**Кансорцыум Сусветнага павуціння** (англ.: World Wide Web Consortium, **W3C**) — міжнародная арганізацыя, якая распрацоўвае і ўкараняе тэхналагічныя стандарты для Сусветнага Павуціння. Заснавальнікам і дырэктарам кансорцыума з'яўляецца сэр Цім Бернерс-Лі, аўтар шматлікіх распрацовак у галіне інфармацыйных тэхналогій. Кансорцыум складаецца з арганізацый-членаў, мэтай якіх з'яўляецца сумесная распрацоўка стандартаў World Wide Web. Па стане на 14 красавіка 2015 г. кансорцыум складаецца з 397 членаў.

Гісторыя
--------

Кансорцыум Сусветнага павуціння быў заснаваны Цімам Бернерсам-Лі ў кастрычніку 1994 г. пасля таго як ён пакінуў працу ў Еўрапейскай арганізацыі па ядзерных даследаваннях (CERN). Месцам заснавання з'яўляецца Масачусецкі тэхналагічны інстытут. Падтрымлівалі заснаванне Еўрапейская камісія і Агенцтва па перспектыўных абаронных навукова-даследчых распрацоўках ЗША (DARPA).

W3C спрабуе дасягнуць пагаднення паміж членамі індустрыі ў прыняцці новых стандартаў. Ранейшыя версіі HTML, якія выкарыстоўвалі розныя кампаніі, былі несумяшчальнымі, што прыводзіла да некарэктнага адлюстроўвання вэб-старонак. Каб унесці аднастайнасць, кансорцыум прапанаваў кампаніям прытрымлівацца адзіных правілаў і стандартаў.

Планавалася, што CERN будзе валодаць еўрапейскай галіной W3C, аднак CERN вырашыў сканцэнтравацца на фізіцы элементарных часціц, а не на інфармацыйных тэхналогіях. У красавіку 1995 г. уладальнікам еўрапейскай галіны W3C стаў Дзяржаўны інстытут даследванняў у інфарматыцы і аўтаматыцы Францыі (INRIA). Японская галіна W3C запрацавала ў верасні 1996 г. ва Універсітэце Кэё. Пачынаючы з 1997 года, W3C адчыніў 18 сваіх прадстаўніцтваў па ўсім свеце.

Зараз кансорцыум сумесна адмініструюць чатыры арганізацыі: Масачусецкі тэхналагічны інстытут, Еўрапейскі кансорцыум па інфарматыцы і матэматыцы, Універсітэт Кэё і Бэйханскі ўніверсітэт.

Выкарыстанне рэкамендацый
-------------------------

Рэкамендацыі кансорцыума адкрытыя, гэта значыць не абароненыя патэнтамі і могуць укараняцца любым чалавекам без усялякіх фінансавых адлічэнняў кансорцыуму. У адрозненне ад іншых арганізацый, якія займаюцца распрацоўкай стандартаў для Інтэрнэту, Кансорцыум Сусветнага павуціння не мае праграм сертыфікацыі на адпаведнасць рэкамендацыям кансорцыума і не плануе іх ўводзіць, таму рэкамендацыі W3C атрымалі значна большае распаўсюджванне, чым стандарты любых іншых арганізацый. У той жа час, з-за адсутнасці сертыфікацыі шматлікія вытворцы выконваюць рэкамендацыі толькі часткова.

Працэс стандартызацыі
---------------------

Часам, калі спецыфікацыя становіцца занадта вялікай, яна разбіваецца на незалежныя модулі, якія могуць распрацоўвацца розны перыяд часу. Кожнае наступнае выданне модуля ці спецыфікацыі завецца узроўнем (англ.: *Level*) і пазначаецца цэлым лікам пасля назвы (напрыклад CSS3 = Узровень 3). Змены, якія адбываюцца на кожным узроўні, пазначаюцца лічбай пасля кропкі (CSS2.1 = Версія 1).

Любы стандарт W3C праходзіць наступныя стадыі ўзгаднення:

### Працоўны праект (Working Draft)

Пасля збору інфармацыі ад рэдактараў і абмеркавання, спецыфікацыя можа быць апублікавана ў якасці працоўнага праекта для разгляду з боку супольнасці. Гэта першая публічна даступная версія спецыфікацыі. Прымаюцца любыя каментары, але няма гарантый, што пасля іх будуць прадпрынятыя якія-небудзь дзеянні.

На гэтым этапе дакумент, хутчэй за ўсё, мае вялікія адрозненні ў параўнанні з канчатковай версіяй.

### Магчымая рэкамендацыя (Candidate Recommendation)

Магчымая рэкамендацыя спецыфікацыі больш поўная за чарнавік. На гэтым этапе працоўная група прызнае, што стандарт робіць тое, што ад яго патрабуецца. Адной з мэтаў гэтага этапу з'яўляецца атрыманне дапамогі ад супольнасці распрацоўшчыкаў.

Дакумент можа змяняцца і далей, але істотныя функцыі застаюцца нязменнымі. 

### Прапанаваная рэкамендацыя (Proposed Recommendation)

Варыянтам стандарту на ўзроўні прапанаванай рэкамендацыі дакумент робіцца пасля праходжання папярэдніх этапаў. Карыстальнікі ужо ўнеслі свае прапановы, а аўтары — змены ў стандарт. Дакумент падаецца на канчатковае сцвярджэнне Кансультатыўнаму савету W3C.

