recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Максімовіч.
**Марк Максімо́віч** (22 чэрвеня 1974, Гродна, БССР) — беларускі мастак, сябра Беларускага культурна асветніцкага цэнтра ў Познані. Займаецца жывапісам і выцінанкай. Заснавальнік майстроўні і галерэі «Марк Максімовіч Артэльер». Аўтар сімвала Беларускага культурна асветніцкага цэнтра ў Познані. Жыве і працуе ў Познані.

Біяграфія
---------

У 1989 пачаў навучанне ў Мінскім мастацкім вучылішчы імя Глебава, але ў 1992 адлічаны за «маляванне не па-беларуску». У тым жа годзе пераехаў у Польшчу, дзе скончыў Пазнаньскую акадэмію мастацтваў на аддзяленні жывапісу (1997). У Польшчы ўдзельнічаў у міжнародных пленэрах. Творы Максімовіча знаходзяцца ў прыватных калекцыях Беларусі, Польшчы, ЗША і г.д.

Кніжны дэбют адбыўся ў 2009 годзе. У выдавецтве «Белы Крумкач» выйшла кніга «Вечны Каляндар», з ілюстрацыямі Марка Максімовіча. Выданне змяшчае выцінанкі аўтара.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Нявечны каляндар / Ephemeral Calendar Воранаў В. тэксты; Максімовіч М. выцінанка. — Белы Крумкач, 2009. ISBN 978-83-927771-8-2

Спасылкі
--------

* Профіль у галерэі Тызенгаўза, Гродна
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Васін.

**Дзяніс Васін** (нар. 4 сакавіка 1989, Адэса, УССР) — украінскі футбаліст, нападнік балгарскага клуба «Фратрыя» з Варны.

Клубная кар’ера
---------------

Выхаванец адэскага футбола, доўгі час выступаў за мясцовы «Чарнаморац»: спачатку за моладзевую каманду і дубль, з 2008 года пачаў трапляць у асноўны склад. Але стала за аснову выступаў толькі ў сезоне 2010/11, калі «Чарнаморац» гуляў у Першай лізе, у гэтым сезоне забіў 9 галоў. У снежні 2012 года, так і не замацаваўшыся ў аснове, пакінуў адэскі клуб.

У сакавіку 2013 года падпісаў кантракт з бабруйскай «Белшынай». Быў асноўным нападнікам бабруйчан, у 9 матчах забіў 3 галы. У чэрвені 2013 года пакінуў бабруйскі клуб.

Пасля таго як пакінуў Беларусь некаторы час трэніраваўся ў складзе «Чарнаморца». У ліпені 2013 года папоўніў львоўскія «Карпаты». Другую палову 2014 года правёў у складзе «Ільічоўца». У студзені 2015 года вярнуўся ў «Чарнаморац», які пакінуў у чэрвені таго ж года.

Улетку 2015 года быў на праглядзе ў данецкім «Металургу», але гэты клуб спыніў існаванне. Месца «Металурга» ў Прэм’ер-лізе атрымала днепрадзяржынская «Сталь», у якую Васін і перайшоў. У жніўні 2017 года зноў стаў іграком адэскага «Чарнаморца», а ў студзені 2018 года перайшоў у палтаўскую «Ворсклу». У сезоне 2020/21 стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, у лютым 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў «Інгулец» да канца сезона.

У ліпені 2021 года папоўніў склад крыварожскага «Крыўбаса». У красавіку 2022 года на правах арэнды далучыўся да літоўскай «Ёнавы», дзе гуляў да лета 2022 года. У ліпені 2023 года, пасля сезона без клуба, стаў іграком балгарскай «Фратрыі».

Міжнародная кар’ера
-------------------

Выклікаўся ў юнацкія і моладзевую зборную Украіны, але за два гады правёў толькі тры сустрэчы.

Заўвагі
-------

1. ↑  Denys Vasin // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Нападающий Черноморца перешел в Белшину
3. ↑  Футбол. Денис Васин покинул "Белшину"
4. ↑  Денис Васин перешел в «Карпаты»
5. ↑  Васин вернулся в Черноморец

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | by.tribuna.com · FBref.com · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Sportbox.ru · teams.by · playmarkerstats.com (ігрок) · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · Адэскі футбол · Прэсбол · УАФ · УЕФА · УПЛ |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Мядзведзеў.
**Іван Васілевіч Мядзве́дзеў** (28 лютага 1913, г. Сатка, Чалябінская вобласць — 26 студзеня 1998) — беларускі і літоўскі архітэктар-мастак.

Біяграфія
---------

Скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе ў 1946 годзе. З 1947 года працаваў архітэктарам-мастаком у Вільнюсе, у 1951—1954 гадах выкладаў у Вільнюскім мастацкім інстытуце. З 1958 года ў Мінску, з 1959 года галоўны мастак Упраўлення архітэктуры Мінгарвыканкама, у 1967—1969 гадах рэдактар Міністэрства культуры Беларусі.

Член Саюза архітэктараў СССР і Саюза мастакоў з 1948 года. Пражываў у г. Мінск.

Творчасць
---------

Конкурсны праект манумента Перамогі ў Таліне
Працаваў у афармленчым і тэатральна-дэкаратыўным мастацтве, станковай графіцы, плакаце, архітэктурным праектаванні. Аўтар праектаў інтэр’ераў грамадскіх будынкаў Вільнюса (1946—1951), святочнага афармлення Мінска (1959—1973), сцэнаграфіі спектакляў. Аўтар афармлення павільёна ВДНГ СССР у Маскве (1967), дзён культуры Беларусі ва Ульянаўску (1969) і інш. Стварыў серыі акварэльных і пастэльных пейзажаў «Па роднай краіне» (1936—1981), «Самарканд» (1942—1943), «Ленінград» (1945—1946), «Вільнюс» (1947—1958), «Мінск» (1958—1983), партрэтаў беларускіх архітэктараў (1982—1984) і інш.

Узнагароды
----------

Узнагароджаны медалямі, Граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета ЛітССР (1951, 1954).

Зноскі
------

1. 1 2 3  Мядзведзеў Іван Васілевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
2. 1 2  Медведев Иван Васильевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)

Літаратура
----------

* Медведев Иван Васильевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
* Мядзведзеў Іван Васілевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | ЗЭКББ: NLB-ar3144453 |
**Дрэўлеправаслаўная паморская царква**, сучасная афіцыйная назва буйнейшага рэлігійнага аб'яднання старавераў паморскай згоды. Як і іншыя беспапоўскія юрысдыкцыі, ДПЦ не мае трохчыннай іерархіі, гэта значыць святарства; прынятыя ў паморцаў таямніцы (Хрышчэнне, Споведзь) здзяйсняюцца абранымі з ліку прыхажан духоўнымі настаўнікамі. У гісторыі Расіі вядомая і пад іншымі назвамі — Царкоўнае таварыства Хрысціян-Паморцаў, Стараверская Паморская Царква і інш.

Самі стараверы-паморцы лічаць, што менавіта іх Царква заснавана Ісусам Хрыстом і вядзе свой пачатак ад апосталаў, а таксама з'яўляецца адзінай законнай пераемніцай рускай дараскольнай царквы. Пасля смерці апошніх дараскольных святароў стараверы-паморцы адмовіліся ад практыкі прыёму беглых папоў (беглапапоўства), гэта значыць свяшчэннікаў, якія пераходзілі ад сінадальнай царквы (Руская Праваслаўная Царква), таму што гэта на іх погляд супярэчыць царкоўным правілам. Ва ўмовах адсутнасці святарства службы сталі весціся абранымі пісьменнымі прыхажанамі. На аснове манаскага салавецкага статуту быў створаны Паморскі статут для вядзення службы прыхажанамі, у якім былі апушчаны словы якія прамаўляліся свяшчэннікамі. Гэтак жа ў Памор'і на рацэ Выг быў арганізаваны Выгаўскі манастыр, які стаў духоўным цэнтрам усіх старавераў-паморцаў з канца XVII да сярэдзіны XIX стагоддзя. Таму і ўся Царква атрымала найменне Паморскай.

У цяперашні час існуе шэсць памесных аб'яднанняў ДПЦ. Кардынацыйны орган — Адзіны Савет ДПЦ, створаны ў 2001 годзе ў Санкт-Пецярбургу, які аб'яднаў духоўныя цэнтры і асобныя суполкі на тэрыторыі розных дзяржаў, — усяго 7 духоўных цэнтраў. Ёсць дзве навучальныя ўстановы. Штогод выдаецца Царкоўны каляндар ДПЦ, два разы ў год — Паведамленне РС ДПЦ і двойчы ў год часопіс «Вярба» — веснік дрэўлеправаслаўнай моладзі, у бліжэйшы час плануецца пачаць выданне часопіса «Староверие». 

Цэнтралізаваным дарадчым і кардынацыйным органам у Беларусі з'яўляецца Цэнтральны Савет ДПЦ у Беларусі. На тэрыторыіі Беларусі існуе каля 40 рэлігійных суполак, выдаецца часопіс "Веснік ЦС ДПЦ у Беларусі".
**Не́ймінг** (англ.: product naming — найменне прадукту) — падбор назвы для прадукту або брэнда.

Задача назвы - ідэнтыфікаваць пэўную фірму, карпарацыю, тавар або паслугу на рынку попыту, падкрэсліваючы іх добрыя якасці і навізну, падаючы галоўныя асаблівасці і вылучаючы сярод канкурэнтаў.

Працэс неймінг ўключае ў сябе не толькі падбор або стварэнне назвы, але і праверку будучага назвы на сугучнасць, лёгкасць для вымаўлення і запамінання, комплекснае даследаванне яго ўспрымання мэтавай аўдыторыяй, вызначэнне патэнтнай чысціні фанетыкі назвы, а таксама рэгістрацыю і прававую абарону.

Гучныя, лёгкія для вымаўлення і запамінання словы, збольшага канкрэтнае значэнне і падахвочваюць спажыўца да ўспрымання спецыфікі дзейнасці дадзенай фірмы / кампаніі - складнікі паспяховай назвы.

Тыпы неймінга
-------------

* Абрэвіятура
* Акронім
* Алітэрацыя
* Алюзія
* Эпанім
* Метанімія
* Аксюмаран

Заўвагі
-------

1. ↑  Максимова А.Б. Неймінг естетичного як складова дизайн-вирішення логотипу фірми або корпорації
2. ↑  Неймінг: суть, основні складові та правила створення успішного неймінга підприємства Архівавана 11 снежня 2017.

Літаратура
----------

* А. Френкель. Нейминг. Как игра в слова становится бизнесом: О брендах, торговых марках.— Добрая книга, 2006.
* Б. Галі. Brand. Народження імені. Енциклопедія. — Етерна, Палімпсест, 2007.
* Г. Чармессон. Торгова марка: як створити ім'я, яке принесе мільйони. — СПб. : Пітер, 1999.
* О. Фоменко. Брендинг і неймінг: відображення національної ідентичності в назвах авіаперевізників / Лінгвістика ХХІ століття: нові дослідження і перспективи. — К.: Логос, 2011.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Транскрыпцыя.
Транскрыпцыя (фотаздымак пад трансмісіённым электронным мікраскопам). *Begin* — пачатак транскрыпцыі, *End* — канец транскрыпцыі, *DNA* — ДНК.
**Транскры́пцыя** (ад лац.: transcriptio — перапісванне) — біясінтэз малекул рыбануклеінавай кіслаты (РНК) на адпаведных участках дэзоксірыбануклеінавай кіслаты (ДНК); першы этап рэалізацыі генетычнай інфармацыі ў жывых клетках.

