recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Ерафееў.

**Венядзікт Васілевіч Ерафееў** (24 кастрычніка 1938, Ніва-2, Мурманская вобласць, РСФСР, СССР — 11 мая 1990, Масква) — рускі пісьменнік. Вядомы як аўтар паэмы ў прозе «Масква — Петушкі», перастворанай па-беларуску Сяргеем Балахонавым.

Біяграфія
---------

Школу скончыў з залатым медалём, паступіў на філалагічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Праз паўтары гады яго выключылі. З сакавіка 1957 Ерафееў амаль дваццаць гадоў жыў без прапіскі. Тройчы спрабаваў атрымаць дыплом у розных педагагічных інстытутах — Арэхава-Зуеўскім (1959—1960), Уладзімірскім (1961—1962) і Каломенскім (1962—1963), але паўсюль яго выганялі. Падчас навучання ва Уладзімірскім інстытуце пазнаёміўся са сваёй першай жонкай Валянцінай Сімаковай, якая у 1966 годзе нарадзіла яму сына.

Зімой 1970 года напісаў паэму ў прозе «Масква — Петушкі». Тэкст хутка распаўсюдзіўся самвыдатам па ўсім Савецкім Саюзе і быў вывезены за мяжу. Упершыню паэма была надрукаваная ў ізраільскім альманаху «Амі» ў 1973 г. На радзіме на рускай мове першая публікацыя ў скарочаным выглядзе выйшла ў рамках антыалкагольнай кампаніі ў часопісе «Цвярозасць і культура» (1988—1989), а поўнасцю без цэнзуры была надрукаваная толькі ў 1995 г.

Зноскі
------

1. ↑  Wenedikt Wassiljewitsch Jerofejew // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
2. ↑  Vénédict Eroféiev // Babelio — 2007.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>
3. ↑  Венядзікт Ерафееў — Прайдзісвет.org

Спасылкі
--------

* Масква — Петушкі Архівавана 2 студзеня 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Discogs · Лабараторыя Фантастыкі |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX844309 · BNF: 11901852j · GND: 118881264 · ICCU: CFIV105456 · ISNI: 0000 0000 8403 4320 · LCCN: n80040434 · NKC: jo20010087128 · NTA: 068218362 · NUKAT: n94110078 · LIBRIS: 185606 · SUDOC: 026852535 · VIAF: 100252096 |

 |
**«А, ты раўнуеш?»** (Aha oe feii?) — карціна французскага мастака Поля Гагена, напісаная ім у палінезійскі перыяд творчасці. У аснове карціны ляжыць сцэна з жыцця, падгледжаныя мастаком і апісаная потым у кнізе «Ноа Ноа»:

> 
> На беразе дзве сястры — яны толькі што купаліся, а цяпер іх телы раскінуліся на пяску ў нязмушаных поўных слодычы позах — гавораць пра любоў учарашнюю і тую, што будзе заўтра. Адзін з успамінаў выклікае спрэчку: «Як? Ты раўнуеш!»
> 
> 
> 

Поль Гаген надаваў вялікае значэнне гэтаму палатну і ў лісце з Таіці пісаў сябру, што гэта лепшае з таго, што ён пакуль зрабіў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. Галерея искусства стран Европы и Америки XIX—XX веков. — М.: Красная площадь, 2007. — С. 128. — ISBN 978-5-900743-34-9
| **Кірылічны алфавіт** |
| --- |
|  |
| **Кірыліца** |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | (Ѐ) | Ё | Є | Ж | З |
| Ѕ | И | (Ѝ) | І | Ї | Й | Ј |
| К | Л | Љ | М | Н | Њ | О |
| П | Р | С | Т | Ћ | Ќ | У |
| Ў | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш |
| Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я |
| Гістарычныя літары |
| (Ҁ) | (Ѹ) | Ѡ | (Ѿ) | (Ѻ) | Ѣ | Ꙗ |
| Ѥ | Ꙉ | ІѢ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ |
| Ѯ | Ѱ | Ѳ | Ѵ | (Ѷ) | Ын | Ꚉ |  |
| Літары неславянскіх моў |
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ғ | Ӷ |
| Ҕ | Ӗ | Ҽ | Ҿ | Ӂ | Җ | Ӝ |
| Ҙ | Ӟ | Ӡ | Ӥ | Ӣ | Ӏ | Ҋ |
| Қ | Ҟ | Ҡ | Ӄ | Ҝ | Ԟ | Ӆ |
| Ӎ | Ҥ | Ң | Ӊ | Ӈ | Ӧ | Ө |
| Ӫ | Ҩ | Ҧ | Ҏ | Ҫ | Ҭ | Ӳ |
| Ӱ | Ӯ | Ү | Ұ | Ҳ | Һ | Ҵ |
| Ӵ | Ҷ | Ӌ | Ҹ | Ӹ | Ҍ | Ӭ |  |
| **Заўвага.** Знакі у дужках не маюць статусу (самастойных) літар. |

**Ћ, ћ** (Tje) — літара пашыранай кірыліцы. З’яўляецца 23-й літарай сербскай кірыліцы, дзе вымаўляецца, як мяккае Ч (адпаведна рускай літары Ч). У міжнародным фанетычным алфавіце мае назву глухая пярэднеязычная сярэднепаднябенная афрыката [t͡ɕ]. Пры гэтым у сербскай мове існуе гук [ʈ͡ʂ] — глухая пярэднеязычная пярэднепаднябенная афрыката — які перадаецца літарай **Ч**, і які не варта блытаць з **Ћ**. 

Упершыню гэтая літара была выкарыстана Дасітэем Абрадавічам, які імкнуўся адрадзіць літару **Ꙉ** (djerv), а пазней быў прыняты ў сербскім слоўніку Вука Стэфанавіча Караджыча 1818 года. Эквівалентная літара ў сербскай лацінцы з’яўляецца **Ć**, **ć**.
Старонка Берасцейскага канцыянала 1558 года.
**Берасцейскі канцыянал** або **«Песні хвал боскіх»**, у арыгінале **«Pieśni chwał Boskich**» — першы ўзор нотадрукавання ў Беларусі і адзін з самых ранніх ва Усходняй Еўропе, помнік пратэстанцкай музычнай культуры Вялікага Княства Літоўскага. Складзены і выдадзены Я. Зарэмбам у Берасці ў тапаграфіі Мурмеліуса ў 1558 годзе пры матэрыяльнай падтрымцы Мікалая Радзівіла Чорнага.

