**Чжаа І** (кіт. трад. 趙翼, спр. 赵翼; 1727—1814) — кітайскі паэт
, тэарэтык літаратуры, гісторык, дзяржаўны служачы часоў імперыі Цын.

Біяграфія
---------

Паходзіў з купецкай сям’і. Нарадзіліся ў павеце Уцзін. У юнацтве выявіў талент да навучання. У 1741 годзе страціў бацьку. Пасля некалькіх няўдалых спроб у 1750 годзе паспяхова здаў правінцыйны экзамен, а ў 1761 годзе -імператарскі, атрымаўшы вышэйшую навуковую ступень цзіньшы. Пасля гэтага яго вызначылі на дзяржаўную службу. У 1766 годзе ён займаў пасаду інспектара ў прэфектурах Гуансі, потым у Гуанчжоу, Гуйчжоу.

У 1772 годзе ў сувязі з хваробай маці сыходзіць у адстаўку. Праз некалькі гадоў вяртаецца на службу. У 1787 годзе прызначаецца памочнікам губернатара Тайваня. У 1812 годзе ў сувязі з хваробай канчаткова пакідае службу. У 1814 годзе памірае.

Творчасць
---------

У спадчыне шмат твораў, сярод якіх — «Разважанні аб паэзіі», «Храналогія жыцця Лу Ю», паэта XII стагоддзя, гістарычныя працы «Заўвагі да дваццаці двух дынастыйных гісторый».

Лічачы, што развіццё літаратуры звязана з развіццём грамадства, Чжаа І ставіў сучасныя яму творы вышэй старажытных. Вершы танскіх паэтаў Лі Бо і Ду Фу, пісаў ён, прыгожыя, але цяпер яны не могуць выглядаць такімі свежымі і новымі, як падчас іх стварэння, таму няма чаго ім пераймаць.

Падзяляючы погляды свайго сябра Юань Мэя на паэзію як на сродак выказвання індывідуальных пачуццяў і думак, Чжаа І стварыў мноства выдатных вершаў, якія перадалі дух часу — «Чытаю кнігі», «Жыву, свабодны ад спраў» і да таго падобнае. У шэрагу яго вершаў гучыць спачуванне сялянам, насмешкі над чыноўнікамі, сатыра на педантаў — канфуцыянцаў і ілжэвучоных.

Зноскі
------

1. 1 2  *Swartz A.* Yi Zhao // Open Library — 2007. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
2. 1 2  **(not translated to mul)** Yi Zhao // Project Gutenberg — Project Gutenberg Literary Archive Foundation, 1971. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q68968916'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22677'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22673'></a>
3. ↑  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>

Літаратура
----------

* *Smith, Richard J.* China’S Cultural Heritage: The Qing Dynasty, 1644—1912. — Boulder, CO: Westview Press, 1983.
* *Cheong, Iona D.* Man. Class of 1761. — Stanford, CA: Stanford University Press, 2004.
* *Kaplan, Edward H.* «Yueh Fei and the Founding of the Southern Sung.» PhD diss. University of Iowa, 1970, as found in: Waldron, Arthur. The Great Wall of China: From History to Myth. Cambridge: University of Cambridge Press, 1990.
* *Schmidt, J. D.* Harmony Garden: The Life, Literary Criticism, and Poetry of Yuan Mei (1716—1798). — N. Y.: RoutledgeCurzon, 2003.
* *Waldron, Arthur*. The Great Wall of China: From History to Myth. — Cambridge: University of Cambridge Press, 1990.
* *Du, Weiyun*. Zhao Yi zhuan. — Taipei, 1983.
* *Wang, Jiangsheng*. Zhao Oubei yanjiu. — Taipei, 1988.
* 宮崎市定『中国文明の歴史９清帝国の繁栄』（中公文庫、2000年）- ISBN 4122037379

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Project Gutenberg |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 170180844 · CBDB: 0056569, 0366208 · GND: 138586322 · ISNI: 0000 0000 8271 2554 · LCCN: n83040128 · NDL: 00554073 · NTA: 142673862 · SUDOC: 128318309 · VIAF: 77685208 |

 |