**Го́лацк** (трансліт.: *Holack*, руск.: Голоцк) — аграгарадок у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Голацкага сельсавета. Месціцца за 32 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 25 км ад Мінска, 12 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск.

Назва
-----

У аснове назвы слова «голы», абазначае адкрытае месца сярод лесу, лясную высеку, адкрытую прастору і да т.п.

Гісторыя
--------

### Ранняя гісторыя

У XVIII стагоддзі маёнтак, уласнасць Агінскіх, пазней Манюшкаў. Уваходзіў у склад Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1858 годзе маёнтак у Дукорскай воласці Ігуменскага павета, уласнасць Ганны Кастравіцкай з Оштарпаў (жонкі Караля Кастравіцкага, дачкі Леана Оштарпа).

У канцы XIX стагоддзя ўласнасць Ганны Здзяхоўскай з Оштарпаў (жонкі Фартуната Здзяхоўскага, удавы Караля Кастравіцкага), па яе смерці маёнткі перайшлі да Ваньковічаў.

У 1886 годзе працаваў вінакурны завод. З 1904 года працавала земскае народнае вучылішча, для якога ў 1914 годзе пабудаваны ўласны будынак.

### Найноўшы час

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1922 годзе працавала школа 1-й ступені, створаная на базе земскага народнага вучылішча, у 1922 годзе вучылася 60 хлопчыкаў і дзяўчынак, было 2 настаўнікі.

З 20 жніўня 1924 года цэнтр Голацкага сельсавета, у Смілавіцкім раёне Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 8 ліпеня 1931 года ў Пухавіцкім раёне, з 12 лютага 1935 года ў Рудзенскім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.

З 20 студзеня 1960 года ў Пухавіцкім раёне. У 1970 годзе цэнтр калгаса імя ЦК КПБ.

Насельніцтва
------------

* 1858 год — 9 жыхароў
* 1897 год — 49 двароў, 270 жыхароў
* 1908 год — 63 двары, 437 жыхароў
* 1917 год — 64 двары, 466 жыхароў
* 1960 год — 434 жыхары
* 1970 год — 160 двароў, 546 жыхароў
* 1996 год — 494 жыхароў, 183 двары
* 2002 год — 174 двары, 451 жыхар
* 2012 год — 206 гаспадарак, 660 жыхароў

Інфраструктура
--------------

### Эканоміка

Ёсць крама, механічная майстэрня, ашчадная каса, аддзяленне сувязі.

### Адукацыя

Працуюць Голацкі дзіцячы сад — сярэдняя школа, дзіцячы яслі-сад, музычная школа.

### Культура

Дом культуры, бібліятэка.

### Медыцына

Ветэрынарны ўчастак.

Крыніцы
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт **Го́лацак**
2. ↑  Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego. — Т. XIV (XXV). — С. 83. — ISSN 1230–803X.
3. ↑  Памяць 2003, с. 84.
4. ↑  Дапаможнік **(нявызн.)**. *helper.archonline.by*. Праверана 15 лістапада 2023.
5. ↑  Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego. — Т. XIV (XXV). — С. 83. — ISSN 1230–803X.
6. ↑  SgKP 1881, с. 674.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 323. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0.
* Голацк // Гарады і вёскі Беларусі. Т. 8 : Мінская вобласць, кн. 4 / Т.У. Бялова (галоўны рэдактар) і інш. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2013. — С. 131—132. — 528 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0735-9.
* Памяць: Пухав. р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / Укл. А. А. Прановіч; Рэдкал.: А. М. Карлюкевіч і інш.. — Мінск: Беларусь, 2003. — 749 с. — ISBN 985-01-0251-9.
* Шаблон:Крыніцы/Беларускія геаграфічныя назвы
* Gołock // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack (польск.). — Warszawa, 1881. — S. 674.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Голацк

| ⛭**Голацкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Голацк |
| Аграгарадкі | Зазер’е |
| Вёскі | Ванькоўшчына ·  Кадунова ·  Лешніца ·  Лысоўшчына ·  Матарова ·  Матароўшчына ·  Пяскі ·  Сінінкі ·  Такарня ·  Труд ·  Феліцыянава ·  Хазянінкі ·  Яснаўка |