Апісанне
--------

Берасцейскі канцыянал змяшчае каля 100 адна- і чатырохгалосых псалмоў і кантаў на польскай і лацінскай мовах, запісаных мензуральнай натацыяй  (руск.) (бел. на 5-лінейным нотным стане (захаваліся ў фотакопіі 10 мелодый і заканчэнне; 38 мелодый з яго перадрукаваны ў канцыянале Я. Секлюцыяна ў 1559 годзе).

Аўтары музыкі Вацлаў з Шамотул, Цыпрыян Базылік; літаратурны тэкст: Сымон Зак, Мікалай Рэй, Андрэй Тшэцескі, Цыпрыян Базылік, Я. Сільвіус, С. Семідаліус.

Літаратура
----------

* Канцыяналы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).
Глорыя. Здымак зроблены з самалёта, цень якога ў цэнтры
Глорыя з ценем чалавека, фота з моста ў Сан-Францыска
**Глорыя** — аптычная з’ява ў атмасферы ў выглядзе каляровых кольцаў вакол ценю назіральніка (ці прадмета, што знаходзіцца каля яго), калі цень падае на воблака або слой туману. Часта назіраецца ў гарах (калі воблака знаходзіцца ніжэй назіральніка) ці ў час палётаў над воблакамі. Абумоўлена дыфракцыяй святла на кроплях вады. Колеры ў глорыі: унутры блакітны, звонку чырвоны.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4365813-1 · Microsoft: 2780583389 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Новажыццёўскі сельсавет.
**Новажыццё́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Новае Жыццё.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Пераростаўскага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грос.
**Ві́ллем Грос** (эст.: Villem Gross; нар. 11 студзеня 1922, г. Тарту, Эстонія - 6 красавіка 2001) — эстонскі празаік і драматург. Заслужаны пісьменнік Эстоніі (1975). Друкуецца з 1949 года.

Творчасць
---------

У сацыяльна-псіхалагічных п'есах «Лёд растае» (1950), «У вялікай сям'і» (1951), «Анкета» (1955), «Паўтара месяца» (1967), у зборніку апавяданняў «Сярэднія дні» (1966), раманах «Крылы распрамляюцца» (1958), «Прадаецца індывідуальны недабудаваны дом…» (1961), «Аднакласнікі» (1965), «Зімовы адпачынак» (1975), «Матывы ўмоўчвання» (1978, Літаратурная прэмія імя Ю. Смуўла 1978), «У перагружанай лодцы» (1981) і інш. даследуе актуальныя маральна-этычныя і філасофскія праблемы на матэрыяле пасляваенаеннага і сучаснага жыцця сваіх суайчыннікаў. Аўтар кнігі літаратурна-публіцыстычных артыкулаў «Хіба сёння — толькі сёння» (1972).

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Villem Gross // data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 125609706 · GND: 120375400 · ISNI: 0000 0000 7834 9238 · LCCN: n87141049 · NKC: jn20000602588 · NUKAT: n2014195351 · SUDOC: 034907432 · VIAF: 79120808 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Грым (значэнні).
Рабочае месца грымёра ў тэатры
**Грым** (ад фр.: grimer — падмалёўваць твар) — мастацтва змяняць вонкавы выгляд акцёра, пераважна яго твар, з дапамогай грыміравальных фарбаў, пластычных і валасяных наклеек, парыка, прычоскі і інш.; адзін са сродкаў стварэння акцёрскага вобраза. Характар грыму ў тэатры і кіно залежыць ад мастацкіх асаблівасцей твора, рэжысёрскай канцэпцыі, задумы акцёра і стылю афармлення спектакля.

У кіно мастацтва грыму мае спецыфіку: улічваюцца ўмовы аператарскай тэхнікі, асаблівасці кінаплёнкі, характар асвятлення. Буйны план на экране асабліва ў каляровым кіно патрабуе крапатлівай работы грымёра-мастака.

У цырку грым як адзін са сродкаў стварэння акцёрскага вобраза выкарыстоўваецца прадстаўнікамі жанру клаунады.

Гісторыя
--------

Гісторыя грыму ў тэатры узыходзіць да старажытных народных абрадаў і гульняў, якія вымагалі ад удзельнікаў вонкавага пераўвасаблення. Народныя акцёры Сярэднявечча — скамарохі, жанглёры і інш. — размалёўвалі твар сажай, сокам раслін. У XV—XVI стст. удзельнікі прадстаўленняў карысталіся фантастычнымі маскамі і прымітыўна-рэалістычным грымам. Тэатр класіцызму XVII—XVIII стст. стварыў ідэалізаваны, абагульнены грым. Развіццё рэалізму ў рускім тэатры XIX ст. садзейнічала росквіту мастацтва грыму, стварэнню грыму-партрэта; грым стаў адным з істотных кампанентаў рэжысёрскай задумы спектакля. З таго часу існуе прафесія мастака-грымёра.

Беларусь
--------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Уладзімір Мікалаевіч Крыловіч (злева). Ён жа ў ролі Тодарбіча ў спектаклі «У ліпнёвую ноч» («Павукі і мухі») Б. Гарчынскага. 1927. Грым Крыловіча.  |

У беларускім тэатры развіццё грымёрскага мастацтва звязана з імёнамі буйных акцёраў, якія непасрэдна удзельнічалі ў стварэнні грыму (Г. Глебаў, Б. Платонаў, С. Бірыла, У. Крыловіч, П. Малчанаў, A. Кістаў, А. Ільінскі). Значны уклад у станаўленне мастацтва грыму зрабілі беларускія мастакі-грымёры С. Школьнікаў, Р. Волкаў, А. Буднік, В. Навіцкая, С. Пінхасік, B. Міронава, Л. Звездачотава і інш.

У беларускім кіно і на тэлебачанні развіццю мастацтва грыму садзейнічалі грымёры Р. Храпуцкі, У. Дзяменцьеў, У. Белавусаў, А. Чартовіч і інш.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Нарматыўны кантроль | BNE: XX528571 · BNF: 11949604w · LCCN: sh85079992 · NDL: 00561105 |
**Гры́дніца**, у старажытнарускай архітэктуры — вялікае памяшканне ў княжацкім палацы або асобная пабудова, дзе жыла грыдзь (малодшая княжацкая дружына), прымалі гасцей, наладжвалі святочныя баляванні.

На Беларусі ў XVI—XVIII стст. — жылы пакой для чэлядзі ў сядзібным доме або флігель, які злучаўся з панскімі пакоямі сенцамі, часам уключаў камору; асобныя жылыя будынкі ў традыцыях народнага жылля, з 1 або 2 жылымі пакоямі. Грыдніцай называлі таксама вялікія жылыя пакоі ў манастырах, часам — курныя хаты пры корчмах.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).
Часткі свету, вылучаныя колерамі:  

Аўстралія і Акіянія — фіялетавым;  

Азія — аранжавым;  

Амерыка — зялёным;  

Антарктыда — блакітным;  

Афрыка — жоўтым;  

Еўропа — чырвоным.
**Часткі свету** — найбольш глабальныя геаграфічныя рэгіёны, да якіх належаць мацерыкі ці іх значныя часткі разам з прылеглымі астравамі. Звычайна вылучаюць шэсць частак свету:

* Аўстралію і Акіянію,
* Азію,
* Амерыку,
* Антарктыду,
* Афрыку
* і Еўропу.

Існуе розніца паміж паняццямі «мацярык» і «частка свету». Падзяленне на мацерыкі выкананае па прыкмеце аддаленасці воднай прасторай ад іншых мацерыкоў, а часткі свету — паняцце хутчэй гісторыка-культурнае. Так, кантынент (мацярык) Еўразія складаецца з дзвюх частак свету — Еўропы і Азіі. А частка свету Амерыка размяшчаецца на двух мацерыках — Паўднёвая Амерыка і Паўночная Амерыка. Да таго ж, часткі свету ўключаюць у сябе і аднесеныя да іх астравы, таму, хоць і няма такога мацерыка Акіянія, адпаведныя астравы ўваходзяць у частку свету Аўстралія і Акіянія.

Гл. таксама
-----------

* Кантынент

Зноскі
------

1. ↑  Советская энциклопедия: Советский энциклопедический словарь. — М, 1984. — С. 1475.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) |

| ⛭Рэгіёны свету |
| --- |
|  Еўропа | 
* Паўночная
* Заходняя
* Цэнтральная
* Усходняя
* Паўднёвая

 |
|  Азія | 
* Заходняя
* Цэнтральная
* Паўночная
* Усходняя
* Паўднёвая
* Паўднёва-Усходняя

* Блізкі Усход
* Сярэдні Усход
* Далёкі Усход

 |
|  Афрыка | 
* Паўночная
* Заходняя
* Цэнтральная
* Усходняя
* Паўднёвая

 |
|  Амерыка | 
* Паўночная
* Карыбы
* Лацінская
* Цэнтральная
* Паўднёвая

 |
|  Акіянія | 
* Аўстралія
* Новая Зеландыя
* Меланезія
* Мікранезія
* Палінезія

 |
|  Палярныя вобласці | 
* Арктыка
* Антарктыка

 |
|  Акіяны | 
* Атлантычны
* Індыйскі
* Паўночны Ледавіты
* Ціхі
* Паўднёвы

 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Грыгорый.

**Грыго́рый Ту́рскі** (лац.: Gregorius Turonensis, фр.: Grégoire de Tours, сапр. Георгій Фларэнцый (лац.: Georgius Florentius); 30.11.538 ці 539, г. Клермон-Феран, Францыя — 594 ці 595) — французскі храніст. Празваны бацькам французскай гісторыі. Епіскап Тура з 573 года, уплывовая духоўная асоба дзяржавы Меравінгаў.

Аўтар «Гісторыі франкаў» (Historia Francorum; на лацінскай мове, у 10 кнігах), галоўнай крыніцы палітычнай гісторыі Франкскай дзяржавы V—VI стагоддзяў, а таксама некалькіх дагматычных і агіяграфічных твораў.

Біяграфія
---------

Георгій Фларэнцый паходзіў з знатнай гала-рымскай сям’і з сенатарскай арыстакратыі Аверні. Многія прадстаўнікі яго сям’і былі епіскапамі ў Туры і шэрагу іншых епархій. Быў клапатліва выгадаваны Галам (фр.), епіскапам клермонскім.

Па жаданні меравінгскага манарха Грыгорый атрымаў у 573 годзе сан епіскапа турскага. Цырымонію інтранізацыі, якая адбылася 24 жніўня ў Мецы, правёў у прысутнасці караля Аўстразіі Сігіберта I і яго жонкі Брунгільды епіскап рэймскі Эгідзій. Нягледзячы на варожа настроенае да яго насельніцтва горада, узвядзенне Грыгорыя ў сан адбылося па-за сценамі Тура, што супярэчыла хрысціянскім прынцыпам прызначэння епіскапа.

Ён карыстаўся вялікай пашанай у франкскіх каралёў Зігберта, Гунтрама і Хільдэберта II і энергічна абараняў інтарэсы свайго епіскапства супраць Хільперыка I і Фрэдэгонды. Грыгорый памёр у 594 годзе, ушанаваны народам як цудатворац і святы.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑

Літаратура
----------

* Грыгорый Турскі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 478. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).
* Григорий Турский // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Грыгорый Турскі

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10235119, ADV11347343 · BIBSYS: 90131410 · BNC: a10095792 · BNF: 11905825m · CiNii: DA00364288 · CONOR: 22647139 · EGAXA: vtls001715401 · GND: 118697439 · ISNI: 0000 0001 2144 2316 · LCCN: n80128596 · LNB: 000074054 · NDL: 00441670 · NKC: jn19981001355 · NLA: 35149546 · NLG: 141133 · NLP: A27959764 · NSK: 000192234 · NTA: 070516855 · NUKAT: n97026055 · LIBRIS: 187796 · SUDOC: 026902133 · VIAF: 95289837, 83984609 |

 |
**Чаткальскае землетрасенне** — адно з самых магутных землетрасенняў у Цэнтральнай Азіі. Адбылося 2 лістапада 1946 года і дасягала 9-10 балаў  (руск.) (бел. у эпіцэнтры, які знаходзіўся ў Чаткальскіх гарах. Магнітуда па шкале Рыхтара дасягнула 7.5.

Апісанне
--------

Землетрасенне ахапіла велізарную тэрыторыю. У груды развалін былі ператвораныя пасёлкі, размешчаныя ў эпіцэнтральнай зоне працягласцю да 100 км і шырынёй да 15-20 км, у далінах і перадгорных раёнах адбыліся значныя абвалы, зрывы. Адкрыліся буйныя расколіны, частка возера Сары-Чэлек была перакрытая завалам.

Афтэршокі працягваліся яшчэ некалькі гадоў і скончыліся толькі ў 1950 годзе.
**Частата дыскрэтызацыі** (ці **частата сэмплавання**, англ. **sample rate**) — частата ўзяцця адлікаў няспыннага ў часе сігнала пры яго дыскрэтызацыі (напрыклад аналага-лічбавым пераўтваральнікам). Вымяраецца ў герцах.

Тэрмін ужываецца і пры адваротным, лічбава-аналагавым пераўтварэнні, асабліва калі частата дыскрэтызацыі прамога і адваротнага пераўтварэння выбрана рознай (гэты прыём, які таксама завецца «маштабаваннем часу», сустракаецца пры аналізе звышнізкачастотных гукаў, якія выдаюць марскія жывёлы).

Чым вышэй частата дыскрэтызацыі, тым больш шырокі спектр сігнала можа быць прадстаўлены ў дыскрэтным сігнале.
Як вынікае з тэарэмы Кацельнікава, для таго, каб адназначна аднавіць зыходны сігнал, частата дыскрэтызацыі павінна больш чым у два разы перавышаць найбольшую частату ў спектры сігнала.

Некаторыя з ужываных частот дыскрэтызацыі гуку:

* 8`000 Гц — тэлефон, досыць для голасу, кодек Nellymoser;
* 11`025 Гц;
* 16`000 Гц;
* 22`050 Гц — радыё;
* 32`000 Гц;
* 44`100 Гц — выкарыстоўваецца ў Audio CD;
* 48`000 Гц — DVD, DAT;
* 96`000 Гц — DVD-Audio (MLP 5.1);
* 192`000 Гц — DVD-Audio (MLP 2.0);
* 2`822`400 Гц — SACD, працэс аднабітнай дэльта-сігма мадуляцыі, вядомы як DSD — Direct Stream Digital, супольна распрацаваны кампаніямі Sony і Philips;
* 5`644`800 Гц — DSD з падвоенай частатой дыскрэтызацыі, аднабітны Direct Stream Digital з частатой дыскрэтызацыі удвая больш, чым у SACD. Выкарыстоўваецца ў некаторых прафесійных прыладах запісу DSD.

Гл. таксама
-----------

* Частата Найквіста
* Лічбавы сігнал
* Дыскрэтызацыя

Зноскі
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1124490299 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Талерка (значэнні).
**Талерка** — посуд, з якога ўжываюць першую і другую стравы, з трэціх страў толькі дэсерты. Пераважна талерка круглай формы. Талеркі таксама бываюць для хараства — дэкаратыўныя талеркі.

Матэрыял
--------

Фарфоравыя талеркі
Матэрыял часта грае вялікую ролю ў прызначэнні талеркі.

* Керамічныя, або гліняныя
* Шкляныя
* фарфоравыя
* Драўляныя
* Металічныя

Таксама талеркі бываюць для аднаразовага прызначэння. 

* Пластыкавыя
* Папяровыя

Прызначэнне
-----------

Талеркі маюць розную глыбіню. Глыбіня талеркі залежыць ад яе прызначэння. Талеркі вялікай глыбіні пераважна прызначаныя для першай стравы, радзей трэцяй стравы. Талеркі малой глыбіні — для другой і трэцяй стравы.

Талеркі малога памеру і малой глыбіні часта выкарыстоўваюцца як ніжняя частка кубачка, каб змесціва ў кубачку, у асобных выпадках вылівалася на талерку. Такія талеркі завуць сподачкамі.

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Талерка

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4184660-6 · LCCN: sh85103298 · LNB: 000319917 |
**Урупскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — станіца Праградная.

Геаграфія
---------

Урупскі раён размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы рэспублікі. Агульная плошча тэрыторыі раёна — 2782 км².

Мяжуе з землямі Зелянчукскага раёна на ўсходзе, а таксама з раёнамі Краснадарскага края: Мастоўскім на захадзе, Лабінскім і Атрадненскім на поўначы. На поўдні мяжуе з часткова прызнанай Рэспублікай Абхазія.

Тэрыторыя раёна размешчана ў горнай частцы рэспублікі. У наяўнасці вялікія ваганні вышынь паміж хрыбтамі і рачнымі далінамі. Клімат раёна абумоўлены уплывам гор, з тыпова горным тэмпературным рэжымам (халаднаватае лета, параўнальна цёплая зіма). Раён знаходзіцца ў горнай сельскагаспадарчай зоне.

Зноскі
------

1. ↑  АКТМУ Праверана 13 сакавіка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4330203'></a>
2. ↑

| ⛭Карачаева-Чаркесія |
| --- |
| Раёны | 
* Абазінскі
* Адыгэ-Хабльскі
* Зелянчукскі
* Карачаеўскі
* Малакарачаеўскі
* Нагайскі
* Прыкубанскі
* Урупскі
* Усць-Джэгуцінскі
* Хабезскі

 |  |
| Гарады | 
* Карачаеўск
* Тэберда
* Усць-Джэгута
* **Чаркеск**

 |
| Пгт | 
* Арджанікідзэўскі
* Дамбай
* Меднагорскі
* Новы Карачай
* Правакубанскі
* Ударны
* Эльбрускі

 |
| Сёлы — цэнтры раёнаў | 
* Адыгэ-Хабль
* Зелянчукская
* Інжыч-Чукун
* Каўказскі
* Праградная
* Учкекен
* Хабез
* Эркен-Шахар

 |
**Часовы ваенна-адміністрацыйны савет, ЧВАС** (амх.: የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት), таксама вядомы як **Дэрг** (амх.: ደርግ — савет, камітэт) — вышэйшы калегіяльны орган дзяржаўнай улады ў Эфіопіі ў 1974—1987 гадах.

Вышэйшы орган ЧВАС — з’езд. Ён абіраў Цэнтральны камітэт з 32 членаў і Пастаянны камітэт з 16 членаў, вызначаў асноўныя напрамкі ўнутранай і знешняй палітыкі, сцвярджаў бюджэты, планы развіцця, вызначаў задачы абароны, дзяржаўнай бяспекі, ратыфікаваў дагаворы, прымаў рашэнні аб стварэнні або ліквідацыі дзяржаўных органаў і грамадскіх арганізацый, аб’яўляў вайну ці надзвычайнае становішча, прызначаў або звальняў членаў ЧВАС і г. д. Цэнтральны Камітэт ЧВАС ажыццяўляў агульнае кіраўніцтва ўнутранай і знешняй палітыкай, а Пастаянны камітэт — палітыка-ідэалагічнае кіраўніцтва і кантроль над выкананнем праграмы нацыянальна-дэмакратычнай рэвалюцыі. Кіраўнік дзяржавы і ўрада — старшыня ЧВАС.

У 1987 пасля прыняцця новай Канстытуцыі краіны ЧВАС быў скасаваны, яго функцыі перайшлі да Нацыянальнага сходу, Дзяржаўнаму Савету і прэзідэнту Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі Эфіопіі.

