recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Ужываныя аўтамабілі»** (англ.: Used Cars) — амерыканская камедыя 1980 года.

Рэжысёр — Роберт Земекіс, аўтары сцэнарыя — Роберт Земекіс і Боб Гейл.

Сюжэт
-----

Прадаўнік ужываных аўтамабіляў Рудзі Русо збіраецца стаць сенатарам штата, і ў яго ўсе шанцы дамагчыся палітычнай кар'еры — ён умее так хлусіць, прадаючы аўтамабілі, што няма ніякіх сумневаў, што законапраекты ён будзе прасоўваць з не меншым поспехам. Але адна бяда, за месца ў сенаце яму трэба заплаціць кругленькую суму, якую яму абяцае даць яго гаспадар пры ўмове, што яго бізнес будзе існаваць. Да вялікага шкадавання Рудзі, гаспадар памірае ад сардэчнага прыступу, а брат гаспадара, які з'яўляецца прамым канкурэнтам, даўно марыць завалодаць яго бізнесам. Што рабіць Рудзі? Ён употай хавае гаспадара, а ўсім заяўляе, што той з'ехаў у Маямі. Развязаўшы сабе рукі, ён разгортвае велізарную афёру з рэкламай на тэлебачанні, якую паспяхова завальвае брат гаспадара. І ўсе б правалілася, калі б не з'явілася прамая спадчынніца дачка гаспадара, у якую закохваецца Рудзі. Але, даведаўшыся, што нарабіў Рудзі, яна яго звальняе, а сама тут жа трапляе ў пастку свайго дзядзькі, які вінаваціць яе ў ілжэрэкламе, паводле сюжэта якой у яе ёсць міля аўтамабіляў на продаж. Безжурботны Рудзі развязвае праблему, перагнаўшы на стаянку 250 аўтамабіляў за 3 гадзіны.

Зноскі
------

1. 1 2   Праверана 12 ліпеня 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8   Праверана 12 ліпеня 2016.
3. 1 2 3 4   Праверана 12 ліпеня 2016.
4. 1 2 3 4 5 6  Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>
5. 1 2  Box Office Mojo — 1999. Праверана 15 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q223142'></a>
6. ↑
7. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 15 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>

Спасылкі
--------



* Рэцэнзіі на фільм  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
**Афана́сій Лук’я́навіч Дзе́даў** (1913 — 1961) — савецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Біяграфія
---------

Член УКП(б).

З 1939 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1939—1957 гадах — адказны інструктар Упраўлення кадраў ЦК ВКП(б), 2-гі сакратар Віцебскага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, 2-гі сакратар Мінскага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, намеснік загадчыка Аддзела Упраўлення кадраў ЦК УКП(б), намеснік загадчыка аддзела партыйных, прафсаюзных і камсамольскіх органаў ЦК УКП(б), загадчык Транспартнага аддзела ЦК УКП(б), загадчык аддзела адміністрацыйных і гандлёва-фінансавых органаў ЦК КПСС, загадчык аддзела адміністрацыйных органаў ЦК КПСС, міністр дзяржаўнага кантролю РСФСР.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання.

Спасылкі
--------

* Дедов Афанасий Лукьянович
| Геахраналагічная шкала |
| --- |
| Эон | Эра | Перыяд |
| **Ф а н е р а з о й** | Кайназой | Чацвярцічны |
| Неаген |
| Палеаген |
| Мезазой | Мел |
| Юра |
| Трыяс |
| Палеазой | Перм |
| Карбон |
| Дэвон |
| Сілур |
| Ардовік |
| Кембрый |
| **Д а к е м б р ы й** | **П р а т э р а з о й** | Неа пратэразой | Эдыякарый |
| Крыагеній |
| Тоній |
| Меза пратэразой | Стэній |
| Эктазій |
| Калімій |
| Палеа пратэразой | Статэрый |
| Аразірый |
| Рыасій |
| Сідэрый |
| **А р х е й** | Неаархей |
| Мезаархей |
| Палеаархей |
| Эаархей |
| **Катархей** |
| Крыніца |

**Фанеразой**, фанеразойская эонатэма — адно з найбуйнейшых падраздзяленняў агульнай стратыграфічнай шкалы, якое ахоплівае сукупнасць утварэнняў Зямлі, што залягаюць вышэй парод пратэразою.

Тэрмін "фанеразой" прапанаваў амерыканскі геолаг Дж.Чэдвік у 1930 г. Уключае палеазойскую, мезазойскую і кайназойскую эратэмы. У геахраналагічнай шкале адпавядае эону і 3 аднайменным эрам. Працягласць 540 млн. г. Для фанеразою характэрна рэзкая дыферэнцыяцыя эндагенных і экзагенных геалагічных працэсаў, што праявілася ў блокавай будове літасферы і рухах літасферных пліт, павелічэнне платформавых структур, фарміраванні акіянаў і кантынентаў. У фанеразоі з'явіліся шкілетныя жывёлы, пашыраліся расліны на сушы, развівалася біясфера, адбыліся змены ў атмасферы, утвараліся арганагенныя пароды і біягенныя карысныя выкапні. Паводле этапаў развіцця арганізмаў свету для фанеразою складзены дэталёвыя стратыграфічная і геахраналагічная шкалы.

Літаратура
----------

* Геаграфія ў тэрмінахі паняццях: Энцыклапедычны даведнік / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 352 с.: іл. ISBN 985-11-0262-8.
**Касцёл Святога Георгія** — помнік архітэктуры позняга барока. Пабудаваны ў в. Варона Астравецкага раёна у сярэдзіне XVIII стагоддзя.

Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Фасад касцёла
Уваход у касцёл
Будынак прамавугольны ў плане, накрыты высокім двухсхільным дахам. З паўночна-ўсходняга боку да касцёлу прымыкае квадратная ў плане сакрысція (пабудаваная ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя). Галоўны фасад касцёла завершаны трохярусным атыкавым франтонам. Ніжні прамавугольны ярус з'яўляецца асновай фігурнага шчыта і вежачкі, якія ўзвышаюцца над відьчыкам даху. Пдоскасць галоўнага фасада прарэзаная лучковым уваходным праёмам і невялікім прамавугольным акном у ніжнім ярусе франтону. Бакавыя сцены расчлянёныя пілонамі, вырашанымі накшталт контрфорсаў, вуглы будынку апрацаваныя шырокімі пілястрамі.

