**Пратэсты ў Арменіі** («**Тарыфная рэвалюцыя**», «**Рэвалюцыя разетак**») пачаліся 17 чэрвеня 2015 года мірным страйкам. Галоўнай прычынай пратэстаў першапачаткова было павышэнне тарыфаў на электраэнергію, пазней сталі гучаць антыкарупцыйныя лозунгі і патрабаванні сыходу ў адстаўку дзеючага ўрада. 23 чэрвеня пратэсты перараслі ў масавыя гвалтоўныя беспарадкі.

Гісторыя
--------

9 чэрвеня 2014 года Овік Абрамян, прэм'ер міністр Арменіі публічна заявіў, што цана на электраэнэргію будзе павышана на 16%. 12 чэрвеня прайшоў збор на гэту тэму ў Нацыянальным Сходзе Арменіі.

Пасяджэнне Камісіі па рэгуляванні грамадскій паслуг (КРГП) па пытанні тарыфаў на электраэнэргію было назначана на 17 чэрвеня. У той жа дзень пачаліся пратэсты і акцыі, тады студэнцкі саюз АРФД «Нікол Агбалян» арганізаваў акцыю пратэста з заклікам спыніць пасяджэнне і замарозіць тарыфы на электраэнэргію.

Цэны на электраэнергію ў Арменіі павялічваліся і раней. Апошняе такое павелічэнне было ў 2013 годзе, калі электрычнасць падаражэла прыблізна на траціну.

Збор Мітынгаў
-------------

Мітынгі ў Ерэване былі сабраныя з дапамогай сацыяльных сетак і згадак праз хэштэг. Першы раз хэштэг #ElectricYerevan з'явіўся 22 чэрвеня.

Мітынг сабраўся досыць хутка дзякуючы хэштэгу. Хэштэг дазваляе не толькі прызначаць даты мітынгаў, але і дапамагае карыстальнікам арыентавацца ў стужцы Твітэр і іншых сацыяльных інтернэт-сецях.

Прамыя трансляцыі з Ерэвана вядуць некаторыя СМІ, што дазваляе сачыць за тым, што адбываецца на Плошчы Свабоды ў любы момант.

Першыя пратэсты
---------------

Першы пратэст пачаўся 17 чэрвеня, на час правядзення пасяджэння КРГП. Пратэстоўцы сабраліся перад будынкам, дзе праводзілася пасяджанне з антыкарупцыённымі плакатамі.

Паліцыя Арменіі паведаміла аб затрыманні 6 удзельнікаў акцыі, якая праводзілася 17 чэрвеня. Паліцыя распачала меры пасля таго, як пратэстоўцы пачалі закідваць будынак КРГП яйкамі і памідорамі.

КРГП прыняла заяўку ЗАТ "Электрычныя сетцы Арменіі" аб павышэнні тарыфаў. З 1 жніўня тарыф на электраэнергію павінен павялічыцца на 16%.

Наступствы прыняцця павышаных тарыфаў
-------------------------------------

Да 19 чэрвеня пратэсты распаўсюдзіліся з Ерэвана яшчэ на 2 рэгіёны: Гюмры і Ванадзор. Пратэстоўцы адмовіліся выплачваць даўгі ЗАТ «Электрычныя сеткі Арменіі», гэтак жа яны заявілі, што калі іх патрабаванні не будуць выкананыя, яны падымуць пытанне аб адстаўцы ўрада.

Дэмакратычны плакат на мітынге, 24 чэрвеня
У той жа дзень мітынгоўцы ў Ерэване сталі пагражаць уладзе маршам да Адміністрацыі Прэзідэнта, калі галоўнае патрабаванне, адмена тарыфаў за 17 чэрвеня, не будзе выканана.

20 чэрвеня пратэстоўцы наладзілі сядзячую забастоўку. Тады ў пратэстуючых з'явілася новае патрабаванне, яны сталі патрабаваць нацыяналізаваць кампанію, якая пастаўляе электраэнергію Арменіі. ЗАТ «Электрычныя сеткі Арменіі» належыць расійскай кампаніі «Інтэр РАТ».

