**Армянскі кафедральны сабор Успення Прасвятой Багародзіцы** — дзеючы храм Армянскай апостальскай царквы ў Львове ў зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Адзіны храм Армянскай апостальскай царквы ў Заходняй Украіне; да 1945 года — кафедральны сабор Львоўскай армяна-каталіцкай архідыяцэзіі, а з 2000 года — кафедральны сабор Украінскай епархіі Армянскай апостальскай царквы.

Гісторыя
--------

Армянскую царкву пабудаваў у другой палове XIV стагоддзя (1363—1370 года) майстар Дорынг. На працягу стагоддзяў яна была грамадскім і рэлігійным цэнтрам армянскай дыяспары ў Львове. У 1367 годзе царква стала саборнай — у Львове быў утвораны епархіяльны цэнтр армян Русі і Валахіі. У далейшым вакол царквы склаўся адзін з самых цікавых ансамбляў горада, у які ўвайшлі званіца (1571 год, архітэктар Пётр Красоўскі), палац арцыбіскупа (XVIII стагоддзе), армянскі банк (XVII стагоддзе), манастыр бенедыктынак (1682 год), калона з фігурай Святога Хрыстафора і драўляны алтар з кампазіцыяй «Галгофа» (XVIII стагоддзе), агароджа з брамай (XVII—XIX стагоддзе).

Сам сабор неаднаразова перабудоўваўся: у 1437 годзе вакол яго ўзвялі адкрытую арачную галерэю, пераробленую на паўночным фасадзе ў сакрысцію (1671 год), а пасля ў рызніцу (1731 год). У 1630 годзе прыбудаваны прастакутны заходні неф. Пасля пажару 1712 года інтэр’ер набывае барочны характар. Падчас рэстаўрацыі 1908—1927 гадоў, якая ажыццяўлялася пад кіраўніцтвам архітэктара Францыска Манчынскага, замест разабраных жылых дамоў з боку вул. Кракаўскай пачата будаўніцтва заходняй уваходнай часткі, а сцены апсід дэкараваны стылізаванымі элементамі, запазычанымі са старажытнарымскай архітэктуры, — накладнымі аркамі і арнаментамі. З ужываннем стылізацыі ў інтэр’еры выкананы разьбяная драўляная столь над нефам XVII стагоддзя, фрэскі, арнаментальны роспіс сцен і вітражы (мастак Ян Генрык Розэн), мазаіка ў купалы (мастак Ю. Мехофер). У 1930 годзе па праекце Вітольда Мінкевіча выкананы новы галоўны алтар, прастол і амвон.

У часы СССР сабор быў зачынены. Савецкія ўлады ліквідавалі структуру Армянскай каталіцкай царквы. 26 лістапада 1945 года быў арыштаваны адміністратар архіепіскапіі, айцец Дыянісій Каэтанавіч і тры іншыя святары. Амаль усе армяне з’ехалі ў Польшчу.

Спачатку тут знаходзілася фондасховішча Львоўскай карціннай галерэі, а з 1953 года — музея імя Леніна. У студзені 2000 года храм вярнулі армянскай дыяспары. 6 студзеня 2001 года было здзейснена першае набажэнства, а 28 мая 2003 года сабор асвяціў Каталікос усіх армян Гарэгін II.

| ⛭Славутасці Львова |
| --- |
| Стары горад | 
* Галіцкая плошча
* Гарадскі арсенал
* Глінянская брама
* Каралеўскі арсенал
* Музейная плошча
* Парахавая вежа
* Плошча Міцкевіча
* Плошча Рынак
* Плошча Стары Рынак
* Плошча Яворскага
* Праспект Свабоды
* Ратуша
* Саборная плошча

 | Герб Львова |
| Храмы | 
* Армянскі сабор
* Вежа Карнякта
* Дамініканскі сабор
* Капліца Трох Свяціцеляў
* Касцёл езуітаў
* Касцёл і кляштар кармелітаў босых
* Касцёл Марыі Снежнай
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля
* Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў
* Касцёл Святой Марыі Магдалены
* Лацінскі катэдральны сабор
* Праабражэнская царква
* Сабор Святога Юра
* Свята-Георгіеўская царква
* Успенская царква
* Царква Святой Ганны
* Царква Святога Мікалая
* Царква Святых Вольгі і Лізаветы
* Касцёл і кляштар бернардзінцаў

 |
| Палацы | 
* Будынак Галіцкага намесніцтва
* Будынак навукоўцаў
* Камяніца Вайнароўскіх
* Палац армянскіх архіепіскапаў
* Палац Бандзінэлі
* Палац Бельскіх
* Палац грэка-каталіцкіх мітрапалітаў
* Палац губернатараў
* Палац Карнякта
* Палац лацінскіх архіепіскапаў
* Палац Любамірскіх
* Палац Патоцкіх
* Палац рымска-каталіцкіх арцыбіскупаў
* Палац Сяменскіх-Лявіцкіх
* Палац Сапегаў
* Палац Туркулаў-Камела

 |
| Паркі | 
* Высокі замак
* Парк Івана Франка
* Святаюрскі парк
* Стрыйскі парк

 |
| Іншае | 
* Аптэка-музей
* Галоўны чыгуначны вакзал
* Лычакіўскія могілкі
* Оперны тэатр
* Політэхніка
* Тэатр Занькавецкай
* Універсітэт
* Цытадэль
* Шаўчэнкаўскі гай

 |