recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Віктар Міхайлавіч Арэшнікаў** (руск.: Виктор Михайлович Орешников; 1904 — 1987) — савецкі мастак-жывапісец, педагог, майстар партрэта. Народны мастак СССР (1969). Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій трэцяй ступені (1948, 1950).

Біяграфія
---------

Віктар Арэшнікаў нарадзіўся 7 (20) студзеня 1904 года ў Пермі. У 1918 годзе вучыўся ў Пермі, у прыватнай мастацкай школе І. І. Туранскага, затым у Пермскіх вышэйшых мастацка-прамысловыя майстэрняў (з 1921 — Пермскі мастацкі тэхнікум) у У. А. Абаленскага. У 1927 годзе скончыў ВМАТЭІН ў Ленінградзе, майстэрня К. С. Пятрова-Водкіна. У 1936 годзе скончыў аспірантуру Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, майстэрня І. І. Бродскага.

Жывапісец, аўтар жанравых, гісторыка-рэвалюцыйных карцін, партрэтаў, нацюрмортаў, пейзажаў. Падчас Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся ў эвакуацыі і працягваў шмат працаваць, ствараў агітацыйныя антыгітлераўскай плакаты, пано, малюнкі для газет, партрэты, карціны, эцюды.

У 1930—1987 гадах выкладаў у Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, кіраўнік творчай майстэрні манументальнага жывапісу (1948—1950). З 1953 па 1977 гады — рэктар інстытута. Кандыдат мастацтвазнаўства (1937). Доктар мастацтвазнаўства (1948). Прафесар (1949). Кіраваў творчай майстэрняй жывапісу Акадэміі мастацтваў СССР у Ленінградзе (з 1960).

Персанальныя выставы мастака адбыліся ў Ленінградзе (1954, 1974, 1985) і Маскве (1975). У 1989—1992 гадах ужо пасля смерці мастака яго творы з поспехам былі прадстаўлены на выставах і аўкцыёнах рускага жывапісу L 'Ecole de Leningrad ў Францыі.

Зноскі
------

1. 1 2  The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
2. ↑  Орешников Виктор Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
3. ↑

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1. (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 137651686 · ISNI: 0000 0000 8402 6734 · LCCN: n85120551 · NKC: xx0141047 · SUDOC: 152660143 · VIAF: 96260368 |

 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Каліст.
**Каліст III (Дарафеевіч-Рытарайскі)** (? — не раней 1664) — дзеяч праваслаўнай царквы.

Родам, напэўна, з Украіны. Ігумен Віцебскага Маркава манастыра. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667) намеснік Полацкай епархіі (прызначаны ў 1656 годзе маскоўскім патрыярхам Ніканам). 3 1657 года епіскап полацкі і віцебскі (з часовым далучэннем да епархіі сумежных Магілёўскай воласці і Ашмянскага павета). Актыўны праваднік царкоўнай палітыкі царскага ўрада на акупаванай тэрыторыі ВКЛ (рэвізія стаўленых грамат праваслаўных святароў, забарона уніяцкага набажэнства, вяртанне маёнткаў, якія перайшлі да каталіцкай або уніяцкай царквы і інш.). Удзельнік Маскоўскага сабора 1660 года па справе Нікана. Аўтар шэрага літаратурна-публіцыстычных твораў.

Літаратура
----------

* *Антонаў В.* Каліст // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 тамах / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і інш.]; Навуковыя кансультанты: Я. К. Анішчанка [і інш.]. Том 2: К — Я. — 2-е выданне. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2007. — С. 20.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Рускі біяграфічны |
**20-я партызанская брыгада імя В. С. Грызадубавай** — партызанская брыгада, створная ў ліпені 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Чырвонаслабодскага і Быценскага раёнаў. 12 ліпеня 1944 года брыгада (762 партызаны, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Склад
-----

Брыгада была створана на базе атрадаў «За Радзіму», імя Чкалава, імя Матросава, імя Сільніцкага, М. Ф. Чарнова, якія сфарміраваны з разбуйненнага атрада П. М. Сухарукава (арганізаваны летам 1942 года з партызан Мінскай і Палескай абласцей). З Чырвонай Арміяй злучыліся атрады імя Чкалава, Матросава, «За Радзіму», атрад мясцовай самаабароны вёскі Раздзялавічы, атрад мясцовай абароны вёскі Залужжа, атрад мясцовай самаабароны вёскі Тухавічы.

Камандаванне
------------

### Камандзіры

* П. М. Сухарукаў;
* С. С. Жарыкаў;
* В. З. Іваноў

### Камісары

* М. І. Засмужац (выконваў абавязкі);
* В. З. Іваноў;
* Р. Дз. Румянцаў;
* І. Я Пархоўчанка.

### Начальнікі штаба

* В. Х. Свірын;
* А. М. ДУанілаў.

Дзейнасць
---------

У верасні — кастрычніку 1943 года на чыгуначных участках Баранавічы — Лунінец, Баранавічы — Быцень партызаны падарвалі некалькі эшалонаў і каля 900 рэек. У лістападзе 1943 года атрад імя Чкалава і жыхары вёскі Залужжа разбурылі 5 кіламетраў вузкакалейкі на ўчастку Востраў — Крывошын, атрад «За Радзіму» і жыхары вёскі Тухавічы і Рагачы — больш за 300 м чыгуначнага палатна. Брыгада 21 чэрвеня 1944 года ўдзельнічала ў аперацыі «рэйкавая вайна» на захадзе ад станцыі Лясная на ўчастку чыгункі Брэст — Баранавічы. Вялі баі з карнікамі, якія імкнуліся прарвацца ў партызанскую зону, у тым ліку каля вёсак Залужжа (5.2.1944 і 10.3.1944), Рагачы (3.2.1944). За ўвесь перыяд партызаны падарвалі 1571 рэйку, 30 эшалонаў, чыгуначны мост, 20 мастоў на іншых дарогах, у тым ліку на Варшаўскай шашы цераз рэку Шчара ў Ляхавіцкім раёне. Пры сустрэчы з часцямі Чырвонай Арміі аднавілі 9 мастоў і перапраў у Быценскім раёне.

Памяць
------

У 1967 годзе на адным з месцаў дыслакацыі брыгады каля вёскі Залужжа Ляхавіцкага раёна адноўленая зямлянка.

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**2-і Зімні мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Зімнюю канаўку, злучае 1-ы і 2-і Адміралцейскім астравы ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга. Размешчаны па правай (няцотнай) набярэжнай ракі Мойкі паміж дамамі № 31 і 35. Вышэй па цячэнні знаходзіцца 1-ы Зімні мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Адміралцейская». Назва моста вядома з 1940 года. У 1940 годзе для пропуску святочных дэманстрацый з Дварцовай плошчы быў пабудаваны драўляны бэлечны аднапралётны мост. У 1964 годзе мост быў перабудаваны ў аднапралётны арачны з суцэльным жалезабетонным зводам па праекце інжынера В. С. Ксенафонтава і архітэктара Л. А. Наскова.