Фермент ДНК залежная РНК-полімераза далучаецца да знака пачатку транскрыпцыі (участак ДНК), расплятае падвойную спіраль ДНК і капіруе адзін з яе ланцугоў. Рухаючыся ўздоўж ДНК, фермент паслядоўна далучае манамерныя звёны (нуклеатыды) да РНК, што ўтвараецца, у адпаведнаці з прынцыпам камплементарнасці. Па меры руху РНК-полімеразы ланцуг РНК адыходзіць ад матрыцы і падвойная спіраль ДНК ззаду фермента ўзнаўляецца. Калі РНК-полімераза даходзіць да канца ўчастка, што капіруецца, РНК аддзяляецца ад матрыцы. Колькасць копій розных участкаў ДНК мяняецца ў ходзе развіцця арганізма.

У пухлінародных вірусаў магчымы перанос інфармацыі з РНК на ДНК (адваротная транскрыпцыя) з дапамогай ферменту адваротнай транскрыпцыі (рэвертазы).

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4185906-6 · LCCN: sh85053872 · Microsoft: 34601148 · NDL: 00857944 · NKC: ph136848 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Рудніцкі.
**Валерый Аркадзевіч Рудніцкі** (16 красавіка 1941, Гомель) — беларускі вучоны ў галіне фізікі неразбуральнага кантролю. Доктар тэхнічных навук. Член Нью-Ёркскай АН (1997).

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча (1965). З 1965 у Інстытуце прыкладной фізікі Нац. Ан Беларусі (з 1993 загадчык лабараторыі).

Навуковыя працы па механіцы квантавага дэфармавання і кантролю фізіка-механічных характарыстык матэрыялау. Распрацаваў асновы тэорыі дынамічнага кантактавага ўзаемадеяння жорсткага індэнтара з пругкапластычнай і вязкапругкай паўпрасторамі (асяроддзямі).

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13). - С. 430.
**Дуб** — выдзеўбаная дубовая лодка, вялікі човен на Беларусі. Памеры залежалі ад дыяметра ствала дрэва і прызначэння.

Выкарыстоўваўся для перавозкі грузаў і людзей, рэгулявання сплаву лесу (плытоў), як платформа для парома. Рабілі дубы звычайна ў басейне Дняпра і Прыпяці, дзе яны хадзілі да канца XIX ст. Прыпяцкія дубы ў час разліваў замянялі паромы. У выніку драпежнага вынішчэння дубовых гаёў у 2-й палове XIX ст. рабілі і дашчаныя дубы з сасны.

Работніка на вялікай лодцы, які суправаджаў плыты і сачыў, каб не сесці на мель, называлі дубовікам.

Гл. таксама
-----------

* Дубас

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 239. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Трансдукцыя.
**Трансду́кцыя** (ад лац.: transductio — перамяшчэнне) — перадача генетычнага матэрыялу ад адной бактэрыі (донара) да другой (рэцыпіента) з дапамогай бактэрыяфага.

Існуе ў многіх бактэрый: сальманел, шыгел, бацыл, актынаміцэтаў і інш.

Умераныя фагі (бактэрыяфагі) у працэсе вегетатыўнага размнажэння здольныя выпадкова захопліваць і пераносіць у іншыя клеткі любы ўчастак ДНК бактэрый, што яны разбураюць. У гэтым выпадку ўласная ДНК фага замяняецца на аналагічны па памерах фрагмент бактэрыяльнай храмасомы, які можа мець некалькі генаў. Пры чарговым заражэнні фагам бактэрыі ўчастак храмасомы донара пераносіцца ў клетку рэцыпіента.

Выкарыстоўвецца ў генетыцы бактэрый пры складанні генетычных карт, для аналізу іх генетычнай структуры і функцыі.

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Нейва.

**Не́йва** (руск.: Не́йва) — рака ў Свярдлоўскай вобласці Расіі. Упадае ў раку Рэж, утварае раку Ніцу — прыток ракі Туры (басейн Обі).

Даўжыня 294 км, плошча басейна 5600 км².

Рака бярэ пачатак на ўсходнім схіле Сярэдняга Урала, побач з возерам Таватуй, далей працякае праз Верх-Нейвінскую сажалку.

У вярхоўях — шэраг вадасховішчаў — завадскіх сажалак: Верх-Нейвінская, Малая, Нейва-Рудзянская, Няўянская, Петракаменская, Нейва-Шайтанская і Алапаеўская.

Прытокі: Першая, Бунарка, Лабачёўка, Хмелёўка, Паўночная Шуралка, Вілюй, Бродаўка, Белякоўка, Амбарка, Алабашка, Сусанка, Мастоўка, Лянёўка, Алапаіха, Кайбашка, Каменка і інш.

Зноскі
------

1. ↑  Geographic Names Server — 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1194038'></a>
2. ↑  *Центральный реестр России Государственного водного кадастра и Гидротехнических сооружений.*.

Спасылкі
--------

* Нейва // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб. 1890—1907.
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Фальк.

**Хільдэгард Фальк** (нар. 8 чэрвеня 1949, Бад-Мюндэр-ам-Дайстэр, Ніжняя Саксонія) — заходнегерманская спартсменка. На Алімпійскіх гульнях 1972 года выйграла залаты медаль у бегу на 800 м і бронзавы медаль у эстафеце 4 × 400 м. У фінале на дыстанцыі 800 м толькі на 0,1 секунды апярэдзіла Ніёле Сабайтэ і Гунхільд Гофмайстэр.

11 ліпеня 1971 года ў Штутгарце Фальк прабегла 800 м за 1.58,5, палепшыўшы сусветны рэкорд Веры Нікаліч на дзве секунды. Яна была першай жанчынай, якая выбегла на гэтай дыстанцыі з двух хвілін (калі не лічыць нератыфікаваны вынік Сін Кім Дан). Яе рэкорд прастаяў да 1973 года.

Перш чым стаць прафесійнай спартсменкай, Фальк вучылася на выкладчыка сярэдняй школы і займалася гандболам і плаваннем. У 1971 годзе акрамя сусветнага рэкорду на 800 м яна выйграла залаты медаль у бегу на 800 м на Чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні і срэбра ў эстафеце 4 × 400 м на Чэмпіянаце Еўропы; Разам з Элен Тытэль, Сільвіяй Шэнк і Крыстэн Мерт яна ўсталявала сусветны рэкорд у эстафеце 4 × 800 м.

