recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Deutsche Allgemeine Zeitung** (**DAZ**, *«Нямецкая ўсеагульная газета»*) — газета на нямецкай мове, выдавалася ў Берліне у 1861-1945 гадах. Да 1918 года называлася **Norddeutsche Allgemeine Zeitung** (*«Паўночнанямецкая ўсеагульная газета»*).
Прытрымлівалася правай нацыяналістычнай арыентацыі ў перыяд Веймарскай рэспублікі, садзейнічаючы ўзвышэнню нацызму.

Газета з’яўлялася правапераемнікам заснаванай у 1837 годзе **Leipziger Allgemeine Zeitung** (*«Лейпцыгская ўсеагульная газета»*), якую выдаваў Хайнрых Брокхаус. Яго сын, Эдуард Брокхаус, не толькі выпускаў газету, але і самастойна рэдагаваў яё з 1857 па 1883 год. Яго палітычным поглядам адпавядала і газета. Першапачаткова сацыял-дэмакрат Вільгельм Лібкнехт удзельнічаў у пачатковым складзе рэдакцыі, але пасля газета хутка развілася да нацыянал-ліберальнага і кансерватыўнага профілю. Газета заўсёды была блізкая да ўраду і фінансавалася знешнепалітычным ведамствам Германіі. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны Norddeutsche Allgemeine была перарэгістраваная ў Берліне як DAZ.

Літаратура
----------

* Heinz-Dietrich Fischer: *Die Deutsche Allgemeine Zeitung.* In: H.-D. Fischer (Hrsg.): *Deutsche Zeitungen des 17. bis 20. Jahrhunderts.* Verlag Dokumentation, Pullach 1972, ISBN 3-7940-3602-6, S. 269—282.
* Karl Silex: *Mit Kommentar.* Frankfurt am Main 1968.
* Ursula von Kardorff: *Berliner Aufzeichnungen 1942 bis 1945.* Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1994, ISBN 3-423-30414-6

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
**Канстанцін Аляксеевіч Пушкарэвіч** (3 лістапада 1890, Слонім — люты 1942, Ленінград, гатэль «Асторыя») — славяназнавец, філолаг і літаратуразнавец.

Удзельнік дарэвалюцыйнага гуртка, які збіраўся на кватэры мовазнаўца Б. Эпімаха-Шыпілы у Санкт-Пецярбургу. Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Петраградскага універсітэта (1917). З 1919 г. выкладаў у Томскім універсітэце, з 1925 г. у ЛДУ. Доктар філалагічных навук (1940). З 1941 г. — прафесар, загадчык кафедры. Супрацоўнік Інстытута этнаграфіі АН СССР.

Пасля смерці Б. Эпімаха-Шыпілы захоўваў яго асабісты архіў, які пасля смерці Пушкарэвіча трапіў да Л. Бэндэ, а пасля смерці апошняга ў Дзяржаўны архіў БССР у 1963 г. У ПФА РАН захоўваецца архіў К. Пушкарэвіча (ф. 792, 84 адз. зах. 1929—1941).

Аўтар прац па літаратуры, гісторыі, мовах і культуры славянскіх народаў. Пераклаў на рускую аповесць Зм. Бядулі «Салавей» і зборнік апавяданняў Ц. Гартнага «Трэскі на хвалях».

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Аксенова Е. П. Горяинов А. Н. Молок Ф. А. Константин Алексеевич Пушкаревич // Славяноведение. 1993. № 6. С. 84-97;
* ЭГБ. — Мн. 2001. Т. 6, кн. 1. С. 10.
**Лідзія Рыгораўна Запарожцава** (25 лютага 1937, Масква, РСФСР — 28 красавіка 2015, Кіеў, Украіна) — украінская актрыса аперэты, заслужаная артыстка Украінскай ССР, лаўрэат прэміі «Кіеўская пектараль».

Біяграфія
---------

Нарадзілася ў Маскве. Пасля заканчэння школы паступіла на біялагічны факультэт МДУ імя Ламаносава, дзе ўдзельнічала ў самадзейнасці. Аднак правучылася ва ўніверсітэце менш за год і паступіла ў ГИТИС на курс акцёраў музычнай камедыі (майстар курса — П. М. Пантрагін).

Пасля заканчэння ГИТИС пачала выступаць у Адэскім тэатры музычнай камедыі пад кіраўніцтвам Міхаіла Вадзянога.

У 1963—1985 гадах іграла ў Кіеўскім тэатры аперэты, дзе стала вядучай актрысай.

Працавала на украінскім радыё, дзе вяла аўтарскую перадачу «Усё пра аперэту», папулярызавала гэты жанр.

Памерла 28 красавіка 2015 года ў Кіеве.

Сям’я
-----

* Муж — акцёр, рэжысёр і драматург Дзмітрый Аляксандравіч Шаўцоў (1928—1996), народны артыст Украінскай ССР.
* Дачка — Алена Дзмітрыеўна Запарожцава, скончыла Кіеўскі політэхнічны інстытут, хімік-тэхнолаг. Цяпер актыўна вядзе творчую дзейнасць. Мастак.
* Дачка — Васіліса Дзмітрыеўна Шаўцова (н. 1966). Актрыса тэатра і кіно. Працуе ў тэатры прыгод і фантастыкі «Каскадзёр».
* Унук — Дзмітрый Шаўцоў, быў названы ў гонар дзеда і пайшоў па яго слядах, стаўшы рэжысёрам тэлебачання. Працуе ў СМІ.

Зноскі
------
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Каровін.

**Канстанцін Аляксеевіч Каровін** (23 лістапада (5 снежня) 1861, Масква — 11 верасня 1939, Парыж) — рускі жывапісец, тэатральны мастак, педагог і пісьменнік. Акадэмік жывапісу (з 1905 г.). Галоўны дэкаратар і мастак маскоўскіх тэатраў (з 1910 г.).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў Маскве ў Дурным зав. каля Таганскай плошчы. Паходзіў з заможнай купецкай сям’і. Дзед — купец першай гільдыі Міхаіл Емяльянавіч Каровін. Пасля банкруцтва бацькі ў малалецтве пераехаў у Вялікія Мыцішчы, дзе адбылося яго першае знаёмства з маляваннем. У трынаццаць гадоў Канстанцін паступіў на архітэктурнае аддзяленне Маскоўскага вучылішча жывапісу, разьбярства і дойлідства, праз год перайшоў на аддзяленне жывапісу. Вучыўся ў Аляксея Саўрасава, Васіля Паленава і Васіля Пярова.

