**Пінтурык’я** (варыянт напісання — **Пінтурыкія**; італ.: Pinturicchio; уласна Бернардзіна дзі Бета (ці дзі Бенедэта) дзі Б’яджа, Bernardino di Betto di Biagio, 1454, Перуджа — 1513, Сіена) — італьянскі жывапісец.

Біяграфія
---------

«Партрэт хлопчыка», Дрэздэнская карцінная галерэя, каля 1500
Прадстаўнік умбрыйскай школы кватрачэнта. Вучыўся ў Ф'ярэнца дзі Ларэнца, разам з Рафаэлем — у Перуджына, якому дапамагаў пры стварэнні фрэсак Сіксцінскай капэлы Ватыкана (1481—1482), а па некаторых даных — яшчэ і ў Бенедэта Капаралі, стваральніка палаца кардынала Пасерыні, пасля распісанага Сіньярэлі. Верагодна, зведаў уплыў і Бенедэта Банфільі, настаўнікі Перуджына. Стаўшы сталым майстрам, Пінтурык’я адмовіўся ад некаторых прынцыпаў Перуджына — аднастайнасці і паважнасці фігур, адзінства часу і месцы, — што збліжае яго хутчэй з Бацічэлі.

Працаваў у шматлікіх гарадах Італіі — Перуджы, Рыме, Арв'ета, Спалета, Сіене. Найбольш вядомыя роспісы — у царкве Санта-Марыя-дэль-Попала, Апартаментах Борджыа і Сіенскім саборы (бібліятэка Пікаламіні). На яго фрэсках часта з’яўляюцца «гратэскі» (элементы расліннага і архітэктурнага арнаменту). Са станковых палотнаў характэрны «Партрэт хлопчыка», які захоўваецца ў Дрэздэнскай галерэі.

Вазары досыць негатыўна адзываецца пра Пінтурык’я, лічачы яго славу недастаткова заслужанай. Акрамя таго, біёграф папракае мастака ў залішнім імкненні дагадзіць замоўцам.

Бенуа адзначае асаблівую дэкаратыўнасць прац мастака: «Кожная фрэска Пінтурык’я паасобку — нешта даволі пуставатае, вельмі наіўнае і ўмоўнае. Аднак у агульным эфекце яркія яго фарбы, багацце золата і вытанчаная арнаментыка, якой ён любіць атачаць свае галоўныя сюжэты, ствараюць чароўнае ўражанне».

Зноскі
------

1. 1 2 3  Pinturicchio // OPAC SBN Праверана 22 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105086090'></a>
2. 1 2  BERNARDINO di Betto, detto il Pinturicchio // Dizionario Biografico degli Italiani — 1967. Праверана 22 студзеня 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537'></a>
3. ↑  RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
4. ↑  Pinturicchio // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
5. ↑  Арган Д. История итальянского искусства. М. 1990. — Т. 1. — С. 112
6. ↑  Бенуа А. Н. История живописи. СПб. 1912. — Т. 2. — С. 76.

Літаратура
----------

* Дрезденская галерея. М. 2005.

Спасылкі
--------

* на artcyclopedia.com
* на wga
* Вазары пра Пінтурык’я

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Пінтурык’я на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Біяграфічны італьянцаў · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10094238, ADV12108911, ADV11471251, ADV11471250 · BNC: a10929940 · BNE: XX4754744, XX5243866 · BNF: 134973448 · CiNii: DA11549150 · GND: 118792261 · ICCU: VIAV087298 · ISNI: 0000 0001 2279 7186 · LCCN: nr91029265 · LNB: 000144573 · NLA: 35650203 · NLG: 85777 · NLP: A16267904 · NTA: 070967768, 132614529 · NUKAT: n01027221 · SUDOC: 050464280 · VIAF: 49378648, 241147876, 305167803545817772296, 4584159478075327990000, 285996277, 333167803543417772278 · ULAN: 500023716 |

 |