На чэмпіянатах краіны яна выйграла 800 м у 1970 і 1971 гадах (на крытых і адкрыты стадыёнах), а ў 1973 годзе на адкрытых стадыёнах. У 1972 годзе яна была ўзнагароджана Сярэбранай лаўровай лісцінкай нямецкай Асацыяцыі лёгкай атлетыкі.

Фальк трэніраваў яе муж Рольф Фальк. Яны пазней развяліся, і яна выйшла замуж за доктара Клауса Кіміха, спартсмена-пяціборца, ад якога нарадзіла дваіх дзяцей.

Зноскі
------


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Olympedia · Olympic Channel · Track and Field Statistics · World Athletics · МАК |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1034724878 · VIAF: 302125296 |
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Першамайскі сельсавет.
**Першама́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Будачка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Шаладонаўскі сельсавет** у складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шаладонаўка. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Кацярынполле, сельсавет перайменаваны ў **Кацярынпольскі сельсавет**. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у Касцюковіцкім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР. У 1935 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Разальмоў, сельсавет перайменаваны ў Першамайскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 19 студзеня 1960 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Будачка. 11 сакавіка 1960 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў склад Трасцінскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Будачка, Жукаўка, Кацярынполле, Міхайлоўка, Новааляксееўскі, Разальмоў і Ранняя Зорка) і ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хоцімскага пассавета (5 населеных пунктаў: Васілёўка, Васілёўскі, Дружба, Лазоўка і Шаладонаўка).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў.

Зноскі
------

1. ↑  Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 19 студзеня 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 4.
2. ↑  Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 6.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
**Хі́зава-Гу́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Хізава Гута.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Хізоўскага нацыянальнага рускага сельсавета.

Літаратура
----------

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн. «Беларусь», 1985. — 390 с.
| Вайна 1812 года |
| --- |
| 
* Гродна
* Мір
* Экау
* Салтанаўка
* Астроўна
* Кобрын
* Гарадзечна
* Клясціцы
* Смаленск
* Полацк (1)
* Валуціна гара
* Барадзіно
* Звянігарад
* Мезатэне
* Таруціна
* Малаяраславец
* Полацк (2)
* Чашнікі
* Вязьма
* Віцебск
* Ляхава
* Смаляны
* Ваўкавыск
* Красны
* Бярэзіна
* Праследаванне
	+ Плешчаніцы
	+ Маладзечна

---

* Партызанская вайна
* Апалчэнне
* Акупацыя Масквы

 |

**Першая бітва пад Полацкам** (17—18 жніўня 1812 г.) — бой паміж 1-м пяхотным корпусам рускіх пад камандаваннем генерала Вітгенштэйна і французскімі карпусамі маршала Удзіна і генерала Сен-Сіра падчас вайны 1812 года. Варта адрозніваць гэта сутыкненне ад другой бітвы за Полацк, якая адбылася на гэтым жа месцы праз 2 месяцы.

Пасля бітвы пад Клясціцамі маршал Удзіна быў вымушаны адступіць да Полацка, на пецярбургскім кірунку. Узнікла пагроза расцягнутым камунікацыям Напалеона, якія пераследвалі асноўную рускую армію ў кірунку да Масквы. Для ўтрымання корпуса Вітгенштэйна да Удзіна на дапамогу падышоў корпус Сен-Сіра.

Ранняй раніцай 17 жніўня Вітгенштэйн атакаваў пазіцыі французаў каля сяла Спас, вымусіўшы французаў адступіць. Удзіна сцягнуў сілы з іншых кірункаў і арганізаваў контратаку. Да вечара абодва бакі захавалі свае пазіцыі. Цяжка паранены Удзіна перадаў камандаванне генералу Сен-Сіру.

Наступнай раніцай 18 жніўня Сен-Сір распачаў вялікі наступ. Ён здолеў увесці ў зман Вітгенштэйна і раптоўна атакаваў левы фланг і цэнтр рускай пазіцыі. Наступ меў поспех, французы разбілі абарону рускіх і захапілі 7 гармат. Калі паражэнне здавалася непазбежным, Вітгенштэйн пачаў кавалерыйскую контратаку. Яна прывяла французаў у замяшанне, што вымусіла іх вярнуцца на зыходныя пазіцыі. Вітгенштэйн, назіраючы перавышаючыя сілы французаў, адступіў.

За паспяховыя дзеянні Сен-Сір атрымаў маршальскае званне. Паводле надпісу на мармуровай пліце на сцяне Храма Хрыста Збавіцеля рускія страцілі забітымі і параненымі 5500 чалавек.

Бітва не мела сур’ёзных наступстваў. Наступныя два месяцы бакі не вялі актыўных баявых дзеянняў і накоплівалі сілы. Задача Вітгенштэйна была не дапусціць прасоўванні французаў да Пецярбурга, Сен-Сір блакіраваў корпус рускіх. Асноўныя бітвы разгортваліся на маскоўскім кірунку.

Гл. таксама
-----------

* Другая бітва пад Полацкам
* Барадзінская бітва

Літаратура
----------

* *А.И.Попов.* Первое Полоцкое сражение (боевые действия на Западной Двине в июле-августе 1812 г.). — М.: ООО «Книга», 2010. — 120 с. — ISBN 978-5-91899-009-4.

Спасылкі
--------

* Успаміны маршала Г.Сен-Сіра пра бітву пад Полацкам
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Давыдавічы.

**Давы́давічы** (трансліт.: *Davydavičy*, руск.: Давыдовичи) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 27 км ад Бярозы, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

Гісторыя
--------

У 1856 годзе ўзгадваецца ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні, нашчадкам Васілеўскага ў ёй належала разам з в. Глушэц.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час была ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Сялецкай гміны Палескага ваяводства. Польшчы. З 1932 года ў Малецкай гміне.

