Краіны — экспарцёры (чырвоны) і імпарцёры (сіні) ЗПГ у 2009 годзе
**Звадкаваны прыродны газ (ЗПГ)** (англ.: LNG — liquefied natural gas) — прыродны газ, штучна звадкаваны праз ахаладжэнне да −160 °C для палягчэння захоўвання і транспарціроўкі. Важны спосаб забеспячэння энергарэсурсамі многіх краін, у тым ліку Японіі, Францыі, Бельгіі, Іспаніі, Паўднёвай Карэі.

Фізіка-хімічныя характарыстыкі
------------------------------

ЗПГ уяўляе бясколерную вадкасць без паху са шчыльнасцю ў 2 разы меншай за ваду. На 75-99 % складаецца з метану. Тэмпература кіпення −158…−163 °C. У вадкім стане не гаручы, не таксічны, не агрэсіўны. Для ўжывання выпарваецца да зыходнага стану. Пры згаранні пароў утварае дыяксід вугляроду і вадзяную пару.

Чысты ЗПГ не гарыць, сам сабою не ўзгарае і не выбухае. На адкрытай прасторы пры звычайнай тэмпературы ЗПГ вяртаецца да газавага стану, хутка выпараецца і растае ў паветры. Пры выпарэнні ЗПГ, прыродны газ можа ўзгарэць, калі адбудзецца кантакт з полымем. Для ўзгарання мусіць быць канцэнтрацыя выпарэнняў ЗПГ у паветры ад 5 % да 15 %. Калі канцэнтрацыя меней за 5 %, то выпарэнняў мала для ўзгарання, а калі болей за 15 %, то для ўзгарання ў асяроддзі дужа мала кіслароду.

Здабыванне
----------

ЗПГ здабываюць з прыроднага газу праз сцісканне з далейшым ахаладжэннем. Працэс звадкавання ідзе ступенямі, на кожнай з іх газ сціскаецца ў 5-12 разоў, затым ахаладжаецца і перадаецца на наступную ступень. Уласна звадкаванне адбываецца пры ахаладжэнні пасля апошняй ступені сціскання. Агулам пры звадкаванні прыродны газ змяншаецца ў аб'ёме прыкладна ў 600 разоў. Такім чынам, 1 тона ЗПГ прыкладна роўная 1,38 тыс. м³ прыроднага газу.

Працэс звадкавання вымагае значных выдаткаў энергіі — да 25 % яе колькасці ў ЗПГ. Звадкоўваюць на некалькіх відах ўстановак — дросельных, турбадэтандэрных, турбінна-віхравых і інш. Ёсць тэхналогіі ашчаджэння пры звадкаванні да 50 % выдаткаў, з выкарыстанне энергіі, якая губляецца на газаразмеркавальных станцыях пры драселіраванні прыроднага газу ад ціску магістральнага трубаправода (4-6 МПа) да ціску спажыўца (0,3-1,2 МПа). Пры гэтым выкарыстоўваецца як уласна патэнцыяльная энергія сціснутага газу, так і натуральнае ахаладжэнне газу пры зніжэнні ціску. Таксама дадаткова ашчаджаецца энергія неабходная для падагрэву газу перад падачай спажыўцу.

ЗПГ здабываюць на адмысловых заводах, звычайна размешчаных паблізу раёнаў здабычы прыроднага газу.

Захоўванне і транспарціроўка
----------------------------

Здабыты ЗПГ захоўваюць у адмысловых крыацыстэрнах, змайстраваных на прынцыпах сасуда Дзюара.

Транспарціруюць ЗПГ на спецыялізаваных марскіх суднах — газавозах, абсталяваных крыацыстэрнамі, а таксама на спецыяльных аўтамабілях і ў чыгуначных цыстэрнах.

Для ўжывання ЗПГ рэгазіфікуюць.

Рэгазіфікацыя
-------------

Рэгазіфікацыя — выпарванне ЗПГ без доступу паветра. Рэгазіфікаваны ЗПГ, фактычна прыродны газ, транспарціруюць канечным спажыўцам па трубаправодах.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Neftegaz.RU, 2014

Літаратура
----------

* Звадкаванне газаў // БЭ у 18 т. — Т. 7. — С. 32-33.
* Сжиженный природный газ (СПГ) // Neftegaz.RU [Электронный ресурс]: Техническая библиотека / Гл. ред. В. Юдина. — М.: ООО «Информационное агентство Neftegaz.RU», 2014.
* *Майорец М. Симонов К.* Сжиженный газ — будущее мировой энергетики. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 360 с. — ISBN 978-5-9614-4403-2.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Звадкаваны прыродны газ на Вікісховішчы |


| ⛭Асноўныя віды арганічнага паліва |
| --- |
| Выкапнёвае | 

|  |  |
| --- | --- |
| Нафта  і нафтапрадукты  | Нафта ·  Мазут ·  М-40 ·  Піранафт ·  Гудрон ·  Петралейны эфір ·  Газавы кандэнсат ·  Дызельнае паліва ·  Газойль ·  Ліграін ·  Газа ·  Бензін ·  Газалін |
| Прыродныя газы  | Прыродны газ ·  Кампрымаваны прыродны газ ·  Звадкаваны прыродны газ ·  Звадкаваныя вуглевадародныя газы ·  Нафтавыя газы ·  Вугальны газ ·  Газавыя гідраты ·  Сланцавы газ |
| Вуглі і сланец  | Буры вугаль ·  Каменны вугаль ·  Антрацыт ·  Гаручы сланец ·  Сапрапеліты ·  Каменнавугальны кокс |
| Торф  | Торф ·  Тарфяны кокс |

 |
| Узнаўляльнае і біялагічнае | Ламачча ·  Дровы ·  Кізяк ·  Гной ·  Дрэўны вугаль ·  Этанол ·  Біядызель ·  Біяэтанол ·  Бутанол-1 ·  Метанол ·  Звалачны газ ·  Балотны газ ·  Біягаз ·  Біявадарод |
| Штучнае | Даменны газ ·  Свяцільны газ ·  Коксавы газ ·  *Трэт-*бутылметылавы эфір ·  Сінтэз-газ ·  Сінтэтычнае паліва ·  Генератарны газ ·  Вадарод ·  Вадавугальнае паліва ·  Пекавы кокс |



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 14034172 · NKC: ph1053855 |