recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Фрыдрых Шылер на выяве Герхарда фон Кюгельгена
**Пра гра́цыю і го́днасць** (ням.: Ueber Anmuth und Würde) — філасофскі ліст Фрыдрыха Шылера, апублікаваны ў сярэдзіне чэрвеня 1793 году ў часопісе «Новая талія». У гэтым творы Шылер упершыню рознабакова прааналізаваў філасофію Імануіла Канта.

Погляды
-------

Паэт выступаў супраць суровага і адарванага кантаўскага аскетызму ў вобласці маралі. Ён разглядаў патрабаванні Канта аб падаўленні ўсіх пачуццёвых імкненняў дзеля абстрактнага маральнага абавязку ў якасці пурытанскай варожасці зямным уцехам жыцця.

У супрацвагу гэтаму Шылер абараняў пачуццёвую прыроду чалавека і імкнуўся абгрунтаваць ідэал вольнага, гарманічнага развіцця чалавечай асобы. Гэты ідэал ён характарызаваў пры дапамозе паняццяў «грацыі» і «прыгожай душы», супрацьпастаўляючы іх выключна фізічнае прыгажосці, з аднаго боку, і ідэі абстрактнага аскетычнага абавязка, з іншага. 

Па Шылеру, гармонію паміж «грацыяй» і «годнасцю» павінна аднавіць «прыгожая душа», якая апрыёрна надзелена маральнымі якасцямі.

| ⛭Творы ✰ Фрыдрыха Шылера |
| --- |
| Драматычныя творы | 
Разбойнікі · 
Змова Фіеска ў Генуі · 
Падступства і каханне · 
Дон Карлас · 
Валенштайн
(Лагер Валенштайна — Пікаламіні — Смерць Валенштайна) · 
Марыя Сцюарт · 
Дзяўчына з Арлеана · 
Мэсінская нявеста · 
Вільгельм Тэль · 
Дзімітрый
 |
| Лірыка (выбраная) | 
Ода да радасці · 
Адрачэнне · 
Багі Грэцыі · 
Мастакі · 
Закрытая статуя ў Саісе · 
Падзел зямлі · 
Ксеніі · 
Пальчатка · 
Кубак · 
Ібікавы журавы · 
Рыцар Тагенбург · 
Пярсцёнак Палікрата · 
Змаганне з драконам · 
Зарука · 
Песня пра звон · 
Nänie · 
Пачатак новага века · 
Свята пераможцаў
 |
| Проза (выбраная) | 
Der Verbrecher aus verlorener Ehre · 
Духабачнец · 
Eine großmütige Handlung
 |
| Філязоўскія працы (выбраныя) | 
Пра прычыны асалоды, якую дастаўляюць трагічныя прадметы · 
Пра грацыю і годнасць · 
Пра патэтычнае · 
Калій, альбо пра прыгажосць · 
Лісты пра эстэтычнае выхаванне чалавека · 
Пра наіўную і сентыментальную паэзію · 
Пра ўзнёслае
 |
| Гістарычныя працы | 
Для якой мэты патрэбна вывучаць сусветную гісторыю?
 |
| Часопісы | 
Вюртэмбергскі рэпеторыўм · 
Талія · 
Оры
 |
**Алег Алегавіч Юрэня** (нар. 21 мая 1990, Масты, Гродзенская вобласць) — беларускі спартсмен (веславанне на байдарцы), майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, бронзавы прызёр І Еўрапейскіх гульняў (2015, Баку), сярэбраны (2011, 2013) і бронзавы (2010, 2015) прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіён (2010, 2011, 2012, 2014), сярэбраны (2010, 2011) і бронзавы (2015, 2016) прызёр чэмпіянатаў Еўропы.

Біяграфія
---------

Выпускнік Правамастоўскай сярэдняй школы. Займацца веславаннем пачаў ва ўзросце адзінаццаці гадоў у мясцовай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школе алімпійскага рэзерву, праходзіў падрыхтоўку пад кіраўніцтвам трэнера Уладзіміра Задоліна. З 2005 па 2006 год навучэнец установы адукацыі «Гродзенская дзяржаўная вучылішча алімпійскага рэзерву». З 2006 года спартсмен дзяржаўнай установы «Брэсцкая абласная школа вышэйшага спартыўнага майстэрства». Першага сур’ёзнага поспеху дабіўся ў 2008 годзе, калі ўпершыню трапіў у асноўны склад нацыянальнай зборнай Беларусі і ўдзельнічаў у заліку дарослага першынства Еўропы ў Мілане — з байдаркай-двойкай на 1000 кіламетраў, васямнаццатае месца. У 2009 годзе ўдзельнік Кубка свету, у выніковай табліцы на пятнаццатым радку сусветнага рэйтынгу байдарачнікаў, удзельнік еўрапейскага чэмпіянату ў Брандэнбургу, дзе ў адзіночнай кіламетровай праграме — быў дзявяты.

У 2014 годзе скончыў факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна.

Зноскі
------

1. 1 2  Olympedia — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922'></a>
2. ↑  Гонар школы
3. ↑  ЮРЕНЯ ОЛЕГ ОЛЕГОВИЧ

Літаратура
----------

* Гребля на байдарках и каноэ в Республике Беларусь = Canoe sprint in the Republic of Belarus : [65 лет/ составители: В. В. Шантарович, К. В. Шарпило; перевод на английский: О. В. Бобрицкая]. — Минск, 2016. — С. 134.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | ICF · Olympedia · TheSports.org |
**Іван Дзмітрыевіч Сіраж** (5 ліпеня 1933, в. Астрагляды, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — ?) — заслужаны механізатар рэспублікі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў сям’і калгаснікаў. Пасля вайны атрымаў адукацыю ў Астраглядаўскай няпоўнай сярэдняй школе. Рана пачаў працоўную дзейнасць: з 1949 года — на паляводчых работах у мясцовым саўгасе.

Пасля службы ў арміі ўладкаваўся рознарабочым на Рэчыцкі мэблевы камбінат, але з цягам часу, у 1956 годзе, вярнуўся ў сельскую гаспадарку. Набыў прафесію трактарыста-машыніста і застаўся на малой радзіме ў саўгасе «Астрагляды». Працаваў у саўгасе «Астрагляды» механізатарам да яго ліквідацыі ў 1986 годзе ў выніку чарнобыльскай катастрофы.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР у 1970—1974 гадоў. Неаднаразова быў дэпутатам раённага і сельскага Саветаў.

Узнагароды
----------

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 сакавіка 1966 года за дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак мяса, малака, яек, шэрсці і іншай прадукцыі Івану Сіражу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай працы.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Працай адзіныя. Механізаванае звяно па вырошчванні прапашных культур на чале з Іванам Сіражам стала ўзорам самаадданай высокавытворчай працы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Балыка.
**Іван Дзмітравіч Балыка** (сакавік 1937, Малыя Бортнікі, Бабруйскі раён — 18 мая 1995) — беларускі савецкі вайсковы дзеяч, генерал-маёр.