З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 4 жыхары вёскі.

З 14 красавіка 1960 ў Бярозаўскім раёне. Паводле перапісу 1970 года ў саўгасе «Малец» (у 1979—1990 гг. імя 60-годдзя Кампартыі Беларусі).

Планіроўка
----------

Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень, забудова рэдкая, двухбаковая.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**:
	+ 1856 — 29 душ.
* **XX стагоддзе**:
	+ 1970 — 111 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
	+ 2005 — 15 двароў, 20 жыхароў.

Зноскі
------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2006. — 528 с.: іл. — 4 000 экз. — ISBN 985-11-0373-X.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Малецкі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Малеч |
| Аграгарадкі | Падкраічы |
| Вёскі | Алёхнавічы ·  Бухалі ·  Віснявічы ·  Горск ·  Грыцавічы ·  Давыдавічы ·  Залужжа ·  Лукомер ·  Пасталова ·  Паўлавічы ·  Рыгалі ·  Сасноўка ·  Хойнікі ·  Чарнічнае |
Падцяжкі
**Падцяжкі** — эластычныя стужкі, якія падтрымліваюць штаны, радзей спадніцы. Перакідаюцца праз плечы; ззаду звычайна перакрыжоўваюцца ці злучаюцца. З’явіліся як элемент працоўнага адзення. Былі шырока распаўсюджаны ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, калі нашэнне куртак (пінжакоў, сурдутаў), якія іх затуляюць, было абавязковым. У наш час падцяжкі ў розных расфарбоўках час ад часу становяцца модным аксэсуарам у моладзевай адзежы.

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Падцяжкі на Вікісховішчы |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Brockhaus |
| Нарматыўны кантроль | GND: 7565579-2 |
Падшыпнікі качэння
**Падшыпнік** — апора вярчальных дэталей (валоў, восей), якая ўспрымае ад іх нагрузку і забяспечвае свабоднае іх вярчэнне. Шырока выкарыстоўваецца ў машынах, механізмах, прыладах і інш.

Падшыпнік качэння
-----------------

Будова падшыпніка качэння. (1 — знешняе кольца, 2 — шарык, 3 — сепаратар, 4 — дарожка качэння, 5 — унутранае кольца)
Падшыпнікі качэння складаюцца з унутранага і вонкавага кольцаў, цел качэння (шарыкаў ці
ролікаў) і сепаратара, які утрымлівае целы качэння на пэўнай адлегласці адно ад аднаго Целы качэння верцяцца паміж паверхняй дэталі (вала) і апоры, значна зніжаюць трэнне. Бываюць шарыкавыя і ролікавыя (цыліндрычныя, канічныя, сферычныя, сфераканічныя); адна-, двух- і шматрадныя; радыяльныя, радыяльна-ўпорныя, упорныя (падпятнікі), розных памераў і класаў дакладнасці. 

Каб зменшыць трэнне, знос і награванне падшыпнікі змазваюць змазачнымі матэрыяламі.

Падшыпнік слізгання
-------------------

У падшыпніку слізгання цапфа вала слізгае непасрэдна па апорнай паверхні, якая бывае цыліндрычнай, канічнай ці шаравой формы. Такія падшыпнікі працуюць ва ўмовах паўвадкаснага і вадкаснага трэння. Звычайна гэты падшыпнік — адтуліна з нераздымнай утулкай (ці з двума паўцыліндрычнымі раздымнымі ўкладышамі) з антыфрыкцыйнага матэрыялу, у якой размешчаны вярчальны вал.

Пры вырабе такіх падшыпнікаў выкарыстоўваецца бабіт.

Гідрастатычны падшыпнік
-----------------------

Зноскі
------

1. ↑  Химический словарь школьника / Б. Н. Кочергин, Л. Я. Горностаева, В. М. Макаревский, О. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 1990. — 255 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-341-00127-3. (руск.)

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
* Химический словарь школьника / Б. Н. Кочергин, Л. Я. Горностаева, В. М. Макаревский, О. С. Аранская. — Мн.: Народная асвета, 1990. — 255 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-341-00127-3. (руск.)

Спасылкі
--------

* Подшипник качения Архівавана 11 мая 2012. // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
* Подшипник скольжения(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
* Гидростатический подшипник(недаступная спасылка) // Вялікая савецкая энцыклапедыя  (руск.)
* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Падшыпнік

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4034071-5 · LCCN: sh85012683 · Microsoft: 127298686 · NDL: 00574752 |
**Клімо́вічы** (трансліт.: *Klimovičy*, руск.: Климовичи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 15 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).

Гісторыя
--------

Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя як сяло ў Берасцейскім павеце і ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1566 годзе пазначана ў актах Слонімскага земскага суда.

У XIX стагоддзі ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Чэрні, які належаў Ф. Ягміну. У 1858 годзе вёска з’яўлялася цэнтрам сельскай грамады.

У 1905 годзе вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 5 вяскоўцаў.

Насельніцтва
------------

* 139 сялянскіх душ (1858)
* 226 жыхароў (1905)
* 16 двароў, 114 жыхароў (1921)
* 113 жыхары (1959)
* 79 жыхароў (1970)
* 1 гаспадарка, 1 жыхар (2005)

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Чэрнінскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Чэрні |  |
| Вёскі | Братылава ·  Бярдычы ·  Валоскі ·  Вітошкі ·  Вялікая Курніца ·  Вялікія Косічы ·  Вялюнь ·  Гутавічы ·  Забярэззе ·  Залессе ·  Збірагі ·  Карабаны ·  Клімовічы ·  Селяхі ·  Харытоны |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Еўсцігнееў.

**Яўген Александровіч Еўсцігнееў** (9 кастрычніка 1926, Ніжні Ноўгарад, РСФСР — 4 сакавіка 1992, Лондан, Вялікабрытанія) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны педагог; народны артыст СССР (1983), кавалер ордэна Леніна (1986), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1974) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1990).