Старшыні ЧВАС
-------------

* Аман Мікаэль Андам, 12 верасня 1974 — 17 лістапада 1974;
* Менгісту Хайле Марыям, 17 лістапада 1974 — 28 лістапада 1974;
* Тэфэры Бэнці, 28 лістапада 1974 — 3 лютага 1977;
* Менгісту Хайле Марыям, 11 лютага 1977 — 10 верасня 1987.

Літаратура
----------

* Большая Советская энциклопедия, третье издание. — М.: Советская Энциклопедия, 1970—77 (электронная версия — М.: Научное издательство «Большая Российская энциклопедия», 2004.
* Большой энциклопедический словарь. — 2-е изд. перераб и доп. — М.: Большая Российская энциклопедия; СПб.: Норинт, 2000. — 1456 с.: ил.

Спасылкі
--------

* Страны и президенты: Эфиопия
**Таледа** (ісп.: Toledo) — горад у цэнтральнай частцы Іспаніі, сталіца правінцыі Таледа і аўтаномнай супольнасці Кастылія — Ла-Манча. Размешчаны да паўднёва-захаду ад Мадрыда на рацэ Таха і з'яўляецца цэнтрам архіепіскапства. Насельніцтва ў 2007 годзе складала 78 618 жыхароў. У 1986 годзе гістарычны горад Таледа быў уключаны ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Гісторыя
--------

Першыя пастаянныя паселішчы на тэрыторыі горада былі крэпасцямі, узведзенымі ў эпоху кельта-іберыйцаў. У 192 годзе да н.э. рымляне заснавалі тут фарпост Талетум (па-лацінску: Toletum). Дзякуючы знаходжанню жалезнай руды каля горада, Таледа ператварыўся ў значны пасёлак, які чаканіў уласныя манеты. Раскопкі шыкоўных віл таго часу сведчаць аб глыбокай раманізацыі паселішча, якое мела свой акведук, да сённяшняга дня цалкам разбураны.

Пасля першых нападаў варвараў былі ўмацаваны антычныя сцены. У 411 годзе горад кароткачасова захапілі аланы. У 418 годзе ён перайшоў да вестготаў і заставаўся іх сталіцай да 711 ​​года. За гэты час Таледа стаў цэнтрам каталіцкага архібіскупства. У Сярэднявеччы Таледскія архібіскупы мелі ўласнае войска і прымалі ўдзел у Рэканкісце і ў іншых ваенных аперацыях іспанскіх каралёў.

Маўры заваявалі сталіцу дзяржавы вестготаў у 712 годзе. Росквіт Таледа пад імем Талайтола прыйшоўся на час іх панавання. Альфонс VI заваяваў горад 25 мая 1085 года. Таледа стаў адной з рэзідэнцый каралёў Кастыліі і заставаўся ёю да 1561 года, пакуль Філіп II не перанёс сваю рэзідэнцыю на 71 км у Мадрыд, які ляжыць якраз пасярод Пірэнейскага паўвострава і прыкладна на аднолькавай адлегласці ад усіх партоў. Аднак Таледа застаўся рэлігійным цэнтрам.

Знакамітыя жыхары
-----------------

Эль Грэка жыў у Таледа з 1577 года да сваёй смерці ў 1614 годзе і стварыў тут шматлікія шэдэўры, у тым ліку «Пахаванне графа Оргаса» ў царкве Санта-Томэ.

Гарады-пабрацімы
----------------

**Памылка Lua: not enough memory.**
Краявід Таледа

Вядомыя асобы
-------------

* Хуана I Вар’ятка
* Ільдэфонс Таледскі
* Роберт дэ Нола

Зноскі
------

1. ↑   Праверана 3 жніўня 2017.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме [[Commons:Category:**Памылка Lua: not enough memory.**|Таледа]]
* Афіцыйны сайт
* Легенды Таледа

**Памылка Lua: not enough memory.**
**Памылка Lua: not enough memory.**
**Яўгеній Георгіевіч Шулакоў** (4 сакавіка 1906, г. Лунінец , Пінскі павет, Мінская губерня — 5 ліпеня 1966) — военачальнік, контр-адмірал (1951).

Біяграфія
---------

У Ваенна-марскім Флоце з 1928 года. У 1931 годзе скончыў ваенна-марское вучылішча імя М. В. Фрунзэ, у 1932 годзе — спецыяльныя курсы каманднага саставу.

Камандзір БЧ-3 (мінна-тарпеднай баявой часці) падводнай лодкі «Спартакавец», 1933—1934 гады — камандзір БЧ-3 падводнай лодкі «Гарыбальдзіец», флагманскі мінёр (1934—1935) дывізіёна падводных лодак 4-й марской брыгады Ціхаакіянскага флоту. 1935 год — вучэбны атрад Ціхаакіянскага флоту. Камандзір падводных лодак: «М-15», (27.04.1935 — 19.11.1937), «Щ-105» (19.11.1937 — па снежань 1938), «Л-17» — (снежань 1938 года — 15 студзеня 1941). Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны вайны—капітан-лейтэнант, камандзір ПЛ «К-22» (назначаны 15 студзеня 1941 года). У сакавіку 1944 года — капітан другога рангу, камандзір другога дывізіёна брыгады ПЛ Чырванасцяжнага Балтыйскага Флоту (1944—1948). Намеснік начальніка 5-га дывізіёна. З 1948 па 1949 год — камандзір 1-га дывізіёна падводных лодак Паўночнага флоту.

Закончыў у 1949 годзе акадэмічныя курсы Ваеннай Акадэміі імя К. Я. Варашылава. 1949—1950 гадах — намеснік начальніка штаба флоту па баявой падрыхтоўцы. Камандзір 1-ай брыгады падводных лодак — (1950—1951. Камандзір 40-га дывізіёна падводных лодак ВМФ — (1951—1954). З 1951 года — контр-адмірал. Старшы выкладчык Ваеннай Акадэміі Генеральнага штаба (1955—1966).

