**Ізясла́ўскае княства** або **Ізяслаўльскае княства** -- удзельнае княства Полацкай зямлі, пазней **Заслаўскае княства**. Цэнтр — горад Ізяслаўль, цяпер Заслаўе ў Мінскай вобласці Беларусі.

Вылучылася пасля смерці полацкага кн. Усяслава Полацкага (1101). Да 1128 года, імаверна, належала Давыду Усяславічу, паехаўшы ў Полац, ён менавіта ў Ізяслаўлі пакідае сына Брачыслава. Пасля высылкі ў 1129 года полацкіх князёў у Візантыю, у т.л. Давыда Усяславіча з сынамі, лёс княства некаторы час невядомы. Напэўна, з сярэдзіны 1130-х да сярэдзіны 1160-х гадоў Ізяслаўль быў удзелам Менскае княства — у сярэдзіне 1160-х гадоў ізяслаўльскі сталец трымаў Усевалад Глебавіч. Усевалад вымушаны быў адмовіцца да Ізяслаўля пад ціскам полацкага князя Рагвалода-Васіля на карысць Брачыслава як ад яго "отчыны". Усевалад атрымаў замест Ізяслаўля Стрэжаў і больш крыніцамі не згадваецца. Астатнія Глебавічы не змірыліся са стратай Ізяслаўля і зноў захапілі яго, паланілі Брачыслава і Валодшу, імаверна, яго брата, але неўзабаве пад ціскам Рагвалода-Васіля вымушаны вызваліць іх і вярнуць Ізяслаўльскае княства. Напэўна, у 1160-я гады Ізяслаўскае княства раздрабілася, з яго вылучыўся Лагожскі ўдзел і, магчыма, яшчэ нейкія. У 1180 годзе поруч ізяслаўльскіх князёў, нашчадкаў Брачыслава і Валодшы, згадваецца лагожскі князь Усяслаў Мікуліч, імаверна, іх родзіч. Да 1186 года, пры невядомых акалічнасцях, нашчадкі Давыда Усяславіча зноў страцілі Ізяслаўль на карысць менскіх Глебавічаў і ўжо напэўна назаўсёды — у 1186 годзе лагожскім князем названы Васілька Валадаравіч.

У 1320-я гады Ізяслаўскае княства належала Альгерду, які ў 1345 годзе даў яго ўдзелам свайму брату Яўнуту. Ізяслаўскае княства належала нашчадкам Яўнута — князям Заслаўскім, а пасля перайшло пасагам да Глябовічаў. Ян Янавіч Глябовіч не тытулаваўся князем, але меў тытул графа Свяшчэннай Рымскай імперыі на Дуброўне і Заслаўі.

Літаратура
----------

* *Заяц Ю. А.* Заславль в эпоху феодализма. — Мн.: Навука і тэхніка, 1995. — 207 с.: іл. — ISBN 5-343-01350-3

| ⛭Полацкае княства |
| --- |
| 
* Полацкае княства
* Палачане
* Крывічы
* Ізяславічы
* Полацкая епархія
* Гісторыя Полацка

 |
| Значныя падзеі | 
* Бітва на Судоме
* Бітва на Нямізе
* Візантыйская ссылка Рагвалодавічаў

 |
| Полацкія князіда ўдзельнага перыяду (да 1101 года) | 
* Рагвалод
* Ізяслаў Уладзіміравіч
* Усяслаў Ізяславіч
* Брачыслаў Ізяславіч
* Усяслаў Брачыславіч
* Мсціслаў Ізяславіч
* Святаполк Ізяславіч

 |
| Полацкія князіўдзельнага перыяду | 
* Барыс Усяславіч
* Давыд Усяславіч
* Рагвалод-Васіль Барысавіч
* Ізяслаў Мсціславіч
* Святаполк Мсціславіч
* Васілька Святаславіч
* Расціслаў Глебавіч
* Усяслаў Васількавіч
* Валадар Глебавіч
* Барыс Давыдавіч
* Уладзімір
* Васілька
* Барыс і Глеб Друцкія
* Святаслаў Мсціславіч
* Брачыслаў
* Таўцівіл
* Гердзень
* Канстанцін Бязрукі

 |
| Полацкія князі літоўскага перыяду (з 1307 года) | 
* Воін
* Нарымонт
* Андрэй Альгердавіч
* Скіргайла

 |
| Грамадства і культура | 
* Рагнеда Рагвалодаўна
* Торвальд Вандроўнік
* ✰ Ефрасіння Полацкая
* Звеніслава Барысаўна
* Лазар Богша
* дойлід Іаан
* Шлях з варагаў у грэкі
* Полацкі летапіс
* Жыціе Ефрасінні Полацкай

 |
| Хрысціянскія святыні | 
* Бельчыцкі манастыр
* Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр
* Крыж Ефрасінні Полацкай
* Эфескі абраз Багародзіцы
* Мошчы Ефрасінні Полацкай
* Барысавы камяні
* Рагвалодаў камень
* Полацкае Евангелле

 |
| Удзелы Полацкай зямлі | 
* Віцебскае княства
* Герцыкскае княства
* Ізяслаўскае княства
* Друцкае княства
* Кукенойскае княства
* Лагожскае княства
* Менскае княства
* Стрэжаўскае княства
* Меркаваныя: Гарадцоўскае княства

 |
| Найстаражытнейшыя гарадыПолацкай зямлі | 
* Полацк (862)
* Ізяслаўль (985)
* Віцебск (1021)
* Усвяты (1021)
* Копысь (1059)
* Менск (1067)
* Орша (1067)
* Друцк (1078)
* Лукомль (1078)
* Лагожаск (1078)

 |
| Архітэктура | 
* Сафійскі сабор
* Спаса-Праабражэнскі сабор
* Дабравешчанская царква

 |