**Іл-20** (па кадыфікацыі NATO: **Coot** — *«Лысуха»*) — савецкі самалёт радыёэлектроннай разведкі і радыёэлектроннай барацьбы, створаны на базе Іл-18. Ён лічыцца першым у Савецкім Саюзе самалётам разведвальнага тыпу.

Гісторыя
--------

Першы палёт адбыўся 21 сакавіка 1968 года. У 1969 годзе быў завершаны цыкл выпрабаванняў.

Да 1974 года серыйна Іл-20 (уключаючы яго мадыфікацыі) вырабляўся на Маскоўскім авіяцыйным авіязаводзе «Сцяг Працы». Частка самалётаў была перабудавана з Іл-18Д.

Іл-20 не паступалі на ўзбраенне ніякіх авіяцыйных разведвальных або іншых падраздзяленняў УС СССР, а наўпрост замыкаліся на штаб флоту або акругі, г. зн. лічыліся ў часцях цэнтральнага падпарадкавання. Перыядычна самалёты выконвалі разведвальныя палёты (напрыклад, для разведкі ўздоўж памежнай паласы і дзяржаўнай мяжы), удзельнічалі ў розных вучэннях. Пасля ў выніку фізічнага і маральнага старэння разведапаратуры самалёты, якія засталіся ў страі, былі перароблены пад транспартна-пасажырскія і ўжываліся для перавозак грузаў і асабістага складу.

Апісанне
--------

Наперадзе пасажырскай кабіны ўсталявана станцыя радыётэхнічнай разведкі і фотаапараты аэрафотаздымкі. Антэна радыёлакацыйнай станцыі знаходзіцца ў падфюзеляжнай гандоле. Таксама на Іл-20 усталявана станцыя дэталёвай радыётэхнічнай разведкі і апаратура радыёперахопу. У сярэдняй і пярэдняй частцы пасажырскай кабіны размяшчаюцца крэслы для шасці аператараў радыётэхнічных сістэм. Іл-20 адрозніваецца ад зыходнага самалёта меншай палётнай вагой, магутным рухавіком АІ-20М і павялічанай да 5,4 тыс. км далёкасцю палёту. 

Начальнік бартавога разведвальнага комплекса (БРК) узначальвае аператарскі склад. Лётны экіпаж складаецца з пяці чалавек. Пакой адпачынку з простымі здвоенымі пасажырскімі крэсламі, гардэроб, буфет і туалет абсталяваны ў хвасце самалёта.

Характарыстыкі

| Параметры | Значэнне |
| --- | --- |
| Размах крыла, м | 37.42 |
| Даўжыня самалёта, м | 35.90 |
| Вышыня самалёта, м | 10.17 |
| Плошча крыла, м² | 140.60 |
| Маса пустога самалёта, кг | 33760 |
| Максімальная ўзлётная маса, кг | 64000 |
| Тып рухавіка | 4 ТВД АІ-20М |
| Магутнасць, к. с. | 4х4250 |
| Максімальная хуткасць, км/г | 675 |
| Крэйсерская хуткасць, км/г | 620 |
| Практычная далёкасць, км | 6200 |
| Практычная столь, м | 10000 |
| Экіпаж, чал | 13 |

Мадыфікацыі
-----------

* **Іл-18Д «Ігла»** — самалёт радыётэхнічнай разведкі, трансфармавана адна машына.
* **Іл-20М** – самалёт радыётэхнічнай разведкі. Было выраблена дваццаць машын.
* **Іл-18РТЛ** – самалётны вымяральны пункт, прызначаны для выпрабаванняў ракетнай тэхнікі. Пераабсталявана адна машына.
* **Іл-20М1** — машына з удасканаленым комплексам радыётэхнічнай разведкі.
* **Іл-22** – паветраны камандны пункт, які мае спецсувязь. Пабудавана 14 самалётаў. У АКБ Мясішчава праводзілася мадэрнізацыя.
* **Іл-20РТ** — самалётны вымяральны пункт, прызначаны для выпрабаванняў ракетнай тэхнікі. Выраблена чатыры машыны.
* **Іл-22М-11** — далейшая мадыфікацыя. Зрабілі 21 машыну.
* **Іл-22М-15** — апошняя мадыфікацыя. Выпусцілі адзін самалёт, які дастаўся Казахстану пасля развалу СССР.

Эксплуатанты
------------

Былыя эксплуатанты
* СССР
* Казахстан

Дзеючыя эксплуатанты
* Расія (станам на 2016 год)
	+ Марская авіяцыя Расійскай Федэрацыі — 2 Іл-20РТ і 2 Іл-22.
	+ Паветрана-касмічныя сілы Расійскай Федэрацыі — 15 Іл-20М, 5 Іл-22 і 12 Іл-22М і 5 Іл-22.

Катастрофы
----------

* Катастрофа Іл-20 у Сірыі (17 верасня 2018): у 27 км на захад ад горада Баніяс самалёт ПКС РФ са складу авіяцыйнай групы ПКС Расіі ў Сірыі быў выпадкова збіты СПА саюзнікаў, у выніку чаго загінула 15 чалавек.

Літаратура
----------

* The Military Balance 2016, p. 193—195.
* Ильюшин Ил-20 // AVIA.PRO, 8 красавіка 2018.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іл-20