Пахаваны ў Маскве на Ваганькаўскіх могілках.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, ордэнам Ушакова II-ой ступені, Вялікай Айчыннай вайны I-ай ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі, імянной зброяй.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* «Памяць. Лунінецкі раён», Мінск, «БЕЛАРУСЬ» , 1995 г.
* «АДМИРАЛЫ ЗЕМЛИ БЕЛОРУССКОЙ». Б. Д. Долготович, Под редакцией контр-адмирала, профессора А. А. Римашевского, Минск, «Беларусь», 2009 г.
**Будынак Міністэрства замежных спраў Беларусі** — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Леніна, 19/10 (вул. Кірава). Помнік грамадзянскай архітэктуры. Узведзены ў 1979 годзе па праекце архітэктараў Л. Левіна, Ю. Градава, А. Тылевіча як будынак Мінскага гаркама КПБ. У наш час у будынку размешчана Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

Архітэктура
-----------

Пяціпавярховы прамавугольны ў плане аб’ём з прыбудаванымі залай пасяджэнняў з боку дваравога фасада і лесвічнай клеткай з тарцовага фасада. У аснове кампазіцыі галоўнага фасада — вялікая аркатура, якая аб’ядноўвае па вертыкалі прамавугольныя аконныя праёмы. Вось сіметрыі фасада вылучана парталам галоўнага ўвахода. Планіроўка калідорная з цэнтральнай лесвіцай і дзвюма ліфтавымі шахтамі. З вестыбюля ўваход у авальнае ў плане фае залы пасяджэнняў, якое звязана з невялікім унутраным дворыкам. У аздобе інтэр'ераў выкарыстаны шпон моранага дубу, паркет, дэкаратыўная тынкоўка.

У 1979—1982 гадах мастакамі Генадзем Жарыным і Юрыем Багушэвічам выкананы размалёўкі «Партызаны Міншчыны», «Адроджаны Мінск», «Падполле Мінска», «Свята Перамогі» ў тэхніцы энкаўстыкі і плафон «Мінск — горад-герой».

Зноскі
------

1. ↑  Жарын Генадзь Лаўрэнцьевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).
2. ↑  Жарын Генадзь Лаўрэнцьевіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Т. 2. Габой — Карціна. — 702 с. — 9 500 экз.

Літаратура
----------

* 107.  // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.
**Яўгенія Красоўска-Ядлоўска** (21 студзеня 1910, в. Новы Двор, Ваўкавыскі павет, Гродзенская губерня — 15 верасня 1986, г. Варшава) — польскі дзяржаўны дзеяч, вучоны-філолаг, магістр філасофіі, выкладчык.

Біяграфія
---------

Паходзіла з сям’і педагогаў (бацька быў школьным настаўнікам у Беластоку). У 1935 годзе скончыла Універсітэт Стэфана Баторыя, дзе да 1939 года працавала навуковым супрацоўнікам і асістэнтам катэдры гісторыі польскай літаратуры. У 1939—1941 гадах працавала настаўнікам у Вільні і журналістам часопіса «Віленская праўда». З’яўлялася членам метадычнага актыву настаўнікаў сярэдняй школы. З 1941 па 1944 гадах удзельнік тайнага пазашкольного навучання ў Беластоку. У 1944—1946 гадах былы паслядоўна дырэктарам Беластоцкай гімназіі і куратарам Беластоцкай школьнай акругі.

З 1945 годзе ў Дэмакратычнай партыі. Належала да партыі ўлады — у 1946 годзе і з 1947 па 1973 гадах член ЦК, у 1947—1956 і 1958—1973 гадах член Прэзідыюма ЦК, у 1949—1954 гадах — член Палітычнага камітэта і віцэ-прэзідэнт ЦК (у 1956 годзе і ў 1965—1969 гадах зноў была віцэ-прэзідэнтам ЦК).

У перыяд 1946—1950 гадоў займала пасаду намесніка сакратара (намесніка міністра) у Міністэрстве адукацыі, у 1950—1951 гадах — намеснік міністра ў Міністэрстве вышэйшай адукацыі і навукі, а з 1951 па 1965 гады — намеснік міністра ў Міністэрстве вышэйшай адукацыі.

У 1969—1973 гадах была рэдактарам газеты «Дэмакратычны штотыднёвік», у 1973—1979 гадах — прэзідэнт Польскага Камітэта па ЮНЕСКА. У 1958—1983 гадах член у Прэзідыюма Нацыянальнага камітэта Фронту нацыянальнага адзінства. З 1974 года член Савета Асацыяцыі польска-савецкай дружбы.

У 1947—1972 гадах — дэпутат Заканадаўчага Сейма і Сейма ПНР I—V склікання; з’яўлялася членам камітэтаў па пытаннях адукацыі, культуры і замежных спраў. У 1965—1972 гадах была членам Дзяржаўнага савета.

Узнагароды
----------

У 1969 годзе яна ўзнагароджана ордэнамі Будаўнікоў ПНР, Сцяга Працы першай ступені, Камандорскім Крыжам с зоркай і Камандорскім Крыжам ордэна Адраджэння Польшчы, Залатым Крыжам за заслугі і медалём Перамогі і Свабоды 1945.

Зноскі
------

1. ↑  21 студзеня 1910 г. у в. Новы Двор Ваўкавыскага павета нарадзілася польскі дзяржаўны дзеяч, вучоны-філолаг, магістр філасофіі, выкладчык Яўгенія КРАСОЎСКА-ЯДЛОЎСКА.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl |
| Нарматыўны кантроль | ISNI: 0000 0001 1338 0450 · NUKAT: n93125290 · VIAF: 165575318 |
**Будынак Упраўлення Беларускай чыгункі** — будынак у Мінску, размешчаны на скрыжаванні вуліц Леніна (№ 17) і Кірава (№ 29).

Гісторыя
--------

Будынак у пачатку XX ст.
Трохпавярховы будынак на рагу вуліц Магазіннай і Францысканскай узведзены ў канцы ХІХ стагоддзя. З канца 1929 па 1940 год у будынку размяшчалася Беларуская акадэмія навук, якой ён быў перададзены па абмене з БДУ.

Разбураныя будынкі на рагу вуліц Леніна і Кірава у 1941 годзе
У 1951 годзе пабудаваны будынак Упраўлення Беларускай чыгункі па праекце архітэктараў В. Гусева і М. Барсукова. У 1971—1980 гадах тут таксама знаходзіўся музей Беларускай чыгункі.

У 2002—2006 гадах комплекс будынкаў рэканструяваны па праекце архітэктараў Л. У. Зданевіча, М. С. Раманоўскага, А. М. Сарайкіна.

