recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Thomisus onustus** — від павукоў-бакаходаў з роду *Thomisus*.

Апісанне
--------

Фіялетавы камуфляж. 
Гэты від праяўляе палавы дымарфізм як па памеры, так і па афарбоўцы. Дарослыя самцы дасягаюць даўжыні цела ўсяго 2-3 мм, а самкі 6-7 мм. У самцоў асноўны колер галавагрудзей вар’іруецца ад жоўта-карычневага да цёмна-карычневага, апістасома можа быць жоўтай і зялёнай або карычневай. Самкі вельмі зменлівыя па колеры, асноўны іх колер можа быць белым, жоўтым бледна-карычневым або ружовым, часам з дадатковымі адценнямі чырвонага.

Спосаб жыцця
------------

Як і іншыя віды сямейства павукоў-бакаходаў (*Thomisidae*), гэтыя павукі-крабы не робяць павуціння, а чакаюць у засадзе сваю здабычу на кветках. Павукі маскіруюцца, набываючы той жа колер, што і кветка, падманваючы як насякомых, так і птушак драпежнікаў. Здабыча складаецца з насякомых, якія наведваюць кветкі ўсіх відаў, такіх як мухі, пчолы, восы, матылі або жукі, якія часта ў некалькі разоў больш павука. Яны бяруць сваю здабычу двума магутнымі і моцна пашыранымі парамі пярэдніх ног і звычайна забіваюць іх, кусаючы за патыліцу. Пры нараджэнні могуць харчавацца пылком або нектарам, калі не хапае здабычы насякомых.

Размнажэнне
-----------

Спарванне адбываецца пераважна ў чэрвені. Самец падымаецца на тыльны бок самкі для спарвання. Самка на працягу ўсяго спарвання абсалютна пасіўная і не праяўляе ніякіх агрэсіўных паводзін.

Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
-------------------------------------

Thomisus onustus у Бехбахане  (укр.) (бел. Іран
Від мае палеарктычнае распаўсюджанне, яго знаходзяць ад Вялікабрытаніі і Партугаліі на захадзе да Японіі на ўсходзе. Ён прысутнічае ў большасці краін Еўропы, але адсутнічаў у Ісландыі, Ірландыі, Нарвегіі, Даніі і Фінляндыі, а таксама назіраўся ў Іраку і Егіпце. Яго распаўсюджанне з поўначы на поўдзень распасціраецца ад Швецыі да Паўднёвай Афрыкі ад Сібіры да Цэнтральнай Явы, уключаючы умераныя і трапічныя эказоны. Гэтыя павукі аддаюць перавагу цёплай тэмпературы, безмарозным участкам, сухому і пясчанаму асяроддзю пражывання з высокай сонечнай радыяцыяй і сухімі лугамі.

Галерэя
-------

* Харчаванне на пчале праз некалькі хвілін пасля захопуХарчаванне на пчале праз некалькі хвілін пасля захопу
* Thomisus onustus палюе на пчалу (Apis mellifera)*Thomisus onustus* палюе на пчалу (*Apis mellifera*)
* 
* Thomisus onustus палюе на пчалу*Thomisus onustus* палюе на пчалу
* СамецСамец
* СамкаСамка
* 
* 
* Thomisus onustus палюе на пчалу (Apis mellifera)*Thomisus onustus* палюе на пчалу (*Apis mellifera*)
* Палюе на мухуПалюе на муху

Спасылкі
--------

* Фауна Європа Архівавана 8 червня 2017.
* Т. онстус Архівавана 21 липня 2011.
* Арківе
* Біоліб Архівавана 9 жовтня 2021.
* Натурдата Архівавана 7 травня 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780204543 |
**Свята-Уладзімірская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Мухавец Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на ўскраіне паселішча.

Гісторыя
--------

Рэлігійная грамада была зарэгістравана ў 1991 годзе.

У 2004 годзе над храмам быў збудаваны вялікі купал. У 2014 годзе царква і ўсе памяшканні былі касметычна адрамантаваны.

Архітэктура
-----------

Пабудавана з цэглы. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам, завершаным з фасада 2-яруснай званіцай (васьмярык на чацверыку) над прытворам, з тылу — паўкруглая апсіда з бакавой рызніцай. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі. Сілуэт фарміруюць макаўка над шатром званіцы і цыбулепадобная галоўка над 2-схільным дахам малітоўнай залы.

Зноскі
------

1. ↑  Мухавец. Церковь Владимира равноапостольного
2. ↑  Царква ў імя святога роўнаапостальнага князя Ўладзіміра Архівавана 31 снежня 2022.

Літаратура
----------

* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Спасылкі
--------

* Свята-Уладзімірская царква (Мухавец) на сайце Глобус Беларусі (руск.)
*
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Свята-Уладзімірская царква.
**Свята-Уладзімірская царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Бронная Гара Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

Гісторыя
--------

18 чэрвеня 2008 года, па багаславенні Іаана, епіскапа Брэсцкага і Кобрынскага, была арганізавана рэлігійная грамада.

У 2008 годзе была набыта хата. Будаваць царкву пачалі ў 2009 годзе па благаславенні Уладыкі Іаана.

9 жніўня 2012 года епіскап Брэсцкі і Кобрынскі Іаан асвяціў новую царкву ў гонар святога Роўнаапостальнага князя Уладзіміра. Пабудавана царква дзякуючы намаганням настаяцеля Сакалоўскага і Браннагорскага прыхода протаіерэя Уладзіміра Сеня, ахвяраванням прыхаджан, а таксама спонсарскай дапамозе мясцовых прадпрыемстваў і прадпрымальнікаў.

Зноскі
------

1. ↑  Храм святого равноапостольного князя Владимира
2. ↑  Царква святога Роўнаапостальнага князя Уладзіміра, в. Бронная Гара

Літаратура
----------

* Освящена новая церковь // Вечерний Брест. — 2012. — 13 августа.
* Синкевич, Н. Освящена новая церковь: [о храме в честь Равноапостольного князя Владимира в д. Бронная Гора] / Николай Синкевич // Маяк. — 2012. — 20 августа.
**Бізнес-аналіз** (англ.: business analysis) — дысцыпліна выяўлення бізнесовых патрэб і вырашэнняў бізнес-праблем. Рашэнні часта ўлучаюць кампанент распрацоўкі сістэм, але могуць таксама складацца з удасканалення працэсаў, арганізацыйных змен або стратэгічнага планавання і распрацоўкі палітыкі кампаніі. Чалавека, які выконвае гэтую задачу, клічуць бізнес-аналітыкам.

Тых бізнес-аналітыкаў, якія займаюцца выключна распрацоўкай праграмных сістэм, таксама называюць ІТ бізнес-аналітыкамі, тэхнічнымі бізнес-аналітыкамі або сістэмнымі аналітыкамі.

Мэты бізнес-аналітыкаў
----------------------

Роля бізнес-аналітыкаў у тым, каб у выніку іх працы дасягнуць наступных рэзультатаў:

* паменшыць кошты
* знайсці рашэнне праблемы
* скончыць праекты своечасова
* палепшыць эфектыўнасць
* задакументаваць дакладныя патрабаванні

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | Microsoft: 189076506 |
Няптун (уверсе) і Трытон (ніжэй)
**Сонечныя зацьменні на Нептуне** адбываюцца, калі які-небудзь спадарожнік планеты праходзіць паміж ёй і Сонцам, засланяючы сонечны дыск для гіпатэтычнага назіральніка.

