**Бетаві**, таксама **мала́йцы Бата́віі**, **мала́йцы Джака́рты**, **батаўцы** (саманазва *Orang Betawi*) — група насельніцтва змешанага паходжання на востраве Ява, карэнныя жыхары горада Джакарта. У Інданезіі разглядаюцца як асобны народ. Прыкладная агульная колькасць (2013 г.) - 5163 тыс. чал.

Паходжанне
----------

Бетаві з'яўляюцца крэоламі, нашчадкамі прадстаўнікоў розных народаў, якія сяліліся ў Джакарце (у 1621 - 1942 гг. — Батвіі) пасля таго, як у XVII ст. яна была пераўтворана ў галандскую калонію. Сярод продкаў бетаві былі рабы з розных кутоў Паўднёва-Усходняй Азіі, выхадцы з Явы, еўрапейцы (пераважна галандцы, фрызы, партугальцы і немцы), кітайцы, арабы і г. д. Нягледзячы на тое, што культура і мова бетаві фарміраваліся пад значным уздзеяннем еўрапейскай і яванскай культур, яны не разглядаліся як пасярэднікі паміж каланізатарамі і карэнным насельніцтвам Інданезіі, не былі прадстаўлены ў элітных колах чыноўнікаў і адміністратараў, мелі нізкі сацыяльны статус. Пасля набыцця незалежнасці Інданезіі сітуацыя моцна не змянілася. Толькі ў 1970-ых гг. улады Джакарты звярнулі ўвагу на самабытнасць мясцовай малайскай культуры і сталі садзейнічаць яе вывучэнню і развіццю.

Асаблівасці культуры
--------------------

Бетаві жывуць пераважна ў межах так званай Вялікай Джакарты, працуюць рабочымі, гандлярамі, рамеснікамі, але сярод іх таксама ёсць і сяляне, якія займаюцца вырошчваннем і продажам садавіны і гародніны. У апошнія дзесяцігоддзі сфарміраваўся бетаўскі пласт прафесійных інтэлектуалаў. Сем'і пераважна малыя нуклеарныя. Захаванню еднасці бетаві спрыяе стварэнне ў горадзе асаблівых кварталаў і раёнаў, населеных прадстаўнікамі гэтага народа.

У культуры бетаві прасочваюцца рысы кітайскага, арабскага, еўрапейскага і асабіста інданезійскага ўплыву. Гэта асабліва ярка прасочваецца ў вясельных традыцыях. Вясельная вопратка нявесты запазычана з кітайскай культуры, а вопратка жаніха паўтарае рысы вясельнай вопраткі ў Індыі і арабскіх краінах. У той жа час, музычнае і танцавальнае мастацтва, а таксама кулінарыя маюць сваю арыгінальную спецыфіку. Напрыклад, бетаўскі танец *японг* заснаваны на сундскім танцы *джайпанган*, аднак пасля ўнясення ў яго кітайскай стылістыкі стаў адрознівацца як ад арыгіналу, так і ад кітайскіх форм. 

Знакаміты тэатральныя вулічныя відовішчы *андэл-андэл*, што суправаджаюцца выступленнем лялек да 2,5 - 3 м у вышыню:

Андэл-андэл

Мова
----

Мова бетаві з'яўляецца крэольскай, належыць да аўстранезійскай сям'і моў, блізкая да яванскай, інданезійскай і малайскай моў. Літаратура на мове бетаві ўзнікла ў XIX ст. Адным з першых аўтараў быў Мухамад Бакір.

Рэлігія
-------

Каля 9% вернікаў бетаві спавядаюць хрысціянства (пераважна пратэстантызм). Большасць астатніх вернікаў — мусульмане, радзей прадстаўнікі традыцыйных культаў.

Зноскі
------

1. ↑  Betawi or not Betawi?
2. ↑  Betawi of Indonesia
3. ↑  Pluralism in classic Betawi literature

Спасылкі
--------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Бетаві на Вікісховішчы |

* Betawi: Jakarta's Indigenous People
* Ian Dulkowski, Traditional Betawi Culture Made a Comeback Through Musical
* Orang Betawi, Orang Jakarta, Orang Indonesia: Construction and transformation of ethnic, urban and national identity in Jakarta Архівавана 17 мая 2011.
* Miwa Patnani, DESCRIPTION OF HAPPINESS ON THE BETAWI PEOPLE IN PERKAMPUNGAN BUDAYA BETAWI SETU BABAKAN
* Betawi Region Архівавана 31 жніўня 2013.
* Jakarta Now - Culture Архівавана 24 чэрвеня 2013.