Архітэктура
-----------

Перабудаваны гістарычны будынак, які прымыкае па вуліцы Кірава
5 — павярховы Г — падобны ў плане будынак складаецца з вуглавой часткі і бакавых крылаў. Пастаўлены на высокі масіўны цокаль (апрацаваны квадрамі граніту) будынак вырашаны ў формах стылізаванага класічнага ордара. Цэнтрам кампазіцыі з’яўляецца вуглавая частка, вылучаная 4-калонным порцікам карынфскага ордара на ўзроўні 3-5 паверхаў. Фасады падзяляюцца гарызантальнымі паясамі на 3 ярусы. Сцены двух ніжніх паверхаў, апрацаваныя рустам, прарэзаны прамавугольнымі і арачнымі вокнамі і завершаны балюстрадай. На ўзроўні 3, 4, 5-га паверхаў рытмічна размешчаны пілястры карынфскага ордара. Вокны 3-га паверха ўпрыгожаны трохвугольнымі франтончыкамі. Будынак завершаны складаным карнізам па дэнтыкулах і невысокім раскрапаваным атыкам. Суразмернасць аб’ёмаў па вертыкалі, гарызантальныя элементы ў выглядзе паясоў балюстрады, сандрыкаў, карніза надаюць будынку ўраўнаважаную кампазіцыю і манументальнасць. Галоўны ўваход, размешчаны ў вуглавой частцы, вылучаны буйным арачным праёмам.

Планіроўка калідорная з цэнтральным двухсветлавым вестыбюлем, па восі якога шырокая парадная лесвіца, упрыгожаная вітражом. У аддзелцы інтэр’ераў выкарыстаны натуральны і штучны камень, лепка з гіпсу.

Зноскі
------

1. ↑  3 факта о создании Белорусской академии наук, которые должен знать каждый ученый Архівавана 23 верасня 2020.
2. 1 2 3  *Г. С. Ларкін.* Упраўлення Беларускай чыгункі будынак // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1987. — Т. 5. Скамарохі — Яшчур. — 703 с. — 10 000 экз.
3. ↑  Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
4. ↑  Зданевич Леонтий Ульянович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)

Літаратура
----------

* *Г. С. Ларкін.* Упраўлення Беларускай чыгункі будынак // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1987. — Т. 5. Скамарохі — Яшчур. — 703 с. — 10 000 экз.

Спасылкі
--------

* Будынак Упраўлення Беларускай чыгункі на сайце «Архіварта»
**Будынак Друкарні** — помнік старажытнай архітэктуры. Знаходзіцца за 1 км на паўднёвым захадзе ад в. Мураваная Ашмянка Ашмянскага раёна. Пабудаваны ў канцы XVI стагоддзя з буйнапамернай цэглы (32x16x7 см). Часткова захаваліся сутарэнні, цокаль і сцены верхняга паверху.

Сутарэнні мелі цыліндрычныя скляпенні, цокаль — крыжовыя. У сярэдзіне XIX ст. перабудаваны ў палац, узведзены верхні паверх у стылі класіцызму. Арачныя вокны цокаля былі закладзены, сцены па перыметры рытмічна прарэзаныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

З XIX — пачатку XX стагоддзя захаваліся алея, што вяла да палацу, і прыдарожная капліца. У літаратуры ёсць звесткі, што ў памяць аб будаўніцтве каля ўваходу ў сядзібу быў умараваны камень з датамі «1590—1843 гг.».

У сутарэнні і цокальным паверсе будынку размяшчалася друкарня (заснаваная Мікалаем Дарагастайскім, стольнікам літоўскім), якая дасягнула росквіту ў XVII стагоддзі (належала сыну Мікалая — Крыштафу); сярод выдадзеных кніг «Гіпіка» Дарагастайскага, «Цэнзура» В. Салінарыуса (1615 г.).

Літаратура
----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

Спасылкі
--------

* Будынак Друкарні (Мураваная Ашмянка) на сайце Radzima.org
* Будынак Друкарні (Мураваная Ашмянка) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Будынак Друкарні (Мураваная Ашмянка) на сайце «Архіварта»
**Будынак Нацыянальнага банка Беларусі** — будынак у цэнтры Мінска, размешчаны па адрасе праспект Незалежнасці, 20. У будынку размяшчаецца галоўны офіс Нацыянальнага банка Беларусі. Помнік савецкай архітэктуры з выкарыстаннем класіцыстычнай спадчыны.

Пабудаваны ў 1947—1952 гг. як будынак *Беларускай рэспубліканскай канторы Дзяржаўнага банка СССР* па праекце акадэміка АН БССР архітэктара М. Паруснікава, які перамог у 1947 г. у закрытым конкурсе на распрацоўку праекта першай чаргі Савецкай вуліцы (сучасны пр. Незалежнасці). Была адзначана ўдала выбраная архітэктарам шырыня вуліцы і вышыня забудовы, буйны маштаб забудовы, у меру падкрэсленая манументальнасць будынкаў. Будынак Дзяржбанка разам з будынкам Дзяржаўнага ўніверсальнага магазіна (пр. Незалежнасці, 21) вырашаў складаны вугал праспекта на перакрыжаванні з вул. Леніна.

Герб Беларусі на будынку выкананы ў 1998 годзе скульптарам У. Жбанавым.

Архітэктура
-----------

Цагляны будынак Г-падобны ў плане, пяціпавярховы, накрыты аднасхільным дахам. Атынкаваная паверхня фасадаў імітуе каменную муроўку. Галоўны фасад па ўсю вышыню члянёны канеліраванымі пілястрамі карынфскага ордара і рытмам буйных арачных аконных праёмаў 2—3-га паверхаў. 1-ы паверх, вылучаны ў масіўную цокальную частку, апрацаваны паліраваным гранітам. 4-ы і 5-ы паверхі члянёны здвоенымі вокнамі. Будынак завершаны вынесеным на мадульёнах карнізам і высокім раскрапаваным атыкам-парапетам.

Планіроўка калідорная. Аперацыйная зала двухсветлавая, займае большую палавіну 2-га паверха, яе перакрыцце падтрымліваюць 2 рады здвоеных калон. Сувязь паміж паверхамі ажыццяўляецца праз цэнтральную і 2 бакавыя лесвіцы.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *У. В. Алісейчык, А. А. Воінаў.* 158л. Будынак Беларускай рэспубліканскай канторы Дзяржаўнага банка СССР // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.
2. ↑  *Л. Ф. Салавей.* Мінскае мастацкае прадпрыемства «Скульптурны камбінат» // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).

Літаратура
----------

* *У. В. Алісейчык, А. А. Воінаў.* 158л. Будынак Беларускай рэспубліканскай канторы Дзяржаўнага банка СССР // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — Мінск. — 333 с.: іл. — ISBN 5-85700-006-8.

Спасылкі
--------

* Будынак Нацыянальнага банка Беларусі на сайце «Архіварта»
**Поп-му́зыка** (англ.: pop-music от *popular music*) — стыль сучаснай музыкі. Пад поп-музыкай звычайна разумеецца музыка, створаная з мэтай быць камерцыйна паспяховай. Поп-музыка як музычны жанр у яго сучасным выглядзе развілася з рок-н-ролу 1950-х гадоў як яго больш лёгкая версія, арыентаваная на маладую аўдыторыю. З 1967 года тэрмін «поп-музыка» супрацьпастаўляецца тэрміну «рок-музыка»; у той час, як рок імкнуўся быць арыгінальным, поп быў больш камерцыйным, аднадзённым і даступным.

