imagemap\_invalid\_title

---

Іерархія біялагічнай сістэматыкі васьмі асноўных таксонамічных рангаў. Прамежкавыя катэгорыі не паказаны
**Сямейства** (лац.: familia, мн. ч. *familiae*) — адзін з асноўных рангаў іерархічнай класіфікацыі ў біялагічнай сістэматыцы.

У іерархіі сістэматычных катэгорый сямейства стаіць ніжэй атрада (парадку) і вышэй трыбы і роду.

*Прыклады:* матылёк-капусніца (*Pieris brassicae*) адносіцца да сямейства бялянак (*Pieridae*).

Партрэт П’ера Маньоля, упершыню ўвёў ва ўжытак катэгорыю сямейства

Правілы ўтварэння назваў
------------------------

Назвы сямействаў утвараюцца па правілах, якія рэгулююцца міжнароднымі кодэксам заалагічнай і батанічнай наменклатуры. У заалогіі назва сямейства ўтвараецца ад назвы тыпавога роду, на аснове якога дадаецца стандартны канчатак *-idae*, у батаніцы да аснове назвы тыпавога роду дадаецца стандартны канчатак *-aceae*.

*Прыклады:* род *Canis* (сабака) аснова *Can-* і канчатак *-idae* даюць назву *Canidae* (сабачыя). Род *Rosa* (ружа або шыпшыннік) аснова *Ros-* і канчатак *-aceae* даюць назва *Rosaceae* (ружовыя).

Часам выкарыстоўваюцца таксама вытворныя рангі: надсямейства і падсямейства.

Гісторыя фарміравання паняцця
-----------------------------

Сучаснае разуменне сям’і як рангу, размешчанага паміж атрадам (парадкам) і родам, датуецца пачаткам XX стагоддзя.

Упершыню катэгорыя сямейства была ўведзена ва ўжытак французскім батанікам П’ерам Маньолем у працы *Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur* (1689). Пасля гэтага слова сямейства (лац.: familiafamilia або фр.: famillefamille) выкарыстоўвалася рознымі аўтарамі для абазначэння груп самага рознага характару. Карл Ліней у *Philosophia botanica* (1751) называў сямействамі буйныя групы (пальмы, папараць), на якія ён дзяліў расліны толькі для выгоды апісання іх будынка, не выкарыстоўваючы іх у сваіх класіфікацыях. У некаторых працах па заалогіі сямействамі называлі падраздзялення родаў. Нарэшце, з сярэдзіны XVIII ст. ва франкамоўнай батанічнай літаратуры сямейства (фр.: famillefamille) разглядалі як эквівалент лацінскага слова *ordo* (парадак). Гэтая практыка была спынена толькі ў 1906 г. калі былі прынятыя міжнародныя правілы батанічнай наменклатуры. Згодна з гэтым правілам, сям’я (familia) і парадак (ordo) сталі разглядацца як розныя катэгорыі. Сямействамі сталі называць тое, што раней называлі сямействамі па-французску і парадкамі па-лацінску, а парадкамі — тое, што ў канцы XIX стагоддзя нярэдка называлі *кагортамі* (*cohors* pl. *cohortes*).

У заалагічнай літаратуры сямейства як катэгорыя рангу, прамежкавага паміж атрадам і родам, упершыню была ўведзена П’ерам Андрэ Латрэйлем у яго працы *Précis des caractères génériques des канфігурацыі, disposés dans un ordre naturel* (1796). Ён выкарыстаў *сямейства* (некаторыя з гэтых груп атрымалі імя, некаторыя былі проста пранумараваны) у некаторых з атрадаў сваёй класіфікацыі «насякомых» (у той час казуркамі называлі ўсіх членістаногіх). Прапанова Латрейля замацавалася ў заалагічнай літаратуры ўжо ў пачатку XIX стагоддзя.

Спасылкі
--------

* *Сямейства (біялогія) (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі

| ⛭Таксанамічныя рангі |
| --- |
| 
* Дамен (Надцарства)
* **Царства**
* Падцарства
* Надтып/Нададдзел
* **Тып**/**Аддзел**
* Падтып/Пададзел
* Надклас
* **Клас**
* Падклас
* Інфраклас
* Надатрад/Надпарадак
* **Атрад**/**Парадак**
* Падатрад/Падпарадак
* Інфраатрад
* Надсямейства
* **Сямейства**
* Падсямейства
* Надтрыба
* Трыба
* Падтрыба
* **Род**
* Раздзел
* Падраздзел
* Падрод
* Надсекцыя
* Секцыя
* Падсекцыя
* Рад
* Падрад
* **Від**
* Падвід
* Варыетэт/Разнавіднасць
* Падразнавіднасць
* Форма
* Падформа

 |
| 
* Таксаномія
* Бінамінальная наменклатура

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4291109-6 · Microsoft: 2910099153 |