У сілу аддаленасці Нептуна ад Сонца бачны вуглавы дыяметр апошняга складае прыкладна 1,25'. Таму выклікаць сонечнае зацьменне для гіпатэтычнага назіральніка могуць толькі тыя спадарожнікі Нептуна, якія валодаюць значнымі памерамі і арбіты якіх размешчаны параўнальна блізка да планеты. Такімі характарыстыкамі валодаюць Трытон (вуглавы дыяметр 26-28'), Наяда — 7-13', Таласа — 8-14', Дэспіна — 14-22', Галатэя — 13-18', Ларыса — 10-14' і Пратэй — 13-16'. Такім чынам, з чатырнаццаці спадарожнікаў Нэптуна толькі сем могуць выклікаць сонечнае зацьменне.

Сонечныя зацьменні на Нептуне адбываюцца досыць рэдка з-за нахілу восі кручэння планеты, які складае 28 градусаў. Акрамя таго, плоскасць арбіты Трытон размешчана пад вуглом 25 градусаў да экватара Нептуна, і гэта прыводзіць да таго, што патрэбная для зацьмення канфігурацыя нябесных цел узнікае досыць рэдка, а само зацьменне праходзіць досыць хутка, паколькі Трытон рухаецца ў кірунку, процілеглым да вярчэння Нептуна.

Зноскі
------

1. ↑  Спутники Нептуна **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 28 мая 2007.
У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Шалі.
**Шалі** *(лац. libra)* — сёмы знак задыяка, адпаведны сектару экліптыкі ад **180 °** да **210 °**, лічачы ад кропкі вясновага раўнадзенства. Планетай-заступніцай знака лічыцца Венера і Сатурн; кардынальны знак. Стыхія — Паветра.

У заходняй астралогіі лічыцца, што Сонца знаходзіцца ў знаку прыблізна з 24 верасня па 23 кастрычніка, у ведыйскай — з 16 кастрычніка па 15 лістапада. Не трэба блытаць знак з сузор'ем, у якім Сонца знаходзіцца з 31 кастрычніка па 22 лістапада.

| Знакі задыяка |
| --- |
| 
Авен · Цялец · Блізняты · Рак · Леў · Дзева · Шалі · Скарпіён · *Змеяносец* · Стралец · Казярог · Вадаліў · Рыбы
 |
**Амар Чыані** (фр.: Omar Tchiani) — камандуючы прэзідэнцкай гвардыі Нігера, адзін з кіраўнікоў ваеннага перавароту 2023 года.

Біяграфія
---------

Родам з Заходняга Нігера.

У 2015 годзе ўзначаліў прэзідэнцкую гвардыю. Быў паплечнікам тагачаснага прэзідэнта Махамаду Ісуфу. У 2021 годзе ўдзельнічаў у падаўленні спробы дзяржпераварота з мэтай недапусціць да ўлады Махамеда Базума, які афіцыйна яшчэ не ўступіў на пасаду прэзідэнта.

У ліпені 2023 года сам далучыўся да змоўшчыкаў і арыштаваў Базума. Напярэдадні кіраўнік дзяржавы планаваў прыбраць Чыані з пасады камандзіра прэзідэнцкай гвардыі. Пасля абвешчаны кіраўніком ваеннай хунты.

Заўвагі
-------

1. ↑  Omar Tchiani: Who is the General spearheading Niger's coup? **(нявызн.)**. *APA* (26 ліпеня 2023). Праверана 27 July 2023.
2. ↑  Niger soldiers say President Bazoum's government has been removed **(нявызн.)**, *Reuters* (27 July 2023).
3. 1 2  Who is Omar Tchiani, the suspected brain behind Niger coup? **(нявызн.)**. *Aljazeera*. Праверана 27 July 2023.
4. ↑  Niger's president vows democracy will prevail after mutinous soldiers detain him and declare a coup **(нявызн.)**. *AP News* (27 ліпеня 2023).
5. ↑  Niger's General Abdourahamane Tchiani declared new leader following coup (англ.). *France 24* (28 ліпеня 2023). Праверана 28 ліпеня 2023.
6. ↑  Niger coup: Abdourahmane Tchiani declares himself leader **(нявызн.)**, *BBC News* (28 ліпеня 2023). Праверана 28 ліпеня 2023.
**Аперацыя «Катэдж»** (англ.: Operation Cottage) — амерыкана-канадская аперацыя па вызваленні вострава Кыска ад японскіх войскаў падчас Ціхаакіянскай кампаніі Другой сусветнай вайны. Праходзіла з 15 па 24 жніўня 1943 года. Нягледзячы на тое, што ўсе японскія войскі пакінулі востраў да пачатку аперацыі, падчас манеўраў і высадкі амерыканскія войскі страцілі ад дружалюбнага агню дзясяткі салдат забітымі і параненымі.

Гэты востраў знаходзіўся пад акупацыяй з лета 1942 года, калі японскія марскія пяхотнікі высадзіліся і знішчылі метэастанцыю амерыканскага ВМФ. Пасля тут быў размешчаны значны гарнізон, які складаў, па даных амерыканскай разведкі, 10 тыс. чалавек. За час акупацыі японцы страцілі на востраве і вакол яго 2,5 тыс. чалавек загінулымі.

Захоп Кыскі павінен быў паставіць кропку ў Алеўцкай кампаніі, і амерыканскае камандаванне, памятаючы пра крывавую бітву за Ату, запланавала да высадкі значныя сілы. У раёне вострава Адак было засяроджана больш за 100 караблёў, сілы дэсанту складалі 30 тыс. амерыканскіх пяхотнікаў і 5,5 тыс. канадскіх. Акрамя таго, пачынаючы з канца ліпеня, праводзіліся авіяналёты і абстрэлы з мора. У агульнай складанасці на працягу ліпеня 11-я паветраная армія ЗША скінула на востраў 424 тоны бомбаў, у той час як карабельная артылерыя выпусціла 330 тон снарадаў.

13 жніўня была праведзена трэніровачная высадка на Адак.

Раніцай 15 жніўня першая група амерыканскіх войскаў высадзілася на заходнім беразе, а 16 жніўня крыху на поўнач высадзіліся канадцы. Высадцы ніхто не перашкаджаў, зрэшты, ветэранаў бітвы за Ату гэта не здзівіла. Амерыканцы чакалі, што толькі прасунуўшыся ўглыб яны сутыкнуцца з абарончымі пазіцыямі японцаў на пануючых вышынях. Аднак ніякага супраціву так і не было, адзінымі баявымі стратамі дэсантнікаў былі страты ад дружалюбнага агню.

Аказалася, што японскае камандаванне, усведамляючы немагчымасць абараніць практычна ізаляваны востраў, вырашыла эвакуіраваць гарнізон. 28 ліпеня, за два тыдні да высадкі амерыканцаў, увесь гарнізон у колькасці 5183 чалавек на працягу гадзіны пагрузіўся на 2 крэйсеры і 6 эсмінцаў і пад покрывам туману быў эвакуіраваны на Парамушыр.

24 жніўня камандуючы наземнымі сіламі генерал Чарлз Карлет канстатаваў, што востраў перайшоў пад кантроль ЗША.

За час абследавання Кыскі (у тым ліку мноства падземных тунэляў) саюзнікі страцілі 32 чалавекі забітымі (28 амерыканцаў і 4 канадцы) і каля 50 параненымі, у асноўным ад дружалюбнага агню; 130 салдат пацярпелі ад траншэйнай ступні. Акрамя таго, пры падрыве на японскай міне эсмінца «Абнер Рыд» загінуў 71 і былі параненыя 47 маракоў. Гэта прывяло, у агульнай складанасці, да страт у складзе 313 чалавек (загінулыя, параненыя і хворыя).

Зноскі
------

1. ↑  The Battle for Kiska
2. ↑  *Роско, Теодор* Боевые действия подводных лодок США во Второй мировой войне
3. ↑  Gordon L. Rottman. World War Two Pacific Island Guide. — Greenwood Publishing Group, 2002. — P. 460.
4. ↑  Kiska **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  www.hlswilliwaw.com. Архівавана з першакрыніцы 11 сакавіка 2018. Праверана 11 сакавіка 2018.

Спасылкі
--------

Aleutian Islands War:June 3, 1942 — August 24, 1943 (англ.)
**Тыбурон** (ісп.: Tiburón) — востраў у Каліфанійскім заліве. Адміністрацыйна належыць да мексіканскага штата Санора. Плошча - 1201 км². Незаселены.

Геаграфія і прырода
-------------------

Востраў Тыбурон месціцца на ўсходзе Каліфарнійскага заліва ў 1668 км на паўночны захад ад Мехіка, аддзелены вузкім пралівам (2,6 км) ад мацерыковай часткі Мексікі. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 52,7 км. Найбольшая шырыня — 33,4 км. Для вострава характэрныя пустынныя пагорыстыя пейзажы. У цэнтры ўзвышаецца горны хрыбет да 1450 м.

Паверхня вострава Тыбурон пакрыта рэдкімі зараснікамі хмызнякоў, травы і кактусаў. Наземная фаўна прадстаўлена аленямі, баранамі, лісамі і каётамі. На Тыбуроне гняздуюцца птушкі.

Гісторыя
--------

У мінулым востраў Тыбурон быў населены індзейцамі, якія займаліся рыбалоўствам і паляваннем. У 1749 г. яны былі гвалтоўна пераселены іспанцамі на мацярык. Востраў часцяком наведвалі рыбакі і кантрабандысты, але сталых паселішчаў не стваралі. У другой палове XX ст. мексіканскія прадпрымальнікі арганізавалі на Тыбуроне буйную авечкагадоўчую гаспадарку. Аднак у 1963 г. востраў быў абвешчаны запаведным. У наш час мае статус біясфернага запаведніка.

Спасылкі
--------

* Isla del Tiburón Архівавана 4 верасня 2015.
* Instituto Nacional de Ecología Архівавана 5 лютага 2016.
**«Гапляна»** (польск.: Goplana) — карціна Казіміра Альхімовіча, створаная паводле трагедыі «Балядына  (польск.) (бел.» (польск.: Balladyna), якая была напісана Юльюшам Славацкім у 1839 гг.

Апісанне
--------

На палатне напалявана адна з дзеючых асоб «Балядыны» — жанчына-німфа Гапляна, якая паводле народнай міфалогіі, добры дух. Яна не мае поўнай улады на лёсам людзей, але часта ўплывае на падзеі. У трагедыі Ю. Славацкага яна з дапамогай незямных сіл карае жахлівую забойцу — Балядыну. На карціне чарадзейная ўладарка возера Гопла  (польск.) (бел. вольна адпачывае ў вадзе, паклаўшы галаву на купіну. Яе цела выглядае лагічным працягам воднай прасторы, валасы зліваюцца з травамі.

Зноскі
------

1. 1 2  *Марына Загідуліна.* Казімір Альхімовіч як ілюстратар польскіх пісьменнікаў // *Гісторыя, культуралогія, мастацтвазнаўства: Матэрыялы ІІІ Міжнар. кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый» (Мінск, 21-25 мая, 4-7 снеж. 2000 г.)*. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2001. — ISBN 985-6638-35-6. Архівавана з першакрыніцы 7 кастрычніка 2008.
**Жаваранкавыя** (*Alaudidae*) — сямейства пеўчых птушак атрада вераб'інападобныя.

Апісанне
--------

Жаваранкавыя — гэта птушкі малога ці сярэдняга памеру: даўжыня 10-25 см, маса ад 15 да 80 г. Целасклад моцны, шыя кароткая, галава вялікая. Крылы доўгія, шырокія і вострыя, якія забяспечваюць хуткі палёт. Форма дзюбы моцна адрозніваецца па родах і відах. Хвост складаецца з 12 рулявых пёраў, зрэзаных прама або з неглыбокай выразкай. Ногі кароткія і добра прыстасаваныя да перамяшчэнню па зямлі. У адрозненне ад астатніх пявучых цэўка ззаду круглявая і пакрыта папярочнымі рагавымі шчыткамі. Пальцы сярэдняй даўжыні. Кіпцюр задняга пальца доўгі і прамы. Заступніцкая афарбоўка, маскіруе пад колер мясцовай глебы. Верх звычайна бура-шэры са стракацінкамі. Палавы дымарфізм выяўлены слаба, звычайна самцы буйнейшыя самак. Лінька адбываецца толькі ўвосень, але ў сувязі з абнашваннем летняе апярэнне адрозніваецца ад зімовага.

Пашырэнне
---------

У сямействе 18 (па іншых дадзеных — да 19) родаў і 75 — 90 відаў. Распаўсюджаныя ў Еўразіі і Афрыцы, пры гэтым больш за палову відаў — эндэмікаў апошняй. Частка відаў засяляе Амерыку (рагаты жаваранак) і Аўстралію (яванскі жаваранак). На тэрыторыі Беларусі 4 віды.

Асаблівасці біялогіі
--------------------

Кормяцца на зямлі насеннем, кветкамі, пупышкамі, лісцем і прарасткамі, а таксама членістаногімі, галоўным чынам насякомымі і малюскамі. У пустынях лётаюць на вадапоі, любяць купацца ў пыле. 

Манагамы. Гняздо ўладкоўваюць у ямцы, пад прыкрыццём каменя, пучка травы ці кусціка. Будуе яго і наседжвае (10-12 сут) кладку з 2-8 яец самка. У сезон 1-2 кладкі. Птушанят кормяць абодва бацькі; маладыя асобіны пакідаюць гняздо ва ўзросце каля 10 дзён, задаўга да набыцця здольнасці да палёту.

Спіс родаў
----------

* *Alaemon*
* *Alauda*
* *Ammomanes*
* *Calandrella*
* *Certhilauda*
* *Chersomanes*
* *Chersophilus*
* *Eremalauda*
* *Eremophila*
* *Eremopterix*
* *Galerida*
* *Heteromirafra*
* *Lullula*
* *Melanocorypha*
* *Mirafra*
* *Pseudalaemon*
* *Ramphocoris*
* *Spizocorys*

Зноскі
------

1. ↑  Напісанне **Жаваранкавыя** ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.6. Мн. 1998, С.411


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · WoRMS |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 16529718f · LCCN: sh85074722 · NKC: ph125610 |
Сцяна Рэфармацыі у Жэневе**Post tenebras lux** — лацінская фраза, перакладзеная як *Пасля цемры святло* або **Post tenebras spero lucem** (лац.: Спадзяюся на святло пасля цемры) у версіі Вульгаты (Іёв.17:12).

Фраза была прынята як кальвінісцкі дэвіз, і была пасля прынята як дэвіз усяго Рэфармацтва, а таксама горада Жэневы, Швейцарыя. Дэвіз выгравіраваны на Сцяне Рэфарматараў у Жэневе і на Помніку гугенотам у ПАР.

Фраза *Post tenebras lux* была дзяржаўным дэвізам Чылі, перш чым яе замянілі іспанскай *Por la razón o la fuerza* (ісп.: Правом или силой). Таксама фраза з'яўляецца дэвізам амерыканскага каледжа American International College у Спрынгфілдзе (Масачусетс), адным з дзвюх дэвізаў амерыканскага каледжа Robert College у Стамбуле і дэвізам універсітэта Externado de Colombia у Багаце.

