recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Дарон Малакян** (англ.: Daron Malakian; 18 ліпеня 1975, Глендэйл, штат Каліфорнія) — гітарыст і прадзюсар амерыканскага рок-гурта System of a Down, гітарыст і лідар гурта Scars on Broadway.

Біяграфія
---------

Дарон рос у сям’і мастакоў армянскага паходжання ў маленькай кватэрцы ў Галівудзе. Абодва яго бацькі мелі прамое стаўленне да выяўленчага мастацтва. Яго бацька, Вартан Малакян, маляваў вокладкі для альбомаў, а маці, Зепур Малакян, была скульптарам. Дарон захапіўся музыкай у раннім узросце і ўжо ва ўзросце чатырох гадоў збіраў музычныя запісы.
Ва ўзросце 12 гадоў Дарон купілі яго першую гітару, у 20 ў яго з’явілася ўдарная ўстаноўка.

Дарон не вучыўся ў музычнай школе, ён — самавук. За інструментам Дарон праводзіў вельмі шмат часу. Заняткі часам доўжыліся да 10 гадзін у суткі. Дарон ў 16 год першы раз выйшаў на сцэну з групай Hard Rock Band. Як Шаво і Серж ён наведваў «Rose and Alex Pilibos Armenian School».

Дарон пра самога сябе: «Я амаль ніколі не хаджу на вечарынкі, выключэнне — хакейныя гульні „Лос-Анджэлес Кінгз". Звычайна я застаюся дома і слухаю музыку. Я не сустракаюся ні з якімі мадэлямі і не хаджу ў стрып-бар. Я жыву ў сваіх бацькоў і маю зносіны са старымі сябрамі. Калі бачу, што нехта сыходзіць з рэпетыцыі засмучаным, дрэнна працуе, то гэта перадаецца і мне. Чортава праца! Але група для мяне — важней за ўсё». «Я сапраўды меланхолік. Збольшага таму, што я не здаровы: у мяне пастаянны стрэс з-за таго, што ў нас ужо мільёны прыхільнікаў. Раней я пісаў для сябе аднаго і мая мама была маёй публікай».

Разам з Рыкам Рубінам Малакян прадзюсаваў альбомы System of a Down, як і альбомы груп The Ambulance і Bad Acid Trip. У 2003 годзе Дарон арганізаваў уласны гуказапісвальны лэйбл EatUrMusic, і першым рэлізам студыі стаў альбом гурта Amen. На дадзены момант лэйбл зачынены.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт групы System of a Down
* Афіцыйны сайт групы Scars on Broadway
* Дарон Малакян (англ.) на сайце *Myspace*

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Myspace · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · Spotify · Яндэкс Музыка |
| Тэматычныя сайты | AllMusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Notable Names Database |
| Нарматыўны кантроль | GND: 135431107 · ISNI: 0000 0000 5726 311X · LCCN: nb2007005679 · VIAF: 266891839 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Заблоцкі.
**Эразм Заблоцкі** герба Лада (1831 — 1884) — пад час паўстання 1863—1864 гадоў кіраўнік цывільны да чэрвеня 1863 г. а пасля камісар Гродзенскага ваяводства, ураднік гродзенскай будаўнічай камісіі, дзеяч канспірацыі.

Сын Казіміра Заблоцкага (1790—1824) і Ізабелы Яксы-Жэромскай (1790 — 16 снежня 1871).

У маі здзейсніў разам з Каліноўскім інспекцыйную паездку па Слонімшчыне. Пасля ад'езду Каліноўскага ў Вільню заняў пакінутае ім месца ваяводскага камісара. Увосень 1863 г. арыштаваны. Асуджаны на 15 год прымусовай працы.

Быў жанаты з 23 ліпеня 1849 года з Геленай Вата-Скрыдлеўскай герба Самсон (1828—1859). Меў з ёю сына Рафала Заблоцкага (1854—1911) і тры дачкі; Аўгусціну (1851—1903), Казіміру (1853—1943) і Гелену (1859—1929).

Зноскі
------

1. ↑  Эразм Карлавіч Заблоцкі
**Этэль Міні Лэкі** (англ.: Ethel Minnie Lackie, у замужжы **Уоткінс**, англ.: Watkins; 10 лютага 1907, Чыкага, Ілінойс — 15 снежня 1979, Ньюберы-Парк, Каліфорнія) — амерыканская плыўчыха, двухразовая чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года.

Біяграфія
---------

Этэль Міні Лэкі нарадзілася ў 1907 годзе ў Чыкага. У 3-гадовым узросце навучылася плаваць. На летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года яна перамагла на дыстанцыі 100 м вольным стылем, а таксама ў складзе зборнай ЗША ў эстафеце 4 × 100 метраў вольным стылем, у абодвух выпадках усталяваўшы новы алімпійскі рэкорд. Яна стала таксама першай жанчынай у свеце, якая праплыла 100 ярдаў вольным стылем хутчэй чым за хвіліну. Пасля завяршэння кар’еры выйшла замуж за весляра Біла Уоткінса. У 1969 годзе яна была ўключана ў Залу Славы сусветнага плавання. Памерла ў 1979 годзе ў Каліфорніі на 73-м годзе жыцця.

Зноскі
------

1. ↑  *(unspecified title)* — World Aquatics. Праверана 2 мая 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q189289'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FINA · Olympedia |
**Індэпэндэнс II** (дацк.: Independence II) — археалагічная культура палеаэскімосаў на поўначы і паўночным усходзе Грэнландыі у раёне вакол фіёрда Індэпэндэнс. Існавала ў VIII - II стст. да н. э. Вылучана археолагамі як самастойная ў 1956 г. раней лічылася адгалінаваннем культуры Індэпэндэнс I.

Лічыцца, што культура Індэпэндэнс II належала носьбітам археалагічных культур - папярэднікаў культуры Дорсет. Яны перасяліліся ў Грэнландыю праз паўночныя астравы Канадскага Арктычнага архіпелага і выкарыстоўвалі ідэнтычныя прылады працы. На поўначы Грэнландыі паселішчы размяшчаліся каля азёр і ўглыбіні фіордаў. На ўсходзе — каля знешняй часткі фіордаў і на малых астравах. Носьбіты Індэпэндэнс II жылі невялікімі групамі да 20 - 40 чалавек у круглявых, відавочна скураных хацінах з агменем пасярэдзіне. Палявалі на сухапутных і марскіх жывёл, займаліся рыбалоўствам. Большасць знойдзеных прылад працы выраблены з косці і драўніны, аднак сустракаюцца крамянёвыя мікраліты.

Спасылкі
--------

* Prehistory of Greenland Independence II Архівавана 6 ліпеня 2015.
* Migration to Greenland Архівавана 18 жніўня 2016.
* Palaeo-Eskimo Peoples Архівавана 22 ліпеня 2016.
**Таццяна Авяніраўна Праскуракова** (англ.: Tatiana Avenirovna Proskouriakoff; 10 студзеня (23 студзеня) 1909, Томск, Расійская імперыя — 30 жніўня 1985, Уотэртаўн, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі археолаг, ілюстратар, мастацтвазнавец, зрабіла значны ўклад у вывучэнне цывілізацыі мая.