Біяграфія
---------

З 1957 года — акцёр тэатра «Сучаснік». Першую сваю значную ролю ў тэатры сыграў у 1960 годзе ў спектаклі «Голы кароль» паводле п’есы Я. Л. Шварца. У 1964 годзе сыграў ролю Дыніна ў дэбютным фільме рэжысёра Э. Г. Клімава «Сардэчна запрашаем, або Староннім уваход забаронены».

У 1971 годзе ўслед за А. М. Яфрэмавым перайшоў у трупу МХАТа. Першай яго роляй на новай сцэне стаў Валодзя ў спектаклі «Валянцін і Валянціна» паводле п’есы М. М. Рошчына.

У 1988 годзе сыграў ролю прафесара Праабражэнскага ў двухсерыйным тэлефільме «Сабачае сэрца».

На мяжы 1990-х гадоў сыграў у Тэатры Антона Чэхава Фірса ў «Вішнёвым садзе», у 1991 годзе — у АРТэлі АРТыстаў Сяргея Юрскага — Глава ў спектаклі «Гульцы-XXI».

Агулам зняўся больш у ста стужках у кіно і на тэлебачанні. Акрамя вышэйпералічаных фільмаў запамінальныя ўдалыя ролі былі ў фільмах «Зімовы вечар у Гаграх», «Сцеражыся аўтамабіля», «Залатое цяля», «Старыя-разбойнікі», «Семнаццаць імгненняў вясны», «Неверагодныя прыгоды італьянцаў у Расіі», «Месца сустрэчы змяніць нельга», «Стары Новы год», «Гардэмарыны, наперад!», «Начныя забавы». Апошняй роляй акцёра ў кіно быў цар Іван Грозны ў фільме В. І. Ускова і В. А. Краснапольскага «Ярмак».

У 1976—1985 гадах вёў педагагічную працу ў Школе-студыі МХАТ, з 1977 года — прафесар. Таксама выкладаў на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў курс акцёрскага майстэрства.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Кругасвет — 2000.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2627728'></a>
2. ↑  Internet Movie Database — 1990. Праверана 14 кастрычніка 2015.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>

Літаратура
----------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Internet Movie Database |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая расійская (старая версія) · Кругасвет |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · Geni.com · Rodovid |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNF: 16028866g · GND: 12060034X · ISNI: 0000 0001 1075 7179 · LCCN: nr95037481 · NKC: xx0187947 · NUKAT: n2011045141 · SUDOC: 200542257 · VIAF: 88107536 |

 |
Сэр **Марк Джэймс Тод** (англ.: Mark James Todd; нар. 1 сакавіка 1956, Кеймбрыдж, Новая Зеландыя) — новазеландскі спартсмен-коннік, двухразовы алімпійскі чэмпіён. Спецыялізуецца ў трохбор’і. Рыцар-кампаньён новазеландскага ордэна Заслуг (KNZM), камандор ордэна Брытанскай імперыі (CBE).

З дзяцінства марыў стаць наезнікам, пачаў займацца конным спортам у дзіцячым поні-клубе. Сур’ёзная спартыўная кар’ера Тодда пачалася ў 1980 годзе, калі ён, пераехаўшы ў Англію, выйграў прэстыжны Бадмінтанскі турнір па конным трохбор’і (у далейшым ён перамагаў там яшчэ двойчы).

Зноскі
------

1. ↑  Companies House — 1988. Праверана 15 жніўня 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q257303'></a>


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FEI · Olympedia · Olympic Channel · МАК · Алімпійскі камітэт Новай Зеландыі |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |
| Нарматыўны кантроль | GND: 115608788 · ISNI: 0000 0000 6773 1888 · LCCN: n96058230 · VIAF: 93645995 |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Садыкаў.
**Валерый Багавеевіч Садыкаў** (нар. 6 ліпеня 1940, Казань) — беларускі архітэктар.

Біяграфія
---------

Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1966 годзе. Працаваў старшым архітэктарам у Валгаградграмадзянпраекце. З 1971 года — старшы архітэктар, з 1977 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.

Творчасць
---------

Удзельнічаў у праектаванні Музея абароны і панарамы Сталінградскай бітвы ў Валгаградзе (1971).

 16-павярховы жылы дом з прадуктовым магазінам
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: фізкультурна-аздараўленчы камбінат у парку па вул. Матусевіча (1975), стадыён «Трактар» (1980), 16-павярховы жылы дом з прадуктовым магазінам па вул. Енісейскай, інжынерна-лабараторны корпус па вул. Трасцянецкай (1985), інтэрнат для інвалідаў і састарэлых у Дражні (1986) у Мінску.

Зноскі
------

Літаратура
----------

* Садыков Валерий Багавеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1. (руск.)
Класіфікацыйная дыяграма
**Падцарства** — іерархічная ступень навуковай класіфікацыі біялагічных відаў. Таксон высокага ўзроўню, наступны пасля царства.

Падцарства не з'яўляецца асноўным таксонам, таму выкарыстанне тэрміна абумоўлена ў вядомай ступені зручнасцю біялагічнай сістэматыкі і трывае значныя зрухі. У другой палове XX ст. паняцце падцарства быў дастаткова распаўсюджаным. Гэтак, у надцарства пракарыётаў уваходзіла адзінае царства драбянак, якое падзялялася на падцарствы бактэрый і цыянаў. У цяперашні час гэтыя тэрміны ў першапачатковым значэнні не ўжываюцца.

Тады ж царства грыбоў падзялялася на падцарствы ніжэйшых грыбоў і вышэйшых грыбоў, царства раслін падзялялася на падцарства ніжэйшых раслін і вышэйшых раслін. І гэтыя падзелы практычна выйшлі з ужывання.

У цяперашні час тэрмін «падцарства» прымяняецца да жывёл, пратыстаў (прасцейшых), а таксама да груп нядаўна выдзеленага царства храмістаў (Chromista). Сярод пратыстаў называюць

* (*Biciliata*)
* (*Sarcomastigota*)

Падзел царства жывёл на падцарствы неадназначны, але часта сустракаюцца наступныя назвы:

* Прасцейшыя жывёлы — агнатазоі (*Agnotozoa*)
* Мнагаклетачныя жывёлы — паразоі (*Parazoa*), прадстаўленыя губкамі
* Сапраўдныя мнагаклетачныя жывёлы — эўметазоі (*Eumetazoa*).

Літаратура
----------

* Thomas Cavalier-Smith: Protist phylogeny and the high-level classification of Protozoa, Europ. J. Protistol. 39, 338—348 (2003).

| ⛭Таксанамічныя рангі |
| --- |
| 
* Дамен (Надцарства)
* **Царства**
* Падцарства
* Надтып/Нададдзел
* **Тып**/**Аддзел**
* Падтып/Пададзел
* Надклас
* **Клас**
* Падклас
* Інфраклас
* Надатрад/Надпарадак
* **Атрад**/**Парадак**
* Падатрад/Падпарадак
* Інфраатрад
* Надсямейства
* **Сямейства**
* Падсямейства
* Надтрыба
* Трыба
* Падтрыба
* **Род**
* Раздзел
* Падраздзел
* Падрод
* Надсекцыя
* Секцыя
* Падсекцыя
* Рад
* Падрад
* **Від**
* Падвід
* Варыетэт/Разнавіднасць
* Падразнавіднасць
* Форма
* Падформа

 |
| 
* Таксаномія
* Бінамінальная наменклатура

 |
**Равенала мадагаскарская**, або **Дрэва падарожнікаў** (*Ravenala madagascariensis*) — хмызняковая расліна, від монатыпнага роду Равенала (Ravenala) сямейства Strelitziaceae.

Назва «дрэва падарожнікаў» расліна атрымала з прычыны таго, што абалонкі сцябла ўтрымліваюць ваду, якую можна ўжываць у надзвычайных сітуацыях. У перакладзе з мальгашскай назва гэтай расліны азначае «ліст лесу».

Распаўсюджана на Мадагаскары, Рэюньёне і Маўрыкіі. Нацыянальны сімвал Мадагаскара.

Батанічнае апісанне
-------------------

Лісцінкі доўгія, даўгаватыя, цёмна-зялёнага колеру, па форме нагадваюць лісце банана, але ў адрозненне ад яго ў равеналы ёсць ствол. Растуць лісціны ў адной плоскасці, утвараючы падабенства гіганцкага разгорнутага веера. Даўжыня ліста да 3 м, шырыня 25-51 см. У доўгіх похвах лісця назапашваецца дажджавая вада, якая часам выкарыстоўваецца, але часцей за непрыдатная для піцця з-за прысутнасці ў ёй вялікай колькасці лічынак насякомых (камароў), іншых жывых арганізмаў, а таксама парэшткаў жывёл.

Кветкі крэмава-белыя, прыстасаваныя да апылення птушкамі. Лемуры таксама любяць харчавацца кветкавым нектарам. Суквецці даўжынёй прыкладна да 30 см. Красаванне адбываецца круглы год. Плады - скрыначкі - карычневыя, прынасеннікі ярка-блакітнага колеру, чорнае насенне акружае невялікая цёмна-сіняя пухоўка.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
3. ↑  Напісанне **Мадагаскарская равенала**, **Дрэва падарожнікаў** у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.6. Мн. 1998, С.230

Спасылкі
--------

* *McLendon, Chuck*. Ravenala madagascariensis (англ.) (16 мая 2000). Праверана 29 студзеня 2011.
**Валерый Васільевіч Рабец** (нар. 15 чэрвеня 1951, в. Порплішча Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі будаўнік і дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія
---------

Скончыў Беларускі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга політэхнічны інстытут (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, (менеджар-эканаміст).

Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў механікам упраўлення механізацыі № 141 трэста № 16 «Нафтабуд» у горадзе Наваполацку. Пасля работы ў Мангольскай Народнай Рэспубліцы з’яўляўся старшынёй прафкама ўпраўлення механізацыі № 141 трэста № 16 «Нафтабуд». Быў начальнікам аддзела тэхнікі бяспекі трэста № 16 «Нафтабуд», галоўным інжынерам, дырэктарам завода жалезабетонных вырабаў трэста № 16 «Нафтабуд», дырэктарам дзяржаўнага прадпрыемства «Наваполацкжалезабетон». Дырэктар вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Наваполацкжалезабетон».

Выбіраўся дэпутатам Наваполацкага гарадскога Савета дэпутатаў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

Узнагароды
----------

Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», медалём «За супрацоўніцтва» (Саюзная дзяржава), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь, нагруднымі знакамі «За заслугі ў будаўніцтве», «Ганаровы будаўнік».

Зноскі
------

1. ↑  Рабец Валерий Васильевич Архівавана 21 кастрычніка 2020.
2. ↑  ПАРЛАМЕНТ- Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Міцкевіч.
**Валерый Вацлававіч Міцкевіч** (нар. 24 лютага 1964, г. Ліда Гродзенскай вобласці) — беларускі правазнаўца, дзяржаўны дзеяч. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (2022).

Біяграфія
---------

У 1989 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У 1989—1991 гадах быў стажорам суддзі, выконваючым абавязкі суддзі суда Мінскага раёна. У 1991—2001 — суддзя, старшыня суда Мінскага раёна і г. Заслаўе. У 2001—2005 гг. — намеснік міністра юстыцыі, член Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў. У 2005—2009 — дырэктар Нацыянальнага цэнтра законапраектнай дзейнасці пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, дырэктар Нацыянальнага цэнтра заканадаўства і прававых даследаванняў Рэспублікі Беларусь. З чэрвеня 2009 года — намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

У 2019 годзе быў абраны членам і намеснікам старшыні Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

Зноскі
------

1. ↑  Указ Президента Республики Беларусь от 31 марта 2022 г. № 132 «Аб узнагароджанні» // Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь
2. ↑  Указ Президента Республики Беларусь 15 марта 2021 г. № 105 «О Конституционной комиссии» (руск.) (17 сакавіка 2021). Праверана 20 сакавіка 2021.

