У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Урублеўскі.
**Валерый Урублеўскі** (27 снежня 1836, Жалудок, Лідскі павет, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — 5 жніўня 1908, Уарвіль, Эр і Луар, Цэнтр — Даліна Луары, Францыя) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863 г. у Беларусі, дзеяч польскага і міжнароднага рэвалюцыйнага руху.

Біяграфія
---------

Нарадзіўся ў мястэчку Жалудок непадалёк ад Шчучына на Лідчыне. Скончыў Віленскі дваранскі і Пецярбургскі лясны інстытуты (На будынку ўніверсітэта ўсталявана мемарыяльная дошка).

Падчас вучобы ўдзельнічаў у студэнцкім руху, быў членам нелегальнага рэвалюцыйнага гуртка, якім кіравалі польскія рэвалюцыянеры-дэмакраты Зыгмунт Серакоўскі і Яраслаў Дамброўскі. Праз гэта завязаў знаёмства са многімі рэвалюцыянерамі, пасябраваў з К. Каліноўскім.

З 1857 г. працаваў памочнікам загадчыка, а пасля загадчыкам лясной школы ў Саколцы на Гарадзеншчыне. Актыўна дапамагаў Каліноўскаму ў яго падпольнай працы, у тым ліку ў выданні і распаўсюджванні «Мужыцкай праўды».

Падчас паўстання кіраваў ваеннымі дзеяннямі інсургентаў. Быў начальнікам штаба паўстанцаў, пазней — камандуючы сіламі Гародзенскага, Люблінскага і Падляшскага ваяводстваў. Ён быў прыхільнікам левага крыла «чырвоных» найбольш актыўных змагароў, якія прытрымліваліся рэвалюцыйных поглядаў, — апоры на сялянскія масы, ліквідацыі памешчыцкага землеўладання, роўных правоў усіх народаў краю. Падчас бою з казакамі 7 жніўня 1864 г. Урублеўскі быў пасечаны шаблямі.

Трохі падлекаваўшыся, ён эмігрыраваў у Францыю. У Парыжы кіраваў дэмакратычнымі арганізацыямі беларуска-польскіх эмігрантаў. Калі 18 сакавіка 1871 года ў Францыі адбылася рэвалюцыя і быў створаны першы ў гісторыі чалавецтва працоўны ўрад Парыжскай Камуны, Урублеўскі, як і многія іншыя яго суайчыннікі, актыўна падтрымаў рэвалюцыйныя памкненні парыжан. У гэтым выступе ён бачыў «сацыяльную рэвалюцыю, якая пры поспеху можа перавярнуць увесь парадак, што існуе цяпер у Еўропе…». У званні палкоўніка (атрымаў напярэдадні паўстання) Урублеўскі прапанаваў камунарам свае паслугі і план ваенных дзеянняў. Неўзабаве яму было прысвоена званне генерала і ён узначаліў адну з трох рэвалюцыйных армій, якая абараняла паўднёвую частку Парыжа.

У баях Урублеўскі паказаў сябе ўмелым, разважлівым і прадбачлівым палкаводцам і змагаўся на чале арміі да апошняга дня існавання Парыжскай камуны. Версальцы завочна прысудзілі яго да смяротнага пакарання.

З фальшывым пашпартам Урублеўскі пераехаў у Вялікабрытанію, дзе блізка пазнаёміўся з Карлам Марксам і Фрыдрыхам Энгельсам. У гэты ж час здароўе яго ў выніку шматлікіх раненняў моцна пахіснулася, яму з цяжкасцю ўдалося пазбегнуць ампутацыі рукі.

Магіла Урублеўскага на могілках Пер-Лашэз
Падлекаваўшыся ў бальніцы Лонданскага ўніверсітэта, Урублеўскі ўступіў у I Інтэрнацыянал. У кастрычніку 1871 г. яго абралі членам Генеральнага савета I Інтэрнацыяналу, сакратаром-карэспандэнтам для Польшчы. Ідэі Інтэрнацыяналу Урублеўскі прапаведаваў у эмігранцкай арганізацыі «Люд польскі», створанай у Лондане па яго ініцыятыве. У 1871—1872 гадах Урублеўскі быў старшынёй судовай («трацейскай») камісіі, якая разбірала канфлікты паміж членамі I Інтэрнацыянала. Падтрымліваў Маркса і Энгельса супраць Бакуніна

Пасля распаду I Інтэрнацыяналу і арганізацыі «Люд польскі» (1876) Урублеўскі перабраўся ў Жэневу. У 1878 годзе ён нелегальна прыязджаў у Расію (Адэса, Пецярбург), сустракаўся з народнікамі-землявольцамі.

