**Медумскія гусі, Гусі з Медума** — вядомая жывапісная сцэна з афарбаванай тынкоўкі, якая паходзіць з грабніцы егіпецкага прынца Нефермаата, якая знаходзіцца ў мастабе 16 у Медуме. У цяперашні час закансерваваны арыгінал фрыза знаходзіцца ў Каірскім музеі. Дакладная копія маецца таксама ў Брытанскім музеі.

Гісторыя
--------

Прыкладнай датай стварэння фрыза з'яўляецца 2550 да н. э.

Сцэна была знойдзена ў 1871 годзе Агюстам Марыетам  (руск.) (бел. і Луіджы Васалі  (англ.) (бел.. Яна была часткай вялікай сцэны ворыва, сяўбы і палявання. Фрэска была знята вучонымі са сцяны, каб быць перанесенай у музей.

Асаблівасцю гэтай карціны з'яўляецца не толькі яе высокае дэталёвае адлюстраванне птушак, але таксама ўнікальнасць яе тэхнікі ва ўсім старажытным Егіпце.

Апісанне
--------

Памеры фрыза 172 на 27 см. На ім тэхнікай сухой фрэскі створаны вельмі рэалістычныя выявы гусей, якія з'яўляюцца сімвалам бога зямлі Геба.

Поўная сцэна адлюстроўвае шэсць гусей; тры паказаны злева, а тры — справа. Кожная група з трох гусей складаецца з адной гусі, якая харчуецца травой, паказанай з апушчанай галавой, і двух гусей з паднятымі галовамі.

Група з трох жывёл на самай справе прадстаўляе сабой шмат гусей, бо тры ўяўляе мноства ў егіпецкім пісьменстве. Іерогліфы для паняццяў «гусі» 

 і «качкі» 

 былі выкарыстаны для вызначэння агульнага паняцця «птушкі» і звязаны з рэлігійнай сімволікай, якая мусіць адагнаць зло і выклікаць адраджэнне. У такой якасці яны неаднаразова былі выкарыстаны на карцінах у грабніцах.

Ёсць адрозненні ў апярэнні птушак, якія парушаюць агульную сіметрыю сцэны. Гэты прыклад егіпецкага жывапісу лічыцца шэдэўрам.

Медумскія гусі
Мастацтва Старажытнага царства надавала самую пільную ўвагу дэталям раслін і жывёл, таму нават сёння магчыма ідэнтыфікацыя відаў гусей на фрызе. Дзве крайнія птушкі з'яўляюцца прадстаўнікамі віду гусь-гуменніца (*Anser fabalis*), пара злева ставіцца да віду белалобая гусь (*Anser albifrons*), а пара справа — да віду чырвонаваллёвая казарка (*Branta ruficollis*). Трэба аддзначыць, што гусь-гуменніца (*Anser fabalis*) і чырвонаваллёвая казарка (*Branta ruficollis*) не сустракаюцца ў Егіпце.

Медумскія гусі створаны кропкавай тэхнікай, кожная выява створана з мноства каляровых плям, пры гэтым фігуры гусей выглядаюць уражальна натуральнымі і жывымі. Для дасягнення эфекту глыбіні, гусі намаляваны парамі, а невыразныя зялёныя расліны з чырвонымі кветкамі дапаўняюць карціну птушак, якія пасвяцца на беразе сажалкі.

Звяртаюць на сябе ўвагу натуральныя колеры, атрыманыя нанясеннем фарбы на сухую тынкоўку.

Спрэчкі пра магчымую фальсіфікацыю
----------------------------------

У даследаванні 2015 года, зробленым італьянскім егіптолагам Франчэска Тырадрыці (*Francesco Tiradritti*) з універсітэта Карэ ў Эне  (руск.) (бел. і апублікаваным на сайце LiveScience  (англ.) (бел. падаецца меркаванне, што Медумскія гусі з'яўляюцца падробкай XIX стагоддзя, магчыма, створанай уласнаруч Васалі  (англ.) (бел.. Прэтэнзіі Тырадрыці былі ў хуткім часе адхілены Захі Хавасам і іншымі вядомымі егіптолагамі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  Alegre García, Susana (2007). «Las ocas de Meidum Архівавана 4 сакавіка 2016.»
2. 1 2  Las ocas de Meidum **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *Egipto, tierra de Faraones* (2007). Архівавана з першакрыніцы 12 чэрвеня 2013. Праверана 24 снежня 2015.
3. ↑  Tiradritti,F. (editor), Egyptian Treasures from the Egyptian Museum in Cairo. Harry N. Abrams Inc. 1999, pp. 60-61, ISBN 0-8109-3276-8
4. 1 2 3  El-Aref, Nevine (April 9, 2015). "Controversy over the Meidum Geese". *Al-Ahram Weekly*. Cairo. Архівавана з арыгінала 18 лютага 2018. Праверана September 28, 2015. `{{cite news}}`: Невядомы параметр `|deadurl=` ігнараваны (прапануецца `|url-status=`) (даведка); Пададзена больш чым адно значэнне `|accessdate=` і `|access-date=` specified (даведка) Архівавана 18 лютага 2018. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 18 лютага 2018. Праверана 20 снежня 2015.
5. ↑   P.H. Houlihan: *The Birds of Ancient Egypt*, El Cairo, 1992, pp. 57 y 60-62.
6. ↑  Owen, Jarus (March 31, 2015). "Shocking Discovery: Egypt's 'Mona Lisa' May Be a Fake". *LiveScience  (англ.) (бел.*. Праверана September 28, 2015.
7. ↑   Архівавана 31 кастрычніка 2015.

Літаратура
----------

* Patrick F. Houlihan: The Birds of Ancient Egypt. The American University in Cairo Press, Kairo 1988, S. 57-62, ISBN 977-424-185-1.
* Amenta, Alessia (2005). I tesori del Museo egizio del Cairo. Ed. White Star.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Медумскія гусі на Вікісховішчы |

* Ученые: древнеегипетская «Мона Лиза» может быть фальшивкой  (руск.)