Спасылкі
--------

* Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Чалы.

**Валерый Аляксеевіч Чалы** (1970, Вінніца) — украінскі дыпламат. Намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны (2014—2015). Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў ЗША (з 2015).

Адукацыя
--------

* Вінніцкі дзяржаўны педагагічны інстытут, гістарычны факультэт (1992);
* Аспірантура Інстытута міжнародных адносін Кіеўскага нацыянальнага універсітэта імя Т. Шаўчэнкі, факультэт міжнароднага права (1995).

Праца
-----

У 1995 годзе — старэйшы кансультант групы памочнікаў і рэферэнтаў Прэзідэнт Украіны.

З 1995—1997 — дырэктар міжнародных прававых праграм Цэнтра Разумкова.

З 1997—1999 — памочнік намесніка Сакратара Савета нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны.

З снежня 1999 года — дырэктар міжнародных праграм Цэнтра Разумкова.

З мая 2000 года — пазаштатны кансультант Камітэта па замежных справах Вярхоўнай Рады Украіны.

З студзеня 2002 года — член Навуковага савета МЗС Украіны.

З снежня 2002 года — член Навукова-экспертнага савета пры Камітэце Вярхоўнай Рады Украіны па пытаннях еўрапейскай інтэграцыі.

З лістапада 2006 года — намеснік генеральнага дырэктара Цэнтра Разумкова, дырэктар міжнародных праграм.

З лістапада 2009 года — намеснік Міністра замежных спраў Украіны.

З мая 2010 года — намеснік генеральнага дырэктара Цэнтра Разумкова

23 жніўня 2014 года прысвоены дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла.

З 19 чэрвеня 2014 па 10 ліпеня 2015 — намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны.

З 10 ліпеня 2015 года года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў ЗША.

Дыпламатычны ранг
-----------------

Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны (2014).

Зноскі
------

1. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 681/2014 Про присвоєння дипломатичних рангів
2. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 541/2014 Про призначення В.Чалого Заступником Глави Адміністрації Президента України
3. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 408/2015 Про звільнення В.Чалого з посади Заступника Глави Адміністрації Президента України
4. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 409/2015 Про призначення В.Чалого Надзвичайним і Повноважним Послом України в Сполучених Штатах Америки

Спасылкі
--------

* Досьє на сайті Центру Разумкова Архівавана 3 мая 2014.  (укр.)
* Валерий Чалый: переговоры в Минске могут продлиться еще 5-6 часов
**Яўген Аляксандравіч Штоп** (25 кастрычніка 1939, Ваўкавыск) — беларускі дзеяч культуры (балетмайстар-пастаноўшчык), грамадскі дзеяч. Заслужаны работнік культуры БССР (1975). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі.

Біяграфія
---------

Мастацкі кіраўнік ансамбля песні, музыкі і танца «Белыя росы» Гродзенскай абласной філармоніі.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання.

Зноскі
------

1. ↑  Штоп Евгений Александрович Архівавана 18 жніўня 2020.

Літаратура
----------

* «Беларосскі» знак якасці / Надзея Бунцэвіч // Культура. — 2002. — № 19. — С. 9.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 5. — Мінск, 1987.
**Яўге́н Абра́мавіч Бірбра́ер** (1912, Гомель — 6 кастрычніка 1943, в. Даматкань, Вэрхнёдніпроўскі раён, Днепрапятроўская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір мінамётнай роты 225-га гвардзейскага стралковага палка 78-й гвардзейскай стралковай дывізіі 7-й гвардзейскай арміі Стэпавага фронту, Герой Савецкага Саюза, гвардыі старшы лейтэнант.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў 1912 годзе ў горадзе Гомель у сям’і рамесніка. Яўрэй. Адукацыя вышэйшая. У 1934 годзе скончыў Ленінградскі інстытут журналістыкі. Член ВКП(б) з 1934 года.

У Чырвонай Арміі з 1936 года. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. У 1941 годзе зноў прызваны ў рады Чырвонай Арміі.

У баях Вялікай Айчыннай вайны са снежня 1941 года. У жніўні 1942 гады скончыў курсы «Выстрал». У перыяд абароны Сталінграда камандаваў мінамётнай ротай. У пачатку 1943 года прымаў актыўны ўдзел у акружэнні варожых войскаў, дзе было запалонена 330 000 гітлераўцаў. Асабліва вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра.

У ноч на 25 верасня 1943 г. паспяхова пераадолеў раку Дняпро ў раёне вёскі Даматкань Верхнедняпроўскага раёна Днепрапятроўскай вобласці.

Пры захопе плацдарма на правым беразе Дняпра даручаная гвардыі старшаму лейтэнанту Бірбраеру Я. А. мінамётная рота ўдзельнічала ў адбіцці дванаццаці варожых контратак. Выконваючы задачу па прыкрыцці пераправы, ўтрыманню і пашырэнню плацдарма, Яўген Бірбраер загінуў смерцю храбрых у баі 6 кастрычніка 1943 года.

Узнагароды
----------

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 кастрычніка 1943 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі старшаму лейтэнанту Бірбраеру Яўгену Абрамовічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Узнагароджаны ордэнам Леніна, медалём.

Памяць
------

Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Правабэрэжнэ Вэрхнёдніппроўскага раёна Днепрапятроўскай вобласці, на трасе Днепрапятроўск — Кіеў, паводле іншых дадзеных у вёсцы Барадаіўка Вэрхнёдніпроўскага раёна Днепрапятроўскай вобласці.

Заўвагі
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Бирбраер Евгений Абрамович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 58. — 737 с.
2. ↑  БелЭн, 1996

Літаратура
----------

* Бірбраер Яўген Абрамавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 3. — С. 155. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382

Спасылкі
--------

Яўген Абрамавіч Бірбраер на сайце «Героі краіны»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Героі краіны |