**«Першы канал»** — расійскі федэральны тэлеканал. Валодае найбольшым ахопам аўдыторыі ў Расіі (98,8 % насельніцтва), ажыццяўляе вяшчанне і ў мностве краін за мяжой. Першы паводле папулярнасці тэлеканал у Расіі пасля тэлеканала Расія-1. Другі паводле ўзросту тэлеканал СССР і Расіі пасля пецярбургскага Пятага канала. Вяшчае з Масквы, штаб-кватэра знаходзіцца ў тэлецэнтры «Астанкіна», на вуліцы Акадэміка Каралёва, 12. Разам з РТР пазіцыянуецца як адзін з галоўных тэлеканалаў краіны.

Існуе таксама «Першы канал HD», які поўнасцю дублюе сетку вяшчання асноўнага канала.

Асноўнымі канкурэнтамі «Першага канала» з’яўляюцца тэлеканалы «Расія-1» і НТБ. На канале працуюць 2443 супрацоўнікі (па стане на 2015 год). На верасень 2021 года 32,89 % акцый тэлеканала належыць банку ВТБ, 34 % акцый знаходзяцца ў прадстаўнікоў расійскай дзяржавы, 19 % мае Нацыянальная Медыя Група, 13 % — страхавая кампанія СОГАЗ.

Гісторыя
--------

Першы канал вядзе сваю гісторыю ад Першай праграмы ЦТ СССР, выходзіць у эфір з 1951 года, і з’яўляецца найстарэйшым масавым тэлеканалам у Расіі. У канцы 1991 г. Цэнтральнае тэлебачанне было заменена РГТРК «Астанкіна» і быў заснаваны 1-ы канал Астанкіна, які існаваў да 1995 года. У 1995 годзе быў створаны Першы канал, які на той час называўся «Грамадскае расійскае тэлебачанне» (ГРТ) (гэта назва згадвалася на канале да сярэдзіны 2005 года). Гістарычная назва «Першы канал» была вернута тэлеканалу ў 2002 годзе.

### Савецкі перыяд

Першая праграма Дзяржтэлерадыё СССР існавала з 22 сакавіка 1951 года. Першапачаткова гэта быў адзіны тэлеканал у СССР, без пастаяннага вяшчання, аднак з часам з’явіліся і іншыя каналы. Першая Праграма не мела выразна акрэсленай тэматыкі, транслюючы як навінавыя, такія як праграма «Час», так і музычныя праграмы, кінафільмы, савецкія мультфільмы, а таксама адукацыйныя праграмы, такія як «Клуб падарожнікаў» і «У свеце жывёл». Гумарыстычныя праграмы: «Вакол смеху», «Джэнтльмен-шоу» і «КВЗ». Дзіцячыя: «У гасцях у казкі», «Будзільнік», «АБВГДейка». тэлегульні: «Поле цудаў», «Шчаслівы выпадак», «Што? Дзе? Калі?». Забаўляльныя: «МузОбоз», «Ранішняя зорка», «Голубой огонёк». Грамадска-палітычныя праграмы «Взгляд» і «Да 16 і старэй».

Асноўныя застаўкі першай праграмы былі нерухомыя і бязгучныя — на экране адлюстроўвалася антэна з коламі з подпісам унізе «I Праграма».

### 1991—1995 гады

З канца 1991 года «Першая праграма» перастала існаваць і яе замяніў «1-ы канал Астанкіна» ў складзе РДТРК «Астанкіна», заснаванага на базе Дзяржтэлерадыё СССР. Старшынямі ДТРК «Астанкіна» у розны час былі Ягор Якаўлеў і Аляксандр Якаўлеў.

