**Ван Сьенюань** (王憲嫄) (427 — 9 кастрычніка 464), фармальна **імператрыца Вэньму** (文穆皇后, літаральна «грамадзянская і ўрачыстая імператрыца»), была імператрыцай кітайскай дынастыі Лю Сун  (руск.) (бел.. Яе мужам быў імператар Сяау  (руск.) (бел. (Лю Цзюнь).

Паходжанне
----------

Ван Сьенюань паходзіла са шляхетнай сям’і, бо яе бацька Ван Янь  (кіт.) (бел. быў прапраўнукам знакамітага прэм’ер-міністра Цзінь Ван Даа. Бацька Ван Яня Ван Гу  (кіт.) (бел. быў міністрам Цзінь; Маці Яня была прынцэса Поян  (кіт.) (бел. дачка імператара Сыма Ю. Жонка Ван Яня таксама была прынцэсай — Лю Жуннань  (кіт.) (бел. прынцэса Усін, дачка заснавальніка дынастыі Лю Сун  (руск.) (бел. імператара У  (укр.) (бел.. (Незразумела, ці была яна маці Ван Сьенюань).

Ван Сьенюань ажанілася з Лю Цзюнем  (руск.) (бел. у 443 годзе, калі ён быў прынцам Улінг пры сваім бацьку імператары Вэнь Цзябаа  (укр.) (бел. і таму яна насіла тытул **прынцэсы Улінг**. Лю Цзюнь вельмі любіў яе, і ў іх было па меншай меры шасцёра дзяцей — два яго старэйшыя сыны Лю Цзые  (руск.) (бел. і K. Цзышан  (кіт.) (бел. а таксама дочкі Лю Чуюй  (кіт.) (бел. Лю Чупэй  (кіт.) (бел. Лю Чусюань  (кіт.) (бел. і Лю Сюмін  (кіт.) (бел..

У якасці імператрыцы-кансорта
-----------------------------

Пасля таго, як старэйшы брат Лю Цзюня Лю Шаа  (руск.) (бел. наследны прынц, забіў іх бацьку, імператара Вэнь у 453 годзе і сам заняў трон, Лю Цзюнь падняў паўстанне, а пазней у тым жа годзе схапіў і забіў Лю Шаа, заняўшы трон сам як імператар Сяау. Падчас кампаніі прынцэса Ван заставалася на сваім абарончым пасту Сюньян (尋陽, у сучасным Цзюцзяне  (руск.) (бел. Цзянсу) і не суправаджала яго ў нападзе на сталіцу Цзянькан  (руск.) (бел. хаця пасля яго перамогі яна і яго маці Лу Хуінань  (англ.) (бел. былі вітаны ў сталіцы, і прынцэса Ван была зроблена імператрыцай. У 454 годзе імператар прызначыў іх сына Лю Цзые наследным прынцам.

Пра жыццё імператрыцы Ван падчас праўлення яе мужа вядома мала. Тым не менш, у яго была вялікая колькасць наложніц, а таксама, як кажуць, быў настолькі сэксуальна амаральным, што меў шэраг інцэстуальных сувязяў, у тым ліку з дочкамі свайго дзядзькі Ісюаня  (кіт.) (бел. прынца Нань, і, паводле «Кнігі Сун  (руск.) (бел.», чуткі таго часу казалі, што нават са сваёй маці ўдовай імператрыцай Лу. Адна з дачок Лю Ісюаня, якой імператар Сяову даў імя Супруга Інь (сцвярджаючы, што яна з’яўляецца сваячкай яго чыноўніка Інь Яня  (кіт.) (бел. была ў асаблівай прыхільнасці імператара Сяау, а ўласная прыхільнасць імператрыцы Ван у вачах імператара Сяову здавалася моцна зменшыліся. Аднак пазіцыя імператрыцы Ван, здавалася, ніколі не знаходзілася пад пагрозай, нават калі яе муж часам разглядаў магчымасць замяніць яе імпульсіўнага сына Лю Цзые на пасадзе наследнага прынца на сына супругі Інь Лю Цзылуаня  (кіт.) (бел. прынца Сіньань. Рэдкае згадванне пра сябе адбылося ў 460 годзе, калі яна ўзначаліла цырымонію, падчас якой яна асабіста карміла шаўкапрадаў лісцем шаўкоўніцы, каб паказаць увагу імператарскага дома да земляробства. Прысутнічала ўдовая імператрыца Лу.

У 464 годзе памёр імператар Сяау. Лю Цзые  (руск.) (бел. змяніў яго (як імператар Цяньфэй). Ён ушанаваў імператрыцу Ван як удовую імператрыцу  (англ.) (бел..

Як удовая імператрыца
---------------------

Імператар Цяньфэй  (руск.) (бел. адразу паказаў сябе жорсткім і самавольным кіраўніком, і ўдава-імператрыца Ван мала што магла зрабіць, каб кантраляваць свайго сына. Восенню 464 года яна цяжка захварэла і папрасіла выклікаць імператара Цяньфэя. Ён адмовіўся, заявіўшы, што ў пакоях хворых людзей будуць прывіды, і ён не можа пайсці. У гневе яна сказала сваім служанкам: «Прынясіце меч і рассячыце мяне, каб убачыць, як гэта жывёла выйшла з мяне!». Неўзабаве яна памерла і была пахавана разам са сваім мужам імператарам Сяау.

Зноскі
------

1. ↑  Біяграфія лэдзі Ван у «Кнізе Сун» пазначае, што ёй было 38 на момант смерці (па ўсходнеазіяцкіх падліках).
2. ↑  дзень *jichou* 8-га месяца 8-га года эпохі *Da’ming*, паводле 129 тома *Zizhi Tongjian*
3. ↑  (元嘉二十年，拜武陵王妃。生废帝、豫章王子尚、山阴公主楚玉、临淮康哀公主楚佩、皇女楚琇、康乐公主脩明。世祖在蕃，后甚有宠。) *Song Shu* vol.41
4. ↑  (王太后疾笃，使呼废帝。帝曰："病人间多鬼，那可往！"太后怒，谓侍者："取刀来，剖我腹，那得生宁馨儿！") «Zizhi Tongjian», vol.129


| ?Ван Сьенюань — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Q18118172? |  | Q18118174? |  | Q15927256? |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Q11572909? |  |  |  | Emperor Yuan of Jin[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Сыма Ю |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Princess Poyang[d] |  |  |  |  | Zheng Achun[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Ван Сьенюань |  |  |  |  |  | Empress Dowager Li Lingrong[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Liu Qiao[d] |  | Liu Jing[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Liu Rongnan[d] |  | Emperor Wu of Liu Song[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Zhao Anzong[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |