Вуліца Старажоўская і жылы комплекс «Ля Траецкага»
**Ля Трае́цкага** (руск.: У Троицкого; таксама вядомы як «**Дом Чыжа**») — шматпавярховы жылы дом прэміум-класу на вуліцы Старажоўскай у Мінску.

Апісанне
--------

Комплекс зроблены як працяг 12-павярховага шматсекцыйнага жылога дома, так званай «Панарамы», з частковым павышэннем забудовы, з улікам убудаваных аб’ектаў да 25 паверхаў, з прыступкавым падзеннем пры набліжэнні да Траецкага прадмесця да 7 паверхаў, з утварэннем на перападах шматлікіх пентхаусаў, раскрытых у бок Свіслачы.

У комплексе налічваецца 235 кватэр з метражом ад 57 да 332 кв. м. Гараж-стаянка комплексу разлічана на 316 месцаў.

Аўтар праекта — архітэктар Алег Ладкін, забудоўшчык — кампанія «Трайпл».

Крытыка
-------

Траецкае прадмесце і жылы комплекс «Ля Траецкага» на заднім плане
Збудаванне шматпавярховага будынка ў непасрэднай блізкасці да Траецкага прадмесця і гістарычнага цэнтра Мінска ў цэлым выклікала абурэнне грамадскасці і архітэктурнай супольнасці. Так, дэкан архітэктурнага факультэта БНТУ Армэн Сардараў і загадчык кафедры Архітэктуры жылых і грамадскіх будынкаў Сяргей Сергачоў, абодва дактары архітэктуры, назвалі з’яўленне гэтай «*махіны*» памылкай і трагедыяй беларускай архітэктуры, следствам горадабудаўнічай усёдазволенасці. Імі была выказана занепакоенасць тым, што яна знішчыла значнасць Траецкага прадмесця і Опернага тэатра. Галоўны архітэктар «Мінскпраекта» Міхаіл Гаўхфельд лічыць, што будынак разам з забудовай праспекта Пераможцаў насупраць «Мінск-Арэны» збудаваны папярок зялёнага дыяметра і такім чынам перакрываюць патокі пануючых вятроў і свежага паветра, якія ідуць ад Заслаўя да цэнтра горада, што спрыяе з’яўленню смогу і забруджанню паветра. Старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч заявіў, што пры будаўніцтве ЖК «Ля Траецкага» былі найгрубейшым чынам парушаны некалькі артыкулаў Закона аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны, так, напрыклад, была знішчана гісторыка-планіровачная структура квартала, ландшафт, застаўся без вывучэння, якое прадугледжана законам, культурны пласт. Паводле яго меркавання, у будучыні трэба ставіць пытанне пра знос комплексу.

15 студзеня 2013 года Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка на прэс-канферэнцыі для прадстаўнікоў беларускіх і замежных СМІ прызнаўся ў тым, што яму таксама «*не вельмі падабаецца*» комплекс «Ля Траецкага».

З іншага боку аўтар праекта Алег Ладкін параўнаў сваё тварэнне з Эйфелевай вежай, якую спачатку таксама многія ўспрынялі неадназначна, і выказаў меркаванне, што кантраст паміж старым і новым толькі падкрэсліў гістарычную забудову. Аўтара праекта падтрымаў тагачасны галоўны архітэктар Мінска Аляксандр Пятроў, аднак заўважыў, што эстэтыку будынка ён да канца зразумець не можа.

21 студзеня 2013 года міністр культуры Барыс Святлоў зацвердзіў Праект зоны аховы гісторыка-культурнай каштоўнасці — гістарычнага цэнтра Мінска, які прызнаў, што жылы комплекс Ля Траецкага і яшчэ шэсць аб’ектаў, у лік якіх трапіў і Палац Рэспублікі, з’яўляюцца дысгарманічнымі, парушаюць цэласнасць гістарычных ансамбляў і замінаюць успрыманню каштоўнасцей. Адзначаецца, што гэтыя збудаванні змянілі маштаб забудовы і знішчылі выразнасць сілуэта гістарычнага цэнтра горада, які з’яўляецца геаграфічным і кампазіцыйным ядром Мінска.

