**Каталонія** (катал.: Catalunya, акс.: Catalonha, ісп.: Cataluña) — гістарычны рэгіён і аўтаномная супольнасць (кат. Comunitat Autònoma) у Іспаніі, на паўночным усходзе Пірэнейскага паўвострава паміж міжземнаморскім узбярэжжам і Пірэнеямі.

Агульныя звесткі
----------------

Плошча — 31,950 км ². Сталіцай аўтаномнай супольнасці з'яўляецца горад Барселона. Афіцыйныя мовы — каталонская, іспанская, аранская (у даліне Валь д'Аран). У Каталоніі жыве 7.210.508 чалавек (2007), пераважна каталонцы.

Рух за незалежнасць
-------------------

Каталонія ў розны час раней спрабавала абвясціць (аднавіць) сваю незалежнасць ад Іспаніі, дамаглася аўтаноміі, афіцыйнага статусу каталонскай мовы і прызнання каталонцаў нацыяй, асобнай ад іспанцаў.

У 2006 годзе ў Каталоніі прынялі новы аўтаномны статус, пашырыўшы фінансавую самастойнасць. У 2009–2010 гадах тут праходзілі неафіцыйныя апытаьні-рэферэндумы наконт незалежнасці. У 2012 годзе ў масавай маніфестацыі пад лозунгам «Каталонія — новая дзяржава Еўропы» ўзялі ўдзел больш за 1 мільён чалавек.

9 лістапада 2015 года парламент Каталоніі зацвердзіў рэзалюцыю аб стварэнні незалежнай рэспублікі. Але Канстытуцыйны суд Іспаніі прызнаў рэзалюцыю аб незалежнасці неканстытуцыйнай.

У верасні 2017 года парламент Каталоніі прыняў закон аб парадку выхаду са складу Іспаніі.

1 кастрычніка 2017 года ў Каталоніі прайшоў рэферэндум аб незалежнасці ад Іспаніі. Канстытуцыйны суд Іспаніі прызнаў яго незаконным. Па звестках мясцовых улад, яўка склала 42% і за незалежнасць выказалася 90% з іх.

Урад Іспаніі паспрабаваў сарваць галасаванне. На некаторых участках для разгону людзей ужываліся гумовыя кулі. Улады Каталоніі абвясцілі, што пацярпела больш за 800 чалавек.

10 кастрычніка ў парламенце Каталоніі была падпісана Дэклярацыя незалежнасці. Прэзідэнт Карлес Пучдэмон заклікаў Мадрыд да перамоў. На датэрміновых выбарах у парламент Каталоніі 21 снежня большасць па суме месцаў зноў атрымалі партыі, якія выступаюць за незалежнасць рэгіёна.

На выбарах 14 лютага 2021 года кааліцыя незалежніцкіх партый упершыню набрала больш за 50% галасоў.

Вядомыя асобы
-------------

* Аліба
* Моніка Наранха
* Ісак Альбеніс
* Маргарыта Ксіргу
* Эрмесэнда Каркасонская

Гл. таксама
-----------

* Каталонская Рэспубліка (2017)
* Каштальеры з Вілафранкі

Зноскі
------

1. 1 2  Statute of Autonomy of Catalonia 2006 — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1975265'></a>
2. ↑  *(unspecified title)* — ISBN 978-84-8415-915-5
3. ↑  Who's On First Праверана 17 сакавіка 2022.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q57967241'></a>
4. ↑   Праверана 8 лютага 2019.
5. ↑  Парламент Каталоніі прыняў закон аб парадку выхаду з Іспаніі // Наша ніва
6. ↑  Каталония: декларацию о независимости подписали, но независимость не объявили Архівавана 11 кастрычніка 2017. // Tut.by
7. ↑  nn.by

Спасылкі
--------

* Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каталонія
* Парламент
* Урад

| ⛭Адміністрацыйны падзел Іспаніі |
| --- |
| Аўтаномныя супольнасці | 
* Андалусія
* Арагон
* Астурыя
* Балеарскія астравы
* Валенсія
* Галісія
* Канарскія астравы
* Кантабрыя
* Кастылія — Ла-Манча
* Кастылія і Леон
* Каталонія
* Мадрыд
* Мурсія
* Навара
* Рыёха
* Краіна Баскаў
* Эстрэмадура

 |  |
| Аўтаномныя гарады | 
* Сеута
* Мелілья

 |
| Суверэнныя тэрыторыі | 
* Чафарынас
* Пеньён-дэ-Алусемас
* Пеньён-дэ-Велес-дэ-ла-Гамера

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️   Тэматычныя сайты | DMOZ |
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая кітайская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Ларуса · Малы Бракгаўза і Эфрона · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis |
| 

| Нарматыўны кантроль |
| --- |
| BNC: a11446948 · BNE: XX450536, XX96174 · BNF: 11868397w, 11950591d · CiNii: DA03973715 · GND: 4029916-8 · LCCN: n79089624 · NDL: 00628351 · NKC: ge129550 · NLG: 6727 · LIBRIS: 150096 · SUDOC: 026436051, 02747299X · VIAF: 159380011 |

 |