Біяграфія
---------

Скончыў прафесійна-тэхнічнае вучылішча механізатараў шырокага профілю ў Бабруйску, пасля засвойваў цалінныя зямлі. Пайшоў на вайсковую службу. Скончыў ваеннае вучылішча і акадэмію бранетанкавых войск і Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР. Служыў у Беларускай ваеннай акрузе, групе савецкіх войск у Германіі, ў Забайкаллі. Восем гадоў быў ваенным і галоўным ваенным саветнікам за мяжой. Апошнія гады жыцця пражываў у в. Малыя Бортнікі.

Узнагароды
----------

Ордэн «За службу Радзіме» 3-й ступені, узнагароды Сацыялістычнай Рэспублікі В'етнам і Еменскай Арабскай Рэспублікі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Ими гордится Бобруйщина БАЛЫКА ІВАН ДЗМІТРЫЕВІЧ Архівавана 22 кастрычніка 2011.
Святкаванне дня батарства.
**Бацярства** — львоўская субкультура, якая існавала з сярэдзіны XIX да сярэдзіны XX стагоддзя.

Назва «бацяр», верагодна, паўстала ад венгерскага «betyar», што азначае твар, які мае дзіўныя погляды і здзяйсняе непрадказальныя ўчынкі, авантурыста, валацугу.

Гісторыя
--------

Львоўскія бацяры паўсталі на Лычакаві і Пагулянцы, ў парку «Пагулянка». Там былі для гэтага ідэальныя перадумовы: Пагулянка была цэнтрам львоўскіх забавак. Бацяры гуртуюцца вакол «садкоў» — пабаў пры мясцовых броварах. Першыя (у першай палове XIX стагоддзе) бацяры былі хуліганамі, гультаямі і кішэннікамі.

З часам яны перасталі красці і буяніць, затое ўсяляк пачалі высмейваць Аўстра-Венгерскую імперыю. Вядомая гісторыя, калі бацяр, гуляючы па плошчы Рынак, голасна заявіў, што «мае імператара ў адным месцы». Яго адразу ж арыштавала жандармерыя. Аднак бацяры нанялі яму адваката, які здолеў звесці ў судзе яго віну да ўказання няслушнага месца знаходжання Франца Іосіфа І, за што яго асудзілі на два дні ў турме.

Бацяры набывалі забаўныя і рамантычныя рысы. Іх лозунгам служыў заклік: «Любіць Львоў, любіць жанчын і любіць жартаваць». Удзел асобных бацяр на польскім баку ў польска-ўкраінскай вайне выклікала распаўсюджванне легенды аб «геройскіх бацярах і дзецях» як галоўных стваральніках перамогі польскіх войскаў. Папулярнасць бацяры набылі ў часы Польскай Рэспублікі, калі папулярызавалася іх мова — Львоўская гвара і бацярскія песні. З 1933 да 1939 года да агульнапольскага эфіру выходзіла рэгулярная папулярная бацярская перадача Львоўскага радыё «На вясёлай Львоўскай хвалі» (польск.: Wesoła lwowska fala), якую вялі яе аўтары польскія акцёры Генрык Фогельфенгер (польск.: Henryk Vogelfänger) (Тонька) і Казімеж Вайда (польск.: Kazimierz Wajda) (Шчэпцьа).

Бацяры пакінулі ў спадчыну гумарыстычна-лірычныя песенькі, анекдоты, апавяданні, якія сёння называюць «бацярскім фальклорам».

Бацяр Багдан Рыбка так характарызуе львоўскіх бацяраў:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | «Яны былі такія дробныя хуліганы, разумееце, акно некаму разбілі, недзе дзеўку за півам дзялілі, кулакамі па пысе білі. Але ні да якой крывавай бойні гэта не прывяло. Наадварот, бацяры, яны змагаліся са злодзеямі, называлі іх добрымі і выганялі іх са сваёй мясцовасці, прыгняталі іх і ўсё іншае». | » |

У 2008 годзе Львоўская гарадская ўлада ўвяла Дзень львоўскіх бацяр, які праходзіцца на 1 мая пад заклікам «Бацяры ўсіх краін, яднайцеся».

У культуры
----------

* Фільм Высакародныя валацугі (2018)

Спасылкі
--------

* Сусветны бацярскі партал Архівавана 24 січня 2013.
* Львоўскі Бацяр. — артыкул у часопісе «Тиждень»
* Homo leopolensis esse. *Наталка Касмалінская, Юра Ахрыменка.* Homo leopolensis esse. / Часопіс «Ї» Архівавана 3 вересня 2014.
* У Львове адзначылі Дзень бацяр (рэпартаж). 5 канал
* У Львове адзначаюць Дзень бацяра. Украінскае Нацыянальнае інфармацыйнае агенцтва
* *Д. Ярысевіч*. Энцыклапедыя сучаснай Украіны. — Т.2. Кіеў, 2003. С. 317
* *W.Jakubowska*. Mit lwowskiego batiara. — Warszawa, 1998.  (польск.)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Загальскі сельсавет.
**Зага́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Загалле.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Клеўскі (Кліўскі) сельсавет** у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Клявы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. 23 жніўня 1937 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Паташынскага нацыянальнага польскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Загалле, сельсавет перайменаваны ў Загальскі. З 20 лютага 1938 года сельсавет у складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавета.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Вуліца Ктатарава** (трансліт.: *vulica Ktatarava*, руск.: улица Ктаторова) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Наваполацка, названая ў гонар першага кіраўніка Наваполацкага НПЗ Алега Ктатарава.

Апісанне
--------

Першапачатковая назва - вуліца Нафтавікоў. У 1975 годзе вуліца атрымала сучасную назву. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада (3-ці мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад узбярэжжа Заходняй Дзвіны да прамзоны і трамвайнага дэпо, пасля чаго пераходзіць у вуліцу Прамысловую. Вуліца перасякае такія вуліцы, як Паркавая і Маладзёжная, да яе прымыкаюць вуліцы Школьная, Дзяржынскага, Блахіна і Слабадская. Працягласць вуліцы складае 2700 метраў. Забудова тыпавая, цагляная і панэльная, з павярховасцю пераважна ў 5 паверхаў.

Сацыяльныя аб’екты
------------------

* Наваполацкі дзяржаўны політэхнічны каледж
* Наваполацкі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж будаўнікоў
* магазіны
* АЗС

Гл. таксама
-----------

* Спіс вуліц Наваполацка

Зноскі
------
**Іван Георгіевіч Шубіты́дзэ** (23 лістапада 1906 сяло Келеты, Гарыйскі раён, Грузінская ССР — 13 студзеня 1978) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Пінскай вобласці.

Біяграфія
---------

З 1928 года служыў у Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1929 года. З чэрвеня 1941 года на фронце. У партызанах з кастрычніка 1941 года: камандзір групы, намеснік камандзіра, з ліпеня 1943 года камандзір атрада, у жніўні 1943 — сакавіку 1944 гадоў камандаваў Пінскай партызанскай брыгадай. У 1944—1971 гадах знаходзіўся на савецкай рабоце ў Пінску і Віцебску. Аўтар кнігі «Палескія былі» (1974).

Ганаровы грамадзянін Пінска. Адна з вуліц горада названа яго імем.

Зноскі
------

1. ↑

Літаратура
----------

* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
**Іван Георгіевіч Арэ́стаў** (руск.: Иван Георгиевич Арестов; 18 сакавіка 1928 — 2002) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарнай таксікалогіі, доктар ветэрынарных навук (1979), прафесар (1981).

Біяграфія
---------

Нарадзіўся 18 сакавіка 1928 года ў вёсцы Каралеўшчына Калінінскай вобласці РСФСР (зараз у Цвярской вобласці Расіі).

У 1952 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут. Працаваў ветэрынарным урачом у Гродзенскай вобласці. У 1953—1962 гадах на пасадзе дырэктара Ваўкавыскага зоаветэрынарнага тэхнікума. У 1963 годзе паступіў у аспірантуру пры кафедры фармакалогіі і таксікалогіі Віцебскага ветэрынарнага інстытута. У 1966 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Изучение токсичности и эффективности хлорофоса и трихлорметафоса-3 при гематопинозе и аскаридозе свиней» і пачаў працу на кафедры клінічнай дыягностыкі. З 1973 года на пасадзе загадчыка кафедры фармакалогіі і таксікалогіі, з кастрычніка 1977 года — дацэнт кафедры ўнутраных незаразных хвароб. У 1979 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Влияние диброма, хлорофоса, тролена и байтекса на организм животных». З красавіка 1989 года да 1996 года І. Г. Арэстаў зноў на пасадзе загадчыка кафедры фармакалогіі і таксікалогіі ВДАВМ.

Памёр у 2002 годзе.

Навуковая дзейнасць
-------------------

І. Г. Арэставу належаць навуковыя працы па фармакалогіі і таксікалогіі фосфарарганічных злучэнняў. Займаўся вывучэннем ферментных прэпаратаў, пытаннямі іх выкарыстання ў мэтах прафілактыкі хвароб і павышэння прадукцыйнасці сельскагаспадарчых жывёл. Таксама вывучаў некаторых паразітаў свіней і распрацоўваў метады барацьбы з імі.

Аўтар 132 навуковых прац, 3 манаграфій і 3 падручнікаў. Пад яго кіраўніцтвам падрыхтаваны 3 кандыдацкія дысертацыі.

Сярод апублікаваных прац:

* Оздоровление свиноводческих комлексов от гельминтов // Ветеринария, 1972, № 7 (у сааўтарстве).
* Ветеринарная токсикология: учебник для с.-х. вузов по спец. «Вет.медицина» / И. Г. Арестов, Н. Г. Толкач. — Минск: Ураджай, 2000. — 342 с.: ил.

Зноскі
------

1. ↑  Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  История кафедры фармакологии и токсикологии (руск.)

Літаратура
----------

* Арэстаў Іван Георгіевіч // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с. іл. — 10 000 экз. — С. 132.

Спасылкі
--------

* История кафедры фармакологии и токсикологии (руск.) // Сайт ВДАВМ
* Лента времени (руск.) // Сайт Ваўкавыскага дзяржаўнага аграрнага каледжа
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Семяненя.
**Іван Георгіевіч Семяненя** (нар. 12 чэрвеня 1956, в. Рэдкавічы Любанскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Скончыў Смілавіцкі сельскагаспадарчы тэхнікум (заатэхнія), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (юрыст). Працоўную дзейнасць пачаў загадчыкам малочнатаварнай фермы калгаса «Чырвоная Змена» Любанскага раёна Мінскай вобласці. Працаваў юрыстам, галоўным юрысконсультам упраўлення сельскай гаспадаркі Любанскага райвыканкама, вядучым спецыялістам па дагаворна-прававой рабоце Любанскага раённага аграпрамысловага аб’яднання, адвакатам, загадчыкам Любанскай юрыдычнай кансультацыі.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі
------

1. ↑  СЕМЕНЕНЯ ИВАН ГЕОРГИЕВИЧ Архівавана 29 жніўня 2019.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання Архівавана 16 верасня 2020.
**Сто́рна** (італ.: storno — перавод на іншы рахунак, адвод; ад stornare — паварочваць назад) — у агульным сэнсе вяртанне да ранейшага значэння пэўнага эканамічнага паказчыка; напрыклад, *сторна плацеж* — вяртанне авансавага плацяжа ў выпадку анулявання дагавора.

Старнавальная праводкау бухгалтарскім уліку — бухгалтарская праводка, прызначаная, звычайна, для выпраўлення ранейшай памылковай праводкі. Звычайна ўжываецца так званае адмоўнае сторна, пры якім для выпраўлення памылковай праводкі робіцца дадатковая праводка на адпаведную суму, але з адмоўным знакам. Каб вылучыць адмоўныя сумы, іх пішуць чырвоным чарнілам, таму адмоўнае сторна і метад выпраўлення памылак праз сторна часам завуць **чырвоным сторна**. Часцей замест чырвонага чарніла адмоўныя сумы абводзяць прамавугольнай рамкай. Метад *чырвонага сторна* распрацаваны расійскім бухгалтарам-практыкам А. А. Берэці ў 1889 годзе.
Страхавое сторна
у страхаванні — паказчык, які характарызуе памяншэнне страхавога партфеля дзейных дагавораў доўгатэрміновага страхавання жыцця на вызначаную справаздачную дату. У гэты паказчык могуць уключацца датэрмінова спыненыя дагаворы ў сувязі з неаплатай страхавых узносаў з правам і без права страхавальніка на атрыманне выкупной сумы, а таксама ў сувязі са смерцю застрахаваных; дагаворы, якія скончыліся ў сувязі з канцом тэрміна страхавання ці наступленнем абумоўленай падзеі. Для сторна можа вылічацца адносны паказчык — адносіны колькасці дагавароў, якія складаюць сторна, да разліковага страхавога партфеля.

Зноскі
------

1. ↑  БелЭн, 2002
2. ↑  Ефимов С. Л. Энциклопедический словарь. Экономика и страхование. — М.: Церих-ПЭЛ, 1996.

Літаратура
----------

* Сто́рна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 189. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | GND: 1175437778 · Microsoft: 30030105 |
**Іван Іванаў Давы́дкаў** (балг.: Иван Иванов Давидков; 9 сакавіка 1926(1926-03-09), Жываўцы[d], Міхайлаўградская вобласць — 6 жніўня 1990(1990-08-06), Сафія) — балгарскі паэт, празаік, перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры Балгарыі (1975).

Біяграфія
---------

Скончыў у 1951 годзе Сафійскі ўніверсітэт.

У 1958—1959 гадах праходзіў стажыроўку ў Беларусі і ва Украіне, вывучаў беларускую і ўкраінскую мовы, знаёміўся з бачнымі прадстаўнікамі беларускай і ўкраінскай літаратуры.

Аўтар зборнікаў паэзіі «Дняпро цячэ пад маім акном» (1960), «Азарэнне» (1970), «Танец кіпарысаў» (1975), раманаў «Кавалак хлеба для падарожніка» (1970), «Рыфы далёкіх зорак» (1981) і інш.

