**Све́дкі Іего́вы** — міжнародная рэлігійная арганізацыя, якая ўзнікла ў 1870-х гг. у ЗША і да 1931 г. называлася «Асацыяцыяй Міжнародных даследчыкаў Бібліі». Паводле падлікаў самой арганізацыі, на жнівень 2019 года найвышэйшы лік веснікаў ва ўсім свеце дасягнуў 8 695 808 чалавек. Сярэдняя колькасць веснікаў Сведкаў Іеговы ў Беларусі на верасень 2022 г. складала 6 167 чалавек.

Вызначэнні
----------

Існуюць розныя спробы ахарактэрызаваць Сведкаў Іеговы з пункту гледжання рэлігіязнаўства. Так шэраг багасловаў і даследчыкаў, блізкіх па поглядах да кафалічных цэркваў, адносяць гэту рэлігійную групу да парахрысціянскай, пераважна па прычыне адмаўлення Сведкамі дагматаў аб трыадзінстве Бога, пра пекла і палажэнне Ісуса Хрыста як Бога, якія гэтыя багасловы лічаць «прынцыповымі вучэннямі гістарычнага хрысціянства». Свецкія рэлігіязнаўцы звычайна адносяць Сведкаў Іеговы да пратэстантаў, але самі Сведкі Іеговы заяўляюць, што яны не пратэстанты, але пры гэтым адносяць сябе да хрысціян. Апаненты, такія як А. Л. Дворкін у Расіі, абвінавачваюць іх у сектанцтве, але самі Сведкі Іеговы і шэраг рэлігіязнаўцаў адмаўляюць гэта. Яшчэ адно вызначэнне дае Брытанская энцыклапедыя: «міленарысцкая дэнамінацыя, якія ўзніклаў рамках … руху адвентыстаў ХІХ стагоддзя ў Злучаных Штатах і з тых часоў распаўсюдзіўся па ўсім свеце». Сведкі Іеговы згаджаюцца з вызначэннем іх рэлігіі як дэнамінацыі, але адмаўляюць сваё паходжанне ад руху АСД: «Сведкі Іеговы ніколі не адколваліся ад пануючых цэркваў, але ўзніклі незалежна з гуртка па вывучэнні Бібліі».

Гісторыя Сведкаў Іеговы
-----------------------

### 1870—1916 гг

У 1870 г. Чарлз Тэйз Расел у г. Алегейні і Піцбург (Пенсільванія, ЗША) заснаваў групу даследчыкаў Бібліі, якая збіралася для дыскусій наконт вучэнняў Пісання, з абмеркаваннем усіх сціхоў па пэўнай тэме (напрыклад, Тройца) і натававаннем высноў. Паступова да групы сталі далучацца прыхільнікі з розных гарадоў ЗША і замежжа. Пазней Расел актыўна ездзіў па ўсім свеце з лекцыямі на тэмы рая, пекла, Тройцы і часам удзельнічаў у дэбатах з крытыкамі з ліку пратэстанцкіх святароў.

У ліпені 1879 года Расел пачаў выдаваць часопіс «Вартавая вежа», які Сведкі Іеговы выдаюць і па сённяшні час. Гэты часопіс пэўны час быў асноўным сродкам камунікацыі паміж прыхільнікамі Даследчыкаў Бібліі ў розных частках свету.

З 1881 г. «Вартавая вежа» заклікае чытачоў дзяліцца сваімі перакананнямі з іншымі.

15 студзеня 1884 г. група Даследчыкаў Бібліі зарэгістравала сваю першую юрыдычную асобу: Таварыства Вартавой вежы (ТВВ). Ч. Т. Расел стаў першым прэзідэнтам гэтай стурктуры.

У 1914 годзе Расел і Міжнародныя даследчыкі Бібліі выдалі свой пешы фільм «Фотадрама стварэння», які ў тым годзе паглядзелі каля 9 млн чалавек ў Паўночнай Амерыцы, Еўропе і Аўстраліі. У гэты жа перыяд частка прыхільнікаў Даследчыкаў Бібліі пакінулі іх рады, таму што чаканне фізічнага прыходу Царства Бога ў кастрычніку 1914 года не спраўдзілася.

31 кастрычніка 1916 года Ч. Расел памёр падчас сваёй місіянерскай паездкі па ЗША.

### 1917—1942 гг

6 студзеня 1917 г. другім прэзідэнтам Таварыства Вартавой вежы быў абраны Джозеф Франклін Рутэрфорд. У гэты перыяд Даследчыкі Бібліі сутыкнуліся з самым цяжкім крызісам за сваю гісторыю. Частка Даследчыкаў Бібліі як у ЗША, так і за іх межамі была не гатова ісці за новым прэзідэнтам і стварыла некалькі сваіх суполак, якія неўзабаве распаліся. Таксама ў гэты перыяд Даследчыкі Бібліі сутыкнуліся з процідзеяннем урадаў ЗША і Канады, якое вылілася ў суд над кіраўніцтвам Таварыства Вартавой вежы па абвінавачванню ў шпіянажы і знаходжанне Рутэрфорда і яшчэ 6 супрацоўнікаў ТВВ у федэральнай турме Атланты з 21 чэрвеня 1918 года па 26 сакавіка 1919 г. 5 мая 1919 г. справа супраць іх была спынена, а абвінавачаныя апраўданы.