Спасылкі
--------

* History of the Reformation
**«Браты Рыка»** — гангстарская сага, знятая на «Беларусьфільме» ў 1980 годзе рэжысёрам Генадзем Івановым. Тэлекранізацыя па матывах аднайменнага рамана Жоржа Сіменона.

Дзеянне карціны пачынаецца ў 1932 годзе падчас разгулу арганізаванай злачыннасці, выкліканага сухім законам. У адным з раёнаў Нью-Ёрка гіне Чэзарэ Рыка, кіраўнік сям’і, муж і бацька траіх сыноў. Яго выпадковая смерць назаўсёды звязала лёс ўдавы Джуліі Рыка і яе сыноў з правадыром мафіі.

Літаратура
----------

* *Игорь Авдеев*, *Лариса Зайцева* Все белорусские фильмы : каталог-справочник. Игровое кино (1926-1970). — Минск: Беларуская навука, 2000. — Т. 1. — 299 с. — ISBN 985-08-0023-2

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Internet Movie Database |
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Баранаў.

**Ермалай Максімавіч Баранаў** (ліпень 1892, в. Кайкава, цяпер Мінскі раён — 1942) — адзін з арганізатараў камуністычнага падполля ў Беларусі ў гады грамадзянскай і Вялікіх Айчыннай войнаў.

Біяграфія
---------

З 1906 г. парабкаваў, працаваў чорнарабочым ў Мінску, Ромнах, Баранавічах. У 1914-17 у арміі. З вясны 1918 г. па даручэнні Мінскага падпольнага раённага камітэта РКП(б) старшыня Кайкаўскага падпольнага падрайкама, начальнік партызанскіх атрадаў.

У 1919—1923 гг. у Чырвонай Арміі, затым на савецкай і гаспадарчай рабоце. У час Вялікай Айчыннай вайны распрацоўваў структуру Мінскага камуністычнага падполля, наладжваў сувязь з партызанскімі атрадамі. З лета 1942 г. намеснік начальніка зоны Варашылаўскага падпольнага РК КП(б)Б г. Мінска.

7 кастрычніка 1942 г. схоплены фашыстамі і закатаваны.

Зноскі
------

1. 1 2 3 4  Баранов Ермолай Максимович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 39. — 737 с.
**Філалагічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.

Апісанне
--------

Гісторыя філалагічнага факультэта пачынаецца з часу ўзнікнення і станаўлення Гомельскага педагагічнага інстытута ў 1935 годзе, прайшоўшы шлях ад літаратурна-лінгвістычнага, літаратурнага, гісторыка-філалагічнага да філалагічнага. Адзін са старэйшых ва ўніверсітэце, філалагічны факультэт стаў базай для стварэння іншых самастойных факультэтаў — гістарычнага і факультэта замежных моў.

Факультэт рыхтуе спецыялістаў для навукова-даследчай, педагагічнай, літаратурна-рэдакцыйнай, культурна-асветніцкай, арганізацыйна-кіраўнічай, інавацыйнай дзейнасці ў сярэдніх школах, ліцэях, гімназіях, каледжах, універсітэтах, навукова-даследчых установах; сродках масавай інфармацыі і масавай камунікацыі; рэдакцыйна-выдавецкіх аддзелах; дашкольных і пазашкольных установах; органах дзяржаўнага кіравання, грамадскіх аб’яднаннях, органах унутраных спраў.

З 2009—2010 вучэбнага года на факультэце вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў спецыяльнасцей «Беларуская філалогія» і «Руская філалогія» па накірунках «Літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць» і «Камп’ютарнае забеспячэнне».

Для забеспячэння вучэбна-метадычнага працэсу на факультэце створаны і актыўна працуюць кабінеты польскай мовы, кітаязнаўства, кабінет вывучэння іўрыта, рэгіянальны цэнтр русістыкі, літаратурна-асветніцкі цэнтр «Патрыётыка», студэнцкая фальклорная навукова-даследчая лабараторыя, лінгвістычная лабараторыя, камп’ютарныя класы, клас моўнай падрыхтоўкі бежанцаў, літаратурны музей «Alma-Mater».

Кафедры
-------

На факультэце 5 кафедраў. Пры кафедры беларускай мовы працуе аспірантура і дактарантура, пры кафедрах беларускай літаратуры, рускай і сусветнай літаратуры, рускага, агульнага і славянскага мовазнаўства — аспірантура. У 2010 годзе пачалася магістарская падрыхтоўка па спецыяльнасцях «Мовазнаўства» і «Літаратуразнаўства».

Дэканы
------

* Уладзімір Дзмітрыевіч Еўтухоў (1992 -?)
* Уладзімір Андрэевіч Бобрык (1999-2017)
* Алена Мікалаеўна Палуян (з 2017)

Зноскі
------

1. ↑  Бобрык Уладзімір Андрэевіч **(нявызн.)**. *philology.gsu.by*. Праверана 1 жніўня 2023.

| ⛭Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны |
| --- |
| Факультэты | Філалагічны факультэт ·  Факультэт замежных моў ·  Факультэт гісторыі і міжкультурных камунікацый ·  Юрыдычны факультэт ·  Эканамічны факультэт ·  Факультэт матэматыкі і тэхналогій праграмавання ·  Факультэт фізікі і інфармацыйных тэхналогій ·  Геолага-геаграфічны факультэт ·  Біялагічны факультэт ·  Факультэт псіхалогіі і педагогікі ·  Факультэт фізічнай культуры ·  Факультэт завочнага навучання і даўніверсітэцкай падрыхтоўкі ·  |
| Інстытуты | Інстытут Канфуцыя ·  Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі |
| Іншае | Газета «Гомельскі ўніверсітэт» ·  Часопіс «Весткі ГДУ» ·  Часопіс «Праблемы фізікі, матэматыкі і тэхнікі» |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   У сацыяльных сетках | У Кантакце |
**Франці́шак Раме́йка** (11 ліпеня 1885, вёска Нецькі, цяпер у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, Беларусь — 16 чэрвеня 1931, Вільня, Другая Рэч Паспалітая) — беларускі каталіцкі святар-адраджэнец, грамадскі дзеяч.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся Францішак у сялянскай сям'і каталікоў Андрэя Рамейкі і Антаніны з Янцэвічаў.

У лістападзе 1903 года вытрымаў іспыт на званне аптэкарскага вучня пры экзаменацыйнай камісіі Маскоўскае навучальнае акругі. У 1905—1909 — студэнт духоўнай каталіцкай семінарыі ў Вільні.

У 1909 прызначаны вікарыем касцёла бернардзінцаў у Вільні. Нейкі час служыў у Іўі Ашмянскага павета. У 1910—1921 служыў пробашчам у сялецкім касцёле Святога Аляксея і шарашоўскім касцёле Найсвяцейшай Тройцы (абодва ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні).

За польскім часам служыў у задарожскім касцёле Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ласкавай. У 1928 годзе за сваю дзейнасць па пашырэнні выкарыстання беларускай мовы ў царкве і паўсядзённым жыцці парафіян быў часова пазбаўлены права займацца душпастырскай дзейнасцю. Гэта адбілася на яго псіхічным стане.

У 1929—1931 — святар у кемелішкаўскім касцёле Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі.

16 чэрвеня 1931 Францішак Рамейка прыехаў у Вільню ў госці да Адама Станкевіча. Не дачакаўшыся таго, застрэліўся ў яго кабінеце. Пахаваны на Бернардзінскіх могілках Вільні.

