**Чэ́рас** — возера ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Мёрыца (прыток Заходняй Дзвіны), за 6 км на паўночны ўсход ад горада Мёры, каля вёскі Сушкі.

Назва
-----

Назва Чэрас балцкага паходжання.

З шэрагу азёрных назваў Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), Чарэя, сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска.

Ад літоўскага *keroti* «расці, разрастацца» (прыставачнае *už-keroti* «зарастаць, абрастаць»).

Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва \**Kerėsa* (> *Kerės-upis*), структура якой таксама складаецца з кораня *Ker-* і пашыральніка *-s-*. Далей літоўскія гідронімы *Kerotis, Kerūlė*.

Так жа сама матываваная рачныя назвы Карма (рака на Пасожжы і іншая рака на Верхнім Павоччы), *Karmė*, *Kermėžys*, звязаныя з літ. *kermėti* «нарастаць; абрастаць», *už-kermėti* «зарастаць».

Далей да індаеўрапейскага *\*ker-* з ідэяй росту ўшыркі, а не ўвышкі (> *keras* «пень; куст»).

Пашыральнікі *-as-, -es-* выкарыстоўваюцца ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: *narnėti* «бурчэць» — *narnasas* «хто бурчыць», *rudas* «руды» — *Rudesa* «Рудая (рака)».

Назва Чэрас звязаная з зарастаннем вады рачнымі раслінамі.

Водаапісанне
------------

Плошча возера складае 0,99 км². Даўжыня 3,29 км, найбольшая шырыня 0,53 км. Даўжыня берагавой лініі 7,74 км. Найбольшая глыбіня 12,8 м. Аб’ём вады 6 млн м³. Плошча вадазбору 7 км².

Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 2—4 м, разараныя, месцамі пад хмызняком. Берагі пясчаныя, месцамі пад валунамі. Зарастае да глыбіні 1,5 м. Эўтрофнае, слабапраточнае. Злучана на поўдні пратокай з Грэцкім возерам, на поўначы ручаём з возерам Сілоўскае. Па берагах некалькі крыніц.

У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь, мянтуз, акунь, карась і іншыя віды рыб.

Каля возера населеныя пункты Захарні, Літоўчыкі, Новае Сяло, Сушкі.

Заўвагі
-------

1. ↑  ЭПБ, 1986
2. ↑  В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.
3. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.
4. ↑  *A. Vanagas.* Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 148, 153.
5. ↑  *В. Н. Топоров*. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II. Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 56.
6. ↑  J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 572—573.
7. ↑  P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 311—314.

Літаратура
----------

* Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.
* *Міронаў В. Р.* Чэрас // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — С. 357—358. — 583 с. іл. — 10 000 экз.
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 18. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5. (руск.)
* Ліст карты N-35-20. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г. (руск.)

Спасылкі
--------

* *Валерий Иванов-Смоленский* Все озёра Беларуси. Т.6  (руск.)
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» (руск.)
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» (руск.)

| Абстэрнаўскія азёры |
| --- |
| 
* Абстэрна
* Асінаўка
* Важа
* Гарушка
* Грэцкае
* Іказнь
* Інава
* Мёрскае
* Набіста
* Падзявы
* Петкуны
* Укля
* Чэрас

 |