recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Пардубіцкі замак** (чэшск.: Pardubický zámek) — рэнесансны замак-палац недалёка ад цэнтра горада Пардубіцы, які ў XV—XVI стст. з'яўляўся рэзідэнцыяй паноў з Пернштэйна. У наш час у замку размяшчаюцца Усходнечэшскі музей, Усходнечэшская галерэя і філіял Нацыянальнага інстытута помнікаў. У 2010 годзе замак быў унесены ў спіс нацыянальных помнікаў культуры Чэшскай Рэспублікі.

Герба роду Пернштэйнаў у інтэр'еры замка
У канцы XIII стагоддзя на месцы цяперашняга замка быў збудаваны водны форт. У XIV стагоддзі гэты замак, як і ўся акруга, належаў роду паноў з Пардубіцаў, з якога, у прыватнасці, выйшлі першы архібіскуп пражскі Арнашт з Пардубіцаў і сярэднявечны чэшскі паэт-баечнік Сміль Флашка з Пардубіцаў. Неўзабаве пасля гусіцкіх войнаў замак быў перабудаваны і абнесены новай каменнай сцяной з кутнімі вежкамі і байніцамі (фрагменты сцен захаваліся да нашых дзён).

Род паноў з Пардубіцаў згас у 1439 годзе, а ў 1491 годзе пардубіцкае панства разам з замкам набыў Вілем II з Пернштэйна, які перабудаваў замак у чатырохкрылы рэнесансны палац.

Спасылкі
--------

* Сярэднявечны замак Пардубіцы ў стылі Рэнесанс
* Гісторыя замка на яго афіцыйным сайце
**Стро́чыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Азярцо.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Строчыца. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. 18 студзеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Мінска. З 26 мая 1935 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Азярцо. 20 студзеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Шчомысліцкага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 20 студзеня 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 2.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Бань-цзеюй**  адна з першых вядомых паэтэс у кітайскай гісторыі і наложніца імператар {{нп3|Чэн-дзі||ru|Чэн-ди}}. Прыкладныя даты жыцця - сярэдзіна I ст. да н. э. Поўнае імя гэтай жанчыны невядома (цзеюй - тытул, які прысвойваўся ўсім наложніцам імператарскага гарэму, Бань - высакародны старажытнакітайскі клан, да якога гэтая жанчына належала па сваім нараджэнні).

У раздзеле старажытнакітайскай крыніцы «{{нп3|Ханьшу||ru|Ханьшу}}» — «Кнізе [пра эпоху] Хань» - у раздзеле "Вай ці" гаворыцца, што Бань-цзеюй адрознівалася не толькі выбітнымі літаратурнымі здольнасцямі і добрай адукаванасцю, але і рэдкай прыгажосцю. Таму на нейкі час ёй удалося стаць наложніцай-фаварыткай. Пасля з'яўлення ў імператара новай фаварыткі, {{нп3|Чжаа Фэянь|||Zhao Feiyan}}, становішча паэтэсы пры двары рэзка пагоршылася. Чжаа Фэянь актыўна інтрыгавала супраць сваёй суперніцы, у прыватнасці публічна абвінаваціла яе ў {{нп3|Вядзьмарства|вядзьмарстве|ru|Колдовство}}. Хоць у выніку гэтыя абвінавачванні былі знятыя, Бань-цзеюй, разумеючы, што ў наступны раз справа супраць яе можа быць сфабрыкаваная нашмат якасней, палічыла за лепшае адпрасіцца з палаца. Усе астатнія гады свайго жыцця яна правяла ў рэзідэнцыі Чансіньгун (Палац Вечнай вернасці). Там, удалечыні ад двара, яна даглядала за {{нп3|Удовая імператрыца|ўдовай імператрыцай|pl|Cesarzowa wdowa}} {{нп3|Ван Чэнцзюнь||ru|Ван Чжэнцзюнь}}.

Да нашых дзён дайшоў толькі адзін верш гэтай паэтэсы. Гэта "Юань гэ сін» ("Песня пра маю крыўду"). Ён змяшчае дзесяць радкоў і напісаны строгім пяціслоўным (па 5 іерогліфаў у радку) памерам. Жанчына ў ім алегарычна прадстаўлена ў вобразе прыгожага {{нп3|Веер|веера|ru|Веер}}, якім мужчына карыстаецца толькі да нейкага часу, а потым выкідвае за непатрэбнасцю.

Гэты верш ўключаны ў такія аўтарытэтныя ў Кітаі анталогіі паэзіі, як «{{нп3|Вэнь сюань||ru|Вэнь сюань}}» і «Юй тай сінь юн». У славутым кітайскім трактаце пра паэзію «Шы пінь» Бань-цзеюй атрымала найвышэйшую адзнаку. "Песня пра маю крыўду" не толькі стала ўзорам для шматлікіх перайманняў, але і аказала прыкметны ўплыў на далейшае развіццё жанру любоўнай лірыкі ў паэзіі Старажытнага Кітая. Лёс самой паэткі таксама стаў вельмі папулярным сюжэтам у кітайскай культуры, у якой імя Бань-цзеюй ператварылася ў сімвал недаўгавечнасці любоўнага шчасця і горкай долі жанчыны, якая стала не патрэбна свайму каханаму.

Спасылкі
--------

* *Кравцова М. Е.* Бань-цзеюй // synologia.ru
Магістральныя трубаправоды Усходняй Еўропы
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Дружба.
**Дружба** — сістэма магістральных нафтаправодаў. Пабудаваная ў 1960-я гг. для транспартавання нафты з Волга-Уральскай нафтагазаноснай правінцыі ў краіны Усходняй Еўропы.

Маршрут нафтаправода праходзіць ад Альмецьеўска (Расія) праз Самару, Бранск да Мазыра, затым разгалiноўваецца: паўночны ўчастак (па тэрыторыі Беларусі, Польшчы, Германіі, Латвіі і Літвы) і паўднёвы (па тэрыторыі Украіны, Чэхіі, Славакіі і Венгрыя).

У сістэму ўваходзіць 8900 км трубаправодаў, 45 помпавых станцый, 38 прамежкавых помпавых станцый, рэзэрвуарныя паркі, якія змяшчаюць 1,5 млн м³ нафты. Па нафтаправодзе ў краіны «далёкага замежжа» штогод экспартуецца 66,5 млн. т, у тым ліку па паўночнай галіне — 49,8 млн т.

У сувязі з планамі будаўніцтва БТС-II паўночная галіна хутчэй за ўсё не будзе выкарыстоўвацца як частка «Дружбы». У той жа час, існуюць праекты па выкарыстанні галіны ў якасці працягу нафтаправода Адэса-Броды для экспарту нафты праз балтыйскія парты ці ў рэверсным рэжыме для паставак нафты ў Беларусь праз тэрміналы Бутынге і Вэнтспілс.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Даведка РІА · Даведка ТАСС |
| Нарматыўны кантроль | NKC: ge1123029 |
**Андрэй Юр’эвіч Акунькоў** (нар. 26 ліпеня 1969, Масква) — расійскі і амерыканскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі. Асноўныя працы прысвечаны тэорыі ўяўленняў і яе дадаткам да алгебраічнай геаметрыі, матэматычнай фізіцы, тэорыі верагоднасцяў і тэорыі спецыяльных функцый.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2012) і Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2016).