Літаратура
----------

* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
**200-я партызанская брыгада імя К. К. Ракасоўскага** — партызанская брыгада, створаная ў жніўні 1943 года на базе атрадаў «25 гадоў Кастрычніка» і імя Фурманава, вылучаных 300-й партызанскай брыгадай імя К. Я. Варашылава. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Дзяржынсага раёна. 4 ліпеня 1944 года брыгада (1187 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй. Партызану Марату Казею было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Склад
-----

* атрад «25 гадоў Кастрычніка»;
* атрад імя Фурманава;
* атрад імя Чкалава;
* атрад імя Дзяржынскага.

Камандаванне
------------

### Камандзір

* М. Ю. Баранаў

### Камісар

* П. Р. Мартысюк

### Начальнік штаба

* І. Ф. Ягораў

Гісторыя
--------

Партызаны разам з брыгадамі 300-й імя Варашылава і 27-й імя Чапаева ў снежні 1943 года разбілі нямецкую аўтакалону на шашы Мінск — Слуцк каля вёскі Цялякава Уздзенскага раёна; на чыгунцы Мінск — Баранавічы ўзрывалі эшалоны; 6—7 ліпеня 1944 года каля вёскі Станькава Дзяржынскага раёна разам з часцямі Чырвонай Арміі ўдзельнічалі ў разгроме нямецкіх войск, якія прарываліся з акружэння.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Метрапалітэн Дэлі** (хіндзі: दिल्ली मेट्रो Dillī Meṭro) - хуткасная транспартная сістэма Дэлі, якая злучае яго цэнтральныя раёны з прыгараднымі агламерацыямі. Складаецца з шасці ліній, на якіх размяшчаюцца 142 станцый, з іх 35 падземных. Сумарная працягласць ліній складае 189,63 км, што робіць метрапалітэн першым па велічыні ў Індыі.

Метрапалітэн Дэлі пабудаваны і эксплуатуецца Delhi Metro Rail Corporation Limited (DMRC). Па стане на лістапад 2010 года, DMRC эксплуатуе каля 2700 цягнікоў штодня з 6:00 да 23:00 з інтэрвалам у 2,5 хвіліны паміж цягнікамі ў час пік. Цягнікі ў асноўным складаюцца з чатырох вагонаў, але ў сувязі з павелічэннем пасажыраў, дадаткова выкарыстоўваюцца цягнікі з шэсццю вагонамі.

Метрапалітэн ў сярэднім штодня перавозіць 1,8 млн. пасажыраў, і, па стане на ліпень 2011 года, было перанесена 1,25 млрд пасажыраў з моманту яго стварэння.

Гісторыя
--------

Планаванне метро пачалося ў 1984 годзе, калі ўлады Дэлі выступілі з прапановай развіцця транспартнай сістэмы горада. Урад Індыі і ўрад Дэлі створылі сумесна Delhi Metro Rail Corporation Limited (DMRC) ў 1995 годзе. Будаўніцтва пачалося ў 1998 годзе і першая, Чырвоная лінія, была адчынена ў 2002 годзе, пасля Жоўтая лінія ў 2004 годзе, Блакітная лінія ў 2005 годзе, яе адгалінаванні ў 2009 годзе, Зялёная і Фіялетавая лініі ў 2010 годзе і экспрэсс з аэрапортам Дэлі у 2011 годзе.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | Facebook · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram |
**Пятроўшчынскі паказ**, або **Пятроўшчынскае прадстаўленне** — адна з першых пастановак на беларускай мове, якая адбылася 20 красавіка 1906 года у былым маёнтку Пятроўшчына (цяпер у межах Мінска). Арганізатары А. Бурбіс, А. Уласаў, С. Кукель і інш. Была пастаўлена камедыя М. Крапіўніцкага «Па рэвізіі». Да спектакля выпушчана рукапісная праграма, у якой пад псеўданімамі названы перакладчык Апанас К. (дакладна не устаноўлена, гэта Н. Чарноцкі ці С. Кукель) і выканаўцы — К. Лявончык, Тодар Гус, Л. Квач, А. Каліна, Б. Дзяргач (Бурбіс). Сцэну абсталявалі на падворку. Прысутнічала больш за 300 гледачоў. Прадстаўленне ішло ў музычным суправаджэнні цымбалаў, скрыпак і бубнаў. Прагучалі таксама вершы Я. Купалы «Што ты спіш?..», «Не рвіся к багатым», «Пашкадуй мужыка!» у выкананні Бурбіса.

Літаратура
----------

* Пятроўшчынскі паказ // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
Сабраная мазаіка з гістарычнай картай
**Пазл**, **складны малюнак**, **мазаіка** (англ.: jigsaw puzzle) — гульня-галаваломка, у якой патрабуецца скласці мазаіку з мноства фрагментаў малюнка рознай формы.

На думку псіхолагаў, збіранне пазлаў спрыяе развіццю вобразнага і лагічнага мыслення, адвольнай увагі, успрымання, у прыватнасці, адрозніванню асобных элементаў па колеры, форме, памеры і т. д.; вучыць правільна ўспрымаць сувязь паміж часткай і цэлым; развівае дробную маторыку рукі.

Віды пазлаў
-----------

У цяперашні час існуе вялікая колькасць розных відаў і мадыфікацый пазлаў. Мэта пры іх зборы адна — атрымаць з асобных элементаў адзіную карціну. Пазлы дзеляцца па памеры элементаў і па памеры адзінай карціны. Складанасць пазла ў межах аднаго ліку элементаў вызначаецца малюнкам, а галоўным крытэрыем з’яўляецца сам лік элементаў — чым ён вышэй, тым пазл больш і больш складаней.

Класічная колькасць элементаў у маленькім пазлы — 54 (пазлы прыкладна да 260 элементаў лічацца дзіцячымі). Памеры пазлаў вагаюцца ад невялікіх (каля 50 см²), да вельмі вялікіх (некалькі м²). Напрыклад, стандартны памер пазла з 500 элементаў — 47×33 см.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пазл
* Как собирать пазлы
**Allium nathaliae** — від аднадольных раслін роду цыбуля (*Allium*) сямейства цыбулевыя (*Amaryllidaceae*). Упершыню апісаны расійскім батанікам Аляксеем Пятровічам Сярогіным у 2004 годзе.

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Эндэмік Крыма, вядомы з паўднёвай часткі паўвострава ад Ялты да гары Кара-Даг.

Батанічнае апісанне
-------------------

Цыбулевы геафіт.

Цыбуліна формай ад амаль шарападобнай да яйкападобнай, з карычневай ці шаравата-карычневай абалонкай.

Лісце па 2-5, дугападобнае, зазубранае па краях.

Суквецце сферычнае, кампактнае, з кветкамі ружовага колеру.

Плод — каробачка з насеннем чорнага колеру.

Блізкі віду *Allium erubescens* C. Koch.

У 2006 годзе вылучалася асобная разнавіднасць — *Allium nathaliae* var. *tepekermensis* Seregin з гары Тэпе-Кермен, якая адрозніваецца ад іншых экземпляраў віду спіральна закручаным лісцем, аднак пазней *A. n.* var. *tepekermensis* сталі лічыць сінанімічнай назвай.

