**Міжнародны аэрапорт Ольштын-Мазурыя** (польск.: Port lotniczy Olsztyn-Mazury, (IATA: **SZY**, ICAO: **EPSY**)), да 2016 года вядомы як **Міжнародны аэрапорт Шчытна-Шыманы** (польск.: Port lotniczy Szczytno-Szamany) — аэрапорт размешчаны ў горадзе Шыманы, больш за 10 км ад Шчытна і каля 56 км на ад Ольштына, адміністрацыйнага цэнтра Варміньска-Мазурскага ваяводства.

Гісторыя
--------

Аэрапорт быў пабудаваны ў 1950-х гадах для ваенных мэтаў. Аб’ект размяшчаны блізу разведвальнага навучальнага цэнтра Старэ-Кейкуты. У 1996 годзе аэрапорт страціў ваеннае прызначэнне і быў перададзены ў грамадзянскае выкарыстанне). Паветраную гавань атрымала польская авіякампанія *Mazury-Szczytno*, якая планавала пераўтварыць яго ў грамадзянскі аэрапорт. З 1996 па 2003 год у летнія месяцы паветраная гавань штотыдзень абслугоўвала рэйсы ў Варшаву і гарады Германіі. Кампанія спыніла сваё існаванне ў 2004 годзе з-за банкруцтва. Пасля ўзлётна-пасадачная паласа аэрапорта выкарыстоўвалася для розных мэтаў. У студзені 2016 года аэрадром аднавіў палёты.

Размяшчэнне
-----------

Аэрапорт мае УПП даўжынёй 2500 метраў і шырынёй 60 метраў. Аб’ект размешчаны на 59 км на поўдзень ад Ольштына ля адміністрацыйнай мяжы з Мазавецкім ваяводствам. Таксама непадалёк размяшчаюцца гарады Млава, Цяханаў, Астралэнка. Для палягчэння пад’езда дзейнічае чыгуначная лінія да аэрапорта, адкрытая 20 студзеня 2016 года. Праезд у цэнтр Ольштына займае 53 хвіліны.

Авіялініі
---------

| Авіякампанія | Пункты прызначэння  |
| --- | --- |
| Сцяг Балгарыі Bulgarian Air Charter | **Летнія**: Бургас |
| Сцяг Польшчы LOT | **Летнія**: Кракаў, Львоў |
| Сцяг Ірландыі Ryanair | Кёльн-Бон (з 7 лістапада 2019 года), Лондан |
| Сцяг Венгрыі Wizz Air | Брэмен (з 27 кастрычніка 2019 года) , Дортмунд, Лутан |

Турма ЦРУ
---------

Аэрапорт прыцягнуў увагу прэсы ў 2005 годзе, у сувязі з так званымі «сакрэтнымі турмамі ЦРУ». Падазраваныя ў тэрарызме таемна дастаўляліся ў гавань, дзе іх катавалі супрацоўнікі амерыканскіх спецслужбаў, парушчаючы законы Польшчы. Як паказваюць звесткі аб палётах, аэрапорт выкарыстоўваўся як перавалачная база амерыканкімі самалётамі, якія ляталі з Кабула ў Гуантанама. 

У лістападзе 2006 года Еўрапейскі парламент стварыў камісію для даследавання лётных запісаў 11 асаблівых рэйсаў, якія праходзілі праз аэрапорт Шыманы. Як высветлілася, у 2002 і 2003 гадах рэйсы авіякампаніі *Gulfstream*, якія праходзілі пад грамадзянскімі рэгістрацыйнымі нумарамі, абмінулі праходжанне мытнага надгляду. Афіцыйным прадстаўнікам аэрапорта прама было забаронена набліжацца да невядомых самалётаў і транспартных сродкаў з ваеннымі рэгістрацыйнымі знакамі з базы Старэ-Кейкуты, якія кожны раз чакалі прыбыцця гэтых самалётаў.

