**Аарон** (іўр.: אַהֲרֹן) — паводле біблейскага падання, першасвяштар ізраільскага народа, сын Амрама і Іахаведы, левіт, старэйшы брат прарока Майсея, дзейсны яго супрацоўнік і памочнік у справе вызвалення сваіх суайчыннікаў ад егіпецкай няволі.

Святарства
----------

Паводле Бібліі, быў закліканы да гэтай дзейнасці самім богам, які адвёў яму 123 гады зямнога жыцця і надзяліў яго род правам першасвятарства. Менавіта ад яго першасвятарскі сан зрабіўся спадчынным і перадаваўся да старэйшага прадстаўніка ў яго родзе. Астатнія прадстаўнікі гэтага жрэчаскага роду выконвалі абавязкі святяроў. Аб велізарным значэнні гэтай жрэчаскай касты ў тагачасным грамадскім жыцці сведчыць той факт, што першасвятары прымалі самы дзейсны ўдзел як у рэлігійных, так і грамадска-палітычных справах. Яны служылі ў войску ў якасці кіраўнікоў, пісцоў і простых воінаў. Амаль усе ізраільскія суды былі запоўнены святарамі, якія судзілі народ па закону Майсея. Але галоўным і важнейшым іх абавязкам была служба алтару, вывучэнне закону і навучанне народа. Апрача іх ніхто не меў права набліжацца да алтара, запальваць свяцільні, курыць фіміям, прымаць ахвярапрынашэнні і ажыццяўляць розныя іншыя свяшчэнныя дзеянні. Галоўным жа начальнікам над святарамі і над усім племем левітаў з’яўляўся сам першасвятар, які прадстаўляў народ свайго племя, насіў спецыяльнае адзенне, быў кіраўніком судовых спраў, тлумачальнікам волі боскай і вестуном ісціны ў апошняй інстанцыі. Ён абвяшчаў будучы лёс краіны і народа, карыстаўся выключнымі правамі і адыгрываў выдатную ролю ў яго гісторыі, таму нярэдка здаралася, што вярхоўная ўлада і годнасць першасвятара спалучаліся ў адной асобе. Падзенне Іерусаліма ў часы Рымскай імперыі паклала канец існаванню іудзейскага першасвятарства.

Выявы
-----

Ааарон у першасвятарскім уборы.
У раннехрысціянскім і раннім сярэднявечным мастацтве Аарон часта выяўляўсяся юным, у антычных адзеннях (мазаікі царквы Санта-Марыя-Маджорэ ў Рыме, 432—440). З IX ст. замацавалася традыцыя ўяўляць Аарона старым, у першасвятарскім уборы. Выявы Аарона сустракаюцца ў складзе кампазіцый на біблейскія тэмы ў ліку старазапаветных прарокаў у роспісах і скульптуры гатычных парталаў, таксама ў візантыйскім і старажытнарускім мастацтве.

Зноскі
------

1. ↑  Mosaic Judaism — 1500.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3324698'></a>
2. ↑  Скарына Ф. Творы:… С. 159.

Літаратура
----------

* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт. падрыхт. тэкстаў, камент. слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. 159. — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аарон
* Большая российская энциклопедия Архівавана 6 лістапада 2019. (руск.)

| ⛭Біблейскія прарокі |
| --- |
| Прарокі ў Пяцікніжжы | 
* Ной
* Евер
* Валаам
* Іоў
* Аўрам
* Сара
* Ісак
* Якаў
* Майсей
* Аарон
* Марыя
* Ісус Навін
* Фінеес

 |
| Прарокі ў Эпоху Судзяў і аб’яднанага царства | 
* Дэвора
* Ілій
* Ганна
* Самуіл
* Давід
* Саламон
* Гад
* Нафан
* Ахія Сіламлянін

 |
| Пісьмовыя прарокі | 

|  |  |
| --- | --- |
| Вялікія прарокі | 
* Езекііль
* Ерамія
* Ісая
* Данііл

 |
| Меншыя прарокі | 
* Авакум
* Агей
* Амос
* Асія
* Аўдзей
* Захарыя
* Іаіль
* Іона
* Малахія
* Міхей
* Навум
* Сафоній

 |

 |
| Іншыя прарокі Ізраіля і Іўдзеі | 
* Самей
* Ілья
* Елісей
* Алдама

 |


| ?Аарон — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Якаў, патрыярх |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Амрам[d] |  | Kohath[d] |  | Левій, сын Якава |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Leah[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  | Аарон |  |  |  | Ісак |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Якаў, патрыярх |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Rebecca[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Іяхаведа[d] |  | Левій, сын Якава |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Лаван |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Leah[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Adinah[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Біблейская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая савецкая (1 выд.) · Вялікая Южакова · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кароткая яўрэйская · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Праваслаўная · Праваслаўная багаслоўская · Энцыклапедычны лексікон · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Catholic (1907—13) · Catholic (1997—…) · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com · Rodovid · Rodovid · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNE: XX5177837 · GND: 118500031 · LCCN: n85025198 · NKC: osa2014848560 · NLA: 66170737 · VIAF: 86951058 |

 |