Афраамерыканская сям'я
"Афрыканскія нацыі": цемнаскурыя афрыканцы сфатаграфаваныя нямецкай энцыклапедыяй Meyers Konversation-Lexikon (1885-1890).
**Вялікая негроідная раса** — адна з чатырох вялікіх чалавечых рас. Да эпохі Вялікіх геаграфічных адкрыццяў прадстаўнікі негроіднай расы насялялі пераважна Афрыку на поўдзень ад Сахары, хаця ў розныя эпохі былі вядомы і ў іншых частках свету, у тым ліку ў Еўропе. У выніку гандлю рабамі і працэсу міграцый шырока прадстаўлены ў Амерыцы, некаторых краінах Паўднёвай Азіі і Блізкага Усходу. У наш час жывуць ва ўсіх частках свету. Складаюць не меней за 8% усёй чалавечай папуляцыі.

Этымалогія
----------

Назва негроіднай расы паходзіць ад лац.: niger ("чорны"). У еўрапейскіх краінах чарнаскурых выхадцаў з Афрыкі здаўна называлі "неграмі". Упершыню паняцце "негроід" было ўведзена ў 1859 г. У канцы XIX ст. замацавалася ў антрапалогіі.

Паходжанне
----------

Той факт, што людзі сучаснага тыпу паходзяць з Афрыкі, можа сведчыць пра тое, што ўсё чалавецтва да перасялення ў Азію і іншыя мацерыкі было протанегроідным. Архаічнасць негроіднай расы падкрэсліваецца яе прыстасаванасцю да ўмоў трапічнага пояса. Аднак прамых доказаў таго, што першыя людзі сучаснага тыпу былі протанегроіднымі пакуль няма. 

Генетыкі не выявілі ў прадстаўнікоў негроіднай расы сведчанняў аб метысацыі з неандэртальцамі, якая адбывалася ў Еўропе і Азіі. Аднак згодна даследаванням групы генетыкаў, якія праводзіліся ў Афрыцы на працягу 1999 - 2009 гг. ДНК некаторых груп негроідаў утрымоўвае сведчанні аб змяшэнні іх прамых продкаў з іншымі архаічнымі відамі чалавека 20 тысяч — 80 тысяч гадоў таму.

Характэрныя рысы
----------------

Негроідная раса адрозніваецца разнастайнасцю прыкмет, фактычна падзяляецца на некалькі малых рас. Згодна класіфікацыі Я. Рагінскага, негроіды разам з аўстралоідамі складаюць адзіную экватарыяльную расу, для якой характэрны цёмны колер скуры, хвалістыя або кудлатыя валасы, шырокі нос, прагнатызм (высунутыя наперад сківіцы) і г. д. Аднак дадзеная класіфікацыя аспрэчваецца некаторымі сучаснымі антраполагамі. Яны абапіраюцца на сцверджанні генетыкаў аб найбольшай генетычнай аддаленнасці паміж прадстаўнікамі аўстралоіднай і негроіднай рас.

Класічнымі характэрнымі рысамі негроідаў з'яўляюцца:

* Цёмны або вельмі цёмны колер скуры
* Цёмны колер вачэй
* Шырокія вочы з высунутымі вочнымі яблыкамі
* Кудлатыя або спіральна завітыя валасы
* Малая колькасць валасоў на твары і целе
* Шырокі ў крылах нос з нізкім пляскатым пераноссем
* Тоўстыя вусны з нібы вывернутай слізістай абалонкай
* Моцны альвеалярны прагнатызм
* Кароткі корпус цела з доўгімі канечнасцямі
* Вузкі таз з прыкметным паяснічным лардозам

### Эфіопская малая раса

Прадстаўнікі эфіопскай малой расы насяляюць пераважна паўночны ўсход Афрыкі, жывуць уздоўж узбярэжжа Чырвонага мора і Індыйскага акіяна, у гарах Эрытрэі і Эфіопіі, у памежных раёнах Судана і Кеніі. Для іх характэрны высокі рост, хударлявы целасклад, вузкі высокі твар, нізкія арбіты вока, высокае пераноссе, значна меней поўныя, чым у астатніх негроідаў, вусны, хвалістыя валасы. Знешнее падабенства з паўднёвымі еўрапеоідамі спарадзіла заявы некаторых антраполагаў пра значнае ўздзеянне на прадстаўнікоў эфіопскай малой расы перасяленцаў з Аравійскага паўвострава і Паўночнай Афрыкі. Аднак параўнальныя генетычныя даследаванні жыхароў Эфіопіі, Эрытрэі і Емена абвяргаюць гэтую думку. Яны паказалі, што генафонд насельнікаў афрыкансканскага ўзбярэжжа Чырвонага мора вельмі адрозніваецца ад аравійскага, ён фарміраваўся на мясцовай глебе. Расавыя адрозненні жыхароў Эфіопіі выяўляюцца ўжо ў глыбокай старажытнасці.