Вядомыя жыхары
--------------

* Святлана Алексіевіч — беларуская пісьменніца, лаўрэатка Нобелеўскай прэміі па літаратуры;
* Сяргей Шыткоўскі — беларускі хакеіст.

Заўвагі
-------

1. ↑  Назва паводле імя ўладальніка кампаніі-забудоўшчыка «Трайпл» — Юрыя Чыжа.

Зноскі
------

1. ↑  За Домам Чыжа будуюць хостэл. Там адбыўся пажар **(нявызн.)**.  nashaniva.by (15 мая 2019). Праверана 1-6-2019.
2. 1 2 3 4  Миллионеры ждут дом у Троицкого(недаступная спасылка)
3. 1 2 3  Жилой дом «У Троицкого»: слава Эйфелевой башни или архитектурный провал (мнения экспертов)
4. ↑  «Маяк Мінска»: беларускі Дубай ці нью-васюкі (меркаванні экспертаў)
5. ↑  Водна-зялёная артэрыя Мінска ў небяспецы
6. ↑  Лукашенко признался, что ему не нравится жилой дом «У Троицкого»
7. ↑  Галоўны архітэктар Мінска: «Непрывабных раёнаў у сталіцы няма!»(недаступная спасылка)
8. ↑  Дворец Республики, дом «У Троицкого» и здание МВД признаны дисгармоничными Архівавана 5 сакавіка 2016.
9. ↑  Святлана Алексіевіч набыла апартаменты ў «доме Чыжа» **(нявызн.)**.  nashaniva.by (5 мая 2016). Праверана 1-6-2019.
10. ↑  *Дзяніс Марціновіч*. Мільён за кватэру. Жыхары «дома Чыжа»: хто яны? **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  tut.by (nashaniva.by) (9 жніўня 2013). Архівавана з першакрыніцы 1 чэрвеня 2019.

Спасылкі
--------

* *Дзяніс Марціновіч*. Мільён за кватэру. Жыхары «дома Чыжа»: хто яны? **(нявызн.)**(недаступная спасылка).  tut.by (nashaniva.by) (9 жніўня 2013). Архівавана з першакрыніцы 1 чэрвеня 2019.
* Жилой дом «У Троицкого»: слава Эйфелевой башни или архитектурный провал (мнения экспертов)

| ⛭Траецкае прадмесце |
| --- |
| вул. Максіма Багдановіча | № 3 • № 7 • № 7а (Літаратурны музей Максіма Багдановіча) • № 9 • Кітаеўская сінагога («Дом прыроды») • № 11 • № 13 • Будынак абутковай фабрыкі Цытвера • № 17 • № 17а • № 19 • № 21 • Трэці Дом Саветаў • Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча **Старатраецкая плошча**: Троіцкі манастыр базыльянак • Мінская гарадская бальніца  **Плошча Парыжскай камуны**: Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета |
| вул. Старажоўская | № 1 • № 3 • № 5 • Ля Траецкага |
| вул. Старавіленская | № 2 • № 4 • № 6 • № 8 • № 12 • № 14 • № 16 |
| Траецкая набярэжная | № 4 • № 6 • № 8 |
| вул. Архітэктара Заборскага | № 3 |
| Паркі і скверы | ✰✰ Водна-зялёны дыяметр Мінска • Траецкая гара |
| Помнікі і мемарыялы | Помнік Язэпу Драздовічу • Беларусам замежжа • Дзяўчынка з савой • Помнік Максіму Багдановічу • Месца дома, дзе нарадзіўся М. Багдановіч**Востраў слёз**: Анёл, які плача |
| Масты | Гарбаты мост • Хлусаў мост |