23 чэрвеня паліцыя ўжыла супраць пратэстуючых у Ерэване вадамёты, што стала прычынай масавага асуджэння з боку СМІ і міжнародных арганізацый, некаторых краін. У ходзе разгону 23 чэрвеня былі паранены 7 чалавек, 237 чалавек былі затрыманыя, у іх ліку журналісты.

Нягледзячы на ​​жорсткія разгоны з боку паліцыі, увечары таго ж дня мітынг аднавіўся, прычым сабраў больш людзей, чым папярэдні. Мітынгоўцы былі абураныя жорсткасцю мясцовай паліцыі і запатрабавалі адпусціць затрыманых раней — урад падтрымаў ініцыятыву і вызваліў больш за 200 затрыманых. Жорсткасць паліцыі не засталася незаўважанай, таму да 10 вечара колькасць мітынгоўцаў дасягнула 20000 чалавек. Каб пазбегнуць паўторнага выкарыстання вадамётаў мітынгоўцы збудавалі барыкады.

Ноччу таго ж дня акцыі працягваліся і ў Гюмры, але сабралі значна менш чалавек, агульнай колькасцю прыблізна ў 4400 чалавек.

На наступны дзень КРГП заявіла, што не нясе адказнасці за сацыяльнае становішча ў краіне, гэта значыць не прызнае сваю віну ў тым, што адбываецца. СМІ гэтак жа паведамілі, што павышэнне тарыфаў будзе адменена, аднак КРГП і гэта абверглі.

На 25 чэрвеня да мітынгаў далучыліся яшчэ 3 рэгіёну Арменіі: Чарэнцаван, Аштарак і Абавян. У той жа дзень прэм'ер-міністр Арменіі сумесна з дзяржаўнымі органамі высунуў рашэнне аб выплаце кампенсацыі маламаёмасным у сувязі з падаражэннем тарыфаў. Нягледзячы на ​​гэта, мітынгі працягваліся.

24 чэрвеня дэманстранты прагналі з плошчы прадстаўнікоў расійскай прэсы. Акцыі пратэсту пачалісь яшчэ ў гарадах Аштарак і Абавян.

27 чэрвеня Прэзідэнт Арменіі Серж Саргсян заявіў, што ўрад возьме на сябе аплату розніцы тарыфаў на электрычнасць да канца праверкі пастаўшчыка энергіі Арменіі - кампаніі «Электрасеткі Арменіі». Пратэстоўцы не разыходзяцца.

Паліцэйскія аўтамабілі на Плошчы Баграмяна.
27 чэрвеня начальнік паліцыі Арменіі Уладзімір Гаспаран заявіў аб планах ўрада выкупіць Электрасеткі Арменіі. «Я думаю, гэта добрае рашэнне. Другі этап, калі Арменія праз пару месяцаў верне электрычныя сеткі, будзе яшчэ лепшым», — сказаў кіраўнік паліцыі.

Увечары 27 чэрвеня прэзідэнт Арменіі абвясціў аб рашэнні адкласці павышэнне энэргатарыфаў. Пратэстоўцы ў цэнтры Ерэвана захоплена прынялі рашэнне прэзідэнта. На праспекце Баграмяна загучала музыка, многія дэманстранты пачалі танцаваць, святкуючы перамогу.

29 чэрвеня паліцыя дазволіла дэманстрантам правесці яшчэ адну ноч на праспекце Маршала Баграмяна, таксама паліцыя затрымала 22-гадовага ўдзельніка акцыі па падазрэнні ў збіванні паліцэйскага. Міністр-кіраўнік апарата ўрада Давід Аруцюнян заявіў, што на правядзенне аўдыту кампаніі «электрасеткі Арменіі» спатрэбіцца ад 3 да 6 месяцаў.

Абстаноўка на мітынгах
----------------------

Мітынгі акрамя пратэстаў суправаджаюцца спартыўнымі гульнямі паміж удзельнікамі, спевамі гімна і песень на нацыянальных мовах, танцамі.

Настрой ва ўдзельнікаў добры, не гледзячы на абстаноўку на плошчы і надвор'е.

Усе ўдзельнікі настроены вельмі патрыятычна, многія выступаюць з плакатамі, шыльдамі, сцягамі і тэматычнымі футболкамі.

На сцэне перад дэманстрантамі прыязджаюць выступаць гурты як армянскага паходжання, так і замежныя. 25 чэрвеня перад пратэстоўцамі сыграў рок-гурт «Vordan Karmir».

Рэакцыя ў свеце
---------------

### Рэакцыя дзеячоў шоў-бізнэсу

Вакаліст і музыкант амерыканскага гурта System Of a Down армянскага паходжання Серж Танкян асудзіў прымяненне сілы паліцыяй пры разгоне мітынгаў, а так жа падтрымаў акцыю пратэсту і мітынгоўцаў, пажадаўшы ім поспеху ў далейшым.

Армянскі рок-гурт Vordan Karmir падтрымаў мітынг супраць падаражэння электраэнергіі ў Арменіі і правёў канцэрт для дэманстрантаў на Праспекце Баграмяна 25 чэрвеня.

Фотамадэль і актрыса Кім Кардаш'ян, якая нарадзілася ў Арменіі, заявіла аб сваёй занепакоенасці сітуацыяй на Радзіме.

### У палітыцы

* Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе **Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ)**: Прадстаўнік ад Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе заклікаў гарантаваць бяспеку журналістаў і пастаўку дакладнай інфармацыі.
* Савет Еўропы **Савет Еўропы**: Еўрапейскі бок заклікаў улады Арменіі выконваць міжнародныя правы чалавека і правы на вольныя выказванні, мітынгі і свабоду слова.
* **Amnesty International** Міжнародная праваабарончая арганізацыя выказала незадаволенасць з нагоды выкарыстання паліцыяй вадамётаў.
* ООН **Арганізацыя Аб'яднаных Нацый (ААН)** Афіцыйны прадстаўнік упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека Равіна Шамдасані заклікала ўлады Арменіі старанна расследаваць выпадкі прымянення сілы паліцэйскімі супраць мітынгоўцаў і журналістаў.
* Сцяг Вялікабрытаніі **Вялікабрытанія**: Пасольства Вялікабрытаніі ў Арменіі заявіла аб сваёй занепакоенасці наконт магчымых парушэнняў правоў чалавека і журналістаў. Вялікабрытанія гэтак жа заявіла пра некалькі незадаволеных затрыманнем мірных грамадзян і журналістаў.
* Сцяг ЗША  **ЗША**: Амбасада ЗША ў Арменіі, незадаволеная празмерным ужываннем сілы супраць пратэстуючых падчас разгону 23 чэрвеня. Гэтак жа ў ЗША выклікала непакой прымяненне сілы пры допытах і просьба расійскага боку выслаць амбасадара ЗША з Арменіі на час канфлікту.
* Сцяг Украіны **Украіна**: Украінскі блогер Віталь Портнікаў параўнаў тое, што адбываецца ў Ерэване з Еўрамайданам. Портнікаў заявіў: «Прэзідэнту Саргсяну сёння трэба будзе прыняць няпростае рашэнне. Ён альбо пойдзе шляхам дыялогу — што значна аслабіць яго пазіцыі, прывядзе да дэмакратызацыі рэжыму, узмацнення апазіцыі, новых выбараў і паразы улады. Альбо пойдзе шляхам разгону — што значна аслабіць яго пазіцыі, прывядзе да звяржэння рэжыму, ўзмацнення апазіцыі, новых выбараў і паразы ўлады».
* Сцяг Расіі **Расія**: Расійскія дэпутаты прапанавалі ўладам Арменіі выслаць з краіны амерыканскага амбасадара, назваўшы сцэнарый канфлікта падобным з Еўрамайданам, маючы на ўвазе афіцыйную пазіцыю Расіі аб арганізацыі ўкраінскай рэвалюцыі Злучанымі Штатамі.

Галерэя
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Гл. таксама
-----------

* Еўрамайдан

Зноскі
------

1. ↑  Першае выкарыстанне хэштэга **(нявызн.)** (22 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.
2. ↑  Прыклад навін з Ерэвану ў Твіттеру **(нявызн.)** (23 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.
3. ↑  Прамая трансляцыя з Ерэвану ад Радыё Свабода **(нявызн.)** (23 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.
4. ↑  Источник: Президент Армении сообщил, что решение о повышении тарифов на электроэнергию будет отменено **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (25 чэрвеня 2015). Архівавана з першакрыніцы 25 чэрвеня 2015. Праверана 25 чэрвеня 2015.
5. ↑  В Ереване митингующие выгнали журналистов российского пропагандистского канала **(нявызн.)** (25 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.  (руск.)
6. ↑  Число участников акции протеста в центре Еревана растет в геометрической прогрессии **(нявызн.)**(недаступная спасылка) (24 чэрвеня 2015). Архівавана з першакрыніцы 26 чэрвеня 2015. Праверана 26 чэрвеня 2015.  (руск.)
7. ↑  Власти Армении пошли на уступки протестующим **(нявызн.)** (2015.06.27). Праверана 28 чэрвеня 2015.  (руск.)
8. ↑  Начальник Полиции Армении: Все завершится через два месяца, когда Армения купит ЭСА **(нявызн.)** (2015.06.27). Праверана 28 чэрвеня 2015.  (руск.)
9. ↑  Новости NEWSru.com :: В Армении отложили рост тарифов на электричество, протестующие празднуют победу  (руск.)
10. ↑  Урад Арменіі ўзяло на сябе «груз павышэння тарыфаў» - Навіны - Новая Газета Архівавана 29 чэрвеня 2015.  (руск.)
11. ↑  Полиция разрешила остаться демонстрантам на проспекте Баграмяна в Ереване **(нявызн.)** (29 чэрвеня 2015). Праверана 29 чэрвеня 2015.  (руск.)
12. ↑  Энерготарифы в Армении заморозят на срок до полугода **(нявызн.)** (29 чэрвеня 2015). Праверана 29 чэрвеня 2015.  (руск.)
13. ↑  Энерготарифы в Армении заморозят на срок до полугода **(нявызн.)** (29 чэрвеня 2015). Праверана 29 чэрвеня 2015.  (руск.)
14. ↑  Live Protesters holding ground against rising electricity prices in a central Yerevan **(нявызн.)** (2015.06.23). Праверана 28 чэрвеня 2015.  (англ.)
15. ↑  Майдан в Ереване продолжается, несмотря на проливные дожди **(нявызн.)** (2015.06.26). Праверана 28 чэрвеня 2015.  (руск.)
16. ↑  Рок-группа «Вордан кармир» выступила для участников протестной акции в Ереване **(нявызн.)** (2015.06.26). Праверана 28 чэрвеня 2015.  (руск.)
17. ↑  Одна из армянских рок-групп отыграла рок-концерт для демонстрантов на проспекте Баграмяна **(нявызн.)** (24 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.
18. ↑  Кардашян: Моя Родина в Опасности! **(нявызн.)** (24 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.
19. ↑  Комиссар Совета Европы обеспокоен событиями в Ереване **(нявызн.)** (24 чэрвеня 2015). Праверана 24 чэрвеня 2015.
20. ↑  Amnesty International: Использование силы против протестующих и журналистов в Армении должно быть объективно расследовано **(нявызн.)** (25 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015. (руск.)
21. ↑  В ООН призывают власти Армении и митингующих воздержаться от насилия и начать диалог **(нявызн.)** (24 чэрвеня 2015). Праверана 24 чэрвеня 2015.  (руск.)
22. ↑  США и Великобритания обеспокоены применением силы на митинге в Ереване **(нявызн.)** (24 чэрвеня 2015). Праверана 24 чэрвеня 2015.  (руск.)
23. ↑  Депутаты советуют властям Армении выслать посла США из страны **(нявызн.)** (25 чэрвеня 2015). Праверана 25 чэрвеня 2015.