Падчас кіраўніцва Рутэрфорда адбыліся істотныя арганізацыйныя змены. З 1919 г. пачалося выдавецтва часопіса «Залаты век» (цяпер вядомы пад назвай «Прачніцеся!»). З 1924 г. ТВВ стала карыстацца сваёй радыястанцыяй WBBR. Таксама з 1920-х гг. асабліва з 1926 г. у літаратуры Даследчыкаў Бібліі ўзмацніўся акцэнт на асабісты ўдзел кожна верніка ў прапаведніцкай дзейнасці.

З 1931 года Даследчыкі Бібліі сталі вядомыя як Сведкі Іеговы, але старая назва заставалася па-ранейшаму папулярнай у Германіі 1930-40-х гг.

З 1934 г. у прапаведніцкай дзейнасці Сведкі Іеговы пачалі выкарыстоўваць патэфоны з пласцінкамі, на якіх былі запісаныя кароткія прамовы Рутэрфорда.

1930—1945 гг. сталі перыядам, калі літаратура і дзейнасць Сведкаў Іеговы была абмежавана ці забаронена ў большасці рэгіенаў свету, у т.л. у 23 краінах Брытанскай садружнасці, Трэцім рэйху і СССР. У 1941 г. колькасць актыўных Сведкаў Іеговы дасягнула 109 тыс..

8 студзеня 1942 Дж. Рутэрфорд памёр.

### 1942—1971 гг.

Трэцім прэзідэнтам ТВВ быў абраны Нэйтан Нор. Падчас яго кіраўніцтва арганізацыяй быў зроблены акцэнт на падрыхтоўку прапаведнікаў і іншыя адукацыйныя меры. У 1943 г. з’явілася Школа Галаад для падрыхтоўкі місіянераў для дзейнасці за мяжой і Школы тэакратычнага служэння для навучэння рыторыцы астатніх Сведкаў Іеговы і іх прыхільнікаў.

У 1950-61 гг на англійскай мове быў выдадзены пераклад Бібліі Сведкаў Іеговы: Святое Пісанне — Пераклад новага свету.

Таксама ў 1950 г. у Сведкаў Іеговы з’явілася практыка выключэння з арганізацыі членаў за амаральныя паводзіны.

У 1963 г. колькасць Сведкаў Іеговы перавысіла 1 млн чал.

### 1971—2019

У 1971-75 гг. завершылася тэндэнцыя па пераходу да калегіяльнага кіравання ў структрурах Сведкаў Іеговы. У гэты час у Кіруючай Радзе ТВВ перайшлі ад кіраўніцтва прэзідэнта да старшынства кожнага з членаў па чарзе. Аналагічныя змены адбыліся ў сходах, дзе замест аднаго старэйшыны кіраўніцтва стала ажыццяўляцца радай старэйшын.

Сярод Сведкаў Іеговы была распаўсюджана думка, якая не была афіцыйна пацверджана Кіруючай радай Сведкаў Іеговы, што дзень Божага суда прыйдзе ў 1975 г, часткова заснаваная на вучэнні аб тым, што ў гэтым годзе спаўняюцца 6000 год чалавечай гісторыі. Калі гэтага не адбылося, то частка Сведкаў Іеговы пакінула арганізацыю, а крытыкі Сведкаў Іеговы абвінавачвалі іх у распаўсюджанні ложных праротцтваў.

У 1985-86 гг. пачала дзейнічаць спецыяльная праграма будаўніцтва аб’ектаў арганізацыі: Залаў Царства (цэркваў), Залаў Кангрэсу (для сустрэч вялікімі групамі) і вефільскіх комплексаў (філіялаў арганізацыі). У выніку будаўніцтва набыло паскораныя тэмпы.

У 1990—1991 гады пасля падзення шэрагу сацыялістычных рэжымаў у Еўропе, Азіі і Афрыцы дзейнасць Сведкаў Іеговы пачала бурна развівацца ў гэтых краінах.

З канца 1990-х гадоў арганізацыя Сведкаў Іеговы пачала актыўна карыстацца інтэрнэтам.

У сярэдзіне 2000-х гадоў пайшла тэндэнцыя скарачэння часу сустрэч і аб’ёму матэрыялаў літаратуры Таварыства для чытання і вывучэння.

З 2014 года акцэнт з выдання тэкставай друкаванай інфармацыі паступова змясціўся на стварэнне відэа. У гэтым годзе была таксама запушчана штомесячная відэаперадача JW Broadcasting.

#### Сайты, камп’ютарныя праграмы, дадаткі і іншыя тэхнічныя распрацоўкі Сведкаў Іеговы

15 студзеня 1997 г. Сведкі Іеговы запусцілі свой першы афіцыйны сайт www.watchtower.org. У 1999 г. быў створаны сайт www.jw-media.org для работы са СМІ, а ў 2005 г. www.jw.org для захоўвання электронных версій часопісаў Сведкаў Іеговы. У жніўні 2012 г. інфармацыя з трох сайтаў была аб'яднана ў адін, адзіным афіцыйным сайтам стаў jw.org, а астатнія два былі ліквідаваныя. Асобна ствараліся электронныя бібліятэкі публікацый Таварыства Вартавой вежы Watchtower Library, якая выпускалася на кампакт-дысках пад заказ i анлайн-бібліятэка www.wol.jw.org. У 2014—2019 гадах дзейнічаў асобны сайт інтэрнэт-тэлебачання Сведкаў Іеговы JW Broadcasting www.tv-jw.org, які ў канцы 2019 года быў аб’яднаны з jw.org. Станам на люты 2022 года jw.org быў перакладзены на 1073 мовы і дыялекты.