Прыродаахоўная сітуацыя
-----------------------

Від занесены ў Чырвоную кнігу Крыма.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. 1 2  Allium nathaliae Seregin — The Plant List
4. ↑  Tropicos | Name — Allium nathaliae Seregin
5. 1 2  World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew
6. 1 2 3 4  Растения Крыма::Лук
7. 1 2 3
8. ↑  Allium nathaliae: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2779195081 |
**Allium myrianthum** — від травяністых раслін сямейства Амарылісавыя (*Amaryllidaceae*), распаўсюджаны ў Паўднёва-Усходняй Афрыцы і Заходняй Азіі.

Батанічнае апісанне
-------------------

Цыбуліна яйцападобная, дыяметрам 0.8-2.5 см; вонкавыя абалонкі карычневыя, паласатыя, унутраныя белыя, перапончатыя. Сцябло 30-150 см. Лісце вузкалінейнае, 2-5 мм шырынёй, жалабковае. Парасонік шарападобны, 2-5 см дыяметрам, шматкветкавы. Калякветнік коратка-званочкавы; сегменты малочна-белыя або крэмавыя, 2-3 мм, тупыя. Каробачка круглява-сціснутая, 2 мм, даўжэйшая за калякветнік.

Распаўсюджанне
--------------

Распаўсюджаны ў Паўднёва-Усходняй Афрыцы і Заходняй Азіі.

Расце ў лясах *Pinus brutia* і дубовых лясах, хмызняках, на магматычных і вапнавых схілах, у сухіх скалістых стэпах, на салёных берагах азёр, у аліўкавых гаях, на пашах, абочынах палёў і дарог, пяшчаных месцах і да т. п. на вышыні да 1600 м н. у. м..

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. 1 2  turkiyebitkileri.com **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 16 лютого 2020.  (англ.)
4. ↑  plantsoftheworldonline.org **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 16 лютого 2020.  (англ.)
5. ↑  bgbm.org **(нявызн.)**.  (англ.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO |
Пазлвуд
**Па́злвуд** (англ.: Puzzlewood; бел.: Загадкавы лес) — старажытны лес на захадзе вострава Вялікабрытанія у графстве Глостэршыр, Англія. Пазлвуд адносіцца да групы "старажытных лясоў", што існуюць па меншай меры з 1600 года. Ужо два стагоддзі лес з'яўляецца турыстычнай славутасцю. У пачатку ХІХ стагоддзя тут былі пракладзеныя сцяжынкі для прагулак пехатою даўжынёй у адну мілю. У Пазлвудзе і яго ваколіцах можна ўбачыць дзіўныя геалагічныя фармацыі, векавечныя дрэвы, трапіць у патаемныя пячоры. 

Геалогія леса незвычайная. Тут дамінуюць фармацыі, вядомыя як Scowles, утвораныя шляхам эрозіі пячорных сістэм у каменнавугальных вапняках. Мільёны гадоў падняцця і эрозіі ўскрылі карставыя пячоры, тым самым стварыўшы мудрагелісты рэльеф. Эрозія стала добрай памочніцай старажытным гарнякам — у лесе маюцца сляды здабычы жалезнай руды адкрытым спосабам часоў Рымскай імперыі, а мо і даўнейшыя.

У 1848 годзе рабочыя знайшлі пазлвудскі скарб — больш за 3000 рымскіх манет у гліняных збанах, схаваных у адной з пячораў лесу. Адкуль яны тут узяліся — невядома.

Менавіта Пазлвуд быў адной з крыніц натхнення для Джона Толкіна, які любіў прагульвацца пакручастымі сцежкамі — лес стаў прататыпам Векавечнага лесу, Фангорна і іншых лясоў ва "Уладары пярсцёнкаў". Наведала славутаць і Джаан Роўлінг. Цяпер рысы Пазлвуда можна знайсці ў "забароненых лясах".
**Сатра́п** (стар.-перс.: **xšaθrapāvan** — *хавальнік царства*; пехл. šatrap, новаперс.: **شهربان**) — глава сатрапіі, кіраўнік у Старажытнай Персіі. Прызначаўся царом і звычайна належаў да яго радні ці вышэйшай знаці. На сваёй тэрыторыі загадваў зборам падаткаў, утрыманнем арміі, быў вярхоўным суддзёй і меў права чаканіць манету.

Падзел Персіі на сатрапіі ўведзены пры дынастыі Ахеменідаў (558—330 да н.э.). Дарый I, які стварыў велізарную імперыю, спарадкаваў гэту сістэму. Яго 20 сатрапій прыкладна адпавядалі заваяваным краінам, якія захоўвалі свае законы і мову, але плацілі падатак цэнтру.

Велізарная ўлада, засяроджаная ў руках сатрапаў, стымулявала сепаратызм і частыя бунты, з якіх найбольш вядомы падняты ў 366 годзе да н.э. супраць Артаксеркса II.

Аляксандр Македонскі, скарыўшы Персію, захаваў гэту сістэму. Гэтак жа паступілі затым Селеўкіды, Парфянскае царства і дынастыя Сасанідаў (244—657), хоць пры іх значэнне сатрапаў саслабела.

У пераносным сэнсе *сатрап* — жорсткі начальнік, самадур.

Гл. таксама
-----------

* Спіс сатрапаў Фрыгіі

Зноскі
------

1. 1 2  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* Сатрап // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 193. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Рэальны слоўнік класічных старажытнасцей · Britannica (онлайн) · Treccani · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4294830-7 · Microsoft: 2777757270 · NKC: ph351296 |
Замалёўка Сафалы ў 1683 годзе.
**Сафала** (*Sofala*, афіц. *Nova Sofala*) — гістарычны порт у Мазамбіку, пры ўпадзенні ў Індыйскі акіян ракі Сафалы, ранейшая сталіца аднайменнай правінцыі.

Сафала — найстаражытная вядомая па дакументах гавань Паўднёвага паўшар'я. Яшчэ адзін са спадарожнікаў Васка да Гамы выказаў здагадку, што ў старажытнасці гэты бераг называўся Афірам і менавіта адсюль паходзіла царыца Саўская. У гэтай сувязі згадвае Сафалу ў «Страчаным раі» Джон Мільтан.

Надзейныя звесткі пра існаванне Сафальскай гавані з'яўляюцца ў арабскіх крыніцах VIII стагоддзя. Пачынаючы з 915 года тут гаспадарылі арабы і персы, якія прынеслі ў Паўднёвае паўшар'е іслам. Па рацэ і яе прытокам з глыбінь Афрыканскага кантынента дастаўлялася для продажу арабам золата.

У XIV стагоддзі кантроль за гандлем перайшоў да султана Кілвы, сталіца якога была размешчана далёка на поўначы, на тэрыторыі цяперашняй Танзаніі. У XV стагоддзі Сафала становіцца галоўным портам дзяржавы Манаматапа са сталіцай у Вялікім Зімбабвэ. У 1489 г. Сафалу наведаў першы еўрапеец — партугалец Перу да Кавільян.