Перакладаў рускую, беларускую, украінскую паэзію, На балгарскай мове апублікаваў творы Я. Купалы («Явар і каліна», «Выйдзі…», «3 кутка жаданняў», «Асёл і яго цень», «Лён» і інш.), Я. Коласа, А. Куляшова, П. Панчанкі, М. Танка, П. Броўкі, Н. Гілевіча і інш.

Беларусі прысвяціў вершы «Вячэрняя песня» і «Калі нарадзіўся мой сын…».

Беларускія пераклады
--------------------

У 1970 годзе ў перакладзе Г. Бураўкіна, Н. Гілевіча, А. Разанава выйшла кніга выбранай лірыкі Давыдкава «Крокі вернасці», адметная пошукам гераічнага пачатку ў штодзённых праявах жыцця, імкненнем раскрыць духоўны свет сучасніка праз псіхалагічную паглыбленасць вобразаў. У 1981 годзе раман Давыдкава «Белы конь за акном» пераклаў У. Анісковіч.

Зноскі
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF catalogue général — Paris: BnF. Праверана 27 сакавіка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>

Літаратура
----------

* Давыдкаў Іван Іванаў // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2012. — Т. 3. — 688 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0662-8.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Сучаснай Украіны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 13185210g · ISNI: 0000 0001 0899 2188 · LCCN: n86060454 · NKC: jn20000728106 · NTA: 070744254 · NUKAT: n96022924 · SUDOC: 035374500 · VIAF: 49364741 |

 |
Від з боку цэнтра Прагі
Від з боку ракі
**Вышаградскі тунэль** (чэшск.: Vyšehradský tunel) — тунэль у Вышаградскай скале ў Празе, самы стары нечыгуначны пражскі тунэль. Даўжыня скаладае ўсяго 34 метры (вышыня 5 метраў, шырыня 9).

Збудаванне знаходзіцца ў Празе 2 у Нове-Месце на мяжы з Прагай 4. Праз тунэль можна трапіць з цэнтра Прагі ў раёны Подалі, Бранік, Ходкавічкі і Модржаны, інакш абыходны шлях цяжкі: праз Панкрац, па вадзе або праз масты па іншым беразе Влтавы.

Тунэль пабудаваны ў 1905 годзе па праекце Вацлава Дворжака і Францішка Веліха. Першапачатковы праект уключаў памост вакол скалы над Влтавай, але па рэкамендацыі абаронцаў аховы культуры гэта ідэя агляднай пляцоўкі рэалізавана не была. З 1910 года праз тунэль пракладзена трамвайная лінія.

Уваходны партал упрыгожаны зубцамі і вежамі ў «псеўдазамкавым» стылі, гэтым тунэль адрозніваецца ад іншых падобных будоў у Празе. На паўночным боку прымацавана памятная дошка чэшскаму геолагу Яну Крэйчы.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  *Pavel Augusta.* Kniha o Praze 2. — Praha: Milpo, 1996. — ISBN 80-901749-7-3.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вышаградскі тунэль
**Ульрыка Тофт Хансен** (швед. Ulrika Toft Hansen, у дзявоцтве Огрэн (швед. Ågren), нар. 13 ліпеня 1987 года, Банкеруд, Швецыя) — шведская гандбалістка, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года, бронзавая медалістка чэмпіянату Еўропы 2014 года.

У 2012 годзе Огрэн дэбютавала на летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане. Шведская зборная на турніры выступіла вельмі няўдала, прайграўшы ўсе 5 матчаў і заняўшы выніковае 11-е месца. У 2014 годзе шведскія спартсменкі сталі бронзавымі прызёрамі еўрапейскага першынства. Усяго ў складзе зборнай Ульрыка згуляла 60 матчаў, у якіх забіла 92 мяча.

Зноскі
------

1. ↑  Ulrika TOFT HANSEN // Ligue féminine de handball<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3240590'></a>
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Луцэвіч.
**Іван Дзмітрыевіч Луцэвіч** (нар. 18 снежня 1993) — беларускі хакеіст (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі. Нападнік клуба «Мінск».

Біяграфія
---------

На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР а. Замасточча, трэнер — Г. М. Грыбоўскі. У наш час атрымлівае падрыхтоўку ў РЦАП, асабістыя трэнеры — С. У. Драздоў, Г. М. Грыбоўскі. Выступае за КХТ «Мінск» і мужчынскую зборную Беларусі па хакеі на траве[ru].

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Склад мужчынскай нацыянальнай і зборнай каманд Рэспублікі Беларусь па хакеі на траве на 2016 год  (руск.)
**Ульяна Феакцістаўна Крышталевіч** (27 снежня 1923, в. Зачарэўе, Мёрскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1973).

Біяграфія
---------

Удзельніца партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З 1944 года на камсамольскай, савецкай, партыйнай і гаспадарчай рабоце ў Міёрскім, Браслаўскім і Пліскім раёнах, у 1967—1974 гадах 1-ы сакратар Докшыцкага райкама КПБ. З 1974 года намеснік міністра сацыяльнага забеспячэння БССР.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1959—1967 гадах, Вярхоўнага Савета СССР у 1970—1974 гадах.

Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў сацыялістычным спаборніцтве.

У 1995 годзе паставіла свой подпіс пад лістамі, змешчанымі ў газеце «Звязда», якія заклікалі да змены дзяржаўных сімвалаў і надання рускай мове статусу дзяржаўнай.

Зноскі
------

1. ↑  Рэферэндум-1995. Антыгероі беларускай мовы Архівавана 24 студзеня 2021.

Літаратура
----------

* Крышталевіч Ульяна Феакцістаўна // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Міёрскага раёна / рэдкал. Г. М. Маняк [і інш.]. — Мн. 1988. — С. 516.
* Кришталевич, У. Ф. Ульяна, обыкновенный человек / У. Ф. Кришталевич; беседовала И. Гуринович // Советская Белоруссия. — 2004. — 12 нояб.
**Гу́заў** (польск.: Guzów) — вёска ў Жырардоўскім павеце Мазавецкага ваяводства Польшчы, размешчаная ў гміне Віскіткі. Месца нараджэння кампазітара Міхала Клеафаса Агінскага.

Знаходзіцца за 6 км на паўночны захад ад Віскітак, 10 км на паўночны захад ад Жырардава і за 47 км на захад ад Варшавы.

Гісторыя
--------

У 1765 уласнікам Гузава і вакольных маёнткаў быў Андрэй Агінскі. Па III падзеле Рэчы Паспалітай Гузаў апынуўся ў прускай частцы. На падставе дэкларацыі караля прускага Фрыдрыха Вільгельма II 28 ліпеня 1796 царкоўныя маёнткі, староствы і іншы каралеўскія ўладанні перайшлі ў валоданне прускае казны, а ўжо кароль раздаваў іх сваім служачым і генералам. Гузаўскае староства атрымаў міністр Сілезіі Карл Георг фон Гойм, але неўзабаве прадаў іх ранейшай уласніцы, Паўліне Агінскай, маці Фелікса Лубенскага. Па яе смерці Гузаў перайшоў да Фелікса. Калі ў 1856 маёнтак быў выстаўлены на аўкцыён, яго набыў Фелікс Сабанскі. У іхнім валоданні Гузаў знаходзіўся да 1944 года, калі быў нацыяналізаваны.

Палацава-паркавы ансамбль
-------------------------

Асноўны артыкул: **Палац Сабанскіх (Гузаў)**
Андрэй Агінскі паставіў у Гузаве мураваны, велічны дом. У II палове XIX стагоддзя, на замову Фелікса Сабанскага архітэктар Уладзіслаў Гіршэль разбудаваў яго ў палац паводле ўзору замкаў на Луары, надаўшы яму цяперашні выгляд. Потым пры палацы быў разбіты ландшафтны парк, запраектаваны Валерыянам Кроненбергам і Францішкам Шаніёрам.

Падчас I сусветнай вайны палац служыў прыфрантавым шпіталём і разам з паркам быў знішчаны, але ў міжваенны час атрымаў ранейшы выгляд. У хадзе Другой сусветнай вайны палац быў разрабаваны, а ў 1944 нацыяналізаваны. Пасля вайны ў палацы размясціліся жылыя памяшканні і кабінеты супрацоўнікаў цукроўні. У 1992 палацава-паркавы ансамбль быў вернуты роду Сабанскіх.

Пасля столькіх гадоў занядбання палац апынуўся ў вельмі благім стане, як і парк, парослы хмызнякамі. Адноўленая і дагледжаная толькі даўняя каплічка (цяпер касцёл Св. Фелікса дэ Валуа) і невялікі ўчастак саду побач з ёю.

Ураджэнцы і жыхары
------------------

Помнік Міхалу Клеафасу Агінскаму
* Міхал Клеафас Агінскі — кампазітар, нарадзіўся тут у 1765.

Зноскі
------

1. ↑  GUS. Bank Danych Lokalnych
2. 1 2  Iwona Maria Szustakiewicz, *Guzów. Podwarszawska rezydencja Łubieńskich i Sobańskich*(недаступная спасылка), «Rocznik Warszawski», nr 26 z 1996, s. 77-101. [dostęp 20.03.2012]

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гузаў
* Гузаў — Палац Сабанскіх (польск.) // Sztuka.net
* Guzów // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack (польск.). — Warszawa, 1881. — S. 919.
**Іван Дзмітрыевіч Кандрацьеў** (29 жніўня (11 верасня) 1917, вёска Гарошкава, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць — 8 чэрвеня 1955) — Герой Савецкага Саюза (1944).

Біяграфія
---------

З сялян. Член КПСС з 1943. У Чырвонай Арміі — з 1941, на фронце — з ліпеня 1942 (камандзір разліку станкавага кулямета).

Вызначыўся пры фарсіраванні Буга і Прута. 15 і 26 сакавіка 1944 знішчыў 5 варожых агнявых кропак. Гэтым забяспечыў пераправу падраздзяленняў.

Пасля вайны працаваў стршынёй Засценкаўскага сельсавета, затым на чыгунцы.

Памяць
------

Яго імя прысвоена Засценкаўкай школе Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Кандрацьеў Іван Дзмітрыевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн. 1998. — Т. 7. — С. 579.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Зубкоўскі.
**Аляксандр Зубкоўскі** (нар. 3 чэрвеня 1962, Мінск) — былы беларускі футбаліст, нападнік. Пасля завяршэння кар’еры працаваў некаторы час спартыўным дырэктарам БАТЭ.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец сталічнай футбольнай школы моладзі (ФШМ). Пасля яе завяршэння ўваходзіў у склад зборнай БССР — «Працоўныя рэзервы». Вялікую частку сваёй кар’еры правёў у сталічным «Промні», які выступаў у чэмпіянаце БССР сярод працоўных калектываў. Пасля здабыцця краіны суверэнітэту гуляў у мар’інагорскай «Беларусі», смаргонскім «Станкабудаўніку», самахвалавіцкім «Сантанасе». У сярэдзіне 1990-х гадоў адправіўся на Сахалін. Пасля вяртання з далёкаўсходняга турнэ атрымаў прапанову пра пераход у новаствораны барысаўскі БАТЭ.

28 красавіка 1996 года ў Ваўкавыску падчас дэбютнага матча БАТЭ ў чэмпіянаце краіны супраць мясцовай «Змены-01» Зубкоўскі ўвайшоў у гісторыю, як аўтар першага афіцыйнага гола. Завяршыў кар’еру ў 1997 годзе ў складзе «Змены-БАТЭ».

Пасля завяршэння кар’еры
------------------------

З 1998 па 2004 года працаваў у БАТЭ адміністратарам, пазней начальнікам каманды. У 2005 годзе перайшоў на працу ў МТЗ-РІПА, дзе сумяшчаў пасады намесніка дырэктара клуба і начальніка каманды. У студзені 2009 года стаў спартыўным дырэктарам БАТЭ, працаваў на гэтай пасадзе да сакавіка 2012 года. Пазней быў спартыўным дырэктарам у мінскім «Тарпеда».

Зноскі
------

1. ↑  Зубковский стал спортивно-техническим директором БАТЭ
2. ↑  Александр Зубковский уволен с поста спортивного директора БАТЭ

Спасылкі
--------

* Профіль на афіцыйным сайце БАТЭ (руск.)
* 

* Статыстыка на сайце *footballfacts.ru* (руск.)

* Профіль на сайце *by.tribuna.com* (руск.)

* Профіль на сайце *teams.by* (руск.)
**Чжаа Мэнцзянь** (趙孟堅, 1199 —1295) — кітайскі мастак, дзяржаўны служачы часоў перыяду Паўднёвая Сун.

Біяграфія
---------

Паходзіў з імператарскай сям’і Чжаа, якая кіравала Кітаем пад імем дынастыя Сун. Нарадзіўся ў г. Хаян (сучасная правінцыя Чжэцзян). У 1226 годзе здаў імператарскі экзамен і атрымаў вышэйшую навуковую ступень. Першапачаткова служыў у адміністрацыі Хучжоў. Пасля быў прызначаны суддзёй вобласці Яньчжоў, якая ахоплівала сённяшнія тэрыторыі раёнаў Цзяньдэ, Чуньань і Тунлу правінцыі Чжэцзян. На гэтай пасадзе ён заставаўся амаль да канца жыцця. Памёр у 1295 годзе.

Творчасць
---------

Ён быў спецыялістам у маляванні нарцысаў, сліў, архідэй, бамбука і скал, але нарцысы ўдаваліся яму лепш за ўсё. Яго адносяць да групы так званых «Трох сяброў зімы» — мастакоў і паэтаў, якія апявалі або малявалі мастацкую кампазіцыю слівы, бамбука і хвоі ў зімовы перыяд. Усе карціны-скруткі напісаны манахромнай тэхнікай з выкарыстаннем чорнай фарбы. Адным з найбольш вядомых твораў Чжаа Мэнцзяня з’яўляецца скрутак «Нарцысы», які захоўваецца ў Цяньцзінскім музеі.

