**Нанцільда** (ці **Нантэхільда**; лац.: Nanthildis ці Nantechildis; каля 610 — 642, Ландры, Бургундыя) — другая жонка караля франкаў Дагаберта I, сына Хлотара II і Бертэтруды.

Біяграфія
---------

Нанцільда была саксонскага паходжання і нарадзілася прыблізна ў 610 годзе. Пра тое, кім былі яе бацькі, гістарычныя крыніцы нічога не паведамляюць, але дакладна вядома, што яна была сястрой Ландэгізеля, буйнога землеўладальніка з Лімузена.

У 626 годзе Дагаберт I, на той момант толькі кароль Аўстразіі, заключыў на віле Рэоль (Reuilly) шлюб з Гаматрудай, сястрой сваёй мачахі Сіхільды, трэцяй жонкі Хлотара II. Аднак яна не дала яму нашчадства, і ў 629 годзе кароль, пакінуўшы яе на той жа віле Рэоль, ажаніўся з дзяўчынай па імі Нанцільда, якая да гэтага была камердынершай у свіце былой каралевы. *«Lexikon des Mittelalters»* называе яе дзяўчынай з ліку абслуговага персанала (*«ein Mädchen aus dem Dienstpersonal»*).

У тым жа годзе, здзяйсняючы каралеўскі аб’езд Аквітаніі, Дагаберт «узяў у свой ложак» дзяўчыну па імі Рагнетруда, і яна праз год нарадзіла сына, якога назвалі Сігібертам. Сама ж Нанцільда ў 633 годзе таксама нарадзіла каралю спадчынніка, якога назвалі Хлодвігам. Пазней ён стаў спадчыннікам прастола Нейстрыі і Бургундыі, а яго адзінакроўны брат Сігіберт кіраваў у Аўстразіі. Аднак Дагаберт быў вельмі шчадралюбным, і, быўшы ў шлюбе з Нанцільдай, заключыў шлюб яшчэ з дзвюма жанчынамі, Вулфегундай і Берхільдай. Да таго ж, ён атачыў сябе поўнымі распуснікамі і незлічонымі палюбоўніцамі, імёны якіх няма сэнсу пералічваць, таму што іх было вельмі шмат.

У апошнія дні 638 года Дагаберт захварэў і загадаў перавезці сябе ў абацтва Сен-Дэні, дзе сканаў 19 студзеня 639 года і там жа быў пахаваны. Ужо быўшы на божай пасцелі, кароль прызначыў свайго вернага нейстрыйскага маярдома Эга рэгентам пры малалетнім Хлодвігу, якому было ўсяго 6 гадоў, і даручыў яму абараняць каралеву Нанцільду, якая таксама стала апекуном свайго сына.

Эга быў праціўнікам уплывовай бургундскай арыстакратыі, якая ўзначальваецца Фаронам, біскупам горада Мо. Ён справядліва кіраваў палацам і каралеўствам разам з Нанцільдай на працягу трох гадоў, але ў 641 ці 642 годзе памёр у Клішы. Пасля яго смерці маярдомам Нейстрыі быў прызначаны Эрхінаальд.

У Бургундыі ж у той час сталі ўзнікаць сапраўдныя аўтаномныя дзяржавы, а патрыцый Вілебад, які быў адным з правадыроў самастойнай бургундскай войска, якога ў свой час Дагаберт пасылаў у Гасконь, выкраіў сабе цэлае княства паміж Ліёнам і Валансам. Для памяншэння аўтаноміі Бургундыі ў адносінах да кароны, Нанцільда выдала сваю пляменніцу Рагнаберту замуж за франка Флаахада, затым, падчас асамблеі 642 года ў Арлеане, схіліла біскупаў і ўсіх знатных да яго абрання маярдомам каралеўства Бургундыя і, нарэшце, зацвердзіла таго на гэтай пасадзе. Флаахад паспяшаўся запэўніць знатных людзей Бургундыі ў тым, што будзе паважаць і абараняць іх маёмасць і прывілеі, але Вілебад стаў на чале мясцовай партыі, варожай франку, пасля чаго паміж імі ўспыхнула адчайная барацьба.