Для завяршэння адукацыі Каровін паехаў у Санкт-Пецярбург і паступіў у Акадэмію мастацтваў, але праз тры месяцы сышоў адтуль, расчараваўшыся ў метадах выкладання.

Наведаў Парыж у 1887, 1892 і 1893 гадах, дзе пазнаёміўся з імпрэсіянізмам.

У 1896 годзе Канстанцін Каровін аформіў павільён «Крайняя Поўнач», пабудаваны па яго праекце на кірмашы ў Ніжнім Ноўгарадзе.

Удзельнічаў у афармленні расійскай экспазіцыі на Сусветнай выставе ў Парыжы (1900), дзе выступіў як архітэктар (спраектаваў будынак саматужнага аддзела) і як аўтар экспазіцыі выканаў 31 дэкаратыўнае пано (захоўваюцца ў ДРМ, Санкт-Пецярбург). Удастоены двух залатых і сямі сярэбраных медалёў выставы і ордэна Ганаровага легіёна.

1. ↑  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
2. 1 2  Коровин Константин Алексеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
3. ↑  Коровин Константин Алексеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
4. ↑  Konstantin Alexeevich Korovin<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
5. ↑  Машков // *Ломбард — Мезитол* — 1974. — Т. 15. — С. 540.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107253869'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107253816'></a>
**Пошта Румы́ніі** (рум.: Poșta Română) — нацыянальны аператар у галіне паштовых паслуг у Румыніі. Арганізацыя пасля прыватызацыі з’яўляецца акцыянерным таварыстам, але і знаходзіцца пад кантролем румынскага ўрада. Пошта актыўна працуе на свабодным рынку паштовых паслуг, а таксама канкуруе з іншымі кампаніямі ў такіх галінах, як знешні гандаль, лагістыка, навукова-даследчая і тэхналагічнае дзейнасць, інфармацыйны дызайн, адукацыя і сацыяльна-культурныя паслугі.

Датай стварэння арганізацыі лічыцца 23 ліпеня 1862 года, калі быў выдадзены ўказ нумар 527 аб аб’яднанні паштовых адміністрацый Малдавіі і Валахіі, пачынаючы з 1 жніўня 1862 года. Пасля аб’яднання кіраванне было даручана Панаіту Севеску.

На працягу многіх гадоў Пошта Румыніі распрацавала актыўную палітыку, накіраваную на ўмацаванне супрацоўніцтва і партнёрскіх адносін на розных узроўнях. У 2004 годзе кампанія арганізавала ў Бухарэсце 23-ы кангрэс Сусветнага паштовага саюза, мерапрыемства, якое вызначыла палітыку і стратэгію міжнароднай паштовай дзейнасці ў перыяд хуткіх змен сусветнага паштовага бізнесу. Менавіта гэтага саюза арганізацыя з’яўляецца членам-заснавальнікам, далучыўшыся да стварэння сусветнай супольнасці паштовага саюза з моманту яго заснавання ў 1874 годзе. У перыяд з 2004 па 2008 гады Румынія старшынствавала ў адміністрацыйным савеце СПЗ, уносячы такім чынам унёсак у працэс прыняцця рашэнняў адносна будучыні паштовых паслуг.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт.
***Dendrochirotida*** — атрад ігласкурых з класа галатурый (*Holothuroidea*).

Біялагічнае апісанне
--------------------

Гэты вялікі і шырока распаўсюджаны атрад аб’ядноўвае найбольш прымітыўных прадстаўнікоў дадзенага класа, якія валодаюць лепш выяўленай пяціпрамянёвай сіметрыяй, дрэвападобнымі шчупальцамі і амбулакральнымі ножкамі, якія маюць прысоскі і служаць для руху. Асноўная маса відаў гэтага атрада жыве галоўным чынам у прыбярэжных водах і на глыбінях да 500-1000 м, і толькі адзінкавыя віды апускаюцца на больш значную глыбіню. У рамках гэтага атрада можна назіраць галатурый з вельмі разнастайнай формай цела, надзвычай прыстасаваных для пражывання ў розных умовах. Самым буйным відам атрада з’яўляецца *Cucumaria frondosa* з даўжынёй цела да 60 см.

Сістэматыка
-----------

Атрад змяшчае 555 відаў у 90 родах з васьмі сямействаў:

* *Cucumariidae* Ludwig, 1894
* *Cucumellidae* Thandar & Arumugam, 2011
* *Heterothyonidae* Pawson, 1970
* *Paracucumidae* Pawson & Fell, 1965
* *Phyllophoridae* Östergren, 1907
* *Placothuriidae* Pawson & Fell, 1965
* *Psolidae* Burmeister, 1837
* *Sclerodactylidae* Panning, 1949

Зноскі
------

1. ↑  Marine Species Identification Portal Архівавана 17 лістапада 2015.
2. ↑  An illustrated key to the sea cucumbers of the South Atlantic Bight Retrieved 2012-02-12.
3. ↑  Kerr, Alexander M. 2000.
**Канстанцін Адамавіч Шастак** (22 лютага 1935, в. Янавічы Нясвіжскі павет, Польская Рэспубліка — 2013) — беларускі гаспадарчы дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1988).

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі сельскагаспадарчы тэхнікум (1974). У 1952—1976 гадах працаваў у калгасе «Памяць Леніна». У 1976—1995 — брыгадзір жывёлагадоўчай фермы «Чырвоная Зорка» племзавода «Чырвоная Зорка». Пастаянна ажыццяўляў кантроль рацыянальнага выкарыстання кармоў і своечасовага кармлення скаціны. Вёў працу па павышэнні прадукцыйнасці дойнага статку. За час яго працы ферма «Чырвоная Зорка» неаднаразова выходзіла пераможцам у спаборніцтвах раёна і вобласці.

Дэлегат XXVII з’езда КПСС (1988).

Узнагароды
----------

* ордэн «Знак Пашаны» (1966),
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981),
* ордэн Леніна (1988).

Спасылкі
--------

* Шастак Канстанцін Адамавіч на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларусь у асобах і падзеях»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Нарматыўны кантроль | БАП: 173746 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Афанасьева.
**Лідзія Пятроўна Афанасьева** (24 жніўня 1925, пас. Аляксееўка, Варонежская вобласць) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1950 годзе Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала ў Віцебскім абласным філіяле Белдзяржпраекта, з 1953 па 1980 г. — архітэктарам, галоўным архітэктарам праектаў у Белпрампраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1959 года. Пражывала ў г. Мінск.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): жылыя дамы па вул. Кірава ў Віцебску (1952), заводы сілавых паўправадніковых вентыляў у Маладзечне (1973), злічальных машын у Брэсце (1975), корпус друкарні Выдавецтва ЦК КПБ (1972), аўтобусны парк № 5 (1978), рэканструкцыя аўтазавода (1980) у Мінску.

Узнагароды
----------

Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны» (1976).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Афанасьева Лидия Петровна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
1. Украінскі шчыт
     2. Ковельскі выступ
     3. Валына-Падольская пліта
     4. Карпацкая складкавая вобласць
     5. Заходне-Еўрапейская платформа
     6. Дняпроўска-Данецкая ўпадзіна
     7. Варонежскі масіў
     8. Данецкая складкавая вобласць
     9. Прычарнаморская ўпадзіна
     10. Скіфская пліта
     11. Крымская складкавая вобласць
**Валына-Падольская пліта** — паўднёва-заходняя частка Усходне-Еўрапейскай платформы паміж Украінскім шчытом і Усходнімі Карпатамі.

Складкавыя структуры Усходніх Карпат аддзелены лініяй Тэйсера—Торнквіста (на гэтым участку Рава-Рускім глыбінным разломам). Крышталічны фундамент пліты складзены з архейска-сярэднепратэразойскіх метамарфізаваных парод, мае разломна-блочную будову, апускаецца на паўднёвым захадзе да 6-8 км, перакрыты верхнепратэразойска-кайназойскімі адкладамі. Платформавая структура пліты ўтварылася ў выніку фарміравання прагінаў рознага ўзросту і распасцірання, накладзеных адзін на адзін.

Асноўныя карысныя выкапні: нафта, каменны вугаль.

Літаратура
----------

* *Зінавенка Г.* Валына-Падольская пліта // БЭ ў 18 т. Т. 3. Мн. 1996.
**Жан Малуэль** (фр.: Jean Malouel, на радзіме вядомы як Ян Малвал, нідэрл.: Jan Maelwael; 1370, Неймеген — 1415, Дыжон) — мастак нідэрландскага паходжання, адзін з найбуйнейшых майстроў Бургундскай школы. Ён быў прыдворным мастаком Філіпа II Смелага, герцага Бургундыі, і яго пераемніка Жана Бясстрашнага. Працаваў у стылі інтэрнацыянальнай готыкі.

Біяграфія
---------

Родны горад мастака — Неймеген, дзе ён, верагодна, навучаўся ў майстэрні бацькі, мастака Вільяма Малвала. Рэгіструецца ў якасці мастака ў 1382 годзе. Ажаніўшыся, Жан Малуэль пераехаў з сям’ёй у Парыж, дзе быў у 1396 годзе заўважаны герцагам Бургундыі Філіпам Смелым. Герцаг у 1397 годзе запрашае Малуэля ў Дыжон у якасці прыдворнага мастака і камердынера. З гэтага часу мастак працаваў да канца сваіх дзён пры Двары герцагаў Бургундскіх. Каля 1400 года на службу да герцага паступілі і пляменнікі мастака, сыны яго сястры Мехтыльды — браты Лімбург.

У 1405 годзе, неўзабаве пасля смерці Філіпа, ён вярнуўся ў Неймеген, ажаніўся і зноў з’ехаў у Дыжон. Згодна з дакументамі, ён выконваў шматлікія дэкаратыўныя працы, стварыў надмагілле герцага Філіпа Смелага (1410). Па заказах сына Філіпа, Жана Бясстрашнага, ён піша карціны, пяць алтароў для кляштара Шанмоль (з 1398), партрэт самога Жана (1412). Ніводны з гэтых твораў не захаваўся. Мастаку прыпісваюць працы бургундскага паходжання, выкананыя ў той жа час.

Аўтарства вялікага тонда «Аплакванне Хрыста» (Парыж, Луўр) з гербам Філіпа Смелага на абарачэнні ўпэўнена прыпісваюць Малуэлю. Карціна была створана, магчыма, каля 1400—1410 гадоў. У тонда мастак аб’яднаў два сюжэты, парушыўшы агульнапрынятую форму, «Аплакванне» і «Троіцу»: разам з Марыяй і Хрыстом намаляваны Бог-айцец і святы дух.

Майстар бліскуча справіўся з тонда, даволі складаным фарматам для кампазіцыйнай пабудовы. Магчыма, што карціна-тонда — вынаходства Малуэля: у тонда, якія з’явіліся пазней, адчуваецца ўплыў яго стылю.

У 1415 годзе ён памёр у Дыжоне, пакінуўшы жонку і чацвярых дзяцей. Яна вярнулася ў Неймеген, дзе працягвала атрымліваць пенсію ад герцага.

Распісаў Калодзеж продкаў.

Зноскі
------

1. ↑  Oxford Art Online — [Oxford, England]: OUP, 2002.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. Праверана 5 сакавіка 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · RKDartists · ECARTICO |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Ларуса · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13968281p · BPN: 54782421 · GND: 139639659 · ISNI: 0000 0000 8375 7148 · LCCN: no2008106101 · NTA: 299311279 · SUDOC: 161457061 · VIAF: 95786747, 314805126 · ULAN: 500017196 |

 |
**Андрэй Іванавіч Шуйскі** (памёр у 1589) — князь, рускі военачальнік. Сын князя Івана Андрэевіча Шуйскага.

Рында з вялікім саадакам у царэвіча Івана Іванавіча (1574, 1576 і 1577 гады), рында з дзідай у цара (1579 год). Ваявода перадавога палка ў паходзе да Серпухава 1581 годзе, а таксама ў 1583 годзе.

Андрэй Іванавіч зарэкамендаваў сябе ў якасці ваяводы ў паходзе да абложанага Арэшка ў кастрычніку 1582 года, у канцы Лівонскай вайны. Ваявода смаленскі ў 1583 годзе. Баярын з 1584 года.

Другі ваявода Вялікага царскага палка ў кастрычніку 1585 года, перадавога ў маі 1586 года.

Падчас праследавання Шуйскіх Гадуновым у 1587 годзе быў сасланы ў Каргопаль, дзе пазней быў забіты.

Зноскі
------



| ?Андрэй Іванавіч Шуйскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Андрэй Іванавіч Шуйскі |  | Іван Шуйскі[d] |  | Андрэй Шуйскі[d] |  | Міхаіл Васільевіч Шуйскі |  | Васіль Юр'евіч Шуйскі |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Рускі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Rodovid |
**Андрэй Ігнатавіч Зюзькоў** (26 верасня 1904, Шклоў, Магілёўскі павет, цяпер Магілёўская вобласць — 28 чэрвеня 1938, Мінск) — беларускі гісторык–марксіст.

Біяграфія
---------

У 1927 скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі. Працаваў у партыйных арганізацыях у Барысаве і Жыткавічах. У кастрычніку 1929 увайшоў у склад Таварыства гісторыкаў-марксістаў БССР. З 1930 у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КП(б)Б: навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела, намеснік дырэктара. Адначасова загадчык кафедры гісторыі партыі ў Беларускім інстытуце масавага завочнага навучання. У 1932—37 член сакратарыята рэдкалегіі гісторыі Грамадзянскай вайны на Беларусі. Быў навуковым і палітычным рэдактарам зборніка дакументаў «КП(б)Б у рэзалюцыях» (Ч. 1, 1934). Аўтар прац па гісторыі КП(б)Б, рэвалюцыйнага руху пачатку ХХ ст. Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў Беларусі. Усе гэтыя працы напісаны з выкарастаннем прынцыпу партыйнасці і марксісцка-ленінска-сталінскай метадалогіі. Для іх характэрны жорсткі класавы падыход, абсалютызацыя пралетарскага паходжання, бескампраміснасць, непрыняцце самых нязначных адхіленняў ад замацаванага ў партыйных дакументах курсу, непрыняцце і барацьба з праявамі нацыянальнага развіцця.

Іграў істотную ролю ў ідэалагічнай падрыхтоўцы і абгрунтаванні рэпрэсій у дачыненні да носьбітаў беларускай нацыянальнай культуры, так званых «нацыянал–дэмакратаў». Творы Зюзькова былі падставай для ўзбуджэння фальсіфікаваных палітычна–крымінальных спраў супраць прадстаўнікоў беларускай навуковай і творчай інтэлігенцыі.

У манаграфіі «Крывавы шлях беларускай нацдэмакратыі» (1931) змясціў дакументы з архіва БНР.

26 лістапада 1937 г. арыштаваны НКУС БССР. Уключаны ў сталінскі расстрэльны спіс  (руск.) (бел. ад 19 красавіка 1938 г. па «1 категории». 28 чэрвеня 1938 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны 10 лістапада 1959 года.

Творы
-----

* Крывавы шлях беларускай нацдэмакратыі. - Мн. : Белдзяржвыд, 1931. - 86 с.
* Бальшавікі — арганізатары Кастрычніка ў Беларусі. Мн.: 1934. - 88 с.
* Беларускія нацдэмы — ворагі народа // Бальшавік Беларусі. 1937, № 5.

Зноскі
------

1. ↑  Трэйцяя Устаўная грамата Рады Белорускай Народнай Рэспублікі
2. ↑  Председателю Рады Белорусской Народной Рэспублики (перевод с немецкого)
3. ↑  Сталинские расстрельные списки: Белорусская ССР Архівавана 28 студзеня 2020.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
**Цэзу́ра** (лац.: caesura — рассячэнне) — пастаянная ўнутрырадковая паўза, якая звычайна праходзіць праз адно і тое ж месца ўсіх вершарадоў паэтычнага твора, напісанага антычным, сілабічным ці сілаба-танічным вершам. У антычным вершы цэзура дзяліла (рассякала) стапу (адсюль і назва), у сілаба-танічным яна, як правіла, супадае з заканчэннем слова і стапы. Часам, аднак, і рассякае стапу. У чатырохстопным і пяцістопным вершы цэзура звычайна знаходзіцца пасля другой стапы, у шасцістопным — пасля трэцяй, у сямі- і васьмістопным — пасля чацвёртай.

Літаратура
----------

* *Рагойша В. П.* Паэтычны слоўнік. — 3-е выд. дапрац. і дапоўн.. — Мінск: Беларуская навука, 2004. — 576 с. — 2 000 экз. — ISBN 985-08-0598-6.
* *Рагойша В. П.* Тэорыя літаратуры ў тэрмінах. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2001. — 384 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-11-0197-4.
Храм Неба
**Храм Неба** (**Цяньтань**, кіт. трад. 天壇, спр. 天坛, піньінь *Tiāntán*) — храмава-манастырскі комплекс у цэнтральным Пекіне, у які ўваходзіць адзіны храм круглай формы ў горадзе — Храм Ураджаю (гэта галоўны храм комплексу, які часта называюць Храмам Неба). Занесены ЮНЕСКА ў спіс Сусветнай спадчыны чалавецтва. Плошча комплексу складае 267 га. Цяньтань з'яўляецца адным з сімвалаў горада.

Комплекс пабудаваны ў 1420 годзе у часы кіравання пад дэвізам «Юнлэ» дынастыі Мін. Першапачаткова называўся Храмам Неба і Зямлі, але пасля ўзвядзення ў 1530 годзе асобнага Храма Зямлі стаў выконваць функцыю пакланення Небу.

Храм неба размешчаны на паўднёвы ўсход ад імператарскага палаца. З'явіўся ён у той жа час, што і Забаронены горад, і першапачаткова дзейнічаў як храм Неба і Зямлі. Гэтым тлумачыцца незвычайная форма тэрыторыі храмавага комплексу (паўднёвая частка пабудовы мае форму квадрата, а паўночная акруглая): паводле кітайскай традыцыі, круг сімвалізуе Неба, а квадрат — сілы Зямлі; з тых часоў у сценах Цяньтаня ўзносіліся малітвы выключна Небу.

На працягу амаль 500 гадоў раз у год, у дзень зімовага сонцастаяння, імператары прыбывалі сюды, каб пасля трохдзённага строгага пасту прынесці Небу шчодрыя дары. Лічылася, што ва ўладара Паднябеснай боскае паходжанне, таму толькі імператар мае права звяртацца да Нябёсаў з малітвамі пра росквіт дзяржавы. Уладар замаўляў вецер, дождж, жару і холад, каб яны з'яўляліся менавіта тады, калі ім прызначана па прыродных цыклах, — гэта было залогам добрага ўраджаю.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Храм Неба
* Самы вялікі культурны Храм у свеце Архівавана 10 жніўня 2011.
* Фатаграфіі
* Карта
* Апісанне элементаў храмавага комплексу


