|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Камунізм**

**Канцэпцыя**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Марксісцкая філасофія** |
|  | **Класавая барацьба** |
|  | **Інтэрнацыяналізм** |
|  | **Камуністычная партыя** |


**Ідэалогіі**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Марксізм** |
|  | **Марксізм-ленінізм** |
|  | **Трацкізм** |
|  | **Сталінізм** |
|  | **Цітаізм** |
|  | **Мааізм** |
|  | **Сталінізм-хаджаізм** |
|  | **Чучхэ** |
|  | **Геварызм** |
|  | **Левы камунізм** |
|  | **Камунізм рабочых саветаў** |
|  | **Анарха-камунізм** |
|  | **Рэлігійны камунізм** |
|  | **Еўракамунізм** |
|  | **Нацыянальны камунізм** |


**Інтэрнацыяналы**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Міжнароднае таварыства працоўных** |
|  | **Другі Інтэрнацыянал** |
|  | **Камуністычны інтэрнацыянал** |
|  | **Чацвёрты Інтэрнацыянал** |


**Асобы**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Карл Маркс** |
|  | **Фрыдрых Энгельс** |
|  | **Уладзімір Ленін** |
|  | **Роза Люксембург** |
|  | **Іосіф Сталін** |
|  | **Леў Троцкі** |
|  | **Маа Цзэдун** |


**Іншае**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Анархізм** |
|  | **Антыкапіталізм** |
|  | **Антыкамунізм** |
|  | **Камуністычныя краіны** |
|  | **Камуністычная сімволіка** |
|  | **Крытыка камунізму** |
|  | **Дэмакратычны цэнтралізм** |
|  | **Дыктатура пралетарыяту** |
|  | **Гісторыя камунізму** |
|  | **Левыя** |
|  | **Люксембургізм** |
|  | **Новы клас** |
|  | **Новыя левыя** |
|  | **Пост-камунізм** |
|  | **Прымітыўны камунізм** |
|  | **Сацыялізм** |
|  | **Сталінізм** |
|  | **Сацыяльная эканоміка** |
|  | **Цітаізм** |
|  | **СССР** |

 |

**Класавая барацьба** — гэта тэрмін, які выкарыстоўваецца для апісання антаганізму, які існуе ў грамадстве, выкліканага рознымі сацыяльна-эканамічнымі інтарэсамі і ўмовамі жыцця паміж прадстаўнікамі розных класаў. Гэты тэрмін найбольш яскрава выражаны ў філасофіі марксізму.

Карл Маркс і Фрыдрых Энгельс у сваёй працы «Маніфест Камуністычнай партыі» сцвярджалі, што гісторыя ўсяго чалавецтва заснавана на барацьбе двух класаў — эксплуататараў і эксплуатаваных. У сучасным грамадстве Маркс і Энгельс таксама вылучаюць два класы — буржуазію і пралетарыят. У дадзеным выпадку дзяленне грамадства на класы абумоўлена стаўленнем класаў да сродкаў вытворчасці, дзе буржуазія валодае сродкамі вытворчасці, а пралетарыят не валодае. У выніку класавай барацьбы павінна адбыцца рэвалюцыя, якая вядзе да змены вытворчых адносін і становішчу класаў у грамадстве. Па палажэннях марксізму класавая барацьба спыняецца ў бескласавым грамадстве — камунізме.

Ідэі класавай барацьбы атрымалі развіццё ў марксізме-ленінізме. У працы Уладзіміра Леніна «Дзяржава і рэвалюцыя» адзначана, што антаганізм паміж класамі непазбежны ў капіталістычным грамадстве і павінен урэшце прывесці да ўстанаўлення дыктатуры аднаго з асноўных класаў, і адзінай альтэрнатывай дыктатуры пралетарыяту ён лічыў дыктатуру буржуазіі.

Літаратура
----------

* Карл Маркс; Фрыдрых Энгельс (1848). *Маніфест камуністычнай партыі*.
* Уладзімір Ленін (1918). *Дзяржава і рэвалюцыя*.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX524801 · BNF: 11934298j · GND: 4130866-9 · Microsoft: 160159729 · NDL: 00564602 |