У 2020 годзе Сведкі Іеговы распрацавалі JW Box — wi-fi роўтар з праграмай, распрацаванай камп’ютарным аддзелам арганізацыі, і флэш-картай, на якую запісаны электронныя публікацыі і відэаролікі Сведкаў Іеговы. Гэта прылада можа перадаваць матэрыялы праз wi-fi на іншыя дэвайсы ў мясцовасці, дзе ёсць праблемы з інтэрнэтам і электрычнасцю.

Сярод іншых распрацовак Сведкаў Іеговы знаходзяцца камп’ютарная праграма для перакладчыкаў MEPS i дадаткі JW Library, JW Language i Watchtower Library. Адным з найбольш папулярных сярод паслядоўнікаў гэтай канфесіі, з’яўляецца дадатак для Android i iOS JW Library, які мае кантэнт на 98 мовах і Android-версію якога спампоўвалі больш за 10 млн карыстальнікаў.

У 2021 годзе на 70-годдзе аперацыі «Поўнач» Сведкі Іеговы стварылі сайт, прысвечаны гэтай падзеі.

### Самаізаляцыя ў 2020—2022 гадах

У сакавіку 2020 года ў сувязі з пандэміяй каранавіруса Кіруючая рада Сведкаў Іеговы прыняла рашэнне праводзіць рэлігійныя сустрэчы праз відэасувязь альбо ў выключных выпадках маленькімі групамі, каб пазбегнуць рызыкі распаўсюджання хваробы сярод вернікаў. У якасці сродкаў сувязі паміж вернікамі былі абраныя праграмы Skype i Zoom. Быў створаны адмысловы сайт для трансляцыі запісу рэлігійных сустрэч stream.jw.org з доступам для аўтарызаваных карыстальнікаў, а прамова для Вячэры і матэрыялы рэгіянальнага кангрэса былі выкладзены ў агульны доступ на jw.org. Для некаторых краін Афрыкі і Лацінскай Амерыкі, дзе многія не маюць доступу да інтэрнэту, мясцовыя філіялы Сведкаў Іеговы купілі ў некаторых тэле- і радыёкампаній эфірныя гадзіны для трансляцыі сустрэч На тэле- і радыётрансляцыю праграмы рэгіянальнага кангрэса 2020 г. Сведкі Іеговы патрацілі каля 48 тысяч долараў ЗША са свайго фонду ахвяраванняў на сусветную дзейнасць арганізацыі. У некаторых рэгіёнах Афрыкі таксама набажэнствы праводзяць з дапамогай мабільнай сувязі. Пры гэтым была працягнута перакладчыцкая дзейнасць у рэжыме анлайн і прапаведніцкае служэнне праз тэлефанаванне, напісанне пісем і правядзенне размоў з зацікаўленымі асобамі праз відэасувязь. Была працягнута дзейнасць па аказанню дапамогі пажылым Сведкам з засваеннем тэхналогій відэасувязі і па перадачы гуманітарнай дапамогі Сведкам, якія пацярпелі ад стыхійных бедстваў і эканамічнага крызісу.

Пасля таго як у Еўропе і іншых рэгіёнах свету пачалі адмяняць каранцінныя меры, Кіруючая рада выпусціла у чэрвені 2020 года відэазварот, у якім заклікала Сведкаў працягваць рэжым самаізаляцыі. У наступным звароце ў ліпені 2020 года Кіруючая рада заклікала кожную сям’ю Сведкаў мець некаторы запас няскорапсавальных прадуктаў харчавання на выпадак эканамічнага крызісу, выкліканага каранавірусам. Але пры гэтым у некаторых краінах Афрыкі і лацінскай Амерыкі, дзе людзі сутыкнуліся з харчовым крызісам у сувязі з наступствамі пандэміі, Сведкі Іеговы арганізавалі дастаўку гуманітарнай дапамогі сваім аднавернікам з выкарыстаннем мер абароны ад COVID-19. Па дадзеных Кіруючай рады на студзень 2021 года было вылучана 25 млн долараў ЗША на аказанне такой дапамогі. Падобным чынам гуманітарная дапамога рабілася для пацярпелых ад стыхійных бедстваў.

16 ліпеня 2020 года падчас судовага слухання Канстытуцыйным судом Эквадора справы аб пераследванні Сведкаў Іеговы гарадка Сан-Хуан-дэ-Ілуман мясцовым самакіраваннем і святаром юрысты Сведкаў Іеговы ўпершыню ўдзельнічалі ў справе па відэасувязі ў якасці экспертаў.

У лістападзе 2020 Кіруючая рада аб’явіла, што падчас пандэміі захварэлі больш за 130000 Сведкаў Іеговы, з якіх 5000 памёрлі, і прасіла вернікаў працягваць трымацца супрацьэпідэмічных мер. Паводле звестак арганізацыі на 9 ліпеня 2021 года ад COVID-19 памерлі больш за 19 тысяч Сведкаў Іеговы ва ўсім свеце, але пры гэтым прайшлі вакцынацыю ад каранавіруснай інфекцыі 50 % супрацоўнікаў філіялаў Сведкаў Іеговы, у тым ліку 98 % супрацоўнікаў філіяла ў ЗША, якім улады штата Нью-Ёрк дазволілі шэраг паслабленняў у рэжыме самаізаляцыі. Па стане на 10 верасня 2021 г. колькасць Сведкаў Іеговы, памерлых ад COVID-19 склала 25650 чалавек, а прайшлі вакцынацыю ад каранавіруснай інфекцыі больш за 90% паўначасовых служыцеляў арганізацыі і 99% супрацоўнікаў усіх філіялаў. Па стане на 25 студзеня 2022 г. ад каранавіруснай інфекцыі памерла 26813 Сведкаў Іеговы ва ўсім свеце.

Для трансляцыі відэа ў 35 краін Афрыкі на поўдзень ад Сахары, дзе абмежаваны доступ да інтэрнэта, выкарыстоўваецца канал спадарожнікавага тэлэбачэння (JW satellite channel).

6 сакавіка 2021 г. было пачало працаваць веб-прыкладанне JW Stream-Studio, распрацаванае Сведкамі Іеговы для трансляцыі рэлігійных мерапрыемстваў у рэжыме рэальнага часу.

9 сакавіка 2021 г. прадстаўнікі перакаладчыцкага аддзелу філіпінскага філіяла Сведкаў Іеговы прынялі ўдзел у міжнароднай анлайн канферэнцыі і фестывалі роднай мовы 2021 г. дзе правялі прэзентацыю на тэму «Пераклад Бібліі на мовы Філіпінаў».

У ліпені і жніўні 2020 і 2021 гг. штогадовы трохдзённы кангрэс Сведкаў Іеговы праходзіў у форме прагляду падрыхтаваных відэазапісаў.

У канцы жніўня 2021 г. у сваім відэазвароце № 7 Кіруючая рада Сведкаў Іеговы заклікала вернікаў не весці паміж сабоой спрэчак наконт нашэння масак і не быць легкавернымі наконт тэорый змовы, якія могуць быць распаўсюджаны ў інтэрнэце адносна пандэміі; таксама ў тым звароце паведамілі, што 80 % супрацоўнікаў філіялаў арганізацыі (больш за 19 тыс. чалавек) былі вакцыніраваны ад COVID-19.

15 кастрычніка 2021 г. Кіруючая рада Сведкаў Іеговы аб’явіла аб планах правесці эксперымент па аднаўленню рэлігійных сустрэч у гібрыдным фармаце ў Залах Царства ў некаторых месцах на розных кантынентах свету, там дзе нізкі ўзровень захворвання на COVD-19 і высокі ўзровень вакцынацыі. Аб першых уражаннях удзельнікаў эксперымента паведамлялася ў відэазвароце Кіруючай рады № 9 за 2021 года.

З 1 красавіка 2022 года Сведкі Іеговы ў многіх краінах свету аднавілі сустрэчы ў памяшканнях там, дзе гэта дазволілі мясцовыя проціэпідэмічныя абмежаванні, з захаваннем гібрыднага фармату для тых, хто працягнуў наведваць сустрэчы па відэасувязі. 15 красавіка таго ж года ў гібрыдным фармаце прайшло святкаванне Вячэры Успаміну. Для забеспячэння супрацькавідных мер у месцах правядзення сустрэч былі арганізаваны магчымасці санітарнай апрацоўкі рук, абсталявання і памяшкання там, дзе раней гэта не было канструктыўна прадугледжана.

З 1 верасня 2022 г. Сведкі Іеговы аднавілі прапаведніцкае служэнне ад дому да дому , а з 1 кастрычніка нашэнне масак на іх рэлігійных сустрэчах стала неабавязковым пры ўмове, што гэта не супярэчыць патрабаванням мясцовых уладаў.

Перакананні Сведкаў Іеговы
--------------------------

1. Біблія. Сведкі Іеговы вераць, што Біблія — гэта Слова Бога. Яны засноўваюць усе свае вучэнні толькі на 66 кананічных кнігах Бібліі, і адмаўляюць традыцыі і дагматы, характэрныя для шэрагу іншых накірункаў хрысцінства і заснаваныя на Паданні.
2. Бог. Яны пакланяюцца Іегове, прызнаючы яго адзіным праўдзівым Богам, і адкрыта распавядаюць іншым людзям пра яго і пра тое, што ён з любові да людзей намераны зрабіць для чалавецтва.
3. Ісус Хрыстос. Яны вераць у тое, што Ісус Хрыстос — гэта не частка Троіцы, а Сын Бога, яго першае стварэнне; што ён існаваў яшчэ да таго, як стаў чалавекам, і што яго жыццё было перанесена з неба ў чэрава нявінніцы па імі Марыя; што ён аддаў сваё дасканалае чалавечае жыццё ў ахвяру, дзякуючы чаму ў людзей, якія выяўляюць у яе веру, з’явілася магчымасць выратавацца і жыць вечна; што з 1914 года Хрыстос кіруе як Цар, якому Бог даў уладу над усёй зямлёй.
4. Царства Бога. Яны вераць у тое, што адзінай надзеяй чалавецтва з’яўляецца Царства Бога як нябесны ўрад які неўзабаве знішчыць сучасны парадак у свеце, уключаючы ўсе чалавечыя ўрады, і створыць новы парадак, у якім будуць жыць толькі праведныя людзі.
5. Нябеснае жыццё. Яны вераць у тое, што разам з Хрыстом у яго нябесным Царстве будуць кіраваць як цары 144 000 памазаных духам хрысціян. Яны не вераць, што жыццё на небе — гэта ўзнагарода для ўсіх добрых людзей.
6. Зямля. Яны вераць у тое, што першапачатковая задума Бога ў стаўленні зямлі будзе выканана; што на зямлі будуць жыць толькі тыя людзі, якія пакланяюцца Іегове; што яны стануць дасканалымі і будуць жыць вечна; што мёртвыя ўваскрэснуць фізічна і ў іх будзе магчымасць атрымаць гэтыя блаславенні.
7. Смерць. Яны вераць у тое, што мёртвыя нічога не ведаюць; што яны не адчуваюць ні пакут, ні асалоды і не знаходзяцца ў нейкім духоўным свеце; што яны існуюць толькі ў памяці Бога і таму іх адзіная надзея на будучае жыццё — уваскрэсенне.
8. Апошнія дні. Яны вераць у тое, што з 1914 года свет жыве ў апошнія дні гэтага парадку.
9. Адлучанасць ад свету. Яны імкнуцца быць нейтральнымі ў палітычных справах свету і не ўдзельнічаюць у войнах.
10. Ужыванне біблейскіх парад. Яны вераць у тое, што ўжо сёння важна ўжываць парады з Бібліі ў паўсядзённым жыцці: дома, у школе, на працы, у сходзе хрысціян. Як бы чалавек ні жыў раней, калі ён спыняе рабіць тое, што асуджаецца ў Бібліі, і ўжывае яе парады, ён можа стаць Сведкам Іеговы. Але калі потым ён стане займацца такімі непажаданымі Богу справамі, як пралюбадзейства, блуд, гомасексуалізм ці п’янства, пачне ўжываць наркотыкі, маніць ці красці, то ён будзе выключаны з арганізацыі.
11. Штогод адзначаюць Вячэру Гасподню.
12. Адзінства. Ва ўсіх краінах у Сведкаў Іеговы адны і тыя ж вераванні і адсутнасць сацыяльных, этнічных, расавых і класавых падзелаў. Пры гэтым адзінства не выключае разнастайнасці ў пытаннях асабістага выбару. Кожны Сведак Іеговы прымае рашэнні ў згодзе са сваім сумленнем.
13. Сям’я. Сям’я разглядаецца як саюз аднаго мужчыны і адной жанчыны, а развод лічыцца дапушчальным толькі ў выпадку сексуальнай здрады мужа ці жонкі.