Інтэр'ер
--------

Інтэр'ер зальны з плоскай столлю. Сцены расчлянёныя пілястрамі, над імі — фрэскавыя выявы апосталаў. У алтарнай сцяне невялікая ніша і фрэскавая выява перспектыўнага алтара з калонамі іанічнага ордара, антаблементам і конхай над ім. Размалёўка столі імітуе купал. Пры ўваходзе — хоры. Драўляная агароджа хораў размаляваная (нішы з разеткамі).

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------



* Касцёл Святога Георгія (Варона) на сайце Radzima.org
* Касцёл Святога Георгія (Варона) на сайце Глобус Беларусі (руск.)

| ⛭Астравецкі дэканат |
| --- |
| Касцёл Святых Казьмы і Даміяна (Астравец) ·  Касцёл Узвіжання Святога Крыжа (Астравец) ·  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Быстрыца) ·  Касцёл Святога Юрыя (Варняны) ·  Касцёл Святога Юрыя (Вялікія Свіранкі) ·  Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Гервяты) ·  Касцёл Святога Андрэя Баболі (Градаўшчына) ·  Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Гудагай) ·  Касцёл Апекі Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дайлідкі) ·  Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Жукойні Жалядскія) ·  Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Кемелішкі) ·  ~~Касцёл Святога Яўхіма (Клюшчаны)~~ ·  Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Міхалішкі) |
**Афары́зм** (грэч. αφορισμός — выказванне) — выслоўе, у якім у трапнай, лаканічнай і звычайна вобразнай форме выказаная арыгінальная думка. Як заўважыў Я. Колас, «Афарызм — гэта разумна выказаная думка, якая жыла ў галаве
філосафа, а цяпер будзе вісець на кручку мудраца». Найбольш удалыя афарызмы становяцца агульнавядомымі і могуць перайсці ў фальклор, зрабіцца прыказкамі. Крыніцай афарызмаў з'яўляюцца творы навуковыя, публіцыстычныя, але найбольш часта — мастацкія, у тым ліку паэтычныя. Вось некалькі афарызмаў з твораў беларускіх паэтаў: «Дум не скуеш ланцугамі» (Я. Купала), «Хваробы лечаць і атрутамі» (М. Багдановіч), «Лес не сякуць языкамі» (К. Крапіва), «Неспакой ня лечыць адзінота, адзіноту лечыць неспакой» (А. Куляшоў). Да афарызма блізкія крылатыя словы, якія вобразна вызначаюць нейкую жыццёвую з'яву, даюць ёй эмацыянальна-экспрэсіўную ацэнку. Аднак калі афарызм — гэта цэлае меркаванне пра што-небудзь, крылатае слова — толькі частка меркавання: «Будзем сеяць, беларусы!» (П. Броўка), «Плячысты на жывот» (К. Крапіва) і г. д. Афарызмы выступаюць часам і як самастойны літаратурны жанр. Сярод аўтараў, што працуюць у гэтым жанры, вядомыя А. Разанаў (цыкл «Зномы»), П. Шыбут, М. Коўзкі, Г. Марчук і інш. Частка афарызмаў беларускіх паэтаў сабраная ў кнізе Ф.
Янкоўскага «Крылатыя словы і афарызмы» (Мінск, 1960).

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.

Спасылкі
--------

* Беларускія афарызмы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Літаратурная · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 11933909s · GND: 4002417-9 · LCCN: sh85005966 · Microsoft: 2780551212 · NDL: 00564739 · NKC: ph118277 |

 |
Фонтан «Пісні і танці на честь Вакха»
**Фантан «Песні і танцы ў гонар Вакха»**  — адзін з найлепшых твораў у творчасці французскага скульптара Эмэ-Жуля Далу (1838 — 1902).
Лепшыя рысы фрацузскай скульптуты і доўгі шлях пошукаў архітэктуры Францыі адбіліся ў невялікім фантане, створаным скульптарам Далу. Невялікае збудаванне распрацавана як частка фасада палац а, падобнага на ўзоры 17-га стагоддзя — падмурак, гарызантальны руст, карніз з вынасам, атык са скульптурнымі ўпрыгожваннямі. Сярэдзіну збудавання займае вялікае тонда на тэму вакханаліі — вясёлага свята з песнямі і танцамі ў гонар бога віна і вінаграда Вакха. Кругападобная скульптура і надала назву фантану.

Толькі ў ніжняй частцы ёсць адтуліна, праз якую падаюць ваду ў невялікі басейн. Фантан размешчаны непадалёк аранжарэй сада Атэй, цяпер Батанічнага сада Парыжа.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
*

Глядзіце таксама
----------------

Фантан Чатырох Сезонаў, Парыж
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Касцёл Святога Духа.
**Касцёл Святога Духа** — каталіцкі храм, размешчаны за 1,5 км ад вёскі Язвіны Драгічынскага раёна. Пабудаваны ў 1750 годзе. Помнік архітэктуры барока. 

Свята-Духаўскі касцёл у Язвінах на малюнку Напалеона Орды
Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Архітэктура
-----------

Унутры касцёла
Асноўны квадратны ў плане аб'ём невялікім уступам пераходзіць у паўкруглую апсіду, арыентаваную на ўсход. Уся пабудова накрыта стромкім двухсхільным дахам, паўкруглым над алтарнай часткай. Сцяна галоўнага фасада завершаная франтонам маляўнічага ўвагнута-пукатага абрысу. Вось сіметрыі пабудовы падкрэсленая праёмам уваходу. Пры перабудове касцёла ў праваслаўны храм, у сярэдзіне вільчыка даху зробленая цыбулепадобная галоўка на высокім васьмерыковым барабане. Пластыку архітэктарства ўзбагачаюць скругленыя вуглы будынку, лапаткі і нішы з ракавінамі на галоўным фасадзе. Галоўнае памяшканне перакрытае цыліндрычным скляпеннем, апсіда — конхай. Будынак асветлены чатырма лучковымі вокнамі і круглай люнетай у апсідзе.

Літаратура
----------

* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993

Спасылкі
--------

* Касцёл Святога Духа (Язвіны) на сайце Radzima.org
* Касцёл Святога Духа (Язвіны) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Ужын.

**У́жын** (руск.: Ужин) — возера на паўночным усходзе Валдайскага раёна Наўгародскай вобласці Расіі. Размешчана ў цэнтры Валдайскага ўзвышша на тэрыторыі Валдайскага нацыянальнага парка. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Рошчынскага сельскага паселішча.

Плошча возера складае 8,8 км². Ужын мае выцягнутую форму, з-за чаго зверху больш падобна на раку, чым на возера. Максімальная глыбіня дасягае 85 м. Даўжыня — 15 км, сярэдняя шырыня — 800 м (у самым вузкім месцы — 65 м).

