**Нігяр Ханым** (турэцк.: Nigâr Hanım, асман. نگار خانم‎; нар. 1856, Стамбул, Асманская імперыя — 1 красавіка 1918, Стамбул, Асманская імперыя) — асманская паэтэса і пісьменніца.

Біяграфія
---------

Нігяр Ханым мела венгерскае паходжанне, яе бацька Макар Асман-паша збег у Асманскую імперыю з Венгрыі ў 1848 годзе, калі пачалася рэвалюцыя (1848—1849). Нігяр нарадзілася ў 1856 годзе ў Стамбуле. Яна атрымала адукацыю ў французскай школе ў Кадыкёй, навучылася граць на фартэпіяна ў вельмі раннім узросце, акрамя таго вывучала турэцкую, арабскую і фарсі з рэпетытарам. Выдатна ведала французскую, грэчаскую, нямецкую; на італьянскай, армянскай, фарсі і венгерскай чытала і пісала дастаткова добра, у агульнай складанасці ведала восем моў. Яна добра разбіралася ў культуры Усходу і Захаду, ведала французскую літаратуру і неўзабаве пачала пісаць вершы на французскай мове. Яе ранняя Паэзія напісана ў традыцыйным канапавым стылі, але пазней пад уплывам творчасці Махмуда Экрэма Рэджаізадэ і іншых аўтараў яна заняла больш мадэрнісцкую пазіцыю. Нігяр Ханым укараняла заходнія стылі ў турэцкай літаратуры і стала вядучай паэтэсай Асманскай імперыі ў перыяд пасля Танзімата. Яе стыль і выбар тэм маюць ярка выражаны жаночы характар. Яе вершы часта публікавалі ў турэцкіх газетах таго часу.

За сваю гуманітарную дзейнасць яна атрымала ад султана Абдул Хаміда II Ордэн Міласэрнасці.

У апошнія гады яе жыцця з-за хвароб яна рэдка з’яўлялася на людзях і вяла затворніцкі лад жыцця. Нігяр Ханым памерла ў Стамбуле 1 красавіка 1918 года.

Асабістае жыццё
---------------

Бацька выдаў яе замуж у чатырнаццаць год, але праз некалькі гадоў шлюб распаўся і яна развялася. Вядома, што ў Нігяр быў сын Саліх Керамет, які навучаў дзяцей апошняга Халіфа Асманскай імперыі Абдул-Меджыда II. Пасля таго, як 3 сакавіка 1924 года быў выдадзены закон № 431, згодна з якім усе прамыя члены дынастыі Асманаў выганяліся з краіны, Саліх Керамет пакінуў Турцыю разам з Абдул-Меджыдам.

Яна была важнай і вядомай фігурай у грамадстве свайго часу. Акрамя сваёй кар’еры ў якасці паэта, яе лад жыцця меў вялікі ўплыў на грамадства і перспектывы для жанчын у Асманскай імперыі ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. Хоць яна і не была феміністкай, яе ўяўленне аб правах жанчыны нашмат апярэджвалі свой час.

Бібліяграфія
------------

Акрамя вершаў яна пісала прозу і зрабіла некалькі перакладаў.

Няпоўны спіс яе асноўных работ:

Паэзія:

* *Efsus I* (1877)
* *Efsus II* (1891)
* *Nîrân* (1896)
* *Aks-i Sada* (1900)
* *Safahat-ı Kalb* (1901)
* *Elhan-ı Vatan* (1916)

П’еса:

* *Tesir-i Aşk*

Мемуары:

* *Hayatımın Hikâyesi* (апублікаваныя 1959)

Зноскі
------

1. 1 2  Nigar Hanim // WomenWriters Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q22811588'></a>
2. 1 2  Nigâr bint Osman // Faceted Application of Subject Terminology Праверана 9 кастрычніка 2017.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596'></a>
3. ↑  *Nazan Bekiroğlu, Şair Nigar Hanım, İstanbul, 2008 sf 241* .
4. ↑  *Nazan Bekiroğlu, Şair Nigar Hanım, İstanbul 2008 sf. 267.* .
5. ↑  ARTS - Ottoman medal for 'compassionate' British lady to go under the hammer **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 7 верасня 2017. Праверана 18 красавіка 2016.
6. ↑  Nazan Bekiroğlu **(нявызн.)**.  www.nazanbekiroglu.com. Архівавана з першакрыніцы 15 сакавіка 2016. Праверана 18 красавіка 2016.
7. ↑  .

Літаратура
----------

* Şair Nigar Hanım (İnceleme; İletişim Yayınları, 1998)
* Cosman, Carol, and Joan Keefe, and Kathleen Weaver, The Penguin Book of Women Poets, Allen Lane London 1978

Спасылкі
--------

* Артыкул у літаратурнай энцыклапедыі
* Нігяр Ханым
* Şair Nigar Hanım
* *Arslanbenzer H.* Nigar Hanım: Cry on my own — Daily Sabah (26/08/2016)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Нарматыўны кантроль | LCCN: nr96026710 · VIAF: 25009725 |