Біяграфія
---------

Таццяна Праскуракова пераехала ў ЗША разам з бацькамі ў 1916 годзе; у 1924 годзе прыняла амерыканскае грамадзянства. Скончыла Архітэктурную школу Каледжа штата Пенсільванія (1930). У 1936—1937 гадах прыняла ўдзел у двух сезонах археалагічнай экспедыцыі ў П’едрас-Неграс (Мексіка), у 1939 годзе здзейсніла навуковыя паездкі ў Капан і Чычэн-Іцу. У 1940—1958 гадах — штатны супрацоўнік Інстытута Карнегі, распрацоўвала метады даціроўкі старажытных помнікаў мая на аснове асаблівасцяў стылю выяўленчага мастацтва. У 1950—1955 гадах працавала на раскопках Маяпана. З 1958 года перайшла ў штат Музея Пібадзі Гарвардскага ўніверсітэта, у якім працавала да адстаўкі ў 1977 годзе. У апошнія гады жыцця пакутавала на хваробу Альцгеймера.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Галоўная навуковая заслуга Таццяны Праскураковай — паслядоўнае прымяненне структурнага метаду да надпісаў мая класічнага перыяду, у выніку чаго яна даказала, што на манументах былі зафіксаваны гістарычныя падзеі. Публікацыі пра гэта выходзілі, пачынаючы з 1960 года. У 1967 годзе напісала прадмову для англійскага перакладу манаграфіі Юрыя Кнарозава «Пісьменнасць індзейцаў мая»; тым не менш яна не спрабавала агучыць тэксты мая, хоць і прызнала метад дэшыфроўкі пісьменства. Яе працы заклалі надзейны падмурак для разумення гістарычных тэкстаў мая і рэканструкцыі палітычнай гісторыі маяскіх гарадоў-дзяржаў. У 1974 годзе падрыхтавала каталог 1000 нефрытавых вырабаў са святога сенота Чычэн-Іцы, якія захоўваюцца ў музеі Пібадзі. Праскуракова больш за 20 гадоў працавала над зводнай гісторыяй мая, якая была апублікавана пасмяротна ў 1994 годзе.

Узнагароды
----------

З’яўлялася сапраўдным членам Амерыканскай антрапалагічнай асацыяцыі. У 1971 года прызнана жанчынай года ў намінацыі Універсітэта штата Пенсільванія. Ганаровы доктар Тулейнскага ўніверсітэта (1977). Удастоена медаля Альфрэда В. Кідэра (у 1962 годзе), і ў 1984 годзе — гватэмальскага ордэна Кетцаля.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | American National Biography · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX1405497 · BNF: 134835977 · GND: 124868045 · ISNI: 0000 0001 2141 1157 · LCCN: n88664404 · NTA: 146829026 · NUKAT: n2019063153 · SUDOC: 074660667 · VIAF: 79147612 · ULAN: 500240358 |

 |
Вяртанне блуднага сына. Леанела Спада, 16 ст. Луўр
**Прытчы Ісуса Хрыста** ці ***Прыпавесці Ісуса Хрыста*** - прытчы і прыпавесці, кароткія апавяданні, якія былі сказаны Ісусам Хрыстом і запісаны на старонках Новага Запавета. Прытчы можна знайсці ва ўсіх кананічных Евангеллях, і ў некаторых з некананічных Евангелляў, але размешчаны ў асноўным у трох сінаптычных Евангеллях.

Прытчы ўяўляюць сабой ключавую частку вучэння Ісуса, утвараючы прыкладна трэцюю частку з Яго запісаных вучэнняў. Хрысціяне ўдзяляюць вялікую ўвагу гэтым прытчам, таму што яны з’яўляюцца словами самога Ісуса, і яны, як лічацца, з’яўляюцца тымі словамі, якімі згодна з Ян. 8:28 і 14:10 Айцец навучыў Ісуса.

Прытчы Ісуса з’яўляюцца простымі і запамінальнымі апавяданнямі, часта з вобразамі, аднак усе перадаюць нейкае паведамленне. Даследчыкі адзначаюць, што хоць гэтыя апавяданні і здаюцца простымі, яны перадаюць вельмі глыбокі змест і займаюць цэнтральнае месца ў вучэнні Ісуса. Хрысціянскія аўтары разглядаюць іх не як простыя апавяданні, якія служаць у якасці ілюстрацый, але ў якасці ўнутраных аналогій, у якіх выяўляецца сэнс духоўнага свету.

Многія з прыттчаў Ісуса апісваюць простыя паўсядзённыя рэчы, такія, як выпечка хлеба жанчынай (прытча пра закваску), стук чалавека ў дзверы свайго суседа ў начны час (прытча пра чалавека, які просіць хлеба ў поўнач), або рабаванне на бязлюднай дарозе (прытча аб добрым Самараніне); тым не менш прытчы маюць справу са значнымі рэлігійнымі тэмамі, такімі як прыход Божага Валадарства, важнасці малітвы, і сэнсу любові.

У сучасны час прытчы Ісуса Хрыста сфарміравалі прататып для тэрміна прытча, і нават сярод тых, хто мала ведае пра Біблію, прытчы Ісуса застаюцца аднымі з самых вядомых гісторый ў свеце.

| ⛭Прытчы Ісуса Хрыста |
| --- |
| Аб Божым Валадарстве | 
* Аб сейбіце
* Аб куколі
* Аб пасеве і ўсходах
* Аб гарчычным зерні
* Аб заквасцы
* Аб схаваным скарбе
* Аб жамчужыне
* Аб нераце

 |  |
| Аб спадзяванні на Бога | 
* Аб багацеі-вар’яце
* Аб бадзёрых рабах і кіраўніку дому
* Аб верных і няверных рабах

 |
| Аб пакаянні | 
* Аб заблудшай авечцы
* Аб страчанай драхме
* Аб блудным сыне

 |
| Выкрывальныя прытчы | 
* Аб двух сынах
* Аб злых вінаградарах
* Аб шлюбным піры

 |
| Заклік да няспання | 
* Аб добрым і злым рабе
* Аб дзесяці дзевах
* Аб талантах
* Аб дзесяці мінах
* Аб Страшным судзе

 |
| Іншыя | 
* Пра чалавека, які просіць хлеба ў поўнач
* Аб неміласэрнага пазыкадаўцу
* Аб першых і апошніх месцах
* Аб запрошаных на вячэру
* Аб добрым Самараніне
* Аб Добрым Пастыры
* Аб бясплоднай смакоўніцы
* Аб будаўніку вежы
* Аб цары, які ідзе на вайну
* Аб эканоме-махляры
* Аб багацеі і Лазары
* Аб няправедным суддзі
* Аб мытніку і фарысеі
* Аб працаўніках і вінаградніку
* Аб неплодной смакоўніцы ў вінаградніку
* Аб квітнеючай смакоўніцы
* Аб верным слузе
* Аб семені, якое расце непрыкметным чынам
* Аб свечцы пад посудам
* Аб працаўніку, які прыйшоў з працы
* Новае віно і старыя мяхі
* Аб купцы, які шукае добры жэмчуг
* Аб моцным чалавеке
* Аб дрэве і яго плёне
* Аб двух даўжніках
* Аб неміласэрным даўжніку
* Пра мудрага і неразумнага будаўнікоў

 |
**Брус Мак-Ка́ндлес ІІ** (англ.: Bruce McCandless II, нар. 8 чэрвеня 1937, Бостан, Масачусетс, ЗША) — касманаўт ЗША.

