**Энтальпі́я**, ці **цеплазмяшчальнасць** (стар.-грэч.: ἐνθάλπω [enthálpō] — «награваю») — поўная энергія сістэмы, у дадзеным выпадку такая энергія, якую магчыма цалкам перавесці ў цеплыню.

Гісторыя з'яўлення паняцця
--------------------------

Самыя раннія працы, звязаныя з гэтай велічынёй з'явіліся ў 1875, калі Дж. Гібс (1839—1903) увёў «цепллавую функцыю сталага ціску». Аднак Гібс не карыстаўся словам «энтальпія» ў сваіх працах.

Само слова «энтальпія» упершыню з'яўляецца ў навуковай літаратуры ў 1909 у публікацыі Дж. Дальтона (1766—1844). Згодна гэтай публікацыі па прапанове Гайкэ Камерлінг-Онэса (1853—1926) назва «энтальпія» была замацавана за гэтай велічынёй.

Абазначэнне
-----------

На працягу многіх гадоў для абазначэння энтальпіі выкарыстоўваліся розныя знакі. У 1922 годзе А. Портэр прапанаваў сімвал {\displaystyle H} (ад англ.: heat content — цеплазмяшчальнасць) як агульнапрыняты стандарт, які выкарыстоўваецца і па сённяшні дзень. У тэрмадынаміцы таксама шырока карыстаюцца абазначэннем энтальпіі літарай {\displaystyle I}.

Размернасць энтальпіі у Міжнароднай сістэме адзінак СІ — джоўль (Дж).

Фізічны сэнс энтальпіі
----------------------

Энтальпія складаецца з сумы ўнутранай энергіі і здабытку ціску на аб'ём:

{\displaystyle H=U+pV.}
Энтальпія — з'яўляецца экстэнсіўнай велічынёй (залежыць ад масы і аб'ёму сістэмы), то бок мае ўласцівасць адытыўнасці. Каб зрабіць яе інтэнсіўнай велічынёй трэба падзяліць яе абсалютнае значэнне на масу цела:

{\displaystyle u={\frac {U}{m}}\,;\quad h={\frac {H}{m}}\,;\quad v={\frac {V}{m}}.}
Тады на адзінку масы рэчыва [Дж/кг] формула для энтальпіі мае выгляд:

{\displaystyle h=u+pv,}
дзе

* {\displaystyle h} — удзельная энтальпія [Дж/кг],
* {\displaystyle u} — удзельная ўнутраная энергія [Дж/кг],
* {\displaystyle p} — ціск [Па],
* {\displaystyle v} — удзельны аб’ём [м³/кг].

Змяненне энтальпіі
------------------

На практыцы, у асноўным, разлічваюць толькі змяненне энтальпіі каб, напрыклад, вызначыць страты энергіі.

Змяненне энтальпіі ў дыферэнцыяльнай форме:

{\displaystyle \mathrm {d} H=\mathrm {d} U+d(pV)=TdS-pdV+pdV+Vdp=TdS+Vdp.}
Энтальпія ёсць функцыя стану сістэмы — яе змяненне не залежыць ад спосабу пераходу ў канцавы стан сістэмы з пачатковага.

У ізабарным працэсе (p=const) змяненне энтальпіі тоесна колькасці цеплыні, перададзенай сістэме, тады ураўненне прымае выгляд:

{\displaystyle dH=dQ=TdS,}
таму энтальпію яшчэ называюць цеплавой функцыяй.

Пры сталым ціску энтальпію таксама выражаюць праз цеплаёмістасць цела:

{\displaystyle dH=C\_{p}dT}
ці

{\displaystyle dH=c\_{p}mdT}
дзе:

* {\displaystyle c\_{p}} — удзельная цеплаёмістасць цела пры сталым ціску [кДж/(кг∙К)],
* {\displaystyle m} — маса цела [кг].

Гл. таксама
-----------

* Энергія
* Унутраная энергія
* Цеплыня
* Энтрапія

Зноскі
------

1. 1 2  Howard, Irmgard K. H Is for Enthalpy, Journal of Chemical Education, vol. 79, Issue 6, p.697  (англ.)
2. ↑  *Хрусталев Б. М. Несенчук А.П. Романюк В. Н.* Техническая термодинамика: в 2-х частях. Ч.1. — Мінск: Технопринт, 2004. — С. 72. — 487 с. — ISBN 985-464-547-9.

Літаратура
----------

* Хрусталев Б. М. Несенчук А. П. Романюк В. Н. Техническая термодинамика: в 2-х частях. Ч.1 — Мінск: Технопринт, 2004. — С. 72. — 487 с. — ISBN 985-464-547-9.
* Бурдаков В. П. Термодинамика — Москва: Дрофа, 2009. ч.1. 479 с.
* Ишлинский А. Ю. Новый политехнический словарь- Москва: Большая Российская энциклопедия, 2000.671 с.