Карта, на якой намаляваны {{нп3|Пераварот пяці варвараў|||Upheaval of the Five Barbarians}}
**Катастрофа Юнцзя** (??) адносіцца да падзеі ў кітайскай гісторыі, якая адбылася ў 311 г. н. э. (5-ы год эры *Юнцзя* праўлення {{нп3|Хуай-дзі (Заходняя Цзінь)|імператара Хуая з Цзінь|ru|Хуай-ди (Западная Цзинь)}}, адсюль і назва), калі войскі {{нп3|Паўночнай Хань||ru|Северная Хань}} пад кіраўніцтвам {{нп3|хунну||ru|Хунну}} захапілі і разрабаваў Лаян, сталіцу дынастыі Заходняя Цзінь. Пасля гэтай перамогі армія Хань учыніла разню жыхароў горада, забіўшы наследнага прынца Цзінь, мноства міністраў і больш за 30 000 мірных жыхароў. Яны таксама спалілі палацы і раскапалі маўзалеі дынастыі Цзінь. Гэта была ключавая падзея падчас {{нп3|Пераварот пяці варвараў|Перавароту пяці варвараў||Upheaval of the Five Barbarians}} і пачатку эры {{нп3|Шаснаццаць варварскіх дзяржаў|Шаснаццаці варварскіх дзяржаў|ru|Шестнадцать варварских государств}}, і яна адыграла важную ролю ў падзенні дынастыі Заходняя Цзінь у 316 г. н.э.

У 1907 годзе Аўрэль Стэйн знайшоў 5 лістоў, напісаных на {{нп3|Сагдыйская мова|сагдыйскай мове|ru|Согдийский язык}}, вядомых як «Старажытныя лісты» ў закінутай вартавой вежы каля Дуньхуана. Адзін ліст у калекцыі быў напісаны сагдыйцам Нанай-вандакам, адрасаваным сагдыйцам на радзіме ў Самаркандзе, у якім паведамлялася аб масавым паўстанні паўстанцаў хунну супраць іх кітайскіх кіраўнікоў хань з дынастыі Заходняя Цзінь. Далей ён паведаміў сваім людзям, што ўсе сагдыйцы і {{нп3|індыйцы||uk|Індійці}} ў кітайскай сталіцы Заходняга Цзінь Лаяне памерлі ад голаду з-за паўстання. Кітайскі імператар хань пакінуў Лаян, калі ён трапіў у аблогу паўстанцаў хунну, і яго палац быў спалены. Нанай-вандак таксама сказаў, што горада {{нп3|Ечэн (Старажытны Кітай)|Е|ru|Ечэн (древний Китай)}} больш не існуе, бо паўстанне хунну прывяло да катастрофы для сагдыйскай дыяспары ў Кітаі.

Катастрофа Юнцзя стала галоўным штуршком для масавай міграцыі і экспансіі ханьцаў на поўдзень Кітая. Многія генеалогіі кланаў прыпісваюць гэтую падзею, у прыватнасці, як прычыну, па якой іх продкі перасяліліся з поўначы ў месцы ў правінцыях Фуцзянь, Гуандун і г.д.



1. ↑  "Volume 102: 劉聰載記". *Book of Jin*. 648. p. 2659. 曜於是害諸王公及百官已下三萬餘人
2. ↑  Sims-Williams, N. (December 15, 1985). "ANCIENT LETTERS". *Encyclopædia Iranica*. Vol. II. Encyclopædia Iranica. pp. 7–9.
3. ↑  *Keramidas, Kimon*. SOGDIAN ANCIENT LETTER II **(нявызн.)**. *NYU*.  Telling the Sogdian Story: A Freer/Sackler Digital Exhibition Project.
4. ↑  The Sogdian Ancient Letters 1, 2, 3, and 5 **(нявызн.)**. *Silk Road Seattle - University of Washington*.
5. ↑  *Norman, Jeremy*. Aurel Stein Discovers the Sogdian "Ancient Letters" 313 CE to 314 CE **(нявызн.)**. *History of Information*.
6. ↑  Sogdian Ancient Letter No. 3. Reproduced from Susan Whitfield (ed.), The Silk Road: Trade, Travel, War and Faith (2004) p. 248.
7. ↑  Ancient Letters **(нявызн.)**. *THE SOGDIANS Influencers on the Silk Roads*.  Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian Institution..
8. ↑  *Keramidas, Kimon*. SOGDIAN ANCIENT LETTER III: LETTER TO NANAIDHAT **(нявызн.)**. *NYU*.  Telling the Sogdian Story: A Freer/Sackler Digital Exhibition Project.
9. ↑  Sogdian letters **(нявызн.)**. *ringmar.net*.  History of International Relations (5 сакавіка 2021).
10. ↑  Vaissière, Étienne de la (2005). "CHAPTER TWO ABOUT THE ANCIENT LETTERS". *Sogdian Traders: A History*. Handbook of Oriental Studies. Section 8 Uralic & Central Asian Studies. Vol. 10. Brill. pp. 43–70. doi:10.1163/9789047406990\_005. ISBN 978-90-47-40699-0.
11. ↑  Vaissière, Étienne de la (2005). "About the Ancient Letters". *Sogdian Traders*. Brill. pp. 43–70. doi:10.1163/9789047406990\_005. ISBN 9789047406990.
12. ↑  Livšic, Vladimir A. (2009). "SOGDIAN "ANCIENT LETTERS" (II, IV, V)". In Orlov, Andrei; Lourie, Basil (рэд-ры). *Symbola Caelestis: Le symbolisme liturgique et paraliturgique dans le monde chrétien*. Piscataway: Gorgias Press. p. 344-352. ISBN 9781463222543.
13. ↑  Zhenhe, Zhou; Lo, Kathy (1991). "Migrations in Chinese History and their Legacy on Chinese Dialects". *Journal of Chinese Linguistics Monograph Series* (3): 29–49. JSTOR 23827034.