Біяграфія
---------

Вучыўся ў маскоўскай 204-й школе. Паступіў на эканамічны факультэт МДУ, дзе правучыўся да прызыву ў войска. Прайшоўшы тэрміновую службу ва ўзброеных сілах, перавёўся на мехмат МДУ, які скончыў у 1993 годзе. У час вучобы выкладаў у Эканоміка-матэматычнай школе пры МДУ. Выпускнік аспірантуры Незалежнага Маскоўскага ўніверсітэта. Абараніў кандыдацкую дысертацыю ў МДУ ў 1995 годзе пад кіраўніцтвам Аляксандра Кірылава.

Першыя працы адносіліся да тэорыі ўяўленняў і да тэорыі выпадковых матрыц, працаваў у супрацоўніцтве з Рыгорам Альшанскім і Аляксеем Барадзіным.

Метадамі статыстычнай фізікі вывучаў формы паверхняў крышталяў, сродкамі алгебраічнай геаметрыі выявіў наяўнасць плоскіх участкаў мяжы і вылічыў іх лік, пасля гэтыя вынікі атрымалі эксперыментальнае пацверджанне.

У 1996 годзе Акунькоў пераехаў у ЗША, дзе працаваў дацэнтам (assistant professor) у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, а з 2002 года па 2010 год — прафесарам Прынстанскага ўніверсітэта.

У 2004 годзе зрабіў пленарны даклад на Еўрапейскім матэматычным кангрэсе.

У 2006 годзе на XXV Міжнародным матэматычным кангрэсе ў Мадрыдзе Акунькову была прысуджана Медаль Філдса «за дасягненні, якія злучаюць тэорыю верагоднасцяў, тэорыю ўяўленняў і алгебраічную геаметрыю».

Зноскі
------

1. ↑  MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
2. ↑
3. ↑  Матэматычная генеалогія — 1997.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984'></a>
4. ↑
5. ↑

| Лаўрэаты Філдсаўскай прэміі |
| --- |
|  | 
* Альфорс / Дуглас (1936)
* Сельберг / Шварц (1950)
* Кадайра / Сер (1954)
* Рот / Том (1958)
* Мілнар / Хёрмандэр (1962)
* Ацья / Гратэндык / Коэн / Смейл (1966)
* Бейкер / Новікаў / Томпсан / Хіранака (1970)
* Бамбіеры / Мамфард (1974)
* Дэлінь / Квілен / Маргуліс / Феферман (1978)
* Кон / Цёрстан / Яу (1982)
* Дональдсан / Фальтынгс / Фрыдман (1986)
* Уітэн / Джонс / Дрынфельд / Моры (1990)
* Бурген / Зельманаў / Ёкоз / Ліёнс (1994)
* Борчэрдс / Гаўэрс / Канцэвіч / Мак-Мулен (1998)
* Ваяводскі / Лафорг (2002)
* Вернер / Акунькоў / Перэльман1 / Тао (2006)
* Вілані / Ліндэнштраус / Нго / Смірноў (2010)
* Авіла / Бхаргава / Хайрэр / Мірзахані (2014)
* Біркар / Фігалі / Шольцэ / Венкатэш (2018)
* Вязоўская / Дзюмініль-Капен / Мейнард / Ха (2022)

1 Адмовіўся ад прэміі
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мядзведскі.
**Рыгор Мікітавіч Мядзве́дскі** — беларускі іканапісец 18 стагоддзя, майстар насценнай размалёўкі.

З сялян вёскі Папова Гара Магілёўскай губерні (цяпер гарадскі пасёлак Красная Гара Краснагорскага раёна Бранскай вобласці Расіі). Размалёўваў цэрквы, пісаў абразы («Спас Уседзяржыцель» і інш.) для іканастаса царквы ў вёсцы Папова Гара, у 1783 годзе стварыў іканастас Ільінскай царквы ў вёсцы Журавічы (цяперашні Рагачоўскі раён), які быў знішчаны ў 1841 годзе.

Заўвагі
-------

1. ↑  Сустракаецца таксама напісанне прозвішча **Мядзведзкі**. Гл. даведку(недаступная спасылка) на сайце Зводнага каталога бібліятэк Беларусі.

Літаратура
----------

* Мядзведскі Рыгор Мікітавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. С. 66—67.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Звязда (значэнні).
**Выдавецкі дом «Звязда»** — рэдакцыйна-выдавецкая ўстанова (РВУ).

Гісторыя
--------

Створана ў лістападзе 2012 годзе. У склад РВУ уваходзяць літаратурна-мастацкія і грамадска-палітычныя часопісы «Полымя», «Маладосць», «Нёман», альманах «Вожык», газета «Літаратура і мастацтва»), выдавецкі аддзел, які ажыццяўляе выпуск кніг (раней уваходзілі ў склад рэдакцыйна-выдавецкай установы «Літаратура і мастацтва»), а таксама газета «Звязда».

Першым кіраўніком установы з’яўляўся Алесь Карлюкевіч (з лістапада 2012 года — выканаўца абавязкаў, са снежня 2012 — дырэктар-галоўны рэдактар РВУ). Са снежня 2016 года пераемнікам Карлюкевіча прызначаны Павел Сухарукаў. У жніўні 2020 года дырэктарам зноў прызначаны Алесь Карлюкевіч.

Выдавецкая дзейнасць
--------------------

У 2022 годзе выдавецкі холдынг «Звязда» выдаў 1 067 найменняў кніг і брашур на беларускай мове агульным накладам 2,83 млн асобнікаў. З іх найбольш тыражная вучэбная літаратура, якая належыць да катэгорыі сацыяльна значная, апроч яе выйшла 972 найменні мастацкай літаратуры агульным накладам 1,13 млн асобнікаў, такім чынам, сярэдні наклад выдання толькі 1,16 тыс. асобнікаў. Мастацкая літаратура на беларускай мове склала толькі 11,3 % агульнага выпуску кніжнай прадукцыі па найменнях (для дарослых — 6,7 %, для дзяцей — 4,7 %), па накладзе яшчэ меней — толькі 5,6 %. Для дзяцей і юнацтва ў 2022 годзе выдадзена 564 кнігі на ўсіх мовах, агульным накладам 1495,7 тыс. асобнікаў. З агульнай колькасці найменняў дзіцячай літаратуры на ўсіх мовах пазнавальная літаратура складае 29 %, літаратурна-мастацкія выданні — 71 %. Сярэдні тыраж аднаго выдання дзіцячай кнігі на ўсіх мовах склаў 2,7 тыс. асобнікаў.[*крыніца?*]

Спасылкі
--------

* Сайт РВУ Выдавецкі дом «Звязда»
**Дзяржаўная ўласнасць** — форма ўласнасці, пры якой маёмасць, у тым ліку сродкі і прадукты вытворчасці, належаць дзяржаве цалкам або на аснове долевай ці сумеснай уласнасці. Дзяржаве могуць належаць акцыі ў акцыянерных таварыствах розных формаў уласнасці, акрамя таго, дзяржава можа мець ва ўласнасці любую маёмасць, неабходную для ажыццяўлення яго функцый.

Дзяржаўная ўласнасць была вельмі высока развіта ў СССР, з прычыны таго, што з'яўлялася важнай часткай камандна-адміністрацыйнай эканомікі.