У пачатку 1995 года «Астанкіна» канчаткова страціла свае, у мінулым лідзіруючыя, у суадносінах да іншых каналаў, пазіцыі. Сацыялагічныя даныя даследавання тэлевізійнай аўдыторыі па Маскве, якія праводзіліся ў той час, паказвалі, што «Астанкіна» значна саступала па аб’ёме аўдыторыі ў дзённы час тэлеканалу 2×2, а ў вячэрнія гадзіны — НТБ, у сувязі з гэтым было прынята рашэнне закрыць тэлеканал. Указам Прэзідэнта Расіі Ельцына 6 кастрычніка 1995 года тэлерадыёкампанія «Астанкіна» была ліквідавана.

Вяшчанне
--------

Эфірнае вяшчанне ажыццяўляецца па сістэме аналагавага каляровага тэлебачання SECAM. З лістапада 2003 канал часткова перайшоў на стэрэавяшчанне. Вяшчаннем Першага канала за мяжой з 1999 па 2002 гг. займалася ЗАТ «ГРТ-міжнароднае», а з 2002 года па сённяшні дзень — ЗАТ «Першы канал. Сусветная Сетка».

Спадарожнікавае вяшчанне
------------------------

Вяшчанне ажыццяўляецца ў пакетах НТБ-Плюс, Трыкалор ТБ, Арыён Экспрэс, Вясёлка ТБ.

Праграмы
--------

Першы канал спалучае ў сабе элементы інфармацыйнага і забаўляльнага канала. Дзякуючы яго шырокаму ахопу аўдыторыі, многія з яго праграм сталі вельмі вядомыя.

Служба навін Першага канала лічыцца адной з найбуйнейшых на расійскім тэлебачанні па аб’ёме рэпарцёрскага корпусу. Многія праграмы і супрацоўнікі адзначаны прафесійнымі прэміямі журналісцкай супольнасці. Галоўнай інфармацыйнай праграмай Першага з’яўляецца праграма «Время», якая выходзіць 40 гадоў і ўдастоена дзвюх прэмій ТЭФІ за «Найлепшую інфармацыйную праграму». Першы канал застаецца лідарам паводле колькасці тэлевіктарын і тэлегульняў. Больш за 19 гадоў на Першым канале выходзіць тэлевіктарына «Поле цудаў» з вядучым Леанідам Якубовічам.

Першы канал выпускае вялікую колькасць забаўляльных, гумарыстычных і музычных тэлеперадач. Ён валодае эксклюзіўнымі правамі на трансляцыю гульняў Клуба вясёлых і знаходлівых (найстарэйшай расійскай маладзёжнай перадачы, якая бярэ пачатак з перапынкамі з 1961 года).

У ранішнім эфіры Першага выходзіць інфармацыйна-забаўляльны канал «Добрай раніцы».

Гл. таксама
-----------

* Вялікая розніца

Зноскі
------

1. ↑  Отчёт о результатах проверки АО «Общественное российское телевидение» в части деятельности Министерства государственного имущества Российской Федерации по управлению государственным пакетом акций АО «Общественное российское телевидение» (руск.)
2. 1 2  Годовой отчёт открытого акционерного общества «Первый канал» (руск.).  Сервер раскрытия информации: Интерфакс. Праверана 2 студзеня 2017.
3. 1 2  СОГАЗ получил бывший пакет Абрамовича в «Первом канале» (руск.).  РБК (3 лютага 2021).
4. ↑  НМГ приобрела 4% акций «Первого канала» у компании Романа Абрамовича (руск.).  Интерфакс (26 жніўня 2018). Праверана 26 жніўня 2018.
5. ↑  Первый канал первым из общедоступных федеральных начал вещание в режиме HD (руск.).  *Первый канал* (24 снежня 2012).
6. ↑  ВТБ стал акционером «Первого канала» (руск.).  РБК.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце · LiveJournal · Аднакласнікі · Facebook · Telegram · Telegram · Твітэр · Твітэр |
| Фота, відэа і аўдыё | Instagram · TikTok · YouTube |
| Тэматычныя сайты | Discogs · Discogs · Discogs · Discogs · Discogs · Discogs · Discogs · Internet Movie Database · Internet Movie Database · Internet Movie Database · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1258247720 · ISNI: 0000 0004 4661 5799 · VIAF: 153965911 |