**Бітва за Бамут** — эпізод Першай чачэнскай вайны, падчас якога 10 сакавіка 1995 года разгарнуліся зацяжныя і жорсткія баі за сяло Бамут.

Гісторыя
--------

Ядро абароны склалі баевікі пад камандаваннем першага каменданта Маліга Эстамірава, Хізіра Хачукаева  (руск.) (бел.. Пасля камендантам Бамуцкага раёна стаў Хамзат Батаеў.

> Падыходы да сяла, яго асноўныя вуліцы былі шчыльна замінаваныя супрацьтанкавымі і проціпяхотнымі мінамі. Частка агнявых кропак накрытая жалезабетоннымі каўпакамі і перакрыццямі у шэсць слаёў бярвення дыяметрам 0,6 метра. Уся мясцовасць перад апорнымі пунктамі была прыстраляная з выкарыстаннем арыенціраў, замацаваных на дрэвах і іншых аб’ектах. 
> 
> 

У ноч на 14 красавіка спецпадраздзяленні федэральных войскаў занялі пануючыя вышыні. Раніцай 15 красавіка пачаўся штурм Бамута, але з ходу яго ўзяць не ўдалося, 17 красавіка федэральныя войскі былі адведзены на зыходныя пазіцыі. 18 красавіка федэральныя войскі распачалі другую спробу штурму Бамута, але увайшоўшы ў пасёлак, не змаглі там замацавацца і зноў былі вымушаныя адысці на зыходныя пазіцыі. У той жа дзень, у ваколіцах Бамута, пры штурме вышыні 444,4 «Лысая гара», трапіла ў засаду група атрада спецназа УВ  (руск.) (бел. «Росіч  (руск.) (бел.», у гэтым баі атрад страціў 10 чалавек забітымі і 17 параненымі.

Пасля падзення Нажай-Юрта і Шатоя ў першай палове чэрвеня 1995 года Бамут разам з часткай Ітум-Калінскага раёна  (руск.) (бел. заставаўся адзіным кантраляваным УС ЧРІ участкам тэрыторыі Чачні. Аднак у сярэдзіне чэрвеня 1995года гарнізонам была адбітая чарговая спроба штурму. Падпісанне дамоўленасцяў у Грозным па блоку ваенных пытанняў у канцы ліпеня 1995 года, якое стала вынікам перамоваў паміж Федэральным бокам і Чачэнскай арміяй пасля падзей у Будзёнаўску, стала прычынай паўзы ў актыўных ваенных дзеяннях. Аднак зімой 1995—1996 гг. ваенныя аперацыі аднавіліся, у тым ліку і ў раёне Бамута. У лютым-сакавіку 1996 года федэральныя войскі зноў распачалі маштабны наступ на Бамут, які шырока асвятляўся ў расійскіх СМІ. Аднак і ён завяршыўся правалам, паколькі абараняліся загадзя падрыхтавалі засады на шляхах падыходу войскаў, умела выкарыстаўшы горна-лясістую мясцовасць.

19 мая 1996 года часткі генерал-маёра Уладзіміра Шаманава  (руск.) (бел. пачалі генеральны штурм Бамута. 24 мая федэральныя войскі ўзялі Бамут і пануючую над мясцовасцю вышыню 444,4 «Лысая гара». Атрад Руслана Хайхароева  (руск.) (бел. які абараняў Бамут, выйшаў з акружэння, скарыстаўшыся прыцемкамі і згусцелым туманам. Поспех зацяжной абароны чачэнцамі тлумачыцца выкарыстаннем падземных камунікацый былой ракетнай часці стратэгічнага прызначэння.

У творах мастацтва
------------------

* «Бамут» — песня Мусы Насагаева  (руск.) (бел..
* «Бамут» — песня Цімура Муцураева.
* «Я забіты пад Бамутам» — песня напісана салдатамі в/ч 5598 26 БАП у 1996 годзе.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  Книга: Неоконченная война. История вооруженного конфликта в Чечне **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 22 мая 2021. Праверана 29 мая 2018.
2. ↑  Орлов О. П. Черкасов А. В. Россия — Чечня: цепь ошибок и преступлений **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 25 сакавіка 2019. Праверана 9 снежня 2022.
3. ↑  Спецназ России ||| Антитеррор ||| Амнистия Для «Шейха» **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2012.
4. ↑  Николай ПЕТЕЛИН. "Перекрёсток судьбы". *Красная звезда (газета)* [руская]. Праверана 2018-04-13. Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 красавіка 2018. Праверана 9 снежня 2022.Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 красавіка 2018. Праверана 9 снежня 2022.

Спасылкі
--------

Битва за Бамут | Блог Алексей Косенков | КОНТ **(нявызн.)**.  cont.ws. Праверана 9 студзеня 2018.