Гл. таксама
-----------

* Прыватная ўласнасць
* Прыватызацыя
* Нацыяналізацыя

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4194082-9 · Microsoft: 2777506082 · NDL: 00566476 · NKC: ph138973 |
Forum Holitorium
**Forum Holitorium** (*Агароднінны рынак*) — некалі невялікая плошча ў Старажытным Рыме паміж схілам Капіталійскага ўзгорка, тэатрам Марцэла, Тыбра і старым портам Рыма — *Portus Tiberinus*. Плошча служыла першапачаткова як агароднінны рынак, у рэспубліканскі перыяд на ёй былі збудаваны 4 храма:

* храм Піэтас, пабудаваны консулам Маніям Ацыліям Глабрыёнам, консулам 191 года. Храм быў разбураны пры пабудове тэатра Марцэла.
* Храм Юноны Саспіты
* Храм Януса (Forum Holitorium)
* Храм Надзеі

Царква святога Мікалая і калоны храма Надзеі
Руіны трох храмаў захаваліся да нашых дзён побач, а таксама пад царквой Святога Мікалая. У II стагоддзі да н.э. плошча была выбрукавана, фрагменты з траверціну даўжынёй 90 метраў таксама захаваліся недалёка ад царквы.

Літаратура
----------

* Forum Holitorium(недаступная спасылка)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4656535-8 · LCCN: sh2016000307 · VIAF: 316392887 |
**Ашурадэ**, таксама **Ашур-Ада** (перс.: آشوراده) — востраў на паўднёвым усходзе Каспійскага мора. Уваходзіць у склад Ірана. Плошча — 8 км².

Геаграфія
---------

Востраў Ашурадэ месціцца на паўднёвым усходзе Каспійскага мора за 266 км на паўночны ўсход ад Тэгерана, сталіцы Ірана. Сфарміраваўся ў выніку складаных тэктанічных працэсаў, калі ўзняцце марскога дна прывяло да намывання на яго асадкавых парод. З-за сталых змен узроўню Каспійскага мора абрысы вострава і яго плошча змяняюцца. Так, у пачатку XIX ст. ён уяўляў сабою архіпелаг з 3 асобных астравоў, а ў канцы XIX ст. фактычна ператварыўся ў паўвостраў. 

Паверхня раўнінная з доўгімі пяшчанымі выдмамі. Найвышэйшы пункт — каля -27 м над узроўнем сусветнага акіяна.

Клімат сухі субтрапічны. Зімовыя тэмпературы рэдка сягаюць ніжэй за 2°C. Улетку сярэдняя тэмпература трымаецца каля 25°C, зрэдку падвышаецца да 32°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 398 мм.

Прырода і яе ахова
------------------

Сухі клімат і пясчаныя глебы Ашурадэ абмяжоўваюць развіццё расліннасці. Пераважаюць травы і хмызнякі-ксерафіты. Каля пакінутай вёскі захоўваюцца фруктовыя дрэвы. На востраве шмат птушак. Тут гняздуюць або спыняюцца качкі, пеліканы, бакланы, фазаны. У прыбярэжных водах вядзецца лоў асятровых, здабываецца каля 40% іранскай чорнай ікры.

У 1975 г. Ашурадэ абвешчаны Рамскарскім угоддзем, на ім была абмежавана гаспадарчая дзейнасць. Аднак у 2004 г. каля 380 га плошчы вострава былі перададзены ў прыватную маёмасць. На гэтай тэрыторыі развіваецца турызм. Іранскія экалагічныя арганізацыі, а таксама пракуратура дамагаюцца вяртання адчужаных зямель у дзяржаўную маёмасць.

Гісторыя
--------

Хаця некаторыя даследчыкі мяркуюць, што Ашурадэ ўзгадваўся пад іншымі назвамі ўжо ў сярэднявеччы, гэтаму няма падцверджанняў. У канцы XVIII — XIX ст. ён разглядаўся як важны пункт для пранікнення ў Мазендэран. У 1781 г. Ага Махамед Хан Каджар дазволіў М. Вайновічу, які ўзначальваў расійскую экспедыцыю, заснаваць на тэрыторыі сучаснага вострава гандлёвую факторыю. Калі замест яе была ўзвеждзена крэпасць з 18 гарматамі, Ага Махамед арыштаваў некалькіх расійскіх афіцэраў і вымусіў іх пакінуць занятае месца. Тым не меней, у 1838 г. расійскія караблі занялі Ашурадэ быццам бы для барацьбы з туркменскім піратам Кіятам. Нягледзячы на пратэсты з боку Ірана, акупацыя працягвалася да 1921 г. і была скончана ў выніку дагавора паміж іранскім і савецкім урадамі.

У XX ст. на востраве знаходзілася туркменскае паселішча, жыхары якога займаліся рыбалоўствам, працавалі мячэць і рыбалоўны порт. У 1975 г. Ашурадэ быў абвешчаны Рамсарскім угоддзем, усталяваны рэжым аховы прыродных рэсурсаў. Падвышэнне ўзроўню Каспійскага мора прывяло да адсялення мясцовага насельніцтва. У нашы дні на Ашурадэ спыняюцца рыбакі, дзейнічаюць ваенны і памежны пасты, востраў наведваюць турысты.

Спасылкі
--------

* About Island
* ĀŠŪRĀDA – Encyclopaedia Iranica
* A mysterious island called Ashooradeh near the Bandar Torkaman
**Гаруны** — невялікі субэтнас рускага народа, які пражывае ў цэнтральнай частцы Сумскай вобласці (Украіна) (у асноўным, у Бурынскім і Пуціўльскім раёнах). Рускі говар гаруноў мае рысы, блізкія беларускай і украінскай мовам.

Гаруны ўяўляюць сабою аўтахтоннае насельніцтва Сумскага Палесся, іх продкі пражывалі на гэтай тэрыторыі яшчэ ў часы Кіеўскай Русі. Па меркаванні паўночнаамерыканскага даследніка Джэймса Ольсана гаруны з’яўляюцца ўкраінізаванай групай палехаў або «рускімі перасяленцамі, змяшаўшыміся з мясцовымі беларусамі і літоўцамі». Даследнік Фёдар Клімчук лічыць, што гаруны з’яўляюцца нашчадкамі мясцовых севяран і, магчыма, таксама радзімічаў.

У гаруноў захоўваецца субэтнічная ідэнтыфікацыя, і на бытавым узроўні яны адрозніваюць сябе ад іншых рускіх, а таксама ад украінцаў.

У гаруноў захоўваюцца ўнікальныя рысы паліфанічнага спеву.

Зноскі
------

1. 1 2  Русские на Украине Архівавана 19 мая 2007.
2. 1 2  F.D. Klimchuk, About ethnoliguistic history of Left Bank of Dnieper (in conection to the ethnogenesis of Goriuns). Published in «Goriuns: history, language, culture» Proceedings of International scientific conferenc, (Institute of Linguistics, Russian Academy of Sciences, February 13, 2004)
3. ↑  Olson, James Stuart. *An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires*. Greenwood Press, 1994. ISBN 0313274975. Page 554.
4. ↑  Радыё «Свабодная Еўропа» пра гаруноў

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
**Цві Замір** (іўр. צבי זמיר‎), пры нараджэнні **Цвіка Заржэўскі** (польск.: Zvicka Zarzevsky; 3 сакавіка 1925, Лодзь, Польшча — 2 студзеня 2024, Тэль-Авіў) — ізраільскі ваенны і грамадскі дзеяч, начальнік знешняй разведкі Масад.

