**Карла дэль Понтэ** (італ.: Carla Del Ponte, нар. 9 лютага 1947) — былы генеральны пракурор Швейцарыі, былы пракурор Міжнароднага трыбунала ААН па былой Югаславіі і Міжнароднага трыбунала ААН па Руандзе. З 2008 па 2011 год з'яўлялася паслом Швейцарыі ў Аргенціне.

Біяграфія
---------

Карла дэль Понтэ нарадзілася ў 1947 годзе ў горадзе Лугана ў італамоўнай частцы Швейцарыі. Вывучала права ва ўніверсітэтах Берна, Жэневы і Лондана. У 1972 годзе атрымала ступень магістра права і ўладкавалася на працу ў адну з юрыдычных фірмаў. У 1975 годзе адкрыла ўласную юрыдычную кампанію.

У 1981 годзе дэль Понтэ пачатку працу ў апараце акруговага пракурора Лугана. За расследаванні, звязаныя з адмываннем грошай, кантрабандай зброі, міжнародным наркагандлем, а таксама ў цэлым за бескампрамісную барацьбу з арганізаванай злачыннасцю атрымала мянушку «Карліта-Чума» (італ.: Carlita La Pesta). Сваю працу яна вяла ў цесным кантакце з італьянскім суддзёй Джавані Фальконэ, які загінуў у 1992 годзе ад выбуху, арганізаванага сіцылійскай мафіяй.

У 1994 годзе дэль Понтэ была прызначана на пасаду генеральнага пракурора Швейцарыі. Шырокую вядомасць у Расіі ёй прынесла справа аб падазрэнні ў карупцыі ў асяроддзі першага прэзідэнта РФ Барыса Ельцына (вядомая як «справа Mabetex»): сцвярджалася, што прадстаўнікі расійскага кіраўніцтва атрымлівалі хабары ад швейцарскай будаўнічай фірмы, якую ўзначальваў будучы прэзідэнт Рэспублікі Косава Бехджэт Пацолі і якая атрымала буйны кантракт на рэканструкцыю будынкаў маскоўскага Крамля. Гэта была не адзіная яе гучная справа на пасадзе генпракурора: таксама ў свой час яна замарозіла рахункі былога прэм'ер-міністра Пакістана Беназір Бхута і дамаглася арышту 118 мільёнаў долараў на рахунках брата экс-прэзідэнта Мексікі Рауля Салінаса.

У жніўні 1999 года Савет бяспекі ААН прызначыў яе на пасаду абвінаваўцы ў Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі (МТБЮ), які расследаваў ваенныя злачынствы падчас Балканскіх канфліктаў, а таксама ў Міжнародны трыбунал па Руандзе (МТР), што займаўся расследаваннем генацыду ў Руандзе. На гэтых пасадах яна змяніла Луізу Арбур.

У 2003 годзе, не атрымаўшы сур'ёзнага поспеху ў МТР, дэль Понтэ цалкам прысвяціла сябе справе былой Югаславіі. Слуханні абвінавачвання працягваліся з 2002 па 2004 гады, а са жніўня пачаліся слуханні абароны. Галоўны абвінавачваны, Слабодан Мілошавіч, адмовіўся ад адваката і прадстаўляў свае інтарэсы сам. Слуханні МТБЮ шмат разоў перарываліся з-за пагаршэння здароўя падсуднага, а ў сакавіку 2006 года Мілошавіч сканаў у турме ад спынення сэрца. Даказаць яго віну так і не ўдалося. Пасля гэтага ўвага абвінаваўцы пераключылася на лідараў баснійскіх сербаў Ратку Младзіча і Радавана Караджыча, якія абвінавачваліся ў масавых забойствах у Срэбраніцы. Ратка Младзіч быў злоўлены сербскімі спецслужбамі і выдадзены Гаагскаму трыбуналу ў чэрвені 2011 года.

У выніку 30 студзеня 2007 года дэль Понтэ пакінула сваю пасаду пракурора ў МТБЮ. З 2008 па 2011 год займала пасаду пасла Швейцарыі ў Аргенціне.

У 2008 годзе дэль Понтэ выдала кнігу «Паляванне. Я і ваенныя злачынцы», у якой распавядае пра выпадкі выразання і продажы органаў у жывых сербскіх палонных косаўскімі албанцамі. Акрамя таго ў сваёй кнізе яна вінаваціць у процідзеянні трыбуналу не толькі Маскву і Бялград, але таксама і ЦРУ, ААН, Вашынгтон і НАТА.

З верасня 2012 года дэль Понтэ стала членам міжнароднай камісіі па расследаванні падзей у Сірыі пад эгідай Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека. У маі 2013 года яна заявіла, што менавіта антыўрадавыя фарміраванні ўжываюць хімічную зброю падчас грамадзянскай вайны. Гэта меркаванне было дыяметральна процілегла меркаванню большасці еўрапейскіх палітыкаў, якія абвінавачвалі ў прымяненні хімічнай зброі ўрадавыя войскі.

Асабістае жыццё
---------------

Дэль Понтэ была замужам, цяпер разведзена. Мае сына, пра якога практычна нічога не вядома.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5  дель Понте, Карла **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Lenta.ru. Архівавана з першакрыніцы 12 мая 2012. Праверана 23 сакавіка 2017.
2. ↑  *Михайлов А.*. Карла дель Понте — Стальная Синьора **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Итоги. Архівавана з першакрыніцы 27 сакавіка 2013. Праверана 23 сакавіка 2017.
3. 1 2  Жизнь и следствие Карлы дель Понте **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  BBC Russian.com (12 лютага 2002). Архівавана з першакрыніцы 7 сакавіка 2016. Праверана 23 сакавіка 2017.
4. ↑  Милошевич скончался от инфаркта миокарда: жена обвиняет Гаагский трибунал **(нявызн.)**, *Известия.Ру* (13.03.2006).
5. ↑  Новая Газета **(нявызн.)**, *Новая Газета* (24.08.2007). Архіўная копія **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 26 жніўня 2007. Праверана 23 сакавіка 2017.
6. ↑  Дель Понте. «Охота. Я и военные преступники» **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  Власти.нет. Архівавана з першакрыніцы 24 сакавіка 2012. Праверана 23 сакавіка 2017.
7. ↑  Карла дель Понте. Охота: я и военные преступники **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  OpenSpace.ru. Архівавана з першакрыніцы 10 жніўня 2010. Праверана 23 сакавіка 2017.
8. ↑  Independent International Commission of Inquiry on the Syrian Arab Republic
9. ↑  The Telegraph, May 06, 2013, "UN accuses Syrian rebels of chemical weapons use"

Спасылкі
--------

* 

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Карла дэль Понтэ**
* дель Понте, Карла — артыкул у Лентапедыі. 2012 год.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (навукова-адукацыйны партал) · Лентапедыя · Brockhaus · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 9017571 · BNF: 16122907z · GND: 122829255 · ISNI: 0000 0001 2028 1522 · LCCN: n2008027401 · NKC: xx0043027 · NLA: 46957036 · NSK: 000489529 · NTA: 262031787 · NUKAT: n2022030848 · SUDOC: 113671660 · VIAF: 70860407 |

 |