У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Левенгаўпт.

**А́дам Лю́двіг Ле́венгаўпт** (шведск.: Adam Ludwig Lewenhaupt, 15 красавіка 1659, ваенны лагер пад Капенгагенам — 12 лютага 1719, Масква) — шведскі граф і генерал.

Біяграфія
---------

Адам Людвіг Левенгаўпт нарадзіўся ў 1659 годзе ў шведскім ваенным лагеры падчас аблогі Капенгагену. Яго бацькамі былі граф Людвіг Вірых Левенгаўпт і графіня Шарлота фон Гоэнлоэ. Жылі Левенгаўпты ў замку Шарлотэнбарг на рацэ Мутала. Ва ўзросце 9 гадоў ён асірацеў і быў выхаваны графам Перам Брагэ Малодшым. Вышэйшую адукацыю атрымаў спачатку ў Лундскім, пасля ва Упсальскім універсітэце, а ў 1682 у нямецкім Ростаку абараніў дысертацыю. Спачатку ён збіраўся стаць дыпламатам, але ва ўзросце 25 гадоў зразумеў, што гэта не для яго, і быў прыняты ў армію Нільсам Більке.

Турэцкія войны
--------------

На пачатку ваеннай кар'еры Левенгаўпт узяў удзел (на баварскай службе) у вайне супраць Асманскай імперыі. Пасля гэтага ваяваў супраць Францыі ў вайне за Пфальцаўскую спадчыну, дзе даслужыўся да палкоўніка і вярнуўся ў Швецыю.

У 1689 ажаніўся са сваёй кузінай Брытай Даратэяй Левенгаўпт.

Вялікая Паўночная вайна
-----------------------

Левенгаўпт быў рэкрутаваны Карлам XII адразу напачатку Вялікай Паўночнай вайны і неўзабаве прызначаны камандуючым інфлянцкім фронтам. 19 сакавіка 1703 ён разбіў рускіх пад Салатамі, а 26 ліпеня 1704 — пад Якабштатам. 16 ліпеня 1705 адбылася Бітва пад Гемаўэртгофам, у якой 7-тысячная армія Левенгаўпта разбіла 12-тысячную расійскую армію на чале з Шарамецевым. Аднак стратэгічнага значэння гэтая перамога не мела: ужо праз некалькі тыдняў Расія захапіла ўсю Курляндыю, і Левенгаўпт са сваім войскам быў вымушаны адступіць.

### Расійскі паход

У 1707 годзе Карл XII распачаў г.зв. Расійскі паход, першапачатковай мэтай якога была Масква. У 1708 кароль загадаў Левенгаўпту сабраць правіянту на 3 месяцы і рушыць з абозам і 12-тысячным корпусам да яго ў Магілёў. Пад канец чэрвеня 1708 Левенгаўпт з абозам выйшаў з Мітавы.

Але беларускія дарогі былі вельмі кепскімі, і абоз рушыў вельмі марудна. Левенгаўпт не ведаў дакладна, дзе ў дадзены момант знаходзіўся кароль, і толькі пад Магілёвам даведаўся, што паход на Маскву быў адменены. У спробе аб'яднацца з асноўнай арміяй, ён патрапіў на рускіх і вымушаны быў прыняць бой, у якім страціў абоз і частку свайго войска. Далучыцца да арміі караля яму і рэштам корпусу (5 000 чалавек) атрымалася толькі пад Старадубам. Без правіянту шведская армія была вымушана цярпець голад, акрамя таго, наступіла вельмі халодная зіма.

На Украіне шведы, між іншым, узялі ў аблогу Вепрык, а ў красавіку 1709 распачалі аблогу Палтавы.

### Бітва пад Палтавай

Пасля бітвы пад Лясной Карл XII ужо не давяраў Левенгаўпту камандаванне арміяй. У бітве пад Палтавай паранены кароль прызначыў камандуючым фельдмаршала Рэншэльда, а Левенгаўпта паставіў на чале пяхоты. Левенгаўпт быў незадаволены рашэннем караля, бо бачыў сябе на чале ўсёй арміі, што парадзіла адкрытыя спрэчкі паміж ім і фельдмаршалам. У прыватнасці, Левенгаўпт рыхтаваў атаку на расійскі лагер, але Рэншэльд даў супрацьлеглы загад. Пасля паражэння пад Палтавай, Левенгаўпт з 16-тысячным войскам адступіў да Перавалочны, дзе быў вымушаны капітуляваць і, такім чынам, патрапіў у расійскі палон.

