**Аляксандр Паўлавіч Глеб** (нар. 1 мая 1981, Мінск) — беларускі футбаліст (паўабаронца). Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2001—2019). Адзін з самых паспяховых футбалістаў у гісторыі Беларусі.

Клубная кар’ера
---------------

Глеб пачаў займацца футболам у школе мінскага «Дынама». Ва ўзросце 17 гадоў падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ. У 1999 годзе ў складзе каманды стаў чэмпіёнам Беларусі.

### «Штутгарт»

Адзначаны скаўтамі ў 2000 годзе Аляксандр перайшоў у клуб нямецкай Бундэслігі — «Штутгарт». За футбаліста БАТЭ атрымаў прыкладна 150,000 еўра. Дэбютаваў у Бундэслізе 5 верасня 2000 года ў гасцявым матчы супраць «Кайзерслаўтэрна», Глеб выйшаў на замену на апошнія 20 хвілін. Правёўшы толькі 6 матчаў у свой першы сезон у Германіі, на другі год Глеб стаў стабільным гульцом асновы.

У сезоне 2002/2003 «Штутгарт» заняў другое месца ў чэмпіянаце Германіі і выйшаў у Лігу чэмпіёнаў. Пасля таго як галоўны трэнер Фелікс Магат пакінуў клуб, вынікі Штутгарта пагоршыліся. Нягледзячы на гэта, у сезоне 2004/05 Глеб стаў адным з першых па колькасці галявых перадач у Бундэслізе.

### «Арсенал»

У чэрвені 2005 года Глеб далучыўся да складу лонданскага «Арсенала». За яго пераход Штутгарт атрымаў каля 15 мільёнаў еўра. Арсен Венгер выкарыстоўваў Глеба на многіх пазіцыях, у першую чаргу як правага вінгера. Дэбют у складзе Арсенала адбыўся ў жніўні 2005 у матчы супраць «Чэлсі». У студзені 2006 Аляксандр замацаваўся ў аснове клубу і забіў свой першы гол у вароты «Мідлсбра». У маі Глеб стаў першым і на дадзены момант адзіным беларускім футбалістам, які прымаў удзел у фінале Лігі чэмпіёнаў. За сезон Глеб згуляў 40 матчаў.

У сезоне 2006/07 Глеб правеў 48 матчаў у складзе «Арсенала». На наступны сезон Аляксандр з-за шэрагу траўм у камандзе ў поўнай меры змог праявіць свой універсалізм.

### «Барселона»

16 ліпеня 2008 года Глеб перайшоў у іспанскую «Барселону». Кошт трансферу склаў 15 мільёнаў еўра. Нягледзячы на тытулы, якія Аляксандр выйграў у складзе каманды (чэмпіянат і Кубак Іспаніі, Ліга чэмпіёнаў), Глеб вырашыў пакінуць каманду з-за адсутнасці гульнявой практыкі.

### «Штутгарт»

У ліпені 2009 года Барселона аддала Глеба ў арэнду на адзін год у яго мінулую каманду, «Штутгарт». Аляксандр правеў свой не лепшы сезон, не забіўшы ніводнага мяча ў чэмпіянаце Германіі.

### «Бірмінгем Сіці»

Вярнуўшыся са «Штутгарта» ў Барселону Глеб апынуўся ў чарговай арэндзе. На гэты раз у англійскім «Бірмінгем Сіці». Аднак брытанская манера гульні, якую дэманстравала каманда, не падыходзіла Глебу. Клуб выйграў Кубак англійскай лігі, але вылецеў з Прэм’ер-лігі.

### «Вольфсбург»

У пачатку сезона 2011/12 перайшоў у арэнду ў «Вольфсбург», дзе далучыўся да свайго былога трэнера Фелікса Магата. Яшчэ ў канцы мінулага сезона футбаліст атрымаў траўму, пасля якой доўга аднаўляўся. Глеб спадзяваўся, што трэнерскі талент Магата дапаможа яму зноў выйсці на пік формы. Футбаліст паспеў правесці за клуб 4 матчы і забіў 1 гол, пасля чаго адносіны Глеба з «Вольфсбург» нечакана былі разарваныя.

### «Крылы Саветаў»

У студзені 2012 года датэрмінова разарваў кантракт з «Барселонай», што дзейнічаў да чэрвеня гэтага года. У лютым падпісаў кантракт да канца сезона з самарскім клубам «Крылы Саветаў».

