**Хасэ Давід Альфара Сікейрас** (ісп.: José David Alfaro Siqueiros, 29 снежня 1896-6 студзеня 1974) — мексіканскі мастак — жывапісец, графік і мураліст, палітычны актывіст, удзельнік камуністычнага руху.

Біяграфія
---------

Давід Альфара Сікейрас нарадзіўся 29 снежня 1896 г у мексіканскім горадзе Камарга, штат Чыўаўа. У 1911 г. паступіў у Акадэмію мастацтваў Сан-Карлас ў Мехіка, там удзельнічаў у студэнцкім страйку, пратэстуючы супраць парадкаў ва ўстанове. Затым навучаўся ў мастацкай школе Санта-Аніта. З маладосці адчуваў сябе рэвалюцыянерам, у 1911 г. прыняў удзел у грамадзянскай вайне на баку канстытуцыяналістаў. Служыў афіцэрам у арміі мексіканскага прэзідэнта Венустыяна Карансы.

З 1919 па 1922 Сікейрас жыў у Францыі і Іспаніі. У 1921 г. ён апублікаваў у Барселоне «Маніфест рэвалюцыйнага мастацтва», а ў 1922 г. заснаваў «Рэвалюцыйны сіндыкат работнікаў тэхнікі і мастацтва». Член Мексіканскай камуністычнай партыі (МКП) з 1922. З 1924 г. Сябра ЦК МКП, актыўны ўдзельнік арганізацыі прафсаюзнага руху і міжнародных камуністычных кангрэсаў, займаў пасаду галоўнага рэдактара газеты *El Mundo*, супрацоўнічаў з іншымі левымі газетамі. Разам з ім у камуністычным руху прымалі ўдзел і іншыя мексіканскія мастакі, у прыватнасці Дыега Рывера.

У 1930 г. Сікейрас быў арыштаваны, а затым сасланы ў гарадок Таска. Ссылка апынулася плённай у творчым плане — тут мастак стварыў некалькі дзясяткаў прац.

У перыяд з 1932 па 1936 г. Сікейрас жыў і працаваў пераважна ў ЗША; там ён упрыгожыў роспісамі фасады будынкаў Мастацкай школы Чуінард і мастацкага цэнтра Плаза ў Лос-Анджэлесе (1932).

У 1937—1939 г. Сікейрас удзельнічаў у грамадзянскай вайне ў Іспаніі ў якасці афіцэра Рэспубліканскай арміі пад камандаваннем Энрыке Лістэра. Даслужыўся да палкоўніка.

Па заданні НКУС камуніст-сталініст Сікейрас прымае ўдзел у групе баевікоў (кодавая назва «Конь»), сфармаванай для ліквідацыі Троцкага.

24 мая 1940 — разам з «Філіпэ», Леапольда і Луісам Арэналем і іншымі ўдзельнічае ў няўдалым замаху на Троцкага.

У канцы 1940 г. арыштаваны разам з іншымі членамі групы «Конь» у сувязі з забойствам Троцкага.

У 1960 г. абраны членам паліткамісіі ЦК МКП. У тым жа годзе быў заключаны ў турму за палітычную дзейнасць, але ў 1964 г. улады вызвалілі яго пад ціскам міжнароднага грамадскага меркавання.

Ён неаднаразова прыязджаў у Маскву (1927, 1955, 1958 і 1972). Ганаровы член Акадэміі мастацтваў СССР (1967), лаўрэат Міжнароднай Ленінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1967).

Зноскі
------

1. 1 2  David Alfaro Siqueiros<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. 1 2  David Alfaro Siqueiros // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>

Літаратура
----------

* *Пешын С. У.* Сікейрас, Альфара Сікейрас // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 372—373. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11686078 · BNE: XX1043283 · BNF: 12173902z · CONOR: 90994787 · GND: 11866574X · ISNI: 0000 0001 1027 9074 · LCCN: n50025574 · NKC: jn19990007998 · NLP: A28780917 · NTA: 071080961 · NUKAT: n01055250 · SUDOC: 030292069 · VIAF: 61588351 · ULAN: 500008908 |

 |