Служба ў Масадзе
----------------

Прызначаны ў 1968 годзе на пасаду дырэктара знешняй разведкі Масад. У 1972 годзе палестынскія тэрарысты з арганізацыі «Чорны верасень» здзяйсняюць тэракт на мюнхенскай Алімпіядзе. Цві Замір знаходзіўся ў гэты час у Мюнхене і спрабаваў дапамагчы нямецкім спецслужбам у вызваленні ізраільскіх спартсменаў. Немцы адмаўляліся ад любой дапамогі і іх «добры план» правальваецца. Усіх закладнікаў забілі. Голда Меір даручыла Масаду арганізаваць аперацыю адплаты, вядомую пад імем «Гнеў Божы». Цві Замір бліскуча справіўся з заданнем. Да канца тэрміну яго знаходжання на пасадзе дырэктара Масада, большасць тэрарыстаў з «чорнага спісу» знішчаныя, у тым ліку Алі Хасана Саламэ, які спланаваў мюнхенскі тэракт.

У красавіку 1973 года, агенты Масада бяруць удзел у аперацыі «Вясна маладосці» (אביב נעורים), па знішчэнні трох высокапастаўленых дзеячаў ФАТХ у Ліване.

Адзіным сур’ёзным праколам Цві Заміра стала яго няздольнасць пераканаць ізраільскі ўрад у намеры арабскіх краін пачаць вайну ў 1973 годзе, хоць Замір атрымліваў звесткі ад свайго самага высокапастаўленага агента ў Егіпце — зяця прэзідэнта краіны Гамаля Насера, доктара Ашрафа Маруана.

Пайшоў у адстаўку ў верасні 1974 года.

Зноскі
------

1. 1 2  צבי זמיר, ראש המוסד במלחמת יום הכיפורים, מת בגיל 98 — Haaretz, 2024.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q216393'></a>
**Веніямін Барысавіч Смехаў** (нар. 10 жніўня 1940, Масква, РСФСР, СССР) — савецкі і расійскі акцёр тэатра, кіно, тэлебачання і дубляжу, рэжысёр тэлеспектакляў і дакументальнага кіно, сцэнарыст, тэлевядучы, літаратар; лаўрэат мастацкай прэміі «Петропаль» (2000), Царскасельскай мастацкай прэміі (2009, 2023) і прэміі «Кніжны чарвяк» (2020). Кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені (2020). Лаўрэат Расійскай нацыянальнай акцёрскай прэміі «Фігаро» (2021).

Біяграфія
---------

Бацька — Барыс Майсеевіч Смехаў, доктар эканамічных навук, паходзіў з гомельскіх яўрэяў. У 1957 годзе быў прыняты ў Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна пры Тэатры імя Я. Вахтангава (курс У. А. Этуша); вучыцца ў гэтым вучылішчы Смехаву параіў яго дзядзька — Леў Смехаў. У 1958 годзе быў адлічаны і пераведзены на 2-гі курс як «вольнаслухач з выпрабавальным тэрмінам». У красавіку 1959 года быў зноў прылічаны да студэнтаў. Яго дыпломныя спектаклі: «Мешчанін у дваранстве» Ж. Б. Мальер (роля Каўеля), «Гарачае сэрца» А. Астроўскі (роля Наркіса). У 1961 годзе, пасля заканчэння тэатральнага вучылішча, па размеркаванні накіраваны ў Куйбышаўскі драмтэатр, дзе працаваў роўна год.

Вярнуўшыся ў Маскву, у лістападзе 1962 года быў прыняты рэжысёрам А. К. Плотнікавым у трупу Маскоўскага тэатра драмы і камедыі; у студзені 1964 года галоўным рэжысёрам гэтага тэатра стаў Юрый Любімаў, які рэарганізаваў тэатр, які стаў шырока вядомы як Тэатр на Таганцы.

З 1985 па 1987 гады працаваў у тэатры «Сучаснік», куды сышоў разам з Леанідам Філатавым і Віталём Шапавалавым падчас выгнання Ю. П. Любімава з СССР. З 1987 па 1998 год зноў у трупе Тэатра на Трыножцы.

Здымаўся ў кіно з 1968 года, але набыў папулярнасць толькі пасля выканання ролі Атоса ў тэлефільме «Д’Артаньян і тры мушкецёры» (Адэская кінастудыя, 1978). Зняўся таксама і ва ўсіх яго працягах.

Фільмаграфія
------------

* «Служылы два таварышы» (1968) — барон Краўзэ
* «Д’Артаньян і тры мушкецёры» (1978) — Атос
* «Пастка для адзінокага мужчыны» (1990) — лжэ-кюрэ
* «Дура» (1991) — Бенжамін Борэвер
* «Вяртанне мушкецёраў, або Скарбы кардынала Мазарыні» (2008) — Атос
* «Зямля Эльзы» (2020) — Леанід

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 жніўня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
**Грамадская арганізацыя** — няўрадавае добраахвотнае аб'яднанне грамадзян на аснове сумесных інтарэсаў і мэтаў. Часам выкарыстоўваецца азначэнне «трэці сектар» у дапаўненне да публічнага і прыватнага сектараў.

Членамі грамадскай арганізацыі ў адпаведнасці з яе статутам могуць быць фізічныя і юрыдычныя асобы — *грамадскія аб'яднанні*. Членства ў грамадскай арганізацыі з'яўляецца абавязковым, што адрознівае яе ад *грамадскага руху*, дзе членства не патрабуецца.

Вышэйшым кіруючым органам грамадскай арганізацыі з'яўляецца з'езд (канферэнцыя) ці агульны збор. Пастаянна дзеючым кіруючым органам грамадскай арганізацыі з'яўляецца выбарны калегіяльны орган, падсправаздачны з'езду (канферэнцыі) ці агульнаму збору.

У выпадку дзяржаўнай рэгістрацыі грамадскай арганізацыі яе пастаянна дзеючы кіруючы орган ажыццяўляе права юрыдычнай асобы ад імені грамадскай арганізацыі і выконвае яе абавязкі ў адпаведнасці са статутам.

Гл. таксама
-----------

* Некамерцыйная арганізацыя

Зноскі
------

1. ↑  PotÀuček, M. (1999) *Not Only the Market: The Role of the Market, Government, and the Civic Sector.* Central European University Press. p.34.  (англ.)

| ⛭Юрыдычныя асобы |
| --- |
| Камерцыйныя | 
* Гаспадарчыя таварыствы і таварыствы
	+ Поўнае
	+ На веры
* Таварыства з абмежаванай адказнасцю
* Таварыства з дадатковай адказнасцю
* Акцыянернае таварыства
	+ Адкрытае
	+ Закрытае
* Вытворчы кааператыў
* Унітарнае прадпрыемства

 |
| Некамерцыйныя | 
* Спажывецкі кааператыў
* Грамадскае аб'яднанне
	+ Арганізацыя
	+ Рух
	+ Фонд
	+ Установа
	+ Орган самадзейнасці
	+ Палітычная партыя
* Рэлігійная арганізацыя
* Фонд
* Установа

 |
| Іншае | 
* Неплацежаздольнасць
* Асацыяцыя, саюз
* Індывідуальны прадпрымальнік
* Абмежаваная адказнасць
* Заснавальнік

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Афанасьеў.
**Мікіта Паўлавіч Афанасьеў** (нар. 8 лістапада 1998) — беларускі палітвязень, абвінавачаны і асуджаны пад час пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.