### БАТЭ

26 ліпеня 2012 года вярнуўся ў барысаўскі БАТЭ, падпісаўшы кантракт да 30 жніўня 2012. Пасля выхаду БАТЭ ў Лігу чэмпіёнаў падоўжыў кантракт да канца года. Дапамагаў барысаўскаму клубу пераважна ў матчах Лігі чэмпіёнаў, у нацыянальным першынстве правёў толькі 6 матчаў.

16 студзеня 2013 года падпісаў з БАТЭ новы кантракт на адзін год. Стаў выступаць на пазіцыі атакуючага паўабаронцы замест пакінуўшага клуб Рэнана Брэсана. 17 красавіка 2013 года ў матчы супраць «Нёмана» (1:2) ударыў па твары Аляксандра Анюкевіча, за што атрымаў дыскваліфікацыю на 5 матчаў, але пазней яна была скарочана да трох. Пасля адбыцця дыскваліфікацыі вярнуўся ў асноўны склад барысаўчан.

### «Каньяспор»

У студзені 2014 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт на 1,5 гады з клубам мацнейшага турэцкага дывізіёна «Каньяспор» з гораду Конья. У чэмпіянаце Турцыі дэбютаваў 27 студзеня 2014 у матчы супраць «Фенербахчэ» (1:2), дзе адразу вызначыўся галявой перадачай. У далейшым стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе «Каньяспора».

Апошні матч за «Каньяспор» згуляў 20 снежня 2014 года. Пасля толькі трэніраваўся разам з камандай, але нават не трапляў у заяўку на матчы. Прычынай адхілення Глеба ад складу лічыцца канфлікт з галоўным трэнерам Айкютам Каджаманам. У выніку, 2 лютага 2015 года, разарваўшы кантракт з «Каньяспорам», стаў іграком іншага турэцкага клуба — «Генчлербірлігі».

### «Генчлербірлігі» і БАТЭ

У складзе сталічнага клуба Глеб трывала выступаў у аснове. За паўгады правёў за «Генчлербірлігі» 15 матчаў у чэмпіянаце і 4 у Кубку Турцыі, забіў 2 галы. У чэрвені 2015 года Аляксандр паведаміў, шо па заканчэнні кантракта пакідае «Генчлербірлігі».

Пасля зыходу з «Генчлербірлігі» цікавасць да Глеба праяўляла некалькі замежных клубаў, таксама ім цікавіліся мінскае «Дынама» і БАТЭ. 7 жніўня 2015 года было афіцыйна абвешчана аб чарговым вяртанні Аляксандра ў БАТЭ, з якім быў падпісаны кантракт да канца сезона 2015. У складзе БАТЭ ў асноўным выкарыстоўваўся ў матчах Лігі чэмпіёнаў, у чэмпіянаце Беларусі правёў толькі чатыры матчы ў сезоне 2015. У кастрычніку 2015 года не гуляў з-за траўмы.

Па заканчэнні кантракта з БАТЭ ў студзені 2016 года вярнуўся ў «Генчлербірлігі». Улетку 2016 пакінуў «Генчлербірлігі» ў якасці свабоднага агента, і 22 ліпеня 2016 года зноў стаў іграком БАТЭ. Па заканчэнні кантракта ў снежні 2016 года не стаў яго падаўжаць і пакінуў БАТЭ.

### «Крылы Саветаў»

У лютым 2017 года зноў стаў іграком самарскіх «Крылаў Саветаў», падпісаўшы кантракт да канца сезона 2016/17. У складзе самарскага клуба, аднак, не здолеў замацавацца ў якасці асноўнага іграка, з-за траўм прыняў удзел толькі ў сямі матчах Прэм’ер-лігі. Па выніках сезона 2016/17 «Крылы Саветаў» выбылі ў ФНЛ, пасля чаго ў маі 2017 года стала вядома аб сыходзе Глеба з каманды.

