Да зацвярджэння ўласных сістэм званняў у Рэспубліцы Беларусь існавалі званн, чыны і рангі, уведзеныя ў СССР.

Класы дзяржслужачых
-------------------

Класы грамадзянскіх дзяржаўных служачых прадугледжаны арт. 17 Закона Рэспублікі Беларусь ад 1 чэрвеня 2022 г. № 175-З «Пра дзяржаўную службу ў Рэспубліцы Беларусь». Рэестр дзяржаўных грамадзянскіх пасадаў, зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 6 чэрвеня 2022 г. № 195 «Пра дзяржаўныя грамадзянскія пасады».

Кожнай грамадзянскай дзяржаўнай пасадзе адпавядае пэўны клас грамадзянскага служачага. Для грамадзянскіх служачых устанаўліваюцца вышэйшы клас, які складаецца з трох рангаў, і дзевяць класаў, з якіх дзевяты клас з'яўляецца ніжэйшым.

Кваліфікацыйныя класы суддзяў
-----------------------------

Для суддзяў судоў Рэспублікі Беларусь устанаўліваюцца наступныя кваліфікацыйныя класы (арт. 87 Кодэкса Рэспублікі Беларусь «Пра судаўладкаванне і статус суддзяў» :

* вышэйшы кваліфікацыйны клас 1-га рангу
* вышэйшы кваліфікацыйны клас 2-га рангу
* першы кваліфікацыйны клас
* другі кваліфікацыйны клас
* трэці кваліфікацыйны клас
* чацвёрты кваліфікацыйны клас
* пяты кваліфікацыйны клас

Дыпламатычныя рангі
-------------------

П. 39 Палажэння аб дыпламатычнай службе Рэспублікі Беларусь, зацверджанага Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15 мая 2008 г. № 276 «Пра некаторыя пытанні дыпламатычнай службы Рэспублікі Беларусь», устаноўлены наступныя дыпламатычныя рангі:

* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол
* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасланнік першага класа
* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасланнік другога класа
* саветнік першага класа
* саветнік другога класа
* першы сакратар першага класа
* першы сакратар другога класа
* другі сакратар першага класа
* другі сакратар другога класа
* трэці сакратар
* аташэ

Класныя чыны пракуратуры
------------------------

Часовым палажэннем аб класных чынах работнікаў органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад 21 студзеня 1992 г. № 1439-XII «Аб зацвярджэнні Часовага палажэння аб класных чынах работнікаў органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь», Палажэннем аб праходжанні службы ў органах Пракуратуры Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад 27 кастрычніка 1993 г. № 2539-XII «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах Пракуратуры Рэспублікі Беларусь і Палажэння аб даплатах за выслугу гадоў пракурорскім работнікам Рэспублікі Беларусь, якія маюць класныя чыны», і Палажэннем аб праходжанні службы ў органах Пракуратуры Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Пастановай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад 25 чэрвеня 1996 г. № 396-XII «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах Пракуратуры Рэспублікі Беларусь», устаноўлены класныя чыны пракурорскіх работнікаў:

* дзяржаўны саветнік юстыцыі 1 класа
* дзяржаўны саветнік юстыцыі 2 класа
* дзяржаўны саветнік юстыцыі 3 класа
* старшы саветнік юстыцыі
* саветнік юстыцыі
* малодшы саветнік юстыцыі
* юрыст 1 класа
* юрыст 2 класа
* юрыст 3 класа
* малодшы юрыст

Персанальныя званні мытных органаў
----------------------------------

Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад 23 лістапада 1992 г. № 1956-XII «АБ персанальных званні службовых асоб дзяржаўных мытных органаў Рэспублікі Беларусь і аб Становішчы аб парадку іх прысваення» устаноўлены персанальныя званні службовых асоб дзяржаўных мытных органаў Рэспублікі Беларусь:

### Найвышэйшы начальніцкі састаў

* дзяржаўны саветнік мытнай службы I рангу
* дзяржаўны саветнік мытнай службы II рангу
* дзяржаўны саветнік мытнай службы III рангу

### Старшы начальніцкі састаў

* саветнік мытнай службы I рангу
* саветнік мытнай службы II рангу
* саветнік мытнай службы III рангу

### Малодшы начальніцкі састаў

* інспектар мытнай службы I рангу
* інспектар мытнай службы II рангу
* інспектар мытнай службы III рангу

Палажэннем аб парадку і ўмовах праходжання службы ў мытных органах, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 21 красавіка 2008 г. № 228 «Аб некаторых пытаннях мытных органаў» устаноўлены персанальныя званні службовых асоб мытных органаў:

* дзяржаўны саветнік мытнай службы I рангу
* дзяржаўны саветнік мытнай службы II рангу
* дзяржаўны саветнік мытнай службы III рангу
* саветнік мытнай службы I рангу
* саветнік мытнай службы II рангу
* саветнік мытнай службы III рангу
* інспектар мытнай службы I рангу
* інспектар мытнай службы II рангу
* інспектар мытнай службы III рангу
* інспектар мытнай службы IV рангу

