**Аване́с Абга́равіч Адамя́н** (Іва́н Адаміян, (арм.: Հովհաննես Աբգարի Ադամյան) (17 лютага 1879, Баку — 12 верасня 1932, Ленінград) — армянскі і савецкі вынаходнік, інжынер-электрык, адзін з вынаходнікаў каляровага тэлебачання і радыёфотатэлеграфіі.

Аўтар звыш 20 вынаходстваў (галоўным чынам у вобласці тэлебачання і фотатэлеграфіі) і сістэмы фотатэлеграфіі з выкарыстаннем прамежкавага клішэ.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1879 годзе ў армянскай сям'і, купца першай гільдыі. Пасля сканчэння рэальнай вучэльні ў 1897 годзе з'ехаў за мяжу, вучыўся ў Берлінскім універсітэце, потым вучыўся і працаваў у Швейцарыі і Францыі, потым ізноў у Берліне. У 1908 годзе запатэнтаваў двухколерны апарат для перадачы сігналаў («Прыстасаванне для ператварэння мясцовых ваганняў светлавога пучка, адлюстраванага ад люстэрка асцылографа, у ваганні яркасці трубкі Гейслера», заява на патэнт пададзена ў 1907 годзе). Пазней ён атрымаў аналагічныя патэнты ў Вялікабрытаніі, Францыі і Расіі (1910, «Прымальнік для выяў, што электрычна перадаюцца з адлегласцей»). Апарат уяўляў сабою дзве газавыя трубкі (белую і чырвоную), якія перадавалі сігналы адпаведнага колеру. Апроч таго, апарат не мог перадаваць рухомыя кадры. Большая частка дакументацыі і сам апарат загінулі падчас бамбардзіровак Мюнхена ў гады Другой сусветнай вайны.

А. Адамян падчас вопыту з механічнай перадачай колеру.
У 1913 годзе Адамян вярнуўся ў Расію і да сваёй смерці ў 1932 годзе жыл у Петраградзе (Ленінградзе). За гэты час ён атрымаў 21 патэнт, з якіх два ставіліся непасрэдна да тэлебачання. У 1918 годзе ён сабраў першую ў Расіі ўсталёўку, здольную дэманстраваць чорна-белая выява (статычныя фігуры), што было вялікім крокам у развіцці тэлебачання. У 1925 годзе атрымаў патэнт на трохкаляровую электрамеханічную сістэму тэлебачання, то бок для прылады па перадачы к каляровых выяў на адлегласць з дапамогай дыска з трыма серыямі адтулін. Пры кручэнні дыска тры колеры зліваліся ў адзіную выяву. Вопытныя перадачы былі прадэманстраваны ў тым жа годзе ў Ерэване. Аналагічная сістэма за мяжой была прадэманстравана толькі ў 1928 годзе ў Вялікабрытаніі Джонам Бэрдам.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Армянская савецкая энцыклапедыя / пад рэд. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>
2. 1 2  Armenian Concise Encyclopedia — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053618'></a>
3. 1 2  Адамян Ованес Абгарович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  Адамян Ованес Абгарович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
5. ↑  Адамян Ованес Абгарович // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
6. ↑  Александр Милкус.Телевидение изобрел муромец, а армяне сделали его цветным

Літаратура
----------

* Шмаков П. В. «Пути развития цветного и объёмного телевидения» (Москва, 1954)
* Акопян А. С. «Ованес Абгарович Адамян» (Изд-во Ереванского университета, Ереван, 1981)
* А. М. Рохлин «Так рождалось дальновидение» Архівавана 24 красавіка 2013.

Спасылкі
--------

* *Рохлин А. М.* Так рождалось дальновидение Архівавана 24 красавіка 2013.  (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |