**Ян Юр'евіч Глябовіч** (~1480 — 23 красавіка 1549) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Староста жыжморскі, мсціслаўскі, бабруйскі, барысаўскі, радашковіцкі, ваявода віцебскі (з 1529), вялікі пісар літоўскі (з 1530), ваявода полацкі (з 1532), ваявода віленскі (з 1542), вялікі канцлер літоўскі (з 1546).

Біяграфія
---------

Паходзіў з магнацкага роду Глябовічаў. Сын Юрыя Глябовіча, ваяводы смаленскага, маці невядомая. З 1516 г. — маршалак каралеўскі. Належаў да прыхільнікаў двара, быў даверанай асобай кар. Боны. У 1522 г. падтрымаў гарантаванне Жыгімонту Аўгусту заняцця вялікакняжацкага стальца. Староста мсціслаўскі і радашковіцкі (узг. 1527). У 1529 г. Я. Ю. Глябовіч у ліку камісараў па ўдакладненні мяжы паміж ВКЛ і Каронай. З 1529 г. — ваявода віцебскі. Вялікі пісар літоўскі (узг. 1530). З 1532 г. — ваявода полацкі.

Паводле Попісу 1528 года, з сваіх і жонкавых маёнткаў выстаўляў 148 коней, а з маёнткаў сваіх «паней» яшчэ 88 коней. Прымаў удзел у вайне з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537). Перад пачаткам ваенных дзеянняў, дасылаў з Полацка здабытыя праз шпегаў даведкі пра падзеі ў Маскоўскай дзяржаве. Улетку 1535 Я. Ю. Глябовiч разам з Янам Радзiвілам і Юрыем Алелькавічам, кіраваў адной з трох груповак войска ВКЛ, якая павінна была пад Полацкам падтрымаць дзеянні галоўнай арміі, але прадухіліць страты Себежа не здолела. У лютым 1536 разам з гетманам А. Неміровічам Я. Ю. Глябовіч спрабаваў вярнуць Себеж, але няўдала.

У снежні 1536 на чале пасольства ездзіў у Маскву, куды прыбыў 11 студзеня 1537 г. Пасольству не ўдалося заключыць мір з вяртаннем страчанага ў 1514 Смаленска. Было заключанае перамір'е на 5 гадоў, пры гэтым за ВКЛ заставаўся Гомель, а за Маскоўскай дзяржавай — Себеж і Севершчына. У 1542 зноў з пасольствам у Маскве, перамір'е працягнутае на 7 гадоў. Па вяртанні з Масквы, атрымаў староствы Бабруйскае і Барысаўскае. У тым жа 1542, пасля смерці Альбрэхта Гаштольда, прызначаны ваяводам віленскім. З 1546 — вялікі канцлер літоўскі.

Падтрымліваў каралеву Бону ў яе канфлікце з літоўскімі магнатамі, на Берасцейскім сойме (1544) гэтая яго пазіцыя выклікала галоснае абурэнне, з гэтае прычыны быў у ізаляцыі сярод паноў-рады, хоць і займаў сярод іх вышэйшае палажэнне. У 1540-х паўстала пытанне пра аб'яднанне ВКЛ з Польшчай і вакол яго разгарнулася барацьба груповак, пазіцыя Я. Ю. Глябовіча мяняліся, спачатку ён выступаў за больш цесную сувязь ВКЛ з Каронаю, пазней быў супраць гэтага.

Варагаваў з Радзівіламі. Так, пасля безпатомнай смерці Станіслава Гаштольда, міма ўдавы — Барбары з Радзівілаў — перавёў усю яго маёмасць на скарб, матываючы вымарачным правам гаспадара. Разам з Хадкевічамі і Осцікавічамі ствараў апазіцыю ўзмацненню Радзівілаў. Пасля смерці Я. Ю. Глябовіча гэтая барацьба не мела вынікаў, усе ўрады, у т.л. староства Барысаўскае за ім пераняў Мікалай Радзівіл Чорны, які сваю непрыязь да Я. Ю. Глябовіча перанёс на яго ўдаву.

Быў у трох шлюбах, першы з Ганнай з Барташэвічаў, другі з Соф'яй з Пяткевічаў, трэці з Ганнай Фёдараўнай з Заслаўскіх (з 1537 г. паводле інш. з сяр. 1540-х). За Ганнай з Заслаўскіх як пасаг атрымаў частку Заслаўя і Заслаўскага княства. Меў 10 дзяцей — (1) Ядвігу, (2) Станіслава, Крысціну, Соф'ю, Ганну, Эльжбету, (3) Яна, Эльжбету, Барбару і Дароту.

Зноскі
------

1. 1 2  Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. V, Ziemia połocka i województwo połockie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. Г. Люлевіч — Warszawa: 2018. — С. 237. — ISBN 978-83-65880-49-9<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q120756022'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22114975'></a>

Літаратура
----------

* Заяц Ю. А. Заславль X—XVIII веков (историко-археологический очерк). — Мн.: Наука и техника, 1987;
* Спиридонов М. Ф. Заславль в XVI в. — Мн. 1998.


| ?Ян Юр’евіч Глябовіч — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Глеб Вяжэвіч |  | Вяж Капатовіч[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Ян Юр’евіч Глябовіч |  | Юрый Глебавіч Глябовіч |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ганна Мілохна Рачкоўна[d] |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

| ⛭Канцлеры вялікія літоўскія |
| --- |
| 
* Міхал Кезгайлавіч (1444—1476)
* Алехна Судзімонтавіч (1478—1491)
* Мікалай Радзівіл «Стары» (1492—1510)
* Мікалай Радзівіл (1510—1522)
* Альбрэхт Гаштольд (1522—1539)
* Ян Глябовіч (1546—1549)
* ✰ Мікалай Радзівіл «Чорны» (1550—1565)
* Мікалай Радзівіл «Руды» (1566—1579)
* Астафій Валовіч (1579—1587)
* Леў Сапега (1589—1623)
* Альбрэхт Станіслаў Радзівіл (1623—1656)
* Крыштаф Жыгімонт Пац (1658—1684)
* Марцыян Аляксандр Агінскі (1684—1690)
* Дамінік Мікалай Радзівіл (1690—1697)
* Караль Станіслаў Радзівіл (1698—1719)
* Міхал Сервацы Вішнявецкі (1720—1735)
* Ян Фрыдэрык Сапега (1735—1751)
* Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі (1752—1775)
* Аляксандр Міхал Сапега (1775—1793)
* Іахім Храптовіч (1793—1795)

 |  |

| ⛭Ваяводы віленскія |
| --- |
| 
* Войцех Манівід (1413—1424)
* Гедыгольд (1425—1432)
* Ян Даўгірд (1433—1443)
* Івашка Гаштольд (1443—1458)
* Івашка Манівідавіч (1458)
* Міхал Кезгайлавіч (1458—1476)
* Алехна Судзімонтавіч (1477—1491)
* Мікалай Радзівіл «Стары» (1492—1509)
* Мікалай Радзівіл (1510—1521)
* Альбрэхт Гаштольд (1522—1539)
* Ян Глябовіч (1542—1549)
* ✰ Мікалай Радзівіл «Чорны» (1551—1565)
* Мікалай Радзівіл «Руды» (1566—1584)
* Крыштаф Мікалай Радзівіл «Пярун» (1584—1603)
* Мікалай Крыштаф Радзівіл «Сіротка» (1604—1616)
* Ян Караль Хадкевіч (1616—1621)
* Леў Сапега (1623—1633)
* Крыштаф Радзівіл (1633—1640)
* Януш Скумін Тышкевіч (1640—1642)
* Крыштаф Хадкевіч (1642—1652)
* Януш Радзівіл (1653—1655)
* Павел Ян Сапега (1656—1665)
* Міхал Казімір Радзівіл (1666—1668)
* Юрый Караль Глябовіч (1668—1669)
* Міхал Казімір Пац (1669—1682)
* Казімір Ян Сапега (1682—1703)
* Януш Антоні Вішнявецкі (1704)
* Казімір Ян Сапега (1705—1720)
* Людвік Канстанцін Пацей (1722—1730)
* Казімір Дамінік Агінскі (1730—1733)
* Міхал Сервацы Вішнявецкі (1735—1744)
* Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька» (1744—1762)
* Караль Станіслаў Радзівіл Пане Каханку (1762—1764)
* Міхал Казімір Агінскі (1764—1768)
* Караль Станіслаў Радзівіл Пане Каханку (1768—1790)
* Міхал Геранім Радзівіл (1790—1795)

 |