Заўвагі
-------

1. ↑   Праверана 10 мая 2021.
2. 1 2  China Biographical Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958'></a>

Спасылкі
--------

* Архівавана 31 січня 2019.


| ?Чжаа Мэнцзянь — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Чжаа Мэнцзянь |  | Zhao Yucai[d] |  | Zhao Xiyang[d] |  | Zhao Shishen[d] |  | Zhao Boying[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | CBDB: 0015106 · GND: 132560283 · ISNI: 0000 0000 1979 8551 · LCCN: no2011125241 · VIAF: 67630724 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Адамковіч.

**Аляксандр (Алесь) Эдмундавіч Адамковіч** (нар. 19 жніўня 1977, в. Зорка, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі журналіст, філолаг, краязнавец, доктар гуманітарных навук.

Біяграфія
---------

Скончыў у 1994 годзе СШ у в. Зорка, у 1999 годзе Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт, у 2006 годзе факультэт славістыкі Віленскага педагагічнага ўніверсітэта, у 2008 годзе магістратуру. Тэма магістарскай працы: «Стараверы Шаркаўшчыны: сацыялінгвістычны аспект». Са снежня 2008 года дактарант Інстытута літоўскай мовы (аддзел анамастыкі), у 2013 годзе абараніў доктарскую дысертацыю: «Балта-славянскія анамастычныя кантакты ў Віцебскай вобласці».

Працаваў галоўным захавальнікам фондаў, пасля ў 1999—2002 гадах навуковым супрацоўнікам у культурна-асветніцкім цэнтры імя Язэпа Драздовіча і ў музеі мастацтва і этнаграфіі імя Язэпа Драздовіча ў Германовічах, у 2008—2009 гадах намеснікам галоўнага рэдактара літоўскай гістарычнай газеты «Voruta», у 2009 годзе рэдактарам газеты «Trakų žemė». Непрацяглы час у 2004 годзе супрацоўнічаў з польскай газетай (4 нумары) «Nasz czas», дзе быў адказным за беларускую старонку. З 2009 годзе выкладае беларускую літаратуру на філалагічным факультэце Літоўскага ўніверсітэта эдукалогіі. З 2023 года — рэдактар газеты «Trakų žemė».

Старшыня Таварыства беларускай культуры ў Літве.

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследуе гісторыю і культуру Шаркаўшчынскага краю. Публікуецца ў мясцовым перыядычным друку. Распрацоўвае пытанні для віктарыны «Ці ведаеш ты свой край?»

У вольны час працуе ў архівах Вільні, Маладзечна, Віцебска, Мінска, збірае матэрыялы па гісторыі Дзісеншчыны. Падрыхтаваў да друку кнігі: «Стараверы Шаркаўшчыны», «Германавіцкая і Сцяпанпольская гміны (гісторыя, падзеі, дакументы)».

Зноскі
------

1. ↑  Visuotinė lietuvių enciklopedija<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581'></a>

Спасылкі
--------

* Адамковіч Аляксандр Эдмундавіч
**Чжоу Дагуань** (кіт.: 周达观) — кітайскі пасол Мангольскай імперыі Юань.

Біяграфія
---------

Быў пасланы з пасольскай місіяй у Камбоджы Тэмурам  (руск.) (бел. якія атрымалі ў спадчыну імперыю ад яе заснавальніка Хубілая, вядомага сваімі пасольствамі. Ён прыбыў у Камбоджу ў жніўні 1296 года і адбыў з яе ў чэрвені 1297 года.

Ён пакінуў некалькі дакументаў аб сваім падарожжы, у тым ліку «Запіскі пра звычаі Камбоджы», у якіх ён апісвае паўсядзённае жыццё кхмерскага двара, гісторыю стальца ў спадчыну, і вядзе апісальную гісторыю ўсяго таго, што бачыць і што прыцягвае яго ўвагу.

Яго тэксты былі вядомыя ў Еўропе з XVIII стагоддзя дзякуючы перакладам, зробленым езуіцкімі місіянерамі ў Пекіне ў 1789 годзе.

Пазней, у 1819 годзе, яны былі апублікаваныя ў Парыжы: Абель Рэмюза  (руск.) (бел. прадставіў іх больш дакладны і поўны пераклад. Гэты пераклад і паслужыў у якасці асноўнага даведачнага дапаможніка для працы знакамітага і выбітнага даследчыка кітаіста Поля Пелія  (руск.) (бел. якая ўбачыла свет у 1902 годзе.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 122065220 · ISNI: 0000 0000 8349 8908 · LCCN: n82053042 · SUDOC: 085599557 · VIAF: 885419 |
**Аляксандр Юр’евіч Лобушкін** (нар. 3 снежня 1955, г. Хабараўск, РСФСР) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

У 1974—1975 гадах працаваў чарцёжнікам-канструктарам у «Маспраект-1».

Скончыў у 1980 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1980—1990 гадах працаваў у інстытуце «Белкааппраект», архітэктар, старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, в. а. галоўнага архітэктара праектаў інстытута. У 1990—1992 гадах кіраўнік групы архітэктараў ТАА «Эксінт», у 1992—1995 гадах — майстэрні Саюза архітэктараў Беларусі. У 1995—2005 гадах працаваў галоўным дызайнерам галерэі мэблі «Домус». З 2006 года займаецца праектаваннем у вобласці прыватнай архітэктуры і інтэр’ера. З 2012 года выкладае праектаванне на кафедры «Дызайн архітэктурнага асяроддзя» БНТУ.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1985 года.

Творчасць
---------

Аўтар архітэктурных праектаў прамысловых, грамадзянскіх і культавых аб’ектаў, а таксама інтэр’ераў прыватных дамоў, кватэр, крам і офісаў: буцік «Калумбус», галерэя мэблі «Домус», крама «Метр Сорак» у Мінску; офісы галоўнага ўпраўлення Маскоўскага метрапалітэна на праспекце Міру у Маскве; офісы кампаній «Макі», «КЛМ», «Франдэса», «Аэрамаш», «Медын» у Мінску і шматлікіх іншых. Працы апублікаваліся ў часопісах: «Архітэктура і будаўніцтва Беларусі», «Архітэктура СССР», «Лепшыя інтэр’еры», «Мажардом».

Удзельнік і прызёр розных архітэктурных конкурсаў.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Лобушкин Александр Юрьевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. — Минск: Энциклопедикс, 2014. — 140 с. — ISBN 978-985-7090-29-7. (руск.)
**Гукас Пагасян** (арм.: Ղուկաս Պողոսյան, нар. 6 лютага 1994, Ерэван) — армянскі футбаліст, паўабаронца.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец ерэванскага «Пюніка», у сезоне 2010 выступаў у Першай лізе Арменіі за фарм-клуб «Пюнік-3». У сезоне 2011 далучыўся да асноўнай каманды, і 2 красавіка 2011 года дэбютаваў у Прэм’ер-лізе ў матчы супраць «Уліса» (0:1). У верасні таго ж года разам з камандай стаў уладальнікам Суперкубка краіны, а ў сезоне 2014/15 стаў чэмпіёнам Арменіі. У красавіку 2016 года пакінуў «Пюнік», сезон 2016/17 правёў у складзе «Шырака», а ў другой палове 2017 года гуляў за «Бананц».

