У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Васілій.
**Васі́лій, біскуп Анкі́рскі** (грэч. ̓Βασίλειος ὁ Ἀγκύρας; лац.: Basilius Ancyranus; IV стагоддзе) — хрысціянскі багаслоў IV стагоддзя, пераемнік Маркела Анкірскага як біскуп Анкіры, пісьменнік. У перыяд арыянскай спрэчкі выступаў у якасці прыхільніка Нікейскага Сімвала веры, прытрымліваючыся ўмерана аміўсіянскіх поглядаў. У той жа час Васілій з'яўляўся заснавальнікам і прыхільнікам духаборства.

Васілій паходзіў з малаазійскай правінцыі Галатыя і быў спачатку ўрачом. У 336 годзе, пасля асуджэння біскупа Маркела, стаў біскупам Анкіры, пасля чаго наступныя гады прайшлі ў барацьбе за гэту кафедру з арыянамі. Паводле меркавання В. В. Болатава, Васілій быў «адным з найвыдатнейшых асоб свайго часу, сур'ёзны багаслоў». Яго разыходжанні ў поглядах з Афанасіем Вялікім, лідарам «нікейскай» партыі, калі і былі, насілі не прынцыповы характар. На Сердыкійскім саборы ў 341 годзе ён, разам з іншымі праваслаўнымі біскупамі, быў прызнаны біскупамі саходняй Рымскай імперыі невінаватым у дагматычных і кананічных парушэннях, у якіх іх вінавацілі арыяне. Пасля таго, як тэалагічныя погляды бакоў у арыянскай спрэчцы сталі больш выразна выяўленымі, Васілій прыняў пункт гледжання аб падабенстве Ісуса Хрыста да Бога Айца па сутнасці, стар.-грэч.: όμοιούσιον. Па імі Васілія гэта партыя называецца «васіліяне».

На Сірмійскім саборы ў 351 годзе адбыўся дыспут Васілія з вучнем Маркела, Фацінам, пасля якога апошні быў асуджаны. Пасля таго, як у Антыёхіі былі асуджаны як «адзінасутныя», так і «падабнасутныя», у 358 годзе Васілій склікаў у Анкіры сабор, на якім былі прыняты 18 анафематызмаў супраць Маркела Анкірскага і больш радыкальных арыян, анамеяў. Прынятая гэтым саборам веравызнаўчая формула была адпраўлена імператару Канстанцыю II, што прывяло да адхілення антыяхійскага біскупа Еўдоксія і кароткачасовага трыумфу «васіліян». 22 мая 359 года Васілій Анкірскі паставіў свой подпіс пад «датаванай верай», асобна адзначыўшы, у якім сэнсе ён разумее словы «ва ўсім» у фразе «Сын падобны да Айца ва ўсім».

Еранім Стрыдонскі паведамляе пра тое, што ў часы кіравання імператара Канстанцыя II Васілій быў у аднадумстве з македаніянінам архібіскупам Яўстафіем Севастыйскім. Сакрат Схаластык піша пра тое, што македаніяне: Васілій Анкірскі, Сільван Тарсійскі, Сафроній Пампеапольскі, Пасінік Зільскі, Лявонцій Хіманскі, Калікрат Клаўдыяпольскі і Феафіл Катавальскі падалі калектыўнае прашэнне імператару Канстанцыю II, у якім прасілі кіраўніка выгнаць з кафедраў біскупаў, якія вызнаюць непадабенства Айца і Сына (анамеяў) і месцы выгнаных аддаць ім. Але імператар не задаволіў прашэнне, адказаўшы толькі наступнае: «Я ненавіджу варожасць, а тых, хто захоўвае аднадумства, люблю і паважаю». Суда паведамляе пра тое, што менавіта Яўстафій Севастыйскі і Васілій Анкірскі з'яўляюцца заснавальнікамі і стваральнікамі духаборства. 

Еранім Стрыдонскі ў сваёй кнізе «Пра знакамітых мужоў» прысвячае Васілію 89 главу. Ён паведамляе, што Васілій напісаў кнігу супраць Маркела, кнігу пра цноту і шэраг іншых прац. Сачыненні Васілія не захаваліся.

Праваслаўная царква 1 (14) студзеня ўшаноўвае мучаніка Васілія Анкірскага Кесарыйскага († каля 362), а 22 сакавіка (4 красавіка) — свяшчэннамучаніка Васілія, прэсвітара Анкірскага († 362-363).

Зноскі
------

1. 1 2  BABEL Праверана 25 красавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104708260'></a>
2. ↑  Болатаў 2007, с. 85.
3. ↑  Болатаў 2007, с. 98.
4. ↑  Болатаў 2007, с. 108.
5. ↑  Болатаў 2007, с. 174.
6. ↑  Болатаў 2007, с. 110.
7. ↑  Болатаў 2007, с. 112.
8. ↑  Suda lexicon, Suidas. G. Reimeri, 1854. p. 447
9. ↑  ὅτι Εὐστάθιος Σεβαστιανὸς Μακεδονιακῆς θρησκείας ἦρξεν ἅμα Βασιλείῳ Ἀγκυρανῷ, ἐπισκόπῳ τῆς αὐτῆς πόλεως.
10. ↑  Eustathius of Sebaste initiated the Macedonian heresy along with Basil of Ancyra, the bishop of the same city (epsilon,3746) Suda On Line: Byzantine Lexicography Архівавана 15 мая 2019.

Літаратура
----------

* *Болотов В. В.* История Церкви в период Вселенских Соборов. — М.: Поколение, 2007. — 720 с. — ISBN 978-5-9763-0032-3.
* Иероним Стридонский «О знаменитых мужах» 89. Василий Анкирский
* Сократ Схоластик. Церковная история. Книга III. Глава 25 О том, что македониане и акакиане, собравшись в Антиохии, подтвердили исповедание никейское



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) · Pauly-Wissowa · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 95000315 · BNE: XX4436557 · GND: 119413299 · ICCU: MILV200570 · ISNI: 0000000010276298, 0000000382878599 · LCCN: no2006123357 · NTA: 299393224 · NUKAT: n2013205247 · SUDOC: 114616957 · VIAF: 266150303, 204922491, 54957431, 407159474181327661453, 3529160667632303560003 |

 |