У паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Слабада.

**Слабада́** (трансліт.: *Slabada*, руск.: Слобода) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета. Размешчана за 14 км на паўночны захад ад Лагойска, 53 км ад Мінска, 44 км ад чыгуначнай станцыі Смалявічы на лініі Мінск — Орша.

Гісторыя
--------

У пачатку XIX стагоддзя ў складзе маёнтка Мураваны Двор, у Барысаўскім павеце Мінскай губерні, уласнасць памешчыкаў Няплюевых. Паводле рэвізіі 1811 года, 72 душы мужчынскага полу, належала стацкаму саветніку І. Няплюеву. З 1838 года ўласнасць памешчыка С. Смаляка і яго жонкі Кацярыны. У 1846 годзе 124 сял. душы, у Айнаравіцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. У 1866 годзе ў вёсцы адкрыта школа. У 1870 годзе 79 душ мужчынскага полу, уласнасць памешчыцы К. Смаляк. У 1877 годзе Міністэрствам асветы адкрыта штатная школа, для яе ўзведзены ўласны будынак.

У 1886 годзе цэнтр Гайна-Слабодскай воласці, царкоўна-прыходская школа, бровар, вадзяны млын, за 1 вярсту маёнтак Мураваны Двор. Меліся вадзяны млын, карчма, народнае вучылішча.

У 1897 годзе працавалі хлебазапасны магазін, піцейны дом, цэнтр воласці. У 1905 годзе 19 гаспадарак, якія валодалі 396 дзес. зямлі, уваходзілі ў Тайна-Слабодскую сельскую грамаду. У 1909 годзе пабудавана драўляная капліца. Была прыпісана да Успенскай царквы ў в. Гайна.

На базе дарэвалюцыйнай створана пачатковая школа, якую наведвалі дзеці з 7 вёсак. З лютага да снежня 1918 года вёска акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі, са жніўня 1919 года да ліпеня 1920 года — войскамі Польшчы.

З 1919 года ў БССР. У 1924 годзе ў школе вучыўся 61 слабодскі вучань. З 20 жніўня 1924 года цэнтр Слабадскога сельсавета Лагойскага раёна Мінскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Мінскай вобласці. У вёсцы створаны калгас «Іскра».

У Вялікую Айчынную вайну з пачатку ліпеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія спалілі 1 двор, загубілі 4 жыхароў, 2 вывезлі ў Германію. 18 вяскоўцаў загінулі на фронце, 8 — у партызанскай барацьбе.

Насельніцтва
------------

* **XIX стагоддзе**:
	+ 1800 год — 20 двароў, 145 жыхароў.
	+ 1886 год — 21 двор, 170 жыхароў.
	+ 1897 год — 44 двары, 309 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
	+ 1909 год — 52 двары, 327 жыхароў.
	+ 1917 год — 75 двароў, 391 жыхар.
	+ 1941 год — 60 двароў, 273 жыхары.
	+ 1969 год — 63 двары, 190 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
	+ 2003 год — 38 гаспадарак, 88 жыхароў.
	+ 2010 год — 29 гаспадарак, 65 жыхароў.

Славутасці
----------

* Капліца — помнік народнага драўлянага дойлідства

Вядомыя асобы
-------------

* Ніл Гілевіч (1931—2016) — народны паэт Беларусі.
* Мікола Гіль (1936—2022) — беларускі пісьменнік, журналіст, перакладчык. Брат Ніла Гілевіча.

Заўвагі
-------

1. ↑  Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)

Літаратура
----------

* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8: Мінская вобласць, кн. 3 / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2012. — 624 с.: іл. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0636-9.

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

| ⛭**Гайненскі сельсавет** |
| --- |
| Цэнтр | Лагаза |
| Аграгарадкі | Гайна ·  Корань |
| Вёскі | Александрыно ·  Антаноўка ·  Беланы ·  Вялікія Укропавічы ·  Грамніцы ·  Дабрэнева ·  Дамашы ·  Жырблевічы ·  Звярынічы ·  Зялёны Сад ·  Казыры ·  Красны Бор ·  Кузевічы ·  Лішчыцы ·  Лозкі ·  Малінаўка ·  Малыя Укропавічы ·  Медухава ·  Міхалкавічы ·  Мураванка ·  Нарбутава ·  Новае Гарадзішча ·  Новае Жыццё ·  Новае Чэрнева ·  Прудкі ·  Пуцілава ·  Равячына ·  Родзевічы ·  Селішча ·  Слабада ·  Старое Гарадзішча ·  Старое Чэрнева ·  Сыраеўшчына ·  Сялец ·  Церахі |