**Гуя́** (трансліт.: *Huja*, руск.: Гуя) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лашанскага сельсавета.

Назва
-----

Назва Гуя ад назвы ракі Гуя (> Гуйка), на якой паселішча паўстала. Рака згадваецца ў 1549 годзе як «Гуя»: «*Замокъ Радошковский… на рекахъ на Гуи а на Вязыни*».

У назве Гуя корань — фанетычны варыянт кораня ў назве нёманскай ракі Гаўя, а таксама аднайменнай ракі *Gauja* на латвійскім Задзвінні. Той жа корань і ў назве нёманскай ракі Гавязна.

Ад індаеўрапейскага \**gēu- / gū-* «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае *gau-r-as* «волас», *gu-r-as* «вяршыня пагорка», *gu-g-a* «пагорак; гузак; горб».

Корань пашыраны балцкім пашыральнікам *-j-*, які таксама ў балцкіх рачных назвах тыпу Ілія, Мярэя, Бабруя (*-ij-, -ej-, -uj-*).

Назва Гуя значыць «Звілістая (рака)».

Гісторыя
--------

Упершыню згадваецца ў 1451 годзе як сяло Радашковіцкага маёнтка памерлага кашталяна віленскага Пятра Сенькі Гедыгольдавіча. У 1567 годзе вёска ва ўласнасці Івана Кміціча Стратовіча-Беразавецкага ў Менскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. Затым, Гуя — цэнтр староства Заслаўскага графства Глябовічаў. У 1667 годзе цэнтр маёнтка, 14 дымоў. Потым належала Радзівілам, Агінскім, Палубінскім, Сапегам.

У 1712 годзе маёнтак купілі Францішак Валадковіч з жонкай Сафіяй з Ваньковічаў. Паводле энцыклапедыі «Гарады і вёскі Беларусі», станам на 1738 год, Гуя — сяло ў дзяржаўнай уласнасці, стаяла пустое. У 1791 годзе, вёска — цэнтр маёнтка ў Радашковіцкай парафіі, «двор», 114 дымоў (імаверна, у маёнтку агулам), уласнасць Валадковічаў.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1796 годзе Юзаф Валадковіч, у імя жонкі Караліны з Бжастоўскіх, пераназваў Гую ў **Карлсберг**. У 1800 годзе вёска ў Вілейскім павеце, 20 двароў, 159 жыхароў.

У 1820 годзе Карлсберг перайшоў да Снітак, да маёнтка таксама належала вёска Сыцавічы. Паводле энцыклапедыі «Гарады і вёскі Беларусі», у 1833 годзе вёска Гуя ў дзяржаўнай уласнасці, карчма, 21 двор, 143 жыхары. У 1856 годзе — вёска маёнтка Карлсберг, карчма, 76 жыхароў мужчынскага полу, уласнасць Снітак. Станам на 1865 год, Карлсберг — маёнтак і вёска Радашковіцкай воласці Вілейскага павета (перад тым Мінскага павета), 79 рэвізскіх душ. У 1870 годзе ў Агаркаўскай сельскай грамадзе. У 1890 годзе маёнтак належаў Андрэю Снітку. У 1897 годзе ў вёсцы — 45 двароў, 232 жыхары; у фальварку — двор, 2 жыхары, у Радашковіцкай воласці Вілейскага павета. У 1900 годзе адкрыта царкоўна-прыхадская школа.

Падчас Першай сусветнай вайны, у лютым — снежні 1918 года занята кайзераўскімі войскамі, з ліпеня 1919 года да ліпеня 1920 года — польскімі войскамі.

У 1921 годзе ў складзе БССР, 38 двароў, 240 жыхароў. З 20 жніўня 1924 года — вёска Навадворскага сельсавета, з 13 чэрвеня 1929 года — Рагаўскога сельсавета Заслаўскага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1926 годзе 46 двароў, 229 жыхароў. З 20 лютага 1938 года ў Мінскай вобласці. Падчас Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіравана войскамі нацысцкай Германіі.

З 8 жніўня 1959 года ў Мінскім раёне.

У 1997 годзе 27 двароў, 55 жыхароў, у саўгасе «Рагаўскі» (цэнтр — Рагава). Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рагаўскога сельсавета.

Заўвагі
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
2. ↑  K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 524.
3. ↑  K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 501, 510, 514, 544.
4. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  ГВБ. — Т. 8, кн. 3, 2012, с. 381
6. ↑  Баринов, 2023
7. 1 2  ГВБ. — Т. 8, кн. 3, 2012, с. 381-382
8. 1 2 3 4  ГВБ. — Т. 8, кн. 3, 2012, с. 382
9. ↑  «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Архівавана 31 сакавіка 2016. (руск.)

Літаратура
----------

* Гуя // Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8: Мінская вобласць, кн. 3 / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2012. — 624 с.: іл. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0636-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гуя
* *Баринов И.* Матрикульная запись Андрея Снитко в Рижском политехникуме // Запісы беларусаведа, 15.1.2023.

| ⛭**Лашанскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Лашаны |
| Пасёлкі | Леніна ·  Навінка ·  Сялец |
| Вёскі | Агаркі ·  Бінькаўцы ·  Боўблі ·  Браўкі ·  Вышкава ·  Гарошкі ·  Гуя ·  Дзінаравічы ·  Кальзберг ·  Крыніцы ·  Куты ·  Лабэншчына ·  Лісіцы ·  Ломшына ·  Мацкі ·  Прудзішча ·  Путнікі ·  Рабушкі ·  Саеўшчына ·  Селішчы ·  Слабада ·  Сукавічы ·  Сялец ·  Сяляўшчына ·  Шчарбіны ·  Шымкава |