Карл XII спачатку вельмі паважаў генерала, але пасля няўдалага паходу з абозам і, асабліва, пасля Перавалочны, кароль канчаткова раззлаваўся на Левенгаўпта і ўжо ніколі не дараваў яму: ён нават нічога не зрабіў, каб паспрабаваць вызваліць яго з палону, у якім генерал і памёр 12 лютага 1719.

У Шведскай дзяржаўнай партрэтнай галерэі ў замку Грыпсгольм захоўваецца партрэт Адама Людвіга Левенгаўпта пэндзалю Давіда фон Крафта

Зноскі
------

1. ↑  Konovaltjuk, P. Lyth, E. *Vägen till Poltava. Slaget vid Lesnaja 1708*, Svenskt militärhistoriskt biblioteks förlag, 2009, s.10
2. ↑  *Katastrofen vid Poltava — Karl XII:s ryska fälttåg 1707—1709.* Historiska media. Lund. Sidan 87 — 88. eISBN 91-85377-70-8
3. ↑  Liljegren, B. 2000. *Karl XII: En Biografi*. Historiska media. Lund. Sidan 395. eISBN 91-85377-14-7
4. ↑  Liljegren, B. 2000. Karl XII: En Biografi. Historiska media. Lund. Sidan 155. eISBN 91-85377-14-7
5. ↑
6. ↑  Fryxell, Anders, *Berättelser ur svenska historien*. D. 22. — Stockholm, 1856. — s. 140.
7. ↑  Konovaltjuk, P. Lyth, E. *Vägen till Poltava. Slaget vid Lesnaja 1708,* Svenskt militärhistoriskt biblioteks förlag, 2009, s.247
8. ↑  *Statens porträttsamling på Gripsholm, 1. Porträtt före 1809.* Stockholm 1951, s. 144

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Адам Людвіг Левенгаўпт


| ?Адам Людвіг Левенгаўпт — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Sten Eriksson Leijonhufvud[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  | Axel Stensson[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Ebba Månsdotter[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Johan Casimir Lewenhaupt[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Johann von Daun-Falkenstein[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Sidonia von Daun, Gräfin zu Falkenstein[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Ursula of Salm-Kyrburg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | Ludvig Wierich Lewenhaupt[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Birger Nilsson Grip[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Morits Birgersson Grip[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Brita Joakimsdotter[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | baroness Sidonia Mauritzdotter Grip, heiress of Vinäs manor[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Sten Eriksson Leijonhufvud[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Grevinna Edla Stenintytär of Raasepori, 'Edla Levenkopf'[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Ebba Månsdotter[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | Адам Людвіг Левенгаўпт |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ludwig Kasimir von Hohenlohe[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Wolfgang, Count of Hohenlohe-Weikersheim[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Anna zu Solms-Laubach-Lich[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Charles VII of Hohenlohe-Neuenstein[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | William I, Count of Nassau-Siegen[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Magdalena of Nassau-Dillenburg[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Juliana of Stolberg[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Gräfin Charlotte Susanna von Hohenlohe[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Wolfgang, Count Palatine of Zweibrücken[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Charles I, Count Palatine of Zweibrücken-Birkenfeld[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | Anna of Hesse[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Countess Palatine Sophia of Zweibrücken-Birkenfeld[d] |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | Вільгельм Малодшы Браўншвайг-Люнебургскі[d] |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Dorothea of Brunswick-Lüneburg[d] |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Даратэя Дацкая[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Бракгаўза і Эфрона · Ваенная Сыціна · Малы Бракгаўза і Эфрона · Шведскі біяграфічны |
| Генеалогія і некрапалістыка | genealogics.org |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BIBSYS: 1085567 · BNF: 12021492p · GND: 1037798813 · ISNI: 0000 0000 5487 2825, 0000 0000 1718 3852 · NUKAT: n2017048034 · LIBRIS: 292885 · VIAF: 7374469, 65063826 |

 |