**Яцак (Гіяцынт) Адрованж-Вайтковіч** гербу Адрованж (1183 або 1185, Камень-Слёнскі — 15 жніўня 1257, Кракаў) — каталіцкі місіянер і дамініканскі манах, кананізаваны каталіцкай царквой 17 красавіка 1594 года.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў дваранскай сям'і Адрованжаў, быў сваяком біскупа Іва Адрованжа  (польск.) (бел.. Вучыўся ва ўніверсітэтах Парыжа і Балонні. Як і ўсе з гэтага роду, ездзіў у Кракаў і ў мясціны, якія ім належалі, а таксама ў Шыдловец і навакольныя Хлевіск і Дэмбна. Быў канонікам кракаўскай капітулы, старшынёй якой быў Іва Адрованж. Гэты біскуп запрасіў у Польшчу дамініканцаў. Святы Дамінік выказаў пажаданне, каб да ордэна далучылася некалькі палякаў; высланыя ў Ордэн былі прапаведнікі Адрованжаў Яцака і Чэслава. Яны былі апошнімі братамі, якіх блаславіў асабіста Св. Дамінік у 1221 годзе. Наступны генерал дамініканцаў Іардан з Саксоніі выправіў абодвух палякаў у Польшчу з місіяй стварэння новых манастыроў. Яны атрымалі парафіяльны касцёл Св. Троіцы ў Кракаве. У 1226 дамініканамі створана польская правінцыя. Адтуль Св. Яцак быў адпраўлены на генеральны капітул у 1228 годзе. Дзякуючы энтузіязму Св. Яцака былі пабудаваны кляштары ў Гданьску і Плоцку (1225), Хелмна (1233), Эльблонгу (1238), Торуні, Рызе і Кёнігсбергу. Святы Яцак таксама евангелізаваў Русь. Ён заснаваў кляштар у Кіеве і ў Галічы. Ён памёр у Кракаве 15 жніўня 1257 года.

яго падзвіжніцкая дзейнасць апісана Міколам Гусоўскім у агіяграфічнай паэме «Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта».

Ушанаванне
----------

Кананізаваны Папас Кліментам VIII 17 красавіка 1594 года. Дзень памяці святога — 17 жніўня, паколькі на 15 жніўня ў каталіцкай царкве прыпадае свята Успення Найсвяцейшай Дзевы Марыі.

Асноўнай гістарычнай крыніцай, звязанай з гісторыяй жыцця Яцака з'яўляецца жыціе, напісанае ў XIV стагоддзі выкладчыкам Станіславам з Кракаўскага кляштара.

Гэты святы з'яўляецца галоўным заступнікам Архібіскупства катавіцкага і апольскага. Ягоным імем названа адно з узгор'яў у Львове, дзе Яцак хаваўся ад татар. Святы Яцак Адрованж з'яўляецца адзіным палякам, увекавечаным у статуях, якія стаяць на калянадзе вакол плошчы Святога Пятра ў Рыме. Яго адлюстраваў у сваіх карцінах Эль Грэка.

У 1686 годзе Папа Інакенцій XI назваў яго заступнікам Літвы. У іспанамоўных краінах вядомы як Сан-Ясінта. З'яўляецца заступнікам базілікі Св. Гіяцынта ў Чыкага, і людзей, якім пагражае ўтапленне.

Гл. таксама
-----------

* Касцёл Гіяцынта ў Выбаргу

Зноскі
------

1. ↑  Hyacinthus Odrowaz // opac.vatlib.it<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84353965'></a>
2. ↑  Hyacinthe, saint // AlKindi<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355'></a>

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Яцак Адрованж
* *Мацей Мюллер.* Бела-чорны святы // *Наша Вера*. — 2007. — В. 41. — № 3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Бракгаўза і Эфрона · Новы · Allgemeine Deutsche Biographie · Catholic (1997—…) · Treccani |
| Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave · IPSB: jacek-odrowaz-swiety · Sejm-Wielki.pl |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10868517 · GND: 119410788 · ICCU: BVEV071709 · ISNI: 0000 0000 8100 4222 · LCCN: no93022226 · NKC: jo2016934903 · NUKAT: n96211038 · SUDOC: 132119447 · VIAF: 21716152 |

 |