Міла Джуканавіч, прэзідэнт — непагасная зорка палітычнага небасхілу Чарнагорыі (фота 2010)
Чарнагорыя — адна з самых маладых краін на карце свету. Сёння гэта парламенцкая рэспубліка. Пачынаючы з 1990, краінай кіруе Дэмакратычная партыя сацыялістаў Чарнагорыі. Унітарная дзяржава, дзеліцца на 23 муніцыпалітэты. З’яўляецца адным з заснавальнікаў Міжземнаморскага Саюза і членам Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, Сусветнай гандлёвай арганізацыі, Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе, Савета Еўропы, Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора і Цэнтральнай еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю.

Дзяржаўны лад
-------------

Дзяржаўны лад Чарнагорыі — гэта парламенцкая рэспубліка. Згодна з Канстытуцыяй 2007 года, Чаргнагорыя — гэта прававая, дэмакратычная, экалагічная, сацыяльна справядлівая дзяржава, заснаваная на вяршэнстве закону. Зрэшты, міжнародныя арганізацыі падвяргаюць дэмакратычнасць краіны сумневу: паводле індэкса дэмакратыі Чарнагорыя — гэта пераходны рэжым, або 81-е месца ў свеце, на адной прыступцы з Бенінам.

### Заканадаўчая ўлада

Скупшчына Чарнагорыі (Skupština Crne Gore) — аднапалатны парламент — прымае законы, ратыфікуе дагаворы, прызначае прэм'ер-міністра, міністраў, суддзяў усіх судоў, зацвярджае бюджэт краіны. Адзін дэпутат прадстаўляе 6000 выбаршчыкаў, таму колькасць парламенцкіх крэслаў, у адпаведнасці з дэмаграфіяй, змяняецца ад выбараў да выбараў: у парламенце 2016–2020 дэпутатаў 81, у 2012–2016 іх было 74. Увесь постсацыялістычны час рэй у чарнагорскай палітыцы вядзе Дэмакратычная партыя сацыялістаў Чарнагорыі. 

### Выканаўчая ўлада

Блакітны палац, Цэтынэ. З 2010 — рэзідэнцыя прэзідэнта
Уся паўната выканаўчай улады належыць ураду на чале з прэм'ер-міністрам, якія прадстаўляюць выканаўчаую ўладу і разам з парламентам ажыццяўляюць заканатворчасць. Намінальным кіраўніком дзяржавы з'яўляецца прэзідэнт, што абіраецца прамым галасаваннем на пяцігадовы тэрмін. Прэзідэнт мае даволі шырокі спектр функцый: прадстаўляе краіну на міжнароднай арэне, падпісвае законы, прызначае парламенцкія выбары, прапануе парламенту кандыдатуру прэм'ер-міністра. У 2018 прэзідэнтам Чарнагорыі стаў Міла Джуканавіч, які ўжо займаў гэтую пасаду ў 1998–2002, а ў 1991-1998 быў прэм'ер-міністрам.

Знешняя палітыка
----------------

Пасле абвяшчэння незалежнасці 3 чэрвеня 2006 суверэнная Чарнагорыя распачала будаўніцтва самастойнай знешняй палітыкі. Чарнагорыя — адна з рэдкіх балканскіх краін, што падтрымлівае добрыя адносіны з усімі суседзямі без вынятку. Стратэгічнай мэтай Чарнагорыі з'яўляецца членства ў ЕС. Другім прыярытэтам было сяброўства ў НАТА, безумоўна, больш проста ажыццявімае: Чарнагорыя стала 29-м членам альянса 5 чэрвеня 2017 года. На думку Чарнагорыі, членства ў НАТА забяспечыць палітычную стабільнасць і скароціць шлях да запаветнага ЕС. 