Ужын злучаны з Валдайскім возерам штучным каналам «Копкай», пабудаваным у 1862 годзе на месцы рэчкі Федасееўкі для паскарэння цячэння ракі Валдайкі. Будаўніцтва вялося на сродкі Іверскага манастыра.

Назва возера паходзіць ад слова «вузкі» з-за яго спецыфічнай формы.

На беразе возера знаходзяцца пасёлак Рошчына, вёскі Ужын, Церахова, Нелюшка, а таксама рэзідэнцыя Прэзідэнта Расіі «Доўгія Броды» (іншая назва — «Валдай»).

Зноскі
------

1. ↑  Путино-Дачное
**Гу́тарка (літаратурны жанр)** — адзін з жанраў фальклорнай і ананімнай беларускай літаратуры XIX стагоддзя; вершаваны маналог або дыялог, у якім у форме непаспешлівай, доказнай гаворкі асвятляліся вострыя сацыяльна-палітычныя (зямля, воля, адмена прыгоннага права) і маральныя (праўда і крыўда, п’янства) праблемы. Гутарка патрабавала зацікаўленага слухача, субяседніка. У ёй пераважалі інтанацыі жывога народнага маўлення, што выяўляліся ў лексіцы, сінтаксісе, рытмічным ладзе. Пісаліся гутарка раёшнікам, сілабічным, акцэнтна-складовым, сілаба-танічным вершам (чатырохстопны харэй). Асаблівае распаўсюджанне набылі «Гутарка Данілы са Сцяпанам», «Гутарка ў карчме», «Гутарка старога дзеда», «Вось цяпер які люд стаў», «Гутарка Паўлюка» і інш. Гутаркі аказалі пэўнае ўздзеянне на асобныя літаратурныя жанры — паэму, апавяданне. Пад уплывам вершаваных гутарак узніклі празаічныя мастацка-публіцыстычныя гутаркі («Перадсмяротны разгавор пустэльніка Пятра», «Дзядзька Антон, або Гутарка аб усім чыста, што баліць, а чаму баліць — не ведаем» і інш.).

Літаратура
----------

* *М. А. Лазарук*. Гутарка // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).. — С. 549.
* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
**Ло́шніца** (трансліт.: *Lošnica*, руск.: Лошница) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Лошніцкага сельсавета.

Размешчана за 18 км на поўнач ад Барысава, 5 км ад чыгуначнай станцыі Прыяміна. 6357 жыхароў, 1858 двароў (1994).

Гісторыя
--------

У 1563 — мястэчка ў Барысаўскім старостве Віцебскага ваяводства ВКЛ. З 1793 у Расійскай імперыі, у Барысаўскім павеце Мінскай губерніі. У вайну 1812 года напалеонаўскія войскі спалілі тут царкву (у 1816 адбудавана). У 1870 — сяло, 126 двароў. У 1885 цэнтр воласці: 834 жыхара, 143 двары, царква, народнае вучылішча (з 1863), млын. У 1908 — 2597 жыхароў, 248 двароў. У лютым-лістападзе 1918 акупіравана нямецкімі, у жніўні 1919—маі 1920 — польскімі войскамі. З 1919 працавала пачатковая, з 1923 7-гадовая школа, хата-чытальня, з 1920 народны тэатр. З 20.8.1924 цэнтр сельсавета ў Барысаўскім раёне Мінскай акругі. З 3.7.1941 да 29.6.1944 акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія загубілі 53, вывезлі ў Германію 49 жыхароў. У 1945—1955 у Лошніцы працаваў дзіцячы дом. З 1950 цэнтр калгаса імя Мічурына. У 1972 было 1978 жыхароў, 630 двароў, цэнтр саўгаса «Лошніца». У Лошніцы працуюць Прыямінскі рамонтны завод, сярэдняя і музыкальная школы, Дом культуры, кінатэатр, бібліятэка, бальніца. Брацкая магіла савецкіх воінаў, помнік землякам, якія загінулі ў вялікую Айчынную вайну.

У 1973—1980 гадах праект планіроўкі і забудовы Лошніцы распрацоўваўся архітэктарам Р. І. Белагорцавым.

Славутасці
----------

Царква Святога Арханёла Міхаіла
* Свята-Міхайлаўская царква

Вядомыя асобы
-------------

* Апанас Фёдаравіч Кавалёў
* Таццяна Васільеўна Бірыч

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
2. ↑  Руслан Игоревич Белогорцев

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

Спасылкі
--------

* Łosznica // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom V: Kutowa Wola — Malczyce (польск.). — Warszawa, 1884. — S. 739.
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Лошніца

| ⛭**Лошніцкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Лошніца |
| Аграгарадкі | Навасёлкі |
| Вёскі | Баяры ·  Валянцінава ·  Вышні Стан ·  Вялікія Негнавічы ·  Галубы ·  Грабло ·  Забалотніца ·  Замужанне ·  Зарослае ·  Зорка ·  Лабачыха ·  Ліпнікі ·  Малыя Негнавічы ·  Млёхава ·  Мужанка ·  Навасады ·  Пратасаўшчына ·  Прыяміна ·  Раннае ·  Ратуцічы ·  Шыліна |
**Фанк-рок** — музычны жанр, які спалучае элементы року і фанка. Раннія ўвасаблення былі пачутыя ў канцы 1960-х-сярэдзіне 1970-х гадоў ад такіх музыкантаў, як Джымі Хендрыкс, Айк і Ціна Цёрнеры  (руск.) (бел. Бэці Дэвіс  (англ.) (бел. і іншыя. У канцы 1980-х і 1990-х, фанк-рок-музыка перажыла ўсплеск папулярнасці, такія групы як Rage Against the Machine  (руск.) (бел. Incubus  (руск.) (бел. Infectious Grooves  (руск.) (бел. Red Hot Chili Peppers, Faith No More  (руск.) (бел. і Primus  (руск.) (бел. змешвалі фанк-рок з рознымі жанрамі, асабліва хэві-металам, хіп-хопам, эксперыментальный рок і панк-рокам, што прывяло да з'яўлення ў фанк-рок паджанраў «фанк-метал» і «дэнс-панк».

Таксама да жанру «Фанк-рок» належать новыя альбомы і песні ў творчасці такіх гуртоў, як: Paramore, Muse, Fall out Boy, Panic! At The Disco.