Дзейнасць
---------

Выступаў за шырокае ўжыванне беларускай мовы ў набажэнствах. У 1925 годзе сярод іншых беларускіх святароў падпісаў мемарандум да канферэнцыі польскіх біскупаў, які патрабаваў увядзення выкладання беларускай мовы, літаратуры і гісторыі ў духоўных семінарыях і інш.

Матэрыяльна падтрымліваў выданне беларускіх каталіцкіх часопісаў і газет («Biełarus», «Biełaruskaja krynica» і інш.), займаўся распаўсюджваннем беларускіх друкаваных выданняў.

Зноскі
------

1. ↑  паводле іншых звестак — у 1886
2. ↑  *Я. Драўніцкі.* Змагар за родную мову // *Наша слова*. — 2006. — № 12, 748.
3. 1 2 3  *Леанід Маракоў.*. Святыні Беларусі, што згадваюцца ў даведніку, і святары, якія ў іх служылі **(нявызн.)**. Праверана 8 снежня 2012.
4. ↑  *Наталля Анофранка, Алег Гардзіенка.* Агляд моўнай палітыкі Рыма-каталіцкага касцёла ў Беларусі ў XX ст. // *Terra historica*. — 2002. — № 1.(недаступная спасылка)

Літаратура
----------

* *Павел Севярынец.* Беларуская глыбіня. Самагубства ксяндза Рамейкі // *Наша Ніва*. — 5 снежня 2012. — № 45 (786). — С. 12. — ISSN 1819-1614.

Спасылкі
--------

* Біяграфія на Слоўніку.орг
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Дземідовіч.

**Валянціна Аляксандраўна Скрабатун** (у дзявоцтве — **Дземідовіч**; 23 ліпеня 1958, в. Душава, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларуская вяслярка ў акадэмічным веславанні.

Выступала за зборную Беларусі па акадэмічным веславанні ў 1990-х — 2000-х гадах. Бронзавая прызёрка летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года ў Атланце, шматразовая пераможца этапаў Кубка свету, рэспубліканскіх і маладзёжных рэгат. На спаборніцтвах прадстаўляла спартыўнае таварыства «Дынама», заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

Біяграфія
---------

Нарадзілася 23 ліпеня 1958 года ў в. Душава Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Вучылася ў пацейкаўскай сярэдняй школе. Актыўна займацца акадэмічным веславаннем пачала ў раннім дзяцінстве, пазней трэніравалася ў мінскім фізкультурна-спартыўным таварыстве «Дынама».

У 1995 годзе чэмпіянаце свету ў Тамперэ (Фінляндыя) ў ворных васьмёрках з рулявой заняла пятае месца.

Дзякуючы шэрагу ўдалых выступленняў удастоілася права абараняць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года ў Атланце — у складзе каманды, куды таксама ўвайшлі вясляркі Алена Мікуліч, Марына Знак, Наталля Волчак, Наталля Стасюк, Наталля Лаўрыненка, Тамара Віктараўна Самахвалава ‎і рулявая Яраслава Паўловіч, заваявала ў праграме ворных васьмёрак бронзавы медаль, прапусціўшы наперад толькі экіпажы з Румыніі і Канады.

На розных этапах Кубка свету 1997 і 1998 гадоў Давыдзенка неаднаразова станавілася пераможцай і прызёркай, на чэмпіянаце свету ў Савоі (Францыя) прыйшла да фінішу пятай у чацвёрках і чацвёртай у васьмёрках, на чэмпіянаце свету ў Кёльне (Германія) пятай у ворных васьмёрках.

У 1996 годзе скончыла спартыўна-педагагічны факультэт масавых відаў спорту Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры.

Узнагароды
----------

* Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1997).

Крыніцы
-------

1. 1 2 3  Valentina Skrabatun Праверана 8 сакавіка 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21008628'></a>
2. 1 2  Valentina Skrabatun Праверана 31 студзеня 2020.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18002875'></a>
3. ↑  Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 чэрвеня 1997 года № 315 «Аб прысваенні групе спартсменаў ганаровага звання „Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь"»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | FISA · Olympedia · Olympic Channel · МАК |
**Халадовая крапіўніца** — алергія на холад, ад якога на адкрытых участках скуры ўзнікаюць чырвоныя плямы. Ускладненне немачы выклікае ваніты, галавакружэнне, дыхавіцу, тахікардыю, зніжэнне артэрыяльнага ціску і шок. Сімптомамі ёсць чырвоныя плямы на скуры, скурны сверб і смыленне, што адзначаюцца цягам некалькіх гадзінаў пры абмыванні халоднай вадой, пераходзе з халоднага памяшкання ў цёплае і ў марознае і сырое надвор'е. Пры зліцці чырвоных плямаў назіраецца ацёк скуры.

Папярэджанню хваробы спрыяе загартоўванне, нашэнне нацельнай бялізны з бавоўны і дастаткова цёплай вопраткі, змазванне перад выхадам на вуліцу твару, рук і шыі крэмам. Узнікненню хваробы спрыяюць карыес зубоў, вірусны гепатыт, гельмінтозы і разлад страўнікава-кішачнага тракту, гаймарыт, танзіліт і халецыстыт.

Зноскі
------

1. ↑  *Вольга Кулінковіч.* Я проста замерз або цяжка захварэў // *Краіна здароўя*. — 19 лютага 2011. — № 9 (245). — С. 9.(недаступная спасылка)
2. ↑  *Святлана Хорсун.* Мароз давёў да слёз // *Мінская праўда* : газета. — 18 снежня 2010. — № 208-209 (13576-13577). — С. 11. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016.
**Саксаул белы** (*Haloxylon persicum*) — від кветкавых раслін сямейства аксамітнікавыя (*Amaranthaceae*).

Батанічнае апісанне
-------------------

Расліна прадстаўляе сабой моцны крывы стволік вышынёй 4,5-5 м са светла-шэрай карой. Ліставае покрыва адсутнічае, аднак яго функцыі выконваюць іголкі-лісточкі, размешчаныя на мясістых галінах. Расце ў барханах, пустынях і на водмелях, утварае чыстыя насаджэнні сярэдняй шчыльнасцю 400—500 кустоў на 1 га. Даволі вынослівы, дзякуючы чаму лёгка прыстасоўваецца да неўрадлівых глеб і пераносіць засуху. Цвіце ў маі-чэрвені.

Арэал
-----

Распаўсюджаны пераважна ў Пярэдняй (у тым ліку на тэрыторыі Ізраіля, Егіпта, Сінайскага паўвострава, паўднёвай частцы Ірака, Саудаўскай Аравіі, Ірана, Амана, ААЭ, Афганістана), Цэнтральнай (Кыргызстана, Туркменістана і г. д.), Паўднёвай (у Пакістане) і Усходняй Азіі (у Сіньцзян-Уйгурскай аўтаномнай акрузе, якая ўваходзіць у склад Кітая).

Шкоднікі
--------

На тэрыторыі Казахстана, Туркменістана і Узбекістана распаўсюджаны жук віду *Turcmenigena varentzovi*, які з’яўляецца шкоднікам гэтай расліны.

Выкарыстанне і значэнне
-----------------------

Магутная каранёвая сістэма расліны ажыццяўляе рэгуляцыю ўтрымання арганічных рэчываў у пясчанай глебе. Драўніна хмызняку шырока выкарыстоўваецца ў дрэваапрацоўчай вытворчасці. Вылучаючы велізарную колькасць цеплавой энергіі пры згаранні, шырока выкарыстоўваецца ў якасці паліва.

Апяваўся ў многіх творах арабскіх паэтаў-класікаў.

Ахова
-----

Уключаны ў Чырвоную кнігу Мангістаўскай вобласці Рэспублікі Казахстан.