Нягледзячы на прапановы розных клубаў, доўгі час знаходзіўся без каманды. У жніўні 2017 года, пасля жараб’ёўкі групавога раўнда Лігі Еўропы, дзе ў супернікі БАТЭ дастаўся «Арсенал», хацеў вярнуцца ў барысаўскі клуб і завяршыць кар’еру гасцявым матчам у Лондане ў снежні 2017 года, аднак БАТЭ адмовіўся ад паслуг паўабаронцы. У другой палове 2017 года і пачатку 2018 года заставаўся без каманды, аддаючы час сям’і і перыядычна з’яўляючыся ў медыйнай прасторы ў якасці эксперта на тэлебачанні, праводзіў жараб’ёўкі Лігі Нацый УЕФА і чэмпіянату Беларусі 2018.

### Вяртанне ў БАТЭ

У сакавіку 2018 года адправіўся ў Казахстан, аднак не здолеў дамовіцца аб падпісанні кантракта з «Кайратам». Неўзабаве зноў стаў іграком БАТЭ. Пачынаў сезон 2018 на лаўчы запасных, неўзабаве стаў выхадзіць на замену. У чэрвені і верасні адсутнічаў з-за траўмы, а ў лістападзе замацаваўся ў стартавым складзе каманды.

У студзені 2019 года падоўжыў кантракт з барысаўчанамі. У лютым 2019 года прымаў удзел у матчах 1/16 фіналу Лігі Еўропы супраць лонданскага «Арсенала». З красавіка з-за траўмы практычна перастаў з’яўляца на полі, адгуляў толькі 18 хвілін у матчы з «Мінскам». У чэрвені 2019 года кантракт з барысаўскім клубам быў разарваны.

### «Іслач»

У жніўні 2019 года стаў трэніравацца з «Іслаччу» і ў хуткім часе падпісаў кантракт з клубам з Мінскага раёна. Спачатку выхадзіў на замену, а пазней замацаваўся ў стартавым складзе.

У сакавіку 2020 года афіцыйна абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

Міжнародная кар’ера
-------------------

У складзе моладзевай зборнай Беларусі (да 21 года) удзельнічаў у фінальнай частцы чэмпіянату Еўропы 2004 года.

У 2001 годзе дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі. Пазней быў капітанам зборнай. З восені 2016 года перастаў выклікацца ў каманду, аднак у лістападзе 2018 года зноў быў запрошаны на матчы Лігі нацый УЕФА супраць Люксембурга і Сан-Марына.

Дзейнасць пасля футбола
-----------------------

У ліпені 2021 года ў складзе дэлегацыі беларускага НАК быў з візітам на Бахрэйне, дзе сустрэўся з кіраўніком мясцовага НАК. Некаторыя рэсурсы распаўсюдзілі інфармацыю аб падпісанні Глебам кантракта з клубам «Аль-Халідыя», але яго жонка абвергла гэтыя звесткі.

У студзені 2022 года стала вядома, што ў канцы 2021 года Глеб увайшоў у новаўтвораны савет дырэктараў жодзінскага клуба «Тарпеда-БелАЗ».

Сям’я і прыватнае жыцце
-----------------------

Аляксандр быў жанаты з былой вакалісткай гурта «Топлесс», Настассяй Касенковай. У 2016 годзе паўторна ажаніўся, жонку завуць Святлана. У тым жа годзе ў Аляксандра і Святланы нарадзілася дачка.

Брат Вячаслаў таксама футбаліст.

### Скандалы

У 2021 годзе Tribuna.com апублікавала расследаванне аб зямельным участку каля Мінскага мора ў в. Лапаравічы, які футбаліст набыў за 2,5 дзяржкошту і папрасіў яго ў самога Аляксандра Лукашэнкі.

Тытулы
------

**БАТЭ**

* Чэмпіён Беларусі: 1999, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018

**Барселона**

* Чэмпіён Іспаніі: 2009
* Пераможца Кубка Іспаніі: 2009
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2009

**Бірмінгем Сіці**

* Пераможца Кубка Лігі (2011)

**Індывідуальныя**

* Першы беларускі футбаліст, які згуляў у фінальным матчы Лігі чэмпіёнаў (2006, у складзе «Арсенала»), і выйграў у ім (2009, у складзе «Барселоны»)
* Футбаліст года Беларусі (6): 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008
* Уваходзіць у Клуб Сяргея Алейнікава