Воінскія званні
---------------

Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 лістапада 1992 г. № 1914-XII «АБ вайсковым абавязку і вайсковай службе» ўстаноўлены воінскія званні:

#### Вышэйшыя афіцэры

* генерал-палкоўнік
* генерал-лейтэнант
* генерал-маёр

#### Старэйшыя афіцэры

* палкоўнік
* падпалкоўнік
* маёр

#### Малодшыя афіцэры

* капітан
* старшы лейтэнант
* лейтэнант
* малодшы лейтэнант

#### Прапаршчыкі

* старшы прапаршчык
* прапаршчык

#### Сяржанты і старшыны

* старшына
* старшы сяржант
* сяржант
* малодшы сяржант

#### Салдаты

* яфрэйтар
* радавы

Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай воінскай часці, дадаецца слова «гвардыі».

Воінскае званне афіцэра, які мае ваенна-ўліковую спецыяльнасць і вышэйшую юрыдычную або медыцынскую (фармацэўтычную, ветэрынарную) адукацыю, дапаўняецца адпаведна словамі «юстыцыі» або «медыцынскай службы».

Воінскае званне рэзервіста дапаўняецца словам «рэзерву».

Воінскае званне грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе або знаходзіцца ў адстаўцы, дапаўняецца адпаведна словамі «запасу» або «у адстаўцы».

Спецыяльныя званні
------------------

### Органы ўнутраных спраў

Палажэннем аб праходжанні службы асабістым складам органаў унутраных спраў, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 1994 г. № 113 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы асабістым складам органаў унутраных спраў», Палажэннем аб праходжанні службы ў органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 13 лістапада 2001 г. № 671 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь» і Палажэннем аб праходжанні службы ў органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15 сакавіка 2012 г. № 133 «Аб пытаннях праходжання службы ў органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь», устаноўлены спецыяльныя званні работнікаў органаў унутраных спраў:

#### Вышэйшы начальніцкі састаў

* генерал-палкоўнік міліцыі, генерал-палкоўнік унутранай службы
* генерал-лейтэнант міліцыі, генерал-лейтэнант унутранай службы
* генерал-маёр міліцыі, генерал-маёр унутранай службы

#### Старшы начальніцкі састаў

* палкоўнік міліцыі, палкоўнік унутранай службы
* падпалкоўнік міліцыі, падпалкоўнік унутранай службы
* маёр міліцыі, маёр унутранай службы

#### Сярэдні начальніцкі састаў

* капітан міліцыі, капітан ўнутранай службы
* старшы лейтэнант міліцыі, старшы лейтэнант унутранай службы
* лейтэнант міліцыі, лейтэнант унутранай службы
* малодшы лейтэнант міліцыі, малодшы лейтэнант унутранай службы

#### Малодшы начальніцкі састаў

* старшы прапаршчык міліцыі, старшы прапаршчык унутранай службы
* прапаршчык міліцыі, прапаршчык унутранай службы
* старшына міліцыі, старшына ўнутранай службы
* старшы сяржант міліцыі, старшы сяржант унутранай службы
* сяржант міліцыі, сяржант унутранай службы
* малодшы сяржант міліцыі, малодшы сяржант унутранай службы

#### Радавы састаў

* радавы міліцыі, радавы ўнутранай службы

### Органы фінансавых расследаванняў

Палажэннем аб праходжанні службы ў органах фінансавых расследаванняў Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 18 верасня 1998 г. № 456 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах фінансавых расследаванняў Рэспублікі Беларусь» і Палажэннем аб праходжанні службы ў органах фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 лістапада 2011 г. № 618 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь», устаноўлены спецыяльныя званні работнікаў органаў фінансавых расследаванняў:

#### Вышэйшы начальніцкі састаў

* генерал-маёр фінансавай міліцыі

#### Старшы начальніцкі састаў

* палкоўнік фінансавай міліцыі
* падпалкоўнік фінансавай міліцыі
* маёр фінансавай міліцыі

#### Сярэдні начальніцкі састаў

* капітан фінансавай міліцыі
* старшы лейтэнант фінансавай міліцыі
* лейтэнант фінансавай міліцыі
* малодшы лейтэнант фінансавай міліцыі

#### Малодшы начальніцкі састаў

* старшы прапаршчык фінансавай міліцыі
* прапаршчык фінансавай міліцыі
* старшына фінансавай міліцыі
* старэйшы сяржант фінансавай міліцыі
* сяржант фінансавай міліцыі
* малодшы сяржант фінансавай міліцыі

