У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Вечар.

**Алесь (Аляксандр Сцяпанавіч) Вечар** (псеўданім: *Алесь Раніца;* 12 (25) сакавіка 1905, в. Машчыцы Слуцкага павета Мінскай губерні, цяпер Слуцкі раён, Мінская вобласць — 4 красавіка 1985, Мінск) — беларускі паэт
, біёлаг, доктар біялагічных навук, прафесар, акадэмік АН БССР.

Біяграфія
---------

Горацкая філія «Аршанскага Маладняка», 1926 год. Стаяць: (злева направа) Алесь Вечар, Рыгор Мурашка, Чыжонак, Уладзіслаў Прыбыткоўскі, Калядка. Сядзяць: Мятла, Сяргейчык, Міхась Ганчарык (кіраўнік філіі), Васіль Каваль, Юрка Гаўрук, Алесь Дземідовіч.
Нарадзіўся ў шматдзетнай сялянскай сям’і.Пачатковую адукацыю атрымаў у Слуцку. У 1923 паступіў у Слуцкі сельгастэхнікум. У 1925—1929 студэнт агранамічнага факультэта Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (Горкі).

Быў адным з кіраўнікоў Горацкай філіі «Аршанскага Маладняка (частка «Маладняка»), у 1928—1930 узначальваў Менскую філію БелАПП.

У 1930—1931 працаваў выкладчыкам у Гарадоцкім тэхнікуме механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1931 паводле абвінавачання ў прыналежнасці да кулацкай сям'і выключаны з КП(б)Б. У пошуках працы выехаў за межы Беларусі. У 1932—1933 аграхімік Сочынскай заалагічнай даследчай станцыі.

У 1933 вярнуўся ў Беларусь. Паводле сведчання С. Кандыбовіча, у 1933 быў арыштаваны, але неўзабаве вызвалены.

Апошні прыжыццёвы здымак Платона Галавача. Алесь Вечар стаіць справа.
З 1933 працаваў у НДІ харчовай прамысловасці БССР. З 1937 у Інстытуце харчовай прамысловасці ў Краснадары. З 1959 загадчык лабараторыяй біяхіміі раслін, з 1970 — лабараторыяй біяхіміі і малекулярнай біялогіі ў Інстытуце біялогіі АН БССР, з 1970 у Інстытуце эксперыментальнай батанікі АН БССР. Доктар біялагічных навук, прафесар (1951). Акадэмік АН БССР (1966).

Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларусі (1975). Член СП БССР з 1978.

Сястра А. Вечара Ніна была жонкай Платона Галавача.

Творчасць
---------

Першы верш апублікаваў у 1926 годзе ў часопісе «Аршанскі маладняк». Вершы А. Вечара змяшчаліся на старонках часопіса «Полымя», у газеце «Савецкая Беларусь» і іншых друкаваных выданнях (1926—1931). Першую кніжку вершаў «Кола дзён» апублікаваў у 1930 годзе. У перыяд з 1931 па 1961 гады літаратурнай дзейнасцю не займаўся. Аднавіў друкаванне літаратурных твораў у 1961 годзе. Аўтар зборніка вершаў «Зварот да слова» (1977).

Навуковая дзейнасць
-------------------

Даследаванні прысвечаны прыродзе пратаплазменных  (руск.) (бел. структур расліннай клеткі, вывучэнню прыроды бялкоў. Вывучаў змены прыродных уласцівасцяў клубняў пад уздзеяннем святла. Устанавіў адсутнасць фотасінтэтычнай актыўнасці ў іх хларапластах. Выявіў наяўнасць у пластыдах бульбы дэзаксірыбануклеінавую кіслату, якая сведчыць аб наяўнасці ў іх самастойнага шляху біясінтэзу бялкоў.

Распрацаваў і ўкараніў у вытворчасць метады асвятлення вінаў бентанітамі  (руск.) (бел. навукова абгрунтаваў выкарыстанне аскарбінавай кіслаты ў тэхналогіі вытворчасці пеністых вінаў. Распрацаваў методыку атрымання ізаляваных пластыд, у т. ч. хларапластаў з тканак раслін, вызначыў іх хімічны склад і выявіў наяўнасць дэзаксірыбануклеінавай кіслаты.

У выніку даследаванняў, праведзеных у лабараторыі Вечара, даказаная эфектыўнасць безадходнай перапрацоўкі бульбы для кармавых і тэхнічных мэтаў. Удзельнічаў у стварэнні першага ў СССР доследна-прамысловага завода па атрыманні каратыну з морквы і першага завода па вытворчасці вітаміна В2 на аснове мікрабіялагічнага сінтэзу.

### Навуковыя працы

Аўтар больш за 420 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій і 10 вынаходніцтваў.

* Сидры и яблочные игристые вина (химия и технология). М. 1976 (совм. с Л. А. Юрченко)
* Прамысловая сушка бульбы. Мн.: Белдзяржвыд, 1932 (у сааўт.).
* Пластиды растений, их свойства, состав и строение. Мн.: Изд-во АН БССР, 1961.
* Фізіялогія і біяхімія бульбы. Мн.: Навука і тэхніка, 1984 (разам с М. М. Ганчарык‎ам).
* Основы физической биохимии растений. Мн.: Наука и техника, 1984.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў (1981), медалямі.

Зноскі
------

1. ↑  Беларусь у асобах і падзеях<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112702533'></a>
2. 1 2 3 4 5 6 7  Вечер Александр Степанович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 113. — 737 с.
3. 1 2 3 4  Акадэмік ВЕЧАР Аляксандр Сцяпанавіч  (руск.)
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. Абрамовіч—Кушаль. / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Смаленск, 2003. — 480 с. — ISBN 985-6374-04-9.
5. ↑  Судьба в нескольких фотоснимках  (руск.)
6. 1 2  Беларусь, 1995

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 133. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — С. 259. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
* Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 160. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
* Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. — Т. 2. Верабей — Іваноў. — С. 11. — 541 с.; іл.. — ISBN 5-85700-075-0.
* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. Абрамовіч—Кушаль. / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Смаленск, 2003. — 480 с. — ISBN 985-6374-04-9.
* *Гарэцкі М.* 'Маладняк' за пяць гадоў. — Мн. 1928.
* *Кандыбовіч С.* Разгром нацыянальнага руху ў Беларусі. Мн. 2000.
* *Шушкевіч С.* Шчодрасць душы // ЛіМ. 1980, 21 сак.
* Весці АН БССР. Серыя біялагічных навук. 2015. № 2.
* Биобиблиографический указатель научных трудов академика АН БССР А. С. Вечера. Мн.: Наука и техника, 1985.
* Академик А. С. Вечер: воспоминания современников. — Мн.: Право и экономика, 2005.

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| s: | Аляксандр Сцяпанавіч Вечар у Вікікрыніцах |
| commons: | Аляксандр Сцяпанавіч Вечар на Вікісховішчы |

* Акадэмік ВЕЧАР Аляксандр Сцяпанавіч  (руск.)
* Аляксандр Сцяпанавіч Вечар у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі  (руск.)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  | 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| GND: 1055807640 · ISNI: 0000 0003 7080 8104 · LCCN: n82123700 · NUKAT: n97008116 · SUDOC: 24405584X · VIAF: 250185493, 5378154260525024480007 · БАП: 128708 |

 |