Гэты этап з'яўляецца асабліва важным, звычайна на ім не ўносяцца істотныя змены ў стандарт.

### Рэкамендацыя W3C (W3C Recommendation)

Гэта апошні этап развіцця стандарту. Стандарт ужо прайшоў шырокі агляд і тэставанне як у тэарэтычных, так і ў практычных умовах. На гэтым этапе стандарт ужо ўхвалены W3C для шырокага выкарыстоўвання ў адпаведнай вобласці.

### Наступныя змены

Рэкамендацыі могуць абнаўляцца пазней асобна апублікаванымі выпраўленнямі, якія адлюстроўваюць досыць істотныя змены, зробленыя з часу апошняй публікацыі. W3C таксама публікуе розныя віды інфармацыйных нататак, не прызначаных для разгляду ў якасці стандарту.

Крытыка
-------

У 2012-2013 гг. W3C пачаў працаваць над прапановай дадаць у HTML5 API для DRM (Encrypted Media Extensions), што было сустрэта вельмі негатыўна тымі, хто лічыць адной з галоўных уласцівасцяў вэб-стандартаў адкрытасць, ці незалежнасць ад пэўнага пастаўшчыка праграмнага ці апаратнага забяспячэння.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2  World Wide Web Consortium (W3C). About the Consortium (англ.).
4. ↑  W3C — Current Members (англ.).
5. ↑  Facts about W3C (англ.).
6. ↑  7 W3C Technical Report Development Process (англ.).
7. ↑  *Cory Doctorow*. What I wish Tim Berners-Lee understood about DRM (англ.). *Technology blog at guardian.co.uk* (12 сакавіка 2013). Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2013. Праверана 20 сакавіка 2013.
8. ↑  *Glyn Moody*. BBC Attacks the Open Web, GNU/Linux in Danger (англ.). *Open Enterprise blog at Computerworld* (13 лютага 2013). Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2013. Праверана 20 сакавіка 2013.
9. ↑  *Scott Gilbertson*. DRM for the Web? Say It Ain’t So (англ.)(недаступная спасылка). *Webmonkey*.  Condé Nast (12 лютага 2013). Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2013. Праверана 21 сакавіка 2013.
10. ↑  Tell W3C: We don't want the Hollyweb (англ.). *Defective by Design*.  Free Software Foundation (1 сакавіка 2013). Архівавана з першакрыніцы 6 красавіка 2013. Праверана 25 сакавіка 2013.
11. ↑  *Danny O'Brien*. Lowering Your Standards: DRM and the Future of the W3C **(нявызн.)**.  Electronic Frontier Foundation (1 кастрычніка 2013). Праверана 3 кастрычніка 2013.

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт Кансорцыума Сусветнага павуціння
* Спіс арганізацый — чальцоў кансорцыума
* Працэс стандартызацыі ў W3C
* Інструкцыі і саветы па ўкараненні распрацовак W3C Архівавана 28 чэрвеня 2005.
* Утыліты і праграмы валідацыі W3C

| ⛭Стандарты Кансорцыума Сусветнага павуціння |
| --- |
| Прадукты істандарты | 

|  |  |
| --- | --- |
| Рэкамендацыі | Canonical XML **·**  CDF **·**  CSS **·**  DOM **·**  Geolocation API **·**  HTML **·**  ITS **·**  MathML **·**  OWL **·**  P3P **·**  PLS **·**  RDF **·**  RDF Schema **·**  SISR **·**  SKOS **·**  SMIL **·**  SOAP **·**  SRGS **·**  SSML **·**  SVG **·**  SPARQL **·**  Timed Text **·**  VoiceXML **·**  WSDL **·**  XForms **·**  XHTML **·**  XHTML+RDFa **·**  XInclude **·**  XLink **·**  XML **·**  XML Base **·**  XML Encryption **·**  XML Events **·**  XML Information Set **·**  XML namespace **·**  XML Schema **·**  XML Signature **·**  XPath 1.0, 2.0 **·**  XPointer **·**  XProc **·**  XQuery **·**  XSL **·**  XSL-FO **·**  XSLT (элементы)  **·** XUP |
| Заўвагі | XAdES **·**  XHTML+SMIL |
| Працоўныя праекты | CCXML **·**  CURIE **·**  HTML5 **·**  InkML **·**  RIF **·**  SCXML **·**  SMIL Timesheets **·**  sXBL **·**  WICD **·**  XFDL **·**  XFrames **·**  XBL **·**  XHTML+MathML+SVG **·**  XMLHttpRequest |
| Інструкцыі | Web Content Accessibility Guidelines |
| Ініцыятывы | Multimodal Interaction Activity **·**  Markup Validation Service **·**  Web Accessibility Initiative  |
| Састарэлыя | C-HTML **·**  HDML **·**  JSSS **·**  PGML **·**  VML |

 |
| Арганізацыі | World Wide Web Foundation **·**  SVG Working Group **·**  WebOnt **·**  W3C Device Description Working Group **·**  WHATWG |
| Праграмнае забеспячэнне | Agora **·**  Argo **·**  Arena **·**  Amaya **·**  CERN httpd **·**  Libwww **·**  Line Mode Browser |
| Канферэнцыі | IW3C2 **·**  World Wide Web Conference **·**  WWW1 |