Зноскі
------

1. ↑  Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
2. ↑  Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
3. ↑  Turcmenigena varentzov (англ.) (DOC)(недаступная спасылка). *European and Mediterranean plant protect organization*.  eppo.int. Архівавана з першакрыніцы 5 чэрвеня 2015. Праверана 5 снежня 2015.
4. ↑  Отырар. Энциклопедия. — Алматы: Арыс, 2005. — 450 с. — ISBN 9965172722.
5. ↑  «Маңғыстау өсімдіктерінің каталогы» («Каталог растений Мангистауской области»). — Актау, 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая кітайская |
| Таксанамія | EOL · GBIF · iNaturalist · IPNI · NCBI · POWO · The Plant List · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | Microsoft: 2780503367 |
**Паветранае судна** — лятальны апарат, які трымаецца ў атмасферы за кошт узаемадзеяння з паветрам, якое адрозніваецца ад узаемадзеяння з паветрам, адбітым ад паверхні зямлі або вады (то бок не карыстаючыся экранным эфектам). Такім чынам, ракеты, турбалёты, экранапланы (але не экраналёты) і суды на паветранай падушцы не адносяцца да паветраных суднаў.

Віды паветраных суднаў
----------------------

Адрозніваюць 8 відаў паветраных судоў — аўтажыр, аэрастат, верталёт, вінтакрыл, дырыжабль, махалёт, планёр і самалёт. Адрозненні паміж імі заключаюцца ў наяўнасці або адсутнасці сілавой устаноўкі, а таксама ва ўдзельнай вазе гэтых апаратаў падчас палёту (лягчэй яны ці цяжэй паветра). Паветраныя судны, якія цяжэй паветра, адрозніваюцца таксама па канструкцыі, дзякуючы якой яны ўтрымліваюцца ў паветры: наяўнасць апорных паверхняў (крылаў) або апорных  вінтоў. Адрозненні паміж паветранымі судамі зведзеныя ў табліцу:


|  |  |
| --- | --- |
|    | **Удзельная вага апарата падчас палёту** |
| **Наяўнасць**
сілавой ўстаноўкi | **Лягчэй паветра** | **Цяжэй паветра** |
|  **З крылом**  | **З апорнымі вінтамі** |
| **Ёсць** | Дырыжабль | Самалёт (не махае крыламі)Махалёт (махае крыламі) |  Верталёт  |
| Аўтажыр |
|
| Вінтакрыл |
| **Няма** | Аэрастат | Планёр |

Гістарычна склалася, што ў расійскай авіяцыі асноўныя віды паветраных судоў — самалёты і верталёты — пазначаюцца гутарковым тэрмінам *борт*(ў множным ліку -*барты*).

Класіфікацыя паветраных судоў па ўзлётнай масе
----------------------------------------------

* Па-за класам (без абмежавання масы) — Ан-124, Ан-225, А380 і т. п.
* 1-га класа (75 т і больш) — Ту-154, Іл-62, Іл-76 і т. п.
* 2-га класа (ад 30 да 75 т) — Ан-12, Як-42, Ту-134 і т. п.
* 3-га класа (ад 10 да 30 т) — Ан-24, Ан-26, Ан-72, Ан-140, Іл-114 , Як-40 і т. п.
* 4-га класа (да 10 т) — Ан-2, Ан-3Т, Ан-28, Ан-38, Л-410 , М-101Т і т. п.

Клас паветранага судна звязаны з класам аэрадрома, здольнага прыняць дадзенае паветранае судна.

Гл. таксама
-----------

* Лятальны апарат
* Авіяцыя
* Паветраплаванне
* Судн на паветранай падушцы
* Экраналёт
* Лятучая падводная лодка
* Аэрадром

| ⛭Лятальныя апараты |
| --- |
| Планіруючыя | 
Планёр
(матапланер) •
Дэльтаплан
(дэльталёт) •
Параплан
(паралёт ·
мотапараплан)
 |
| Вінтакрылыя | 
Аўтажыр •
Верталёт •
Верталёт-заплечнік •
Вінтакрыл •
Канвертаплан •
Мультыкоптар
 |
| Аэрастатычныя | 
Аэрастат
(шарльер ·
мангальф'ер ·
раз'ер ·
стратастат) •
Дырыжабль
 |
| Аэрадынамічныя | 
Самалёт •
Гідраплан •
Лятаючая падводная лодка •
Экранаплан (Экраналёт)
 |
| Ракетадынамічныя | 
Ракетаплан •
Реактыўны заплечнік
(Martin Jetpack •
Грыфон) •
Крылатая ракета
 |
| Іншыя | 
Арнітоптар •
Мускулалёт •
Цыклакоптар
 |
**Дашко́льная ўстано́ва** — установа выхавання дзяцей ранняга (з 2 месяцаў) і дашкольнага ўзросту (з 3-х да 6 гадоў).

Віды
----

* Паводле ўзросту: яслі, дзіцячы сад, яслі-сад, школа-сад, асяродак развіцця дзяцей.
* Паводле ўласнасці: дзяржаўная, калектыўная, мяшаная і прыватная.
* Паводле прызначэння: агульнага развіцця дзіцяці, з паглыбленым кірункам у працы (эстэтычным, фізічнага выхавання), па доглядзе, назіранні і аздараўленні, кампенсоўная (для выпраўлення цялесных і душэўных хібаў развіцця), камбінаваная.

Беларусь
--------

На 1 студзеня 1997 года ў Беларусі налічвалася 4511 дашкольных устаноў з 444,3 тыс. дзяцей (у сярэднім па 98 дзяцей), у тым ліку 3875 (85,9%) агульнага віду (яслі, дзіцячыя сады і яслі-сад), 27 санаторных, 28 кампенсавальных для дзяцей з адхіленнямі ў душэўна-цялесным развіцці, 13 з паглыбленымі кірункамі ў працы, 3 цэнтры развіцця дзіцяці. Дашкольныя ўстановы наймалі 54,1 тыс. педагагічных работнікаў (па 1 на 8 дзяцей): 42,1 тыс. выхавальнікаў (77,8%), каля 5 тыс. музычных кіраўнікоў, 993 кіраўнікі фізічнай культуры, 974 лагапеды і 87 настаўнікаў замежнай мовы. Супрацоўнікаў дашкольных устаноў рыхтавалі 5 універсітэтаў (Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт, Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт, Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт, Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт і Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт), 5 каледжаў у Барысаве, Гомелі, Магілёве, Полацку і Салігорску і 5 вучылішчаў у Гродне, Лідзе, Мінску, Пінску і Рагачове.

На чэрвень 2012 года звыш 79% дзяцей дашкольнага ўзросту наведвалі ўстановы дашкольнай адукацыі.

Зноскі
------

1. 1 2  *А.В. Маслава.* Дашкольныя ўстановы // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1998. — Т. 6. — С. 72. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0.
2. 1 2  *С.І. Палякевіч.* Дашкольнае выхаванне і навучанне // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1998. — Т. 6. — С. 72. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0.
3. ↑  *Святлана Барысенка.* Неўладкаваных дзяцей выяўляюць і ЖЭС, і МНС // *Звязда* : газета. — 1 чэрвеня 2012. — № 103 (27218). — С. 2. — ISSN 1990-763x.(недаступная спасылка)

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дашкольная ўстанова
**Мэт Дафер** (англ.: Matt Duffer) і **Рос Дафер** (англ.: Ross Duffer), прафесійна вядомыя як **Браты Дафер** (англ.: The Duffer Brothers; нар. 15 лютага 1984, Дарэм) — амерыканскія кінарэжысёры, сцэнарысты і прадзюсары навукова-фантастычных фільмаў і серыялаў. Блізняты.