Біяграфія
---------

Брус Мак-Кандлес II — сын Бруса Мак-Кандлеса (1911—1968), афіцэра ВМС ЗША, які атрымаў падчас Другой сусветнай вайны Ордэн Пашаны. Брус Мак-Кандлес II вучыўся ў сярэдняй школе ў Лонг-Біч (Каліфорнія), у 1958 годзе атрымаў ступень бакалаўра Ваенна-марской акадэміі ЗША ў Анаполiсе (штат Мэрыленд), дзе ён быў другім у сваім класе з 899 выпускнікоў. Пасля ён праходзіў стажыроўку на авіябазах ВМС ЗША ў Пенсаколе і Кінгсвіле. Пасля заканчэння навучання ў 1960 годзе ён служыў, у прыватнасці, на авіяносцы Форэстал і Энтэрпрайз. У 1964 годзе працаваў часова пілотам-інструктарам на флоце. У 1965 годзе атрымаў ступень магістра электратэхнікі ў Стэнфардскім універсітэце, у 1987 годзе — ступень магістра дзелавога адміністравання ў UHCL.

Жанаты на Берніс Дойл, у іх двое дзяцей. Яго хобі — электроніка, фатаграфія, дайвінг, палёты і катанне на лыжах.

Кар’ера
-------

З 1966 года ў групе касманаўтаў НАСА.

3-11 лютага 1984 года з В.Брандам, Р.Гібсанам, Р.Мак-Нэрам і Р.Сцюартам здзейсніў (як спецыяліст па аперацыях на арбіце) палёт на касмічным караблі «Спэйс шатл» («Чэленджэр»), у час якога ўпершыню ў свеце здзейсніў свабодны палёт у космасе пры дапамозе індывідуальнай ранцавай рухальнай устаноўкі (аддаліўся ад касмічнага карабля на адлегласць каля 100 м).

24-29 красавіка 1990 года здзейсніў палёт у складзе экіпажа касмічнага карабля «Спэйс шатл» («Дыскаверы»). У космасе правёў 13 сутак.

Мак-Кандлес пакінуў атрад астранаўтаў і НАСА 31 жніўня 1990 года і з 1995 года працуе ў кампаніі «Марцін-Марыета».

Узнагароды
----------

* Медаль Міністэрства абароны «За выдатную службу» (1985)
* Ордэн «Легіён пашаны» (1988)
* Медаль за службу нацыянальнай абароне
* Экспедыцыйны медаль узброеных сіл
* Медаль «За выключныя заслугі» (1974)
* Медаль НАСА за выключныя інжынерныя дасягненні (1985)
* Медаль «За касмічны палёт» (1984 і 1990)
* Узнагарода Амерыканскага аэракасмічнага таварыства імя Віктара Прэтара (1975 і 1985)
* *Collier Trophy* (1985)
* Узнагарода Нацыянальнага музея авіяцыі і касманаўтыкі (1985)
* Зала славы астранаўтаў ЗША (2005)

Зноскі
------

1. ↑  Bruce McCandless, iconic spacewalker, dies at 80
2. ↑  Bruce McCandless // Find a Grave — 1996. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — 560 с.: іл.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Брус Мак-Кандлес
* Біяграфія Мак-Кандлеса на сайце НАСА
* Spacefacts biography of Bruce McCandless

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database · MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | SUDOC: 16912794X · VIAF: 300814769 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Голд.
**Майкл Голд** (таксама **Майк Голд**, англ.: Michael Gold; 12 красавіка 1894, Нью-Ёрк — 14 мая 1967, Тэра Інда, штат Каліфорнія) — амерыканскі пісьменнік, крытык і журналіст.

Біяграфія
---------

Голд нарадзіўся ў сям'і яўрэйскіх эмігрантаў з Бесарабіі на Ніжнім Істсайдзе Манхэтэна. Яго бацька - Хаім Граніч - быў маляром, які застаўся калекай у выніку падзення з будаўнічых рыштункаў; пасля няўдалай спробы заняцца пашыўным бізнесам, ён быў вымушаны падтрымліваць чацвярых дзяцей дробязным вулічным гандлем; маці - Гітл Шварц - была хатняй гаспадыняй. У школе Голд змяніў імя на Ірвінг (Irving), затым на больш амерыканізаваным Ірвін (Irwin), і толькі праз некалькі гадоў пасля пачатку журналісцкай кар'еры - у 1921 годзе - узяў псеўданім Майкл Голд.

Змяніў шмат прафесій. Удзельнічаў у левым палітычным руху ЗША. Літаратурную дзейнасць пачаў у 1916 годзе.

Апублікаваў зборнік апавяданняў і вершаў «120000000» (*120 Million*, 1929), кнігу «Ярэі без грошай» (*Jews Without Money*, 1930), зборнік публіцыстычных прац «Зменім свет!» (*Change the World!*, 1936), зборнік артыкулаў «Полыя людзі» (*The Hollow Men*, 1941), цыкл вершаў «Вясна ў Бронксе» (*Spring in the Bronx*, 1952). Аўтабіяграфічны раман «Яўрэі без грошай» (1930), пры жыцці аўтара перакладзены на 14 моў, паклаў пачатак «амерыканскаму пралетарскаму раману». Сярод іншых твораў - першая манаграфія, прысвечаная творчасці Давіда Бурлюка «Давід Бурлюк: мастак-даследчык, бацька рускага футурызму» (*David Burliuk: Artist-scholar, Father of Russian Futurism*, 1944).

Зноскі
------

1. ↑  *Michael Gold*. Change the World! Full text at the Internet Archive.
2. ↑  *Walt Carmon*. Gold Against the (Bourgeois) World. The New Masses, Feb. 9, 1937.
3. ↑  *Samuel Sillen*. The Merchants of Alibis. The Hollow Men, by Michael Gold. The New Masses, May 6, 1941.
4. ↑  *Michael Gold*. Jews Without Money Full text at the Internet Archive.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | MusicBrainz |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая савецкая (1 выд.) · American National Biography · Britannica (онлайн) |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11181849 · BNE: XX5558415 · BNF: 12186745m · GND: 119089548 · ISNI: 0000 0001 2096 7372 · LCCN: n82074173 · NDL: 00467274 · NKC: jn20000601960 · NLA: 35130562 · NTA: 072195215 · NUKAT: n2004007039 · PTBNP: 35527 · SUDOC: 030456924 · VIAF: 100338915 |

 |
**Планкаўскі час** (*t**P*) — адзінка часу ў планкаўскай сістэме адзінак, уяўляе сабой велічыню, якая мае размернасць часу і, як і іншыя планкаўскія адзінкі, утворана як здабытак фундаментальных пастаянных у адпаведных ступенях. Фізічны сэнс гэтай велічыні — час, за які часціца, рухаючыся з хуткасцю святла, пераадолее планкаўскую даўжыню. Планкаўская сістэма адзінак названа ў гонар Макса Планка.