Да жанру фанк-метал адносяць дэбютны альбом групы Slipknot «Mate.Feed.Kill.Repeat.  (руск.) (бел.».

Еўрапейскія калектывы і музыканты
---------------------------------

* Айк і Ціна Цёрнеры  (руск.) (бел.
* Бэці Дэвіс  (англ.) (бел.
* Rage Against the Machine  (руск.) (бел.
* Incubus  (руск.) (бел.
* Infectious Grooves  (руск.) (бел.
* Red Hot Chili Peppers
* Faith No More  (руск.) (бел. і Primus  (руск.) (бел.
* Fall out Boy
* Panic! At The Disco
* Maroon 5
* Audio Bullys

Фанк-рок у славянскіх краінах
-----------------------------

Украінскі гурт «Бумбокс»
* Бумбокс  (бел. (тар.)) (бел.
* КонтраБанда
* Стас Шурынс
* Тартак, група  (руск.) (бел.
* The Maneken  (укр.) (бел.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лошыца (значэнні).
Крыж ахвярам сталінскіх рэпрэсій у Лошыцкім яры
**Лошыцкі яр**, або **Чорны Яр** — урочышча каля былой вёскі Лошыца 1-я на паўднёвых ваколіцах Мінска, дзе ў 1937—1941 гадах у яры органы НКУС праводзілі масавыя расстрэлы. Колькасць ахвяр пэўна не вядома, паводле ацэнак гісторыка Зянона Пазняка, тут знаходзяцца рэшткі 7-10 тысяч рэпрэсаваных.

Гісторыя
--------

Каб схаваць сляды сталінскіх рэпрэсій у 1988 годзе Лошыцкі яр быў часткова засыпаны, а на яго месцы пабудаваны гаражны кааператыў. Спроба з дапамогай валанцёраў-археолагаў пракапаць насыпны слой грунту (канец 1980-х гадоў) не мела поспеху.

З успамінаў З. Пазняка: «*У гэтым жа годзе, пасля раскопак у Курапатах я падрыхтаваўся да раскопак у Лошыцы. Але калі я летам перад раскопкамі прышоў сюды, то ўбачыў, што велізарны яр засыпаны, а вакольныя ўзгоркі, на якіх рос сад, скапаныя і грунт ссунуты ў яр*» .

У 1990-х гадах высілкамі грамадскасці ў Лошыцкім яры ўсталяваны Крыж мучанікам. Штогод на Дзяды ў Мінску праходзяць шэсці да месцаў пахавання ахвяр сталінскіх рэпрэсій, у тым ліку да памятнага крыжа ў Лошыцкім яры.

У 2009 годзе ў сувязі з будаўніцтвам мікрараёна Лошыца ​​гарадскія ўлады Мінска планавалі цалкам засыпаць Лошыцкі яр і правесці праз яго аўтадарогу, аднак гэтыя планы выклікалі супраціўленне з боку грамадскасці і не былі рэалізаваны.

Гл. таксама
-----------

* Бабін яр

Зноскі
------

1. ↑  Зянон Пазняк: Лошыцкі Яр. 70 гадоў
2. ↑  Бульдозеры насоўваюцца на лошыцкі Крыж памяці сталінскім ахвярам

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Валерый Буйвал. Гісторыя Лошыцкага яру

| ⛭Месцы масавых рэпрэсій у Беларусі |
| --- |
| Амерыканка (турма) · Барысаўскія батарэі · Бельчыцы · Благоўшчына · Вулька Гарадзішчанская · Кабыляцкая гара · Кальварыйскія могілкі (Мінск) · ✯ Курапаты · Лошыцкі яр · Магілёўскі кар’ер · Мазырскі катэдральны сабор · Масюкоўшчына · Мікалаева · Паляі · Панізоўе · Парк Чалюскінцаў (Мінск) · Рудня · Тарасава · Трактарны завод (Мінск) · Трасцянец · Урочышча Хайсы · Урочышча Цагельня · Шчакатоўскі лес |
**Графаманія** (ад грэч. γράφω — пішу, малюю і грэч. μανία — вар’яцтва, шаленства, захопленасць)  — хваравітае імкненне «стаць пісьменнікам» у асоб, якія не маюць літаратурных здольнасцей. У аснове графаманіі ляжыць наіўнае ўяўленне пра літаратурную працу як лёгкую і нескладаную. Асноўнымі элементамі графаманскага пісьма выступаюць небагаты слоўнікавы запас, панылая апісальнасць, трафарэтная кампазіцыя, спрошчанасць чалавечых характараў, адсутнасць у творах значных і актуальных праблем.

Па-за псіхіятрычным кантэкстам паняцце «графаманія» нярэдка прымяняецца да літаратуры, якая наіўна грэбуе агульнапрынятымі ў элітарнай і масавай літаратурах эстэтычнымі крытэрыямі, да незвычайна прадуктыўных «дрэнных» аўтараў.

Адной з самых частых прычын графаманіі некаторыя даследчыкі называюць гіперкампенсацыю комплексу непаўнавартаснасці, а частка выпадкаў — выражэннем бязглуздай ці звышкаштоўнай ідэі ідэнтыфікацыі сябе з выдатным пісьменнікам. Адзін з прыкладаў графамана — Ёзеф Гебельс, які, прэтэндуючы на ролю галоўнага гістарыёграфа Другой сусветнай вайны, спісаў 16 тысяч старонак машынапісу даволі тэндэнцыйнымі тэкстамі.

Графаманія сустракаецца пры некаторых формах шызафрэніі, параноі, маніякальным і гіпаманіякальным станах і пры іншых псіхічных расстройствах. Пры сіндроме Кандзінскага — Клерамбо хворыя могуць сцвярджаць, што іх прымушаюць шмат пісаць нейкія знешнія сілы. Графаманічныя тэндэнцыі нярэдкія ў суцяжных псіхапатаў (пры параноідным расстройстве асобы).

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Жмуров В. А.* Графомания // Большая энциклопедия по психиатрии. — 2-е изд.
2. ↑  *Й. А. Стоименов, М. Й. Стоименова, П. Й. Коева и др.* Психиатрический энциклопедический словарь. — К.: МАУП, 2003. — С. 242. — 1200 с. — ISBN 966-608-306-X.

Літаратура
----------

* Графаманія // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2012. — Т. 3. — С. Т. К. Грамадчанка. — 688 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0662-8.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. вуліца Гагарына.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. вуліца Сіманава.
**Вуліца Сіманава** (руск.: улица Симонова) — вуліца ў паўднёвай частцы Магілёва, у Задняпроўскім жылым раёне. Працягласць каля 3300 м, ад плошчы Гагарына да праспекта Шміта.

