**Малін Хартэліус** (шведск.: Malin Hartelius; нар. 1 верасня 1966) — шведская сапрана, якая рэгулярна выступае з такімі дырыжорамі, як Нікалаус Харнанкурт, Тон Купман, Рыкарда Чайлі, сэр Джон Эліят Гардынер, Пітэр Шраер, Герберт Бламштэт і Франс Брюген. Яна супрацоўнічала з такімі аркестрамі, як Філарманічны аркестр Осла, Цюрыхскі аркестр Танхале, Сімфонія Сан-Францыска і Concentus Musicus Wien.

Біяграфія
---------

Хартэліус нарадзілася ў 1966 годзе ў Мальмё, Швецыя. Яна вучылася ў венскай кансерваторыі (опера, Lied і араторыя) у знакамітай настаўніцы Маргарэты Бэнс.

У 1989 годзе яна стала членам Венскай дзяржаўнай опернай студыі і паступіла ў тэатр Санкт-Гален, дзе спявала сваю першую Папагену ў *«Чароўнай флейце»* Моцарта. Як член Венскай дзяржаўнай опернай студыі ў сезоне 1990—1991, яна выканала шматлікія ролі, у тым ліку Селіі ў *«Луцый Сула»* Моцарта і Папагены. У гэты ж сезон яна дэбютавала ў Цюрыхскай оперы з Папагенай, а за ёй з Арсенай у *Цыганскім бароне*. У сезоне 1991—1992 гадоў яна стала ўдзельніцай Цюрыхскай оперы і выступіла ў ролі Паміны ў *«Чароўнай флейце»*, Адэль у «*Кажане»*, Блондэн у «*Выкраданне з сераля»* і Энхен у *«*Вольнага стралка*»*.

Пасля дэбюту на фестывалі ў Людвігсбургу (1990) і на фестывалі ў Шветцынген (1991), Хартэліус упершыню з’явілася на фестывалі ў Зальцбургу ў 1992 годзе ў ролі Барбарыны ў *«Жаніцьбе Фігара»*. Пасля вяртання на Зальцбургскі фестываль у 1996 годзе яна пачала працаваць з дырыжорам Францам Вельсэр-Мостам у спектаклях «*Імша сі мінор»* (BWV 232) і «*Страсці святога Матфея»* (BWV 244) Баха з Camerata Accademica, а ў 1997 годзе спявала Блондхен у «*Выкраданне з сераля»* Моцарта пад кіраўніцтвам Марка Мінкоўскага .

Яе оперны рэпертуар працягвае пашырацца спектаклямі «*Любоўны напой»* і «*Дон Паскуале»* Даніцэці, *«Чароўная флейта»* Моцарта і *«Жаніцьба Фігаро»* і «*Арыядна на Наксосе»* Штрауса.

Увосень 1999 года яна адправілася ў Парыжскую оперу па запрашэнні, дзе выканала галоўную ролю ў «*Галантнай Індыі»* Рамо пад кіраўніцтвам Уільяма Крысці. Гэты оперны тэатр прадставіў яе таксама як Сервілію ў *«Міласэрнасць Ціта»*, а ў 2000 годзе — як Адэль у «*Кажане»*. У тым жа годзе яна таксама дасягнула поспеху ў якасці Паміны ў новай пастаноўцы *«Чароўнай флейты»* ў Цюрыхскай оперы.

У апошніх сезонах Хартэліус прыняла ўдзел у якасці сапрана ў *«Bach Cantata Pilgrimage»* Джона Эліёт Гардынера (2000), і дэбютавала як Марсэліна ў *Фідэліа* ў Баварскай дзяржаўнай оперы. Яе высока ацанілі за яе з’яўленне ў рэалізацыі Нікалаусам Гарнанкуртам рэдкай ігравой оперы «*Альфонс і Эстрэла»* Шуберта ў Цюрыхскай оперы і выступленні на Зальцбургскім фестывалі ў 2000 годзе ў розных канцэртах разам з Венскай філармоніяй пад кіраўніцтвам Вольфганга Саваліша і Шарля Макераса. На фестывалі ў Зальцбургу 2001 года яна спявала Адэль у новай пастаноўцы *«Кажан»* з аркестрам Моцартэум пад кіраўніцтвам Івора Болтана.

Увесну 2002 года яна спявала Канстанцу ў *«Выкраданні з сераля»* у чарговай новай пастаноўцы ў Цюрыху з Клаусам Марыяй Брандауэр у ролі Басы Селім і Патрыцыяй Пецібон у ролі Бландынкі. У 2004 годзе яна дэбютавала ў ролі Зэрліны ў «*Дон Жуане»* у Гліндэборне пад кіраўніцтвам Рыкарда Чайлі. Першая яе Сусанна ў *«Жаніцьбе Фігара»* была на фестывалі ў Экс-ан-Правансе.

Асноўныя моманты мінулых сезонаў ўключаюць канцэрты з Акадэміяй Санта-Чэчылія, Кліўлэндскім аркестрам, Каралеўскім аркестрам Консертгебау, Лейпцыгскім Гевандхаус аркестрам, Лонданскім сімфанічным аркестрам, аркестрам Баварскага радыё, Міланскім сімфанічным аркестрам імя Джузэпэ Вердзі, філарманічнагым аркестрам, сімфанічным аркестрам Берлінскага радыё і аркестрам Танхале. Яна вярнулася ў Парыжскую оперу Гарнье («*Галантная Індыя»* Рамо) і спявала Сафі (*«Кавалер ружы»*) у новай пастаноўцы ў Цюрыху і ў Венскай дзяржаўнай оперы, Канстанцу, а таксама Адэль («*Кажан»*) у Баварскай дзяржаўнай оперы, таксама дэбютавала ў ролі Донны Эльвіры (*«Дон Жуан»*) у Цюрыху. Запрашэнні на фестывалі ўключаючы Styriarte у 2005 годзе і Зальцбургскі фестываль у 2006 годзе для цыкла опер Моцарта.

Узнагароды
----------

28 студзеня 2010 года Хартэліус атрымала медаль Litteris et Artibus ад караля Швецыі за выдатную мастацкую працу ў якасці опернай спчвачкі.

Асабістае жыццё
---------------

Хартэліус была замужам адзін раз і мае дваіх дзяцей. Ганна 1993 г.н. Сымон 1996 г. н.

Інтэрв’ю
--------

* *Opera News,* май 2008.
* *Das Opernglas* {Ausgabe 5/2006 па-нямецку}
* *Migros Magazin* Nr. 26, 28. Чэрвень 2005 г. MAMA IST EIN STAR (на нямецкай мове)
* Бонусны трэк DVD La Finta Semplice змяшчае кароткую размову Малін Хартэліус і Ганны Тэнты пра ролю Разіны.(на нямецкай мове).

Зноскі
------

1. ↑  Malin Hartelius // Česko-Slovenská filmová databáze — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957'></a>

Спасылкі
--------

* malinhartelius.com — афіцыйны сайт
* Малін Хартэліус у кіраванні Барыса Арлоба
* Біяграфія на Intermusica