Першае вядомае выкарыстанне тэрміна «поп-песня» датуецца 1926 годам у значэнні «песня, якая валодае прыцягальнасцю для публікі». Па версіі жа Grove Music Online, тэрмін «поп-музыка» узнік у Брытаніі ў сярэдзіне 1950-х гадоў як слова для рок-н-ролу і новых моладзевых стыляў, на якія рок-н-рол аказаў уплыў. «Оксфардскі слоўнік музычных стыляў» піша, што, хоць адно з ранніх значэнняў словы «поп» была прывабнасць для шырокай аўдыторыі, з канца 1950-х гадоў поп разумеўся як «неклассическая музыка, звычайна песні, у выкананні такіх артыстаў, як The Beatles, The Rolling Stones, ABBA і г.д. »

Глядзіце таксама
----------------

* J-pop

Зноскі
------

1. 1 2  R. Middleton, et al, *Grove Music Online*
2. 1 2  *Bill Lamb*. What Is Pop Music? A Definition (англ.)(недаступная спасылка).  About.com. Архівавана з першакрыніцы 20 кастрычніка 2005. Праверана 10 чэрвеня 2012.
3. ↑  *The Oxford Companion to Music*. Oxford: Oxford University Press, 2001. ISBN 0-19-866212-2, с. 983.
4. ↑  T. Warner, *Pop Music: Technology and Creativity: Trevor Horn and the Digital Revolution*. Aldershot: Ashgate, 2003. ISBN 0-7546-3132-X, с. 3-4.
5. ↑  «pop», J. Simpson and E. Weiner. *Oxford English Dictionary*. Oxford: Oxford University Press, 1989, ISBN 0-19-861186-2
6. ↑  «pop», *The Oxford Dictionary of Music*

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Поп-музыка на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Last.fm · SoundCloud · YouTube |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 11957141f · GND: 4046781-8 · GTAA: 262960 · NKC: ph124352 |
**Будынак Стакгольмскай фондавай біржы** (шведск.: Börshuset, таксама **будынак Шведскай акадэміі**) — будынак у гістарычным цэнтры Стакгольма Гамластане, пабудаванае ў паўночнай частцы плошчы Стуртар'ет для Шведскай акадэміі. Аднак ён больш вядомы як будынак Стакгольмскай фондавай біржы, бо да 1990 года ў будынку праходзіў біржавы гандаль. У наш час будынак выкарыстоўваецца Шведскай акадэміяй для правядзення сваіх паседжанняў, у тым ліку для абрання лаўрэата Нобелеўскай прэміі па літаратуры. У будынку размяшчаюцца таксама Нобелеўская бібліятэка і Музей Нобеля.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Будынак Стакгольмскай фондавай біржы**
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Нічыпаровіч.

**Уладзімір Іванавіч Нічыпаровіч** (2 сакавіка 1900, сяло Багародскае, Загорскі раён, Маскоўская вобласць — 31 студзеня 1945) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на Беларусі. Генерал-маёр (1943). Член КПСС з 1928 года.

Біяграфія
---------

Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Маскве. З 1917 года ў Чырвонай гвардыі, з 1918 года ў Чырвонай Арміі, удзельнік грамадзянскай вайны. З 1924 года на камандных пасадах у Беларускай ваенай акрузе. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны на фронце, камандаваў дывізіяй. Удзельнік Мінскага партыйнага падполля. З канца 1941 года ў партызанах, адзін з ініцыятараў стварэння і камандзір 208-га партызанскага палка. У красавіку — верасні 1942 года — камандзір Клічаўскага аператыўнага цэнтра. У верасні 1942 года быў адазваны ў Маскву і прызначаны намеснікам камандзіра 4-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса. У 1943 годзе быў арыштаваны. Рэабілітаваны ў 1952 годзе.

Памяць
------

У Пружанах яго імем названа вуліца, устаноўлена мемарыяльная дошка.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Кассё́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Кассё.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Касьянскі (Кассёўскі) сельсавет** у складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Свіслацкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Асіповіцкага раёна БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ясенскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Могилевской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938-1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
Будынак упраўлення Паўднёва-Усходняй чыгункі у Варонежы
**Буды́нак Упраўле́ння Паўднё́ва-Усхо́дняй чыгу́нкі** — адміністрацыйны будынак у Варонежы, у якім размяшчаецца ўпраўленне Паўднёва-Усходняй чыгункі. Знаходзіцца па адрасу: праспект Рэвалюцыі, 18.

У 1920-х гады для Упраўлення ПУЧ, якое да гэтага размяшчалася ў некалькіх будынках, было вырашана пабудаваць асобны будынак. Ён быў пабудаваны ў 1929-1930 гадах па праекце варонежскага архітэктара М. У. Троіцкага і з'яўлялася найбуйнейшым грамадскім збудаваннем у стылі канструктывізму. Падчас Вялікай Айчыннай вайны будынак быў моцна пашкоджаны, і падчас пасляваеннага аднаўлення горада будынак было вырашана аднавіць у псеўдакласічных формах.

Будынак Упраўлення ПУЧ — адзін з самых прыгожых будынкаў Варонежа, своеасаблівы сімвал эпохі, а вежа будынка з'яўляецца адной з дамінант цэнтра Варонежа. Сілуэт будынка сустракаецца на паштовых канвертах і паштоўках, буклетах, альбомах, календарах і ў іншых друкаваных выданнях як пазнавальны сімвал Варонежа, адна з яго «візітных картак»[1].

Зноскі
------

1. ↑  Гордость российской архитектуры // «Вперёд». — № 38 от 25.09.2008.

Літаратура
----------

* Воронеж. Визитная карточка. — Воронеж, 2008.
* Гордость российской архитектуры: история здания управления Юго-Восточной железной дороги. — Воронеж: Юго-Восточная железная дорога, 2008.
* Чесноков Г. А. Архитектура Воронежа: история и современность. — Воронеж: Воронежская государственная архитектурно-строительная академия, 1999. — 396 с.
* Акиньшин А. Н. Ласунский О. Г. Дом № 18 // Записки старого пешехода. Прогулка по Большой Дворянской — проспекту Революции. — 2-е издание. — Воронеж: Правдивцев и К°, 2002. — С. 74-78. — 352 с. — ISBN 5-89981-256-7.