Па азначэнню,

{\displaystyle t\_{P}={\sqrt {\frac {\hbar G}{c^{5}}}}\approx 5{,}39121(40)\times 10^{-44}\,\mathrm {c} ,}
дзе:

{\displaystyle \hbar } — пастаянная Дзірака,
{\displaystyle G} — гравітацыйная пастаянная,
{\displaystyle c} — хуткасць святла у вакууме,
{\displaystyle t\_{P}} выражана ў секундах.

Значэнне
--------

Паводле тэорыі Вялікага выбуху, мы нічога не можам сказаць пра Сусвет ў пачатковы момант часу, хоць мяркуецца, што ў ім прысутнічаюць усе фундаментальныя ўзаемадзеянні, а таксама ўсе віды матэрыі і энергіі. Прастора-час пачынае пашырацца з адной кропкі. Праз адзін планкаўскі час пасля гэтай падзеі, згодна з сучаснай тэарэтычнай фізікай, гравітацыйныя сілы аддзяляюцца ад астатніх сіл.

Час, які прайшоў з моманту Вялікага выбуху (4,3·1017 с), прыкладна раўняецца 8·1060 планкаўскім часам.

На сённяшні дзень самы маленькі эксперыментальна назіраемы прамежак часу складае каля аттасекунды (10-18 с), што адпавядае 1026 планкаўскім часам.

Гл. таксама
-----------

* Планкаўская эпоха

Спасылкі
--------

* Формулы для вычисления планковских единиц. Автор: Косинов Н. В. Архівавана 17 кастрычніка 2005.
* Лекции по Общей Астрофизике для Физиков. 1.5 Планковские единицы

| ⛭Планкаўскія адзінкі |
| --- |
| Асноўныя | 
Пастаянная |
Час |
Даўжыня |
Маса |
Зарад |
Тэмпература
 |
| Вытворныя | 

---

Энергія |
Сіла |
Магутнасць |
Шчыльнасць |
Вуглавая частата |
Ціск |
Ток |
Напружанне |
Супраціўленне |
Імпульс |
Плошча
 |
| Выкарыстоўваюцца ў | 

---

Часціца =
Чорная дзірка =
Максімон |
Эпоха |
Пастаянная Дзірака
 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Альварэс.

**Эверэт Альварэс-малодшы** (англ.: Everett Alvarez Jr. 23 снежня 1937, Салінас, штат Каліфорнія, ЗША) — пілот авіяцыі ВМС ЗША, дзеяч адміністрацыі ЗША. Падчас В’етнамскай вайны быў першым амерыканскім ваеннапалонным у Паўночным В’етнаме і другім, пасля Флойда Томпсана, за ўсю вайну.

Біяграфія
---------

Скончыў універсітэт Санта-Клары (Каліфорнія). Уступіў на ваенную службу ў 1960 годзе. У ВМС ЗША быў пілотам палубнага штурмавіка A-4 «Скайхок». У ходзе першага налёту амерыканскай авіяцыі на Паўночны В’етнам 5 жніўня 1964 года самалёт Альварэса быў збіты агнём з зямлі. Пры катапультаванні пілот атрымаў цяжкую траўму. У той жа дзень ён трапіў у палон, дзе правёў восем з паловай гадоў (прычым першыя паўгода быў адзіным афіцыйным палонным амерыканцам у Паўночным В’етнаме). Утрымліваўся ў вядомай турме Хаало («Ханой Хілтан»), падвяргаўся збіццю і катаванням. Вызвалены 12 лютага 1973 года ў працэсе абмену ваеннапалоннымі пасля падпісання Парыжскага пагаднення аб спыненні агню.

Пасля вызвалення працягнуў службу ў ВМС. Сышоў у адстаўку ў 1980 годзе ў званні камандэра. Атрымаў ступень доктара юрыспрудэнцыі. У далейшым займаў пасады памочніка дырэктара Корпуса міру і памочніка дырэктара Дэпартамента па справах ветэранаў у адміністрацыі ЗША.

Аўтар дзвюх кніг — «Скаваны арол» (Chained Eagle) і «Кодэкс паводзінаў» (Code Of Conduct). У гонар яго названы парк у Каліфорніі і паштовы офіс у Мэрылендзе. Жанаты, мае двух дзяцей.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Інфармацыя пра Эверэта Альвараса (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 118925008 · ISNI: 0000 0000 2208 7662 · LCCN: n82208140 · NTA: 287749398 · VIAF: 3269796 |
**Ордэн Святых** **Кірыла і Мяфодзія** (балг.: Орден «Светите Кирил и Методий») — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Балгарыя.

Ордэнам узнагароджваюцца балгарскія і замежныя грамадзяне, якія зрабілі значны ўклад у развіццё культуры, мастацтва, адукацыі і навукі.

Гісторыя
--------

Ордэн Святых Кірыла і Мяфодзія з’яўляецца спадкаемцам двух іншых аднайменных балгарскіх ордэнаў.

* Асноўны артыкул: **Ордэн Святых Роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія**
* Асноўны артыкул: **Ордэн Кірыла і Мяфодзія**

Палажэнне аб узнагародзе
------------------------

> Ордэнам Святых Кірыла і Мяфодзія ўзнагароджваюцца балгарскія і замежныя грамадзяне, якія маюць значны ўклад у развіццё культуры, адукацыі і навукі.
> 
> 

> Ордэн Святых Кірыла і Мяфодзія мае наступныя ступені:
> 
> 
> 1. ланцуг ордэна;
> 2. першая ступень — залаты крыж з аранжавай стужкай;
> 3. другая ступень — срэбны крыж аранжавай стужкай.
> 
> 
> 

> Ордэнам Святых Кірыла і Мяфодзія ўзнагароджваюцца:
> 
> 
> 1. ланцугом ордэна — асобы, якія маюць асабліва важкі ўклад у развіццё культуры, мастацтва і навукі;
> 2. першай ступенню ордэна — асобы, якія маюць вялікія заслугі ў галіне культуры, адукацыі і навукі;
> 3. другой ступенню ордэна — педагогі, дзеячы культуры і літаратуры.
> 
> 
>

Апісанне
--------

1. ланцуг ордэна:

а) залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, на пярэднім боку — круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле: **»****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ"** (балг.: «Святыя Кирыл і Мяфодзій»), на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»** (балг.: Рэспубліка Балгарыя), між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю, ланцуг ордэна мае авальныя звёны; носіцца на шыі;

б) зорка ордэна з ланцугом: на залатых промнях — залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле:**«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю;

2. першая ступень: залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па крузе: **«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага флага і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю; носіцца на грудзіне;

3. другая ступень: срэбны крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле: **«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю; носіцца на грудзіне.

Зноскі
------

1. ↑  ЗАКОН ЗА ОРДЕНИТЕ И МЕДАЛИТЕ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ

Спасылкі
--------

* Закон за ордените і медалите на Република България, 21 траўня 2004 года   (балг.)
Група сіпаяў, мал. 1857 г.
**Сіпа́й** (перс.: سپاهی "салдат") — індыйскі ваенны наёмнік.

Назва сіпаяў мае персідскае паходжанне. У Асманскай Імперыі *сіпахамі* называлі элітную кавалерыю. У Імперыі Вялікіх Маголаў, дзе персідская мова мела афіцыйны статус, - наёмную пяхоту. У XVIII ст. Брытанская Ост-Індская кампанія сфарміравала асабістыя наёмныя войскі, дзе афіцэрамі служылі выхадцы з Вялікабрытаніі, а радавымі - мясцовыя індусы і мусульмане. Сіпаі складалі асноўны кантынгент брытанскіх войск у Індыі, выкарыстоўваліся для службы ў іншых брытанскіх калоніях. Фарміраванні сіпаяў існавалі таксама ў індыйскіх калоніях, якія належалі Францыі і Партугаліі. Партугальцы называлі сіпаямі (*cipaio*) наёмнікаў і ў сваіх афрыканскіх калоніях.

У сучасных Індыі, Пакістане і Бангладэш тэрмін ужываецца ў дачыненні да радавога складу войск.

Гл. таксама
-----------

* Паўстанне сіпаяў

Спасылкі
--------

* Dirk H. A. Kolff, Naukar, Rajput, and Sepoy: The Ethnohistory of the Military Labour Market of Hindustan, 1450-1850. - Cambridge University Press, 2002
* India's Sepoy Mutiny
* The Angolan Experience
Краіны з доляй мусульман больш 10 %  
**зялёны**: суніцкія раёны, **чырвоны**: шыіцкія раёны, **сіні**: Ібадзіты
**Суніты** (ад араб. أهل السنة Ахль ас-Суна ас салафія — людзі Суны) — паслядоўнікі найбольш шматлікага напрамку ў ісламе. Існуюць таксама значныя адрозненні ў прынцыпах юрыдычных рашэнняў, у характары святаў, у адносінах да іншаверцаў, у дэталях малітваў і інш.

Па колькасці суніты складаюць больш аднаго мільярда чалавек — больш за 90 % усіх ад усіх, хто вызнае іслам.

Вярхоўная ўлада ў халіфаце, па меркаванні сунітаў, павінна належаць халіфу, якога выбіраюць ўсёй абшчынай. Шыіты ж прызнаюць законнай толькі ўказанні прарока Мухамада на перадачу ўлады яго нашчадкам па лініі яго стрыечнага брата Алі. У шыіцкім ісламе адсутнічаюць царква і святары, аналагічныя, напрыклад, хрысціянскім, а суніцкія багасловы (Алім), у адрозненне ад шыіцкіх, не карыстаюцца правам выносіць ўласныя рашэнні па найбольш важных пытаннях рэлігійнага і грамадскага жыцця. Такім чынам, пасада багаслова ў сунізме зводзіцца перш за ўсё да тлумачэння свяшчэнных тэкстаў.

Суніцкія школы
--------------

Асноўны артыкул: **Мазхаб**

Суніты прызнаюць чатыры багаслоўска-прававыя школы, званыя «мазхабамі»: малікіцкі, шафііцкі, ханафіцкі і ханбаліцкі. Адзін суніцкі мазхаб — захірыцкі — цяпер цалкам знік. Усе чатыры школы прызнаюць правамернасць адзін аднаго. Мусульманін можа абраць любую з гэтых школ і прытрымлівацца той, з якой згаджаецца .

Літаратура
----------

* Суні́зм // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 269. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Суніты

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 126535656 · GND: 4184103-7 · LCCN: sh85130552 · NKC: ph116335, ph328392 |
**Інавацыйны цэнтр «Сколкава»** (у 2010—2011 гады часта апісваўся як «Расійская Крамянёвая даліна») — дзеючы ў Маскве сучасны навукова-тэхналагічны інавацыйны комплекс па распрацоўцы і камерцыялізацыі новых тэхналогій, першы ў Расійскай Федэрацыі пабудаваны з нуля навукаград, а таксама тэрыторыя (асобная пляцоўка), якая ўяўляе сабой пратуберанец за МКАД і гарадскі мікрараён Масквы.

У комплексе забяспечваюцца асаблівыя эканамічныя ўмовы для кампаній, якія працуюць на тэрыторыі Расіі і займаюцца даследчай дзейнасцю, якая адказвае стратэгіі навукова-тэхналагічнага развіцця краіны.

Праект стварэння інавацыйнага цэнтра рэалізуецца Фондам развіцця цэнтра распрацоўкі і камерцыялізацыі новых тэхналогій (Фондам «Сколкава»). Вынікам дзейнасці Фонду «Сколкава» павінна стаць самакіравальная і самаразвіваючаяся экасістэма, спрыяльная для развіцця прадпрымальніцтва і даследаванняў, якая спрыяе стварэнню кампаній, паспяховых на глабальным рынку. У 2020 годзе Фонд «Сколкава» уключаны Урадам РФ у перыметр інстытутаў развіцця групы ВЭБ.РФ.

У жніўні 2022 года некалькі структур — Фонд «Сколкава», Інстытут навукі і тэхналогіі і Тэхнапарк «Сколкава» ўключылі ў санкцыйны спіс Міністэрства фінансаў ЗША. У 2023 годзе тэхнапарк «Сколкава» і звязаныя з ім кампаніі ўнесены ў санкцыйны спіс ЗША.

Апісанне
--------

Інавацыйны цэнтр «Сколкава» размешчаны ў Мажайскім раёне Заходняй адміністрацыйнай акругі Масквы на тэрыторыі плошчай каля 400 гектараў (4 км²).

Інаград абмежаваны Маскоўскай кальцавой аўтадарогай, Мінскай і Сколкаўскай шашой.

Бюджэтнае фінансаванне «Сколкава», да завяршэння праекта ў 2020 годзе, павінна было скласці 125,2 млрд рублёў (дакумент аб гэтым 13 жніўня 2013 падпісаў Дзмітрый Мядзведзеў), пры гэтым не менш за 50 % выдаткаў на стварэнне інавацыйнага цэнтра «Сколкава» планавалася прыцягнуць у выглядзе прыватных інвестыцый. З 2013 года развіццё Сколкава працягваецца ў адпаведнасці са спецыяльнай падпраграмай, у рамках дзяржпраграмы «эканамічнае развіццё і інавацыйная эканоміка». Да 2020 года завершаны два этапы падпраграмы, прынята рашэнне аб яе прадаўжэнні на трэці этап да 2024 года.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Інавацыйны цэнтр «Сколкава»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | VK · Facebook · Telegram · X |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Лентапедыя |
**Сардзі́нская мова** (саманазва:  *limba sarda*) — раманская мова, родная мова карэннага насельніцтва вострава Сардзінія ў Італіі. Агульная колькасць носьбітаў — 1,2 млн чалавек.

