**«Масакра»** — беларускі містычны трылер, зняты ў 2010 годзе рэжысёрам Андрэем Кудзіненкам на Нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм».

Дзея «Масакры» адбываецца на беларускіх землях у 60-я гады XIX стагоддзя, пасля жорсткага задушэння паўстання Кастуся Каліноўскага 1863—1864 гадоў. За сцэнарную аснову ўзята навела «Локіс» Праспэра Мерымэ пра мядзведзя-пярэваратня і матывы старабеларускіх легенд.

Збольшага фільм здымалі ў палацава-паркавым комплексе Святаполкаў-Чацвярцінскіх у мястэчку Жалудок (Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць).

Назва
-----

Слова «Масакра» (англ.: massacre; ням.: Massaker; фр.: massacre) з'яўляецца запазычаннем з англійскай мовы і мае сінанімічнае значэнне са словамі «кровапраліцце», «забойства», «разня», «вынішчэнне», «бойня».

Паводле словаў галоўнага рэжысёра аднайменнага фільму Андрэя Кудзіненка:

> 
> 
> Масакра — гэта азначае «крывавая бойка», што было заўсёды на тэрыторыі Беларусі, ва ўсе часы. Заўсёды партызаншчына, акупацыя… Тэрыторыя крыві тут была заўсёды. І вось такая метафара — барацьбы і за зямлю, і за каханне. Заўсёды ўсе фільмы — пра любоў: любоў да жанчыны, любоў да зброі.
> 
> 
>

Сюжэт
-----

У 60-я гады XIX стагоддзя на Беларусі (у Паўночна-Заходнім краі Расійскай імперыі) жорстка задушана нацыянальнае паўстанне. Усталёўваецца атмасфера страха і смутку, радавыя маёнткі пераходзяць да новых уладальнікаў.

Мастак і авантурыст з Санкт-Пецярбургу Мікалай Казанцаў з мэтай зарабіць грошай на адукацыю ў Італіі прыяжджае пад выглядам навукоўца ў таемны маёнтак старажытнага графскага роду Пазуркевічаў каталагізаваць рэдкую бібліятэку. Граф Уладзімір рыхтуецца да шлюбу. У маёнтку збіраюцца госці, прычым у кожнага ёсць свай прэтэнзіі да гаспадара. Пры гэтым Ганна, нявеста графа Уладзіміра Пазуркевіча, аказваецца каханкай Казанцава.

Акцёрскі склад
--------------

* Дзмітрый Мілер — *граф Уладзімір Пазуркевіч*
* Андрэй Назімаў — *Мікалай Казанцаў, мастак-авантурыст*
* Марыя Курдзяневіч — *Ганна, нявеста пярэваратня, каханая авантурыста*
* Аляксандр Кашпераў — *Ілья Фаміч Белазёрскі, генерал*
* Святлана Зелянкоўская — *памешчыца Астроўская*
* Аляксандр Колбышаў — *святы айцец*

Гісторыя стварэння
------------------

Першапачаткова здымкі фільму мусілі адбывацца сумесна з польскімі і расійскімі кінавытворцамі ў Польшчы, але з-за эканамічнага крызісу рэжысёр фільму Андрэй Кудзіненка быў вымушаны адмовіцца ад гэтай ідэі. Новай пляцоўкай для кіназдымкаў стала вёска Жалудок у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Як адзначае мастак-пастаноўшчык Артур Клінаў, маёнтак Чацвярынскіх у Жалудку быў абраны пасля наведвання больш за дзясятак аб'ектаў па ўсёй краіне. Стваральнікам фільму нават прыйшлося часткова ўмацоўваць будынак. Дадатковым здымачным месцам таксама стала вёска Грушаўка Ляхавіцкага раёна. Большая частка стужкі здымалася ў лістападзе — снежні 2009 года.

Зноскі
------

1. ↑  *Алексей Вайткун*. Кинорежиссер Андрей Кудиненко: Не люблю мертвого кино! (руск.).  TUT.BY (8 лістапада 2010). Праверана 25 лютага 2011.(недаступная спасылка)
2. 1 2  Первый белорусский фильм ужасов "Масакра" будет презентован 7 ноября на кинофестивале "Лістапад" (руск.).  belta.by (20 кастрычніка 2010). Праверана 22 кастрычніка 2010.
3. ↑  МАСАКРА в словаре иностранных слов (руск.). *Словарь иностранных слов*. Праверана 22 кастрычніка 2010.
4. 1 2  Андрэй Кудзіненка: Тут заўсёды была тэрыторыя крыві **(нявызн.)**. *Культура*.  Радыё «Свабода». Праверана 22 лютага 2012.
5. ↑  *Екатерина Морголь*. Бульба-хоррор: медведь Степан и партизанский рай **(нявызн.)**. *OPEN.BY*. Праверана 22 кастрычніка 2010.(недаступная спасылка)
6. ↑  *Раман Тумашык*. Дэкарацыі да беларускага фільма жахаў робяць з саломы **(нявызн.)**. *Рэпартажы*.  Еўрапейскае радыё для Беларусі. Праверана 22 лютага 2012.(недаступная спасылка)
7. ↑  *Руслан Горбачев*. Архіўная копія (руск.)(недаступная спасылка). *Салідарнасць*. Архівавана з першакрыніцы 13 студзеня 2010. Праверана 5 снежня 2014.
8. ↑  Кінастудыя «Беларусьфільм» прадставіла «бульба-хорар» «Масакра» **(нявызн.)**. *Беларускае Радыё Рацыя*. Праверана 22 кастрычніка 2010.(недаступная спасылка)

| ⛭Фільмы Андрэя Кудзіненкі |
| --- |
| Мастацкія | Бітва пяці ваярстваў (2002) • Акупацыя. Містэрыі (2004) • Розыгрыш[ru] (2008) • Масакра (2010) • Hard Reboot (2014) • Хронотопь #375 (2015) |
| Дакументальныя | Планета XX (2000) • Фанат (2017) • Валянцін Вінаградаў, альбо беларускае кіно, якога няма (2018) |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database |