Стары будынак манетнага двара
**Дзяржа́ўнае прадпрые́мства «Крэ́мніцкі мане́тны двор»** (славацк.: Mincovňa Kremnica, венг.: Körmöcbányai pénzverde) — дзяржаўны манетны двор Славакіі, знаходзіцца ў Крэмніцы. З'яўляецца адным з найстарэйшых дзейных прадпрыемстваў і найстарэйшым манетным дваром у свеце.

З 2008 года тут выпускаюцца славацкія еўра.

Гісторыя
--------

10 кройцэраў, адчаканеныя падчас рэвалюцыі (1848)
Памятны медаль у гонар папства Яна Паўла II (2005)
Разам са статусам вольнага каралеўскага шахцёрскага горада ад венгерскага караля Карла I Роберта 17 лістапада 1328 Крэмніца атрымала прывілей на працу манетнага двара. Першыя манеты чаканіліся паводле ўзору манетнага двара ў Фларэнцыі і называліся флорыны. У 1499 у Крэмніцы аднымі з першых пачалі чаканіць срэбныя талеры. Прыкладна гэты часам датаваныя першыя вядомыя крэмніцкія медалі.

Пазней пачалася чаканка дукатаў. Яны былі вельмі вядомыя ў Еўропе праз сваю высокую якасць, дакладную масу (3,49 г) і чысціню (986‰) золата. Паводле ацэнак, за час сваёй дзейнасці манетны двор адчаканіў 21,5 млн дукатаў.

Да пачатку XX стагоддзя абсталяванне манетнага двара значна састарэла, з'явіліся нават прапановы па пераносе яго ў Будапешт. Аднак да заканчэння Першай сусветнай вайны гэтага не адбылося. Пасля таго, як чэшскія войскі ўвайшлі ў Паўночную Венгрыю, урад Караі загадаў перавезьці абсталяванне і запас высакародных металаў у сталіцу. Венгерскі ўрад пачаў чаканіць першыя манеты на зношаных станках і штампах у Чэпелі (цяпер раён Будапешта).

Чэхаславацкаму ўраду давялося ствараць манетны двор з нуля, паколькі ў Крэмніцы засталіся адны пустыя будынкі. Абсталявання новага двара пачалося ў 1921. З таго часу Крэмніцкі манетны двор чаканіў манеты для патрэбаў чэхаславацкай дзяржавы і 25 іншых краін. Пад канец Другой сусветнай вайны нацысты ўзарвалі ўсё абсталяванне, аднаўленне адбывалася да лета 1946 года.

У 1955 годзе манетны двор занесены ў спіс нацыянальных культурных славутасцей. У 1986 годзе вытворчасць перанесена ў новы будынак па-за межамі горада, а ў старым будынку ў гістарычным цэнтры засталася вытворчасць медалёў.

Сучаснасць
----------

27 чэрвеня 1988 года Федэральнае міністэрства металургіі, механічнай і электроннай інжынерыі заснавала Дзяржаўнае прадпрыемства «Крэмніцкі манетны двор». З 31 снежня 1996 паўнапраўным уласнікам з'яўляецца Міністэрства фінансаў Славакіі.

Паколькі манетны двор быў адзіным на тэрыторыі Чэхаславакіі, пасля падзелу Чэхаславакіі незалежная Чэшская рэспубліка заснавала ў 1990-х гадах уласны манетны двор. З 23 студзеня 1993 на Крэмніцкім манетным двары пачалася чаканка славацкіх манет.

У цяперашні час манетны двор працягвае чаканіць манеты для некалькіх краін свету, славацкія еўра, памятныя манеты. Выпускае таксама медалі, значыкі і інш.

Зноскі
------

1. 1 2  Архіўная копія (англ.) (pdf)(недаступная спасылка).  Mincovňa Kremnica. Архівавана з першакрыніцы 3 кастрычніка 2015. Праверана 19 кастрычніка 2014.
2. ↑  Ducat — the strongest currency in Central Europe(англ.) // *Annual report 2011*. — С. 9. Архівавана з першакрыніцы 3 кастрычніка 2015.
3. ↑  Foundation Deed, founder and property participation(англ.) // *Annual report 2011*. — С. 21. Архівавана з першакрыніцы 3 кастрычніка 2015.
4. ↑  References (англ.).

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Крэмніцкі манетны двор на Вікісховішчы |

* Афіцыйная старонка (славацк.) (англ.) (ням.)
* Кароткая гісторыя Крэмніцкага манетнага двара (славацк.)