.: Издательство Академии Наук СССР, 1959.
* *Энглунд П.* Полтава: Рассказ о гибели одной армии — М: Новое книжное обозрение, 1995.
* *Konow J. von*. Karolinen Rehnskiöld: fältmarskalk. Stockholm, 2001.

Спасылкі
--------

* Fältmarskalk Rehnskiöld
* Karolinen Rehnskiöld, fältmarskalk

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Шведскі біяграфічны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 121061396 · ISNI: 0000 0000 3302 6996 · LCCN: n2002038323 · VIAF: 27917560 |