Калі французскі ўрад аб’явіў амністыю ўдзельнікам Парыжскай камуны, у 1885 г. Урублеўскі пераехаў у Францыю і пасяліўся ў горадзе Ніцы. У 1901 г. французскі ўрад прызначыў яму пенсію. Апошнія гады жыцця ён правёў ва Уарвілі  (руск.) (бел. (каля Парыжа) у доме былога камунара і земляка Г. Геншынскага  (руск.) (бел.. Пахаваны ў Парыжы на могілках Пер-Лашэз, каля сцены Камунараў  (руск.) (бел.. На надмагіллі надпіс: «Гераічнаму сыну Польшчы — народ Парыжа»

Памяць
------

У Гродне і Катавіцах імем Урублеўскага названы вуліцы.

Ацэнка дзейнасці Урублеўскага дадзена ў словах У. І. Леніна: «…Памяць Дамброўскага і Урублеўскага непарыўна звязана з найвялікшым рухам пралетарыяту ў XIX стагоддзі…».

Зноскі
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Белорусская ССР: Краткая энциклопедия: [в 5 т.]. Т. 5 Биографический справочник. — Мн.: «БелСЭ» им. П. Бровки, 1982. — 737, [1] с.: портр. — С. 128—129.
2. ↑  Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / [Редкол.: Л. Н. Белова, Г. Н. Булдаков, А. Я. Дегтярев и др.]. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1992. — 687 с.: ил. карт.— ISBN 5-85270-037-1
3. ↑  Советская историческая энциклопедия : [в 16 т.] / АН СССР, Ин-т истории. [Т.] 3: Вашингтон — Вячко. — М.: Советская энциклопедия, 1963. — 976 стлб. 14 л. ил. и карт. — (Энциклопедия. Словари. Справочники).
4. ↑  Валерыю Урублеўскаму — ад нашчадкаў… Архівавана 10 студзеня 2014.
5. ↑  *В. И. Ленин* Собрание сочинений. — Т. 6. — С. 416.

Літаратура
----------

* *Złotorzycka, M.* Walery Wróblewski: 1836—1908 / Maria Złotorzycka. — Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1966. — 70, [2] s.: il. err. — (Biblioteczka Historyczna PZWS).
* *Абрамавичюс, В. Э. Дьяков, В. А.* Валерий Врублевский. [1836-1908] [Текст] / В. Э. Абрамавичюс, В. А. Дьяков. — М.: Мысль, 1968. — 159 с.: ил.
* *Кісялёў, Г.* Урублеўскі Валерый / Генадзь Кісялёў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 589—590. — ISBN 985-11-0214-8.
* *Кісялёў, Г.* Паплечнік Каліноўскага / Генадзь Кісялёў. — Мн.: Народная асвета, 1976. — 80 с.: іл. — (Школьнікам — аб гісторыі БССР).
* *Лурье, А. Я.* Портреты деятелей Парижской Коммуны / А. Я. Лурье. — М.: Госполитиздат, 1956. — 419 с. 3 л. портр. и карт. — С. 363—380.
* За нашу и вашу свободу: Герои 1863 года / [Сост.: В. А. Дьяков]. — М.: «Молодая гвардия», 1964. — 448 с. 24 л. ил. — (Жизнь замечательных людей. Серия биографий; Вып. 22 (396).
* *Чырвінскі В.* Генерал Урублеўскі: каліновец, камунар, інтэрнацыяналіст // Наша гісторыя, № 2, 2018. — С. 16-17. ISBN 2617—2305

Спасылкі
--------

* Валерый Антоній Урублеўскі // *Гісторыя Беларусі. Асобы.*. Архівавана з першакрыніцы 10 студзеня 2014.
* Суднік Станіслаў. Валерый Антоній Урублеўскі;


| ?Валерый Антонавіч Урублеўскі — продкі |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  | Antoni Wróblewski[d] |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |
|  | Валерый Антонавіч Урублеўскі |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Róża Wróblewska[d] |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Генеалогія і некрапалістыка | Find a Grave |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BAV: ADV12524934 · GND: 141349980 · ISNI: 0000 0001 1605 2911 · LCCN: n88054855 · NUKAT: n2003091953 · LIBRIS: 342047 · VIAF: 21223411 |

 |