Карта Літвы
Цэнтр Еўропы
Плошча Літвы — 65 200 кв. км. Літва размешчана ва Усходняй Еўропе. На думку літоўскіх географаў (пацверджаную французскімі калегамі) менавіта ў Літве знаходзіцца геаграфічны цэнтр Еўропы.

Літва мяжуе з наступнымі краінамі (у дужках — працягласць мяжы):

* Беларуссю (660 км),
* Латвіяй (588 км),
* Польшчай (103 км),
* Расіяй (Калінінградская вобл.) (255 км).

На захадзе абмываецца Балтыйскім морам. Мае толькі 38 кіламетраў адкрытага марскога берагу. Літве належыць таксама паўночная частка Куршскай касы і акваторыі Куршскага заліва, на якія і прыходзіцца большая частка ўзбярэжжа.

Прырода
-------

Тыповы краявід паазер'я
### Рэльеф

Літва размешчаная на заходняй ускраіне Усходне-Еўрапейскай раўніны. Ландшафт раўнінны, нізінны. Вышыня над узроўнем мора не перавышае 300 метраў. Вузкая нізіна з вышынямі да 50 м апаясвае Балтыйскае ўзбярэжжа. У цэнтральнай частцы Літвы, з поўначы на поўдзень, працягнулася Сярэднелітоўская нізіна з вышынямі 16-90 м над у.м. Найбольш прыўзнятыя часткі тэрыторыі — Балтыйская града з вышынямі да 294 м, якая працягнулася з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход уздоўж мяжы з Беларуссю, і Жамойцкае ўзвышша на захадзе. Да Балтыйскай грады належыць найвышэйшы пункт Літвы — Аукштояс (Высокая гара), 293,8 м. 

### Карысныя выкапні

Заходняя Літва і літоўскі шэльф Балтыйскага мора — перспектыўныя раёны здабычы нафты і прыроднага газу. На паўднёвым усходзе маюцца невялікія радовішчы жалезнай руды. Сустракаюцца вынахады гранітаў. У раёне Акмяне, які стаў цэнтрам вытворчасці цэменту, вядзецца здабыча вапнякоў. На марскім узбярэжжы сустракаецца бурштын.

### Клімат

Літва знаходзіцца ў пераходнай зоне паміж марскім і кантынентальным кліматам. Сярэднемесячныя тэмпературы студзеня −5 °C, ліпеня 17 °C. Гадавая сума ападкаў — ад 540 мм у цэнтральных раёнах да 930 мм на ўзбярэжжы. Тры чвэрці атмасферных ападкаў выпадае ў выглядзе дажджоў. Увесну і ўвосень частыя туманы, узімку — адлігі.

### Унутраныя воды

Большасць рэк (Нярыс, Мяркіс, Шашупе) належаць басейну Нямунаса (Нёмана), галоўнай ракі Літвы (агульная працягласць ракі 937 км, з якіх 475 км прыходзяцца на Літву). У Літве больш за 5 тыс. азёр, якія ўтвараюць паазер'і. Азёры пераважна ледавіковага паходжання. Найбуйнейшае возера Літвы — Друкшай (па-беларуску, Дрысвяты) на мяжы з Беларуссю. Самае глыбокае возера — Таўрагнас.

### Расліннасць і жывёльны свет

Лясамі пакрыта каля траціны зямлі (1,8 млн га). Найбольш распаўсюджаная хвоя, але сустракаюцца таксама елка, бяроза, алешына, асіна, дуб і ясень. Шмат зайцаў, аленяў і дзікоў; не рэдкасць ласі. Распаўсюджаныя фазаны, цецерукі, качкі і лебедзі. У летнія месяцы ля вады можна сустрэць шмат буслоў. 

Вялікая частка тэрыторыі Літвы мае спрыяльныя ўмовы для вядзення сельскай гаспадаркі. Пераважаюць падзолістыя глебы. Найбольш урадлівыя глебы размешчаныя ў цэнтральных раёнах. Плошча сельскагаспадарчых угоддзяў складае 3,6 млн га.

### Ахова прыроды

Унікальныя прыродныя аб'екты Літвы ўзяты пад ахову ў запаведніках і нацыянальных парках.

Зноскі
------

1. ↑

| ⛭ Літва ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | 

|  |  |
| --- | --- |
| Храналогія | Літоўскае княства · Каралеўства Літва · Вялікае Княства Літоўскае · Рэч Паспалітая · Расійская імперыя · Каралеўства Літва (1918) · Літбел · Першая Літоўская рэспубліка · Літоўская ССР · Літоўская рэспубліка |
| Узброеныя сілы | Войска ВКЛ · Войска Літоўскае (1918—1940) |
| Войны | Паходы на Русь · Літоўшчына · Маскоўска-літоўскія войны · Лівонская |
| Дакументы | Статуты ВКЛ |
| Кіраўнікі | Кіраўнікі Літвы |

 |  |
| Сімвалы | Герб · Сцяг · Гімн |
| Палітыка | Прэзідэнт · Сойм · Канстытуцыя · Палітычныя партыі · Знешняя палітыка |
| Узброеныя сілы | Сухапутныя войскі · Ваенна-паветраныя сілы · Ваенна-марскія сілы · Спецслужбы |
| Эканоміка | Валюта · Турызм (Сусветная спадчына) · АЭС · Транспарт · Сельская гаспадарка |
| Геаграфія | Сталіца · Адміністрацыйны падзел · Гарады · Паветы · Самакіраванні · Староствы · Тапонімы |
| Грамадства | Насельніцтва · Мовы (Літоўская мова · Руская мова) · Акадэмія навук · Спорт (Літва на Алімпійскіх гульнях) · Адукацыя · Рэлігія (Праваслаўе ў Літве · Каталіцтва ў Літве) |
| Культура | Кінематограф · Музыка · Літаратура · Тэатры · Фестываль «Be2gether» · Святы · Кухня · Паганская міфалогія · Тэлебачанне |
| Права | Канстытуцыйны суд · Вярхоўны суд · Канстытуцыя · Міністэрства юстыцыі · Статуты Вялікага княства Літоўскага · Прывілей Казіміра |
| Партал «Літва» · Праект «Літва» |

| ⛭Краіны Еўропы: Геаграфія |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |