**Сямён Маркавіч Дубноў** (10 верасня 1860, Мсціслаў — 8 снежня 1941, Рыга) — гісторык, публіцыст і яўрэйскі грамадскі дзеяч, адзін са стваральнікаў і класікаў акадэмічнай гісторыі яўрэйскага народа.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў шматдзетнай, але беднай яўрэйскай сям'і ў Мсціславе, дзе першапачаткова атрымаў традыцыйнае юдэйскае выхаванне ў хедэры і ешыве на ідышы. Пазней вучыўся ў яўрэйскай казённай школе, дзе навучыўся гаварыць па-руску, аднак так і не завяршыў навучанне ў гэтай вучэльне, бо неўзабаве яна была зачынена расійскімі ўладамі. Па гэтай прычыне пазней ён самастойна вывучаў гісторыю, філасофію і лінгвістыку. 

У 1880 годзе па падробленых дакументах трапіў у Санкт-Пецярбург (у той час яўрэям было забаронена жыць у Расійскай імперыі па-за межамі так званай Мяжы аселасці). У гэты час ён пачаў пісаць для прэсы, асабліва для галоўнага яўрэйска-расейскага часопіса «Восход». Аднак у 1890 годзе ён быў вымушаны з'ехаць у Адэсу, дзе працягваў даследаванні яўрэйскай гісторыі і культуры. За кароткі час ён стаў бясспрэчным аўтарытэтам у гэтых сферах.

Актыўна ўдзельнічаў у грамадска-палітычным жыцці Расійскай імперыі. Выступаў за мадэрнізацыю яўрэйскай адукацыі і арганізацыю атрадаў самаабароны ад антысеміцкіх пагромаў. Ён таксама заклікаў надаць яўрэям усе грамадзянскія правы, у тым ліку права голасу. У 1906 годзе яму было дазволена вярнуцца ў Пецярбург, дзе ён заснаваў Яўрэйскае гісторыка-этнаграфічнае таварыства. Там жа выдаваў квартальнік «Еврейская старина» (1909-1918). Таксама ў 1906 годзе ён заснаваў Яўрэйскую народную партыю, галоўнай ідэалогіяй якой быў яўрэйскі аўтанамізм. З 1917 года быў выкладчыкам Пецярбургскага інстытута іўдаікі.

У 1922 годзе эміграваў у Коўна, пазней апынуўся ў Берліне. Яго галоўнай працай таго перыяду сталі дзесяць тамоў «Гісторыі яўрэйскага народа», упершыню выдадзеных у Германіі ў 1925-1929 гадах.

У жніўні 1933 года, пасля прыходу да ўлады Адольфа Гітлера, пераехаў зноў у Рыгу. У ліпені 1941 года Трэці Рэйх акупаваў Латвію, у выніку чаго Дубноў разам з тысячамі іншых яўрэяў апынуўся ў Рыжскім гета. 8 снежня 1941 года Дубнова разам з іншымі яўрэямі планавалася адправіць з гета ў Румбульскі лес у ваколіцах Рыгі (сёння ў межах горада). Аднак з-за таго, што ён быў занадта хворы, каб яго перавезці да месца страты, ён быў забіты непасрэдна ў Рыжскім гета і пахаваны ў брацкай магіле. 

Сёння яго імя носіць яўрэйская школа ў Рызе.

Зноскі
------

1. ↑  Simon Markovich Dubnow // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2  Semjon Markowitsch Dubnow // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Britannica (онлайн) · Brockhaus |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a1090430x · BNF: 12109402k · CiNii: DA02125878 · GND: 118942859 · ICCU: RMLV030527 · ISNI: 0000 0001 2117 2539 · LCCN: n80008165 · LNB: 000057714 · NDL: 00540207 · NKC: js20020805886 · NLA: 35047087 · NLG: 150332 · NLP: a0000001793796 · NSK: 000170178 · NTA: 074970097 · NUKAT: n96208036 · LIBRIS: 49983 · SUDOC: 029474124 · VIAF: 41590 |

 |