У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Тоампеа.

**Замак Тоампеа** або **Вышгарадскі замак** (эст.: Toompea loss, ням.: Schloss Reval — **Рэвельская крэпасць**) — сярэднявечная крэпасць на аднайменным узгорку ў цэнтры Таліна. З’яўляецца адным з найстарэйшых і найбуйнейшых архітэктурных комплексаў Эстоніі.

Гісторыя
--------

Папярэдніца цяперашняй крэпасці (замка) Тоампеа была пабудавана ў 1230-я гады ў паўднёва-заходняй частцы ўзгорка Ордэнам мечаносцаў. У 1238—1345 гг. яна была ўдасканалена датчанамі. Пасля 1345 года, калі Талін перайшоў ад датчан у валоданне Лівонскага ордэна, пачалася сур’ёзная перабудова. Цэнтральная частка крэпасці была ператворана ў трохпавярховы будынак канвента з унутраным дворыкам, былі пабудаваныя абарончыя сцены і ўзведзены вежы. У канцы сярэдніх стагоддзяў крэпасць Тоампеа была магутным абарончым збудаваннем з чатырма стройнымі вежамі. У цяперашні час у сваёй пачатковай вышыні толькі адна з іх — 45-метровая вежа «Доўгі Герман», пабудаваная ў канцы XIV стагоддзя. Сваёй назвай яна абавязана герою сярэднявечных легенд Lange Hermann, што ў перакладзе з нямецкага азначае «Доўгі воін» або «Правадыр». У той час падобнай чынам называлі самыя магутныя і добра ўмацаваныя крапасныя вежы.

Сцяг Эстоніі на Доўгім Германе
Дзякуючы таму, што крэпасць размешчана на ўзгорку вышынёй амаль 40 м, Талін атрымаў свой ​​магутны сілуэт, які быў (і цяпер застаецца) адным з найвялікшых у Паўночнай Еўропе.

У 1560-1570-х гадах крэпасць пацярпела падчас Лівонскай вайны, пасля чаго яна доўгія гады была занядбана. Крэпасць пачалі прыводзіць у парадак у 1760-я гады — усходні бок быў перабудаваны ў будынак губернскага ўпраўлення ў стылі барока па праекце архітэктара Іагана Шульца. У XIX ст. сярэднявечны будынак канвента быў перабудаваны пад турму, якую спалілі падчас рэвалюцыі 1917 года.

У пачатку 1920-х гадоў руіны будынка канвента знеслі, на іх месцы пабудаваны будынак парламента. У 1920-1930-х гадах быў наведзены парадак і ў іншых частках палацавага комплексу. Іх прыстасавалі для патрэб Урада Эстонскай Рэспублікі.

Будынак Эстонскага парламента
У сярэднявечным выглядзе захаваліся толькі стромкая заходняя частка замка Тоампеа з трыма вежамі. На Доўгім Германа лунае сіне-чорна-белы нацыянальны сцяг Эстонскай Рэспублікі, дзякуючы чаму вежа ператварылася ў адзін з сімвалаў Эстоніі. Усходні і паўднёвы бок палаца, а таксама ўся будынкі былі пабудаваны ў XVIII—XX стст. Сёння ўвесь палац знаходзіцца ў падпарадкаванні парламенту Эстонскай Рэспублікі — Рыйгікогу.

Гл. таксама
-----------

* Спіс замкаў Эстоніі

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Рыйгікогу
* Гісторыя і архітэктура Замка Тоампеа (руск.)
* Старонка пра замак Toompea на сайце Віртуальных прагулак VirtualGuide.ru

| ⛭Сцяг Таліна Славутасці Таліна |
| --- |
| Храмы | Домскі сабор ·  Манастыр Святой Біргіты ·  Сабор Аляксандра Неўскага ·  Царква прытулку святога Яна ·  Царква Святога Духа ·  Царква Святога Мікалая ·  Царква Святога Мікалая Цудатворцы ·  Царква Святога Іаана ·  Царква Святога Міхаіла ·  Царква Святога Олафа | Герб Таліна |
| Будынкі і збудаванні | Гарадскія сцены ·  Дом Стэнбака ·  Дом эстонскага рыцарства ·  Доўгі Герман ·  Замак Глэна ·  Замак Маар'ямяэ ·  Замак Тоампеа ·  Кадрыёрг ·  Кік-ін-дэ-Кёк ·  Лінахол ·  Ратуша ·  Ратушная аптэка ·  «Тры сястры» ·  Тэлевежа |
| Прырода і паркі | Аэгна ·  Кадрыёрг ·  Лясныя могілкі ·  Могілкі Каламая ·  Могілкі Коплі ·  Могілкі Мыйгу ·  Харку ·  Юлемістэ |
| Культура | Музей Куму ·  Эстонскі гістарычны музей ·  Эстонскі марскі музей ·  Эстонскі музей пад адкрытым небам ·  Таверна Колу ·  Эстонскі мастацкі музей ·  Музей Мікеля ·  Талінскае спеўнае поле ·  Тэатр «Эстонія» ·  Батанічны сад ·  Заапарк |
| Адукацыя | Абсерваторыя ·  Эстонская акадэмія навук ·  Талінскі ўніверсітэт |
| Помнікі | Бронзавы салдат ·  Манумент Перамогі ў Вызваленчай вайне ·  «Русалка» ·  Стары Томас |