**Нгуен Хыу Ан** (в’етн.: Nguyễn Hữu An; 1 кастрычніка 1926 — 9 красавіка 1995) — старшы генерал-лейтэнант В’етнамскай народнай арміі, удзельнік Індакітайскай і В’етнамскай войнаў.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 1 кастрычніка 1926 года ў камуне Труёнг Ен, раён Гіявінь, правінцыя Нінбінь.

У верасні 1945 года ўступіў у В’етнамскую народную армію.

Падчас Індакітайскай вайны прыняў удзел у некалькіх вырашальных бітвах, такіх як бой за Бонг Лау і Лунф Фэй у 1949 годзе. У ходзе пагранічнай кампаніі 1950 года ўзначальваў 251-ы батальён 174-га палка ў бітве пры Джонг Кхе. Пазней займаў пасады камандзіра батальёна, намесніка камандзіра палка, удзельнічаў у акцыях у Бін-Ліе, Вонх-Фук і Моц-Чау. У бітве пры Д’енб’енфу камандаваў 174-м палком 316-й дывізіі і тройчы атакаваў пагорак А1 (Эліяне 2). 7 мая 1954 года яго полк канчаткова пераадолеў французскую абарону на А1, і гэта стала адным з заключных дзеянняў у кампаніі.

У гады В’етнамскай вайны камандаваў войскамі Паўночнага В’етнама ў бітве пры Я-Дранг. У 1974 годзе атрымаў званне генерал-маёра. Падчас Вясновага наступлення 1975 года быў камандуючым 2-га корпуса. У баях за Сайгон менавіта яго байцы ўзнялі сцяг Фронту нацыянальнага вызвалення Паўднёвага В’етнама на даху Палаца Незалежнасці аб 11:30 30 красавіка 1975 года, што лічыцца завяршэннем вайны.

У пасляваенны перыяд працягнуў службу ва в’етнамскіх узброеных сілах. У 1980 годзе атрымаў званне генерал-лейтэнанта. Шэсць гадоў праз павышаны да старшага генерал-лейтэнанта (генерал-палкоўніка). Займаў ключавыя пасады ва ўзброеных сілах, уключаючы памочніка генеральнага інспектара, намесніка начальніка па сумяшчальніцтве начальніка штаба і выконваючага абавязкі камандуючага 2-й ваеннай акругай (1984—1987), дырэктара Ваеннай акадэміі (1988—1991) і дырэктара Акадэміі нацыянальнай абароны (1991—1995). 

Памёр 9 красавіка 1995 гады ў Ханоі ва ўзросце 68 гадоў.

Узнагароды
----------

* Ордэн Незалежнасці Першай ступені
* Два першакласных ордэна «Ваенныя подзвігі»
* Ордэн «Ваенныя подзвігі» 3-га класа
* Ордэн III ступені за ваенныя подзвігі за вызваленне
* Два парадку подзвігаў першага і другога класа
* Ордэн Перамогі II ступені

У культуры
----------

У амерыканскім кінафільме 2002 года «Мы былі салдатамі» (рэжысёр Рэндал Уолес) ролю Нгуен Хыу Ана выканаў в’етнамскі акцёр Дон Зыонг, які за гэта быў абвінавачаны ў сябе дома ў «здрадзе Радзімы» і вымушаны быў эміграваць у ЗША.

Зноскі
------

1. ↑   Архівавана 17 сакавіка 2010 года. Sr. Lt Col Nguyen Huu An, Deputy Commander, B-3 Front (NVA/PAVN), Central Highlands, South Vietnam, mid-'60's
2. ↑  *Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975, tập IV - Cuộc đụng đầu lịch sử*, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Trang 52: *"...đồng chí Nguyễn Hữu An, Tham mưu phó B3, Tư lệnh sở chi huy tiền phương mặt trận..."*
3. ↑  Theo cuốn *We were soldiers once... and young*, Trung tướng Harold G. Moore và nhà báo Joseph L. Galloway. Bản dịch tiếng Việt của Vương Minh Quang dịch, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam xuất bản, Hà Nội, 1993.
4. ↑  *Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng* (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia
5. ↑  Nghị quyết số 704 NQ/HĐNN7, ngày 30-01-1986 của Hội đồng Nhà nước về việc thăng quân hàm từ cấp Trung tướng lên cấp Thượng tướng cho 10 quân nhân (do Chủ tịch Trường Chinh Ký)

Літаратура
----------

* *Đường tới Điện Biên Phủ* (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
* *Chiến trường mới* (Thượng tướng Nguyễn Hữu An) - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
* *Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954 - 1975* (Viện lịch sử quân sự Việt Nam) - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia
* *Điện Biên Phủ qua những trang hồi ức* (Nhiều tác giả) - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
* *Ký ức Tây Nguyên* (Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp) - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
* *Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng* (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia
* *Nguyễn Hữu An - Vị tướng trận mạc* (Hội Khoa học Lịch sử Việt nam) - Trung tâm UNESCO bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc Việt nam

Спасылкі
--------

* Bài viết về những người đã tham gia cuộc chiến tại Ia Drang-30 năm sau
* Bảo Tàng lịch sử quân sự Việt Nam Архівавана 5 сакавіка 2016.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 14460802j · GND: 133487474 · ISNI: 0000 0000 8169 7380 · LCCN: n2005057917 · SUDOC: 085997560 · VIAF: 100325139 |

 |