**Жыро́віцкі Свята-Успенскі манасты́р** — мужчынскі стаўрапігіяльны манастыр, які сёння належыць Беларускаму экзархату Рускай праваслаўнай царквы, у вёсцы Жыровічы (Слонімскі раён, Гродзенская вобласць).

Гісторыя
--------

Манастыр узнік на месцы, дзе, паводле падання, у 1470 г. цудоўным чынам з’явіўся абраз Маці Божай, названы Жыровіцкім. Манастыр быў заснаваны ў канцы XV ст. як праваслаўны. У 1613 г. перайшоў у рукі базыльянаў (манахі грэка-каталіцкай Царквы), якія адрадзілі культ Маці Божай і зрабілі манастыр галоўным цэнтрам Уніі. Першым ігуменам манастыра ў часы Уніі быў Іасафат Кунцэвіч. Намаганнямі базыльянаў за часы Уніі быў узведзены вялікі манастырскі комплекс з мураваных храмаў барочнай архітэктуры. У 1730 г. у прысутнасці дзясяткаў тысяч католікаў візантыйскага і лацінскага абраду, а таксама іншых вернікаў цудатворная ікона Маці Божай з Жыровіцкага манастыра была ўрачыста каранавана залатымі папскімі каронамі, а Маці Божая Жыровіцкая абвешчана апякункай і заступніцай беларускага народа.

Званіца
У 1810—1828 гг. манастыр быў рэзідэнцыяй Брэсцкай уніяцкай епархіі, у 1828—1839 гг. — Літоўскай уніяцкай епархіі. У 1839 г. Іосіф Сямашка, карыстаючыся падтрымкай царскай улады і заступніцтвам самога імператара Мікалая I, перавёў частку манахаў Жыровіцкага манастыра ў праваслаўе, а ўпартых адправіў на выпраўленне ў спецыяльна прызначыныя для гэтых мэтаў манастыры, у тым ліку па-за межамі Беларусі.

Манастырскі корпус
Дзякуючы таму, што да верасня 1939 года Жыровічы не ўваходзілі ў склад СССР, манастыр ніколі не закрываўся. У міжваенны час манастырскі храм-Кальварыя (царква Узвышэння Святога Крыжа) знахозіўся ў карыстанні рыма-католікаў.

У 1945 г. у Жыровіцкім манастыры былі адкрыты пастырскія курсы, якія ў 1947 годзе былі ператвораныя ў семінарыю. Але ж семінарыя праіснавала толькі да 1963 г.

У другой палове 1980-х — пачатку 1990-х гадоў пачалося адраджэнне манастыра.

У 1989 г. пасля 26-гадовага перапынку, аднавіла працу Мінская духоўная семінарыя.

У 1991 і 2002 г. абіцель наведваў маскоўскі патрыярх Алексій II.

У цяперашні час манастыр прыцягвае да сябе шмат экскурсій.

Браты
-----

Пострыг прыняў беларускі паэт Алег Бембель

Галерэя
-------

* Цудадзейны абразЦудадзейны абраз
* Жыровіцкі абраз Маці Божай на франтоне манастыраЖыровіцкі абраз Маці Божай на франтоне манастыра
* Крыніца са св. вадой на тэрыторыі манастыраКрыніца са св. вадой на тэрыторыі манастыра
* Купельня і крыніца за тэрыторыяй манастыраКупельня і крыніца за тэрыторыяй манастыра
* Купельня знутрыКупельня знутры

Гл. таксама
-----------

* Бібліятэка Жыровіцкага манастыра
* Шашалевіч, беларускі мастак XVIII ст.

Літаратура
----------

* *Бубнов Павел, протодиакон*. История изучения прошлого Свято-Успенского Жировичского монастыря // ΧΡΟΝΟΣ : церковно-исторический альманах. — 2018. — № 6. — С. 73-97. — (Исследования). — Библиогр.: с. 91-96 (60 назв.) и в подстроч. примеч. — Рез. англ.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Жыровіцкі манастыр
* Афіцыйны сайт Жыровіцкага манастыра
* Манастыр. Старонкі гісторыі Архівавана 19 ліпеня 2010. (руск.)
* Жыровічская ікона. Гісторыя вядомай беларускай святыні Архівавана 6 ліпеня 2011.
* Жыровіцкая ікона (руск.)
* Жыровіцкі манастыр на сайце Глобус Беларусі (руск.)
* Фота Жыровіцкага манастыра з вышынi птушынага палёту на сайце «Планета Беларусь»

| ⛭Жыровіцкі манастыр |
| --- |
| Храмы | Успенскі сабор · Богаяўленская царква · Мікольская царква · Крыжаўзвіжанская царква · Георгіеўская царква |  |
| Будынкі | Надбрамная званіца · Семінарыя |
| Іншае | Абраз Маці Божай · Жыровіцкае Евангелле |
| Дзеячы | Іосіф Сямашка |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Сучаснай Украіны |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 6092154260790224480009 |