У 642 годзе ў Ландры памерла каралева Нанцільда, а яе цела было перавезена ў базіліку Сен-Дэні. У верасні таго ж года Хлодвіг, разам з Эрхінаальдам і Флаахадам, якія падтрымлівалі сяброўскія адносіны, адправіўся ў Ацён. Тут кароль загадаў патрыцыю Вілебаду прыбыць да яго, але той, западозрыўшы, што там яго збіраюцца забіць, сабраў вялікае войска і адправіўся туды ў яго суправаджэнні. Там паміж дзвюма варагуючымі групоўкамі адбылася сапраўдная бітва, у якой пала шмат, як франкаў, так і бургундаў. Быў забіты і сам Вілебад. Флаахад жа на наступную раніцу пакінуў Ацён і рушыў у Шалон, дзе ён захварэў на ліхаманку і памёр праз 11 дзён пасля смерці Вілебада.

Сярэдневяковыя храністы лічылі дзецьмі караля Дагаберта і Нанцільды таксама Рэгінтруду, Ірміну і Адэль, але сучасныя гісторыкі не падтрымліваюць такой ідэнтыфікацыі.

Зноскі
------

1. 1 2 3  *Settipani C.* La Préhistoire des Capétiens: Première partie : Mérovingiens, Carolingiens et Robertiens — Villeneuve-d'Ascq: 1993. — P. 102. — ISBN 978-2-9501509-3-6<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1081905'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43295'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13422577'></a>
2. ↑  *Settipani C.* La Préhistoire des Capétiens: Première partie : Mérovingiens, Carolingiens et Robertiens — Villeneuve-d'Ascq: 1993. — P. 110–112. — ISBN 978-2-9501509-3-6<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1081905'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43295'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13422577'></a>
3. ↑  Кніга гісторыі франкаў, 42.
4. 1 2  Franks, merovingian kings
5. ↑  Магчыма з-за таго, што Гаматруда была бясплоднай.
6. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 58.
7. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 59.
8. ↑  *Albrecht.* Chlodwig II. // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 4. — Leipzig: Duncker & Humblot, 1876. — S. 129—130. (ням.)
9. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 76.
10. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 60.
11. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 79.
12. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 80.
13. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 89.
14. 1 2  Хронікі доўгавалосых каралёў
15. ↑  *Фредегар.* Хроника, кн. IV, 90.

Літаратура
----------

* *Фредегар.* Хроника, кн. IV / / The Fourth Book of the Cronicle of Fredegar with its continuations. — London: Thomas Nelson and Sons Ltd, 1960.
* Кніга гісторыі франкаў = Das Buch von der Geschiche der Franken. // Quellen zur Geschichte des 7. und 8. Jahrhunderts. Ausgewaehlte Quellen zur deutschen Gechichte des Mittelalters. — Darmstadt, 1982. — Т. 4a.
* *Лебек С.* Происхождение франков. V—IX века / Перевод В. Павлова. — М.: Скарабей, 1993. — Т. 1. — 352 с. — (Новая история средневековой Франции). — 50 000 экз. — ISBN 5-86507-001-0.

Спасылкі
--------

* DAGOBERT I 629—639, SIGEBERT III 634—656, DAGOBERT II 676—679 (англ.).  Foundation for Medieval Genealogy. Праверана 7 лютага 2012.
* Nantechildis von Frankenkönigin (ням.)(недаступная спасылка).  Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer. Архівавана з першакрыніцы 16 снежня 2013. Праверана 13 студзеня 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | WikiTree · WeRelate · Geni.com · Rodovid · genealogics.org |
| Нарматыўны кантроль | VIAF: 245167802706517770253, 234167802707017770246 |