У 1505 годзе гаванню авалодалі партугальцы. Тут узнікла першая партугальская калонія на поўдзень ад экватара. З прывазнога каменя еўрапейцы пабудавалі форт і будынак гандлёвай факторыі. У сувязі з інтэнсіўнай высечкай прыбярэжных лясоў гавань Сафалы, якая раней была здольная ўмясціць да сотні суднаў, заглейлася і ператварылася ў пясчаную водмель.

Па гэтай прычыне ў 1890 г. у 20 мілях на поўнач быў заснаваны сучасны порт Бейра, у які перамясціўся не толькі гандаль, але і кіраванне Сафальскай правінцыяй. Пры будаўніцтве Бейры выкарыстоўваўся камень, які вызваліўся пасля зносу старадаўніх будынкаў Сафалы.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
**Пазна́ньскія пратэсты 1956**, таксама вядомыя як **Пазнаньскае паўстанне 1956** альбо **Пазнаньскі чэрвень** (польск.: Poznański Czerwiec) — першыя з некалькіх масавых пратэстаў супраць урада Польскай Народнай Рэспублікі. Дэманстрацыя рабочых, якія патрабавалі паляпшэння ўмоў працы, пачалася 26 чэрвеня 1956 года ў Познані на заводзе Цэгельскага і была сустрэнута жорсткім супрацівам.

Натоўп колькасцю каля 100 тысяч чалавек сабраўся ў цэнтры горада, недалёка ад будынка Міністэрства грамадскай бяспекі. Каля 400 танкаў і 10 тысяч салдат Народнай арміі Польшчы і Корпуса ўнутранай бяспекі пад камандаваннем польска-савецкага генерала Станіслава Паплаўскага былі накіраваныя на задушэнне пратэстаў, у выніку чаго быў адкрыты агонь супраць пратэстоўцаў.

Колькасць загінулых, паводле розных дадзеных, склала ад 57 да больш, чым 100 чалавек, у тым ліку 13-гадовы хлопчык Ромэк Стшалкоўскі. Сотні людзей былі паранены. Пазнаньскія пратэсты былі важнай вяхой на шляху да ўстаноўкі менш залежнага ад СССР урада ў Польшчы ў кастрычніку.
**Пазнаньскае паўстанне** (**Велікапольскае паўстанне**, польск. Powstanie wielkopolskie) — узброенае паўстанне (27 снежня 1918 — 16 лютага 1919), якое адбылося ў правінцыі Прусіі Позен. Паўстанцы дамагаліся ўключэння зямель Вялікапольшчы ў склад абвешчанай у лістападзе 1918 Польскай дзяржавы. Паўстанне скончылася ваеннай і палітычнай перамогай палякаў. Землі Вялікапольшчы былі перададзены Польшчы яшчэ да набыцця правамоцнасці палажэнняў Версальскай дамовы.

Гісторыя паўстання
------------------

Германская імперыя ў даваенных межах 1914: чырвоным — правінцы Позен
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе, а затым, пасля Венскага кангрэса 1815 Вялікапольшча належала Прусіі. З аб’яднаннем Германіі Бісмаркам ў 1871 годзе, правінцыя Позен стала часткай новай нямецкай нацыянальнай дзяржавы. Палітычныя супярэчнасці ў правінцыі, якую насялялі амаль дзве траціны каталіцкіх палякаў пачаліся ў сувязі з германізацыяй (Kulturkampf).

У канцы Першай сусветнай вайны, польскі нацыянальны рух у Познані не страчваў надзеі ўключэння ў магчымую адроджаную польскую дзяржаву. Асновай да ўз’яднання стала марыянеткавае прагерманскае рэгенцкае каралеўства Польшча. Тым не менш, нягледзячы на ​​Чатырнаццаць пунктаў прэзідэнта ЗША Вудра Вільсана і абвяшчэння ў іх нацыянальнага самавызначэння палякаў, межы Польшчы былі нявызначанымі. Нацыянальныя польскія войскі ў правінцыі Позен вырашылі паўстаць. Яны чакалі спрыяльнага моманту і ён быў выкарыстаны: лістападаўская рэвалюцыя ў Германіі паскорыла прыняцце рашэння паўстаць, тым болей палітычная расстаноўка сіл у рэгіёне была нявырашанай.

У лістападзе 1918 года палякі вагаліся паўставаць ці не бо мелі роўнае прадстаўніцтва ў мясцовых кіроўных органах — пяць польскіх і нямецкіх прадстаўнікоў. Пачынаючы з снежня 1918 пачаліся заклікі да далучэння да Польшчы. Затым наведванне патрыятычнага піяніста і пазней польскага ўрада Падарэўскага, які быў сустрэты з энтузіязмам па прыбыцці польскім насельніцтвам горада, выклікала паўстанне. 27 снежня 1918 падчас польскай дэманстрацыі пачалася страляніна.
Паўстанцы захапілі ўсю правінцыю Позэн за выключэннем яе паўночных і паўночна-ўсходніх ускраін. Паўстанне скончылася 16 лютага 1919 перамір’ем ў Трыры, якое было заснавана на прынцыпах Кампьенскага перамір’я ад 11 лістапада 1918, якім скончылася Першая Сусветная вайна. Гэта быў адзно з чатырох, разам з Пазнаньскім паўстаннем 1806 Сейненскім паўстаннем ў 1919 годзе і другім Сілезскім паўстаннем у 1920 годзе, пераможных паўстанняў у польскай гісторыі. Першае з польскіх паўстанняў гэтага перыяду, побач з Трэцім Сілезскім паўстаннем у 1921 годзе, што рэалізавала ўсе свае мэты.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Пазнаньскае паўстанне
**Станок** (тэхніка) — машына для апрацоўкі матэрыялаў у розных вытворчасцях. Для апрацоўкі металаў выкарыстоўваюць металарэзныя станкі, у тэкстыльнай вытворчасці — ткацкія станкі, механічную апрацоўку драўніны выконваюць на дрэварэзальных станках.

Ёсць станкі для апрацоўкі каменю (дыскавыя, рамныя, канатныя станкі ў каменаапрацоўцы), платмас і інш.

Часам станком называюць таксама падтрымнае прыстасаванне (напрыклад, для замацавання гарматы, кулямёта, калясачнага кузава), прыстасаванне для чарцёжных і фатаграфавальных работ.

**Станок** (мастацтва) — 1) у скульптуры — прыстасаванне для работы скульптара; стол на 3-4 ножках (вышыню можна мяняць) з круглым або квадратным шчытом, які верціцца на вертыкальнай восі або роліках. 2) у жывапісе — сінонім **мальберта**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Спіс значэнняў слова або словазлучэння са спасылкамі на адпаведныя артыкулы.Калі вы трапілі сюды з іншага артыкула Вікіпедыі, можаце вярнуцца і ўдакладніць спасылку, каб яна вяла да пэўнага артыкула. |
Карыкатура на падзел Беларусі, 1921 г.
**Саты́ра** (лац.: satura — сумесь) — вострае, знішчальнае выкрыццё заганаў грамадскіх з’яў у выглядзе пачуццёва-эстэтычнай і камічнай крытыкі, што змяшчае асуджальны пафас  (англ.) (бел. і рэзка адмоўную адзнаку прадмета асмяяння. Мае грамадзянскую злабадзённасць, тэндэнцыйнасць і публіцыстычную накіраванасць. Увасабляецца ў выяўленчым мастацтве (карыкатура), тэатры і кіно (сатырычная камедыя), літаратуры. У Старажытным Рыме была жанрам лірыкі, у якім выкрываліся грамадскія і літаратурныя з’явы (Квінт Гарацый і Дэцым Ювенал). Фрыдрых Шылер упершыню разглядзеў эстэтычную камічнасць сатыры. Размежаванне з гумарам як процілеглым відам камічнасці вызначылася ў эстэтыцы рамантызму (Жан Поль).

Асноўныя жанры: эпіграма (Марк Марцыял, Готхальд Лесінг, Роберт Бёрнс і Аляксандр Пушкін), сатырычная камедыя (Арыстафан, Жан Мальер, Бертальд Брэхт і Аляксандр Грыбаедаў), памфлет (Эразм Ратэрдамскі, Даніэль Дэфо, Джонатан Свіфт і Франсуа Вальтэр), фельетон (Генрых Гейнэ, Міхаіл Булгакаў і Міхаіл Зошчанка).

Беларусь
--------

У беларускай літаратуры складнікі сатыры адзначаюцца з 16 стагоддзя (Прамова Мялешкі і Ліст да Абуховіча, творы Стафана Зізанія, Лявонція Карповіча і Хрыстафора Філалета). Да сатыры звярталіся Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Францішак Багушэвіч, Янка Купала, Якуб Колас, Карусь Каганец, Уладзіслаў Галубок, Андрэй Мрый, Максім Танк, Ніл Гілевіч і Рыгор Барадулін. Сатыра вызначае асноўны кірунак творчасці Кандрата Крапівы, Андрэя Макаёнка і Уладзіміра Корбана. Даследуецца ў Беларусі ў межах літаратуразнаўства (Зміцер Бугаёў, Любоў Гарэлік, Янка Казека і Якуб Вусікаў), мастацтвазнаўства (Юрый Сохар і Віктар Шматаў) і фалькларыстыкі (Анатоль Фядосік).

Гл. таксама
-----------

* Часопіс «Вожык»
* Газета «Навінкі»
* Лёлік Ушкін

Зноскі
------

1. 1 2  БелЭн, 2002

Літаратура
----------

* *Кісялёва Л. Г.* Сатыра // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 194. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сатыра

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Яўрэйская Бракгаўза і Эфрона · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Britannica (онлайн) · Universalis |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4051752-4 · LCCN: sh85117645 · NKC: ph125426 |
**Аляксандар Чэферын** (славенск.: Aleksander Čeferin; нар. 13 кастрычніка 1967 года, Любляна, СФРЮ) — славенскі юрыст і спартыўны функцыянер, 7-ы прэзідэнт УЕФА (з 14 верасня 2016 года).

Кар'ера
-------

Аляксандар Чэферын атрымаў вышэйшую адукацыю ў вобласці юрыспрудэнцыі ў Люблянскім універсітэце. Затым працаваў у сямейнай адвакацкай канторы, дзе праявіў цікавасць да абароны правоў прафесійных спартсменаў і спартыўных клубаў. Пазней прыняў у свайго бацькі бразды праўлення і стаў дырэктарам фірмы.

### Кіраўніцкая дзейнасць

Дзейнасць у славенскім футболе пачалася ў 2005 году, калі ён стаў супрацоўнічаць з праўленнем клуба «Ліція», аднаго з вядучых футзальных клубаў Славеніі. З 2005 года — член выканкама любіцельскай каманды «Любляна Лоерс», з 2006 па 2011 год — сябра праўлення люблянскай «Алімпіі».

З 2011 года — прэзідэнт Футбольнага саюзу Славеніі, у лютым 2015 года пераабраны на другі тэрмін. Таксама з 2011 па 2016 год — віцэ-старшыня Юрыдычнага камітэта УЕФА.

### Прэзідэнт УЕФА

14 верасня 2016 года абраны 7-м Прэзідэнтам УЕФА. Яго кандыдатура набрала 42 галасы з 55 магчымых. Аўтаматычна Чэферын стаў віцэ-прэзідэнтам Міжнароднай федэрацыі футбола (ФІФА).

У красавіку 2017 года УЕФА зацвердзіў шэраг прапанаваных Чэферынам мер у вобласці добрасумленнага ўпраўлення, уключаючы абмежаванне максімальнага тэрміну паўнамоцтваў прэзідэнта УЕФА і членаў выканкама УЕФА, а таксама ўмова, што кандыдаты на месца ў выканкаме УЕФА павінны займаць актыўны пост у сваіх асацыяцыях (прэзідэнт, віцэ-прэзідэнт, генеральны сакратар ці выканаўчы дырэктар).

Чэферын ставіць задачу развіць поспех уведзенай ў 2009 году сістэмы фінансавага «фэйр-плэй» УЕФА.

Асабовае жыццё
--------------

Валодае славенскай, англійскай і італьянскай мовамі. Жанаты, мае трох дзяцей.

Зноскі
------

1. ↑  Aleksander Čeferin //  Праверана 9 кастрычніка 2017.
2. ↑  Aleksander Čeferin // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑   Праверана 25 красавіка 2021.
4. ↑  Александер Чеферин избран президентом УЕФА Архівавана 5 чэрвеня 2018.

Спасылкі
--------

* Біяграфія на сайце УЕФА

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus · Munzinger |
| Нарматыўны кантроль | CONOR: 176414563 · GND: 1113682426 · VIAF: 335147423012644881519, 68154440090035341021 |

| ⛭Прэзідэнты УЕФА |
| --- |
| Эбе Шварц ·  Густаў Відэркер ·  Сандар Баркс (часова)  ·  Арцеміа Франкі ·  Жак Жорж ·  Ленарт Юхансан ·  Мішэль Плаціні ·  Анхель Марыя Вільяр (часова) ·  Аляксандар Чэферын |


| ?Аляксандар Чэферын — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Аляксандар Чэферын |  | Петэр Чэферын[d] |  | Эміль Чэферын[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |
Адміністрацыйны падзел Паўночнага Рэйна-Вестфаліі на акругі
Адміністрацыйныя акругі (ням.: Regierungsbezirke) у Паўночным Рэйне-Вестфаліі - гэта буйныя тэрытарыяльныя адміністрацыйныя адзінкі кіравання зямлёй Паўночны Рэйн-Вестфалія. Яны з'яўляюцца сувязным звяном паміж зямельным урадам і выканаўчымі органамі зямельнай улады, з аднаго боку, і драбнейшымі адміністрацыйнымі адзінкамі (урадамі раёнаў і камунамі) - з іншага боку.

