У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Міранскі.

**Рыгор Абрамавіч Міранскі** (руск.: Григорий (Гершон) Абрамович Миранский; 25 лютага 1875, Рэжыцкі павет, Віцебская губерня — студзень 1942, Мінскае гета) — мінскі фотамайстар, служачы пажарнай аховы; адзін з першых фотарэпарцёраў Мінска і піянераў беларускай мастацкай фатаграфіі. Яго творчасць частка культурнай спадчыны Беларусі.

Біяграфія
---------

*Дэпо Мінскага добраахвотнага пажарнага таварыства, Мінск, 1906 год. Фота Рыгора Міранскага*
Нарадзіўся 25 лютага 1875 года ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губерні, у яўрэйскай сям’і. Пазней сям’я пераехала ў Мінск. У 19 год, у 1894 годзе, стаў супрацоўнікам Мінскага добраахвотнага пажарнага таварыства. Паралельна вымушаны шукаць заробку, бо ў канцы XIX — пачатку ХХ стагоддзя служба ў пажарных частках лічылася ганаровай і не аплачвалася.

Невядома, дзе і калі Рыгор Міранскі вывучаў фотамастацтва, але ў канцы XIX стагоддзя ён стаў вядомым фатографам і ўладальнікам фотаатэлье ў цэнтры Мінска. У 1896 годзе, разам з кампаньёнам Абрамам Левінманам, Міранскі атрымаў дазвол мінскага губернатара на адкрыццё ўласнай фотастудыі. Супрацоўніцтва з Левінманам доўжылася 2 гады. Фотастудыя размяшчалася ў цэнтры Мінска — на вуліцы Губернатарскай, у доме Ярохава. Улічваючы даволі высокую канкурэнцыю ў асяроддзі фатографаў, «Цэнтральная фатаграфія Міранскага» дадаткова займалася бірулькамі, брошкамі з фота, пакрыццём фотаэмаллю.

З 1898 года Міранскі пачаў працаваць самастойна. Пасведчанне № 4661/28 выдадзена ў 1898 г. «Цэнтральная фатаграфія Рыгора Міранскага» пераехала ў дом Курлянда на Губернатарскай вуліцы. У 1901—1902 гадах Міранскі быў таксама ўладальнікам фатаграфічнага салона ў Слуцку (з 28 жніўня 1901 па сакавік 1902 года), а потым перадаў яго Левінману.

У 1902 годзе, праслужыўшы 8 гадоў у пажарнай ахове радавым ахвотнікам, ён быў абраны на пасаду начальніка атрада трубнікаў, узначаліў 65 ствольшчыкаў, трымаў на пажарах наканечнік пажарнага рукава.

Захаваліся звесткі аб тым, што у 1911 годзе Міранскі звяртаўся ў «Элвад» аб вызваленні яго ад дадатковай платы, «якая узымаецца з яго за электраэнергію, спажываную электрычнай лямпай для здымання ў цемры».

У 1912 годзе ў Санкт-Пецярбургу адбыўся III Міжнародны пажарны кангрэс і выстава пажарнага абсталявання, дзе Рыгор Міранскі экспанаваў шэраг сваіх фатаграфій па прафесійнай тэматыцы. У 1913 годзе Міранскі атрымаў званне «Ганаровы патомны грамадзянін Мінска».

Нягледзячы на ​​бурныя гістарычныя падзеі, рэвалюцыйныя змены дзяржаўнага ладу, Міранскі працягваў займацца фатаграфіяй.

У савецкі час, з 1920 па 1924 гады Міранскі займаў пасаду намесніка старшыні праўлення Мінскага добраахвотнага пажарнага таварыства, быў удзельнікам яго адміністрацыйнай і фінансавай камісій.

Міранскі выканаў серыю твораў з выявамі разбураных пад час польскай акупацыі будынкаў у беларускіх гарадах і мястэчках. Гэты цыкл, магчыма, дэманстраваўся на Першай Міжнароднай выставе супрацьпажарных і выратавальных сродкаў у 1925 годзе ў Зальцбургу.

У 1926 годзе ў газеце «Звязда» паведамляецца, што пад час святкавання 50-годдзя Мінскай гарадской пажарнай аховы памочнік старшыні каманды Рыгор Абрамавіч Міранскі быў узнагароджаны срэбранай пажарнай каскай за шматгадовую сумленную службу, і таксама ён атрымаў ганаровае званне «Герой працы».

Паводле ўспамінаў мастака Леаніда Ракава (1930—2022) Рыгор Міранскі, што даводзіўся братам ягонай бабулі, у час акупацыі знаходзіўся ў Мінскім гета, дзе і памёр ад голада ў студзені 1942 года.

Заняцце фатаграфіяй
-------------------

Рэкламная шыльда фотаатэлье Міранскага пасля 1904 года, Мінск.
35-годдзе Добраахвотна-пажарнага таварыства. Мінск. 1911. Фота Рыгора Міранскага.
Міранскі быў рознабаковым майстрам, працаваў у жанрах партрэта, пейзажа, архітэктурнай фатаграфіі, фотарэпартажа.

Быў сябрам Віцебскага фатаграфічнага гуртка.

Сярод насельніцтва ў тыя часы была вельмі папулярнай партрэтная фатаграфія. Міранскім была выканана вялікая колькасць мужчынскіх, жаночых, дзіцячых, адзіночных, парных і групавых партрэтаў візітнага і кабінетнага фарматаў.

Шмат было зроблена і фотавыяў гарадской забудовы Мінска. Архітэктурныя фатаграфіі Міранскага вызначаліся строгай кампазіцыяй, удалым выбарам пункту здымкі. Усё гэта падкрэслівала выразныя стылявыя асаблівасці будынкаў.

Пад час супрацоўніцтва з Абрамам Левінманам кампаньёны прадавалі свае негатывы з відамі Мінска для паштовак І. Каплана і А. Рудэрмана.

І пасля таго выдаўцы ахвотна набывалі ў Міранскага фатаграфіі з архітэктурнымі выявамі Мінска цэлымі цыкламі для вытворчасці паштовак, якія выходзілі серыямі з некалькіх дзясяткаў сюжэтаў.

Большая частка яго фотаработ пачатку XX стагоддзя не захавалася, але існуюць здымкі 35-й гадавіны добраахвотнага пажарнага таварыства. Фатаграфіі былі зроблены з вышыні, на заднім плане прапрацаваны ўсе дэталі, святло, ракурс.

Даследчык творчасці Міранскага, гісторык i мастацтвазнаўца Надзея Саўчанка адзначала:

> Рыгор Міранскі — адзін з нямногіх мінскіх фатографаў, хто непасрэдна выязджаў на месца падзей і выконваў больш складаную рэпартажную здымку, якая патрабавала ўважлівага назірання за ходам падзеі, хуткай арыентацыі ў выбары больш выгаднага пункта здымкі, умелага выкарыстання святла і ракурсаў.
> 
> 
>

Творчасць
---------

Дом мінскага дваранства. Фота Рыгора Міранскага, 1896—1898
Рыгор Міранскі. Будынак Мінскіх губернскіх прысутных месцаў. Пач. XX ст.
Найбольш вядомыя фотаработы ў Мінску:

* Будынак Прысутных месцаў на рагу пл. Свабоды і вул. Інтэрнацыянальнай
* Сярод вядомых твораў Міранскага — групавы здымак больш за 500 дэлегатаў з’езда сіяністаў Расіі, які адбыўся ў Мінску 22—28 жніўня 1902 года.
* У 1904 годзе на фотавыстаўцы ў Ліёне здымкі Міранскага былі адзначаны срэбраным медалём. Перамаглі не партрэтныя і пейзажныя выявы, а тыя, дзе Міранскі падаў сябе як фотарэпарцёр па пажарнай тэматыцы .
* У 1908 годзе зрабіў фота сям’і Івана Пуліхава, які быў павешаны ў 1905 годзе за замах на мінскага губернатара  Паўла Курлова.
* У 1912 годзе фотаздымкі Міранскага дэманстраваліся на выставе падчас VI Міжнароднага пажарнага кангрэса.
* У 1925 годзе фотаздымкі Міранскага дэманстраваліся ў Зальцбургу на міжнароднай выставе супрацьпажарных і выратавальных сродкаў. На здымках былі паказаны разбураныя і абпаленыя пад час Першай сусветнай вайны беларускія мястэчкі.
* Фатаграфіі Рыгора Міранскага ўяўляюць сабой не толькі гістарычную, але і навуковую каштоўнасць. Асабліва фатаграфіі па пажарнай тэматыцы — амаль што адзіныя выяўленчыя крыніцы па дарэвалюцыйнай гісторыі пажарнай справы на Беларусі.

Памяць
------

* Фатаграфічныя творы Рыгора Міранскага знаходзяцца ў Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі, музеі Максіма Багдановіча ў Гродна, а таксама ў прыватных зборах.
* У Мінску жыве нашчадак Рыгора Міранскага — Марк Міранскі.

Зноскі
------

1. 1 2  mishpoha.org
2. ↑  Міранскі Рыгор Абрамавіч  (бел.).  Нацыянальная бібліятэка Беларусі. Праверана 23.12.2022.
3. ↑  Пожарный и фотограф Григорий Миранский **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2022. Праверана 23 снежня 2022.
4. ↑  Словарь терминов изобразительного искусства с иллюстрациями. МИРАНСКИЙ, Григорий
5. ↑  МЧС Республики Беларусь. Пожарный и фотограф Григорий Миранский **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2022. Праверана 23 снежня 2022.
6. ↑  Величко: Фотографы и фотоателье Минска
7. ↑  Словарь терминов изобразительного искусства с иллюстрациями. МИРАНСКИЙ, Григорий
8. 1 2  *Сяргей Харэўскі* Традыцыі беларускага фотамастацтва // svaboda.org
9. ↑  Величко: Фотографы и фотоателье Минска
10. ↑  Словарь терминов изобразительного искусства с иллюстрациями. МИРАНСКИЙ, Григорий
11. ↑  МЧС Республики Беларусь. Пожарный и фотограф Григорий Миранский **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2022. Праверана 23 снежня 2022.
12. ↑  Словарь терминов изобразительного искусства с иллюстрациями. МИРАНСКИЙ, Григорий
13. ↑  ЕЭБЕ/Минский съезд сионистов
14. ↑  Збор Музея Максіма Багдановіча ў Гродна
15. ↑  МЧС Республики Беларусь. Пожарный и фотограф Григорий Миранский **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2022. Праверана 23 снежня 2022.
16. ↑  МЧС Республики Беларусь. Пожарный и фотограф Григорий Миранский **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 29 снежня 2022. Праверана 23 снежня 2022.
17. ↑  Фотограф Григорий Миранский

Літаратура
----------

* Выяўленчае мастацтва Беларусі XX стагоддзя / М. Р. Баразна. — Мінск, 2017. — С. 30.
* Фотографы земли Белорусской, 1850—1918 / А. М. Величко. — Минск, 2018. — С. 212—214, 286.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рыгор Абрамавіч Міранскі
* Souvenir de Minsk. № 6. Cathédrale orthodoxe [Изоматериал: [открытка] / фот. Миранский]
* Фатаграфія. Валасовіч Кіпрыян Іванавіч
* Фатаграфія. Гапановіч Вера Іванаўна