Прапаведніцкая дзейнасць Сведак Іеговы
--------------------------------------

Прапаведніцкая дзейнасць Сведкаў Іеговы ў Львове на Украіне.
Адметнай прыкметай Сведкаў Іеговы з’яўляецца іх прапаведніцкая дзейнасць на падставе слоў Ісуса Хрыста «Гэта добрая вестка пра царства будзе прапаведана па ўсёй заселенай зямлі для сведчання ўсім народам, і тады прыйдзе канец» і «Ідзіце і ва ўсіх народах падрыхтоўвайце вучняў» (Мацф. 24:14; 28:19), а таксама апостала Паўла «Я не ўхіляўся ад таго, каб казаць вам аб усім карысным і вучыць вас усенародна і па дамах» (Дзеі 20:20, 21). Пры гэтым прапаведніцкая дзейнасць, выдавецтва літаратуры і арганізацыя рэлігійных мерапрыемстваў ажыццяўляецца за кошт дабраахвотных ахвяраванняў.

### Выдавецкая дзейнасць Сведак Іеговы

Сведкі Іеговы выпусцілі свой пераклад Бібліі, «Пераклад Новага Свету Святога Пісання» больш чым на 200 мовах.

Акрамя таго Сведкі Іеговы выдаюць два часопісы «Вартавая вежа» і «Прачніцеся!». Вартавая вежа ўвайшла ў лік самых распаўсюджаных публікацый у свеце. Агульны тыраж *«Вартавой вежы»* складае 93 281 789 асобнікаў на 357 мовах штомесяц, *«Прачніцеся!»* — 93 354 000 асобнікаў на 221 мовах штомесяц. Агульны тыраж часопісаў за год складае больш за *адзін мільярд* асобнікаў.

Сведкі Іеговы выдаюць і іншыя рэлігійныя публікацыі заснаваныя на Бібліі: кнігі, брашуры, трактаты. За апошнія 40 гадоў яны надрукавалі больш за 40 мільярдаў асобнікаў розных публікацый на 1007 мовах.

### Выданні Сведкаў Іеговы на беларускай мове

На беларускай мове апублікавана наступнае:

* Ці будуць калі-небудзь людзі любіць адзін аднаго (трактат з серыі «Вестка пра Царства» № 35, 1997 год)
* Новае тысячагоддзе. Што прынясе вам будучыня? (трактат з серыі «Вестка пра Царства» № 36, 2000 год)
* Слухайце Бога (брашура, 2011 год)
* Слухайце Бога і жывіце вечна (брашура, 2011 год)
* Ці будуць памерлыя жыць зноў? (буклет, 2013 год)
* Ці прыйдзе канец пакутам? (буклет, 2013 год)
* Хто на самай справе валодае светам? (буклет, 2013 год)
* Якой вы ўяўляеце сабе будучыню? (буклет, 2013 год)
* Што вы думаеце пра Біблію? (буклет, 2013 год)
* Што з’яўляецца асновай сямейнага шчасця? (буклет, 2013 год)
* Дзе знайсці адказы на самыя важныя пытанні? (буклет, 2014 год)
* Навошта вывучаць Біблію? (відэаролік, 2014 год)
* Што такое Царства Бога? (буклет, 2014 год)
* Адкуль мы ведаем, што Біблія вартая даверу? (відэаролік, 2018 год)
* Добрая вестка ад Бога (брашура, 2018 год)
* Для чаго Бог стварыў зямлю? (відэаролік, 2018 год)
* Навошта вывучаць Біблію? (відэаролік, 2018 год)
* Навошта вывучаць Біблію? (відэаролік, 2019 год)
* Успамін пра смерць Ісуса Хрыста (відэаролік, 2019 год)
* Адкуль мы ведаем, што Біблія вартая даверу? (відэаролік, 2019 год)
* 

Ці ўсе рэлігіі падабаюцца Богу? (відэаролік, 2020 год)