Гісторыя
--------

Старая назва — *вуліца Гагарына*. У 1980 годзе названа ў гонар рускага савецкага пісьменнікага і грамадскага дзеяча К. М. Сіманава. Сучаснае аблічча вуліцы стала складвацца ў пачатку 1970-х гадоў.

У 1990 годзе на вуліцы размяшчаліся абласны камітэт ДТСААФ, СПТВ № 98, абласная дзяржаўтаінспекцыя, крама «Тавары для дома», інтэрнаты ВА «Хімвалакно», тэхналагічнага інстытута, вытворчага аб’яднання праката «Світанак», паліклініка дзіцячая № 4 і паліклініка № 8, хіміка-тэхналагічны тэхнікум, станцыя тэхнічнага абслугоўвання аўтамабіляў «АўтаВАЗ» і інш.

Паводле генеральнага плана горада 1980—1981 гадоў уваходзіць у перспектыўную зону забудовы паўднёвага планіровачнага раёна.

Забудова
--------

Жылая забудова
Вулічную забудову фарміруюць у асноўным 5-, 9-павярховыя, пераважна жылыя, дамы.

* № 2 — Магілёўскі дзяржаўны тэхналагічны каледж.
* № 4 — Магілёўскі дзяржаўны прафесійны ліцэй № 7.
* № 11 (*вуліца Куцепава, 2*) — Магілёўская абласная арганізацыйная структура ДТСААФ.
* № 15А — інтэрнат № 2 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта харчавання.

Інтэрнат № 1 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта харчавання
* № 15 — інтэрнат № 1 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта харчавання.
* № 55Б — Магілёўская дзіцячая паліклініка № 4.
* № 57Б — Магілёўская паліклініка № 8.
* № 59А — будынак ДАІ УУС Магілёўскага аблвыканкама (архітэктар Г. Калоева).

Паркі і скверы
--------------

Да вуліцы прылягае Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка.

Зноскі
------

1. ↑  Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* Симонова улица // Гродно: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн. : БелСЭ им. П. Бровки, 1989. — 440 с. ISBN 5-85700-015-7

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вуліца Сіманава (Магілёў)
Балгарскі севастакратар Калаян і яго жонка Дэсіслава
**Севастакратар** (грэч. σεβαστοκράτωρ, балг.: Севастократор, сербск.: Севастократор) — вышэйшы прыдворны тытул у позняй Візантыйскай імперыі і шэрагу суседніх дзяржаў, у прыватнасці ў Сербскім царстве і ў Другім Балгарскім царстве. Жонкі севастакратараў зваліся **севастакратарысамі** (σεβαστοκρατόρισσα) або (у славянскіх землях) **севастакратыцамі**.

Тытул складаецца з дзвюх грэчаскіх асноў і даслоўна перакладаецца як «высакародны валадар».

Увёў тытул візантыйскі імператар Аляксей Камнін для свайго старэйшага брата Ісака Камніна. Паводле Ганны Камнін, тытул пазначаў ранг вышэй цэзара (якім быў зяць Аляксея Нікіфар Мелісін) і разглядаўся як *другі імператар*.

Зноскі
------

1. ↑  Kazhdan, Alexander, ed (1991). *Oxford Dictionary of Byzantium*. Oxford University Press. p. 1862. ISBN 978-0-19-504652-6.
2. ↑  *Ганна Камніна*. Алексіяда. — III.4

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2778282126 |
**Німба** — горы ў Афрыцы на мяжы Гвінеі, Кот-д’Івуара і Ліберыі.

Німба працягнуліся на 40 км, ляжаць ва ўсходняй частцы Гвінейскага высакагор’я. Узвышаюцца над раўніннай мясцовасцю, дасягаючы 1752 метраў над узроўнем мора. Асноўная вяршыня, гара Рычард-Молар, размешчана на мяжы паміж Кот-д’Івуарам і Гвінеяй. З’яўляецца вышэйшым пунктам для абедзвюх краін.

Абрывістыя кліфы паміж плато і глыбокія даліны ўнізе, у якіх растуць густыя лясы. У гарах размешчана буйное радовішча жалезнай руды. Здабыча карысных выкапняў праводзілася з 1969 па 1978 год.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
Герб Севернай краіны 1672
**Севершчына**, **Северская зямля** — гістарычны рэгіён, у склад якога ўваходзілі землі вадазбору сярэдняй і ніжняй Дзясны, Сейма і ніжняга Сожа.

Аб’ядноўваў наступныя гарады: Ноўгарад-Северскі, Чарнігаў, Любеч, Старадуб, Трубчэўск, Бранск, Карачаў, Болдыж, Дамагашч, Пераяслаў, Пуціўль, Рыльск, Курск, Глухаў, Белгарад.

Назва фіксуецца ў крыніцах XIV—XVIII стст. і з’яўляецца вытворнай ад этноніму «север» (севяране) — наймення ўсходнеславянскай дыялектна-этнаграфічнай групы дняпроўскага левабярэжжа (VIII—XII стст.). Паняцце «Северская зямля» ахоплівала толькі частку северскага этнаграфічнага арэалу, вядомага з археалагічных помнікаў часоў старадаўняй Русі — уласна, тыя тэрыторыі, якія ў другой палове XI — першай палове XIII стст. уваходзілі ў склад Чарнігаўскага княства. Пазней тут існавала Северскае княства. Адзінства Северскай зямлі было выключна этнаграфічным і не падкрэслівалася адміністрацыйна-праўніцкімі ўтварэннямі.

У сярэдзіне XIV ст. вялікі князь Альгерд далучыў Севершчыну да Вялікага Княства Літоўскага. Адпаведна з Андрусаўскай дамовай (1667) рэгіён канчаткова перайшоў пад уладу Масковіі.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі северскія землі падзялілі паміж сабой Украінская ССР і РСФСР, невялікая частка рэгіёна ўвайшла ў склад Беларускай ССР.

Гл. таксама
-----------

* Ліцвіны Севершчыны

Літаратура
----------

* Беларускія плямёны. Севяране // Я. Станкевіч. Гістарычныя творы. — Мн.: «Энцыклапедыкс», 2003. — 776 с.
* *Васькоў У.* Літвіны Севершчыны // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т. 3: Дадатак. А — Я. — С. 306. — 696 с. — ISBN 978-985-11-0487-7 (т. 3), ISBN 985-11-0315-2.
**Пашто́ва-дабрачы́нная ма́рка** — знак паштовай аплаты з дадатковым наміналам, які прызначаны для адлічэння ў фонд пэўных арганізацый на дабрачынныя мэты.

Апісанне
--------

Паштова-дабрачынныя маркі адносяць да марак агульнага выкарыстання. На іх, як правіла, пазначаецца сума паштовага збору, які можа быць аплачаны дадзенай маркай, і велічыня надбаўкі на дабрачынныя мэты. Разам з тым, вядомыя выпускі, на якіх надрукавана адна толькі сума паштовага збору, а неабходнасць іх продажу па павышаным кошце для атрымання дабрачыннай надбаўкі вызначалася асаблівымі ўмовамі.

Прычыны выпуску паштова-дабрачынных марак могуць быць самымі рознымі і вызначаюцца многімі фактарамі эканоміка-сацыяльнага характару той ці іншай пэўнай краіны. З дапамогай паштова-дабрачынных марак арганізуецца збор сродкаў на сацыяльныя патрэбы: у фонд дапамогі беспрацоўным, хворым і інвалідам, на паляпшэнне жыцця дзяцей і пенсіянераў, пацярпелым ад стыхійных бедстваў: землетрасенняў, паводак і г. д.
**Мінскія магілы** (кіт. 明十三陵, *míng shísān líng*) — месца пахавання кітайскіх імператараў дынастыі Мін у 50 кіламетрах ад Пекіна каля падножжа гары Цяньшоў (天寿山). На Мінскіх магілах пахаваны 13 з 16 імператараў дынастыі Мін.

Будаўніцтва манумента пачалося пры імператары Юнлэ ў 1409 годзе, па загаду якога быў таксама ўзведзены Забаронены горад у Пекіне. Да смерці сваёй жонкі імператар абраў гэтыя мясціны для будаўніцтва свайго маўзалея Чанлін. Чанлін з’яўляецца самым вялікім з магільных манументаў Мінскіх магіл і лічыцца самым імпазантным месцам пахавання імператараў у кітайскай гісторыі. Будаўніцтва манументальнага комплекса было скончана ў 1427 годзе. Да заняпаду Мінскай дынастыі ў 1644 годзе на Мінскіх магілах былі пахаваны 13 імператараў дынастыі Мін. Акрамя імператарскіх магіл, на тэрыторыі манумента маюцца сем магіл імператарскіх канкубінаў і адна магіла еўнуха.

|  |  |
| --- | --- |
| **Магіла** | **Імператар** |
| Цулін | 祖陵 | zuling |  |
| Хуанлін | 皇陵 | huangling |
| Сяолін | 孝陵 | xiaoling |
| Чанлін | 长陵 | changling | 朱棣 |
| Сяньлін | 献陵 | xianling |
| Цзінлін | 景陵 | jingling |
| Юйлін | 裕陵 | yuling |
| Цзінцілін | 景帝陵 | jingdiling |
| Маолін | 茂陵 | maoling |
| Тайлін | 泰陵 | tailing |
| Сяньлін | 显陵 | xianling |
| Канлін | 康陵 | kangling |
| Юнлін | 永陵 | yongling |
| Джаолін | 昭陵 | zhaoling |
| Дынлін | 定陵 | dingling |
| Цінлін | 庆陵 | qingling |
| Дэлін | 德陵 | deling |
| Сылін | 思陵 | siling |

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мінскія магілы
* Пекин. Могилы императоров династии Мин Архівавана 3 лютага 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Вялікая расійская (старая версія) |
**Нільская гусь**, **егіпецкая гусь** (*Alopochen aegyptiaca*) — від вадаплаўных птушак сямейства качыных.

Апісанне
--------

Даўжыня цела 65–73 см, размах крылаў 135–155 см, маса 1,9–2,5 кг. Палавы дымарфізм невыразны, самцы крыху большыя. Афарбоўка іржава-бронзавая. Вакол вока і на жываце цёмна-бронзавыя плямы, падобны колер мае кольца на шыі. Ніз цела святлейшы, ніжняя частка крыла светла-зялёная. Дзюба і ногі ружовыя. Маладыя не маюць цёмнай плямы ля вока.

Пашырэнне
---------

Прыродны арэал нільскіх гусей знаходзіцца на поўдзень ад Сахары ў Афрыцы, невялікая прыродная папуляцыя таксама насяляе, адпаведна з назвай на многіх мовах, даліну Ніла ў Егіпце.

Гэтыя гусі былі інтрадукаваныя чалавекам у многіх краінах Заходняй Еўропы, дзе стварылі папуляцыі, якія вольна жывуць не толькі ў вадаёмах у парках, але і ў прыродзе. Нільская гусь уваходзіць у Спіс самых небяспечных відаў-інтрадуцэнтаў, падрыхтаваны Еўрапейскай камісіяй. У Польшчы штогод птушкі сталі адзначаццца з 1999 года, пасля выпадку першага гнездавання ў 2007 годзе лічыцца нешматлікім гняздуючым відам. Адзначаны таксама ў Літве. У канцы лютага 2020 года з'явілася паведамленне пра першую сустрэчу з парай нільскіх гусей на Беларусі (у Бераставіцкім раёне).

Зноскі
------

1. ↑  birdwatch.by

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нільская гусь

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4810902-2 · Microsoft: 2776440998 |
**Паштовая станцыя** — будынак у Крычаве, размешчаны па адрасе вул. Ленінская, 76. Помнік грамадзянскай архітэктуры сярэдзіны XIX ст. у стылі неаготыкі. Абслугоўвала дарогу Варшава — Брэст — Масква.

Станцыя — комплекс будынкаў, размешчаных вакол прамавугольнага ў плане панадворку. Галоўны будынак мураваны, прамавугольны ў плане, аднапавярховы, з дваровай і пазнейшай тарцовай прыбудовамі. Павернуты галоўным фасадам да дарогі, яго цэнтральная частка і вуглы вылучаныя пілястрамі з гатычнымі арачнымі нішамі. Прамавугольныя вокны ў ліштвах з прафіляванымі сандрыкамі ў выглядзе стральчатых арак. Планіроўка будынку сіметрычная. Сцены памяшканняў апяразаныя прафіляванымі карнізамі.

У будынках станцыі размешчана база дарожна-эксплуатацыйнай службы.