#### Радавы састаў

* радавы фінансавай міліцыі

### Органы і падраздзяленні па надзвычайных сітуацыях

Палажэннем аб праходжанні службы ў органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 3 сакавіка 1999 г. № 130 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь» і Палажэннем аб праходжанні службы ў органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 11 студзеня 2013 г. № 22 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы ў органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь», устаноўлены спецыяльныя званні работнікаў органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях:

#### Вышэйшы начальніцкі састаў

* генерал-лейтэнант унутранай службы
* генерал-маёр унутранай службы

#### Старшы начальніцкі састаў

* палкоўнік унутранай службы
* падпалкоўнік унутранай службы
* маёр унутранай службы

#### Сярэдні начальніцкі састаў

* капітан ўнутранай службы
* старшы лейтэнант унутранай службы
* лейтэнант унутранай службы
* малодшы лейтэнант унутранай службы

#### Малодшы начальніцкі састаў

* старшы прапаршчык унутранай службы
* прапаршчык унутранай службы
* старшына ўнутранай службы
* старэйшы сяржант унутранай службы
* сяржант унутранай службы
* малодшы сяржант унутранай службы

#### Радавы састаў

* радавы ўнутранай службы

### Следчы камітэт

Палажэннем аб парадку праходжання службы ў Следчым камітэце Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 10 лістапада 2011 г. № 515 «Пытанні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь», устаноўлены спецыяльныя званні супрацоўнікаў Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь:

#### Вышэйшы начальніцкі састаў (вышэйшыя спецыяльныя званні)

* генерал-палкоўнік юстыцыі
* генерал-лейтэнант юстыцыі
* генерал-маёр юстыцыі

#### Старшы начальніцкі састаў (старэйшыя спецыяльныя званні)

* палкоўнік юстыцыі
* падпалкоўнік юстыцыі
* маёр юстыцыі

#### Сярэдні начальніцкі састаў

* капітан юстыцыі
* старшы лейтэнант юстыцыі
* лейтэнант юстыцыі
* малодшы лейтэнант юстыцыі

#### Малодшы начальніцкі састаў

* старшы прапаршчык юстыцыі
* прапаршчык юстыцыі
* старшына юстыцыі
* старэйшы сяржант юстыцыі
* сяржант юстыцыі
* малодшы сяржант юстыцыі

#### Радавы састаў

* радавы юстыцыі

### Дзяржаўны камітэт судовых экспертыз

Палажэннем аб парадку праходжання службы ў Дзяржаўным камітэце судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 ліпеня 2013 г. № 292 «Пытанні Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь», устаноўлены спецыяльныя званні супрацоўнікаў Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь:

#### Вышэйшы начальніцкі састаў

* генерал-лейтэнант юстыцыі
* генерал-маёр юстыцыі

#### Старшы начальніцкі састаў

* палкоўнік юстыцыі, палкоўнік медыцынскай службы
* падпалкоўнік юстыцыі, падпалкоўнік медыцынскай службы
* маёр юстыцыі, маёр медыцынскай службы

#### Сярэдні начальніцкі састаў

* капітан юстыцыі, капітан медыцынскай службы
* старшы лейтэнант юстыцыі, старшы лейтэнант медыцынскай службы
* лейтэнант юстыцыі, лейтэнант медыцынскай службы
* малодшы лейтэнант юстыцыі, малодшы лейтэнант медыцынскай службы

#### Малодшы начальніцкі састаў

* старшы прапаршчык юстыцыі, старшы прапаршчык медыцынскай службы
* прапаршчык юстыцыі, прапаршчык медыцынскай службы
* старшына юстыцыі, старшына медыцынскай службы
* старэйшы сяржант юстыцыі, старшы сяржант медыцынскай службы
* сяржант юстыцыі, сяржант медыцынскай службы
* малодшы сяржант юстыцыі, малодшы сяржант медыцынскай службы

#### Радавы састаў

* радавы юстыцыі, радавы медыцынскай службы

Спецыяльныя званні супрацоўнікаў медыцынскай службы прысвойваюцца супрацоўнікам, якія маюць сярэднюю спецыяльную або вышэйшую адукацыю медыцынскага профілю.

Зноскі
------

1. ↑  Закон Рэспублікі Беларусь «Пра дзяржаўную службу ў Рэспубліцы Беларусь»
2. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 6 чэрвеня 2022 г. № 195 «Пра дзяржаўныя грамадзянскія пасады»
3. ↑  Кодэкс Рэспублікі Беларусь «Пра судаўладкаванне і статус суддзяў»
4. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15 мая 2008 г. № 276 «Пра некаторыя пытанні дыпламатычнай службы Рэспублікі Беларусь»
5. ↑  Раней было прынята Палажэнне аб праходжанні службы асабістым складам органаў унутраных спраў, зацверджанае пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 23 снежня 1991 г. № 485 "Аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы асабістым складам органаў унутраных спраў» (не апублікавана ў электронным выглядзе).

Спасылкі
--------

* Заканадаўства Рэспублікі Беларусь (1)
* Заканадаўства Рэспублікі Беларусь (2)