**Юзаф Антоні Касакоўскі** (1772, Марцінішкі — 28 кастрычніка 1842, Шырвінты) — літоўскі, польскі і французскі ваенны дзеяч. Прадстаўнік шляхецкага роду Касакоўскіх герба Слепаўрон.

Біяграфія
---------

Сын каштяляна інфлянцкага Антонія Касакоўскага і Элеаноры Страшкевіч. Нарадзіўся ў радавым маёнтку Касакоўскіх — Марцінішках бліз Коўна. Атрымаў адукацыю ў калегіуме каталіцкага манаскага ордэна піяраў у Вільні.

### Барацьба за незалежнасць Рэчы Паспалітай

У 1792 годзе Юзаф Антоній Касакоўскі, быўшы харунжым 8-й харугвы 1-й брыгады кавалерыі ВКЛ, удзельнічаў у вайне за незалежнасць. Затым, пры падтрымцы свайго дзядзькі Шымана Марціна Касакоўскага, атрымаў чын маёра і стаў камандзірам 3-й брыгады кавалерыі ВКЛ. Пасля вайны Юзэф Антоні збіраўся прыняць духоўны сан, каб стаць вікарыем другога свайго дзядзькі, біскупа інфлянцкага Юзафа Казіміра Касакоўскага. Аднак, у тым жа 1792 годзе стаў дарадцам Літоўскай генеральнай канфедэрацыі ў складзе Таргавіцкай канфедэрацыі.

У 1794 годзе Юзаф Антоні Касакоўскі ўдзельнічаў у паўстанні Касцюшкі, прыняў удзел у абароне Вільні ад рускай арміі. Пасля падаўлення паўстання некалькі гадоў пражываў у Парыжы, потым вярнуўся ў Літву, якая ўвайшла ў склад Расіі.

### Удзел у Напалеонаўскіх войнах

Падчас французскага ўварвання ў Расію, Касакоўскі, праведзены ў брыгадныя генералы, знаходзіўся ў свіце імператара Напалеона I у якасці аднаго з трох польскіх флігель-ад’ютантаў імператара, нараўне з Яўстахіем Эразмам Сангушка і Людвігам Міхаілам Пацам. Удзельнічаў у бітве пад Смаленскам і Барадзінскай бітве. 29 верасня 1812 года быў прызначаны Напалеонам губернатарам Масквы, займаў гэтую пасаду тры дні. Падчас адступлення з Расіі прымаў удзел у бітве на рацэ Бярэзіне і ў шэрагу іншых сутычак і бітваў.

У 1813 годзе, падчас Вайны шостай кааліцыі, Касакоўскі, застаючыся флігель-ад’ютантам імператара, прыняў удзел у бітвах пад Лютцэнам, Баўцэнам, Дрэздэнам, Лейпцыгам і Ганаў.

У 1814 годзе з-за хваробы некалькі месяцаў не ўдзельнічаў у ваенных дзеяннях. Аднак, быў адным са сведкаў адрачэння Напалеона Банапарта ад імператарскага трона ў красавіку 1814 года ў Фантэнбло.

У тым жа 1814 годзе Юзаф Антоній Касакоўскі атрымаў тытул графа французскай Першай імперыі, а таксама стаў рыцарам Мальтыйскага ордэна. Пасля заканчэння ваенных дзеянняў вярнуўся на радзіму, дзе быў амніставаны. Стаў вядомы як калекцыянер рэліквій, звязаных з Напалеонаўскімі войнамі. Касакоўскаму належалі, у прыватнасці, адзін з мундзіраў і пасма валасоў Напалеона. У сваёй сядзібе паставіў помнік каню, які разам з ім удзельнічаў у Напалеонаўскіх паходах.

Быў кавалерам (3 кастрычніка 1812 года) і афіцэрам (24 кастрычніка таго ж года) французскага ордэна Ганаровага Легіёна, кавалерам ордэна Жалезнай Кароны (франка-італьянскага), меў таксама Каралеўскі ордэн Абедзвюх Сіцылій, ад караля Неапалітанскага Іахіма Мюрата (невядомай ступені) і Ордэн Ліліі (ад графа д’Артуа, будучага караля Францыі Карла X).

Зноскі
------

1. ↑  Józef Kossakowski // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581'></a>

Літаратура
----------

* Polski Słownik Biograficzny. T. XIV. 1968—1969. artykuł autorstwa Zofii Kossakowskiej-Szanojcy


| ?Юзаф Антоні Касакоўскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Ян Мікалай Касакоўскі[d] |  | Станіслаў Касакоўскі[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Дамінік Касакоўскі |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ганна са Скарульскіх[d] |  |  |
|  |  | Антоні Касакоўскі |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Юзаф Антоні Касакоўскі |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Марыяна з Забелаў[d] |  | Міхал Забела[d] |  | Саламон Забела[d] |  |
|  |  |  | Элеанора са Страшэвічаў[d] |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Sejm-Wielki.pl · Geni.com · Rodovid |
| Нарматыўны кантроль | GND: 12415171X · VIAF: 67391828 |