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Паштовая станцыя (Крычаў)
* Паштовая станцыя (Крычаў) на сайце Radzima.org
* Паштовая станцыя (Крычаў) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
Ліцавы бок біяметрычнага пашпарта грамадзяніна Турцыі
**Пашпарт грамадзяніна Турцыі** (турэцк.: Türk Pasaportu) — афіцыйны дакумент, які сведчыць асобу грамадзяніна Турцыі падчас выязда за мяжу і знаходжання за межамі краіны, а таксама пры ўездзе на тэрыторыю Турцыі з замежнай паездкі. Уведзены з чэрвеня 2010 года. Тэрмін яго дзеяння — дзесяць гадоў. Выдаецца Міністэрствам унутраных спраў Турцыі.

Знешні выгляд
-------------

Пашпарт чырвонага колеру, з надпісам (турэцк.: Türkiye Cumhuriyeti) «Turkey» і (турэцк.: Pasaport) «Passport» на турэцкай і англійскай мовах. У цэнтры залатым цісненнем нанесены зорка і паўмесяц, як на дзяржаўным сцяге краіны. Пашпарт робіцца на турэцкай і англійскай мовах. Памер пашпарта складае 88×125 мм.

### Ідэнтыфікацыйная старонка

На старонцы ідэнтыфікацыі (2-3) прадстаўлены наступныя даныя аб уладальніку турэцкага пашпарта:

* Фота ўладальніка пашпарта 50x60 мм
* Увядзіце («P» для пашпарта)
* Кодэкс краіны
* Серыйны нумар пашпарта
* Прозвішча і імя ўладальніка пашпарта
* Грамадзянства
* Дата нараджэння (ДД.ММ.ГГГГ)
* Пол (М для мужчын або F для жанчын)
* Месца нараджэння
* Дата выдачы (ДД.ММ.ГГГГ)
* Подпіс уладальніка пашпарта
* Тэрмін прыдатнасці (ДД.ММ.ГГГГ)

Галерея
-------

Гістарычныя пашпарты Турцыі

* 2010 (Грамадзянскі пашпарт)2010 (Грамадзянскі пашпарт)
* 2010 (Службовы пашпарт)2010 (Службовы пашпарт)
* 2010 (Біяметрычны пашпарт)2010 (Біяметрычны пашпарт)
* 2012 (Службовы пашпарт)2012 (Службовы пашпарт)

Спасылкі
--------

* Афармленне пашпарта(недаступная спасылка)

1. ↑
2. ↑
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Бастынь Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

Дошка
У 1750 годзе арандатар вёскі памешчык Шчыт пабудаваў царкву ў імя Святой Вялікапакутніцы Параскевы. У 1960-я гады старая царква была разбурана.

Новая аднайменная царква пабудавана ў 1998 годзе.

Архітэктура
-----------

Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Вырашана ў традыцыях народнага храмабудаўніцтва XIX стагоддзя. Чатырохчасткавую прасторавую кампазіцыю ствараюць прамавугольныя зрубы прытвора, званіцы, малітоўнай залы, 5-граннай апсіды з рызніцамі. Шацёр званіцы, вальмавыя дахі малітоўнай залы і апсіды завершаны бдяшанымі цыбулепадобнымі купаламі. Гарызантальна ашаляваныя сцены (цокальная частка — вертыкальная) расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі ў прамавугольных ліштвах.

Зноскі
------

1. ↑  Параскева-Пятніцкая царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Бастынь) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Мінцімер Шарыпавіч Шайміеў** (татар.: Минтимер Шәрип улы Шәймиев; 20 студзеня 1937, Анякава, Актанышскі раён, Татарская АССР) — расійскі палітык, першы Прэзідэнт Татарстана (12 чэрвеня 1991 г. — 25 сакавіка 2010).

Біяграфія
---------

У 1967 годзе пачаў адміністрацыйную кар’еру — працаваў інструктарам, намеснікам загадчыка сельскагаспадарчым аддзелам Татарскага абкама КПСС. У 1969—1983 гг. — Міністр меліярацыі і воднай гаспадаркі Татарскай АССР. У 1983 г. — Першы намеснік Старшыні Савета Міністраў ТАССР. У 1983—1985 гг. — сакратар Татарскага абкама КПСС; 1985—1989 — Старшыня Савета Міністраў ТАССР. У 1989 г. абраны першым сакратаром Татарскага абкама КПСС; 1990—1991 — Старшыня Вярхоўнага Савета Рэспублікі Татарстан. У 1990—1991 гг. — член ЦК КПСС.

12 чэрвеня 1991 года на безальтэрнатыўнай аснове абраны Прэзідэнтам Рэспублікі Татарстан. У 1996 годзе быў пераабраны на другі тэрмін у ходзе безальтэрнатыўных выбараў, атрымаўшы больш за 90 % галасоў. У 2001 годзе прэзідэнцкія выбары ўпершыню прайшлі на альтэрнатыўнай аснове: у іх, акрамя Мінцімера Шайміева, удзельнічалі чатыры кандыдаты, у тым ліку два члены расійскай Думы (Сяргей Шашурын і Іван Грачоў). Шайміеў атрымаў 79,5 % галасоў выбаршчыкаў.

Пад кіраўніцтвам Шайміева была прынята Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Татарскай ССР, а таксама распрацавана і прынятая Канстытуцыя Рэспублікі Татарстан. Па ініцыятыве Шайміева ў 1992 годзе быў праведзены Рэферэндум па пытанні аб дзяржаўным статусе Рэспублікі Татарстан, падчас якога каля 62 % выбаршчыкаў прагаласавалі за тое, каб Татарстан стаў суверэннай дзяржавай, «суб’ектам міжнароднага права, якая будуе свае адносіны з Расійскай Федэрацыяй і іншымі рэспублікамі, дзяржавамі на аснове раўнапраўных дамоў».

Зноскі
------

1. ↑  Mintimer Schaimijew // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>


| ?Мінцімер Шарыпавіч Шайміеў — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Şahişärip Şäymief[d] |  | Q108462196? |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Мінцімер Шарыпавіч Шайміеў |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Q108462230? |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны · Olympedia |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Лентапедыя · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка РІА · Даведка ТАСС · OpenSanctions |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 122755650 · ISNI: 0000 0001 1458 8958 · LCCN: n97007878 · NKC: jx20091012015 · SUDOC: 243894732 · VIAF: 389149066357065600686 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Пакроўская царква.
**Свята-Пакроўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Хомск Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры паселішча.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1990 годзе.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад 2-схільным дахам, завершаным на фасадзе драўляным 8-гранным шатровым барабанам з макаўкай. Над вальмавым дахам прамавугольнай са скругленымі вугламі апсіды ўзведзены цыбулепадобны купал на 8-гранным барабане. Уваход адзначаны 4-слуповым ганкам пад 2-схільным пакрыццём. Фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах.