Гісторыя
--------

Сардзінская мова сфарміравалася ў выніку раманізацыі насельніцтва Сардзініі пасля рымскага заваявання ў III ст. да н. э. У раннім сярэднявеччы Сардзінія фармальна ўваходзіла ў склад Візантыі, таму гутарковыя дыялекты развіваліся адносна самастойна іншых італьянскіх дыялектаў. У Італіі сардзінскія дыялекты часцяком вызначаліся як варварскія. У XIV ст. Дантэ Аліг’еры наогул не адносіў сардзінскую мову да італьянскай. 

Раннімі пісьмовымі помнікамі сардзінскай мовы з'яўляюцца статут Сасары (каля 1316 г.) і *Carta de Logu* (1392 г.) — статут сардзінскай дзяржавы Арбарэя. На сардзінскай мове пісаў паэт, навучэнец Пізанскага ўніверсітэта Джэралама Араола (1542 — 1615 гг.). З XIV ст. на развіццё мясцовых гаворак моцна ўплывалі іспанская і каталанская мовы. У 1760 г. у якасці афіцыйнай была прынята італьянская мова. 

На мяжы XIX ст. і XX ст. з'явіліся навуковыя працы, прысвечаныя сардзінскай мове. У другой палове XX ст. нарадзілася «новая літаратурная хваля» на сардзінскай мове (*Nouvelle vague literaria sarda*).

15 кастрычніка 1997 г. сардзінская мова была прызнана афіцыйнай у Сардзініі. Мае статус рэгіянальнай мовы ЕС.

Дыялекты
--------

Вылучаюцца 4 асноўныя дыялекты:

* Галурыйскі
* Лагударыйскі
* Кампіданскі
* Сасарыйскі

Кароткі размоўнік
-----------------

| Сардзінская мова | Беларуская мова |
| --- | --- |
| Emmo | Так |
| Non | Не |
| Salute (Saludi) | Прывітанне |
| Bon jiorno (Bòna di) | Добрай раніцы |
| Bona tarde | Добры дзень |
| Bona sera | Добры вечар |
| Bona notte | Добрай ночы |
| Adiosu | Да пабачэння |
| Ite ti nas? | Як тваё імя? |
| Mi naro Mikalaj | Мяне завуць Мікалай |
| T'amo | Я цябе кахаю |
| Grazie meda | Вялікі дзякуй |
| Pro piaghere | Калі ласка |
| Cantu costat? | Колькі гэта каштуе? |
|

Спасылкі
--------

* Sardinian (sardu)
* Useful phrases in Sardinian
* Sardinian language
* The Sardinian Language: Basic Phrases & Pronunciation

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4134397-9 · NDL: 00577474 · NKC: ph200813 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Лахазва (значэнні).
**Лахазва** — былая вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Знаходзілася на рацэ Лахазва. Уваходзіла ў склад Жамчужненскага сельсавета.

Гісторыя
--------

У другой палове XIX — пачатку XX ст. маёнтак у Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, уласнасць Слізняў. У 1896 годзе Ціт Слізень адкрыў тут шоўкапрадзільную фабрыку, якая працавала да Першай сусветнай вайны. Паводле перапісу 1897 годзе ў маёнтку дзейнічалі шоўкапрадзільная фабрыка, шкіпінарны завод, вадзяны млын, каталіцкая капліца.

З 1921 года ў складзе Польшчы.

З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года акупіравана гітлераўцамі.

У 1950-х гадах на месцы буйных лясоў каля невялікай рэчкі Лахазва был створаны вялікі ваенны Абуз-Лясноўскі палігон. У 1954 годзе вёска Лахазва была адселена, яе жыхары пераехалі ў іншыя месцы.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**:
	+ 1897 — 10 двароў, 289 жыхароў.

Славутасці
----------

* Засталіся могілкі, на якіх брацкая магіла партызан.

Зноскі
------

1. 1 2  Могілкі былой вёскі Лахазва, Баранавіцкі раён
2. 1 2  Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2006. — 528 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0373-X.

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2006. — 528 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0373-X.

Спасылкі
--------

* Могілкі былой вёскі Лахазва
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Жамчужненскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Жамчужны |  |
| Вёскі | Альбінкі ·  Бор ·  Важгінты ·  Гардзейчыкі ·  Дзекалы ·  Дзеткавічы ·  Дубішча ·  Звераўшчына ·  Небыты ·  Пераносіны ·  Сасновая ·  Свіраны ·  Сеўрукі ·  Спачынак ·  Цівунцы ·  Цяплівады |
Сядзіба
**Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў** размешчаны ў аграгарадку Гнезна (Ваўкавыскі раён).

Гісторыя
--------

Сядзібны комплекс у былым маёнтку ў XVIII стагоддзі належаў Ромерам. З 1817 знаходзіўся ў руках Тарасовічаў. Гнезна належала ім да 1937 года, калі гэты маёнтак набылі Сташэўскія, якія сталі яго апошнімі ўласнікамі.

Архітэктура
-----------

Сядзіба ў стылі класіцызму была пабудавана Тарасовічамі каля 1835 года. Будынак прамавугольны ў плане, партэрны, з порцікам. Яго партэрную частку ўтвараюць чатырохбаковыя апоры злучаныя паміж сабой аркамі. Верхняя частка порціка ўтварае тэрасу, замкнёную з бакоў трыма аркамі, з дзвюма калонамі ў франтальнай частцы, што падтрымліваюць трохвугольны франтон. З боку саду знаходзіцца тэраса з балюстрадай.

Перад сядзібай, з абодвух бакоў дзядзінца знаходзяцца дзве партэрныя афіцыны. Сядзібу акружае ландшафтны парк з сістэмай сажалак, злучаных з ракой Нятупа. Захаваліся таксама гаспадарчыя пабудовы: невялікая, неагатычная лядоўня, накрытая чатырохсхільным дахам, а таксама падоўжаны ў плане будынак стайні з паўкруглай уяздной брамай. Пры ўездзе на тэрыторыю былога ўладання захаваліся слупы старой брамы.

Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў

Літаратура
----------

* *Rąkowski G.* Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi. — Warszawa: Burchard Edition, 1997.  (польск.)

Спасылкі
--------

* Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў на сайце Radzima.org
У сезоне 2015/2016 жаночы баскетбольны клуб Полацк прымаў удзел:

* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**8 месца**).

Апісанне
--------

Каманда дэбютаваў пад канец студзеня 2016 года ў Вышэйшай лізе Беларусі па баскетболе. Клуб правёў 14 матчаў (3 Перамогі/ 11 Паражэнні). Лідарамі па выніковасці і падборам з’яўляецца Ганна Хацкевіч (ачкоў за гульню — 15.1, падбораў — 15.5). Лепшы гулец у камандзе па рэзультатных перадачах — Марына Крывіцкая (перадач за гульню — 2.9).