Арганізацыя
-----------

Сістэма адміністрацыйнага кіравання ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія рэгулюецца спецыяльным зборам законаў. Акругі з'яўляюцца сярэднім кіраўнічым звяном. Уся Паўночная Рэйн-Вестфалія падзелена на пяць буйных адміністрацыйных акруг. Кожная акруга кіруецца акруговым урадам (Bezirksregierung) на чале з акруговым прэзідэнтам (Regierungspräsident). 

| Буйныя адміністрацыйныя акругі зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія |
| --- |
|  | № акруга | Назва 
акругі | Колькасць жыхароў 
(31 снежня 2009) | Адміністрацыйны 
цэнтр | Акруговы 
прэзідэнт | партыя |
|  | 1 | Арнсберг | 3 676 032 | Арнсберг, Хохзаўэрланд | Герд Болерман 
(Gerd Bollermann) | СДПГ |
|  | 2 | Дэтмальд | 2 043 212 | Дэтмальд, Ліпэ | Марыяна Томан-Шталь 
(Marianne Thomann-Stahl) | СвДП |
|  | 3 | Дзюсельдорф | 5 172 839 | Дзюсельдорф | Ганна Люткез 
(Anne Lutkes) | Саюз 90/Зялёныя |
|  | 4 | Кёльн | 4 383 044 | Кёльн | Гізела Вальзкен 
(Gisela Walsken)  | СДПГ |
|  | 5 | Мюнстэр | 2 597 636 | Мюнстэр | Петэр Пацёрэк 
(Peter Paziorek) | ХДС |

Зноскі
------

1. ↑  Geltende Gesetze und Verordnungen (SGV. NRW.)

Спасылкі
--------

* Landesregierung Nordrhein-Westfalen: *Verwaltung Nordrhein-Westfalen*
* Innenministerium Nordrhein-Westfalen: *Bezirksregierungen werden neu organisiert*
* Innenministerium Nordrhein-Westfalen: *Organisationsplan*
**Пагадненне, здзелка** — дзеянні грамадзян і арганізацый, накіраваныя на ўсталяванне, змяненне або спыненне грамадзянскіх правоў або абавязкаў. Пагадненні могуць быць аднабаковымі і двух- ці шматбаковымі (дагавор).

Дзеянні як юрыдычныя факты заўсёды маюць валявы характар і падзяляюцца на правамерныя і неправамерныя. Пагадненні — гэта валявыя і правамерныя дзеянні, непасрэдна накіраваныя на дасягненне прававога выніку, а менавіта: на ўстанаўленне, змяненне або спыненне грамадзянскіх правоў і абавязкаў.

У пагадненні выяўляецца воля яго ўдзельнікаў, якая павінна спазнавацца іншымі асобамі, а таму павінна быць выказана, выяўлена звонку. Знешняя праява волі называецца волевыяўленнем. Гэта — сутнасць пагаднення. Без волевыяўлення няма пагаднення. Часам для заключэння здзелкі, акрамя волевыяўлення, неабходна здзейсніць фактычныя дзеянні. Напрыклад, для заключэння здзелак пазыкі неабходныя не толькі ўзаемнае волевыяўленне пазычальніка і пазычальніка, але і фактычная перадача маёмасці, вызначанай радавымі прыкметамі.

Умоўнае пагадненне — пагадненне, пры якім адзін з удзельнікаў мае права адмовіцца ад выканання сваіх абавязацельстваў, заплаціўшы другім пэўную прэмію. Мэта — абмежаваць страты ад ваганняў курсаў пры тэрміновых біржавых аперацый. У залежнасці ад таго, хто з удзельнікаў і як мае права на змяненне ўмоў здзелкі, адрозніваюць: здзелкі з папярэдняй прэміяй, здзелкі са зваротнай прэміяй, апцыён, стэлаж.
Пагада Шведагон
**Пагада Шведагон** — 98-метровая пазалочаная ступа ў Янгоне, М’янма. Назва паходзіць ад «Shwe» (бірм. золата) і «Dagon» — старажытнай назвы Янгона. Самая ўшанаваная ў Бірме пагада, паводле падання змяшчае рэліквіі чатырох Буд: посах Какусандхі, вадзяны фільтр Канагаманы, частку тунікі Касапы і восем валасоў Гаўтамы.

У 1608 годзе войскі партугальскага авантурыста Філіпэ дэ Брыта-э-Нікотэ разрабавалі яе і выкралі трохсоттонны звон Дхамазедзі, інкруставаны каштоўнасцямі. Звон затануў на глыбіні дзесяці метраў у глейкім дне ракі Іравадзі і з тых часоў лічыцца згубленым. У 1825 годзе брытанцы спрабавалі вывезці з Бірмы іншы звон, які мясціўся ў Шведагоне — Сінгумін, які важыць 23 тоны. Аднак лодка, на якой яго спрабавалі даставіць у Калькуту, не вытрымаў вагі звона і затануў. У выніку, англічане паабяцалі пакінуць Сінгумін бірманцам, калі тыя змогуць падняць звон са дна. Мясцовыя жыхары, прасунуўлі пад звон бамбукавыя бярвёны і ён усплыў самастойна.

Літаратура
----------

* Martin, Steve (2002). Lonely Planet Myanmar (Burma). Lonely Planet Publications. ISBN 1-74059-190-9.
* "Dictionary of Buddhism" by Damien Keown (Oxford University Press, 2003) ISBN 0-19-860560-9
**Каміл Камал** (нар. 1954, Грузія) — беларускі мастак.

Біяграфія
---------

У 1977—1981 гг. вучыўся ў Бакінскім мастацкім вучылішчы імя Азім-Задэ; у 1981—1983 гг. — на факультэце жывапісу Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна (майстэрня Яўсея Маісеенкі). У 1990 г. скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, дзе вучыўся на факультэце станковага, а затым манументальнага жывапісу (майстэрні Мая Данцыга і Гаўрылы Вашчанкі).

Творчасць
---------

Аўтар звыш трыццаці манументальных твораў у Беларусі, сярод якіх: скульптурная кампазіцыя фантана «Дрэва жыцця» (2004), помнікі героям СССР і вызваліцелям Беларусі ў г. Магілёве і г. Вілейцы (2009), помнік генерал-маёру М. Т. Раманаву ў г. Магілёве (2014), жывапіснае палатно «Песня» ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (2006), роспіс «Узор» у Палацы Незалежнасці (2013).

Карціны мастака сталі элементамі афармлення кніг В. Быкава, А. Карлюкевіча, Т. Зульфікарава, Г. Чарказяна, Р. Барадуліна.

Узнагароды
----------

Уладальнік спецыяльнага дыплома I-й Мінскай міжнароднай выстаўкі «Арт-лінія». Браў удзел у Нацыянальным фестывалі архітэктуры (Мінск). Быў неаднаразова адзначаны ўзнагародамі «За творчыя дасягненні ў вобласці манументальна-дэкаратыўнага мастацтва».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Камил Камал
**Сатун** (тайск.: สตูล) — адна з 77-і правінцый Тайланда. Гэта самая паўднёвая правінцыя, якая выходзіць да Індыйскага акіяна. Правінцыя мяжуе з тайскімі правінцыямі Транг, Пхатхалунг і Сангкхла, а таксама з малайзійскім штатам Перліс.

