**Мост імя Блахіна** — мост цераз раку Заходняя Дзвіна. Размешчаны недалёка ад цэнтральнай часткі Віцебска, па мосце праходзіць вуліца Генерала Белабародава. Названы ў гонар вызваліцеля Віцебска ад нямецкіх захопнікаў, Героя Савецкага Саюза Фёдара Цімафеевіча Блахіна, які камандаваў сапёрным узводам салдат, якія выратавалі гэты мост ад падрыву нямецкімі войскамі ў 1944 годзе.

Гісторыя
--------

Неабходнасць у горадзе другога моста (першы — Дзвінскі, сённяшні Кіраўскі мост) цераз Заходнюю Дзвіну ўзнікла яшчэ ў першыя дзесяцігоддзі XX стагоддзя. Першапачатковы мост будаваўся па праекце маставога бюро Галоўдартранса БССР. 7 лістапада 1934 года адбылося ўрачыстае адкрыццё моста, прымеркаванае да гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі.

Гэта быў першы пастаянны гарадскі мост у БССР, разлічаны на аўтамабільную і трамвайную нагрузкі. Першы час у народзе мост называлі *Новым*. Мост меў даўжыню 326 метраў, шырыня праезжай часткі — 11 метраў.

### У час Вялікай Айчыннай вайны

У 1941 годзе, пры наступленні германскіх войскаў, эстакады моста былі часткова разбураны, але ў час нямецкай акупацыі адноўлены. На чэрвень 1944 года ў Віцебску, цераз Заходнюю Дзвіну, неразбураным заставаўся толькі гэты мост. Немцы пакінулі яго для адступлення, а пасля збіраліся падарваць. Камандзіру сапёрнага ўзвода 875-га стралковага палка (158-я стралковая дывізія, 39-я армія, 3-ці Беларускі фронт) старэйшаму сяржанту Фёдару Блахіну было даручана выратаваць мост ад падрыву, каб па ім змаглі пераправіцца асноўныя сілы 39-й Арміі.

Напярэдадні атрымання гэтага задання Фёдар Блахін быў апавешчаны аб гібелі ў баі сына. Гэтая вестка моцна паўплывала на эмацыйны стан старэйшага сяржанта Блахіна, і, у некаторай меры, спрыяла паспяховаму выкананню задання. Ноччу 26 чэрвеня 1944 група з 12 чалавек на чале з Фёдарам Блахіным таемна прабралася скрозь варожыя сілы і выйшла да Заходняй Дзвіне. Мост быў замініраваны.

Па сігнале камандзіра байцы закідалі гранатамі траншэі праціўніка і ўварваліся на мост. Завязаўся бой, які перайшоў у рукапашную сутычку. Старэйшы сяржант Блахін ударам нажа забіў гітлераўца і кінуўся да вады, дзе былі працягнуты правады, што вялі да фугаса, пасля чаго перарэзаў іх і разам з яфрэйтарам Міхаілам Кузняцовым дастаў электрадэтанатары. З апор моста сапёры вынялі 300 скрынь выбухоўкі. У гэты момант да моста ўжо падыходзілі савецкія танкі. За гэты подзвіг 24 сакавіка 1945 г старэйшаму сяржанту Фёдару Блахіну было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза, а ў 1964, Ф. Ц. Блахін быў удастоены звання Ганаровага грамадзяніна Віцебска.

### Пасля вайны

У 1956 годзе была праведзена капітальная рэканструкцыя эстакад па праекце Белдзяржпраекта. У 1959 годзе на мосце была ўстаноўлена памятная дошка ў гонар подзвігу Ф. Блахіна і яго ўзвода. У 1968 годзе па праекце Белдзіпрадара рэканструявалі металічную ферму моста. У гонар Блахіна мост названы ў 1974 годзе.

### Новы мост

У канцы 1980-х гадоў было прынята рашэнне аб дэмантажы старога моста Блахіна і пабудове новага на тым жа месцы. У 1988 годзе на мосце быў закрыты аўтамабільны рух, але яшчэ каля года па ім хадзілі трамваі. Для разборкі моста пад металічную ферму была падведзена здвоеная баржа з апорамі. На яе пагрузілі канструкцыю. Баржа адбуксіравала ферму на бераг. Новы мост Блахіна быў адкрыты для руху ў 1992 годзе. У 2010 годзе на мосце ўстаноўлена дэкаратыўнае падствятленне.

Літаратура
----------

* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мост Блахіна

| ⛭Славутасці Віцебска |
| --- |
| Раёны і кварталы | Верхні замак • Ніжні замак • Узгорскі астрог • Узгорская слабада • Заручаўская слабада • Кстоўская слабада • Задунайская слабада • Задзвінская слабада • Успенская гара | Успенскі_сабор
Вул. Леніна |
| Вуліцы і плошчы | Дзімітрава • Замкавая • Калініна • Камсамольская • Кастрычніцкая • Кірава • Прывакзальная пл. • Крылова • Я. Купалы • Леніна • Пакроўская • пл. Перамогі • Рэвалюцыйная • Савецкай Арміі • Савецкая • Смаленская пл. • Суворава • Талстога • Урыцкага • Чэхава • Энгельса |
| Масты | Мост Баўмана • Мост Блахіна • Кіраўскі мост • Кастрычніцкі мост • Мост Тысячагоддзя • Мост Шмырова • Пушкінскі мост • Юбілейны мост |
| Палацы і сядзібы | Палац губернатара • Палац Агінскіх† |
| Грамадскія будынкі і збудаванні | Жаночае епархіяльнае вучылішча • Страхавое таварыства • Пазямельна-сялянскі банк • Казармы 41-й артылерыйскай брыгады • Казармы Ленкаранскага палка • Дом спецыялістаў • Дом-камуна • Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа • Хедэр • Чыгуначны вакзал • Дом Кібардзіна • Гарадское вучылішча • Акруговы суд • Ратуша • Грамадскі сход • Віцебскае народнае мастацкае вучылішча • Гандлёвыя рады • Мужчынскае духоўнае вучылішча • Маскоўскі міжнародны банк • Першая віцебская электрастанцыя • Завод Лісоўскага • Лабазы • Прытулак адстаўных чыноўнікаў імя Галімбатоўскага • Клуб металістаў • Летні амфітэатр • Духаўскі круглік |
| Музеі | Віцебскі музей Марка Шагала • Віцебскі абласны краязнаўчы музей • Віцебскі мастацкі музей • Віцебскі літаратурны музей |
| Помнікі і мемарыялы | Помнік Альгерду • Бюст П. М. Машэрава • Помнік У. І. Леніну • Магіла А. К. Ільінскага • Мемарыяльны комплекс у гонар савецкіх воінаў, партызан і падпольшчыкаў Віцебшчыны • Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года • Помнік падпольшчыкам |
| Манастыры, саборы і храмы | Казанская царква • Царква Раства Прасвятой Багародзіцы • Касцёл і кляштар трынітарыяў (Пакроўскі сабор і царква Святога Афанасія) • Касцёл Святой Варвары • Касцёл Святога Антонія† • Касцёл Найсвяцейшай Тройцы† • Касцёл Святога Іосіфа і кляштар езуітаў† • Касцёл Святога Міхаіла Арханёла і кляштар дамініканцаў† • Успенскі сабор і манастыр базыльян • Свята-Васкрасенская (Рынкавая) царква • Дабравешчанская царква • Свята-Васкрасенская (Заручаўская) царква† • Успенская царква • Свята-Духаўскі жаночы манастыр • Маркаў манастыр • Троіцкая царква† • Вялікая (Харальная) сінагога† |
| Сады і паркі, могілкі | Батанічны сад • Юр’ева горка • Мазурынскія могілкі • Стара-Сямёнаўскія могілкі • Парк імя Фрунзэ |
| † страчаныя аб'екты |

| ⛭Масты цераз Заходнюю Дзвіну ў Беларусі |
| --- |
| 
* Руба
* *Паўночны мост (Віцебск)1*
* Кіраўскі мост (Віцебск)
* мост Блахіна (Віцебск)
* Рыга-Арлоўскі чыгуначны мост (Віцебск)
* Паўднёвы мост (Віцебск)
* Жлобінскія масты (Віцебск)
* Віцебскі раён
* Пантонны мост (Бешанковічы)
* Ула
* Чыгуначны мост (Полацк)
* Стары мост (Полацк)
* Новы мост (Полацк)
* Калінінскі мост (Наваполацк)
* Верхнядзвінск

 |
| 1 — праект |