У студзені 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Гарадзея» і ў лютым падпісаў з ім кантракт. У складзе «Гарадзеі» стаў іграком асноўнага складу, правёў 11 матчаў у Вышэйшай лізе. У чэрвені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб.

У ліпені 2018 года далучыўся да «Алашкерта». У лютым 2020 года папоўніў склад «Вана», якому дапамог выйсці ў Прэм’ер-лігу. У верасні 2019 года вярнуўся ў «Алашкерт», але згуляў толькі ў трох матчах. У лютым 2021 года стаў іграком «Лоры», дзе гуляў да канца сезона 2020/21.

У ліпені 2021 года перайшоў у «Севан». Гуляў у камандзе да снежня, калі яна была знята дыскваліфікавана.

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Арменіі розных узростаў. 28 лютага 2012 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Арменіі ў таварыскім матчы супраць Сербіі.

Дасягненні
----------

* Арменія 01Чэмпіён Чэмпіён Арменіі: 2014/15
* Арменія 02Сярэбраны прызёр Срэбраны прызёр чэмпіянату Арменіі: 2011
* Арменія 03Бронзавы прызёр Бронзавы прызёр чэмпіянату Арменіі: 2015/16, 2016/17
* Арменія Уладальнік Кубка Арменіі (5): 2013, 2014, 2015, 2017, 2019
* Арменія Уладальнік Суперкубка Арменіі (3): 2011, 2015, 2018
* Арменія Пераможца Першай лігі Арменіі: 2019/20

Зноскі
------

1. ↑  Ghukas Poghosyan // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Армянский хавбек Погосян стал игроком "Городеи"
3. ↑  Гукас Погосян покинул "Городею"

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · eu-football.info (ігрок) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · Прэсбол |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Грынцэвіч.
**Людвік Грынцэвіч** (польск.: Ludwik Hryncewicz; 1 студзеня 1717, фальв. Ільгоў[pl] каля Вількаміра ― 10 кастрычніка 1783) — вялікалітоўскі архітэктар, манах-дамініканец.

Біяграфія
---------

Н. Орда. Касцёл і манастыр дамініканцаў у Валынцах
Нарадзіўся ў родавым маёнтку Ільгоў. З польскага шляхецкага роду Тальк-Грынцэвічаў.

Вучыўся ў Італіі. З 1750 года працаваў у Вялікім Княстве Літоўскім. Злучыў традыцыі архітэктуры барока з элементамі мясцовай архітэктуры. У 1756 годзе спраектаваў і пабудаваў касцёл і дамініканскі кляштар Св. Юрыя ў фальварку Забелы каля вёскі Валынцы, спраектаваў фасад віленскага касцёла Узнясення Гасподняга. У 1760 годзе стаў прыёрам дамініканскага манастыра Св. Духа ў Вільні (1501).

Пабудаваў касцёл у мястэчку Нова Воля (цяпер Вірбаліс, Літва), будынак разбураны ў 1944 годзе. У 1763 годзе курыраваў рэканструкцыю кляштара бернардзінцаў з касцёлам Св. Троіцы у Друі і касцёла Успення Багародзіцы[pl] ў Расенах. У 1780—1782 гадах прыёр дамініканскага манастыра ў Расенах.

У 1749 годзе апублікаваў неаднаразова перавыдаваны малітоўны даведнік па Жэмайцкай Кальварыі («Przewodnik pokazujący obchód Drog Chrystusa w Kalwarii Zmudzkiey»).

Зноскі
------

1. ↑  Antanas Rimvydas Čaplikas. Šv. Jono, Dominikonų, Trakų gatvės. Vilnius: Charibdė, 1998. ISBN 9986-745-13-6. P. 143. (літ.)
2. ↑  Ludwik Hryncewicz **(нявызн.)**. *Wydarzenie/postać dni*.  Vilnoteka (сакавік 2017).

Літаратура
----------

* *Rąkowski G.* Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Litwie. ― Warszawa: Burchard Edition, 1999. — 453 s. — S. 243―244. — ISBN 83-87654-07-8
Загаловак гэтага артыкула — ісландскае асабістае імя. У ісландцаў, за рэдкімі выключэннямі, няма прозвішчаў; частка імя, якая сканчаецца на «-сан» або «-доўцір», з’яўляецца не прозвішчам, а іменем па бацьку. Па імені па бацьку звяртацца да ісландцаў не прынята; чалавека, апісанага ў гэтым артыкуле, правільна зваць *Гуд'яўн*.

**Гу́д'яўн Ва́люр Сі́гюрдсан** (ісл.: Guðjón Valur Sigurðsson; 8 жніўня 1979 года, Рэйк’явік, Ісландыя) — ісландскі гандбаліст іспанскага клуба «Барселона» і ігрок нацыянальнай зборнай Ісландыі. Гуд'яўн пачаў сваю кар'еру на радзіме, пасля некалькіх добрых сезонаў з'ехаў у Германію, дзе спачатку абараняў колеры клуба ТУСЕМ, а потым клубаў «Гумерсбах» і «Райн-Некар Лёвен». Пасля сезон правёў у складзе дацкага клуба «Капенгаген», але ў 2012 годзе вярнуўся ў Германію, падпісаўшы кантракт з клубам «Кіль». У 2014 годзе перайшоў у іспанскую «Барселону».

Гуд'яўн з'яўляецца адным з лідараў нацыянальнай зборнай па гандболе, у 2006 годзе ён быў прызнаны найлепшым спартсменам Ісландыі.

Зноскі
------

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Гуд’яўн Валюр Сігюрдсан
* Профіль на афіцыйным сайце «Кіля»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік**Эйдур Гуд'яўнсен** | **Спартсмен года Ісландыі**2006 | Пераемнік**Маргрэт Лара Відарсдотыр** |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Пашкевіч.
**Аляксандр Мікалаевіч Пашкевіч** (6 кастрычніка 1946, Мар’іна Горка) — беларускі мастак, жывапісец. Член Беларускага Саюза мастакоў (1989).

Біяграфія
---------

Два гады наведваў мастацкую студыю пры тэатральна-мастацкім інстытуце. У 1966—1969 гадах вучыўся ў Мінскім мастацкім вучылішчы імя Глебава. Ад 1979 года — член Беларускага Саюза мастакоў. Працуе выкладчыкам Маладзечанскай дзіцячай мастацкай школы. Яго працы знаходзяцца ў музеях Беларусі, Расіі, Нацыянальнай бібліятэцы Вялікабрытаніі.

Зноскі
------

Літаратура
----------

Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
**Ян Цеханоўскі** (30 сакавіка 1888, в. Якімаўка, Гомельшчына — 5 кастрычніка 1938, Ашмяны) — нацыянальны дзеяч Заходняй Беларусі, педагог, дырэктар Навагрудскай беларускай гімназіі.

