**Трыло́гія** (фр.: trilogia) — сукупнасць трох твораў мастацтва, аб’яднаных пераемнасцю сюжэту або агульнай ідэяй. Першапачаткова ў грэчаскай літаратуры — тры трагедыі, аб’яднаныя ў адно цэлае адзінствам фабулы ці ідэйнага зместу.

Трылогіі найбольш распаўсюджаны ў літаратуры, кінамастацтве, а таксама сярод відэагульняў, радзей — у выяўленчым мастацтве і музыцы.

Старажытнагрэчаская трылогія
----------------------------

У старажытных грэкаў складалася з трох трагедый з міфалагічным ці гістарычным сюжэтам; прадстаўляліся яны на паэтычных спаборніцтвах у дні свята Дзіянісія. Першапачаткова асобныя часткі трылогіі абавязкова прайграваліся на працягу аднаго дня; далучэнне да трылогіі так званай «драмы сатыраў», якая кантрастуе з ёй па пабудове і прызначэнню, стварала «тэтралогію». З V ст. да н.э. гэта патрабаванне пачынае парушацца, а з IV ст. да н.э. «драма сатыраў» аддзяляецца ад трагічнай трылогіі і ставіцца на асобых спаборніцтвах.

Антычныя трылогіі дайшлі да нас у абрыўках; так з захаваных сямі трагедый Эсхіла чатыры з’яўляюцца часткамі трылогій, прысвечаных міфам пра Данаідаў, Эдыпа, Праметэя і гістарычныя падзеі — паражэнне персаў. З гэтых трылогій толькі «Арэстэя» захавалася цалкам; згублена толькі «драма сатыраў» — «Пратэй».

У далейшым, ужо ў Сафокла, трагедыі набываюць самастойную скончанасць і асобную значнасць; так «Эдып-цар», «Эдып у Калоне» і «Антыгона», хоць і звязаныя адзінствам сюжэту, не аб’ядноўваліся паэтам у трылогію.

Драма Новага часу
-----------------

У драматычнай творчасці новага часу сустракаюцца спробы адрадзіць трылогію.; такія трылогіі Фрыдрых Шылера («Валенштэйн»), Франца Грыльпарцэра («Залатое руно»), Рыхарда Вагнера («Нібелунгі»), Суінберна («Марыя Сцюарт») і іншыя.

У літаратуры
------------

Прынцып трылогіі ўжываецца таксама ў будове раману і аповесці.

* **Жуль Верн**

1. «Дзеці капітана Гранта»
2. «20 000 лье пад вадой»
3. «Таямнічы востраў»

* **Жуль Верн**

1. «З Зямлі на Месяц»
2. «Вакол Месяца»
3. «Свет дагары нагамі»

* **Аляксандр Дзюма**

1. «Тры мушкецёры»
2. «Праз дваццаць гадоў»
3. «Віконт дэ Бражэлон»

* **Эміль Заля**

1. «Лурд»
2. «Рым»
3. «Парыж»

* **Якуб Колас**

1. «У палескай глушы»
2. «У глыбі Палесся»
3. «На ростанях»

* **Клайв Стэйплз Льюіс**

1. «З маўклівай планеты»
2. «Перэландра»
3. «Тая агідная сіла»

* **Генрык Сянкевіч**

1. «Агнём і мячом»
2. «Патоп»
3. «Пан Валадыеўскі»

* **Джон Рональд Руэл Толкін**

1. «Брацтва Пярсцёнка»
2. «Дзве вежы»
3. «Вяртанне караля»

Трылогія ў музыцы
-----------------

Трылогія ў кіно
---------------

Трылогія ў гульнях
------------------

* **«Age of Empires»**

1. Age of Empires (1997)
2. Age of Empires II: The Age of Kings (1999)
3. Age of Empires III (2005)

* **«Deus Ex»**

1. Deus Ex (2000)
2. Deus Ex: Invisible War (2003)
3. Deus Ex: Human Revolution (2011)

* **«Diablo, серыя гульняў»**

1. Diablo (1996)
2. Diablo II (2000)
3. Diablo III (2012)

* **«Doom, серыя гульняў»**

1. Doom (1993)
2. Doom II: Hell on Earth (1994)
3. Doom 3 (2004)

* **«Dungeon Siege»**

1. Dungeon Siege (2002)
2. Dungeon Siege II (2005)
3. Dungeon Siege III (2011)

* **«Empire Earth»**

1. Empire Earth (2001)
2. Empire Earth II (2005)
3. Empire Earth III (2007)

* **«Fable»**

1. Fable: The Lost Chapters (2006)
2. Fable II (2008)
3. Fable 3 (2010)

* **«F.E.A.R.»**

1. F.E.A.R. (2005)
2. F.E.A.R. 2: Project Origin (2009)
3. F.E.A.R. 3 (2011)

* **«Gears of War»**

1. Gears of War (2006)
2. Gears of War 2 (2008)
3. Gears of War 3 (2011)

* **«Halo»**

1. Halo: Combat Evolved (2001)
2. Halo 2 (2004)
3. Halo 3 (2007)

* **«Mass Effect, серыя»**

1. Mass Effect (2007)
2. Mass Effect 2 (2010)
3. Mass Effect 3 (2012)

* **«Max Payne»**

1. Max Payne (2001)
2. Max Payne 2: The Fall of Max Payne (2003)
3. Max Payne 3 (2012)

* **«Red Alert»**

1. Command & Conquer: Red Alert (1996)
2. Command & Conquer: Red Alert 2 (2000)
3. Command & Conquer: Red Alert 3 (2008)

* **«Soldier of Fortune»**

1. Soldier of Fortune (2000)
2. Soldier of Fortune II: Double Helix (2002)
3. Soldier of Fortune: Payback (2007)

* **«S.T.A.L.K.E.R. серыя гульняў»**

1. S.T.A.L.K.E.R.: Цень Чарнобыля (2007)
2. S.T.A.L.K.E.R.: Чыстае неба (2008)
3. S.T.A.L.K.E.R.: Кліч Прыпяці (2009)

* **«Stronghold»**

1. Stronghold (2001)
2. Stronghold 2 (2005)
3. Stronghold 3 (2011)

* **«Syberia»**

1. Syberia (2002)
2. Syberia II (2004)
3. Syberia III (2011)

* **«The Sims»**

1. The Sims (2000)
2. The Sims 2 (2004)
3. The Sims 3 (2009)

* **«Uncharted»**

1. Uncharted: Drake’s Fortune (2007)
2. Uncharted 2: Among Thieves (2009)
3. Uncharted 3: Drake's Deception (2011)

* **«Wolfenstein, значэнні»**

1. Wolfenstein 3D (1992)
2. Return to Castle Wolfenstein (2001)
3. Wolfenstein (2009)

Бібліяграфія
------------

* Hermann G. Die tragischen Tetralogien der Griechen, Lpz. 1819;
* Welcker F. G. Die Äschylische Trilogie, Darmstadt, 1824;
* Steinweg C. Studien zur Entwicklungsgechichte der Tragödie, B. VI. Halle a/s. 1924;
* Wiesmann P. Das Problem der tragischen Tetralogie, Diss. Zürich, 1929.

| Літаратурныя цыклы |
| --- |
| 
Дылогія **(2)** ·  Трылогія **(3)** ·  Тэтралогія **(4)** ·  Пенталогія **(5)** ·  Гексалогія **(6)** ·  Гепталогія **(7)** і г. д.
 |