Храналогія пераследу
--------------------

Інцыдэнт адбыўся 19 верасня 2020 года каля ГЦ «Еўропа», калі невядомыя сталі затрымліваць аднаго з матацыклістаў, а астатнія матацыклісты пачалі яго абараняць. Мікіту Афанасьева затрымалі напрыканцы кастрычніка ў межах узбуджанай па гэтым інцыдэнце крымінальнай справе.

26 лютага 2021 года ў судзе Савецкага раёна Мінска быў абвешчаны прысуд. Мікіта Афанасьеў атрымаў тры гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
**Хумбан** (эламск. *𒀭𒃲𒈨𒌍*) — бог неба у старажытным Іране. З’яўляўся заступнікам валадарскіх дынастый у Эламе і імперыі Ахеменідаў.

Імя Хумбана ўпершыню сустракаецца ў дагаворы паміж эламітамі і акадскім валадаром Нарам-Суэнам разам з імям Пінікір (XXII ст. да н. э.). У 2 тысячагоддзі да н. э. яно ўзгадвалася рэдка. Некалькі разоў як частка імён людзей, таксама існуюць запісы пра аднаўленне храма Хумбана ў Сузах. Меркавана, адзін з храмаў у Чога-Занбіль быў прысвечаны Хумбану. У 1 тысячагоддзі да н. э. Хумбан ужо меў афіцыйны культ пры валадарскім двары, узвялічваўся да статуса найвышэйшага бога.

Пасля заняпаду Эламскай дзяржавы быў запазычаны Ахеменідамі. Магчыма, парыйшоў да іх з Аншана, усходняй часткі Элама, дзе пачала кіраваць гэта персідская дынастыя. Надпісы з яго імем знаходзяць на ўмацаваннях у Персепалісе.

Хумбан сімвалізаваў сабою неба, а таксама закон і парадак. Жыхары Месапатаміі атаяснялі яго з Энлілем.

Літаратура
----------

* *Potts, D. T.* The Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State — Cambridge University Press, 1999 ISBN 0521563585
* Dictionary of Deities and Demons in the Bible /Ed. by Karel van der Toorn, Bob Becking, Pieter Willem van der Horst — Brill, 1999 ISBN 90-04-11119-0
* *Хинц, В.* Государство Элам — Москва: Наука, 1977
**Нацыянальны саюз за поўную незалежнасць Анголы, УНІТА** (парт.: União Nacional para a Independência Total de Angola, *UNITA*) — ангольская цэнтрысцкая палітычная партыя, створаная на базе ўзброенага паўстанцкага руху. Першапачаткова прытрымлівалася леварадыкальнай ідэалогіі, пасля эвалюцыянавала направа. Актыўна ўдзельнічала ў антыкаланіяльнай вайне 1961—1975 гадоў і ў грамадзянскай вайне 1975—2002 гадоў. У апошнім канфлікце УНІТА стаяла на пазіцыях крайняга антыкамунізму і антысаветызму, сумяшчаючы прынцыпы афрыканскага сацыялізму, мааізму і негрыцюда з рэйганізмам і лібертарыянствам. Рух з’яўлялася прыкметным фактарам глабальнай Халоднай вайны. Узброеныя сілы УНІТА не толькі праводзілі буйнамаштабныя баявыя аперацыі, але і здзейснілі сотні тэрарыстычных актаў, у тым ліку супраць замежных грамадзян. Пасля заканчэння грамадзянскай вайны рух трансфармаваўся ў легальную палітычную партыю, аб’яднаўшы праціўнікаў кіруючай МПЛА ад правых кансерватараў да левых сацыялістаў. У цэлым пазіцыі сучаснай УНІТА блізкія да хрысціянскай дэмакратыі. Партыя з’яўляецца найбуйнейшай і найбольш арганізаванай апазіцыйнай сілай Анголы, размяшчае буйной фракцыяй у Нацыянальнай асамблеі.

Заснавальнік і гістарычны лідэр УНІТА — Жонаш Савімбі. Арганізацыя вядомая таксама пад назвай Galo Negro («Чорны певень») — па малюнку на партыйным сцягу.

Заўвагі
-------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  UNITA terrorists **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 26 жніўня 2014. Праверана 20 чэрвеня 2014.
**Іншушынак** (эламск. *𒀭𒈹𒂞𒆠*) — бог замагільнага свету і права ў старажытным Эламе. Адзін з вярхоўных багоў эламскай міфалогіі.

Функцыі
-------

У пахавальных тэкстах, знойдзеных у Сузах, Іншушынак узгадваецца як справядлівы суддзя памерлых. Яго імям кляліся пры заключэнні кантрактаў паміж жывымі. Парушальнік кантракта караўся ад імя Іншушынака.

Культ
-----

Імя Іншушынака ўпершыню сустракаецца ў канцы 3 тысячагоддзя да н. э. у дагаворы паміж Эламам і акадскім валадаром Нарам-Суэнам. У далейшым Іншушынак часцяком узгадваўся як адзін з вярхоўных багоў на працягу ўсёй гісторыі Эламскай дзяржавы. Яго імя прымалася як частка імёнаў валадароў, ім кляліся, да яго звярталіся ў малітвах. Прадстаўнікі эламскай дынастыі Шутрукідаў, што кіравалі ў канцы 2 тысячагоддзя да н. э. называлі свае землі краінай, любімай Іншушынакам.

Лічыцца, што культ Іншушынака быў непасрэдна звязаны з Сузамі, а сам ён разглядаўся ў якасці заступніка гэтага горада. Першыя звесткі пра будаўніцтва асобнага храма Іншушынака ў Сузах з'явіліся ў гады кіравання Шульгі. У 2 тысячагоддзі да н. э. у Сузах і Чога-Занбіль у яго гонар былі пабудаваны зікураты. Сімвалам гэтага бога была змяя, якая таксама сімвалізавала сакральную ўладу манархаў.

Спасылкі
--------

* God on a serpent throne
* Neshat Madadi, Hassan Ali Pourmand and Seyyedeh Motahareh Mousavi, Mythical Motifs in the Furniture of Elamite Civilization
* Françoise Vallat, The Elamite Religion
**Мова асэмблера** (скарочана **ASM** або **asm**) - гэта мова праграмавання нізкага ўзроўню, у якой інструкцыі, зразумелыя чалавеку, адпавядаюць інструкцыям машыннага кода ў пэўнай архітэктуры камп’ютара. Мова асэмблера звычайна мае адзін аператар на машынную інструкцыю, але таксама падтрымлівае канстанты, каментарыі, меткі адрасоў у памяці і іншы дапаможны функцыянал.

Паколькі мова асэмблера залежыць ад інструкцый машыннага кода, для кожнай канкрэтнай архітэктуры камп’ютара існуе ўласная мова асэмблера. Часам існуе некалькі моў асэмблера для адной і той жа архітэктуры, а часам мова асэмблера спецыфічная для аперацыйнай сістэмы або пэўных аперацыйных сістэм. Большасць моў асэмблера можа ўніверсальна выкарыстоўвацца з любой аперацыйнай сістэмай, бо мова дае доступ да ўсіх рэальных магчымасцей працэсара без неабходнасці выкарыстання сістэмных выклікаў. У адрозненне ад праграм на мовах асэмблера, большасць праграм на мовах праграмавання высокага ўзроўню можна перанесці на розныя архітэктуры, але для гэтага патрэбна рэалізаваць інтэрпрэтатар або кампілятар на ўзроўні аперацыйнай сістэмы.

У першыя дзесяцігоддзі стварэння камп’ютарных праграм і сістэмныя, і прыкладныя праграмы звычайна былі напісаны цалкам на мове асэмблера. На цяперашні час мовы асэмблера незаменныя для некаторых мэт, аднак большасць праграм пішуцца на мовах высокага ўзроўню. У кнізе «No Silver Bullet» Фрэд Брукс рэзюмаваў наступствы адыходу ад праграмавання на мовах асэмблера: «Безумоўна, самым моцным штуршком для прадукцыйнасці, надзейнасці і прастаты праграмнага забеспячэння стала прагрэсіўнае выкарыстанне моў высокага ўзроўню для праграмавання. Большасць назіральнікаў звязваюць яго з прынамсі 5-кратным ростам прадукцыйнасці і адначасовым ростам надзейнасці, прастаты і зразумеласці».

Сёння невялікая колькасць кода асэмблера выкарыстоўваецца ў вялікіх сістэмах, рэалізаваных на мове больш высокага ўзроўню, для павялічэння прадукцыйнасці або для непасрэднага ўзаемадзеяння з камп’ютарным абсталяваннем, якое немагчыма на мове больш высокага ўзроўню. Напрыклад, ў зыходным кодзе ядра Linux версіі 4.9 мова асэмблера займае крыху менш за 2 %; больш за 97% напісана на C.

Зноскі
------

1. ↑  linux kernel mainline 4.9 sloccount.txt (англ.). *Gist*. Праверана 5 студзеня 2023.

Гл. таксама
-----------

* Архітэктура X86
* Бінарны код

Спасылкі
--------

* Праграмаванне на мове асэмблера Unix Архівавана 17 лютага 2020. (англ.)
* Мова асэмблера Linux (англ.)
* NASM – The Netwide Assembler (англ.)
* Прыклады праграмавання на мове асэмблера (англ.)

| ⛭Мовы праграмавання |
| --- |
| 
* Ada
* ActionScript
* ALGOL
* APL
* Асэмблер
* BASIC
* C
* C++
* C#
* COBOL
* Delphi
* Erlang
* Forth
* Fortran
* Go
* Haskell
* Java
* JavaScript
* Kotlin
* Lisp
* Logo
* Lua
* Modula-2
* Objective-C
* Pascal
* Perl
* PL/I
* PHP
* Prolog
* Python
* R
* Ruby
* Rust
* Scala
* SQL
* Scheme
* Smalltalk
* Swift
* Zig
* *больш...*

 |
|  Спіс паводле катэгорый |
**Culture.pl** — інтэрнэт-партал, прысвечаны польскай культуры, створаны і выдадзены Інстытутам Адама Міцкевіча[pl]. Партал накіраваны на прасоўванне дасягненняў польскіх мастакоў у свеце і на пашырэнне культурнай дасведчанасці польскага атрымальніка. Ён мае нумар ISSN 1734-0624.

Гісторыя
--------

Партал быў створаны ў сакавіку 2001 годзе. Ён з самага пачатку быў задуманы як самастойны вычарпальна крыніца інфармацыі аб польскай культуры, як для палякаў, так і для замежнікаў. Яго канцэпцыю і структуру распрацаваў Анджэй Любамірскі, які быў галоўным рэдактарам да 2008 года.

З 2004 года партал быў двухмоўным (польская / англійская), а ў 2015 годзе была запушчана рускамоўная версія. На партале таксама ёсць артыкулы на беларускай мове.

У 2010 годзе партал заняў першае месца ў рэйтынгу польскамоўных культурных парталаў паводле звестак штомесячніка «Press»[pl].

Партал выйграў «Гарантыю культуры» ў 2015 годзе, прадастаўленую TVP «Kultura»[pl] у намінацыі «Культура ў сетцы».

Апісанне
--------

Партал пра найбольш цікавых з’явах і тэндэнцыях ў польскай культуры, найбуйнейшы і самы рознабаковы крыніца інфармацыі аб культурных падзеях у Польшчы і за яе межамі, дзеячах польскай культуры і іх творах.

Паводле ўласнай інфармацыі, сайт змяшчае больш за 38 000 артыкулаў (падзеі, біяграфіі, эсэ, апісанні ўстаноў і г.д.), падзеленых на наступныя вобласці: музыка, выяўленчае мастацтва, кіно, тэатр, танцы, літаратура, коміксы, архітэктура, фатаграфія, дызайн. Партал уключае тэксты пра мастакоў і іх творы, інфармацыю пра 700 культурных устаноў: музеі, галерэі, філармоніі, тэатры і акадэміі мастацтваў.

Партал таксама мае ўласныя каналы на сайтах «Vimeo» і «YouTube», дзе можна паглядзець усе фільмы і мультымедыя, вырабленыя парталам.

Галоўныя рэдактары Culture.pl
-----------------------------

* Анджэй Любамірскі (2001 — ліпень 2008)
* Марак Ханке (жнівень 2008 — студзень 2009)
* Эльжбета Савіцкая (люты 2009 — красавік 2012)
* Вераніка Кастырка (красавік 2012 — снежань 2016)
* Джон Бычам (са снежня 2016)

Зноскі
------

1. ↑  Alexa Internet — 1996. Праверана 1 снежня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q230051'></a>
2. ↑  Інстытут Адама Міцкевіча салідарны з прадстаўнікамі культуры Беларусі. racyja.com
3. ↑  Culture.pl w nowej odsłonie. Ruszyła rosyjska wersja portalu - Telewizja Polska SA **(нявызн.)**.  www.tvp.pl. Праверана 11 лістапада 2020. (польск.)
4. ↑  Гары Потэр і беларуская мытня
5. ↑  Інстытут імя Адама Міцкевіча вырашыў падтрымаць беларускіх дзеячаў культуры. Беларуская Служба Polskieradio.pl
6. ↑  TVP Kultura-Telewizja Polska S.A **(нявызн.)**.  tvpkultura.tvp.pl. Праверана 11 лістапада 2020. (польск.)

Спасылкі
--------

* Афіцыйная старонка  (польск.)/ (англ.)/ (руск.)
**Ана Селія дэ Армас Каса** (ісп.: Ana Celia de Armas Caso; нар. 30 красавіка 1988, Гавана, Куба) — кубіна-іспанская актрыса. Пачала сваю кар’еру ў 2006 годзе на Кубе. Пасля поспеху на радзіме і ў Іспаніі, у прыватнасці пасля здымак у серыяле «Чорная лагуна», пераехала ў Галівуд і праславілася на ўвесь свет дзякуючы ролям у фільмах «Бягун па лязе 2049», «Дастаць нажы», «Не час паміраць» і «Бландынка». За выкананне ролі Мэрылін Манро ў апошнім яна атрымала ўсеагульнае прызнанне публікі і крытыкаў і была намінавана на прэміі «Оскар», «Залаты глобус», «BAFTA» і Прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША.