У чэрвені 2008 года газета *New York Times* са спасылкай на неназваных супрацоўнікаў ЦРУ апублікавала артыкул, згодна з якім вядомы пакістанскі тэрарыст Халід Шэйх Махамед быў змешчаны ў сакрэтнае памяшканне блізу польскага аэрапорта Шыманы, дзе яго катавалі, пакуль баевік не пачаў супрацоўнічаць з амерыканцамі.

У лютым 2010 года шэраг афіцыйных асоб Польшчы пацвердзіў, што як мінімум шэсць самалётаў ЦРУ праходзілі праз Шыманы ў 2003 годзе.

Зноскі
------

1. ↑  Rusza pociąg do lotniska Szymany. Z Olsztyna w 53 minuty. Za długo? - Rynek Infrastruktury: Porty, Stocznie, Lotnisko, Porty lotnicze, Autostrada, Obwodnica, Energetyka, Ciepł... **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 22 красавіка 2016.
2. ↑  Airport schedule **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 мая 2019. Праверана 13 чэрвеня 2019.
3. 1 2  Wrócił LOT z Szyman do Krakowa, wraca też do Lwowa **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 мая 2019. Праверана 13 чэрвеня 2019.
4. ↑  Ryanair: Krócej z Olsztyna do Kolonii. Ryanair otwiera nowe połączenie **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 13 чэрвеня 2019. Праверана 13 чэрвеня 2019.
5. ↑  Ryanair: New London Stansted Route To Olsztyn Mazury **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 8 чэрвеня 2016. Праверана 6 чэрвеня 2016.
6. ↑  WIZZ AIR OTWIERA NOWE POŁĄCZENIE LOTNICZE - OLSZTYN-MAZURY – BREMA **(нявызн.)**.(недаступная спасылка)
7. ↑  Airport schedule **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 24 чэрвеня 2019. Праверана 13 чэрвеня 2019.
8. ↑  Brian Knowlton, «Report Rejects European Denial Of C.I.A. Prisons», *New York Times*, November 29, 2006.
9. ↑  Inside a 9/11 Mastermind’s Interrogation **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 23 студзеня 2018.
10. ↑  Ian Treynor. Poland admits role in CIA rendition programme **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 19 сакавіка 2013.

Спасылкі
--------

* Официальный сайт Международного аэропорта Щитно-Шиманы  (польск.)  (англ.)
* Программа реконструкции аэропорта Архівавана 2 красавіка 2016.
* Інфармацыя пра аэрапорт EPSY з сайта World Aero Data.
* Спутниковое фото Google Maps
* Фото на Airliners.net

| ⛭ Сакрэтныя турмы ЦРУ |
| --- |
| Турмы | 
* Афганістан Солт-Піт
* Кэмп-Эгерс
* Куба Гуантанама
* Сунічныя палі
* Пені-Лейн
* Кэмп-Ноу
* Марока Тэмара
* Айн-Ауда
* Польшча Старэ-Кейкуты
* Шчытна-Шыманы
* Румынія 57-я авіябаза
* Бухарэст
* Літва Антавілей

 |
| Вязні | 
* Саудаўская Аравія Абу Зубайда
* Мустафа аль-Хаўсаві
* Хасан бін Аташ
* Абд ар-Рахім аль-Нашыры
* Емен Абдул аль-Салам аль-Хілаль
* Мусаб Амар Алі аль-Мудвані
* Іарданія Джаміль аль-Бана
* Ірак Бішэр Амін Халіль аль-Раві
* Алжыр Лаід Саідзі
* Эфіопія Біньям Махамед
* Кувейт Халед аль-Масры
* Афганістан Гуль Рахман
* Пакістан Халід Шэйх Махамед
* Маўрытанія Махамед Ульд Слахі
* Судан Самі аль-Хадж

 |
| Іншае | 
* Пашыраныя метады допыту
* Затрыманы прывід
* Катаванне вадой
* Надзвычайная выдача
* Гібель вязняў у Гуантанама (2006)

 |