* Ці ёсць у Бога імя? (відэаролік, 2020 год)
* Хто аўтар Бібліі? (відэаролік, 2020 год)
* Чаму Ісус памёр? (відэаролік, 2020 год)
* У якім стане знаходзяцца памерлыя? (відэаролік, 2020 год)
* Што такое Царства Бога? (відэаролік, 2020 год)
* Чаму Бог дапускае пакуты? (відэаролік, 2020 год)
* Ці ўсе малітвы слухае Бог? (відэаролік, 2020 год)
* Пытанні да артыкулаў на штотыднёвае вывучэнне Вартавой вежы, пачынаючы з лютага 2020, 2021 года
* Вартавой вежы штотыднёвае вывучэнне .
* Моладзь пра чытанне Бібліі (відэаролік, 2021 год)
* Рафіка Морыс. Я змагалася з несправядлівасцю. Інтэрв'ю (відэаролік) (2021)
* Радуйся жыццю сёння і вечна. Уступныя ўрокі з курса вывучэння Бібліі (2021)

Летам 2021 года пачаўся афіцыйны пераклад папулярных артыкулаў з часопісаў «Вартавая вежа» і «Прачніцеся!» для шырокай аўдыторыі з рамяшчэннем на jw.org.

Кампаніі Сведкаў Іеговы па напісанню лістоў і петыцый
-----------------------------------------------------

На працягу сваёй гісторыі Сведкі Іеговы неаднаразова праводзілі кампаніі па напісанню лістоў і петыцый урадавым чыноўнікам розных краін. Пераважна гэта было звязана з заклікам спыніць дыскрымінацыю сваіх аднавернікаў у пэўных краінах і сітуацыях. Такія лісты накіроўваліся, напрыклад, урадам гітлераўскай Германіі, дзе Сведкаў Іеговы адпраўлялі ў канцлагеры за рэлігійную дзейнасць і каралі смерцю за адмову служыць у арміі, Паўднёвай Карэі, дзе на працягу ўсяго існавання дзяржавы Сведкаў Іеговы адпраўляюць у турму за адмову выконваць вайсковую павіннасць, Іарданіі, Румыніі і іншым дзяржавам.

### Некаторыя кампаніі ХХ ст

* У 1946 г. урад Югаславіі прыгаварыў 3 мясцовых Сведкаў Іеговы да вышэйшай меры пакарання і яшчэ 15 да значных турэмных тэрмінаў. У адказ ураду СФРЮ сталі прыходзіць лісты ад Сведкаў Іеговы з розных краін свету. У выніку было вынесена рашэнне аб змягчэнні пакарання ўсім абвінавачаным, якія праз некалькі год былі вызвалены.
* У 1957 г. вышэйшаму кіраўніцтву СССР і пасольствам Савецкага саюза ў розных краінах свету была накіравана петыцыя з заклікам вызваліць Сведкаў Іеговы з лагераў і спецпасяленняў і спыніць іх дыскрымінацыю, як палітычна нейтральных асоб. Але заклік не меў сілы і Сведкаў Іеговы ў СССР працягвалі пераследаваць да канца існавання Савецкага саюза.
* У 1968 г. калі Сведкі Іеговы ў Малаві сутыкнуліся з шматлікімі нападамі з боку прыхільнікаў прэзідэнта краіны К. Банды з дазволу апошняга, у часопісах «Вартавая вежа» і «Прачніцеся!» былі апублікаваны адрасы прэзідэнта Малаві і некаторых высокіх чыноўнікаў разам з заклікам усім чытачам напісаць свае лісты з просьбай спыніць жорсткі стасунак да мясцовых Сведкаў. У выніку некаторы час пераследавані перасталі быць актыўнымі, але потым пачаліся зноў і працягваліся да пачатку 1980-х гг. калі прэзідэнт Банда дазволіў жыхарам краіны не далучацца да яго партыі «Кангрэс Малаві». У гэтым жа годзе Сведкі Іеговы пісалі ў абарону сваіх аднавернікаў у Аб’яднанай Арабскай рэспубліцы (Егіпет і Сірыя).

### Кампаніі ХХІ ст

#### Лісты Пуціну ў 2017 г.

Вядомай міжнароднай акцыяй Сведкаў Іеговы па напісанню лістоў у абарону сваіх правоў стала напісанне лістоў У. Пуціну, Д. Мядзведзеву, і яшчэ некаторым чыноўнікам высокага рангу ў адказ на рашэнне Міністэрства юстыцыі РФ 15 сакавіка 2017 г. падаць іск у Вярхоўны суд Расіі аб прызнанні ўсіх аб’яднанняў Сведкаў Іеговы ў РФ экстрэмісцкімі арганізацыямі. Дакладна невядома колькі лістоў атрымалі азначаныя асобы, але заклік быў шырока падтрыманы ў сацыяльных сетках, дзе кампанія па напісанню лістоў суправаджалася распаўсюджаннем хэштэга StopJWBan. Некалькі разоў гэты хэштэг быў самай папулярнай тэмай сацыяльнай сеткі У Кантакце; і ў гэты час шэраг рускамоўных СМІ апублікавалі артыкулы супраць абвінавачвання Сведкаў Іеговы ў экстрэмізме. Цікава, што кампанія па напісанню лістоў суправаджалася распаўсюджаннем непацверджанай інфармацыі аб тым, што Кіруючая Рада Сведкаў Іеговы не рае выкладаць інфармацыю пра кампанію ў сацыяльныя сеткі. Таксама шэраг апанентаў Сведкаў Іеговы спрабавалі распаўсюджваць хэштэг JWgoBan, але гэты хэштэг не стаў настолькі папулярным, як першы, і звычайна суправаджаўся хэштэгам StopJWBan.