Склад каманды
-------------

* Сцяг Беларусі Марына Крывіцкая
* Сцяг Беларусі Кацярына Казлавец
* Сцяг Беларусі Ганна Хацкевіч
* Сцяг Беларусі Кацярына Гаравец
* Сцяг Беларусі Алена Андрыеўская
* Сцяг Беларусі Юлія Селютова
* Сцяг Беларусі Вольга Зубовіч
* Сцяг Беларусі Кацярына Шкода
* Сцяг Беларусі Юлія Журава
* Сцяг Беларусі Анастасія Грыгаркевіч
* Сцяг Беларусі Вольга Вернікоўская
* Сцяг Беларусі А. Новікава
* Сцяг Беларусі Аляксандра Ратнікава

Трэнеры каманды
---------------

* Сцяг Беларусі Андрэй Захараў (галоўны трэнер)

Гл. таксама
-----------

* Сезон 2016/2017 ЖБК «Полацк»

Спасылкі
--------

* БК «ПОЛОЦК»: ДЕБЮТ В ВЫСШЕЙ ЛИГЕ
* БК «Полоцк». Самая молодая команда в белорусском баскетболе
* 2015-2016
**Мікалай Мікітавіч Ісанін** (1904-1990) — савецкі вучоны, канструктар надводных і падводных караблёў многіх тыпаў. Акадэмік АН СССР. Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 5 траўня (22 красавіка па старым стылі) 1904 года ў Маскве ў сям’і рабочага.

Працоўную дзейнасць пачаў у 13 гадоў у якасці працоўнага ў горадзе Петраград. У 1930 годзе скончыў працоўны факультэт ЛЭІ і быў накіраваны ў Ленінградскі караблебудаўнічы інстытут (1934), пасля заканчэння якога, з 1935 года, у ЦКБ-17 прайшоў шлях ад інжынера-канструктара да намесніка галоўнага канструктара лёгкіх крэйсераў (у тым ліку тыпу «Чапаеў»).

У 1946—1970 гадах начальнік — галоўны канструктар бюро (пераўтворана ў ЦКБ-16), які займаецца стварэннем і распрацоўкай ваенна-марской тэхнікі, у тым ліку цяжкага крэйсера праекта 82. З 1953 года бюро пачало займацца падводнымі лодкамі.

Удзельнік праектавання крэйсераў тыпу «Кіраў»; нам. галоўнага канструктара крэйсераў тыпу «Чапаеў». Кіраўнік вядучага ЦКБ па распрацоўцы ваенна-марской тэхнікі. Начальнік — галоўны канструктар ЦКБ (1946—1970), распрацоўвалага праекты лінейных караблёў, цяжкіх лінейных крэйсераў, дызель-электрычных і атамных падводных лодак.

Галоўны канструктар шэрагу праектаў падводных лодак, сярод іх дызель-электрычная падводная лодка, з якой упершыню ў свеце быў выраблены запуск балістычнай ракеты, створанай КБ акадэміка С. П. Каралёва, а таксама самая хуткая ў свеце ракетная тытанавыя атамная лодка.

Член ВКП (б) з 1926 года. Дэпутат ВС СССР 7-8 скліканняў. Акадэмік АН СССР (1970).

Памёр 1 сакавіка 1990 года. Пахаваны ў Ленінградзе на Серафімаўскіх могілках.

Зноскі
------

1. ↑  Исанин Николай Никитич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 4451154260826424480003 |
Цыліндр скутара. Унутраная частка — гільза, вонкавая — кашуля.
**Цыліндр** — адна з галоўных частак поршневага рухавіка ўнутранага згарання. Уяўляе сабою рабочую камеру аб'ёмнага выцяснення.

Унутраныя і вонкавыя часткі цыліндраў падвяргаюцца рознаму нагрэву і звычайна выконваюцца з асобных частак:

* унутраная частка — працоўная ўтулка або *гільза цыліндра*
* вонкавая — кашуля

Паміж унутранымі і вонкавымі часткамі маецца прастора, у рухавіках з вадзяным астуджэннем тут цыркулюе астуджальная вадкасць.

У пераважнай большасці выпадкаў кашулі цыліндраў выконваюцца ў відзе адной адліўкі для ўсяго шэрагу цыліндраў і завуцца блокам цыліндраў. Корпус блока цыліндраў вырабляюць звычайна з таго ж матэрыялу, што і станіна рухавіка.

Выгляд цыліндраў можа вар'ірвацца ў залежнасці ад канструкцыі рухавіка.

У Сеціве
--------

* The Long History of Reverse-Cylinder Engine Designs Архівавана 9 снежня 2012. — motocrossactionmag.com
**PlayStation Store** (таксама скарочаны як **PS Store**) — лічбавы медыя-магазін, даступны для карыстальнікаў гульнявых кансоляў PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation Vita і PlayStation Portable праз PlayStation Network. Магазін прапануе шырокі выбар кантэнту для сампоўкі, які даступны як для пакупкі, так і бясплатна. Даступны кантэнт уключае: поўныя гульні, дадатковы кантэнт, дэма з магчымасцю пагуляць у іх, тэмы і трэйлеры гульняў / фільмаў.

PlayStation Store абнаўляецца новым кантэнтам кожны аўторак у Паўночнай Амерыцы і Паўднёвай Амерыцы, а па серадах — у рэгіёнах PAL

Доступ
------

Магазін даступны праз значок на XrossMediaBar на PlayStation 3 і PlayStation Portable цераз Дынамічнае меню PlayStation 4 і піктаграму LiveArea на PlayStation Vita. Паслуга таксама даступная ў Інтэрнэце на вэб-сайце Sony Entertainment Network.

### PSN майстар уліковы запіс

Для доступу да PlayStation Store патрэбен «майстар» уліковы запіс PlayStation Network. Журнал усіх раней набытых элементаў, вядомы як «Спіс спамповак», рэгіструе поўны спіс спамповак уліковага запісу PlayStation Store. Гасцявы карыстальнік можа выкарыстоўваць спіс спамповак свайго галоўнага ўліковага запісу для спампоўвання бясплатнага кантэнту або куплі аб’ектаў на іншай кансолі, аднак адзін уліковы запіс можа выкарыстоўвацца толькі на двух кансолях. Раней было пяць, але па стане на лістапад 2011 года кампанія Sony скараціла гэта абмежаванне да двух. Самая апошняя прашыўка павінна быць усталявана на кансолі для доступу да PlayStation Store.

Кожны галоўны ўліковы запіс звязаны з анлайн-віртуальным «кашальком», у які можна дадаць грошы. Гэты кашалёк потым дэбетуецца, калі купля ажыццяўляецца з магазіна. Грошы можна дадаць у кашалёк праз розныя сістэмы аплаты, але некаторыя з іх недаступныя ва ўсіх краінах.

Зноскі
------

1. ↑  PSN Thursday no more: say hello to PSN Tuesday and Wednesday **(нявызн.)**. *Engadget*. Праверана 13 ліпеня 2017.
2. ↑  *Yin-Poole, Wesley*. Reduced PlayStation game sharing policy comes into effect(нявызн.). *Eurogamer* (18 лістапада 2011). Праверана 13 ліпеня 2017.

| ⛭PlayStation |
| --- |
| Гульнявыя кансолі | PlayStation · PlayStation 2 · PlayStation 3 · PlayStation 4 |
| Партатыўныя кансолі | PocketStation · PlayStation Portable (Slim and Lite · 3000 · go) · PlayStation Vita · Project Q |
| Апаратнае забеспячэнне | PlayStation 3 · RSX · Emotion Engine |
| Перыферыя | DualShock · Sixaxis · EyeToy · Move |
| ПЗ | PlayStation Portable · PlayStation 3 · XrossMediaBar · Playstation 2 Linux · Yellow Dog Linux · Media Go |
| Гульні | PlayStation · PlayStation 2 · PlayStation 3 · PSP · Vita |
| Online-сэрвісы | PlayStation Network · PlayStation Store · Folding@home |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Вязок.

**Вязо́к** (трансліт.: *Viazok*, руск.: Вязок) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Буркоўскага сельсавета.

Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (137 сем'яў) пераселены ў 1992 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.

Геаграфія
---------

### Размяшчэнне

У 14 км на захад ад Брагіна, 21 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 133 км ад Гомеля.

Транспартная сістэма
--------------------

Транспартная сувязь па прасёлкавай, затым аўтадарозе Хойнікі — Камарын.

Планавальна складаецца з доўгай дугападобнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, да якой на ўсходзе далучаецца другая вуліца, а на поўдні кароткая, просталінейная, мерыдыянальная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

Гісторыя
--------

Вядомая з пачатку XIX стагоддзя Ў 1811 годзе згадана як вёска ў Рэчыцкім павеце, валоданне Прозара. Паводле інвентара 1844 года ў складзе маёнтка Хвойнікі. Паводле перапісу 1897 года размяшчаліся капліца, вятрак. У 1908 годзе ў Мікуліцкай воласці Рэчыцкага павета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Вязкоўскага сельсавета. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Абуджэнне», працавалі конная крупадрабілка (з 1923 года), гамарня, вятрак (з 1902 года). З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Вязоцкага сельсавета. Уваходзіла ў склад саўгаса «Астрагляды» (цэнтр — вёска Астрагляды).

Насельніцтва
------------

### Колькасць

* 2004 год — жыхароў няма.

### Дынаміка

* 1850 год — 32 двары, 202 жыхара.
* 1897 год — 55 двароў, 361 жыхар (паводле перапісу).
* 1908 год — 60 двароў 453 жыхара.
* 1930 год — 97 двароў, 589 жыхароў.
* 1959 год — 690 жыхароў (паводле перапісу).
* 1992 год — жыхары (137 сем'яў) пераселены.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4 (DJVU).
2. ↑  «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68 Архівавана 17 сакавіка 2018. (руск.)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
Шакаладнае суфле
**Суфле́** (фр.: soufflé) — страва французскага паходжання з яечных жаўткоў, змешаных з разнастайнымі інгрэдыентамі, куды затым дадаюцца узбітыя дабяла яечныя бялкі. Можа быць асноўнай стравай або салодкім дэсертам.

У любым выпадку суфле змяшчае як мінімум два кампаненты: па-першае, араматызаваная сумесь сметанковай кансістэнцыі і, па-другое, узбітыя дабяла яечныя бялкі. Першае дае смак, а ўзбітыя бялкі — лёгкасць прадукту. Сумесь робіцца звычайна на аснове тварагу, шакаладу ці лімону (з двух апошніх гатуюць дэсерт, дадаючы цукар), альбо падліўку бешамель — у гэтым выпадку гатуецца, як правіла, грыбное або мясное суфле. Суфле гатуецца ў духоўцы на вогнетрывалым посудзе, ад тэмпературы моцна ўспушваецца, пасля выемкі з духоўкі ападае праз 20-30 хвілін.

Гл. таксама
-----------

* Амлет
* Пудынг

Зноскі
------

1. ↑  ТСБМ, 1983

Літаратура
----------

* Суфле́ // Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: У 5-ці т / АН БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1983. — Т. 5 кн. 1: С — Улагодзіць / [рэдактар М. Р. Суднік]. — С. 396. — 663 с.
* Суфле / Краткая энциклопедия домашнего озяйства: В 2-х т. — Т. 2: О — Я — М.: Советская энциклопедия, 1959. — С. 612. — 772 с. — 500 000 экз. (руск.)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Суфле

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская |
**Спаса-Яўфім'еў манастыр** — праваслаўны мужчынскі манастыр, размешчаны на левым беразе ракі Каменка ў паўночнай частцы Суздаля. Заснаваны ў 1352 суздальска-ніжагародскім князем Барысам Канстанцінавічам, як крэпасць, каб абараняць горад ад знешніх і ўнутраных ворагаў.

Першапачаткова манастыр быў Спаскім, пазней стаў называцца Спаса-Яўфім'евым ў гонар першага ігумена манастыра - святога вялебнага Яўфіма Суздальскага.

Першапачатковыя драўляныя пабудовы манастыра не захаваліся, цяперашні выгляд ансамбля склаўся ў XVI-XVII стагоддзях. Узвядзенне грандыёзных пабудоў манастыра аказалася магчымым дзякуючы буйным ахвяраванням княжацка-баярскай шляхты. Буйныя ўклады былі падараваныя вялікім князем Васілём III, царом Іванам Грозным, князямі Пажарскімі і інш

7 ліпеня 1445 г. ля сцен манастыра адбылася бітва рускіх войскаў пад камандаваннем Васіля II з казанскім войскам, пад камандаваннем казанскіх царэвічаў - Махмуда і Якуба (сыноў хана Улу-Мухамеда), у якой Васіль пацярпеў жорсткую паразу і быў узяты ў палон.

У 1511 годзе архімандрытам Спаса-Яўфім'ева манастыра быў Кірыл, пазней стаў арцыбіскупам Растоўскім, Яраслаўскім і Белазерскім.

Галоўны храм манастыра - Спаса-Праабражэнскі сабор (канец XVI стагоддзя) - пабудаваны ў традыцыях старажытнай белакаменнай архітэктуры Суздаля, ён манументальны і строгі. Гонар сабора - фрэскі XVI ст. адкрытыя рэстаўратарамі на фасадах, і роспісы вядомых майстроў XVII стагоддзя Гурыя Нікіціна і Сілы Савіна.

Каля ўсходняй сцяны сабора знаходзіцца магіла князя Дзмітрыя Міхайлавіча Пажарскага.

Літаратура
----------

* *Лаўрэцкі Г. А.* Су́здальскі Спа́са-Яўфі́м’еў манасты́р // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 257. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Спаса-Яўфім'еў манастыр**
* Уладзіміра-Суздальскі Музей-Запаведнік Архівавана 1 жніўня 2010.

| Белакаменныя помнікі Уладзіміра і Суздаля — Сусветная спадчына ЮНЕСКА |
| --- |
| 
* Успенскі сабор
* Дзмітрыеўскі сабор
* Залатыя вароты
* Суздальскі крэмль з Раждзественскім саборам
* Спаса-Яўфім’еў манастыр з саборам
* Княжацкая рэзідэнцыя ў Кідзекшы
* Багалюбская рэзідэнцыя і царква Пакрава на Нерлі

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | LCCN: n85037264 · NKC: kn20020322119 · SUDOC: 147734878 · VIAF: 143127170 |