Сашэсце Хрыста ў пекла  (руск.) (бел. ў Псалтыры Тыберыя
**Псалтыр Тыберыя** (Брытанская бібліятэка Cotton MS. Tiberius C.vi) — адзін з прынамсі чатырох захаваных галіканскіх псалтыроў  (фр.) (бел. створаных у Нью-Мінстэры, Уінчэстэр  (англ.) (бел. у гады нармандскага заваявання Англіі (астатнія тры — Стоўскі псалтыр  (англ.) (бел. Псалтыр Вітэлія і Псалтыр Ламбета). Цяпер рукапіс цалкам можна ўбачыць у Інтэрнэце на сайце Брытанскай бібліятэкі.

Ён мае самы ранні з вядомых уступны цыкл мініяцюр у псалтыры (ф. 7v-16r), форма, якая стала вельмі папулярнай на працягу наступных стагоддзяў; Псалтыр Святога Олбана  (англ.) (бел. XII стагоддзя мае адзін з самых вядомых і найбольш поўных з такіх цыклаў. Цыкл Тыберыя адлюстроўвае жыццё Давіда і Хрыста, звязваючы іх тыпалагічна  (англ.) (бел.. Мініяцюры выкананы ў так званым «трэцім стылі» позняга англасаксонскага мастацтва, «у якім вінчэстэрскі і утрэхцкі стылі зліліся і атрымалі яшчэ большую манументальнасць». Большасць з іх з вялікай экспрэсіўнасцю выкарыстоўвае англійскі таніраваны контурны стыль малявання, які склаўся на працягу мінулага стагоддзя; некаторыя выкарыстоўваюць цалкам афарбаваны стыль, напрыклад f. 30v, з партрэтам Давіда на троне.

Меркаваная дата стварэння рукапісу была даволі рухомай у апошнія гады, рухаючыся ад «сярэдзіны XI стагоддзя» або «каля 1050 года» да «3-й чвэрці XI стагоддзя» паводле даных Брытанскай бібліятэкі ў 2016 годзе.

Рукапіс з’яўляецца няпоўным і быў пашкоджаны падчас пажару ў бібліятэцы Котана ў 1731 годзе, у выніку якога былі адарваны верхнія вуглы кожнай з першых старонак. Ён быў адноўлены ў 1894 годзе, калі фаліянты былі змешчаны паасобку ў кнігу з большым памерам старонкі. 129 арыгінальных старонак маюць памер прыкладна 248x146 мм. Пасля першапачатковага матэрыялу ёсць 24 старонкі з малюнкамі, 5 з якіх ілюструюць жыццё Давіда і 11 — Хрыста. У пачатку асноўных раздзелаў кнігі, напрыклад, у пачатку Псалма 1 (f. 31r), ёсць вялікая ініцыяльная і ілюмінаваная рамка з лісцем аканту ў вінчэстэрскім стылі.

У псалмах, напісаных стараанглійскай мовай, прысутнічае беспрапынная міжрадковая  (руск.) (бел. глоса і іншыя вернакулярныя  (руск.) (бел. матэрыялы.

* F. 8r, Давід і леўF. 8r, Давід і леў
* F. 8v, Давід перад ГаліяфамF. 8v, Давід перад Галіяфам
* F. 9r, Галіяф павержаныF. 9r, Галіяф павержаны
* F. 9v, Саўл і ДавідF. 9v, Саўл і Давід
* F. 10v, Спакуса ХрыстаF. 10v, Спакуса Хрыста
* F. 12r, Арышт ІсусаF. 12r, Арышт Ісуса
* F. 13v, Жанчына ў грабніцыF. 13v, Жанчына ў грабніцы
* f. 14r. Нявер’е Фамыf. 14r. Нявер’е Фамы
* F. 18v, Хрыстос у славе  (англ.) (бел.F. 18v, Хрыстос у славе  (англ.) (бел.
* F. 30v, Давід на тронеF. 30v, Давід на троне
* F. 31r Beatus vir  (англ.) (бел.F. 31r Beatus vir  (англ.) (бел.
* F. 31v Старонка з тэкстам псалмаF. 31v Старонка з тэкстам псалма

Зноскі
------

1. 1 2
2. ↑  British Library : Collection items : Tiberius Psalter
3. ↑
4. ↑  Backhouse et al. 83
5. ↑  Brown, 132—133
6. ↑  Backhouse et al. 83
7. ↑  Brown, 133; Openshaw, 14, citing Wormald
8. ↑  BL, noting other later additions from «2nd half of the 12th century»; a date in the 3rd quarter is also preferred by: Michael Lapidge, Simon Keynes, Malcolm Godden, *Anglo-Saxon England*, Volume 20, Cambridge University Press (2007), p. 161
9. ↑  BL
10. ↑  Backhouse et al. 83
11. ↑  Backhouse et al. 83; «he Production and Use of English Manuscripts, 1060 to 1220» database

Літаратура
----------

* «BL»: BL, Cotton MS Tiberius C VI, with the MS fully online
* Backhouse, Janet, Turner, D.H.  (англ.) (бел. and Webster, Leslie  (англ.) (бел. eds.; *The Golden Age of Anglo-Saxon Art, 966—1066*, 1984, British Museum Publications Ltd, ISBN 0714105325
* Brown, Michelle P. *Manuscripts from the Anglo-Saxon Age*, 2007, British Library, ISBN 9780712306805
* Openshaw, K. M. 'The Battle between Christ and Satan in the Tiberius Psalter', *Journal of the Warburg and Courtauld Institutes*, 52 (1989), 14-33.
* Campbell, A. P. ed. *The Tiberius Psalter, Edited from British Museum MS Cotton Tiberius C vi.*, Ottawa Medieval Studies, 2 (Ottawa: University of Ottawa Press, 1974).
* Pulsiano, Phillip  (ВД) (бел. '233. London, British Library Cotton Tiberius C. vi: «Tiberius Psalter»', in *Anglo-Saxon Manuscripts in Microfiche Facsimile* (Binghamton, NY: Arizona Center for Medieval and Renaissance Studies, 1994), vol. 2: Psalters I, pp. 38-42.
* Wormald, Francis  (англ.) (бел. 'An English, Eleventh-Century Psalter with Pictures: British Library, Cotton MS Tiberius C.VI.', in *Collected Writings: I. Studies in Medieval Art from the Sixth to the Twelfth Centuries*, ed. by J. J. G Alexander et al. 123-37 + plates (London: Harvey Miller Publishers; Oxford: Oxford University Press, 1984), pp. 180-81

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 4325782-3 · VIAF: 198167768 |