**Марсельеза** (фр.: La Marseillaise — «марсельская», «марселька») — самая знакамітая песня Вялікай французскай рэвалюцыі, сталая спачатку гімнам рэвалюцыянераў, а затым і ўсёй краіны. Першапачаткова Марсельеза звалася «Ваенны марш Рэйнскага войска». Марш быў напісаны ўвечар 25 красавіка 1792 года ваенным інжынерам Клодам Жазефам Ружэ дэ Лілем, праз некалькі дзён пасля аб'явы рэвалюцыйнай Францыяй вайны «каралю Багеміі і Венгрыі».

24 лістапада 1793 года Канвент выбірае Марсельезу ў якасці дзяржаўнага гімна Францыі. Марсэльеза перажыла розныя рэжымы і няміласьць.

Пасля падзей 1848 года, калі рэвалюцыйная хваля пракацілася па ўсёй Еўропе, Марсельеза становіцца песняй барацьбітоў за волю на ўсім свеце: у Італіі, Польшчы, Венгрыі. Яна гучыць на палях бітваў і падчас Парыжскай Камуны ў 1871 годзе. Апошні раз была забароненая рэжымам Вішы падчас Другой сусветнай вайны (з 1940 па 1944 гімнам Францыі была песня «Маршал, мы тут!»), але ў 1944 зноў аб'яўляецца гімнам Францыі.

Тэкст песьні на мове арыгінала
------------------------------

**La Marseillaise**

```
Allons enfants de la Patrie,
le jour de gloire est arrivé
Contre nous de la tyrannie
L'étendard sanglant est levé.
L'etendard sanglant est levé:
Entendez-vous dans nos campagnes
Mugir ces féroces soldats?
Qui viennent jusque dans vos bras
Egorger vos fils et vos compagnes.
 
Refrain:
  Aux armes citoyens,
  Formez vos bataillons.
  Marchons! Marchons!
  Qu'un sang impur
  Abreuve nos sillons!
 
Que veut cette horde d'esclaves
De traîtres, de rois conjurés?
Pour qui ces ignobles entraves
Ces fers dès longtemps preparés
Ces fers dès longtemps preparés
Français, pour nous, ah quel outrage,
Quel transport il doit exciter!
C'est nous qu'on ose méditer
De rendre à l'antique esclavage.

  Refrain

Quoi! Des cohortes étrangères
Feraient la loi dans nos foyers?
Quoi! Ces phalanges mercenaires
Terrasseraient nos fiers guerriers.
Terrasseraient nos fiers guerriers.
Grand Dieu! Par des mains enchaînées
Nos fronts, sous le joug, se ploieraient?
De vils despotes deviendraient
Les maîtres de nos destinées?

  Refrain

Tremblez tyrans, et vous perfides
L'opprobre de tous les partis.
Tremblez, vos projets parricides
Vont enfin recevoir leur prix!
Vont enfin recevoir leur prix!
Tout est soldat pour vous combattre.
S'ils tombent nos jeunes héros,
La terre en produit de nouveaux
Contre vous, tous prêts à se battre

  Refrain

Français en guerriers magnanimes
Portez ou retenez vos coups.
Epargnez ces tristes victimes
A regrets s'armant contre nous!
A regrets s'armant contre nous!
Mais ce despote sanguinaire
Mais les complices de Bouille
Tous les tigres qui sans pitié
Dechirent le sein de leur mère!

  Refrain

Amour Sacré de la Patrie
Conduis, soutiens nos braves vengeurs.
Liberté, Liberté chérie
Combats avec tes défenseurs
Combats avec tes défenseurs
Sous nos drapeaux, que la victoire
Accoure a tes mâles accents
Que tes ennemis expirants
Voient ton triomphe et nous, notre gloire.

  Refrain

("Couplet des enfants")
Nous entrerons dans la carrière
Quand nos aînés n'y seront plus
Nous y trouverons leur poussière
Et la trace de leur vertus!
Et la trace de leur vertus!
Bien moins jaloux de leur survivre
Que de partager leur cercueil.
Nous aurons le sublime orgueil
De les venger ou de les suivre.

  Refrain
```

Пераклады на іншыя мовы
-----------------------

### Пераклад на нямецкую мову

На нямецкую мову Марсельеза была перакладзеная Шэлінгам.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
* Музыка гімна (бяз слоў)
* Руская версія «Марсельезы» і мелодыі

| ⛭Краіны Еўропы: Гімны |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |

| ⛭ Францыя ў тэмах |
| --- |
| Узброеныя сілы • Навука |
| Гісторыя | Галія • Сярэднявечча • Абсалютызм • Вялікая французская рэвалюцыя • Рэстаўрацыя Бурбонаў • Трэцяя рэспубліка • Францыя ў XX стагоддзі | Францыя |
| Палітыка | Канстытуцыя • Знешняя палітыка • Прэзідэнт Францыі • Сацыяльная палітыка |
| Сімвалы | Герб • Сцяг • Гімн • Сімвалы Французскай Рэспублікі |
| Эканоміка | Падаткаабкладанне • Валюта • Сельская гаспадарка • Прамысловасць • Транспарт • Энергетыка (Электраэнергетыка) • Пошта (гісторыя і маркі) • Турызм (нацыянальныя паркі • сусветная спадчына) |
| Геаграфія | Сталіца • Адміністрацыйны падзел • Дэпартаменты • Гарады • Рэкі • Насельніцтва (французы) • Заморскія ўладанні (калоніі) |
| Культура | Мовы • Адукацыя • Літаратура • Музыка • Архітэктура • Спорт • Святы • Кухня • Кіно • Тэлебачанне |
| Рэлігія | Каталіцызм • Іслам • Пратэстантызм |
| **Партал «Францыя»**  •  **Праект «Францыя»** |