### Негрыльская малая раса

Прадстаўнікі негрыльскай малой расы — пігмеі, што насяляюць зону трапічных лясоў Афрыкі. Яны адрозніваюцца малым ростам, кароткімі нагамі, доўгімі рукамі, яшчэ больш шырокім, але выцягнутым носам, развітым валасяным покрывам цела. Нізкі рост пігмеяў, як і іншых асобных невысокіх груп людзей, звычана тлумачаць экалагічнымі ўмовамі жыцця ў трапічным лесе. Гэта спалучаецца з прыстасаванасцю імунітэта да спецыфічных для дадзенай зоны хвароб. Генетыкі выявілі, што продкі пігмеяў адасобіліся ад астатніх негроідаў ужо 70 — 60 тысяч гадоў таму, але 5 — 4 тысячы гадоў таму ўзнавілі кантакты. Цікава, што жанчыны-пігмеі часцяком нараджаюць агульных дзяцей з суседзямі-банту, аднак жанчыны-банту рэдка нараджаюць ад мужчын-пігмеяў, што таксама тлумачыцца генетычнымі асаблівасцямі.

### Бушменская малая раса

*Бушменская малая раса* або *капоідная малая раса* прадстаўлена бушменамі і некаторымі іншымі народамі кайсанскай групы. Бушмены жывуць пераважна ў раёне пустыні Калахары. Яны маюць невысокі рост, жаўтлява-бурую скуру, пляскаты твар, вузкія вочы (часам з эпікантусам), малую ніжнюю сківіцу. Лардоз спалучаецца са значным тлушчаадкладаннем на ягадзіцах, асабліва ў жанчын. У дарослых рана развіваецца маршчыністасць скуры. Такія спецыфічныя адрозненні ад астатніх негроідаў вымушаюць некаторых антраполагаў вылучаць бушменскую малую расу ў асобную вялікую расу.

Археалагічныя раскопкі і этналагічныя даследаванні паказваюць, што ў старажытнасці капоіды былі значна больш распаўсюджаны ў Афрыцы, у тым ліку жылі на поўнач ад экватара. Генетыкі выявілі, што блізкімі па паходжанню да бушменаў з'яўляюцца некалькі груп афрыканскага насельніцтва ў раёне Чырвонага мора і Заходняй Афрыкі. Вялікая генетычная разнастайнасць бушментаў можа сведчыць пра тое, што яны — найбольш старажытны пласт насельніцтва Афрыкі, які развіваўся бесперапынна.

* Заходняя Афрыка: Жанчыны фуланіЗаходняя Афрыка: Жанчыны фулані
* Усходняя Афрыка: Качэўнік з СамаліУсходняя Афрыка: Качэўнік з Самалі
* Цэнтральная Афрыка: ПігмеіЦэнтральная Афрыка: Пігмеі
* Паўднёвая Афрыка: БушменПаўднёвая Афрыка: Бушмен
* Паўднёвая Азія: Дзяўчынка сіддзі з ІндыіПаўднёвая Азія: Дзяўчынка сіддзі з Індыі
* Амерыка: Хлопчыкі з ГаіціАмерыка: Хлопчыкі з Гаіці

Зноскі
------

1. ↑  THE ORIGIN OF HUMAN "RACES" AND BLOOD GROUPS Архівавана 4 сакавіка 2016.
2. ↑  etymonline.com
3. ↑  Neanderthals, Humans Interbred, DNA Proves Архівавана 7 сакавіка 2016.
4. ↑  NICHOLAS WADE, Genetic Data and Fossil Evidence Tell Differing Tales of Human Origins
5. ↑  Хомутов А. Е. Антропология. — Ростов н/Д: «Феникс», изд. 3-е, 2004. С. 282—283
6. ↑  Станислав Дробышевский, Родственны ли австралийцы негроидам?
7. ↑  The Genetic Origins of the Andaman Islanders
8. ↑  Geographic Variation in Human Mitochondrial DNA from Papua New Guinea
9. ↑  Апісанне даецца згодна з: Хрисанфова Е. Н. Антропология: учебник / Е. Н. Хрисанфова, И. В. Перевозчиков. — 4-е изд. — М.: Изд-во Моск. ун-та: Наука, 2005. — С. 282
10. ↑  The Mediterranean race in East Africa
11. ↑
12. ↑  Jennifer Welsh, Why Pygmies of Africa Are So Short
13. ↑  Хрисанфова Е. Н. Антропология: учебник / Е. Н. Хрисанфова, И. В. Перевозчиков. — 4-е изд. — М.: Изд-во Моск. ун-та: Наука, 2005. — С. 283
14. ↑  World's most ancient race traced in DNA study

Спасылкі
--------

* У. А. Лобач, ЭТНАЛОГІЯ Архівавана 4 сакавіка 2016.
* Насельніцтва Эфіопіі. Эфіопская малая раса
* Спіс чалавечых рас