| Канфлікт у Судане (2023) |
| --- |
| Хартум (Аэрапорт • Амдурман) • Дарфур (Эль-Генейна • Ньяла • Эль-Фашыр • Кутум) • Мерове • Аль-Абейд • Кадуглі

---

Гуманітарны крызіс (Бежанцы) • Эвакуацыя («Сажытэр» • «Раус аус Хартум» • «Каверы») • Дэпартацыя эрытрэйцаў • Джыдская дэкларацыя Ваенныя злачынствы (Забойствы масалітаў • Містэрэй • Ардамата) |

**Аперацыя «Каверы»** (хіндзі: कावेरी, транскрыпцыя: *Kaaveree,* літ. «рака Каверы  (англ.) (бел.») — аперацыя ўрада Індыі па эвакуацыі суайчыннікаў з Судана. Вываз індыйскіх грамадзян пачаўся на фоне сутыкненняў паміж прыхільнікамі генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала.

Перадгісторыя
-------------

Баявыя дзеянні ў Судане ўспыхнулі 15 красавіка 2023 года, спачатку ахапіўшы сталіцу, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу, а таксама няўдалай спробы інтэграцыі Сіл аператыўнай падтрымкі ў шэрагі арміі. 

Успышка гвалту заахвоціла свет сачыць за сітуацыяй у Судане, а ўрады дзяржаў перайсці да выратавання сваіх грамадзян з «гарачай кропкі». Аднак сама эвакуацыя была абцяжарана з-за баявых дзеянняў у сталічным Хартуме, асабліва ў міжнародным аэрапорце і вакол яго. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна ў 650 км на паўночны ўсход ад Хартума, адкуль замежнікі вывазіліся па паветры альбо караблямі. Іншыя эвакуацыі праводзіліся праз наземныя пагранпераходы.

Падчас баёў тысячы індыйцаў затрымаліся ў сталічным Хартуме. Каля 500 грамадзян краіны трапілі ў горад Порт-Судан. Усяго ў краіне на той момант знаходзілася 4000 грамадзян Індыі.

Правядзенне
-----------

Улады, каб выратаваць суайчыннікаў, накіравалі два ваенных транспартніка Lockheed C-130 Hercules і ваенны карабель INS Sumedha  (англ.) (бел.. Пазней стала вядома, што падключаны таксама INS Teg  (англ.) (бел..

25 красавіка па моры на INS Sumedha было вывезена 278 індыйцаў. У наступны час эвакуацыя працягвалася па паветры.

У ноч з 27 на 28 красавіка з Вадзі-Саідна выляцеў C-130J з 121 інцдыйцам. Рэйс быў небяспечным, бо ў гэтым раёне вяліся баявыя дзеянні (пазней тут трапіць пад абстрэл турэцкі самалёт). Борт ляцеў без агнёў узлётна-пасадачнай паласы на зямлі і без навігацыйных сродкаў пасадкі. Набліжаючыся да паветранай гавані, пілоты выкарыстоўвалі свае бартавыя электрааптычныя і інфрачырвоныя датчыкі, каб пераканацца, што ўзлётна-пасадачная паласа вольная ад перашкод і паблізу няма варожых сіл. Пры пасадцы рухавікі самалёта працягвалі працаваць, пакуль восем узброеных камандас дапамагалі пагрузіць людзей. Узлёт з Вадзі-Саідна ажыццяўляўся з дапамогай прыбораў начнога бачання.

Цалкам за 28-га чысла вывезена 754 грамадзян Індыі. Сярод выратаваных — супрацоўнік французскай дыпмісіі, а таксама яго сям’я.

2 мая праведзена эвакуацыя 231 індыйца.

4 мая Індыя завяршыла эвакуацыю прадстаўнікоў племя хакі-пікі з штата Карнатака. Эвакуіраваныя былі размешчаны ў школе ў Порт-Судане, а затым адпраўлены самалётам у Джыду. 5 мая апошні самалёт ВПС Індыі вярнуўся дадому з 47 пасажырамі. Было абвешчана аб заканчэнні аперацыі.

Зноскі
------

1. ↑  India launches Operation Kaveri to evacuate its nationals from Sudan (англ.). *Deccan Herald* (24 красавіка 2023).
2. ↑  India launches Operation Kaveri to evacuate stranded citizens from war-hit Sudan(нявызн.). *The Hindu* (24 красавіка 2023).
3. ↑  Which countries have evacuated nationals from Sudan?(англ.), *Al Jazeera* (23 красавіка 2023). Праверана 24 красавіка 2023.
4. ↑  India Launches 'Operation Kaveri' to Evacuate Stranded Indians from Sudan (англ.). *VOA*. Праверана 25 красавіка 2023.
5. 1 2  IAF planes on standby, INS Sumedha at Port Sudan as India seeks to expedite evacuation from Sudan(англ.), *Economic Times* (22 красавіка 2023). Праверана 23 красавіка 2023.
6. ↑  India Launches 'Operation Kaveri' to Evacuate Stranded Indians from Sudan (англ.). *VOA*. Праверана 25 красавіка 2023.
7. 1 2  India begins evacuation from Sudan; 278 Indians board naval ship to Jeddah (англ.). *Hindustan Times* (25 красавіка 2023). Праверана 25 красавіка 2023.
8. ↑  First batch of 278 Indians leaves crisis-hit Sudan under Operation Kaveri (англ.). *Deccan Herald* (25 красавіка 2023). Праверана 25 красавіка 2023.
9. ↑  Sudan’s army accuses RSF of shooting at Turkish evacuation plane outside Khartoum(англ.), *Al Arabiya* (28 April 2023). Праверана 28 красавіка 2023.
10. 1 2  IAF pilots land aircraft on unlit runway to rescue 121 **(нявызн.)**. *Tribune India*. Праверана 29 April 2023.
11. ↑  Sudan crisis: 231 Indians reach Ahmedabad from Jeddah (англ.). *The Hindu*. Праверана 2 May 2023.
12. ↑  Operation Kaveri | India completes risky evacuation of most of the Hakki Pikki tribe members from Sudan(нявызн.), *The Hindu*, *The Hindu* (4 May 2023). Праверана 4 May 2023.
13. ↑  खत्म हुआ 'ऑपरेशन कावेरी'! सेना की 17 उड़ानें, नौसेना के 5 जहाज, सूडान से वापस आए 3862 भारतीय(хіндзі), *www.abplive.com* (6 मई 2023).