Біяграфія
---------

Скончыў Мінскую настаўніцкую семінарыю. Два гады вучыўся ў Політэхнічным інстытуце ў Санкт-Пецярбургу. У 1909 годзе ў Мінску ажаніўся з Ксеніяй Баландовіч. У 1914 г. скончыў адукацыю і працаваў выкладчыкам спецыяльных прадметаў. Ад 1 жніўня 1918 да 1921 гг. быў дырэктарам рэальнае школы ў Ракаве. У 1921 за нацыянальную патрыятычную дзейнасць быў арыштаваны польскімі ўладамі. Пасля вызвалення пераехаў у Наваградак. Ад 1 верасня 1921 года быў абраны дырэктарам Навагрудскай беларускай гімназіі. З-за пераследу польскімі ўладамі быў вымушаны эміграваць у Францыю. Вярнуўся ў Заходнюю Беларусь у 1927. Пасля 14-гадовай напружанай працы ў арганізаванай ім беларускай школе быў пераведзены польскімі ўладамі ў Ашмяны. Аднойчы падбухтораная банда хуліганаў напала на Яна Цеханоўскага і моцна яго знявечыла. У кастрычніку 1938 года Цеханоўскі памёр ад інфаркту. Пахаваны ў Вільні на Ліпаўскіх могілках разам з памёршай пазней жонкай — былой настаўніцай гімназіі Ксеніяй Баландовіч.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Чэмер, Андрэй. Навагрудская беларуская гімназія / Андрэй Чэмер. — Вільнюс : Savarenas, 1997. — 135 с : іл. ; 20 см — ISBN 9986-749-04-2.
**Ніна Вікенцьеўна Жалязнова** (нар. 18 студзеня 1961, в. Слаўкава Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі аграном, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускую ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі і ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчую акадэмію, аграномія.

Працоўную дзейнасць пачала рабочай эксперыментальнай базы «Ганусава» Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Працавала аграномам-насенняводам па бульбе эксперыментальнай базы «Новыя Зялёнкі», інжынерам-гідратэхнікам, інжынерам па тэхніцы бяспекі і старшынёй прафсаюзнай арганізацыі калгаса імя Калініна Чэрвеньскага раёна, кіраўніком вучэбнай гаспадаркі і майстрам вытворчага навучання Смілавіцкага ПТВ № 208, галоўным аграномам СВК «Палессе», старшынёй сельскагаспадарчага кааператыва «Палессе-Агра» Любанскага раёна, дырэктарам аздараўленчага цэнтра «Сасновая» ПУП «Азярыцкі-Агра» Смалявіцкага раёна.

Дырэктар сельскагаспадарчага ўнітарнага прадпрыемства «Азярыцкі-Агра» Смалявіцкага раёна.

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Узнагароды
----------

Узнагароджана ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі».

Зноскі
------

1. ↑  Жалязнова Ніна Вікенцьеўна Архівавана 18 жніўня 2020.
**Лёсападобныя пароды** — асадкавыя горныя пароды палевага або жоўтага колеру, якія па марфалогіі і саставу нагадваюць лёс і адносяцца да пылаватых суглінкаў і супескаў.

Ад лёсу адрозніваюцца неаднароднасцю будовы, наяўнасцю слаістасці і праслояў грубага пясчанага і галечнага матэрыялу, больш гліністым саставам, меншай порыстасцю і прасадачнасцю, уключэннем ракавін прэснаводных малюскаў і інш. Лёсападобныя пароды і лёсы аб'ядноўваюць пад назвай «лёсавыя пароды».

Могуць быць рачнога, азёрнага, пралювіяльнага, дэлювіяльнага, элювіяльнага паходжання. Пераважаюць пылаватыя (0,05—0,005 мм) фракцыі (60—80%). Асноўныя пародаўтваральныя мінералы — кварц (70—85%), палявыя шпаты, карбанаты, слюды і інш.

На Беларусі лёсападобныя пароды займаюць 14% тэрыторыі. Магутнасць 0,5—12 м. Пакатахвалістая паверхня часта ўкрыта суфазійнымі лейкападобнымі западзінамі. На лёсападобных пародах сфарміраваліся ўрадлівыя дзярнова-палева-падзолістыя глебы, на якіх парушэнне правіл агратэхнікі вядзе да ўтварэння яроў. Некаторыя лёсападобныя пароды прыдатныя для вырабу цэглы, аглаперыту і інш.

Літаратура
----------

* Аношка Я. Лёсападобныя пароды // БЭ ў 18 т. Т. 9. Мн. 1999.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Байкал (значэнні).
**«Байкал»** — безалкагольны моцнагазаваны танізавальны напой цёмна-карычневага колеру, які выпускаўся ў СССР з 1973 года. Асновай напою з'яўляецца вада, цукар, лімонная кіслата, вуглякіслы газ і арыгінальная кампазіцыя з натуральных эфірных алеяў і экстрактаў рэзкай травы.

Склад
-----

Смакавыя і танізавальныя ўласцівасці напою надаюць экстракты і араматызатары:

* водна-спіртавы экстракт травы святаянніка і саладковага кораня
* экстракт элеўтэракока або леўзеі
* алей эфірны эўкаліптавы
* алей эфірны лімонны
* алей эфірны лаўра высакароднага
* алей эфірны піхтавы або ізаборнілацэтат
* лімонная кіслата.

Цікавыя факты
-------------

Уладальнікам правоў на тэхналогію вырабу канцэнтрату гэтага напою і таварны знак з'яўляецца дзяржаўная ўстанова «Усерасійскі НДІ піваварнай, безалкагольнай і вінаробнай прамысловасці». Папулярнасць напою пацвярджаецца тым, што вядомыя кампаніі PepsiCo, ТАА «Dohler» і ЗАТ «Ост-Аква» набылі ліцэнзіі на яго выпуск.

Зноскі
------

1. ↑  Афіцыйны сайт ГУ ВНИИ ПБ і ВП: Пра інстытут Архівавана 26 верасня 2015.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Крылова (значэнні).
**Ніна Аляксееўна Крылова** (нар. 29 студзеня 1940, Горна-Алтайск, РСФСР) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. З 1965 года — старшы архітэктар, вядучы архітэктар у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы мікрараёнаў Курасоўшчына-1 (1966), Кабушкіна-1, 2 (1974—1977), 12-павярховыя жылыя дамы па вул. Кабушкіна (1983), 333-кватэрны жылы дом у мікрараёне Курасоўшчына-1 (1971).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Крылова Нина Алексеевна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
**Ніна Герасімаўна Кульша** (нар. 12 лістапада 1957, в. Хорск Столінскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі настаўнік і палітык.

Біяграфія
---------

Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік матэматыкі.

Працоўную дзейнасць пачала старшай піянерважатай Осаўскай сярэдняй школы Столінскага раёна. Была настаўніцай матэматыкі Дубянецкай васьмігадовай школы Столінскага раёна. Працавала старшай піянерважатай, настаўніцай матэматыкі, намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце, дырэктарам установы адукацыі «Дзяржаўная агульнаадукацыйная сярэдняя школа № 2 горада Століна з музычнахаравым ухілам».

Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

Узнагароды
----------

Мае два падзячныя пісьмы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларус.

Зноскі
------

1. ↑  ПАРЛАМЕНТ. Национальное собрание Республики Беларусь четвертого созыва