Зноскі
------

1. ↑  Aleksandr Hleb // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070'></a>
2. ↑  Alexander Hleb // FBref.com<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56239490'></a>
3. ↑  Александр Глеб подписал с БАТЭ новый контракт — до конца года
4. ↑  Футбол. Александр Глеб получил дисквалификацию на пять матчей
5. ↑  Дисквалификация Глеба сокращена: Решил подать апелляцию. Видите, прокатило Архівавана 8 мая 2013.
6. ↑  Александр Глеб подписал контракт с турецким «Коньяспором»
7. ↑  Александр Глеб подписал контракт с «Генчлербирлиги» (ФОТО)
8. ↑  Александр Глеб заявил, что покинул «Генчлербирлиги»
9. ↑  Александр Глеб стал игроком БАТЭ
10. ↑  Александр Глеб подписал полугодовой контракт с «Генчлербирлиги»
11. ↑  БАТЭ объявил о подписании контракта с Александром Глебом
12. ↑  «Крылья Советов» объявили о подписании контракта с Александром Глебом
13. ↑  Александр Глеб покидает «Крылья Советов»
14. ↑  Александр Глеб вернулся в БАТЭ
15. ↑  БАТЭ подтвердил продление контракта с Александром Глебом
16. ↑  Глеб и БАТЭ расторгли контракт
17. ↑  Александр Глеб подписал контракт с "Ислочью"
18. ↑  Официально: Александр Глеб завершил карьеру
19. ↑  Слухи о том, что Александр Глеб возобновит карьеру в Бахрейне, опровергла его жена
20. ↑  Членом чего стал Александр Глеб. Как мы искали загадочный совет директоров (он все-таки существует!) «Торпедо-БелАЗ»
21. ↑  Попросил у Лукашенко (ФОТО) и заплатил 2,5 госцены: теперь мы точно знаем, как Глеб получил элитную землю у Минского моря (руск.). *Tribuna.com* (8 лютага 2021). Праверана 28 лютага 2021.

Спасылкі
--------

* Статыстыка на legioner  (руск.)
* Профіль на афіцыйным сайце БАТЭ (руск.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | AS.com · BDFA · BDFutbol · by.tribuna.com · eu-football.info (ігрок) · FBref.com · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Fussballdaten.de · Kicker.de · Kooora · National Football Teams.com · Soccerbase (ігрок) · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · Прэсбол · ТФФ (ігрок) · УЕФА |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Munzinger |

| ⛭Маладзёжная зборная Беларусі — Маладзёжны чэмпіянат Еўропы 2004 |
| --- |
| Сцяг Беларусі | 
* 1 Жаўноў (б)
* 2 Тарасенка
* 3 Молаш
* 4 Сашчэка
* 5 Бага (к)
* 6 Панкавец
* 7 Сучкоў
* 8 Карніленка
* 9 В. Глеб
* 10 А. Глеб
* 11 Калачоў
* 12 Ю. Цыгалка (б)
* 13 Сокал
* 14 Канцавы
* 15 Ражкоў
* 16 Шмігера
* 17 М. Цыгалка
* 18 Бяганскі
* 19 Кірэнкін
* 20 Кірыльчык
* 21 Шкабара
* 22 Логвінаў (б)
* трэнер: Юрый Пунтус

 |

| ⛭Футбаліст года ў Беларусі |
| --- |
| БССР | 
* 1983 Гоцманаў
* 1984 Алейнікаў
* 1985 Гоцманаў
* 1986 Алейнікаў
* 1987 Гоцманаў
* 1988 Алейнікаў
* 1989 Гоцманаў
* 1990 Мятліцкі
* 1991 Курбыка

 |
| Беларусь | 
* 1992 Зыгмантовіч
* 1993 Герасімец
* 1994 Зыгмантовіч
* 1995 Бялькевіч
* 1996 Макоўскі
* 1997 Лаўрык
* 1998 Хацкевіч
* 1999 Гурэнка
* 2000 Хацкевіч
* 2001 Туміловіч
* 2002 Глеб
* 2003 Глеб
* 2004 Рамашчанка
* 2005 Глеб
* 2006 Глеб
* 2007 Глеб
* 2008 Глеб
* 2009 Кульчы
* 2010 Жаўноў
* 2011 Гутар
* 2012 Брэсан
* 2013 Калачоў
* 2014 Крывец
* 2015 Стасевіч
* 2016 Калачоў
* 2017 Гардзяйчук
* 2018 Стасевіч
* 2019 Стасевіч
* 2020 Скавыш
* 2021 Салавей
* 2022 Хвашчынскі
* 2023 Эбонг

 |