Зноскі
------
**Міжуладдзе** (лац.: interregnum) — перыяд паміж заканчэннем кіравання аднаго правіцеля або лідара і прыходам наступнага. У дзяржавах, якімі кіруе цар, завецца **міжцарствам**.

Як правіла, у дэмакратычных сістэмах міжуладдзя не наступае, бо ў законе прапісана працэдура аўтаматычнай перадачы ўлады ў выпадку немагчымасці кіраўніка працягваць выкананне сваіх паўнамоцтваў. Гістарычна праблема міжуладдзя была характэрна краінам без канстытуцыі і манархіям, дзе ўзнікалі цяжкасці пры перадачы трона пасля смерці манарха.

Крыніцы
-------

1. ↑  INTERREGNUM definition and meaning (англ.). *Collins English Dictionary*. Праверана 26 снежня 2023.
2. ↑  міжцарства - Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.) **(нявызн.)**. Праверана 26 снежня 2023.
3. ↑  Interregnum Definition & Meaning (англ.). *Merriam-Webster*. Праверана 26 снежня 2023.
**Шэрая варона** (*Corvus cornix*) — від птушак з сямейства крумкачовых.

Часам чорную і шэрую варону разглядаюць як падвіды аднаго віду — у гэтым выпадку чорную варону называюць *Corvus corone corone*, а шэрую — *Corvus corone cornix*.

Апісанне
--------

Меншая за крумкача, адрознiваецца роўным заканчэннем хваста (у палёце) i больш слабай дзюбай. Даўжыня цела 44-49 см, размах крылаў 86-104 см. Чорная з шэрай спiнай i нiзам цела. Голас: глыбокае, чыстае i гучнае, паўтараемае па некалькі разоў, «краа», радзей больш ціхае «кiррк, аррк», гучыць часам больш мякка, увесну ціхае шчабятанне.

Пашырэнне
---------

Насяляе адкрытыя тэрыторыi з купiнамi дрэў, ускрайкі дрэвастояў паблізу вільготных лугоў і палёў, засяляе i гарады. У Карпатах даходзiць да 800 м. На Беларусі адзін з найбольш звычайных відаў на гнездаванні і зімоўцы.

Пералётная і качуючая, асаблiва вандроўныя паўночныя i паўночна-ўсходнія папуляцыi. Месца зімовак у заходняй і паўднёвай частках арэала.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Усяедная. Знішчае шкодных насякомых, падбірае мерцвячыну, адкіды. Разбурае птушыныя гнёзды, ловіць птушанят свойскіх птушак.

Будуе гняздо паблізу вершаліны або ў кроне высокіх дрэў з густой кронай, у развілцы тоўстых галін ля ствала. Гняздо слаістае: знешняя частка з густа, але няшчыльна ўкладзеных галін(іх канцы выступаюць па-за гняздо ў розных кірунках), потым ідзе слой зямлі з прымессю травы і моху, унутраная — з шэрсці і травы.

Яйкі 4-5 (часам 3-7), падоўжаныя з завостраным вузейшым канцом, блакiтнаватыя, зеленавата-блакітныя да алiўкава-зялёных з карычнева-ржавымі, аліўкавымі альбо фіялетава-папялістымі плямамі. Памеры: 43 х 31 мм.

Гл. таксама
-----------

* Спіс птушак Беларусі

Літаратура
----------

* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
Кактэйль «Маргарыта»
**Кактэ́йль** (англ.: cocktail — літаральна «пеўнеў хвост») — напой, які атрымоўваюць пры змешванні некалькіх вадкасцяў. Кактэйлі бываюць алкагольныя, якія ў якасці аднаго з інгрэдыентаў змяшчаюць алкагольныя напоі, і безалкагольныя.

Алкагольныя кактэйлі звычайна робяць на аснове джына, віскі ці рома, апошнім часам набіраюць папулярнасць кактэйлі на аснове гарэлкі і тэкілы. Акрамя гэтага ў якасці інгрэдыентаў выкарыстоўваюць розныя лікёры, мёд, малако і іншыя напоі.

Зноскі
------

1. ↑  Тлумачэнне і напісанне ў адпаведнасці са слоўнікам іншамоўных слоў у 2-х тамах. Мн. 1999, Т.1, С.561

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кактэйль
**«Свінка Пэпа»** (англ.: Peppa Pig) — брытанскі мультсерыял, які складаецца з кароткіх мультфільмаў па 5 хвілін.

Галоўныя героі серыяла: Свінка Пэпа, яе малодшы брат Джордж, Мама Свінка і Тата Свінка. Сталымі персанажамі таксама з'яўляюцца Бабуля Свінка і Дзядуля Свінка, а таксама сябры Пэпы, Джорджа і іх бацькі.
Быў паказаны па тэлебачанні больш чым у 180 краінах і перакладзены на 40 моў.

Пра серыял
----------

Героі мультфільма нададзены часткова якасцямі людзей, часткова якасцямі жывёл. Яны носяць адзенне, жывуць у дамах, ездзяць на машынах, ходзяць у госці. Дзеці гуляюць у чалавечыя гульні, бацькі ходзяць на працу.

Асноўныя персанажы
------------------

*Свінка Пэпа* — дзяўчынка, старэйшая ў сям'і, ёй споўнілася 5 год. Як і ўсё, вельмі любіць скакаць па лужынах. Любіць гуляць з сябрамі на вуліцы і ў дзіцячым садку. Часта высмейвае лішнюю вагу Таты Свінкі. Па характары з'яўляецца ўласніцай. Эгаістычная і часам ганарыстая. Але пры гэтым вельмі любіць весяліцца і добра праводзіць час. Пэпе, як і Джорджу, падабаецца камп'ютарная гульня «Вясёлая курачка». Лепшая сяброўка Пэпы — Авечка С'юзі. Мае залатую рыбку з імям Голдзі.

*Джордж* — малодшы брат Пэпы, яму спаўняецца 3 гады. Ён сам ходзіць, але прамаўляе толькі асобныя словы. Вельмі любіць дыназаўраў, маленькі дыназаўр з імям Спадар Дыназаўр — яго любімая цацка. Любіць гуляць з Пэпай, чым часам назаляе ёй. Калі хтосьці выпадкова пакрыўдзіць Джорджа, ён пачынае плакаць. Трохі прагны і па характары з'яўляецца ўласнікам. Калі Пэпа пакрыўдзілася на яго, ён хіхікае. Джорджу, як і Пэпе, падабаецца камп'ютарная гульня «Вясёлая курачка». Лепшы сябар Джорджа — Трусік Рычард.

*Мама Свінка* — добрая і клапатлівая, любіць праводзіць час з сям'ёй. Працуе дома, друкуючы тэксты на камп'ютары. Любіць гатаваць і мае добрае пачуццё гумару. Ёй 33 гады.

*Тата Свінка* — носіць акуляры. Ходзіць на працу ў будаўнічую кампанію. Не любіць, калі жартуюць над яго вялікім пузам. Таксама валодае добрым пачуццём гумару. Не вельмі ладзіць з прыладамі. Любіць падарожнічаць разам з сям'ёй, аднак дрэнна чытае карты. Вельмі любіць даказваць сваё майстэрства, што часта абарочваецца няўдачай. Яму 34 гады.

Беларуская агучка
-----------------

У межах беларускага праекта Кінаконг ствараюцца агучкі серый. Першая убачыла свет 20 мая 2015.

Зноскі
------

1. 1 2  *White P.* ‘Peppa Pig’: Amelie Bea Smith To Voice Animated Kids’ Character, Takes Over From Harley Bird — 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4037100'></a>
2. ↑  "Мультсерыял паказаны больш за ў 180 краінах". *BBC News*. 27 красавіка 2010. Праверана 10 April 2012.
3. ↑  Свінка Пэпа па-беларуску

Спасылкі
--------

* Свінка Пэпа па-беларуску

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · SoundCloud · Spotify · YouTube (англ.) · YouTube (ням.) · YouTube (фр.) · YouTube (італ.) · YouTube (ісп.) · YouTube (кіт.) · YouTube (руск.) |
| Тэматычныя сайты | AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Internet Movie Database · MusicBrainz |
**Скот Брэйдзі** (англ.: Scott Brady), імя пры нараджэнні **Джэрард Кенет Цірні** (англ.: Gerard Kenneth Tierney) (13 верасня 1924 — 16 красавіка 1985) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання, больш за ўсё вядомы ролямі ў фільмах канца 1940-х і 1950-х гадоў.

За сваю кар’еру Брэйдзі сыграў больш чым у 60 фільмах, сярод іх такія вядомыя карціны, як «Ён блукаў па начах» (1948), «Кэньён-Сіці» (1948), «Падтрымка» (1949), «Канзаскія захопнікі» (1950)), «Мадэль і свацця» (1951), «Тры крокі на эшафот» (1953), «Джоні Гітара» (1954), «Знікаючы амерыканец» (1955), «Долары» (1971), «Кітайскі сіндром» (1979)) і «Грэмліны» (1984).

У 1960-я гады Брэйдзі зрабіў паспяховую кар’еру на тэлебачанні, згуляўшы ў больш за 60 тэлесерыялах. Самай вядомай яго працай на тэлебачанні стала галоўная роля ў вестэрн-серыяле «Стралок Слэйд» (1959).

Скот Брэйдзі быў малодшым братам Лоўрэнса Цірні, вядомага выканаўцы роляў «крутых хлопцаў» у галівудскіх фільмах 1940—50-х гадоў.

Зноскі
------
**Дэйвід Крокет**, больш вядомы як **Дэві Крокет** (англ.: Davy Crockett; 17 жніўня 1786 — 6 сакавіка 1836) — амерыканскі вандроўца, афіцэр і палітык, які стаў персанажам фальклору ЗША.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся на франціры, у штаце Тэнесі. Быў разведчыкам у час Крыкскай вайны 1813—1814 гадоў, неўзабаве набыў рэпутацыю выдатнага паляўнічага і шырокую вядомасць. У 1821—1823 гадах — член палаты прадстаўнікоў штата Тэнесі. У 1825 годзе беспаспяхова балатаваўся ў Кангрэс як прыхільнік Эндру Джэксана. З 4 сакавіка 1827 па 3 сакавіка 1831 гадоў прадстаўляў штат Тэнесі ў ніжняй палаце Кангрэса ўжо як супернік прэзідэнцкага Закона аб перасяленні індзейцаў. У выніку прайграў на выбарах 1830 і 1834 гадоў, аднак быў ізноў абраны ў 1833 годзе. Прайграўшы чарговыя выбары, адправіўся ў Тэхас. Загінуў у 49 гадоў, абараняючы крэпасць Алама падчас вайны за незалежнасць Тэхаса.

Па адным з паданняў, Дэві Крокет мог з сарака метраў патрапіць з мушкета ў лязо сякеры так, што куля падзялялася на дзве паловы. Вядучыя праграмы «Разбуральнікі легенд» прыйшлі да высновы, што гэта магчыма.

Крокет быў знакамітасцю пры жыцці (яго называлі «Каралём Дзікага франціра»), а пасля смерці пра яго пісалі кнігі і песні, здымалі фільмы і тэлесерыялы.
**Богаслужэнне** — сукупнасць культавых абрадаў, дзеянняў, цырымоній, звязаных з сістэмай рэлігійных уяўленняў і прызначаных y эмацыянальна-вобразнай форме ўзнаўляць той ці іншы аспект веравызнання. Праводзіцца свяшчэннаслужыцелем пры актыўным удзеле вернікаў галоўным чынам y храме па здаўна распрацаваным рытуале. У розных рэлігійных сістэмах агульнае для ўсіх Богаслужэнне — наяўнасць магічнага элемента. Хрысціянскае богаслужэнне ўключае малітвы, песнапенні, паклоны, прыкладванне да абразоў і крыжа, акрапленне вадой, запальванне лампад і свечак, чытанне святых тэкстаў і інш. Богаслужэнне цесна пераплецена з нацыянальнымі, сямейна-бытавымі традыцыямі і звычаямі і ўспрымаецца вернікамі як непасрэдныя зносіны з Богам.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
**Іфіге́нія** (стар.-грэч.: Ἰφιγένεια, літаральна «моцная з нараджэння») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка мікенскага валадара Агамемнана і Клітэмнестры.

Міф
---

Згодна паданням, Агамемнан выклікаў незадаволенасць багіні Артэміды, калі забіў яе аленя. Падчас арганізацыі марской экспедыцыі спраць Троі яна спыніла ўсе вятры, і грэчаскі флот не мог пакінуць порт у Аўлідзе. Аргаскі прадракальнік Калхас паведаміў валадару Мікен, што багіня злітуецца, калі ён прынясе ў ахвяру сваю родную дачку Іфігенію. Агамемнан спачатку вагаўся, але потым вырашыў паслухаць прадракальніка. 

Іфігенія разам з Клітэмнестрай былі запрошаны ў Аўліду нібы для заключэння шлюбу з Ахілам. Ахвярапрынашэнне гатавалася патаемна. Пра планы Агамемнана ведалі толькі Адысей і Дыямед. Згодна «Кіпрыям» у пераказе Прокла, ахвярапрынашэнне скончылася тым, што Артэміда выратавала дзяўчыну і падкінула на алтар казла. Пазнейшыя аўтары паведамлялі, што Іфігенія была перанесена ў Таўрыю або на Белы востраў. Гесіёд казаў, што яна дасталася багіне Гекаце. У трагедыі Эўрыпіда забойства Іфігеніі Агамемнанам стала прычынай замаха на мужа з боку Клітэмнестры. 

Ужо ў класічны перыяд, калі чалавечыя ахвярапрынашэнні былі забаронены, вобраз Клітэмнестры атаесамляўся з нявіннай ахвярай.

У культуры
----------

Клітэмнестра з'яўляецца гераіняй літаратурных, музычных і мастацкіх твораў Стасіна, Эўрыпіда, Прокла, Жана Расіна, Бальдасарэ Галупі, Жана-Антуана Гудона, Ёгана Вольфганга фон Гётэ, Вітаўта Чаропкі і інш.

У астраноміі
------------

Імя Іфігеніі было дадзена астэроіду (112) Іфігенія.

Спасылкі
--------

* Iphigenia — Greek Mythology
* The Story of Iphigenia in Greek Mythology

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a19376182 · GND: 118555723 · LCCN: no2014085305 · NLA: 61539926 · SUDOC: 027939707 · VIAF: 59876009, 37150565779406252991, 309842685, 43157523176927030080, 316807832, 8509159477652827990003 |

 |