Вядомыя Сведкі Іеговы
---------------------

* Чарлз Тэйз Расел (заснавальнік Таварыства Вартавой вежы)
* Джозеф Франклін Рутэрфорд (2-і прэзідэнт Таварыства Вартавой вежы)
* Андрэй Мікалаевіч Нясмачны (абаронца ФК Дынама Кіеў ў 1997—2011)
* Пітэр Ноўлз (футбаліст)
* Прынс (амерыканскі спявак, сведак Іеговы з 2001 г.)
* Фёдар Валянцінавіч Чысцякоў (расійскі спявак, сведак Іеговы з 1995 г.)
* Коко Роша (канадская фотамадэль)

Гл. таксама
-----------

Юрыдычныя аб’яднанні Сведкаў Іеговы

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Итоги за 2020 год //Всемирный отчет Свидетелей Иеговы за 2020 служебный год (руск.)
3. ↑  Отчет по странам и территориям за 2022 год // Всемирный отчет Свидетелей Иеговы за 2022 служебный год
4. ↑  The Best of Josh McDowell: A Ready Defense. Compilied by Bill Wilson. 1993, p. 333
5. ↑  Христианство. Словарь. / Под ред. Л. Н. Митрохина. — М. 1994. — С.411—412
6. ↑  Читатели интересуются: Являются ли Свидетели Иеговы протестантами?, Опубликовано в «Сторожевой башне» от 1 ноября 2009 года  (руск.)
7. ↑  Ведут ли все религии к одному Богу?, Опубликовано в «Сторожевой башне» от 1 июня 2009 года  (руск.)
8. ↑  На галоўнай старонцы беларускамоўнага раздзела афіцыйнага сайта Сведкаў Іеговы заяўлена: «Мы імкнемся браць прыклад з Ісуса Хрыста і маем за гонар называцца хрысціянамі.»
9. ↑  Вызначэнне тэрмінаў: культы, секты, дэнамінацыі Архівавана 14 лістапада 2012.  (англ.)
10. ↑  Jehovah’s Witness // britannica.com
11. ↑  Почему Свидетели Иеговы — это не секта? // Официальный сайт Свидетелей Иеговы в России
12. ↑  Свидетели Иеговы — возвещатели Царства Бога Архівавана 8 чэрвеня 2020. c 526
13. ↑  Свидетели Иеговы — возвещатели Царства Бога Архівавана 8 чэрвеня 2020. с. 719
14. ↑  Свидетели Иеговы — возвещатели Царства Бога Архівавана 8 чэрвеня 2020. с. 721
15. ↑  Благая весть в сети Интернет // Наше царственное служение, ноябрь 1997 г. с. 7
16. 1 2  Интернет помогает распространению радостной вести Вот уже 25 лет у Свидетелей Иеговы есть собственный сайт! // JW.ORG
17. ↑  Ежегодник Свидетелей Иеговы за 2013 год, с. 18
18. ↑  JW.ORG — итоги за 10 лет (часть 1) // JW.ORG
19. ↑  решение глобальной задачи // JW.ORG
20. ↑  Суд в Санкт-Петербурге запретил популярное библейское приложение JW Library // Официальный сайт Свидетелей Иеговы в России
21. ↑  Библиотека на ладони // JW.ORG
22. ↑  Обращение Руководящего совета № 1 (2020 год) // jw.org
23. ↑  СМИ Венесуэлы и Замбии предложили провести Вечерю Господню вместе со Свидетелями Иеговы // Блог Fakt777
24. ↑  Как отпраздновали Вечерю в 2020 году. Африка // JW.ORG
25. ↑  Настройтесь на волну конгресса // JW.ORG
26. ↑  Встречи собрания в отдалённых районах: упорство и смекалка в действии // JW.ORG
27. ↑  Свидетели в Эквадоре проповедуют не выходя из дома // JW.ORG
28. ↑  Несмотря на пандемию, переводческая работа в Индии идет полным ходом // JW.ORG
29. ↑  Помогаем пожилым придерживаться своего духовного распорядка во время пандемии // JW.ORG
30. ↑  Собрание помогает слепоглухой сестре во время пандемии // JW.ORG
31. ↑  Братья и сестры в Руанде и Зимбабве получают продукты питания в разгар пандемии // JW.ORG
32. ↑  Обращение Руководящего совета № 4 (2020 год) // JW.ORG
33. ↑  Обращение Руководящего совета № 4 (2021 год) // JW.ORG
34. ↑  Jehovah’s Witnesses urge families to pack a ‘go bag’ // Тoacorn.com
35. ↑  Глобальная помощь в условиях глобальной пандемии // JW.ORG
36. ↑  Небывалый разгул стихии: Свидетели Иеговы оказывают помощь, несмотря на пандемию COVID-19 // JW.ORG
37. ↑  Защита религиозной свободы коренного населения // JW.ORG
38. ↑  Згодна з лістом, які распаўсюджвалі праз філіялы ў сходы Сведкаў па ўсім свеце на тыдні з 2 лістапада 2020 года
39. ↑  Обращение Руководящего совета № 6 (2021 год) // JW.ORG
40. ↑  Обращение Руководящего совета № 10 (2021 год) // JW.ORG
41. ↑  Обращение Руководящего совета № 1 (2022 год) // JW.ORG
42. ↑  A JW Satellite Channel Reaches Where Internet Does Not // JW.ORG
43. ↑  Запуск JW Stream-Studio // JW.ORG
44. ↑  На международной конференции и фестивале родной речи 2021 года обсудили переводческую деятельность Свидетелей Иеговы на Филиппинах // JW.ORG
45. ↑  Jehovah’s Witnesses host second Annual Convention virtually //WVNS-TV
46. ↑  Кангрэс 2020 годаКангрэс 2021 года на сайце Сведкаў Іеговы
47. ↑  Обращение Руководящего совета № 7 (2021 год) // JW.ORG
48. ↑  Руководящий совет объявил о том, что в ряде стран возобновятся встречи в Залах Царства // JW.ORG
49. ↑  Обращение Руководящего совета № 9 (2021 год) //JW.ORG
