**Аўтамабільная прамысловасць Сербіі** з'яўляецца адным з найважнейшых сектараў прамысловасці краіны, прадукцыя якой складае 15 % ад усёй прамысловай прадукцыі Сербіі і 18 % ад усяго экспарту па стане на 2013 год.

Гісторыя
--------

Сербская аўтамабільная прамысловасць існуе ўжо на працягу больш за 70 гадоў, узыходзячы да часоў Югаславіі, калі ў горадзе Крагуевац у 1939 годзе была заснавана прамысловая кампанія Застава  (руск.) (бел. якая вырабляла розныя мадэлі аўтамабіляў па ліцэнзіі Fiat.

Застава выпускала прадукцыю ў адпаведнасці з высокімі вытворчымі стандартамі, што дазволіла ёй канкураваць з іншымі заходнімі вытворцамі аўтамабіляў, такіх як Mercedes-Benz, Ford, PSA Peugeot Citroën  (руск.) (бел. Renault і Opel.

Сёння аўтамабільная прамысловасць з'яўляецца адной з самых развітых вытворчых галін у Сербіі, на якую прыпадае амаль 10 % усяго аб'ёму ПЗІ  (руск.) (бел. ў Сербіі з 2000 года. 27 міжнародных інвестараў ўклалі амаль 1,5 млрд еўра ў гэты сектар, тым самым стварыўшы больш за 19 000 працоўных месцаў. Сербскі аўтапрам пастаўляе прадукцыю практычна ўсіх асноўным еўрапейскім і таксама некаторых азіяцкім вытворцам аўтамабіляў.

Асноўнай прадукцыяй сербскага аўтапрама з'яўляюцца запчасткі для хадавых частак аўтамабіляў, асабліва шыны і дэталі падвескі. Іншымі найважнейшымі прадуктамі з'яўляюцца элементы электраправодкі і аўтамабільныя акумулятары. Таксама ў вытворчасці знаходзяцца розныя дэталі рухавікоў, пераважна адліваныя, разам з каванымі дэталямі накшталт размеркавальных валаў, тармазных дыскаў, клапанаў і махавікоў.

Вытворцы
--------

### Fiat Automobili Srbija

Fiat 500L вырабляецца ў Крагуевац.
У 2008 годзе кампанія FIAT набыла кантрольны пакет акцый *Zastava Automobili* і інвеставала больш за $1 млрд у аўтазавод у перыяд з 2008 па 2012 год, які цяпер выпускае 200 000 аўтамабіляў у год. У выніку гэтага назва «Zastava» цяпер не выкарыстоўваецца ў назве прадукцыі, і канвеер у Крагуевац цяпер вырабляе аўтамабілі FIAT (Fiat 500L  (руск.) (бел.).

Акрамя асноўнага завода, які цяпер выпускае мадэлі FIAT, у *Zastava group* таксама ўваходзяць Zastava specijalni automobili і Zastava Kamioni.

### BIK

BIK (*Bus industries Kragujevac*), у супрацоўніцтве з беларускім вытворцам грузавых аўтамабіляў і аўтобусаў МАЗ, пачаў вытворчасць аўтобусаў мадэлі BIK-203 у канцы 2000-х. Гэтыя аўтобусы былі набытыя адміністрацыямі некалькіх сербскіх гарадоў і цяпер выкарыстоўваюцца ў якасці грамадскага транспарту.

### FAP

FAP 2640, грузавік з трыма восямі
У 1952 годзе была заснавана Fabrika automobila Priboj  (руск.) (бел. (FAP). Год праз пачаўся выпуск грузавікоў на аснове ліцэнзіі ад аўтамабільнай кампаніі Saurer. У 1970 годзе FAP падпісала кантракт аб вытворчым, тэхнічным і фінансавым супрацоўніцтве з Daimler-Benz  (руск.) (бел.. У 1978 ФАП пачала сваё супрацоўніцтва з Ваенна-тэхнічным інстытутам у Бялградзе  (руск.) (бел. і пачала распрацоўку і вытворчасць ваеннай тэхнікі. У цяперашні час ФАП вырабляе ваенныя машыны, грузавікі, трактары і аўтобусы.

### Ikarbus

Ikarbus IK-112N
Ікарбус  (руск.) (бел. таксама з'яўляецца адным з сербскіх вытворцаў аўтобусаў. Кампанія ўпершыню была заснавана ў 1923 годзе і займалася вытворчасцю самалётаў. Пасля Другой сусветнай вайны кампанія была нацыяналізаваная і два іншых сербскіх авіавытворцы, Рогожарски  (руск.) (бел. і Змај  (руск.) (бел. былі аб'яднаны ў Ікарус. Аднак падчас 1950-х гадоў большасць работнікаў і асноўная частка абсталявання авіяцыйнага завода была перамешчаная ў СOКО  (руск.) (бел. і з тых часоў Ікарус цалкам засяродзіўся на вытворчасці аўтобусаў, спачатку па ліцэнзіі ад Saurer і MAN, а пазней перайшоўшы да распрацоўкі ўласных канструкцый. У 1992 годзе прадпрыемства было прыватызавана, але з-за спрэчкі з венгерскім вытворцам аўтобусаў Ikarus, яно змянілі назву на Ikarbus.

### Neobus

Neobus быў яшчэ адным заводам па вытворчасці аўтобусаў. Заснаваны ў Нові-Садзе ў 1952 годзе пад назвай Autokaroserija. Цесна супрацоўнічаў са славенскім заводам Tovarna vozil Maribor  (руск.) (бел.. У 1992 годзе, пасля набыцця Славеніяй незалежнасці, супрацоўніцтва скончылася. Autokaroserija стала незалежным вытворцам аўтобусаў і змяніла сваю назву на Neobus. У 2012 годзе Neobus абвясціў банкруцтва.

### IMT

IMT займаецца вытворчасцю трактароў і іншай сельскагаспадарчай тэхнікі з 1950 года.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Aerospace and Defense | RAS
3. ↑  Fiat Investing $1b into Zastava **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Macedoniaonline.eu. Архівавана з першакрыніцы 23 красавіка 2012. Праверана 29 лістапада 2008.
4. ↑
5. ↑  Gas-powered bus from Kragujevac at ekapija.rs, 20-4-2009
6. ↑  MAZ-BIK 203 at Vulović Transport official website