| Сусветная спадчына ЮНЕСКА ў Кітаі |
| --- |
| Культурная спадчына | Забаронены горад і Мукдэнскі палац ·  Тэракотавая армія ·  Пячоры Магаа ·  Гара Тайшань ·  Чжаўкаўдзянь ·  Вялікая Кітайская сцяна ·  Уданшань ·  Патала і Джаканг ·  Горны прытулак ад летняй спёкі і прылеглыя храмы ·  Канфуцыянскія святыні ў Цюйфу ·  Эмэйшань і Статуя Буды ў Лэшане ·  Пін'яа ·  Сады Сучжоў ·  Ліцзян ·  Летні палац ·  Храм Неба ·  Дацзу ·  Сідзі і Хунцунь ·  Грабніцы дынастый Мін і Цын ·  Лунмэнь ·  Цынчэншань і Дуцзян'янь ·  Юньган ·  Комплекс грабніц Кагуро ·  Стары Макаа ·  Іньсю ·  Дзяалоу ·  Тулоу ·  Утайшань ·  Суншань ·  Сіху ·  Шанду |  |
| Прыродная спадчына | Хуаншань ·  Хуанлун ·  Цзючжайгоу ·  Улін'юань ·  Лушань ·  Уішань ·  Тры паралельных рэкі ·  Рэзерваты гіганцкай панды ·  Паўднёва-Кітайскі карст ·  Гара Саньцыншань  ·  Палеанталагічны запаведнік Чэнцзян |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кiтайская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: no97025429 · NKC: ko20191024812 · VIAF: 128149910 |
**Эдвін ап Хівел** — кароль Дэхейбарта ў 950—954 гг.

Біяграфія
---------

Сын Хівела ап Кадэла.

Пасля смерці Хівела ў 950 годзе Дэхейбарт быў падзелены паміж Эдвінам ап Хівелам і яго братамі, Родры ап Хівелом і Оўайнам ап Хівелам. Сыны не змаглі стрымаць націск каралёў Гвінеда, Хівела ап Іеява і Іяга ап Ідвала, якія нанеслі ім разгромнага паражэння.

У 952 годзе Іяга і Іеяў уварваліся ў Дэхейбарт і дайшоў да Дыведа. У адказ на гэта ў 954 годзе браты Эдвін і Оўайн (Родры памёр за год да гэтай падзеі) здзейснілі паход на Гвінед і дасягнулі даліны Конві да паражэння ў бітве пры Ланвурсце, пасля якой яны адступілі ў Керэдыгіян.

Эдвін ап Хівел памёр у 954 годзе. Пасля яго смерці Дэхейбартам стаў аднаасобна кіраваць Оўайн ап Хівел.

Зноскі
------

1. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>


| ?Эдвін ап Хівел — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Мервін ап Гурыяд[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Родры ап Мервін |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Nest ferch Cadell[d] |  |
|  |  | Хівел ап Кадэл |  | Кадэл ап Родры |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ангарад верх Мейрыг[d] |  | Meurig ap Dyfnwal[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Эдвін ап Хівел |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Bleiddig|Bledri[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Элен з Дыведа[d] |  | Ліварх ап Хівайд[d] |  | Hyfaidd[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Tangwystyl ferch Owain[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | The Peerage |
| Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Rodovid |
Сабор Парыжскай Божай Маці
**Храм** — архітэктурнае збудаванне, прызначанае для здзяйснення набажэнстваў і рэлігійных абрадаў.

У хрысціянскай, іўдзейскай і ў большасці паганскіх рэлігійных традыцый **храмам** можа быць прызнана не любое культавае збудаванне, але толькі тое, у якім знаходзіцца ахвярнік і ў якім абавязкова павінна прыносіцца ахвярапрынашэнне.

У хрысціянстве традыцыйна прынята зваць **храмам** толькі тое архітэктурнае збудаванне, у якім ёсць алтар і здзяйсняецца еўхарыстыя — бяскроўнае ахвярапрынашэнне, а тыя збудаванні, дзе не здзяйсняецца ахвярапрынашэнне, прынята зваць капліцай.

У іўдаізме можа быць толькі адзін Іерусалімскі Храм на ўсім зямным шары. У іўдзеяў афіцыйна няма храма, а сінагога ў іўдаізме не з'яўляецца храмам і шмат у чым падобная па функцыях з хрысціянскай капліцай.

У ісламе традыцыйна адсутнічае храм, а мусульманская мячэць шмат у чым падобная па функцыях з іўдзейскай сінагогай і з хрысціянскай капліцай.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Храм на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Giant Bomb |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · У. Даля · Britannica (онлайн) · Treccani |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11938178m · GND: 4059416-6 · LCCN: sh85133743 · NDL: 00575634 · NKC: ph114250 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Яноўскі сельсавет.
**Яно́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Яноўка.

Утвораны 24 верасня 1926 года як **Яноўскі нацыянальны польскі сельсавет** у складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі БССР з часткі скасаванага Велікакаменіцкага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Свіслацкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Асіповіцкага раёна БССР. 3 верасня 1937 года рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Каменічы, сельсавет перайменаваны ў Каменіцкі.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Могилевской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938-1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Сафійскі сабор.

**Сафійскі сабор** (*Ая-Сафія*, грэч. Αγία Σοφία; турэцк.: Ayasofya) у Трабзоне (Трапезундзе) — выдатны помнік позневізантыйскага дойлідства, найбуйнейшы храм Трапезундскай імперыі, вядомы сваімі фрэскамі XIII стагоддзя.

Сабор размешчаны недалёка ад гістарычнага цэнтра Трабзона, у межах сучаснага горада. Сабор быў пераўтвораны ў мячэць пасля турэцкага горада, у наш час з'яўляецца музеем.

Гісторыя
--------

Сабор быў пабудаваны ў 1238—1263 гадах Мануілам I. У 1461 годзе Мехмед II захапіў Трапезунд і ператварыў сабор у мячэць. Будынак сабора выкарыстоўвалася як ваенны шпіталь і склад падчас Першай сусветнай вайны, калі горад быў заняты рускімі войскамі. Далей ён ізноў выкарыстоўваўся як мячэць да 1964 года, калі ён стаў музеем пасля рэстаўрацыі, праведзенай у 1958—1964 з дапамогай Эдынбургскага ўніверсітэта.

У ліпені 2012 года віцэ-прэм'ер урада Турцыі Бюлент Арыч заявіў пра намер урада дазволіць перадачу храма мусульманскай абшчыне для ператварэння ў мячэць. У красавіку 2013 года храм быў пераўтвораны ў мячэць..

Зноскі
------

1. ↑  Услед за храмам Святой Сафіі ў Нікеі туркі маюць намер звярнуць у мячэць і царква Святой Сафіі ў Трапезундзе

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Храм святой Сафіі ў Трапезундзе**
* Артыкул пра храм святой Сафіі Архівавана 3 красавіка 2007.  (англ.)
**Фёдар Фёдаравіч Друцкі-Канопля** (?— ?) — князь, землеўласнік.

Біяграфія
---------

Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Канопляў герба «Друцк». Сын Фёдара Каноплі, заснавальніка роду.

Праз шлюб з дачкой В. Лукомскага атрымаў частку маёнтка Пірошыцы ў Лукомскім княстве, якая пазней адышла ў пасаг яго дачцэ Лізавеце, жонцы Ф. Уладыкі. Прыняў удзел у мяцяжы Глінскіх 1508 года, пасля паражэння якога пераехаў у Маскву.

3 яго сыноў Іван дзіцем быў схоплены татарамі ў час набегу 1505 года і памёр у палоне, Фёдар памёр таксама маладым, Канстанцін (1496?—1530) пакінуў адзіную дачку Багдану, Леў (1503?— 1550) памёр апошнім з Друцкіх-Канопляў.

Родавыя вотчыны (Канапельчыцы і часткі Саколіна і Драчалукаў) адышлі да Багданы (каля 1520—1584), дачкі Канстанціна, жонкі князя П. Лукомскага, якая пасля яго смерці ў 1547 годзе ўзяла шлюб з І. І. Сапегам.

Літаратура
----------

* *Вячаслаў Насевіч.* Друцкія-Каноплі // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх


| ?Фёдар Фёдаравіч Друцкі-Канопля — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Фёдар Фёдаравіч Друцкі-Канопля |  | Фёдар Фёдаравіч Канопля |  | Фёдар Іванавіч Бабіч |  | Іван Баба |  | Сямён Дзмітрыевіч |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Кулікоў.
**Фёдар Фёдаравіч Кулікоў** (15 красавіка 1914, в. Ігодава, Кастрамская вобласць — 16 снежня 1979, г. Мінск) — Герой Савецкага Саюза (1945)

Біяграфія
---------

Вызваляў у 1944 годзе горад Старыя Дарогі і Старадарожскі раён. За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў гады Вялікай Айчыннай вайны, у 1945 годзе прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля вайны больш як 30 год працаваў у Старадарожскім раёне. Спачатку ваенным камісарам раёна, пасля выхаду ў запас — старшынёй выканаўчага камітэта Старадарожскага гарадскога Савета народных дэпутатаў, выкладчыкам пачатковай ваеннай падрыхтоўкі ў сярэдняй школе № 1 г. Старыя Дарогі.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, медалямі. Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.

Яго імя носяць вуліцы ў горадзе Старыя Дарогі і ў пасёлку Астроускі Кастрамской вобласці.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Герои Стародорожчины
**Лайла Багэ Вальгрэн** (шведск.: Laila Natali Bagge) — шведская аўтарка песень, спявачка і менеджар. Найбольш вядомая як член журы ў шведскім тэлевізійным шоў Idol.

Біяграфія
---------

Маці Лайлы Багэ шведка, а бацька палестынец.

У 1990-х падпісала кантракт з Motown Records, і ў 1998 годзе выпусціла топ-40 хіт «Here We Go Again».

Тры гады працавала ў Sony BMG New York у пошуку талентаў. Лайла таксама знайшла членаў і распрацавала дзявочую групу Play, якой яна кіравала разам з Мэцью Ноўлз. Групай Play быў падпісаны кантракт з Sony BMG New York, і група прадала амаль 1 мільён альбомаў. Лайла напісала песні для Селін Дыён, 98 Degrees, 702 і Mýa. У 2007 годзе Лайла заснавала дзве новыя кампаніі разам з Андэрсам Багэ (аўтар песень і прадзюсар) і Андрэасам Карлсанам (аўтар песень): Meriola Media Group AB і Meriola Songs AB.

Асабістае жыццё
---------------

У ліпені 2003 года Лайла Вальгрэн нарадзіла хлопчыка Ліяма Пітса са сваім былым мужам Мэйсанам Пітсам, членам-заснавальнікам шведскай рок-групы (Apollo Drive), у цяперашні час прадзюсарам.

Некалі Лайла была замужам за Андэрсам Багэ. 6 сакавіка 2010 года яна выйшла замуж за Нікласа Вальгрэна, з якім у яе адзін сын Кіт, які нарадзіўся ў кастрычніку 2011 года. Пара рассталася ў канцы 2014 года.

Дыскаграфія
-----------

### Альбомы

* Hello Laila (1998)
* All About Love (2004)

### Сінглы

* Here We Go Again (1998)

Зноскі
------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 16 ліпеня 2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. 1 2  Bagge, Laila Natali // Sveriges befolkning 2000 — Sveriges Släktforskarförbund, 2020. Праверана 31 снежня 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q106527645'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685961'></a>
3. ↑  Min pappa… **(нявызн.)**. *Blogg.skonahem.com*. Праверана 20 красавіка 2020.
4. ↑  Chrysalis Music Publishing, *Billboard* advertising supplement, October 31, 1998
5. ↑  Söderström, Martin.  Pernilla Wahlgren missar bröllopet(нявызн.) (27 February 2010). Праверана 24 May 2010.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Макараў.

**Іван Мікалаевіч Макараў** (1904—1943) — чырвонаармеец Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

Іван Макараў нарадзіўся ў 1904 годзе ў вёсцы Есіпава (цяпер — Алексінскі раён Тульскай вобласці). Скончыў пачатковую школу. Служыў у Маскоўскай міліцыі, пазней працаваў у Туле на зброевым заводзе. У 1941 годзе Макараў быў прызваны на службу ў Рабоча-Сялянскую Чырвоную Армію. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да верасня 1943 года чырвонаармеец Іван Макараў быў стралком 111-га стралковага палка 55-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. 16 верасня 1943 года ён у ліку першых пераправіўся праз раку Дзясна пад Чарнігавам і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яе заходнім беразе. У канцы таго ж месяца Макараў пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Радуль Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і правёў разведку нямецкай агнявой сістэмы. 12 лістапада 1943 года Макараў загінуў у баі. Пахаваны на паўднёвым ўсходзе ад вёскі Іванаўка Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года чырвонаармеец Іван Макараў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і медалём.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Макаров Иван Николаевич (руск.).  AZ Library. Праверана 2013-2-24.
2. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1.

Літаратура
----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Спасылкі
--------

Іван Мікалаевіч Макараў (Герой Савецкага Саюза) на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Калінічэнка.

**Наталля Георгіеўна Калінічэнка** (11 лютага 1917, с. Уграіды, Краснапільскі раён, Сумская вобласць, Украіна — 11 кастрычніка 2007, г. Гомель) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла ў 1941 годзе Харкаўскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва. Інжынер-праектыроўшчык (1944—1947), начальнік праектна-каштарыснага бюро гаржылупраўлення г. Біла Цэрква (1947—1948), архітэктар (1948—1950), старэйшы архітэктар (1950—1955), галоўны архітэктар праектаў (1955—1969), кіраўнік архітэктурна-канструктарскага аддзела (1969—1972) Гомельскага філіяла «Белдзяржпраекта».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. У 1960-х гадах — старшыня Гомельскага аддзялення Саюза архітэктараў БССР; член упраўлення Саюза архітэктараў БССР (адно скліканне); дэлегат V з’езду Саюза архітэктараў СССР, на якім была членам мандатнай камісіі (1970).

Творчасць
---------

Аўтар праектаў аднаўлення і рэканструкцыі шэрагу буйных аб’ектаў жылога, навучальнага і лячэбнага прызначэння г. Гомеля. Асноўныя працы: 30-кватэрны жылы дом Дзяржбанка па вул. Першамайскай (1949-1952), 20-кватэрны жылы дом Дзяржплана па вул. Арцёма (1955-1957), комплекс дамоў упраўлення хлебапрадуктаў па вул. Працоўнай (1952-54), 28-кватэрны жылы дом Мясарыбзбыту па вул. Савецкай (1954-58), 32-кватэрны дом маслазавода па вул. Савецкай (1960-63), рэканструкцыя і прыбудова музвучылішча па вул. Савецкай (1962-65), навучальны, лабараторны і спартыўны карпусы дарожна-будаўнічага тэхнікума на пл. Працы і па вул. Кірава (1955-1958, 1968-1972, у аўтарскім калектыве), рэканструкцыя і прыбудова будынка ваенкамата па вул. Садовай (1963-65), 28-кватэрны жылы дом фабрыкі «Спартак» па вул. Камсамольскай (1958-60), прафілакторый Беларускай чыгункі па вул. Катоўскага (1967-72), праект забудовы дамоў па вул. Галавацкага (1965-69) і інш.

Узнагароды
----------

Узнагароджана Ганаровай граматай раённага камітэта Кампартыі Беларусі і выканкама Савета дэпутатаў працоўных Цэнтральнага раёна г. Гомеля (1967); Граматамі Саюза архітэктараў СССР (1967), Гомельскага абласнога камітэта Кампартыі Беларусі і абласнога Савета дэпутатаў працоўных (1969), Саюза архітэктараў БССР (1969); Ганаровымі граматамі Гомельскага філіяла «Белдзяржпраекта» (1970, 1987).

Літаратура
----------

* Калиниченко Наталия Георгиевна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
* Калиниченко Наталия Георгиевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лака.

**Лака** — возера натуральнага паходжання на тэрыторыі Чэхіі, размешчана ў Шумаве. Ледавіковае возера, утварылася ў апошнюю ледавіковую эпоху, мае авальную форму. Возера акружана іглічным лесам. Распасціраецца прыкладна на 350 метраў з поўдня на поўнач. Яго найбольшая шырыня 75 метраў. Плошча складае 2,8 га, аб'ём вады 40000 м ³ з максімальнай глыбінёй каля 4 м, плошча вадазбору складае 135 га.

Гл. таксама
-----------

* Плешнэ возера
* Одлезельскае возера

Спасылкі
--------

* Архівавана 1 чэрвеня 2012.

1. ↑  DIBAVOD Праверана 2 верасня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q91659223'></a>
**Рагнгільда Шведская** (?-каля 1117) — мясцова шанаваная каталіцкая святая, чый культ зафіксаваны ў сераднявечнай Швецыі. Часцей за ўсё асацыюецца з касцёлам у Сёдэртэлье ў правінцыі Сёдэрманланд і Стрэнгнескай дыяцэзіі Швецыі. Паводле шэрагу крыніц, была таксама шведскай каралевай, жонкай Інге II.

Біяграфія
---------

Лічыцца заснавальніцай касцёлу ў Сёдэртэлье, дзе і была пахавана. Калі яна была рэальнай асобай, дык жыла ў ХІ-ХII стст. Традыцыйнай датай смерці лічыцца 1117. Тым не менш, ніводная крыніца ранейшая за ХV стагоддзе яе не ўзгадвае. Эпітафія з узгаданага касцёла была запісана ў XVII стагоддзі. Эліясам Пальмск'ёльдам. У крыніцах ХV стагоддзя пазначаецца, што яна была каралевай, дачкой Гальстэна (магчыма, Гальстэна Стэнкільсана) і каралевай, жонкай ці то Інге I, ці Інге II, што замінае ёй быць генеалагічна і храналагічна дачкой Гальстэна Стэнкільсана. Насценныя выявы Рагнгільды, якія датуюцца ХV стагоддзем, можна ўбачыць у касцёлах у Бёр'е і Вікста ва Упландзе і ў Гельсінгландзе і Энонгеры (усе Упсальская дыяцэзія).

Цікавасць да Рагнгільды (і некаторых іншых мясцовых святых) і ўвогуле да шведскай мінуўшчыны аднавілася пасля некаторага зацішша рэфармацыі ў XVI—XVII стст. У сваю чаргу праца шведcкага каталіцкага святара Ёганеса Вастовіюса «*Vitis aquilonia*» (Паўночная лаза), надрукаваная ў 1623, выклікала пераасэнсаванне чалавечай выявы на пячатцы горада Сёдэртэлье як выявы Рагнгільды.

У Блакбергу (прыгарад Стакгольма) знаходзіцца капліца святой Рагнгільды.

Зноскі
------
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гур’еў.
**Віктар Фёдаравіч Гур’еў** (11 жніўня 1926 — 22 красавіка 2020) — беларускі оперны спявак.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся на Жытоміршчыне ў шматдзетнай сям’і, меў адзінаццаць братоў і сясцёр. У пошуках лепшай долі і ратуючыся ад голаду пераехалі на Данбас. Бацька працаваў на шахце, але добра спяваў, як і яго сыны.

Віктар Фёдаравіч ужо ў 10 гадоў пачаў выступы на сцэне ў складзе сямейнага хору, але гэта абарвалася з пачаткам вайны. У 1942 годзе сям’ю эвакуіравалі на Дон, у Растоўскую вобласць.

За гумарыстычны вершык пра паліцаяў і фашыстаў, 16-гадовага Віктара сагналі ў Германію. Ён патрапіў у Эрфурт, дзе змяшчаўся канцлагер, з якога вязняў вадзілі на працу на завод «Алімпія». Віктар працаваў у штамповачным цэху.