Насельніцтва — 272 886 чалавек (2010, 68-я з усіх правінцый), якія пражываюць на тэрыторыі 2479,0 км² (64-я). Сатун — адна з чатырох правінцый Тайланда, дзе пераважаюць мусульмане. Сярод моў распаўсюджаная джаві, блізкая да малайскай.

Адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Сатун.

Зноскі
------

1. ↑   — Department of Provincial Administration.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13012489'></a>
2. ↑  ทำเนียบท้องที่ พุทธศักราช 2546 เล่ม 2 — กระทรวงมหาดไทย, 2003. — С. 242.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23793856'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q640365'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Янкоўскі.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Антон Янкоўскі.
**Анто́н Рафа́лавіч Янко́ўскі** (26 лістапада 1901, в. Адамчукі Віленскага павета — 8 снежня 1982) — беларускі народны спявак, збіральнік беларускага фальклору, краязнавец.

Біяграфія
---------

Скончыў беларускія настаўніцкія курсы ў Вільні (1921). Працаваў аграномам у Вільні. Удзельнічаў у рабоце БСРГ.

Песенны рэпертуар А. Янкоўскі пераняў пераважна ад маці, у ім пераважалі творы каляндарных жанраў, вясельныя, лірычныя, жартоўныя песні.

Працуючы аграномам, запісваў народныя песні, паданні, легенды, прыказкі. Частку збораў апублікаваў у 1930-я у заходнебеларускім часопісе «Шлях моладзі». Фальклорныя запісы А. Янкоўскага выкарыстаны пры выданні акадэмічнага збору «Беларуская народная творчасць» («Жніўныя песні», 1974; «Балады», 1977, 1978; «Восеньскія і талочныя песні», 1981; і інш.).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Памяць Надвіленскай зямлі // *А. Ліс*. Песня — у спадчыну. — Мн. 1989.
* БЭ у 18 т. — Т.18, кн.1.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Брадоўскі.

**Анто́н Рафаі́лавіч Брадо́ўскі** (20 кастрычніка 1859, Новааляксандраўск, цяпер Літва — 17 сакавіка 1928, Віцебск) — беларускі калекцыянер, нумізмат, музейны работнік.

Біяграфія
---------

А. Брадоўскі ў сценах Віцебскага губернскага музея
У 1875 годзе скончыў Новааляксандраўскае павятовае вучылішча. Працаваў пісьмаводам, даваў прыватныя ўрокі на агульнаадукацыйных дысцыплінах. У 1881—1882 гадах загадчык Васільеўскай казённай цагельні ў Вільні. У 1882—1892 гадах дзясятнік на будаўніцтве крэпасці ў Коўне і ваеннага порта ў Лібаве. У 1893—1918 гадах у інжынерным упраўленні Віленскай ваеннай акругі.

Прымаў удзел у будаўніцтве помнікаў Кацярыне II і Міхаілу Мураўёву ў Вільні (1897—1898).

У 1915 годзе праз Першую сусветную вайну пераехаў са штабам акругі ў Віцебск.

З дзяцінства займаўся нумізматыкай і калекцыянаваннем прадметаў старажытнасці. Частку калекцыі (каля 4,5 тыс. манет і медалёў, прадметаў археалагічных раскопак, мастацкіх твораў) перадаў Віцебску і на яе аснове ў 1918 годзе заклаў Віцебскі губернскі музей, у якім працаваў загадчыкам, з 1924 года навуковым супрацоўнікам.

Сябра Віцебскай камісіі па ахове помнікаў гісторыі і мастацтва (1919—1924), Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства (1924—1928).

Зноскі
------

1. ↑  ЭГБ, 1994, с. 64

Літаратура
----------

* *Падліпскі А.* Брадоўскі Антон Рафаілавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — С. 64—65. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
* *Шишанов В.* Штрихи к биографии А. Р. Бродовского.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | БАП: 130605 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Цярэшчанка.

**Антон Цярэшчанка** (нар. 20 верасня 1995, Гомель) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лясгаса».

Клубная кар’ера
---------------

З 2013 года стаў выступаць за дубль «Гомеля». 14 верасня 2014 года дэбютаваў у асноўнай камандзе гамяльчан у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 64-й хвіліне матча з наваполацкім «Нафтанам» (1:5). У другой палове сезона 2015 ужо трывала асвоіўся ў аснове «Гомеля», у сезоне 2016 дапамог камандзе атрымаць перамогу ў Першай лізе і пасля гадавога перапынку вярнуцца ў элітны дывізіён.

У сакавіку 2017 года быў аддадзены ў арэнду мікашэвіцкаму «Граніту», дзе гуляў у аснове. У студзені 2018 года вярнуўся ў арэнды ў «Гомель», а ў лютым перайшоў у склад дэбютанта Першай лігі — жыткавіцкага ЮАС. У студзені 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў жыткавіцкі клуб.

Неўзабаве пасля зыходу з ЮАС накіраваўся на прагляд у наваполацкі «Нафтан» і ў выніку пачаў у клубе сезон 2019, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У жніўні 2019 года пакінуў «Нафтан».

У пачатку 2020 года быў унесены ў заяўку петрыкаўскага «Шахцёра» ў Другой лізе, але так і не згуляў за каманду. У пачатку 2022 года далучыўся да гомельскага «Лясгаса».

Міжнародная кар’ера
-------------------

15 красавіка 2015 года правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, выйшаўшы ў стартавым складзе ў таварыскім матчы з юніёрскай зборнай Украіны.

Дасягненні
----------

* Беларусь Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2016

Статыстыка выступленняў
-----------------------

| Сезон | Дывізіён | Клуб | Краіна | Матчы | Галы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | дубль | Гомель | Беларусь | 31 | 1 |
| 2014 | Д1 | Гомель | Беларусь | 1 | 0 |
| 2015 | Д1 | Гомель | Беларусь | 12 | 0 |
| 2016 | Д2 | Гомель | Беларусь | 25 | 1 |
| 2017 | Д2 | Граніт | Беларусь | 26 | 0 |
| 2018 | Д2 | ЮАС | Беларусь | 26 | 0 |
| 2019 (1) | Д2 | Нафтан | Беларусь | 11 | 1 |
|

Зноскі
------

1. ↑  Anton Tereshchenko // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Игроки "Гомеля" Терещенко и Антанюк на правах аренды перешли в "Гранит"
3. ↑  Основной состав «Гомеля» провел первую тренировку в новом сезоне (+ФОТО) Архівавана 18 студзеня 2018.
4. ↑  ЮАС объявил о подписании еще одного новичка
5. ↑  Терещенко покинул ЮАС

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
**Сцяг Слуцка** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Слуцк Мінскай вобласці. Сцяг горада і Слуцкага раёна заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 18 лістапада 2008 года № 625 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 1 снежня 2010 года № Б-176.

Апісанне
--------

Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос: верхняй — блакітнага колеру, ніжняй — зялёнага. Ніжняя паласа складае 1/5 шырыні сцяга. У цэнтры правага боку палотнішча — пегас белага колеру, на чырвонай гуньцы — жоўтая княжацкая карона, на якой манаграма «RD».

