**Трахо́ма** (новалат. trachōma, ад стар.-грэч.: τραχύς — *шурпаты*, *няроўны*) — хранічнае інфекцыйнае запаленне злучальнай тканкі (кан'юнктывы) вачэй у чалавека. Трахома, таксама вядомая пад назвамі **гранулярны кан'юнктывіт**, **егіпецкая афтальмія** і **сляпучая трахома** — інфекцыйная хвароба, якая выклікаецца бактэрыяй *Chlamydia trachomatis*. Інфекцыя мае вынікам шурпатасць унутранай паверхні павек. Шурпатасць можа выклікаць боль у вачах, рэпанне знешняй паверхні вачэй ці рагавіцы, а таксама, магчыма, слепату.

Прычына
-------

Бактэрыя, якая выклікае хваробу, можа распаўсюджвацца ў выніку непасрэднага ці ўскоснага кантакту з вачыма ці носам хворага. Ускосны кантакт уключае кантакт з адзеннем ці мухамі, якія датыкаліся да вачэй ці носа хворага. Неабходна вялікая колькасць заражэнняў на працягу некалькіх гадоў, перш чым шурпатасць павек настолькі ўзмацніцца, што павекі пачнуць намульваць вока. Хвароба больш распаўсюджаная сярод дзяцей, чым сярод дарослых. Благія санітара-гігіенічныя ўмовы, цесната і недастатковае забеспячэнне чыстай вадой і туалетамі таксама павялічваюць распаўсюджванне хваробы.

Прыкметы: кан'юнктыва чырванее, на ёй утвараюцца шэрыя, мутныя зярняткі (фалікулы), памяншаецца сакрэцыя слёзнай вадкасці, рагавіца парастае сасудамі, утвараюцца рубцы. Ускладненні: зварот павекавых краёў, няправільны рост веек (трыхіяз), запаленне рагавіцы з язвамі, бяльмом; адна з прычын слепаты. Лячэнне тэрапеўтычнае, хірургічнае.

Папярэджанне і лячэнне
----------------------

Меры, накіраваныя на папярэджанне захворвання, уключаюць паляпшэнне доступу да чыстай вады і зніжэнне колькасці хворых асоб шляхам лячэння антыбіётыкамі. Могуць уключаць адначасовае лячэнне цэлых груп людзей, сярод якіх звычайна распаўсюджана захворванне. Аднаго мыцця для папярэджання хваробы недастаткова, але яно можа эфектыўна дапаўняць іншыя мерапрыемствы. Лячэнне ўключае прыём азітраміцыну ці тэтрацыкліну. Аддаецца перавага азітраміцыну, бо яго можна прымяняць у форме адной дозы. Пасля з'яўлення рубцоў на павеку можа спатрэбіцца хірургічная аперацыя для выпраўлення стану павек і папярэджання слепаты.

Эпідэміялогія
-------------

Прыблізна 80 мільёнаў чалавек у свеце закрануты інфекцыяй у актыўнай форме. У некаторых абласцях інфекцыя можа прысутнічаць у 60-90 % дзяцей; найчасцей закранае жанчын, а не мужчын, бо жанчыны бліжэй кантактуюць з дзецьмі. Хвароба ўплыла на зрок 2,2 мільёнаў чалавек, з якіх 1,2 мільёны цалкам сляпыя. Звычайна сустракаецца ў 53 краінах Афрыкі, Азіі, Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыкі, пад рызыкай 230 мільёнаў чалавек. Штогод хвароба цягне эканамічныя страты памерам у 8 мільярдаў долараў ЗША. Належыць да групы хвароб, вядомых пад назвай занядбаных трапічных хвароб.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Disease Ontology — 2016. Праверана 15 мая 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129'></a>
2. 1 2 3 4  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018. Праверана 27 ліпеня 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445'></a>
3. ↑  Swanner, Yann A. Meunier ; with contributions from Michael Hole, Takudzwa Shumba & B.J. (2014). *Tropical diseases : a practical guide for medical practitioners and students*. Oxford: Oxford University Press, USA. p. 199. ISBN 9780199997909. .
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Blinding Trachoma Fact sheet N°382 **(нявызн.)**. *World Health Organization* (1 лістапада 2013). Праверана 14 March 2014.
5. 1 2  Evans JR1, Solomon AW (March 2011). "Antibiotics for trachoma". *Cochrane Database Syst Rev* **16** (3): CD001860. doi:10.1002/14651858.CD001860.pub3. PMID 21412875.
6. ↑  Ejere, HO; Alhassan, MB; Rabiu, M (Apr 18, 2012). "Face washing promotion for preventing active trachoma.". *The Cochrane database of systematic reviews* **4**: CD003659. doi:10.1002/14651858.CD003659.pub3. PMID 22513915.
7. ↑  Mariotti SP (November 2004). "New steps toward eliminating blinding trachoma". *N. Engl. J. Med.* **351** (19): 2004–7. doi:10.1056/NEJMe048205. PMID 15525727. .
8. 1 2  Fenwick, A (Mar 2012). "The global burden of neglected tropical diseases.". *Public health* **126** (3): 233–6. doi:10.1016/j.puhe.2011.11.015. PMID 22325616.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).