У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баль.
**Хуга Баль** (22 лютага 1886, Пірмазенс — 14 верасня 1927) — нямецкі пісьменнік, адзін з заснавальнікаў дадаізму, а таксама пачынальнік «гукавой паэзіі».

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў простай каталіцкай сям’і ў горадзе Пірмазенс (Германія). У 1906—1910 гадах вывучаў сацыялогію і філасофію ва ўніверсітэтах Мюнхена, Гайдэльберга і Базеля. Дысертацыю, прысвечаную Фрыдрыху Ніцшэ, не скончыў, гэты час стаў для яго пераломным момантам: Баль звярнуўся да пратэстантызму.

У 1910 годзе пераехаў у Берлін з намерам зрабіцца акцёрам, супрацоўнічаў з тэатральным рэжысёрам Максам Райнхартам. У 1911 годзе Баль надрукаваў сваю першую п’есу. З 1911 да 1912 году працуе драматургам у Плаўэне, з 1912 да 1914 — у Мюнхене. У гэты час таксама супрацоўнічае з часопісамі *Revolution*, *Die Neue Kunst*, *Die Aktion*, *Phöbus*.

У пачатку Першай сусветнай вайны запісваецца добраахвотнікам на фронт. Але ўжо праз некаторы час расчароўваецца ў вайне. У 1915 годзе Хуга Баль разам са сваёй будучай жонкай Эмі Хенінгс эмігруе ў Швейцарыю і пасяляецца ў Цюрыху. Працуе піяністам у Varieté-Ensemble. У Швейцарыі Баль працягвае цікавіцца анархізмам і Бакуніным, а таксама перакладае некаторыя яго творы. Гэтыя пераклады, праўда, так ніколі і не былі надрукаваныя.

У лютым 1916 года разам з Хансам Арпам, Трыстанам Тцарам і Марселем Жанко Хуга Баль заснаваў у Цюрыху кабарэ «Вальтэр», калыску дадаізму. 14 ліпеня 1916 года на свет з’явіўся «Маніфест дадаізму», напісаны Балем.

Удзел Баля ў руху дадаістаў цягнуўся прыкладна два гады. Даволі непрацяглы час Баль працаваў у часопісе *Freie Zeitung* у Берне. У ліпені 1920 года ён зноў вяртаецца да каталіцтва, выходзіць на пенсію і з жонкай Эмі пераязджае ў кантон Тычына, дзе вядзе даволі беднае, асвечанае рэлігіяй жыццё.

Сярод найбольш адметных твораў Хуга Баля варта ўзгадаць яго п’есу «Нос Мікеланджэла. Трагікамедыя ў чатырох дзеях» (Die Nase des Michelangelo. Tragikomödie in vier Auftritten, 1911), дзённік падзей часоў дадаізму ў Цюрыху «Уцёкі з часу» (Die Flucht aus der Zeit, 1927), біяграфія Германа Гесэ «Герман Гесэ. Яго жыццё і творчасць» (Hermann Hesse. Sein Leben und sein Werk, 1927) і іншыя.

Зноскі
------

1. ↑  Hugo Ball<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Hugo Ball // Theaterlexikon der Schweiz / Hrsg.: A. Kotte Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q16509116'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2416247'></a>
3. ↑  Hugo Ball<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
4. ↑  Hugo Ball — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
5. ↑

Літаратура
----------

* Sabine Werner-Birkenbach: Hugo Ball und Hermann Hesse — eine Freundschaft, die zu Literatur wird. Kommentare und Analysen zum Briefwechsel, zu autobiographischen Schriften und zu Balls Hesse-Biographie. Akademischer Verlag, Stuttgart 1995, ISBN 3-88099-316-5

Спасылкі
--------

* Працы Hugo Ball ў праекце «Гутэнберг»  (англ.)
* International Dada Archive Архівавана 8 лютага 2012.  (англ.)
* Hugo Ball (DADA Companion) Архівавана 11 лютага 2016.  (англ.)
* Маніфест да першага вечару дадаістаў у перакладзе на беларускую мову

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Фота, відэа і аўдыё | Apple Music · Deezer · Spotify |
| Тэматычныя сайты | Discogs · MusicBrainz · Project Gutenberg · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Швейцарскі гістарычны |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · WikiTree |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10298842 · BIBSYS: 90626258 · BNC: a18524515 · BNE: XX1216413 · BNF: 12139866j · CiNii: DA01144924 · CONOR: 81045091 · GND: 118506234 · ICCU: MILV045714 · ISNI: 0000 0001 0861 0258 · LCCN: n50019958 · LNB: 000230597 · NDL: 00432174 · NKC: ola2002151408 · NLA: 35012788 · NLG: 163458 · NLP: A17971895 · NSK: 000292211 · NTA: 068406894 · NUKAT: n98084608 · PTBNP: 1580264 · LIBRIS: 207927 · SUDOC: 029860911 · VIAF: 46649 · ULAN: 500313817 |

 |