***Rhododendron* 'Helsinki University'** — сорт вечназяленых рододендронов гібрыднага паходжання з фінскай серыі сартоў з высокай зімаўстойлівасцю.

Гісторыя стварэння
------------------

Сорт атрыманы ў выніку праграмы гадоўлі рададэндранаў Хельсінкскага ўніверсітэта ў супрацоўніцтве з Дэндрарыем Mustila (1973-2000 гады). У праграме выкарыстоўваліся рададэндраны, якія растуць у дэндрарыі Хельсінкі з 1930 года. Да 1973 года з гэтых раслін выжылі найбольш зімаўстойлівыя. Адной з такіх раслін быў *Rhododendron brachycarpum* subsp. *tigerstedtii*.

Першапачаткова ў селекцыйнай праграме былі выкарыстаны 53 матчыныя расліны і, у якасці апыляльнікаў, прадстаўнікі 23 відаў і 48 гібрыдаў рададэндранаў. З першых атрыманых 22000 гібрыдных сеянцоў былі адабраны 14000. У выніку суровых зім 1980-х гадоў з 14000 саджанцаў выжыла 9000. Сярод тых, хто выжыў, было шмат раслін, якія зусім не пашкоджваліся падчас зімы. З іх адабралі 80 сеянцоў, якія былі размножены з дапамогай мікракланальнага размнажэння. Дзевяць сартоў былі зарэгістраваныя:

* 'Elviira'
* 'Hellikki'
* 'Haaga'
* 'Helsinki University'
* 'Kullervo'
* 'Pekka'
* 'Peter Tigerstedt'
* 'Pohjola's Daughter'
* 'Mikkeli'

У якасці матчынай расліны для атрымання сорту 'Helsinki University' выкарыстоўвалася расліна, якая ставіцца да аднаго з падвідаў *Rhododendron brachycarpum* subsp. *tigerstedtii*. Другі бацька ў дакладнасці невядомы, паколькі для атрымання насення, з якога была вырашчана кантрольнай партыі сеянцоў (з якой пазней была адабрана расліна для мікракланальнага размнажэння), выкарыстоўваўся пылок розных рададэндранаў.

Рададэндран 'Helsinki University' выкарыстоўваецца як дэкаратыўная садовая расліна. Названы ў гонар 350-годдзя Хельсінкскага універсітэта, якое адзначалі ў 1990 годзе.

Біялагічнае апісанне
--------------------

|  |
| --- |
|  |
| Rhododendron 'Helsinki University' |

Ва ўзросце 10 гадоў вышыня расліны складае каля 1,5 м, паводле іншай крыніцы 100×100 см. Вышыня дарослай расліны — да 2 м.

Лісце голае, цёмна-зяленае, 110-150×55 мм.

Суквецці размешчаны на канцах парасткаў, канічныя, вышыней 120 мм, шырыней 130 мм, нясуць 12-18 кветак.

Кветкі дыяметрам 76 мм, ружовыя з чырвонымі плямкамі на ўнутранай частцы, 6-ці пялесткавыя.

Сорт адрозніваецца добрым цвіценнем нават пасля суровых зім.

На поўдні Фінляндыі цвіце ў сярэдзіне чэрвеня, на поўначы пазней.

'Helsinki University' моцна нагадвае сорт 'Haaga'. Прасцей за ўсе адрозніць сарты можна па колеры пупышак: у 'Haaga' яны больш чырванаватыя. Акрамя таго, тычынкавыя ніткі кветак 'Haaga' ружовыя, тады як у 'Helsinki University' яны больш светлыя.

У культуры
----------

Вытрымлівае паніжэнні тэмпературы да -32... -39 °С.

Месцазнаходжанне: паўцень або пярэстая цень разрэджанага хваёвага лесу.

Глеба вільгацеёмкая, добра аэруемая, кіслая (рн ад 4,5 да 6,5). Паколькі расліны маюць павярхоўную караневую сістэму, іх патрабуецца паліваць ў засушлівыя перыяды. Для захавання вільготнасці глебы рэкамендуецца выкарыстоўваць мульчаванне. Унясенне угнаенняў рэкамендуецца з мая. З чэрвеня азотазмяшчальныя ўгнаенні выключаюць.

Рэкамендуемая адлегласць паміж раслінамі — 1,5 метра.

Для абароны ад зімовага ўсушэнне лісця рэкамендуецца збудаванне паветрапраніцальных хованак з мешкавіны.

Цвіце адначасова з адрастаннем маладых парасткаў, што некалькі зніжае дэкаратыўнасць.

Прамыя нашчадкі
---------------

* 'Orlando', Hans Hachmann (1998) = (*R.* 'Helsinki University' × *Rhododendron rex*)

Зноскі
------

1. ↑  Growing Rhododendrons and Azaleas in Iowa // *Iowa State University: University Extension*. — красавік 2006.
2. ↑  Mel Monsen. Архівавана 4 кастрычніка 2013.
3. 1 2 3 4 5  *Rhododendron* 'Helsinki University' Архівавана 5 лістапада 2013. на сайте Taimikko.com (фин.) (Проверено 5 ноября 2013)
4. 1 2 3  *Rhododendron* 'Helsinki University' на сайте Rhodogarden.com
5. 1 2 3 4  Rhododendron 'Helsinki University', M. Uosukainen (1974) **(нявызн.)**.  Deutsche Genbank Rhododendron. Праверана 25 верасня 2014.
6. ↑  Rhododendron 'Helsinki University' (руск.).  Arboretum Mustila. Праверана 22 кастрычніка 2013.
7. ↑  *Барбухатти Г.*. Рододендроны для северо-запада **(нявызн.)**.  Daylily.ru. Праверана 1 лістапада 2013.

Літаратура
----------

* *Anu Vanola.* Genetic and physiological aspects of cold hard i ness in *Rhododendron* Архівавана 4 сакавіка 2016.. — Academic dissertation plant in breeding. — University of Helsinki, 2000.

Спасылкі
--------

* Лекцыя Варонінай С. Рододендроны. Трудная проблема выбора. Архівавана 3 лістапада 2013.
* *James Kohut, Staff Writer*. Growing Azaleas And Rhododendrons In The North (англ.).  Northscaping.com. Архівавана з першакрыніцы 16 сакавіка 2013. Праверана 2013-3-12.Growing Azaleas And Rhododendrons In The North (англ.).  Northscaping.com. Праверана 12 сакавіка 2013.  Архівавана 11 чэрвеня 2013..