Сцяг і палажэнне аб iм ухвалены рашэннем Слуцкага раённага выканаўчага камітэта ад 10 красавiка 2008 года № 934. Аўтар сцяга В. А. Ляхор.

Гл. таксама
-----------

* Герб Слуцка

Зноскі
------

1. ↑  Сцяг Слуцка

| ⛭Сцягі адзінак Мінскай вобласці |
| --- |
| Гарады | 
Барысаў ·  Беразіно ·  Валожын ·  Вілейка ·  Дзяржынск ·  Жодзіна ·  Капыль ·  Клецк ·  Крупкі ·  Любань ·  Маладзечна ·  Мар’іна Горка ·  Мінск1 ·  Мядзел ·  Нясвіж ·  Салігорск ·  Слуцк ·  Смалявічы ·  Старыя Дарогі ·  Стоўбцы ·  Узда ·  Чэрвень |  |
| Гарадскія пасёлкі | 
Гарадзея ·  Радашковічы |
| Раёны | 
Мінскі |
| 1 не ўваходзіць у склад вобласці |
**Сцяг са свастыкай** (ням.: die Hakenkreuzflagge, «сцяг са свастыкай», даслоўна — «сцяг з кручкаватым крыжам») — афіцыйная назва сцяга Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі, які стаў афіцыйным дзяржаўным сімвалам Нацыскай Германіі. Уяўляў сабой прамавугольнае чырвонае палотнішча з размешчанай у цэнтры на белым крузе чорнай нахільнай правабаковай свастыкай.

У кнізе «Майн кампф» Адольф Гітлер наступным чынам патлумачыў сімволіку сцяга са свастыкай: «Чырвоны колер увасабляе сацыяльныя ідэі, закладзеныя ў нашым руху. Белы колер — ідэю нацыяналізму. Матыгападобны крыж — місію барацьбы за перамогу арыйцаў і разам з тым за перамогу творчай працы, якая заўседы была антысеміцкай і застанецца антысеміцкай».

Зноскі
------

1. ↑  "Mein Kampf" at Project Gutenberg of Australia **(нявызн.)**.  Gutenberg.net.au. Праверана 24 жніўня 2020.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сцяг Трэцяга рэйха

| Сцягі Германіі |
| --- |
| Сцягі зямель Германіі | 
* Баварыя
* Бадэн-Вюртэмберг
* Берлін
* Брандэнбург
* Брэмен
* Гамбург
* Гесэн
* Мекленбург-Пярэдняя Памеранія
* Ніжняя Саксонія
* Рэйнланд-Пфальц
* Саар
* Саксонія
* Саксонія-Ангальт
* Паўночны Рэйн-Вестфалія
* Цюрынгія
* Шлезвіг-Гольштэйн

 | Сцяг Германіі |
| Гістарычныя сцягі | 
* Германская імперыя
* Веймарская рэспубліка
* Трэці рэйх
* Германская Дэмакратычная Рэспубліка

 |
**«Сталіца Эраўнд»** — спектакль, пастаўлены ў Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі рэжысёрам Вольгай Саратокінай паводле п'есы Сяргея Гіргеля.

Прэм'ера адбылася 2 мая 2007.

Гісторыя стварэння
------------------

**«Сталіца Эраўнд»** — рэжысёрскі дэбют Вольгі Саратокінай (псэўданімам на момант прэм'еры — Сара Токіна), яе дыпломная работа пад мастацкім кіраўніцтвам Валерія Даніловіча.

Першапачаткова п'еса, напісаная Сяргеем Гіргелем на рускай мове, не прызначалася для пастаноўкі ў Мінску і называлася «Масква радыяльная»; у 2006 годзе яна ўвайшла ў шорт-ліст міжнароднага конкурсу «Еўразія-2006». У маі таго ж году ў Цэнтры імя Меерхольда ў Маскве па п'есе быў пастаўлены спектакль «Масква кальцавая». У 2007 годзе Сяргей Гіргель перапрацаваў п'есу, і яна была пастаўлена ў Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі.

Сюжэт
-----

Двое незнаёмыя паміж сабой мужчын вядуць размову ў пустым вагоне метро, які затрымаўся паміж станцыямі. Гэтая выпадковая сустрэча нечакана паварочвае на 180 градусаў усё тваё жыццё.

У спектаклі адбываюцца нечканыя павроты ад анекдоту — да песні, ад абсурду — да рамантыкі, і ад абыякавасці — да Любові.

Творчы склад
------------

* Вольга Саратокіна — рэжысёр-пастаноўшчык
* Сяргей Гіргель — драматург
* Дзяніс Паршын — музыка і тэкст песень
* Цімур Каліноўскі — музычнае афармленне і аранжыроўка
* Алена Ігруша — мастак-сцэнограф

Дзеючыя асобы і выканаўцы
-------------------------

* Сухарэўскі — Дзяніс Паршын
* Кунцэвіч — Максім Паніматчанка

Зноскі
------

1. 1 2  Сталіца Эраўнд **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  РТБД. Архівавана з першакрыніцы 1 чэрвеня 2015. Праверана 16 жніўня 2015.
2. ↑  *Тимофей Яровиков* Ольга Соротккина «Я никого не боюсь»(руск.) // *Вестник форума* : газ.. — Могилёв: Международный молодёжный театральный форум, 22 марта 2006. — В. 7. — № 2. — С. 3.
3. ↑  *Алекс Стрэл*. Маленькая прынцэса **(нявызн.)**.  Магілёўскі гарадскі інфармацыйна-даведкавы партал Mycity.by (25 сакавіка 2008). Праверана 16 жніўня 2015.
4. ↑  Сяргей Гіргель **(нявызн.)**.  Бібліятэка платформы перфарматыўных практык «Зерне» (23 кастрычніка 2014). Праверана 16 жніўня 2015.

Спасылкі
--------

* Старонка спектакля на сайце РТБД Архівавана 1 чэрвеня 2015.
**NEM** (ням.: Normen Europäischer Modellbahnen «Нормы еўрапейскіх мадэльных чыгунак»), серыя стандартаў, якая выпускаецца федэрацыяй чыгуначнага мадэлізму MOROP.

Стандарты распрацоўваюцца ў Тэхнічнай камісіі МОРОП, частка іх, якая дачыняецца да лічбавых кіравальных сістэм чыгуначных мадэляў (DCC, Digital Control Command), выпрацоўваецца супольна з амерыканскай федэрацыяй NMRA. Стандарты рэгламентуюць рад відавых, геаметрычных і электрычных параметраў чыгуначных мадэляў. Арыгінальныя стандарты публікуюцца на афіцыйных мовах МОРОП, па-нямецку і па-французску. Пры выпуску атрымліваюць статус абавязковых норм (Verbindliche Norm), рэкамендацый (Empfehlung), дакументацый (Dokumentation).

Гл.далей: Пералік дзейных стандартаў NEM і іх поўныя тэксты PDF (па-нямецку) Архівавана 26 красавіка 2012..

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Афіцыйная пляцоўка арганізацыі ў Сеціве