У 1945 годзе быў вызвалены з лагера саюзнікамі. Пасля фільтрацыі і праверак пачаў служыць у Савецкай Арміі на тэрыторыі Германіі, дзе трапіў у палкавы аркестр. Самастойна засвоіў кларнет, але было відавочна, што галоўныя музычныя перспектывы трэба звязваць з вакалам.

Паступіў у Жытомірскае музычнае вучылішча імя В. С. Касенкі  (укр.) (бел. якое скончыў з чырвоным дыпломам. Пасля скончыў Мінскую кансерваторыю.

З-за таго, што педагогі не маглі вызначыцца з тэмбрам голасу В. Гур’ева, яму неправільна падбіралі партыі, што прывяло да праблем з голасам. Спатрэбілася не толькі хірургічная аперацыя, але і працяглая рэабілітацыя, Віктар Фёдаравіч выканаў каля 200 маленькіх роляў, каб зноў авалодаць голасам на поўную моц. Ужо пазней ён выканаў шмат галоўных роляў у самых розных спектаклях.

У 1960—1992 гадах з’яўляўся салістам Тэатра оперы і балета Беларусі, атрымаў званне заслужанага артыста рэспублікі. Выканаў больш за 50 роляў. Сярод іх — Каварадосі («Тоска  (руск.) (бел.»), Хазэ («Кармэн»), Атэла ў аднайменнай оперы  (руск.) (бел. Герман («Пікавая дама») і іншыя.

Памёр 22 красавіка 2020 года ў Мінску.

Сям’я
-----

* жонка Лідзія Пятроўна Шаўчэнка — салістка беларускай оперы
	+ сын Анатоль Віктаравіч Гур’еў  (руск.) (бел. — вядучы акцёр Тэатра-студыі кінаакцёра
	+ дачка Ганна Віктараўна Гур’ева — салістка беларускай оперы

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3 4 5 6 7  Страшное время. Виктор Гурьев — о военном лихолетье и сценической карьере  (руск.)
4. ↑  Памёр оперны спявак Віктар Гур'еў

Спасылкі
--------

* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.] Т. 3. — Минск, 2006.
* Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя. У 2 т. Т. 1. — Мінск, 2002.
**Мастэрс 1984** (англ.: Masters 1984, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1984* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 па 29 студзеня 1984 года ва «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў дзесятым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £115,000 (на £60,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £35,000 (на £19,000 больш, чым у мінулым годзе) атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 16 гульцоў, якія займалі вышэйшыя пазіцыі у сусветным рэйтынгу. Яны ўсе пачалі турнір са стадыі 1/8 фіналу без якіх-небудзь папярэдніх матчаў.

Джымі Уайт выйграў свой першы тытул Мастэрс, абыграўшы ў фінальным матчы валійца Тэры Грыфітса з лікам 9:5.

| ⛭Мастэрс |
| --- |
| Усе турніры | 
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* ✯ 2013
* ✰ 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018

 |
**Наталля Віктараўна Якубіцкая** (нар. 22 верасня 1971, Смалявічы, Мінская вобласць, Беларуская ССР, СССР) — беларускі палітычны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Мінскага абласнога Савета дэпутатаў з 2018 года, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 22 верасня 1971 года ў горадзе Смалявічы Мінскай вобласці.

У 2007 годзе скончыла прыватную ўстанову адукацыі «Мінскі інстытут кіравання» па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт», у 2014 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне нацыянальнай эканомікай».

Працоўную дзейнасць пачала ў 1994 годзе эканамістам-фінансістам Крупскага каапнарыхтпрама Мінскай вобласці.

У 1994—2007 гадах працавала на розных пасадах у СПК «Раніца-агра», участку «Світанак» РУСВП «Смалявіцкая бройлерная птушкафабрыка» Смалявіцкага раёна.

З 2007 па 2008 гадах працавала ў Інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах па Заводскім раёне горада Мінска, камунальным унітарным прадпрыемстве «Упраўленне дарожна-маставога будаўніцтва і добраўпарадкавання Мінгарвыканкама».

З 2008 года па 2018 год працавала ў Смалявіцкім раённым выканаўчым камітэце: выконваючым абавязкі начальніка, начальнікам аддзела эканомікі, намеснікам старшыні па эканамічных пытаннях.

18 лютага 2018 года была выбрана дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання па Пекалінскай выбарчай акрузе № 21. За яе кандыдатуру было пададзена 72,92 % (11 667 галасоў), пры яўцы выбаршчыкаў 70,71 %.

27 лютага 2018 года абрана старшынёй Мінскага абласнога Савета дэпутатаў.

15 сакавіка 2021 года ўвайшла ў склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Паведамленне пра вынікі выбараў і спіс дэпутатаў Мінскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць восьмага склікання Архівавана 6 сакавіка 2018.
3. ↑  Наталля Якубіцкая абрана старшынёй Мінскага абласнога Савета дэпутатаў, БЕЛТА
4. ↑  Указ Президента Республики Беларусь 15 марта 2021 г. № 105 «О Конституционной комиссии» (руск.) (17 сакавіка 2021). Праверана 20 сакавіка 2021.

Спасылкі
--------

* Старшыня Мінскага абласнога Савета дэпутатаў Архівавана 5 кастрычніка 2017.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Свебада.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дзяменцьева.
**Наталля Васілеўна Свебада** (**Дзяменцьева**; 7 жніўня 1935, Ленінград) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. З 1958 г. — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Корпус фізічнага факультэта БДУ
Стаматалагічная паліклініка Інстытута ўдасканалення ўрачоў
Корпус хімічнага факультэта па вул. Ленінградскай 
Асноўныя працы: вытворчы будынак Белдзяржпраекта па вул. К. Маркса (1963), рэканструкцыя тыпавога праекта з распрацоўкай інтэр’ераў кінатэатра «Кіеў» (1970), карпусы — хімічны (1966—1969), радыёфізікі і электронікі (1963—1966, з М. І. Бакланавым) Белдзяржуніверсітэта ў Мінску; у аўтарскім калектыве: стаматалагічная паліклініка — навучальная база Мінскага медінстытута па вул. Сухой у Мінску (1986), рэспубліканскі піянерлагер «Зубраня» (1969) і пансіянат Белкаапсаюза (1980) на воз. Нарач, псіхіятрычныя бальніцы — рэспубліканская клінічная ў Навінках і абласная ў Магілёве (1987), каталог лячэбна-прафілактычных устаноў і распрацоўка праграм для праектавання рэспубліканскіх бальніц Мінздароўя БССР, анкалагічнага дыспансера ў Гродне і стаматалагічнай паліклінікі Інстытута ўдасканалення ўрачоў у Мінску (1982—1988).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Свебода Наталья Васильевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)