**Tectona grandis** — від лістападных дрэў роду *Tectona* сямейства Ясноткавыя (*Lamiaceae*). Расце ў мусонных лясах Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі. Дрэвы віду — крыніца вельмі каштоўнай драўніны і з’яўляецца адным з найважнейшых гатункаў драўніны, якая ідзе на экспарт з Азіі.

Апісанне
--------

Вялікае лістападнае дрэва, якое вырастае да 40 м у вышыню, з шэрымі або шэра-карычневымі галінамі. Лісце авальнае, 15-45 см даўжынёй і 8-23 см шырынёй, хвосцікі тоўстыя 2-4 см даўжынёй. Край ліста роўны.

Цвіце з чэрвеня па жнівень белымі духмянымі кветкамі, сабранымі ў мяцёлкі 25-40 см даўжынёй і 30 см шырынёй. Пялёсткавая трубка 2,5-3 мм даўжынёй з тупымі пялёсткамі 2 мм шырынёй. Плады спеюць з верасня па снежань; яны шарападобныя, 1,2-1,8 см у дыяметры.

Распаўсюджанне і ўмовы росту
----------------------------

Кветкі, плады і лісце
Дрэва ў Калькуце, Заходняя Бенгалія, Індыя
Прыродны арэал ахоплівае Індыю, Інданезіі, Малайзію, М’янму, паўночны Тайланд і паўночна-заходні Лаос.

Мае некалькі разнавіднасцяў і расце ў розных кліматычных умовах, ад засушлівых абласцей з колькасцю ападкаў 500 мм у год да дажджавыя лясы з 5000 мм ападкаў у год. Аднак звычайна колькасць ападкаў у месцах росту складае ў сярэднім 1250—1650 мм у год, з сухім сезонам, які доўжыцца 3-5 месяцаў.

З-за высокага попыту на драўніну таксама вырошчваюць на плантацыях.

Выкарыстанне
------------

Драўніна мае прыгожую тэкстуру залаціста-карычневага колеру, выкарыстоўваецца для вытворчасці садовай мэблі, палуб караблёў і ў іншых месцах, дзе патрабуецца ўстойлівасць да пагодных уздзеянняў. Выкарыстоўваецца таксама для кухонных дошак, падлог, стальніц і як шпон для аздаблення мэблі і інтэр’ераў.

Драўніна лёгка апрацоўваецца, аднак, з-за вялікага ўтрымання крэмнію, можа тупіць рабочыя інструменты. Алей, які ўтрымліваецца ў драўніне дрэў гэтага віду, робіць яе ўстойлівай да тэрмітаў і гнілі. Драўніна, якая атрымліваецца са старых дрэў віду, лічылася больш даўгавечнай і цвёрдай, чым драўніна плантацыйных дрэў, але даследаванні паказалі, што вырашчаныя на плантацыі дрэвы маюць аднолькавую са старымі дрэвамі ўстойлівасць супраць гнілі, прасторавую стабільнасць, ступень скрыўлення і колькасць дэфектаў паверхні, але маюць афарбоўку, больш схільную да змены колеру пад уздзеяннем ультрафіялетавых прамянёў.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  *Tectona grandis*. *Flora of China* 17: 16. Accessed online: 17 December 2010.
4. ↑  Tangmitcharoen, S. and J. N. Owens. 1996. Floral biology, pollination, pistil receptivity, and pollen tube growth of teak (*Tectona grandis* Linn f.). *Annals of Botany*, 79(3): 227—241. DOI:10.1006/anbo.1996.0317
5. ↑  Kaosa-ard, A. 1981. Teak its natural distribution and related factors. *Nat. His. Bull. Siam. Soc.*, 29: 55-74.

Спасылкі
--------

* Тик // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |