**Дзень маці** — міжнароднае свята ў гонар маці.
У гэты дзень прынята віншаваць маці і цяжарных жанчын, у адрозненне ад Міжнароднага жаночага дня, калі віншаванні прымаюць усе прадстаўніцы жаночага полу. У розных краінах гэты дзень адзначаецца ў розныя дні. Галоўным чынам, у свеце Дзень маці адзначаецца ў другую нядзелю мая, у тым ліку ў ЗША, Украіне, Эстоніі, на Мальце, Кіпры, у Даніі, Фінляндыі, Германіі, Італіі, Турцыі, Аўстраліі, Японіі, Бельгіі, Бразіліі. Дзень маці ў Расіі адзначаюць у апошнюю нядзелю лістапада, у Егіпце — 21 сакавіка, у Беларусі — 14 кастрычніка, у Грузіі — 3 сакавіка, у Арменіі — 7 красавіка. У Рэспубліцы Казахстан дзень маці адзначаецца ў трэцюю нядзелю верасня, у Кіргізіі — трэцяя нядзеля мая, у Вялікабрытаніі — у першую нядзелю сакавіка, у Грэцыі — 9 мая, у Польшчы — 26 мая. Дзень маці адзначаюць 8 сакавіка. Шведы і французы віншуюць сваіх маці ў апошнюю нядзелю мая. Сербы — у снежні. У Іспаніі і Партугаліі дзень маці адзначаецца ў першую нядзелю мая. На Філіпінах 10 мая.

Гісторыя свята
--------------

Ушаноўванне жанчыны-маці мае шматвяковую гісторыю.

З XVII па XIX стагоддзе у Вялікабрытаніі адзначалася так званая «Матчына нядзеля» (англ.: Mothering Sunday) — у другую нядзелю Вялікага паста, прысвечаная ўшаноўванню маці па ўсёй краіне.

У ЗША Дзень маці ўпершыню публічна быў падтрыманы вядомай амерыканскай пацыфісткай Джуліяй Уорд Хоўв у 1872 годзе. «Дзень маці» па версіі Джуліі Уорд — дзень адзінства маці ў барацьбе за мір ва ўсім свеце. Канцэпцыя Джуліі Уорд не знайшла шырокай падтрымкі ні ў ЗША, ні ў іншых краінах.

У 1907 годзе амерыканка Ганна Джарвіс з Філадэльфіі выступіла з ініцыятывай ушаноўвання маці ў памяць пра сваю маці. Ганна напісала лісты ў дзяржаўныя ўстановы, заканадаўчыя органы і выбітным асобам з прапановай адзін дзень у годзе прысвяціць ушаноўванню маці. У 1910 годзе штат Віргінія першы прызнаў Дзень Маці афіцыйным святам. У 1914 годзе прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан абвясціў другую нядзелю мая нацыянальным святам у гонар усіх амерыканскіх маці.

Услед за ЗША другую нядзелю мая абвясцілі святам 23 краіны (у іх ліку: Бахрэйн, Ганконг, Індыя, Малайзія, Мексіка, Нікарагуа, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Аман, Пакістан, Катар, Саудаўская Аравія, Сінгапур, Аўстралія, Украіна, Эстонія і інш.), а яшчэ больш трыццаці адзначаюць свята ў іншыя дні.

У Беларусі адзначаць Дзень маці пачалі ў 1996 годзе.

Сімволіка і звычаі
------------------

У ЗША і Аўстраліі існуе традыцыя насіць у гэты дзень на адзежы кветку гваздзікі. Прычым колер мае значэнне, так каляровая гваздзіка кажа пра тое, што маці чалавека жывая, а белыя кветкі прышпільваюць да адзежы ў памяць пра памерлых маці.

Зноскі
------

1. ↑  Празднование дня матери
2. 1 2  Дзень маці. Гісторыя і асаблівасці свята ў праекце «Каляндар свят».
3. ↑  The Council of Ministers of the Republic of Belarus (14 October 2009). *Support for mothers remains the key priority of Belarus’ social policy*. Архіўная копія **(нявызн.)**. Архівавана з першакрыніцы 30 сакавіка 2014. Праверана 7 чэрвеня 2016.
4. ↑  Дзень маці: традыцыі, падарункі

Спасылкі
--------

* Малюначкі з віншаваннямі на дзень маці Архівавана 23 верасня 2014.
* Дзень маці Расіі
* Віншаванні з Днём маці ў вершах
* Гісторыя свята Архівавана 30 снежня 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) |
| Нарматыўны кантроль | GND: 4371191-1 · LCCN: sh85087540 · LNB: 000139776 |