Іх рэжысёрскім і сцэнарным дэбютам у поўнаметражным кіно стаў фільм 2015 года «Стаіўшыся[en]». У тым жа годзе яны прынялі ўдзел у напісанні сцэнарыя серыяла «Хвоі[en]». Самай жа вядомай іх працай з’яўляецца серыял «Дзіўныя рэчы», які атрымаў вялікую колькасць узнагарод, у тым ліку MTV Movie & TV Awards 2017 года ў катэгорыі «Тэлешоу года».

Зноскі
------

1. ↑  Knapp, JD.  2017 MTV Movie and TV Awards: Complete Winners List(англ.), *Variety* (8 мая 2017). Праверана 6 ліпеня 2017.

Спасылкі
--------

* Мэтт Даффер на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
* Росс Даффер на сайце «*Internet Movie Database*» (англ.)
Сучасная хлебапечка.
Хлебапечка з гатовым хлебабулачным вырабам унутры.
**Хлебапечка** — бытавая малагабарытная электрамеханічная прылада, асноўнай функцыяй якой з’яўляецца аўтаматызаваны  (руск.) (бел. выраб фармавога  (укр.) (бел. хлебу, пачынаючы ад замесу цеста і заканчваючы выпяканнем гатовага хлебабулачнага вырабу. Максімальная маса вырабу — ад 450 да 2000 грам, у залежнасці ад мадэлі хлебапечкі. Час вырабу — 1-6 гадзін, у залежнасці ад выгляду хлеба і спосабу вырабу.

Гісторыя
--------

Прататып сучаснай хлебапечкі з’явіўся ў Бостане ў пачатку XX стагоддзя. Першая ж сучасная бытавая хлебапечка была распрацавана ў 1987 год на японскай фірме *«Matsushita Electric Industrial Company»* (сёння — Panasonic  (руск.) (бел.). Распрацоўваючы хлебfпечку, супрацоўнікі кампаніі Matsushita сутыкнуліся з такой праблемай: выпрабавальны ўзор хлебапечкі не мог якасна замясіць цеста, з-за чаго скарыначка хлебу аказвалася перасушанай, а мякіш, наадварот — непрапечаным. Для вырашэння гэтай праблемы была выкарыстаная імітацыя тэхнікі ручнога прыгатавання цеста з дапамогай вертыкальных круглявых выступаў у хлебапякарнай форме, пра якія лапатка расцягвае і размінае цеста ў працэсе замесу.

Інавацыя японскіх інжынераў у тым, што яны аб’ядналі ў адной прыладзе цестамясільную машыну — форма для замешвання якой з’яўляецца хлебапякарнай формай, расстойную шафу і хлебапякарную печ, і аўтаматызавалі тэхналагічны працэс пад кіраўніцтвам камп’ютара.

Зноскі
------

1. ↑  Список параметров. market.yandex.ru  (руск.)

Спасылкі
--------

* Bread Machine на Open Directory Project.

| ⛭Кухонная тэхніка |
| --- |
| Цеплавая апрацоўка ежы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Пліты і печы | Газавая пліта · Індукцыйная пліта · Мікрахвалевая печ · Хлебапечка · Электрычная пліта |
| Аэрагрыль · Барбекю · Вафельніца · Грыль · Кававарка · Рысаварка · Мультыварка · Параварка · Тостар · Фрыцюрніца |

 |
| Механічная апрацоўка ежы | Блэндар · Кавамолка · Кухонны камбайн · Міксер · Мясарубка · Сокавыціскалка |
| Нагрэў і астуджэнне вады | Кіпяцільнік · Кулер · Тэрмапот · Чайнік · Электрычны чайнік |
| Халадзільнае абсталяванне | Інтэрнэт-халадзільнік · Маразільнік · Сумка-халадзільнік · Халадзільнік |
| Дадатковае абсталяванне | Посудамыйная машына |



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская |
**Фронт за перамогу** (ісп.: Frente para la Victoria, FpV) — левая перанісцкая палітычная партыя ў Аргенціне, выбарчы альянс ў Аргенціне, хоць фармальна з'яўляецца часткай Хустысіялісцкай партыі.

Гісторыя
--------

Заснавана прэзідэнтам Нестарам Кіршнерам (2003-2007) калі ён знаходзіўся на пасадзе прэзідэнта і Крысцінай Кіршнер (прэзідэнт з 2007 года), абодва палітыкі левых поглядаў і выйшлі з Хустысіялісцкай партыі. Пасля смерці Нестара Кіршнера ў 2010 годзе, партыю ўзначаліла яго жонка Крысціна Кіршнер.

З-за ўнутранага рознагалосся з нагоды лідарства ў партыі, Хустысіялісцкая партыя не прымала ўдзелу ў выбарах 2003 года, і тады Нестар Кіршнер заснаваў сваю партыю Фронт за перамогу каб прыняць удзел у выбарах на пасаду прэзідэнта краіны. У выбарах 2005 партыя Фронт за перамогу (FPV) атрымала 127 месцаў у парламенце (пры агульнай колькасці месцаў 257) і 24 месцы ў Сенаце (пры агульнай колькасці месцаў 72), атрымаўшы такім чынам большасць у абедзвюх палатах Кангрэса Аргенціны. 

Падчас выбараў 2007 году, партыя Фронт за перамогу (FPV) стварыла палітычны альянс. Кандыдат ад партыі Крысціна Кіршнер перамагла на выбарах прэзідэнта ў першым раўндзе, атрымаўшы 45,29% галасоў выбаршчыкаў, супраць 22% у яе бліжэйшай апаненткі (Элісы Каррыо ад партыі Грамадзянская кааліцыя), Крысціна перамагла на апошніх выбарах з вялікім адрывам ад іншых кандыдатаў. У ходзе парламенцкіх выбараў 2009 года партыя Фронт за перамогу (FPV) страціла большасць у абедзвюх палатах, атрымаўшы толькі 30,80% галасоў выбаршчыкаў, такім чынам, яна становіцца партыяй меншасці ў Кангрэсе, апярэдзіўшы толькі партыю Грамадзянская кааліцыя.

Платформа
---------

FPV мае выбарчаю платформу, якая падзелена на пяць кіраўнікоў:

* Дзяржава: арбітр сацыяльных адносін
* Палітыка: сістэма прыняцця рашэнняў і інструмент сацыяльных пераменаў
* Эканоміка: інструмент для вызначэння нацыянальнага праекта
* Грамадства: канчатковая мэта дзяржавы, палітыка і эканоміка
* Свет: наша месца

Спасылкі
--------

* Афіцыйны сайт
**Часовая канстыту́цыя Белару́скай Народнай Рэспу́блікі** — адзін з юрыдычных дакументаў палітычных структураў Беларускай Народнай Рэспублікі, які суіснаваў з іншымі асноўнымі дакументамі тагачаснай арганізацыі рэспублікі (у прыватнасці, устаўнымі граматамі).

Гісторыя
--------

Пасля склікання і пачатку дзейнасці Усебеларускага з’езда 5 снежня 1917 года паўстала неабходнасць у будучай інстытуцыяналізацыі ўлады на тэрыторыях, якія пазней 9 сакавіка наступнага года былі акрэсленыя ў Другой Устаўной грамаце БНР. Як адзначаецца, праца над падрыхтоўкай праекта канстытуцыі пачалася праз хуткі час пасля склікання з’езда, якая, аднак, неўзабаве скончылася з прычыны супярэчнасцяў між палітычнымі структурамі з’езда і бальшавікамі, якія мелі ўласны пункт гледжання на будучыню палітычнага статуса тэрыторыяў будучай БНР.