50. ↑  Свидетели Иеговы вернулись в Залы Царства! // JW.ORG
51. ↑  Миллионы людей собрались на Вечерю воспоминания смерти Иисуса Христа // JW.ORG
52. ↑  Делаем Залы Царства безопасными во время пандемии JW.ORG
53. ↑  Genelle Pugmire. Jehovah’s Witnesses return to door-to-door visits // Daily Herald, Aug 27, 2022
54. ↑  Згодна: Во что верят Свидетели Иеговы? // Официальный сайт Свидетелей Иеговы
55. ↑  Как организована наша проповедническая деятельность? //Раздел 12 брошюры "Кто сегодня исполняет волю Иеговы, Официальный сайт Свидетелей Иеговы
56. ↑  Как финансируется деятельность Свидетелей Иеговы? // Официальный сайт Свидетелей Иеговы
57. ↑  Did You Know The Most Widely Circulated Magazine In The World Is The Monthly Publication Of Jehovah’s Witnesses? // Business Insider
58. ↑  Гл. акно «выбярыце вашу мову» на афіцыйным сайце арганізацыі
59. ↑  Навошта вывучаць Біблію? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
60. ↑  Адкуль мы ведаем, што Біблія вартая даверу // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
61. ↑  Для чаго Бог стварыў зямлю? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
62. ↑  Навошта вывучаць Біблію? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
63. ↑  Навошта вывучаць Біблію? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
64. ↑  Успамін пра смерць Ісуса Хрыста // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
65. ↑  Адкуль мы ведаем, што Біблія вартая даверу? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
66. ↑  Ці ўсе рэлігіі падабаюцца Богу? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
67. ↑  Ці ёсць у Бога імя? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
68. ↑  Хто аўтар Бібліі? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
69. ↑  Чаму Ісус памёр? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
70. ↑  У якім стане знаходзяцца памерлыя? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
71. ↑  Што такое Царства Бога? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
72. ↑  Чаму Бог дапускае пакуты? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
73. ↑  Ці ўсе малітвы слухае Бог? // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
74. ↑  ВАРТАВАЯ ВЕЖА (ВЫПУСК ДЛЯ ВЫВУЧЭННЯ) // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
75. ↑  ВАРТАВАЯ ВЕЖА (ВЫПУСК ДЛЯ ВЫВУЧЭННЯ) // Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы
76. ↑  Першымі артыкуламі сталі «Зараз я ўжо не лічу, што павінен змяніць свет», Я лічыў, што Бога не існуе і Парады на ўсе часы
77. ↑  Yearbook of Jehovah’s Witness 2009, p. 170—171
78. ↑  Communist Leaders Petitioned//The Watchtower April 15, 1957, p 249—254
79. ↑  Shocking Religous Persecution in Malawi//The Watchtower, February 1, 1968, p.71-79
80. ↑  Malawi’s Anti-Christian Autrocities — A Shame on Africa// Awake! February 1968, p. 16-22
81. ↑  Yearbook of Jehovah’s Witness 1999, p. 171—211
82. ↑  Religous Persecution Flares in the United Arab Republic//The Watchtower, June 1, 1968, p.325-330
83. ↑  Свидетели Иеговы организуют всемирную кампанию в ответ на угрозу запрета в России // Официальный сайт Свидетелей Иеговы
84. ↑  Российские Свидетели Иеговы запустили хештег в социальных сетях в связи с угрозой запрета их деятельности в стране//Credo.ru
85. ↑  Лев Левинсон Свидетели и жертвы Архівавана 24 красавіка 2019. // Грани.ру
86. ↑  Минюст просит суд ликвидировать Свидетелей Иеговы//Комерсант

Літаратура
----------

* Све́дкі Іего́вы // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 650. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

### Афіцыйныя сайты Сведак Іеговы

* Афіцыйны сайт Сведкаў Іеговы  (бел.)
* Афіцыйны вэб-сайт Сведкаў Іеговы **(нявызн.)**. — анлайн версіі некаторых брашур, кніг і артыкулаў з часопісаў Сведкаў Іеговы.
* Официальный сайт для прессы на русском языке.
* Информация об организации (в России), новости, пресс-релизы на русском языке.
* АНЛАЙН-БІБЛІЯТЭКА вартавой вежы — анлайн-бібліятэка публікацый Сведкаў Іеговы на рускай мове.  (руск.)
* Падборка публікацый на беларускай мове ў анлайн бібліятэцы вартавой вежы  (бел.)
* Святое Пісанне — Пераклад новага свету  (руск.)
* Святое Пісанне — Пераклад новага свету  (укр.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Ларуса · Праваслаўная · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 90230041 · BNF: 11934681x · GND: 4067703-5 · ISNI: 0000000106823014 · LCCN: n83169268 · NDL: 00575541 · NKC: ko2002148802, ph218855 · NSK: 000145043 · NUKAT: n2018204454 · VIAF: 1234149368827585980009 |

 |