**Го́тхард Ке́тлер** (ням.: Gotthard von Kettler, таксама *Ketteler*; 1517 — 17 мая 1587, Мітава, Курляндыя і Семігалія) — апошні ландмайстар Тэўтонскага ордэна ў Лівоніі (1559—1561) і першы герцаг Курляндыі і Семігаліі (1561—1587).

Біяграфія
---------

Готхард Кетлер паходзіў з высакароднага вестфальскага роду. Дзявятае дзіця ў сям’і нямецкага рыцара Готхарда Кетлера (каля 1480—1556) і яго жонкі Сібілы Сафіі фон Несельродэ (1490—1571). Яго старэйшы брат, Вільгельм Кетлер (пам. 1557), быў біскупам мюнстэрскім. У 1538 годзе ўступіў у Лівонскі ордэн. У 1554 годзе Готхард стаў комтурам Дынабурга, а ў 1557 годзе комтурам Феліна. У верасні 1557 года комтур фелінскі Готхард фон Кетлер падтрымаў заключэнне Пазвольскага дагавора паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Лівонскім ордэнам, накіраванага супраць Маскоўскай дзяржавы. У 1558 годзе лівонскім магістр Іаган Вільгельм фон Фюрстэнберг прызначыў Готхарда Кетлера сваім каад’ютарам, гэта значыць намеснікам і пераемнікам. Спроба Кетлера вярнуць страчаны Дэрпт прывяла коштам вялікіх страт толькі да стратэгічна малаважнага ўзяцця Рынгена.

21 кастрычніка 1559 года Готхард фон Кетлер становіцца ландмайстрам Тэўтонскага ордэна ў Лівоніі, а яго папярэднік падчас Лівонскай вайны ў жніўні 1560 года быў узяты ў палон маскоўскімі войскамі. Новы лівонскі магістр Готхард фон Кетлер вымушаны быў працягваць няўдалую вайну з перавышаючымі сіламі Маскоўскай дзяржавы. 31 жніўня 1559 года вымушаны быў заключыць новы саюзны дагавор з каралём польскім і вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Аўгустам і перадаў землі Лівонскага ордэна пад апеку Польшчы і Літвы. Наўзамен Жыгімонт Аўгуст на баку Лівонскага Ордэна ўступіў у Лівонскую вайну з Рускай дзяржавай. Польска-літоўскія атрады акупавалі Паўднёвую Лівонію.

У 1561 годзе Готхард фон Кетлер прыняў лютэранства, а 28 лістапада таго ж года ўступіў у ваенна-палітычны саюз з польскім каралём-каталіком і вялікім князем літоўскім Жыгімонтам II Аўгустам, вяршэнства якога ён прызнаў паводле Віленскай уніі.

5 сакавіка 1562 года ў Рызе Кетлер прынёс ленную прысягу на вернасць каралю Жыгімонту Аўгусту, якога прадстаўляў канцлер вялікі літоўскі і ваявода віленскі Мікалай Радзівіл «Чорны». З гэтага часу тэрыторыя ландмайстарства Тэўтонскага ордэна ў Лівоніі адыходзіла да Рэчы Паспалітай. Готхард фон Кетлер станавіўся герцагам Курляндыі, а таксама губернатарам Ліфляндыі. У 1565 года з-за немагчымасці Кетлерам выконваць свае абавязкі новым губернатарам Ліфляндыі быў прызначаны Ян Хадкевіч. З 1575 года, быўшы васалам Рэчы Паспалітай, прыняў удзел у новай вайне Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай. 5 жніўня 1579 года ў лагеры польска-літоўскай арміі ў Дзісне (пад Полацкам) прызнаў сваю васальную залежнасць ад новага караля польскага і вялікага князя літоўскага Стэфана Баторыя.

Шлюб і дзеці
------------

11 сакавіка 1566 года курляндскі герцаг Готхард фон Кетлер ажаніўся з 33-гадовай Ганнай Мекленбург-Гюстраўскай (1533—1602), дачкой герцага Альбрэхта VII Мекленбургскага (1486—1547) і Ганны Брандэнбургскай (1507—1567). Дзеці:

* Фрыдрых Кетлер (1569—1642), герцаг Курляндскі і Семігальскі (1587—1642)
* Вільгельм Кетлер (1574—1640), герцаг Курляндскі і Семігальскі (1587—1616)
* Лізавета Кетлер (пам. 1601), жонка з 1595 года сілезскага князя Адама Вацлава Цешынскага (1574—1618)
* Ганна Кетлер (1567—1617), жонка з 1586 года князя Альбрэхта Радзівіла (1558—1592), 1-га ардыната Клецкага

Сканаў 17 мая 1587 года ў Мітаве, яго сыны Фрыдрых і Вільгельм сталі суправіцелямі, падзяліўшы паміж сабой герцагства. Фрыдрых стаў кіраваць у Курляндыі, а Вільгельм атрымаў Семігалію. Мужчынская лінія дому Кетлераў згасла ў 1737 годзе са смерцю курляндскага герцага Фердынанда.

Зноскі
------

1. ↑  Gotthard Kettler // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Gotard Kettler // Internetowy Polski Słownik Biograficzny<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943'></a>
3. ↑  *(unspecified title)* Праверана 7 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* Кетлер, Готгарс // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.


| ?Готхард Кетлер — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Cordt Kettler zu Assen[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Goswin I Kettler zu Assen[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Elisabeth von Gemen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Godhard I Kettler zu Neu-Assen[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Gottfried VII 'der Rauhe' von Hatzfeld[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Elisabeth von Hatzfeld zu Wildenburg[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Luckel von Erfurtshausen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Gotthard Kettler zu Melrich[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Gijsbert van Bronckhorst-Batenburg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Dirk van Bronckhorst-Batenburg[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Margareta von Gemen, Heiress of Anholt[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Margareta von Bronckhorst-Batenburg[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Heinrich von Gronsfeld, Herr zu Gronsfeld, Rimburg und Chaumont[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Katharina von Gronsfeld, Heiress of Gronsfeld & Rimburg[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Aleydis d'Oupeye[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Готхард Кетлер |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Wilhelm von Nesselrode, Herr zu Stein, Wildenburg und Lohmar[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Johann 'der Ältere' von Nesselrode zu Stein[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Swenolt von Landsberg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Wilhelm von Nesselrode zu Stein[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Johann, Herr von Gemen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Katharina von Gemen[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Oda van Hoorne[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Sibylle von Nesselrode[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Winnemar Nyt von Birgel[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Engelbrecht von Birgell[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Johanna von Hüchelhofen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Elisabeth von Birgell, Heiress of Rath & Bovensberg[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Johann II von Raesfeld, Herr zu Raesfeld[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Paitza von Raesfeld[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Margareta von Hoemen[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Allgemeine Deutsche Biographie · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · IPSB: gotard-kettler · Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | GND: 118885243 · ISNI: 0000 0001 0971 9888 · LNB: 000161338 · NUKAT: n2009092730 · VIAF: 52487533 |