### Беларуска-чарнагорскія адносіны

Асноўны артыкул: **Беларуска-чарнагорскія адносіны**
Дыпламатычныя адносіны з Рэспублікай Беларусь устаноўлены 8 жніўня 2006 года. Пасол Чарнагорыі ў Маскве (на 2019 гэта Раміз Башыч) па сумяшчальніцтве з'яўляецца паслом у Беларусі. У студзені 2019 сяброўства Мінска і Падгорыцы актывізавалася: у Маскве з Башычам сустрэўся пасол Беларусі ў Расіі Уладзімір Сямашка — дыпламаты абмеркавалі перспектывы супрацоўніцтва дзвюх краін; а ў Падгорыцы адбыліся кансультацыі паміж дэлегацыямі Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрства замежных спраў Чарнагорыі. Штогадовы гандлёвы абарот паміж Чарнагорыяй і Беларуссю складае каля паўмільёна даляраў, прычым на экспарт Беларусі прыходзіцца ажно 95 % агульнага аб'ёму.

Адміністрацыйны падзел
----------------------

Асноўны артыкул: **Адміністрацыйны падзел Чарнагорыі**
Чарнагорыя ўключае ў сябе 23 абшчыны (муніцыпалітэты), уключаючы дзве гарадскіх — Падгорыцу і Цэтынэ. Абшчына Падгорыца падзелена на дзве аўтаномныя часткі. З 2011 ў Чарнагорыі афіцыйна выдзяляюцца тры рэгіёны: Паўночны, Цэнтральны і Прыморскі, якія адпавядаюць ментальнаму ўспрыняццю краіны яе жыхарамі і выкарыстоўваюцца статыстыкай і медыя.

Зноскі
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  22 января 2019 года в Подгорице состоялись консультации между Министерством иностранных дел Республики Беларусь и Министерством иностранных дел Черногории
6. ↑

| ⛭ Чарнагорыя ў тэмах |
| --- |
| Гісторыя | Зэта · Асманская правінцыя · Княства · Каралеўства · Банавіна · Пратэктарат · Сацыялістычная Рэспубліка · Сербія і Чарнагорыя · Рэспубліка |  |
| Сімвалы | Сцяг · Герб · Гімн |
| Палітыка | Парламент · Канстытуцыя · Прэзідэнт · Прэм’ер-міністры · Знешняя палітыка · Дыпламатычныя прадстаўніцтвы Чарнагорыі · Дыпламатычныя прадстаўніцтвы ў Чарнагорыі |
| Узброеныя сілы | Сухапутныя войскі · Ваенна-марскія сілы · Ваенна-паветраныя сілы |
| Геаграфія | Адміністрацыйны падзел · Гарады (сталіца · «галоўны горад») · Котарскі заліў |
| Грамадства | Насельніцтва (Чарнагорцы) · Рэлігія (Праваслаўе · Каталіцтва · Іслам) · Культура · Мовы (Чарнагорскі · Сербскі) · Святы · Музыка · Спорт · Адукацыя (Універсітэт) |
| Сувязь | Радыё · Інтэрнэт (.me) · Пошта (Гісторыя пошты) |
| Эканоміка | Турызм (Сусветная спадчына) · Валюта · Транспарт (Чыгуначны транспарт) |
| Партал «Чарнагорыя» · Праект «Чарнагорыя» |

| ⛭Краіны Еўропы: Палітыка |
| --- |
| * Азербайджан¹
* Албанія
* Андора
* Аўстрыя
* Балгарыя
* Беларусь
* Бельгія
* Боснія і Герцагавіна
* Ватыкан
* Венгрыя
* Вялікабрытанія
* Германія
* Грузія
* Грэцыя
* Данія
* Ірландыя
* Ісландыя
* Іспанія
* Італія
* Казахстан²
* Кіпр¹
* Латвія
* Літва
* Ліхтэнштэйн
* Люксембург
* Малдова
* Мальта
* Манака
* Нарвегія
* Нідэрланды
* Партугалія
* Паўночная Македонія
* Польшча
* Расія²
* Румынія
* Сан-Марына
* Сербія
* Славакія
* Славенія
* Турцыя²
* Украіна
* Фінляндыя
* Францыя
* Харватыя
* Чарнагорыя
* Чэхія
* Швейцарыя
* Швецыя
* Эстонія
 |
| Залежныя тэрыторыі |
| * Азорскія астравы
* Аландскія астравы
* Гернсі
* Гібралтар
* Джэрсі
* Востраў Мэн
* Фарэрскія астравы
* Шпіцберген
* Ян-Маен
 |
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы |
| * Абхазія¹
* Косава
* Паўднёвая Асеція¹
* Прыднястроўе
 |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en)  ² У асноўным у Азіі |