21 лютага 1918 года Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда выдаў Першую Устаўную грамату, дзе абвяшчалася перадача ўлады ў Беларусі на карысць Народнага Сакратарыята Беларусі.

На думку тагачаснага гісторыка і пазней аднаго з дзеячоў палітычных структураў БНР Аляксандра Цвікевіча, першым канстытуцыйным дакументам рэспублікі стала Другая Устаўная грамата, якая была выдадзеная 9 сакавіка гэтага ж года і абвясціла этнаграфічную тэрыторыю беларусаў у якасці рэспублікі. Прыняцце пазнейшых заканадаўчых актаў прадпісвалася Устаноўчаму Сойму. 25 сакавіка гэтага ж года палажэнні другой граматы былі ўдакладненыя і пацверджаныя Трэцяй Устаўной граматай.

Першая канстытуцыя Беларускай Народнай Рэспублікі была зацверджаная 11 кастрычніка гэтага ж года пры старшынстве ў Радзе Язэпа Лёсіка і Антона Луцкевіча (Рада Народных Міністраў). У пачатку лістапада гэтага ж года А. Луцкевіч у рамках сваіх дыпламатычных візітаў наведаў Маскву, пры гэтым Рада Народных Міністраў выказала гатоўнасць прыняць у Беларусі канстытуцыю савецкага ўзору пры ўмове, што расійскія савецкія ўлады прызнаюць незалежнасць БНР, аднак дадзеная прапанова была адхіленая расійскім кіраўніцтвам.

Гл. таксама
-----------

* Канстытуцыя Беларусі

Зноскі
------

1. ↑  Лондан, 1960
2. ↑  Цвикевич, 1918
3. ↑  Сідарэвіч, А. М. с. 386.
4. ↑  Сідарэвіч, А. М. с. 387.

Літаратура
----------

* А. М. Сідарэвіч. Беларуская Народная Рэспубліка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2.
* За дзяржаўную незалежнасьць Беларусі (For national independence of Byelorussia). Дакуманты і матар’ялы сабраныя і падрыхтаваныя для публікацыі І. Касяком, прагледжаныя і апрабаваныя для друку Камісіяй Беларускай Цэнтральнай Рады пад кіраўніцтвам праф. Р. Астроўскага. — Лёндан: Беларуская Цэнтральная Рада, 1960.
* *Цвикевич А. М.* Краткий очерк возникновения Белорусской Народной Республики. — Киев: Тип. «И. И. Чоколов», 1918. — 16 с.(недаступная спасылка)

Лагатып ВікіцытатнікаЛагатып Вікіцытатніка У Вікікрыніцах ёсць тэксты па тэме  
**Часовая канстытуцыя БНР**
**Фронт вызвалення Дафара** — аманская леварадыкальная арганізацыя, створаная ў 1965 г. Вяла ў паўднёвай правінцыі Амана Дафары ўзброеную барацьбу за стварэнне незалежнай дзяржавы. 

Баявікі арганізацыі праходзілі навучанне ў СССР у 165-м навучальным цэнтры па падрыхтоўцы замежных ваеннаслужачых.

Султан Кабус бен Саід, пры падтрымцы Ірана і Вялікабрытаніі, у 1976 г. здолеў нанесці адчувальнае паражэнне фронту падчас вайны ў Дафары і выцесніць яго далёка ў горы і на мяжу Паўднёвага Емена. У наш час Фронт існуе як малалікая арганізацыя з цэнтрам у Лондане.

Зноскі
------

1. ↑  Дмитрий Зубарев. Курсанты для борьбы за социализм во всем мире
**Кінбурнская баталія** (1(12) кастрычніка 1787) — бітва паміж рускімі войскамі пад камандаваннем генерал-аншэфа А. В. Суворава і турэцкім дэсантам на Кінбурнскай касе (сучасная Мікалаеўская вобласць) у час руска-турэцкай вайны (1787—1792).

Рускія войскі разбілі турэцкія. Перамога пры Кінбурне стала першай значнай перамогай рускіх войскаў у гэтай вайне, а таксама фактычна завяршыла кампанію 1787 года.

Перад падзеямі
--------------

Кінбурнская крэпасць з’явілася першым аб’ектам нападу турэцкіх войскаў у вайне. Гэта было звязана з яе выгодным стратэгічным становішчам недалёка ад турэцкай крэпасці Ачакаў (такім чынам, яна магла з’яўляцца базай для падрыхтоўкі захопу Ачакава), а таксама ад базы рускага флоту ў Херсоне, які абараняў яе (у выпадку поспеху рускі флот быў бы спалены). Акрамя таго, авалоданне Кінбурнам адчыняла шлях да аднаўлення турэцкага кантролю над Крымам.

Бітва
-----

Турэцкі флот у складзе 3 лінейных караблёў, 4 фрэгатаў, 4 бамбардзірскіх суднаў (плывучых батарэй), 14 кананерскіх лодак на працягу верасня 1787 года абстрэльваў Кінбурн і выяўляў агнявыя кропкі рускіх войскаў. 1(12) кастрычніка ў 9 гадзін раніцы турэцкі дэсант пачаў высаджвацца на бераг. Адразу пасля высадкі Гасан-паша загадаў адвесці караблі, каб яго войска не спадзявалася на эвакуацыю, турэцкі флот стаў падтрымліваць нападаючых агнём.

Падчас высадкі турак Сувораў знаходзіўся ў царкве, дзе ішла служба ў гонар свята Пакроваў Прасвятой Багародзіцы. Афіцэрам, якія звярнуліся да яго з весткамі пра пачатак высадкі туркаў і будаванне тымі ўмацаванняў, ён загадаў не адкрываць агню ў адказ і чакаць высадкі ўсіх турэцкіх войскаў. Сам ён працягваў слухаць літургію. Спакой Суворава надаў упэўненасці ў сабе рускім воінам.

Каля гадзіны дня, выкапаўшы 15 траншэй, турэцкія войскі падышлі на блізкую адлегласць да крэпасці. У гэты час у Кінбурне было 1500 чалавек пяхоты, а яшчэ 2500 пяхоты і лёгкай конніцы стаяла ў якасці рэзерву ў 30 вёрстах ззаду ад крэпасці. Атакуючых турак налічвалася каля 6000 чалавек. Калі туркі падышлі да крэпасці на адлегласць 200 шагоў, рускія далі залп з усіх пушак і пачалася контратака. Атрад палкоўніка Ілавайскага, які абыйшоў крэпасць злева па беразе Чорнага мора, і Арлоўскі пяхотны полк на чале з генерал-маёрам Ракам, справа, ударылі з флангаў, а затым батальён Казлоўскага палка на чале з Суворавым ударыў у фронт. Значныя сілы турак і вялікія страты сярод Арлоўскага палка вымусілі рускіх адысці, пры гэтым сам Сувораў быў паранены карцеччу ў бок і ледзь не быў забіты турэцкім салдатам.

У выніку другой атакі, у якой удзельнічалі свежыя рэзервы, атрымалася выцесніць турэцкія войскі з касы і яны, нясучы значныя страты, сталі эвакуіравацца на караблі. Сувораў у гэтай атацы быў паранены ў руку. Каля 10 гадзін вечара бой скончыўся поўнай перамогай Расіі.

Страты бакоў
------------

Страты туркаў склалі 4000—4500 чалавек, рускіх — 450—500 чалавек.

Пасля бітвы
-----------

Сувораў у гонар перамогі пабудаваў царкву Пакрова Прасвятой Багародзіцы. Кацярына II узнагародзіла яго ордэнам Андрэя Первазваннага. Для праславіўшыхся ў бітве была выпушчаная спецыяльная медаль.