Зноскі
------

1. ↑  Пакроўская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Пакроўская царква (Хомск) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Свята-Панцеляймонаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Бакшты Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Першамайская, 57.

Гісторыя
--------

У 1993 годзе было асвячона месца пад будаўніцтва храма. 1 кастрычніка 1995 храм быў асвячоны епіскапам Канстанцінам. У 1999 годзе распачата будаўніцтва званіцы.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Храм вырашаны ў традыцыях рэтраспектыўна-рускага стылю па канону 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыі. Над папярочным прамавугольным прытворам узвышаецца 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай у завяршэнні. Праз кароткую трапезную яна далучаецца да квадратнага ў плане аб’ёму малітоўнай залы, шатровы бляшаны дах якога завершаны на вяршыне 2-ярусным 8-гранным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам, а па вуглах — чатырма аналагічнымі меншымі «апостальскімі» галоўкамі. Тыльны блок храма завершаны 3-граннымі апсідай і бакавымі рызніцамі. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі вокнамі ў чырвонацагляных ліштвах і круглымі люкарнамі.

Зноскі
------

1. ↑  БАКШТЫ
2. ↑  Панцеляймонаўская царква

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Панцеляймонаўская царква (Бакшты) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у в. Пліса Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў 1877 годзе з цэглы.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Трохчасткавую кампазіцыю фарміруюць кубападобныя аб’ёмы прытвора, малітоўнай залы і апсіды. Шацёр надбудаванай над прытворам трох’яруснай чатырохграннай званіцы завершаны макаўкай, пакаты чатырохсхільны дах цэнтральнага аб’ёму — цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, апяразаны аркатурнымі фрызамі і вуглавымі руставанымі лапаткамі.

Зноскі
------

1. ↑  Архіў Мінскай епархіі, ПЛІ (Справа царквы в. Пліса).

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Спасылкі
--------

* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Пліса) на сайце Radzima.org
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Пліса) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
**Паштовая станцыя** — будынак у в. Кузьміно Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі, каля шашы Гарадок — Невель. Паштовая станцыя з’яўляецца помнікам дарожнай архітэктуры.

Гісторыя
--------

Пабудавана ў першай палавіне XIX стагоддзя з цэглы, паводле праекта, прынятага ў 1846 годзе для паштовых станцый на шашэйных дарогах.

Цяпер будынак выкарыстоўваецца як дом дарожнага майстра. Астатнія пабудовы — флігель для фурманаў (часткова перабудаваны), свіран з падвалам і карэтная паветка размешчаны ў глыбіні двара.

Архітэктура
-----------

Стаіць за 90 м ад дарогі і звернута да яе галоўным фасадам. Галоўны будынак прамавугольны ў плане, з чатырохсхільным дахам, мае прыбудову. Падзелены на 2 часткі сенцамі: па левы бок размяшчаліся пакоі для прыезджых, па правы — кватэра дазорца, кухня і пакой для афармлення падарожных. У архітэктуры будынка эклектычна спалучаны элементы псеўдаготыкі і класіцызму: стральчатыя псеўдагатычныя вокны і партал, невялікі прамавугольны атык над уваходам, вуглавыя пілястры. Навісь над уваходам падтрымліваюць літыя дэкаратыўныя кранштэйны, аздобленыя раслінным арнаментам.

Літаратура
----------

Сардараў, А. С. Паштовая станцыя / А. С. Сардараў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн. 1985. — С. 214—215.

Спасылкі
--------

* Паштовая станцыя (Кузьміно) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўная царква. Знаходзіцца на вул. Валадарскага ў горадзе Лепель.

Гісторыя
--------

Пабудавана як сабор у 1841–44 гг. з дрэва на месцы царквы, узведзенай падканцлерам Вялікага Княства Літоўскага Львом Сапегам у 1586 г. пры заснаванні мястэчка Новы Лепель. Перабудавана ў пачатку 20 ст.

Архітэктура
-----------

Помнік народнага дойлідства. Храм атрымаў арыгінальную аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю – уздоўж падоўжнай планіровачнай восі размешчаны: нізкі прамавугольны прытвор пад 2-схільным дахам, больш высокі бабінец, над якім надбудавана 1-ярусная чацверыковая званіца з макаўкай, прамавугольная малітоўная зала пад 2-схільным дахам, прамавугольная апсіда, над якой надбудаваны 8-гранны шатровы барабан з цыбулепадобным купалам. Сцены фігурна ашаляваны, прарэзаны квадратнымі, прамавугольнымі і гарызантальна выцягнутымі аконнымі праёмамі.

Інтэр'ер
--------

Абразы: «Маці Божая Смаленская» (18 ст.), «Апосталы Пётр і Павел» (1-я палавіна 19 ст.).

Літаратура
----------

* Царква ў імя святой велікамучаніцы Параскевы Пятніцы // Кулагін, А.М. Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А.М. Кулагін. – Мн. 2007. – С. 225.

Спасылкі
--------



* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Лепель) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Лепель) на сайце Radzima.org
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Лепель) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Лепель) на сайце «Архіварта»
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.
**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у імя святой мучаніцы Параскевы Пятніцы ў в. Вербавічы Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці.

Гісторыя
--------

Барэльефны абраз з дрэва, з разьбой і паліхроміяй з вёскі Вербавічы. XVII стагоддзе. НММ РБ
Пабудавана ў цэнтры вёскі ў XVIII стагоддзі з цэглы. Пасля Вялікай Айчынай вайны выкарыстоўвалася пад краязнаўчы музей.

Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

Архітэктура
-----------

Помнік архітэктуры стылю барока. Крыжападобны ў плане будынак накрыты пакатым шматсхільным дахам. Бакавыя прыдзелы (мелі ўваходныя дзверы, замураваны) і апсіда вырашаны пяціграннымі аб'ёмамі. Да бабінца прылягае больш нізкі драўляны прытвор пад аднасхільным дахам. Вуглы атынкаваных сцен (таўшчыня 0,8 м) умацаваны пілястрамі. Фасады прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і апяразаны прафіляваным карнізам.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі / А.М. Кулагін, З.Э. Герасімовіч, У.П. Свентахоўскі. - Мн. БелЭн, 2007.

Спасылкі
--------

* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Вербавічы) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі (бел.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Вербавічы) на сайце Radzima.org
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Вербавічы) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Вербавічы) на сайце «Архіварта»