**Хваёвыя**, **Сасновыя** (*Pinaceae*) — сямейства голанасенных раслін.

Апісанне
--------

Аднадомныя вечназялёныя і лістападныя дрэвы і сцелістыя кусты. Каранёвая сістэма магутная, з мікарызай. Драўніна з выразнымі гадавымі слаямі, трахеіды з аблямаванымі порамі на радыяльных сценках. Лісце (ігліца) чаргаванае, суцэльнае. лінейна-ланцэтнае. іголка-, шыла- або лускападобнае, сядзіць паасобку ці па 2—50 у пучках на ўкарочаных парастках. Лісты ў выглядзе ігліцы ў некаторых відаў зімой ападаюць (напрыклад, *Larix*, *Pseudolarix*).

Апісанне
--------

Мікрастробілы адзіночныя, радзей сабраны ў групы, чырвоныя або жоўтыя. Мікраспарафілы шматлікія. ломкія, іншы раз верхняя частка іх загнута накшталт кручка, размешчаны спіральна і на ніжнім баку нясуць па 2 прырослыя мікраспарангіі. Пылковыя зярняты з 2 паветранымі мяшочкамі, радзей без іх (напр. у лістоўніцы). Мужчынскі гаметафіт з 2 зарасткавымі клеткамі. Шышкі дравяністыя, складаюцца з тоўстых, свабодных насенных лускавінак, размешчаных спіральна ў пазухах покрыўных лускавінак, кожная з якіх каля асновы з 2 павернутымі семязародкамі. Архегоніі размешчаны свабодна на жаночым гаметафіце. Насенне часцей са скурастым ці перапончатым крылом (разносіцца ветрам), ці арэхападобнае (напрыклад, у сасны сібірскай). Зародак з 2—18 семязародкамі.

Арэал
-----

Сасновыя характэрны для паўночнага паўшар’я, дзе ўтвараюць з хвоі, елкі, лістоўніцы і іншых як чыстыя лясы на вялікай плошчы, так і змешаныя з іншымі пародамі.

Класіфікацыя
------------

Паводле The Plant List, сямейства налічвае 11 родаў і 255 віды:

* Abies Mill. — Піхта
* Cathaya Chun et Kuang
* Cedrus Trew — Кедр
* Keteleeria Carrière
* Larix Mill. — Лістоўніца
* Nothotsuga Hu ex C.N.Page
* Picea A.Dietr. — Елка
* Pinus L. — Хвоя
* Pseudolarix (J.Nelson) Rehder
* Pseudotsuga Carrière — Дугласія
* Tsuga (Endl.) Carrière — Тсуга

У некаторых крыніцах від хвоі Pinus krempfii Lecomte вылучаюць у манатыпны род *Ducampopinus* A.Chev. пад назвай Ducampopinus krempfii (Lecomte) A.Chev. звычайна таксон Ducampopinus разглядаюць у рангу падроду хвоі Pinus subgen. Ducampopinus (A.Chev.) A.E.Murray

Зноскі
------

1. ↑  *Киселевский А. И.* Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 146. — 160 с. — 2 350 экз.
2. ↑  Pinaceae — The Plant List (англ.)(недаступная спасылка).  www.theplantlist.org. Архівавана з першакрыніцы 2 снежня 2018. Праверана 26 лістапада 2018.
3. ↑  Revue de Botanique Appliquée et d'Agriculture Tropicale[es] xxiv. 31 (1944).
4. ↑  Kalmia; Botanic Journal. Levittown, Philadelphia, PA 13: 13 (1983):.

Літаратура
----------

* *Прусакова Б. М.* Хвоі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал.: I. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 583 с. іл.
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (онлайн) |
| Таксанамія | APNI · EOL · Fossilworks · GBIF · iNaturalist · IPNI · IRMNG · ITIS TSN · NCBI · POWO · Tropicos · WFO · Флора Кітая |
| Нарматыўны кантроль | BNF: 12273053j · GND: 4163738-0 · LCCN: sh85102188 · Microsoft: 2779873067 · NKC: ph162479 |