Каср Ібрым на карце Ніжняй Нубіі
**Каср Ібрым** (араб. ‏قصر ابريم‎‎) — разваліны старажытнага горада сярэднявечнай Ніжняй Нубіі, знаходзіцца на поўдні сучаснага Егіпта. Старажытны горад размяшчаўся першапачаткова на схіле берага Ніла, але ў выніку будаўніцтва Асуанскай плаціны ў другой палове XX стагоддзя і ўтварэння ў выніку разліва вод Ніла вазера Насер, Каср Ібрым фактычна стаў востравам. З будаўніцтвам плаціны апынулася, што Каср Ібрым — адзіны археалагічны помнік у раёне затаплення, які апынуўся вышэй новага ўзроўню вады. І да, і пасля будаўніцтва плаціны Каср Ібрым прыцягваў да сябе археолагаў.

Першыя раскопкі Каср Ібрыма распачала экспедыцыя Пенсільванскага ўніверсітэта ў 1911 годзе. Археолагамі ўсталявана, што першыя паселішчы Каср Ібрым датуюцца Егіпецкім Познім перыядам. Паселішча дасягнула росквіту ў Сярэднявеччы, у гэты перыяд у Каср Ібрыме размяшчалася дыяцэзія дзяржавы Набатыі. У Каср Ібрыме знойдзена найбагацейшая на сённяшні дзень калекцыя дакументаў на старажытнанубійскай мове, уключаючы дакументы дыяцэзіі. Каср Ібрыме быў населены аж да 1840-х гадоў, у наш час востраў закрыты для наведвання, на ім працуюць толькі археолагі. 

Старонка манускрыпта на старажытнанубійскай мове, датаваная IX-X стагоддзем з Каср Ібрыма
*Замак-крэпасць Ібрым*, якая аднаўляецца археолагамі, пабудаваны на падмурку больш старажытнай пабудовы часоў егіпецкіх фараонаў. Будаўніцтва працягвалася ў рымскі перыяд, у часы прэфектуры Гая Петроніуса (англ.: Gaius Petronius), у валадаранне імператара Аўгуста. Усталявана, што ў гэты перыяд будаўніцтва вялося з выкарыстаннем матэрыялаў больш старажытных пабудоў. Найстарэйшы раскапаны храм датуецца эпохай фараона Тахарка. На гэтым храме намаляваны фараон, які прыносіць ахвяраванне багам. Найстаражытным знойдзеным артэфактам з'яўляецца стэла, узведзеная на 8-м годзе валадарання фараона Аменхатэпа I. 

Руіны кафедральнага храма Каср Ібрым
Стэла фараона Аменхатэпа I выкарыстоўвалася пры будаўніцтве значна пазнейшага Візантыйскага кафедральнага храма, які дайшоў да нашых дзён у руінах. У наш час гэта стэла знаходзіцца ў калекцыі Брытанскага музея. На заходнім схіле *замка-крэпасці Ібрым* размяшчаюцца некалькі невялікіх храмаў, высечаных у камені па загадзе егіпецкага намесніка царства Куш і прысвечаных розным кіраўнікам Егіпецкага Новага царства і егіпецкім божаствам. Падчас падрыхтоўкі тэрыторыі да затаплення пры будаўніцтве Асуанскай плаціны ў Каср Ібрым праводзіліся працы, падчас якіх барэльефы зразаліся і перавозіліся ў раён Новага Вадз-эс-Себэ (англ.: New Wadi es-Sebua). Вялікая каменная стэла Сеці I, узведзеная егіпецкім намеснікам часоў фараона Аменамопэ (англ.: Amenemope), выяўленая на паўднёвым схіле *замка-крэпасці Ібрым*, была перавезена ў мясцовасць Новая Калабша (англ.: New Kalabsha) у наваколлях Асуана.

Зноскі
------

1. ↑  David. op. cit. pp.106-107
2. ↑  John Baines and Jaromír Málek, Atlas of Ancient Egypt, Facts on File Publications New York, 1982. p.183
3. ↑  Rosalie David, Discovering Ancient Egypt, Facts on File, 1993. p.106
4. ↑  Bains & Málek, op. cit. p.183
5. ↑  Qasr Ibrim in Ancient Nubia
6. ↑  David, op. cit. p.106
7. 1 2  Baines & Málek, op. cit. p.183

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каср Ібрым