Гігрометр
**Адносная вільготнасць** — адносіны колькасці вадзяной пары да той колькасці вадзяной пары, якую паветра можа ўтрымліваць пры дадзенай тэмпературы.

{\displaystyle \varphi ={\frac {p\_{p}}{p\_{0}}}}

Абсалютная вільготнасць
-----------------------

Абсалютная вільготнасць — колькасць вільгаці, якая змяшчаецца ў адным кубічным метры паветра. З-за малой велічыні звычайна вымяраюць у г/м³. Але ў сувязі з тым, што пры пэўнай тэмпературы паветра ў ім можа максімальна ўтрымлівацца толькі пэўная колькасць вільгаці (з павелічэннем тэмпературы гэта максімальна магчымае колькасць вільгаці павялічваецца, з памяншэннем тэмпературы паветра максімальна магчымая колькасць вільгаці памяншаецца), увялі паняцце адноснай вільготнасці.

Адносная вільготнасць
---------------------

Эквівалентнае вызначэнне — адносіны малярнай долі вадзяной пары ў паветры да максімальна магчымай пры дадзенай тэмпературы. Вымяраецца ў працэнтах і вызначаецца па формуле:

{\displaystyle RH={p\_{(H\_{2}O)} \over p\_{(H\_{2}O)}^{\*}}\times 100\%}
дзе {\displaystyle RH\_{\,\_{\,}}} — адносная вільготнасць сумесі ці паветра;
{\displaystyle {p\_{(H\_{2}O)}}} — парцыяльны ціск вадзяной пары ў сумесі;
{\displaystyle {p\_{(H\_{2}O)}^{\*}}} — ціск насычанэння вадзяной пары.

Ціск насычаных пароў вады моцна расце пры павелічэнні тэмпературы. Таму пры ізабарычным (гэта значыць, пры пастаянным ціску) ахаладжэнні паветра з пастаяннай канцэнтрацыяй пары надыходзіць момант (пункт расы), калі пара насычаецца. Пры гэтым «лішні» пар кандэнсуецца ў выглядзе туману або крышталікаў лёду. Працэсы насычэння і кандэнсацыі вадзяной пары граюць велізарную ролю ў фізіцы атмасферы: працэсы ўтварэння аблокаў і атмасферных франтоў у значнай ступені вызначаюцца працэсамі насычэння і кандэнсацыі, цеплата, якая вылучаецца пры кандэнсацыі атмасфернай вадзяной пары, забяспечвае энергетычны механізм узнікнення і развіцця трапічных цыклонаў (ураганаў).

Ацэнка адноснай вільготнасці
----------------------------

Адносная вільготнасць водна-паветранай сумесі можа быць ацэненая, калі вядомыя яе тэмпература (*T*) і тэмпература пункту расы (*Td*). Калі *T* і *Td* вызначаны ў градусах Цэльсія, тады праўдзівы выраз:

{\displaystyle RH={{e\_{p}} \over {e\_{s}}}\times 100\%} 
дзе парцыяльны ціск вадзяной пары ў сумесі вызначаны як {\displaystyle e\_{p}} :

{\displaystyle e\_{p}=e^{(17.269\times T\_{d}) \over {(237.7+T\_{d})}}}
і ціск насычэння пары вады ў сумесі пры тэмпературы азначаны як {\displaystyle e\_{s}} :

{\displaystyle e\_{s}=e^{(17.269\times T) \over {(237.7+T)}}}

Перанасычаная вадзяная пара
---------------------------

У адсутнасці цэнтраў кандэнсацыі пры зніжэнні тэмпературы магчыма ўзнікненне перанасычанага стану, гэта значыць адносная вільготнасць становіцца больш за 100 %. У якасці цэнтраў кандэнсацыі могуць выступаць іоны або часціцы аэразоляў, менавіта на кандэнсацыі перанасычанай паы на іонах, якія ўтвараюцца пры праходжанні зараджанай часціцы ў такой пары, заснаваны прынцып дзеяння камеры Вільсана і дыфузійных камер: кропелькі вады кандэнсуюцца на іонах і ўтвараюць бачны след (трэк) зараджанай часціцы.

Іншым прыкладам кандэнсацыі перанасычанай вадзяной пары з’яўляюцца інверсійныя сляды самалётаў, якія ўзнікаюць пры кандэнсацыі пары на часціцах сажы выхлапу рухавікоў.

Сродкі і метады кантролю
------------------------

Для вызначэння вільготнасці паветра выкарыстоўваюцца прыборы, якія называюцца псіхрометрамі і гігрометрамі. Псіхрометр Аўгуста складаецца з двух тэрмометраў — «сухога» і «вільготнага». «Вільготны» тэрмометр паказвае тэмпературу ніжэй сухога, боо яго рэзервуар абматаны тканінай, змочанай у вадзе, якая, выпараючыся, ахаладжае яго. Інтэнсіўнасць выпарэння залежыць ад адноснай вільготнасці паветра. Па паказаннях сухога і «вільготнага» тэрмометраў знаходзяць адносную вільготнасць паветра па псіхраметрычных табліцах. У апошні час сталі шырока прымяняцца інтэгральныя датчыкі вільготнасці (як правіла, з выхадам па напружанні), заснаваныя на ўласцівасці некаторых палімераў змяняць свае электрычныя характарыстыкі (такія, як дыэлектрычная пранікальнасць асяроддзя) пад дзеяннем пары вады, якая змяшчаецца ў паветры.

Для паверкі прыбораў для вымярэння вільготнасці выкарыстоўваюць спецыяльныя ўстаноўкі — гіграстаты.

Зноскі
------

1. ↑   Perry, R.H. and Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (7th Edition), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Page 12-7

| ⛭сонца Надвор’е дождж |
| --- |
| Поры года | 
* Зіма
* Вясна
* Лета
* Восень

 |
| Атмасферныя ападкі | 
* Галалёдзіца
* Град
* Дождж
* Імжа
* Крупка
* Лівень
* Раса
* Снег
* Шэрань

 |
| Прагноз і дзённік надвор’я | 
* Воблачнасць
* Вільготнасць паветра (абсалютная і адносная)
* Ціск
* Тэмпература паветра
* Кірунак ветру

 |
| Пагодныя з’явы | 
* Вецер
* Навальніца
* Тарнада
* Ураган
* Шторм

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4509597-8 · Microsoft: 158960510 |