**Макс Біл** (ням.: Max Bill; 22 снежня 1908, Вінтэртур — 9 снежня 1994, Берлін) — швейцарскі мастак, архітэктар і дызайнер, прадстаўнік цюрыхскай школы канкрэтнага мастацтва.

Біяграфія
---------

У 1924—1927 гадах Макс Біл вучыўся ювелірнай справе і спецыялізаваўся на ўпрыгожваннях са срэбра. Ва ўзросце 17 гадоў, у 1925 годзе ён быў запрошаны на парыжскую Міжнародную выставу дэкаратыўнага мастацтва, дзе пазнаёміўся з творамі Ле Карбюзье, К. С. Мельнікава і Іозефа Гофмана. У 1924—1928 гадах Макс Біл працягнуў сваё навучанне ў Дэсаў, у школе Баўхаўса. У гэты час у школе выкладалі Джозеф Альберс, Васіль Кандзінскі, Оскар Шлемер, Ласла Мохай-Надзь і іншыя майстры.

З 1929 гады Макс Біл прафесійна заняты як архітэктар. На працягу ўсёй сваёй біяграфіі ён працуе як мастак і графік. Стварае асобныя скульптурныя праекты. З 1932 па 1937 год Біл з’яўляецца сябрам групы «Абстракцыя-Творчасць» (Abstraction-Création) у Парыжы. У 1936 годзе, у каталогу выстаўкі сваіх твораў ён вызначае сваё мастацтва як «канкрэтнае» і становіцца адным з самых вядомых прадстаўнікоў стылю канкрэтнага мастацтва. Макс Біл пазіцыянуе свае працы як злучэнне функцыяналізму і канцэптуальнага падыходу. З 1936 года ён пачынае публікуе тэарэтычныя працы і ў 1941 засноўвае выдавецтва «Альянс» (Allianz-Verlag). З 1938 года Макс Біл — член Міжнароднага кангрэса сучаснай архітэктуры.

У 1944—1945 гадах мастак пачынае выкладаць у цюрыхсткай Акадэміі прыкладнога мастацтва. У гэты перыяд ён завязвае сяброўскія адносіны з Жоржам Вантангерло і Францішкам Купкай. У 1951—1956 гадах Макс Біл — адзін з заснавальнікаў і кіраўнік Вышэйшай школы мастацтваў у нямецкім Ульме. Таксама, як архітэктар, ён становіцца стваральнікам будынку Ульмскай школы. Узначальваючы Ульмскую школу Макс Біл развівае канцэпцыю дызайну як ідэальнай формы. Фактычна, лічыцца стваральнікам і ідэолагам Ульмскай школы.

У 1957 годзе мастак вяртаецца ў Цюрых. У 1967—1974 гадах ён выкладае ў Вышэйшай школе мастацтваў у Гамбургу. У 1961—1964 гадах Макс Біл быў заняты як архітэктар швейцарскай выставы Expo64 у Лазане. Удзельнік выставак сучаснага мастацтва documenta I, II і III (у 1955, 1959 і 1964 гадах адпаведна) у Каселі.

Зноскі
------

1. 1 2  Max Bill<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
2. ↑  Max Bill // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00019817<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103969031'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
3. ↑   Праверана 30 чэрвеня 2022.
4. ↑  Max Bill — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716'></a>
5. ↑  Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
6. ↑  Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 1998.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q70'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q642074'></a>
7. ↑   Праверана 21 кастрычніка 2018.
8. ↑  Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 2004. Праверана 6 лютага 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q70'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q642074'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | Structurae · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Movie Database · RKDartists |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Кругасвет · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Treccani · Universalis · Швейцарскі гістарычны |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV10183952 · BIBSYS: 90235567 · BNC: a10669966 · BNE: XX990084 · BNF: 123521927 · CiNii: DA02936542 · GND: 118510878 · ISNI: 0000 0001 0905 7124 · LCCN: n50011175 · LNB: 000193255 · NDL: 00433307 · NKC: jn20000700174 · NLA: 35018635 · NLG: 216188 · NLP: A10920481 · NSK: 000060096 · NTA: 07031005X · NUKAT: n97007526 · PTBNP: 1574096 · SUDOC: 027281531 · VIAF: 59159466 · ULAN: 500005369 |

 |