**Stylidium** — род травяністых раслін уключае ў сябе каля 300 відаў і ўваходзіць у сямейства *Stylidiaceae*.

Назва роду паходзіць ад па-старажытнагрэчаску: στύλος — калона або слуп, маючы на ўвазе незвычайную рэпрадуктыўную сістэму расліны. Апыленне дасягаецца за кошт адчувальнага «трыгера», які прадстаўляе сабой зрослыя ў кветкавую калонку мужчынскія і жаночыя органы. У момант прызямлення насякомага гэтая калонка спрацоўвае і абсыпае яго пылком.

Род адносіцца да драпежных раслін, уся расліна пакрыта залозістымі валаскамі, якія завабліваюць, прыляпляюць і «пераварваюць» насякомых

Батанічнае апісанне
-------------------

Stylidium ciliated.  
Батанічная ілюстрацыя з часопіса *Curtis’s Botanical Magazine*, 1840
Большасць відаў — шматгадовыя травы, некаторыя з якіх, геафіты з запасальнымі цыбулінамі. І невялікая колькасць відаў — аднагадовыя расліны.

Расліны вельмі разнастайныя па вышыні, ад некалькіх сантыметраў да 180 см. Ва ўсіх раслін прыкаранёвая ліставая разетка, з якой расце адно сцябло, пры гэтым некаторыя віды маюць распластаную, а іншыя — шчыльную вертыкальную разетку.

Кветкі марфалагічна мала адрозніваюцца адна ад адной: чатыры пялёсткі, зігаморфныя, апыляльная калона знаходзіцца ніжэй плоскасці кветкі. Памеры вагаюцца ад 0,5 да 3 см. Колер таксама розны, але ў большасці выпадкаў гэта камбінацыя белага, крэмавага, жоўтага ці ружовага. Кветкі сабраны ў нейкае падабенства коласа або ў парасон, за выключэннем *Stylidium uniflorum*, у якога ўсяго адна кветка. Расліны квітнеюць ў канцы вясны.

Лісце таксама моцна адрозніваецца — ад вузкага, амаль шыпападобнага (*Stylidium affine*), да шырокага, разеткавага (*Stylidium pulviniforme*).

Распаўсюджанне і экалогія
-------------------------

Амаль усе віды з’яўляюцца эндэмікамі Аўстраліі, з іх толькі чатыры віды былі знойдзеныя за яе межамі:

* *Stylidium alsinoides* — на Філіпінах;
* *Stylidium kunthii* — у Бенгаліі і М’янме;
* *Stylidium tenellum* — у М’янме, некаторых раёнах Малайзіі і В’етнама;
* *Stylidium uliginosum* — на Шры-Ланцы і паўднёвым узбярэжжы Кітая.

Агульная колькасць відаў каля 300, але толькі 230 былі фармальна апісаны. Большасць растуць у Аўстраліі, што па колькасці відаў ставіць гэты род на пятае месца ў краіне, з іх у адным толькі штаце Заходняя Аўстралія выяўлена 150 відаў, з якіх 50 відаў растуць каля горада Перт.

Расліны роду растуць на травяністых і пясчаных раўнінах, пустках, скалістых схілах, у лясах, па берагах вадаёмаў і артэзіянскіх свідравін. Некаторыя віды, такія як Stylidium eglandulosum, могуць расці на парушанай глебе — па абочынах дарог, прасеках і пад лініямі электраперадач. Іншыя, напрыклад Stylidium coronmiforme, вельмі адчувальныя да будовы і складу глебы і таму сустракаюцца вельмі рэдка.

Апыляюцца адзінкавымі пчоламі і мухамі-жужаламі.

Віды
----

Паводле інфармацыі базы даных *The Plant List*, род уключае 19 відаў (яшчэ 325 відаў маюць нявызначаны статус):

* Stylidium albolilacinum (F.L.Erickson & J.H.Willis) Lowrie & Carlquist
* Stylidium beaugleholei J.H.Willis
* Stylidium darwinii Punekar & Lakshmin.
* Stylidium despectum R.Br.
* Stylidium inundatum R.Br.
* Stylidium longitubum Benth.
* Stylidium macrocarpum (Benth.) F.L.Erickson & J.H.Willis
* Stylidium merrallii (F.Muell.) T.Durand & B.D.Jacks.
* Stylidium neglectum Mildbr.
* Stylidium preissii (Sond.) F.Muell.
* Stylidium pseudocaespitosum Mildbr.
* Stylidium pygmaeum R.Br.
* Stylidium rhipidium F.L.Erickson & J.H.Willis
* Stylidium roseoalatum F.L.Erickson & J.H.Willis
* Stylidium roseonanum Carlquist
* Stylidium tenellum Sw. ex Willd.
* Stylidium tinkeri Lowrie & Kenneally
* Stylidium uliginosum Sw. ex Willd.
* Stylidium utricularioides Benth.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  Curtis’s Botanical Magazine. (1832). *Stylidium scandens*, Volume 59: Plate 3136.
4. 1 2  Good, R. (1925). On the Geographical Distribution of the Stylidiaceae. *New Phytologist*, 24(4): 225—240.
5. ↑  Darnowski, Douglas W. (2002). *Triggerplants*. Australia: Rosenberg Publishing. ISBN 1-877058-03-3
6. ↑  Floral Character Displacement Generates Assemblage Structure of Western Australian Triggerplants (Stylidium) // *Ecology*. — 1994. — В. 2. — Т. 75. — С. 315–329. — ISSN 0012-9658. — DOI:10.2307/1939537 Архівавана з першакрыніцы 21 ліпеня 2020.
7. ↑  *Stylidium* (англ.).  The Plant List. Version 1.1. (24 лістапада 2013). Архівавана з першакрыніцы 5 верасня 2017. Праверана 5 верасня 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | APNI · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IPNI · ITIS TSN · NCBI · POWO · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2779747983 |