У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Гедройц.

**Мальхер Матушавіч (Мельхіёр) Гедройц** (~1536 — 6 красавіка 1609, Ворні, цяпер Варняй у Літве) — вялікалітоўскі магнат і рэлігійны дзеяч, біскуп жамойцкі, апякун літоўскага пісьменства.

Біяграфія
---------

Паходзіў з літоўскага княжацкага роду Гедройцаў, які ў XVI стагоддзі ўжо не меў значнай палітычнай ролі ў дзяржаве. Бацька Мельхіёра, Мацей Гедройц, служыў пры двары каралевы Боны, з яе пратэкцыі быў намеснікам у Кернаве і Майшаголе, пазней маршалкам гаспадарскім. Маці — княгіня Ганна з Крошынскіх. Вучыўся ў Кёнігсбергскім, Вітэнбергскім, Цюбінгенскім, Лейпцыгскім універсітэтах, навуковай ступені не атрымаў.

Невядома, ці быў Мельхіёр Гедройц пратэстантам, але ўжо ў 1570-я гады напэўна быў каталіком, а ў 1571 годзе стаў святаром. Апекаваны віленскім біскупам Валерыянам Пратасевічам, у 1572 годзе атрымаў ад яго прызначэнне кусташам капітула. Пасля смерці жамойцкага біскупа Юрыя Пяткевіча (ліпень 1574 года) удзельнікі віленскай канвакацыі прапанавалі на яго месца М. Гедройца. Быў рукапаложаны ў сан жамойцкага біскупа 22 красавіка 1576 года ў Вільні, пры прызначэнні адзначаліся яго вялікія веды ў галіне кананічнага права і тэалогіі.

Прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці Вялікага Княства Літоўскага. Як сенатар вызначыўся на сеймах, неаднакроць узначальваў камісіі па ўстанаўленні дзяржаўных межаў і міру з Масквой. М. Гедройц таксама працаваў у скарбовым трыбунале, рэвізаваў гаспадарскую маёмасць. У гістарыяграфіі ацэньваецца як «літоўскі сепаратыст» (Станіслаў Хербст), «літоўскі патрыёт» (З. Івінскіс), адной з важнейшых мэтаў лічыў захаванне дзяржаўнасці Вялікага Княства Літоўскага пасля Люблінскай уніі.

Быў адным з самых актыўных біскупаў — прыхільнікаў контррэфармацыі, «другім хрысціцелем Жамойці». Згодна з пастанаўленнямі Трыдэнцкага сабору, шмат зрабіў для рэформаў у каталіцкім касцёле, спрыяў падрыхтоўцы літоўскамоўных святароў, выданню літоўскіх тэкстаў. За яго біскупствам, у 1603 годзе ў Жамойці быў заснаваны першы бернардынскі кляштар. Падараваў уласную бібліятэку (~100 кніг) езуіцкаму калегіуму ў Крожах. Часта наведваў парафіі, прапаведваў па-літоўску, сам слухаў споведзі вернікаў.

Пахаваны ў кафедральным саборы ў Ворнях.

Культурная дзейнасць
--------------------

Для культурнай дзейнасці біскупа ў Жамойці характэрная, паводле З. Івінскіса, літоўская накіраванасць. Сваім коштам выдаў «Пастылу» (1599) Мікалая Даўкшы — першую літоўскую кнігу надрукаваную ў Вялікім Княстве Літоўскім, а таксама пераклад Катехізіса езуіта Лядэсмы («Катэхізіс, або навука, неабходная кожнаму хрысціяніну», 1595). Апекаваў Мацею Стрыйкоўскаму.

Адзіны вядомы твор аўтарства М. Гедройца — «Элегія на смерць Кацярыны Валовіч» (*Elegia in mortem Catharinae Wolowicz, Regiomonti*, 1561), праз змест твору бачна добрае веданне аўтарам антычнай і хрысціянскай літаратуры.

Зноскі
------

1. ↑  Merkelis Giedraitis // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581'></a>

Літаратура
----------

* *Пазднякоў В.* Гедройцы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 521. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
* Ivinskis Z. Merkelis Giedraitis arba Lietuva dviejų amžių sąvartoje // Rinktiniai raštai, T. 4. — Roma, 1987;
* Jonas Boruta, Didysis Žemaičių ganytojas Merkelis Giedraitis, in: Mikalojaus Daukšos «Katekizmui» — 400. — Klaipėda, 1995, p. 15-23;
* Rabikauskas P. Krikščioniškoji Lietuva. Vilnius, 2002, p. 157—159;
* Ulčinaitė E. Merkelis Giedraitis — vyskupas, mecenatas, poetas // Naujasis židinys, 1999, Nr. 9/10, p. 444—453.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мельхіёр Гедройц

| ⛭Біскупы жамойцкія |
| --- |
| 
* Мацей з Вільні
* Мікалай Камеданус
* Пётр з Львова
* Якуб з Вільні
* Бартламей з Пултуска
* Ежы з Вільні
* Мацей з Таполі
* Бартламей Свірэнкавіч
* Марцін з Жамойці
* Марцін Лінтфар
* Мікалай Радзівіл
* Мікалай Вязгайла
* Вацлаў Вярбіцкі
* Ян Даманоўскі
* Станіслаў Наркускі
* Віктарын Вярбіцкі
* Юрый Пяткевіч
* Мельхіёр Гедройц
* Мікалай Пац
* Станіслаў Кішка
* Абрагам Война
* Мельхіёр Эляшэвіч-Гейш
* Юрый Тышкевіч
* Пётр Парчэўскі
* Аляксандр Казімір Сапега
* Казімір Пац
* Ян Геранім Крышпін-Кіршэнштэйн
* Ян Мікалай Згерскі
* Павел Францішак Сапега
* Аляксандр Мікалай Гараін
* Юзаф Міхал Карп
* Антоні Дамінік Тышкевіч
* Ян Дамінік Лапацінскі
* Ян Стафан Гедройц
* Юзаф Арнульф Гедройц
* Шыман Мікалай Гедройц
* Мацеюс Валанчус
* Аляксандр Берасневіч
* Мечысловас Леанардас Палюлёніс
* Гаспарас Феліксас Ціртаўтас
* Францішак Карэвіч

 |  |


| ?Мельхіёр Гедройц — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Матэвуш Барталамеевіч Гедройц |  | Барталамей Гедройц[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Мельхіёр Гедройц |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Соф’я з Нарбутаў[d] |  | Пётр Нарбут[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона |
| Генеалогія і некрапалістыка | IPSB: melchior-giedroyc · Sejm-Wielki.pl · Geni.com |
| Нарматыўны кантроль | GND: 1036696189 · ISNI: 0000 0000 5494 2977 · LCCN: n82037014 · NUKAT: n2013054122 · VIAF: 78828639 |